Voortgang op knelpunten als reactie op de knelpuntenbrieven van UWV en SVB, december 2021
Deze bijlage bevat alle knelpunten uit de knelpuntenbrieven wet -en regelgeving van UWV en de SVB (juli 2021) inclusief de samenvatting van de
reacties gegeven door de minister van SZW in juli 2021. Deze knelpuntenbrieven zijn meegezonden met de Stand van de uitvoering in juli 2021. In de
vierde kolom wordt de huidige voortgang per knelpunt beschreven.

Zbo

Indeling knelpunten
in
knelpuntenbrieven
(juli 2021)

Knelpunten in
knelpuntenbrieven
meegezonden met de Stand
van de uitvoering juli 2021

Samenvatting reactie van de
minister van SZW (juli 2021)

Voortgang knelpunten, reactie van de
Staatssecretaris van SZW (december 2021)

Onder andere de voorbeelden
die UWV in de knelpuntenbrief
noemt, zijn aanleiding om de
mogelijkheden van
vereenvoudiging van de WW
te onderzoeken en dit
onderzoek breder te trekken
dan de concrete voorbeelden
die UWV in de brief noemt.

Zoals ook in de vorige Stand van de uitvoering is
gemeld worden de urgente knelpunten in de WW die
UWV in zijn uitvoering ervaart voor nu verholpen door
de tijdelijke werkwijze te gedogen. Dit is een
tussenoplossing voor de korte termijn, terwijl ik
ondertussen werk aan een structurele oplossing door
een breed onderzoek naar de knelpunten in de WW te
starten en de mogelijkheden om de WW te
vereenvoudigen verder te onderzoeken.

Daarnaast beschrijft UWV de
situatie bij een WWbeoordeling waar de wettelijk
verplichte controle op
arbeidsrechtelijke aspecten
arbeidsintensief is. Ik
ondersteun de inzet van
steekproefsgewijze controles
waar dat vanuit
rechtmatigheidsoptiek
verantwoord is. Over de
intensiteit van de controles en
de inrichting van deze
steekproefsgewijze controles

Ik beoog in het eerste kwartaal van 2022 een brief naar
de Kamer te sturen, waarbij ik uw Kamer informeer
over de onderzoeksopzet. Het onderzoek zal in nauwe
samenwerking met UWV worden uitgezet en de
onderzoeksopzet wordt nu als eerste besproken met
sociale partners.

UWV
Wetgeving die
dusdanig complex is
dat deze leidt tot
onbegrijpelijkheid en
onvermogen bij
burgers of bedrijven
en tot fouten in de
uitvoering

1. Complexiteit
Werkloosheidwet
(WW)

1

bij de onderwerpen
opzegtermijn en de
ketenbepaling ga ik in
gesprek met UWV.
De volledige reactie is te
vinden op pagina 29/30 in de
Stand van de uitvoering van
juli 2021.
2. Complexiteit
arbeidsongeschiktheid
swetgeving (WIA) –
duurzaamheidscriteria

1

Zoals UWV aangeeft, bestaat
er een mismatch tussen vraag
naar en aanbod van sociaalmedische dienstverlening.
Voor deze problematiek heeft
mijn ministerie met onder
andere UWV en de
Nederlandse Vereniging voor
Verzekeringsgeneeskunde
(NVVG) een aantal
oplossingsrichtingen
ontwikkeld. Ook aanpassingen
in de criteria voor en de
kenmerken van de IVA zijn
hier onderdeel van. Omdat
wijzigingen forse implicaties
met zich mee kunnen brengen
voor uitkeringsgerechtigden
en werkgevers ga ik hierover
eerst met onder andere
sociale partners in gesprek. Ik
zie dit traject als invulling van
de fundamentele discussie
over de toekomst van de IVA
in relatie tot de WGA waar

UWV en SZW delen de urgentie om maatregelen te
nemen die op korte termijn verlichting bieden ten
aanzien van dit knelpunt. UWV is gestart met de
implementatie van twee belangrijke maatregelen om de
toenemende mismatch tussen het aanbod van en de
vraag naar sociaal-medische dienstverlening te
verkleinen: ten eerste de omslag naar een regiemodel
voor sociaal-medische dienstverlening en ten tweede
effectievere inzet van de verzekeringsarts in de
Ziektewet. De voortgang op deze punten is conform
planning.
Daarnaast is SZW in het kader van de Agenda van de
toekomst van het sociaal-medisch beoordelen in
gesprek met de sociale partners, UWV en NVVG over
aanvullende (beleids)maatregelen. In dit kader zijn
eerder al aanpassingen in de uitkeringsstructuur van de
WIA bezien1. UWV heeft in de knelpuntenbrief concrete
suggesties gedaan om de complexiteit van de WIA te
verkleinen door het duurzaamheidscriterium in de WIA
te laten vervallen of anders toe te passen. UWV verwijst
daarbij ook nadrukkelijk naar de mismatch tussen vraag
en aanbod van sociaal medische beoordelingscapaciteit.
Ik neem dit punt daarom ook mee in de besprekingen

Kamerstukken II 2020/2021, 26448, nr. 645

2

UWV om vraagt. Een
uiteindelijke beslissing
hierover is aan een volgend
kabinet.

De volledige reactie is te
vinden op pagina 24 in de
Stand van de uitvoering van
juli 2021.

Wetgeving die bij de
uitvoering van onze
dienstverlening de
bedoeling niet
ondersteunt

3. Dienstverlening UWV
aan volledig en
duurzaam
Arbeidsongeschikten
(Wajong DGA en
WIA/IVA)

Ik ben met UWV in gesprek of
en op welke wijze activerende
dienstverlening een zinvolle
bijdrage kan leveren aan het
activeren van mensen
waarvan eerder is vastgesteld
dat zij geen mogelijkheden
tot arbeidsparticipatie
hebben.
De volledige reactie is te
vinden op pagina 27/28 in de
Stand van de uitvoering van
juli 2021.

over deze mismatch. Dit betreft echter een wijziging
met forse implicaties.
Zoals ook in de Stand van de uitvoering van juli
aangegeven, is een beslissing hierover daarom aan een
volgend kabinet.
In de Miljoenennota 2022 (bijlage 18) is een IBO
Vereenvoudiging sociale zekerheid aangekondigd en dit
onderzoek kan aanknopingspunten opleveren voor
eventuele vereenvoudiging van de WIA.

In zijn knelpuntenbrief wet- en regelgeving geeft UWV
aan dat wetgeving verhindert dat UWV bepaalde
groepen kan ondersteunen op weg naar werk. Dit
betreft mensen die volledig en duurzaam
arbeidsongeschikt zijn met een IVA (WIA) of DGA
(Wajong) uitkering.
Ik begrijp de behoefte van UWV om deze
uitkeringsgerechtigden ondersteuning te kunnen bieden
om weer te gaan werken. Daarom ben ik sinds juli met
UWV in gesprek om de mogelijkheden in kaart te
brengen om activerende dienstverlening aan deze groep
mogelijk te maken. Ik verwacht hier begin volgend jaar
samen met UWV meer duidelijkheid over te kunnen
geven.
Daarnaast is het eerder mogelijk gemaakt om ook reintegratiedienstverlening in te kopen voor mensen die
minder dan 35% arbeidsongeschikt zijn en die beroep
doen op de WW. Voor WW-cliënten die na ziekte geen
recht hebben op een WIA-uitkering (35-min) wordt
vanuit het programma ‘onbeperkt aan het werk’
gewerkt aan een evaluatievoorstel naar de reintegratiedienstverlening (2022 – 2025). Op dit moment

3

4. Sollicitatieverplichting
WW bij volledige
werkhervatting maar
tegen lager loon

Omdat de vraag over de
effectiviteit van de
sollicitatieplicht breder is en
die effectiviteit niet eerder
volledig is onderzocht,
bestaat bij UWV en bij mij de
wens en het voornemen om
een onderzoek naar de
werking van de
sollicitatieplicht in de praktijk
uit te voeren. Ik ben
voornemens de
voorbereidingen van dat
effectiviteitsonderzoek nog
voor de zomer op te starten.
De volledige reactie is te
vinden op pagina 29 in de
Stand van de uitvoering van
juli 2021.

5. Maatregelenbesluit
sociale
zekerheidswetten

Op basis van de huidige weten regelgeving heeft UWV
discretionaire bevoegdheid en
ik verzoek het UWV de reeds
bestaande ruimte maximaal
te gebruiken. Dit laat onverlet
dat ik graag met UWV verder
in gesprek ga over de wensen
en mogelijkheden van meer
discretionaire ruimte.

wordt onderzocht of deze dienstverlening ingezet kan
worden voor WW-cliënten met een structureel
functionele beperking en die hinder ondervinden bij het
vinden en behouden van werk.
Er is gestart met de voorbereidingen voor een
effectiviteitsonderzoek naar de werking van de
sollicitatieplicht in de praktijk. Ik wil dit onderzoek goed
en degelijk doen. Ik ben in gesprek met UWV over
onder andere de vraag hoe dit vanuit de uitvoering kan
worden ingericht. Daarnaast moet er een algemene
maatregel van bestuur worden gemaakt om dit
onderzoek mogelijk te maken.
De verwachting is dat eind 2022 met het onderzoek kan
worden gestart. Gezien het feit dat de uitvoering van dit
onderzoek ook aanpassingen in de dienstverlening
vereist is er meer voorbereidingstijd nodig dan
gebruikelijk. Omdat de start van het onderzoek en de
resultaten hiervan op zich laten wachten, licht ik het
specifieke punt over sollicitatieverplichting WW bij
volledige werkhervatting tegen een lager loon eruit en
haal ik dat naar voren.

In zijn knelpuntenbrief wet- en regelgeving geeft UWV
aan meer discretionaire bevoegdheid te wensen bij het
opleggen van maatregelen in geval van het niet
nakomen van verplichtingen, zoals het te laat indienen
van een WW-aanvraag, de mogelijkheid om de uitkering
te schorsen wanneer de cliënt herhaaldelijk niet
reageert of het niet nakomen van een afspraak met een
UWV-medewerker. UWV heeft aangegeven dat voor
dergelijke gevallen de regelgeving gedetailleerd de
vastgelegde eis en sanctie voorschrijft.

4

Wetgeving die
uitkeringsgerechtigd
en (onevenredig)
zwaar kan raken in
hun individuele
inkomenssituatie

6. Debiteurenbeleid

De volledige reactie is te
vinden op pagina 49 in de
Stand van de uitvoering van
juli 2021.

UWV geeft aan behoefte te hebben aan meer ruimte
voor de afweging of deze eis of sanctie voor een
individu of een groep passend is. Op basis van de
huidige wet- en regelgeving heeft UWV beperkte
discretionaire bevoegdheid. In hoeverre meer ruimte
nodig is en hoe deze te creëren zal worden opgepakt in
samenhang met het traject van de herijking van het
handhavingsinstrumentarium, waarover uw Kamer op
23 november jl. een separate brief heeft ontvangen.

Op de korte termijn stuur ik
een opdrachtbrief aan UWV
en SVB, waarin ik opdracht
zal geven om het zesde lid
van artikel 3 en artikel 4 van
de Regeling buiten toepassing
te laten en voor alle
vorderingen de regels uit
artikel 3 toe te passen.
Hierdoor is meer maatwerk
mogelijk. Daarnaast zal ik
vragen om artikel 3, zesde
lid, buiten toepassing te laten
(verplichting aanwenden
vermogen). Ondertussen
werk ik aan een herziening
van het debiteurenbeleid,
waardoor de contra legem
situatie opgelost wordt.

Zoals vermeld in mijn brief van 23 november jl., zijn de
opdrachtbrieven die ik noemde in de Stand van de
Uitvoering van juli 2021 op 6 juli 2021 aan UWV en SVB
verzonden. Hierin geef ik opdracht om voor de inning
van vorderingen tijdelijk af te wijken van de regeling
waarin het debiteurenbeleid is voorgeschreven. Dat
betekent onder meer dat voor alle vorderingen een
maximale aflossingstermijn van drie jaar wordt
toegepast in plaats van de kortere termijn van één jaar
die gold voor vorderingen die zijn ontstaan uit
overtreding van de inlichtingenplicht. Met UWV en SVB
is afgesproken om op bepaalde punten af te wijken en
daarna de werking te evalueren. Ook is inmiddels het
amendement Peters/Bruins in het wetsvoorstel
Verzamelwet SZW 2022 opgenomen, waardoor het in
meer situaties mogelijk is om mee te werken aan een
minnelijke schuldenregeling behoudens gevallen waarin
een vordering te wijten is aan opzet of grove schuld.
Naar verwachting treedt dit wetsvoorstel per 1 januari
2022 in werking.

De volledige reactie is te
vinden op pagina 51 in de
Stand van de uitvoering van
juli 2021.

Vanwege het zwaarwegende maatschappelijke belang
van de wijzigingen, heb ik met gemeenten (VNG), UWV
en SVB gesproken over de mogelijkheden om in de
uitvoering te anticiperen op deze inwerkingtreding en
heb ik hen toestemming gegeven om per 15 november
2021 te anticiperen op de inwerkingtreding.

5

7. Kostendelersnorm in
de Toeslagenwet

Het kabinet heeft toegezegd
om te verkennen of het
mogelijk is om de
kostendelersnorm anders
vorm te geven. De
Toeslagenwet is ook in dit
traject betrokken.
De volledige reactie is te
vinden op pagina 53 in de
Stand van de uitvoering van
juli 2021.

8. Dagloonbesluit WIA

Het is mij bekend dat de
dagloonberekening van de
WIA afwijkt van de
dagloonberekening van de
WW/ZW. Ik heb hier contact
over met UWV. Nog voor de
zomer zullen verdiepende
gesprekken starten tussen
mijn ministerie en UWV over
de dagloonsystematiek, de
mogelijkheden voor
vereenvoudiging en de
implicaties van mogelijke
wijzigingen.
De reactie is te vinden op
pagina 25 in de Stand van de
uitvoering van juli 2021.

2

In de brief van 17 mei 20212 over de verkenning van
andere vormen van de kostendelersnorm heeft de
minister aangegeven dat het aan een nieuw kabinet is
om een brede afweging te maken over dit onderwerp.
De kostendelersnorm in de Toeslagenwet zal deel
uitmaken van die afweging.
Het is aan een nieuw kabinet en de Staten-Generaal als
medewetgever om deze af te wegen.

In de knelpuntenbrief is aandacht gevraagd voor de
dagloonberekening van WIA-gerechtigden die
voorafgaand aan hun arbeidsongeschiktheid perioden
zonder inkomen kenden. De systematiek in vaststelling
voor de WIA verschilt met die voor de WW en ZW en
heeft voor WIA-gerechtigden als effect dat een lager
dagloon wordt vastgesteld. Middels de motie Gijs van
Dijk/Ceder en via de brief van de Landelijke
Cliëntenraad van 24 september jl. heeft uw Kamer ook
aandacht gevraagd voor deze situatie en verzocht om
een brief over dit onderwerp. Eveneens zijn er
Kamervragen gesteld naar aanleiding van een
gerechtelijke uitspraak over dit onderwerp.
In de gesprekken met UWV over dit onderwerp en
andere mogelijke aanpassingen van de
dagloonvaststelling worden de verschillende groepen die
te maken kunnen hebben met het knelpunt onderzocht,
evenals de gevolgen van een aanpassing van de
regelgeving. Daarbij dient goed bekeken te worden dat
een oplossing voor de ene groep, geen ongewenste

Kamerstukken II 2020/2021, 34352, nr. 211

6

effecten heeft voor een andere groep. Ook dient
rekening te worden gehouden met de uitlegbaarheid,
uitvoerbaarheid en juridische gevolgen.
De brief en de beantwoording van de Kamervragen
stuur ik in januari 2022 naar uw Kamer.
Wetgeving die niet
goed (meer)
aansluit bij
ontwikkelingen in de
maatschappij dan
wel een grote
administratieve last
veroorzaken

9. Gegevensuitwisseling
tussen instanties bij
schuldenproblematiek
– ook in geval er geen
sprake is van schulden
bij UWV

Ik werk met een aantal
gemeenten en schuldeisers
aan verschillende
experimenten, waaronder een
experiment samen met UWV.
Deze experimenten zien enkel
op de situatie dat een burger
zelf schulden heeft bij die
organisatie. Vooralsnog is het
nog te vroeg om de
gegevensuitwisseling uit te
breiden. We weten ook nog
niet of er mensen zijn die niet
bereikt worden met de
huidige middelen. Door de
experimenten kan dit
achterhaald worden. Pas op
dat moment kan het, gelet op
de privacy, proportioneel en
noodzakelijk zijn om verdere
gegevensuitwisseling te
overwegen.
De volledige reactie is te
vinden op pagina 46 in de
Stand van de uitvoering van
juli 2021.

In 2021 heb ik, met een groot aantal partners, een
traject opgestart om experimenten mogelijk te maken
voor vroegsignalering rond schulden. UWV heeft
aangegeven geïnteresseerd te zijn in een dergelijk
experiment, maar een discussiepunt is dat UWV niet
enkel signalen wil geven ten aanzien van mensen waar
zij zelf een vordering op hebben, maar ook voor
mensen waar zij zien dat sprake is van schulden,
bijvoorbeeld omdat dit in gesprekken met consulenten
wordt vermeld.
Die ruimte biedt de experimenteerbepaling in de Wet
gemeentelijke schuldhulpverlening niet. Hiervoor zoek
ik met UWV een oplossing, waarbij we naast de Wet
gemeentelijke schuldhulpverlening ook de
mogelijkheden van de Wet SUWI benutten.
Hierbij verken ik ook andere oplossingen zoals betere
dienstverlening, gerichte voorlichting, samenwerking
met partners (zoals gemeenten, belangenorganisaties,
en de Belastingdienst) met als doel het doenvermogen
van burgers te verhogen. We kijken hierbij naar de
goede voorbeelden van de SVB (proof-of-concept nietgebruik AIO) en de gemeenten (pilots Toekomst
Gegevensuitwisseling Werk en Inkomen).

7

10. Toerekensystematiek
ERD/WGA

Inderdaad is er in een
risicoperiode van 10 jaar een
substantiële kans op fusies,
overgangen van
ondernemingen of splitsingen
van bedrijven. Dit maakt het
toerekenen van lasten voor
de premiedifferentiatie erg
lastig.
Gezien de demissionaire
status van het kabinet is het
niet passend voor mij om een
besluit te nemen over de duur
van de risicoperiode. Een
weging daarover is aan een
volgend kabinet. Uiteraard
blijf ik in de tussentijd wel in
gesprek met UWV over
mogelijkheden om de
ERD/WGA-wetgeving te
vereenvoudigen.

Het is voor mij niet passend om een besluit te nemen
over de duur van de risicoperiode in verband met de
demissionaire status van het kabinet. Het betreft
immers een forse beleidsmatige wijziging, waarover een
politieke keuze gemaakt dient te worden. Een weging
daarover is aan een volgend kabinet en StatenGeneraal als medewetgever.
In de tussentijd blijf ik wel in gesprek met UWV over
vereenvoudigingsmogelijkheden van de ERD/WGAwetgeving. Specifiek over het ontbreken van
beschikkingen bij overgang van onderneming heb ik
UWV en de Belastingdienst om een uitvoeringstoets
gevraagd. Na ontvangst van beide uitvoeringstoetsen
wordt uw Kamer opnieuw geïnformeerd.

De volledige reactie is te
vinden op pagina 25 in de
Stand van de uitvoering van
juli 2021.
11. Gegevensuitwisseling
tussen instanties

Gegevensdeling is belangrijk.
De grenzen hiervan worden
bewaakt door
privacywetgeving. Samen met
UWV bekijk ik per dossier
waar (brede) gegevensdeling
gewenst en noodzakelijk is.

Vanuit het oogpunt van privacy is het van belang om
per dossier te bezien welke concrete stappen genomen
moeten worden en welke inbreuk op de privacy
gerechtvaardigd, noodzakelijk en proportioneel is. Een
voorbeeld van een dossier waarop dit gesprek gevoerd
werd is de schakelfunctie. Dit is bedoeld om mensen die
een beperking in hun re-integratie ervaren, maar zelf
niet in staat zijn om hulp te zoeken door te verwijzen
naar de juiste hulpverlener (Zie ook pagina 36 van de

8

De volledige reactie is te
vinden op pagina 47 in de
Stand van de uitvoering van
juli 2021.

Stand van de Uitvoering juni 2020). Hiervoor is in de
Verzamelwet SZW 2022 een wettelijke grondslag voor
gegevensuitwisseling gecreëerd. Ik blijf met UWV
doorlopend in gesprek over dit knelpunt en bekijk per
dossier wat de beste oplossing is.

Leefvormen
Op 31 maart 2021 is de
verkenning leefvormen in de
AOW aangeboden aan uw
Kamer, met drie varianten om
het partnerbegrip voor de
AOW te vereenvoudigen. De
SVB heeft in haar
knelpuntenbrief aangegeven
dat het vanuit het perspectief
van de burger en de
uitvoering van groot belang is
dat door volgend kabinet
gevolg wordt gegeven aan de
verkenning.

Duurzaam gescheiden leven
In de brief van de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (VWS) van 12 mei jl. is uw Kamer
geïnformeerd over de verbeteringen die de SVB en het
CAK hebben doorgevoerd voor AOW-gerechtigden
waarvan een van de partners in een zorginstelling wordt
opgenomen. Zo is gegevensuitwisseling tussen de twee
partijen georganiseerd om discrepanties sneller te
ontdekken en terugvorderingen te voorkomen. Ook
heeft de SVB het beleid aangepast, zodat mensen
eenmalig kunnen terugkomen op hun keuze om als
‘Duurzaam gescheiden levend’ (DGL) te worden
aangemerkt.

SVB
1.

Leefvormen AOW:
duurzaam gescheiden leven

De volledige reactie is te
vinden op pagina 31 in de
Stand van de uitvoering van
juli 2021.

De afgelopen periode ben ik met de SVB, VWS en het
CAK gestart met onderzoeken over hoe we die keuze
weg kunnen nemen en wat hierbij het logische
uitgangspunt is bezien vanuit de systematiek van de
AOW én vanuit de burger. Ik verwacht u in de volgende
Stand van de uitvoering te kunnen informeren hoe de
structurele oplossing kan worden vormgegeven.
Een verdere vereenvoudiging van leefvormen vraagt
uiteindelijk een keuze in de richtingen zoals voorgesteld
in de ambtelijke verkenning die naar uw Kamer is
verzonden.

9

2.

Leefvormen:
kostendelersnorm in de AIO
en Anw

Het signaal van de SVB met
betrekking tot de
kostendelersnorm sluit aan bij
een bredere verkenning naar
de vormgeving van de
kostendelersnorm in onder
meer de Participatiewet. Over
deze verkenning is uw Kamer
onlangs geïnformeerd.

Het knelpunt dat de SVB bij de kostendelersnorm heeft
gesignaleerd is opgenomen in de brede verkenning van
de kostendelersnorm3. Deze verkenning heeft
geresulteerd in een aantal varianten waarmee de
kostendelersnorm op een andere manier zou kunnen
worden vormgegeven. Daarover is de Kamer separaat
geïnformeerd.
Het is aan een nieuw kabinet en de Staten-Generaal als
medewetgever om deze af te wegen.

De volledige reactie is te
vinden op pagina 32 in de
Stand van de uitvoering.
3.

Niet-gebruik AIO

Het signaal van de SVB met
betrekking tot het nietgebruik van de AIO heeft
mede geleid tot een
meersporenaanpak om het
niet-gebruik terug te dringen.
In de pilot die de SVB in dit
verband noemt wordt getest
hoe dat met inzet van nieuwe
technologie mogelijk is binnen
het kader van het privacyrecht (AVG).
Een meer volledige toelichting
op dit onderwerp is te vinden
op pagina 34/35 in de Stand
van de uitvoering van juli
2021.

Op dit moment zijn een ‘proof of concept’ voor de te
gebruiken technologie en een concept-regeling voor de
uitvoering van een pilot gereed. Verder moeten de toe
te passen gegevensbewerkingen worden uitgewerkt en
de concept-regeling ter toetsing aan de uitvoering en
ter advisering aan de Autoriteit Persoonsgegevens
worden voorgelegd. Na publicatie van de regeling
kunnen binnen het kader van de pilot gegevens worden
uitgewisseld. In de volgende Stand van de uitvoering
informeer ik uw Kamer verder.
De verdere verbetering van voorlichtings- en
uitvoeringsprocessen houdt bovendien de aandacht. Dit
betreft onder meer de uitbreiding van informatie over
de AIO in de brieven, via gemeenten, op de website van
de SVB en in mijnpensioenoverzicht.nl, alsmede het
verder vereenvoudigen van het aanvraagproces.
In de knelpuntenbrief wordt een wetswijziging
voorgesteld om gegevensuitwisseling mogelijk te
maken. De uitkomsten van de pilot bepalen hoe en of er
een wetswijziging in gang wordt gezet.

3 Kamerstukken II 2020/2021, 34352, nr. 211

10

4.

Kinderbijslag: dubbele
kinderbijslag voor intensieve
zorg

In de kabinetsreactie van 29
april 2021 zijn drie
vervolgacties opgenomen, om
te onderzoeken hoe de
regeling dubbele kinderbijslag
intensieve zorg (DKIZ) kan
worden vereenvoudigd. Dit
doe ik in nauwe
samenwerking met de SVB en
Centrum Indicatiestelling zorg
(CIZ). Eén van die
vervolgacties betreft het
verbeteren van de
informatievoorziening, een
knelpunt dat ook door de SVB
wordt geadresseerd.
Daarnaast geeft de SVB aan
dat het niet mogelijk is om de
DKIZ met terugwerkende
kracht aan te vragen en
noemt de SVB het gebruik
van aanvullende indicaties uit
het zorgdomein een
mogelijkheid voor
vereenvoudiging. Ik neem
deze twee onderwerpen mee
in de verdere uitwerking van
de vervolgacties die
aangekondigd zijn in de
kabinetsreactie van 29 april.
De volledige reactie is te
vinden op pagina 33 in de
Stand van de uitvoering.

4

Op 29 april 2021 heb ik uw Kamer per brief
geïnformeerd over een beleidsonderzoek naar de
dubbele kinderbijslag intensieve zorg (DKIZ)4. Naar
aanleiding van dit onderzoek werk ik samen met de SVB
en het CIZ aan het vereenvoudigen van deze
tegemoetkoming. Uit het onderzoek is namelijk
gebleken dat de aanvraagprocedure ingewikkeld kan
zijn voor ouders en dat er sprake is van niet-gebruik.
Ook voert het CIZ nog twee onderzoeken uit naar
aanleiding van het beleidsonderzoek. Ik wil uw Kamer
meenemen in de stand van zaken van de onderzoeken,
twee onderwerpen op het terrein van vereenvoudiging
en de maatregelen om het niet-gebruik tegen te gaan.
Het eerste onderzoek richt zich op het advies van het
CIZ voor kinderen met een psychiatrische aandoening.
Het beleidsonderzoek heeft aangetoond dat ouders van
kinderen met een psychiatrische aandoening vaker een
negatief advies krijgen in vergelijking met kinderen met
een ziekte of stoornis van lichamelijke, verstandelijke of
zintuigelijke aard. Omdat het beleidsonderzoek hier
verder geen duiding aan geeft, doet het CIZ nader
onderzoek naar de mogelijke oorzaak. Ik verwacht de
resultaten hiervan in het eerste kwartaal van 2022.
Daarnaast doet het CIZ-onderzoek naar de complexiteit
van de aanvraagprocedure. Hiervoor worden ouders
benaderd die gedurende de aanvraag zijn afgehaakt.
Aan de hand van de resultaten van dit onderzoek wordt
bezien of, en zo ja hoe, de aanvraagprocedure kan
worden vereenvoudigd. Het CIZ heeft de opzet van het
onderzoek gereed en start binnenkort met de uitvoering
van dit onderzoek.

Kamerstukken II 2020/2021, 34104, nr. 332

11

Naast deze maatregelen zijn vier aanvullende
mogelijkheden voor vereenvoudiging geïnventariseerd
welke verder worden onderzocht. Namelijk:

Het mogelijk maken om DKIZ met
terugwerkende kracht toe te kennen;

Vereenvoudiging voor ouders van kinderen met
een Wlz-indicatie;

Gerichte mailing aan de Wlz-doelgroep;

Verbeteren van de informatievoorziening.
5.

Kinderbijslag: extra
kinderbijslag (AKW+)

Het door de SVB afgegeven
signaal is een voor mij
bekend signaal. Huishoudens
in situaties waarin wel sprake
is van de wens tot
arbeidsparticipatie van een
van beide ouders komen niet
aanmerking voor de AKW+.
De door de SVB aangedragen
casus betreft zo’n situatie.
De volledige reactie is te
vinden op pagina 34 in de
Stand van de uitvoering van
juli 2021.

Gezinnen met een thuiswonend kind dat intensieve zorg
nodig heeft ontvangen, als aan de voorwaarden wordt
voldaan, dubbele kinderbijslag. Dit om aan de extra
kosten die dit met zich meebrengt tegemoet te komen.
Dit geldt vanzelfsprekend ook voor bijstandsgezinnen.
Daarnaast komen alleenverdienende (of alleenstaande)
ouders in deze specifieke situatie in aanmerking voor
een extra bedrag aan kinderbijslag (bovenop de
dubbele kinderbijslag). Deze tegemoetkoming (AKW+)
is niet bedoeld voor de extra kosten maar beoogt de
fiscale prikkel, om de arbeidsparticipatie van beide
ouders te vergroten (inkomensafhankelijke
combinatiekorting), te neutraliseren. Ouders die ervoor
kiezen dat één van hen beiden hun chronisch zieke of
gehandicapte kind verzorgt, moeten hierbij geen
(financiële) belemmering ondervinden.
Voor een bijstandsgezin waarvan beide ouders niet
participeren op de arbeidsmarkt (is dus geen
alleenverdienershuishouden) bestaat deze belemmering
niet. Het is in deze situatie juist wenselijk dat wordt
gestimuleerd dat één van beide deelneemt aan de
arbeidsmarkt.
In de vorige Stand van de uitvoering is aangegeven dat
het begrijpelijk is dat dit tot vragen leidt, maar dat dit

12

geen aanleiding is om de wet- en regelgeving hierop
aan te passen. Dit extra bedrag aan kinderbijslag is
primair gericht op huishoudens waarvan vanwege de
bijzondere omstandigheden niet gestreefd wordt om de
beide ouders te laten participeren op de arbeidsmarkt.
Bijstandsgezinnen (met twee ouders) behoren niet tot
deze doelgroep. Ik ben niet voornemens dit te wijzigen.
6.

Kinderbijslag keten:
gevolgen scheiding

Zoals de SVB aangeeft is het
voor ouders niet altijd helder
dat de ouder met het formele
recht op kinderbijslag ook het
kindgebonden budget krijgt
uitbetaald. De koppeling van
de kinderbijslag en het
kindgebonden budget maakt
de uitvoering van het
kindgebonden budget
eenvoudiger. Tegelijkertijd is
die koppeling voor gescheiden
ouders niet altijd helder. Het
is belangrijk om in
gezamenlijkheid met
Toeslagen te blijven
investeren in zo persoonlijk
mogelijke en op elkaar
afgestemde voorlichting.

In de toekomst is het van belang dat de SVB en
Toeslagen blijven investeren in voorlichting.
Tevens gaan wij in gesprek met JenV over de
mogelijkheden in het ouderschapsplan. Daarnaast vindt
er een verkennend gesprek plaats met VNG.

De volledige reactie is te
vinden op pagina 32 in de
Stand van de uitvoering van
juli 2021.
7.

Kinderbijslag keten:
arbeidsmigranten

Helaas zijn er geen
gemakkelijke structurele
oplossingen. Echter blijft alles
erop gericht om, binnen de

De SVB heeft in haar knelpuntenbrief haar zorgen geuit
over een hogere toekenning van het kindgebonden
budget in internationale situaties, omdat gegevens over
partner, inkomen en vermogen niet, niet volledig of niet

13

beperkingen van het
toeslagenstelsel, te
voorkomen dat burgers
geconfronteerd worden met
hoge terugvorderingen.
Daarom blijven de
Belastingdienst/Toeslagen en
mijn departement zich
inzetten voor verdere
verbeteringen. Samen met de
SVB en
Belastingdienst/Toeslagen zijn
oplossingsrichtingen
geformuleerd om dit proces te
vereenvoudigen. Ik verwacht
dit jaar met de uitwerkingen
en eventuele voorstellen tot
verbetering te komen.

tijdig meewegen. Samen met Toeslagen zet mijn
departement zich in voor verdere verbeteringen.
Het afgelopen jaar is het (deel)proces van vaststelling
onderzocht. Samen met de SVB en Toeslagen worden
oplossingsrichtingen onderzocht om het proces voor de
gezinsbijlagen te verbeteren. Ik had gehoopt hier dit
jaar met eerste uitwerkingen en eventuele voorstellen
tot verbetering te komen. Dit is echter niet gelukt.
Zoals eerder aangegeven blijken er helaas geen
gemakkelijke structurele oplossingen voorhanden. Ik
verwacht deze exercitie alsnog voor de zomer van 2022
af te ronden.

De volledige reactie is te
vinden op pagina 33 in de
Stand van de uitvoering van
juli 2021.
8.

Handhaving internationaal

Wij voeren gezamenlijk
overleg met een aantal EUlanden over de voorwaarden
die zij stellen voor
handhaving middels
huisbezoek in die landen. Ik
zal uw Kamer over de
resultaten informeren.

Er wordt overleg gevoerd met een aantal landen. De
SVB heeft teneinde de handhaving te kunnen blijven
uitvoeren verschillende sporen ingezet, zoals het
uitvoeren van deskresearch en onderzoek door middel
van alternatieve methoden zoals telefonisch contact en
beeldbellen. Zodra er zich ontwikkelingen voordoen, zal
ik uw Kamer hierover informeren.

De reactie is te vinden op
pagina 55 in de Stand van de
uitvoering van juli 2021.

14

9.

10. Vooruitblik (over
deze knelpunten
voeren we
verkennend overleg
over mogelijke
oplossingsrichtingen
)

Participatie in de Anw

Werkproces Schuldig nalatig

De pilot Op weg naar de
arbeidsmarkt probeert de
arbeidsparticipatie te
stimuleren. Begin 2021 is
besloten om dit jaar te
starten met de uitrol. Nadere
opschaling van de uitrol volgt
dit jaar.

De pilot ‘Op weg naar de arbeidsmarkt’ die zich richtte
op personen die recht hebben op een uitkering op grond
van de Algemene Nabestaandenwet (Anw) is in 2020
afgerond en geëvalueerd. De resultaten van de pilot
waren positief. De SVB besloot tot een landelijke uitrol
van de werkwijze. Dit is in 2021 gestart en momenteel
zijn er 14 gemeenten aangesloten. Daarnaast is de SVB
in gesprek met circa 50 gemeenten om aan te sluiten.

De volledige reactie is te
vinden op pagina 36/37 in de
Stand van de uitvoering van
juli 2021.

Aangezien de werkwijze bij de verschillende gemeenten
zich in de beginfase bevindt, deel ik de voortgang op dit
punt met u indien er mijlpalen te melden zijn.

Er is een ambtelijke
strategische verkenning
gestart om na te gaan of het
proces rondom de korting op
de AOW vereenvoudigd kan
worden voor de burger en
voor de uitvoering. De
verschillende opties worden
onderzocht op juridische,
financiële en
uitvoeringsgevolgen. De
meest vergaande opties
zouden ook een wetswijziging
vergen die op zijn vroegst op
1 januari 2023 inwerking kan
treden.

In de vorige Stand van de uitvoering heb ik u gemeld
dat naar aanleiding van twee uitspraken van de
Centrale Raad van Beroep een strategische verkenning
is gestart. Hierbij is bezien of het proces van schuldig
nalatig verklaren vereenvoudigd kan worden en zijn
verschillende opties verkend. Inmiddels worden
voorbereidingen getroffen om één van die opties uit te
werken en een voorstel gereed te maken waarover het
nieuwe kabinet een besluit moet nemen.
Ik informeer uw Kamer hierover in de volgende Stand
van de uitvoering.

De volledige reactie is te
vinden op pagina 54/55 in de
Stand van de uitvoering van
juli 2021.

15

Verzekeringsvaststelling
arbeidsmigranten

Naar aanleiding van dit
signaal wil ik met de SVB
gaan bekijken of een
oplossing mogelijk is voor
deze problematiek.
De reactie is te vinden op
pagina 33 in de Stand van de
uitvoering van juli 2021.

Datakwaliteit

In de volgende Stand van de
uitvoering zal ik uw Kamer
nader informeren over de
uitkomsten van het datainitiatief en de herstelactie die
hieruit voortvloeit.
De volledige reactie is te
vinden op pagina 45 in de
Stand van de uitvoering van
juli 2021.

De SVB wacht een rechtszaak bij het Europese Hof van
Justitie af alvorens het punt van
verzekeringsvaststelling van arbeidsmigranten verder
op te pakken.
De uitspraak van het Europese Hof is doorslaggevend
voor het antwoord op de vraag hoe de SVB de
verzekering moet vaststellen in geval van
uitzendarbeid. De vraag is of een werknemer die niet in
de lidstaat woont waar hij werkt, onderworpen blijft aan
de wetgeving van de lidstaat waar hij het laatst heeft
gewerkt als een dienstbetrekking is geëindigd maar
vervolgens na korte tijd wordt hervat.
Uit een bestandsvergelijking is naar voren gekomen dat
in de afgelopen veertig jaar de gegevens bij circa
13.000 AOW-uitkeringen mogelijk niet matchen. De
SVB verwacht dat in 9.150 van deze gevallen er sprake
kan zijn van een te hoog of te laag vastgestelde AOW.
De SVB pakt dit vraagstuk gefaseerd op en toetst
daarbij allereerst in welke mate het huidige beleid en de
uitvoeringspraktijk leiden tot een zorgvuldige omgang
met de burgers waarbij deze verschillen in de AOWadministratie zijn aangetroffen. De SVB neemt deze
ervaringen mee in de effectuering van de oplossing in
2022. Daarbij wordt ook rekening gehouden met
keteneffecten, zoals de doorwerking in belastingen en
toeslagen.

16