Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

33 046

Wijziging van de Algemene Ouderdomswet, de
Wet inkomensvoorziening oudere werklozen, de
Wet werk en bijstand, de Wet
inkomstenbelasting 2001 en de Wet op de
loonbelasting 1964 in verband met verhoging en
koppeling aan de ontwikkeling van de
levensverwachting van de pensioenleeftijd,
extra verhoging van het
AOW-ouderdomspensioen en introductie van de
mogelijkheid het AOW-ouderdomspensioen
desgevraagd geheel of gedeeltelijk eerder of
later te laten ingaan (Wet verhoging
pensioenleeftijd, extra verhoging AOW en
flexibilisering ingangsdatum AOW)

Nr. 34

GEWIJZIGD AMENDEMENT VAN HET LID KOOLMEES TER
VERVANGING VAN DAT GEDRUKT ONDER NR. 24
Ontvangen 6 februari 2012
De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:
I
In de beweegreden wordt «de leeftijd waarop op grond van de
Algemene Ouderdomswet recht op ouderdomspensioen ontstaat te
verhogen naar 66 jaar» vervangen door: de leeftijd waarop op grond van
de Algemene Ouderdomswet recht op ouderdomspensioen ontstaat
geleidelijk te verhogen naar 67 jaar.
II
In artikel I, onderdeel D, wordt artikel 7a als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid komt te luiden:
1. De pensioengerechtigde leeftijd en de aanvangsleeftijd zijn voor
personen die de leeftijd van 65 jaar bereiken:
a. vóór 1 januari 2013: 65, respectievelijk 15 jaar;
b. in 2013: 65 jaar en drie maanden, respectievelijk 15 jaar en drie
maanden;
c. in 2014: 65 jaar en zes maanden, respectievelijk 15 jaar en zes
maanden;
d. in 2015: 65 jaar en negen maanden, respectievelijk 15 jaar en negen
maanden;
e. in 2016: 66 jaar, respectievelijk 16 jaar;

kst-33046-34
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 046, nr. 34

1

f. in 2017: 66 jaar en drie maanden, respectievelijk 16 jaar en drie
maanden;
g. in 2018: 66 jaar en zes maanden, respectievelijk 16 jaar en zes
maanden.
h. in 2019: 66 jaar en negen maanden, respectievelijk 16 jaar en negen
maanden;
i. op of na 1 januari 2020: 67 jaar, respectievelijk 17 jaar.
2. Het tweede lid vervalt.
3. In het derde lid wordt «1 januari 2014» vervangen door «1 januari
2019» en wordt «V = (L – 18,26) – (P – 65)» vervangen door: V = (L – 17,26)
– (P – 65).
4. In het vierde lid wordt «1 januari 2025» vervangen door: 1 januari
2030.
III
In artikel VIII, onderdeel A, onder 3, wordt «V = (L – 18,26) – (P – 65)»
vervangen door: V = (L – 17,26) – (P – 65).
IV
In artikel IX wordt in het opschrift «1 januari 2020» vervangen door:
1 januari 2016.
V
In artikel IX wordt in de aanhef «1 januari 2020» vervangen door:
1 januari 2016.
VI
Artikel IX, onderdeel B, onder 7, vervalt.
VII
Artikel IX, onderdeel C, vervalt.
VIII
Na artikel IX wordt een artikel ingevoegd, luidende:

ARTIKEL IXA. WIJZIGING VAN DE WET OP DE LOONBELASTING
1964 MET INGANG VAN 1 JANUARI 2020
De Wet op de loonbelasting 1964 wordt met ingang van 1 januari 2020
als volgt gewijzigd:
A
In artikel 18, tweede lid, onderdeel a, wordt «41 deelnemingsjaren»
vervangen door «42 deelnemingsjaren» en wordt «(41-deelnemingsjarenpensioen)» vervangen door: (42-deelnemingsjarenpensioen).
B
Artikel 18e wordt als volgt gewijzigd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 046, nr. 34

2

1. In de aanhef van het eerste lid wordt «41-deelnemingsjarenpensioen»
vervangen door: 42-deelnemingsjarenpensioen.
2. In het eerste lid, onderdeel b, wordt «63-jarige leeftijd» vervangen
door: 64-jarige leeftijd.
3. In het eerste lid, onderdeel c, wordt «41 deelnemingsjaren»
vervangen door: 42 deelnemingsjaren.
4. In het tweede en derde lid wordt «41-deelnemingsjarenpensioen»
telkens vervangen door «42-deelnemingsjarenpensioen» en wordt
«64-jarige leeftijd» vervangen door: 65-jarige leeftijd.
5. In het vierde lid wordt «41-deelnemingsjarenpensioen» vervangen
door: 42-deelnemingsjarenpensioen.
6. In het vijfde lid wordt «66-jarige leeftijd» vervangen door: 67-jarige
leeftijd.
7. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
6. Indien de in artikel 7a van de Algemene Ouderdomswet genoemde
pensioengerechtigde leeftijd wordt gewijzigd, worden bij algemene
maatregel van bestuur eveneens dienovereenkomstig gewijzigd:
a. het in het eerste, tweede, derde en vierde lid, in artikel 18, tweede lid,
onderdeel a, en in artikel 38g, aanhef, genoemde aantal deelnemingsjaren;
b. de in het tweede, derde en vijfde lid genoemde leeftijd.
C
In artikel 22d wordt «de artikelen 10.1 en 10.7» vervangen door: de
artikelen 10.1, 10.7 en 10.7b.
D
In artikel 38g, aanhef, wordt «41-deelnemingsjarenpensioen» vervangen
door: 42-deelnemingsjarenpensioen.
IX
In artikel XIII wordt «Wet verhoging pensioenleeftijd» vervangen door:
Wet geleidelijke verhoging pensioenleeftijd.
Toelichting
Inleiding
De levensverwachting is snel gestegen sinds de invoering van de AOW
in de jaren vijftig van de vorige eeuw. Destijds was de levensverwachting
voor mannen 67 jaar en voor vrouwen 70 jaar, nu is deze gestegen naar
respectievelijk 81 en 83 jaar. In de toekomst zullen mensen nog ouder
worden.
Verder is er sprake van ontgroening: het aandeel jongeren in de
bevolking daalt als gevolg van een lager geboortecijfer. De potentiële
beroepsbevolking zal daardoor krimpen van 10,1 miljoen in 2009 naar 9,2
miljoen rond 2040.
De stijgende levensverwachting en het lagere geboortecijfer brengen de
financierbaarheid van de AOW in gevaar. Een kleinere groep mensen
moet de snel stijgende kosten van de AOW gaan dragen. De verhouding
verandert van één AOW-gerechtigde op zes personen in de leeftijd 20–64

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 046, nr. 34

3

in de jaren vijftig, naar één op twee in 2040. Verhoging van de
AOW-gerechtigde leeftijd is dus ook een logische en noodzakelijke
hervorming.
Het voorliggende wetsvoorstel verhoogt de AOW-leeftijd naar 66 jaar in
2020 en koppelt vanaf 2025 aan de levensverwachting. De verhoging
wordt hiermee te lang vooruitgeschoven gezien de enorme stijging van de
levensverwachting. De huidige schuldencrisis toont nogmaals het belang
van houdbare overheidsfinanciën aan. Juist nu, met de nervositeit op de
financiële markten, is het belangrijk om de AOW sneller te hervormen.
Verder is wachten met de verhoging tot 2020 onrechtvaardig: de rekening
wordt geheel doorgeschoven naar de 55-minners. Dit terwijl zij ook te
maken krijgen met fors stijgende zorgkosten en de afbetaling van een
grote staatsschuld.
AOW-leeftijd
Door dit amendement wordt de AOW-leeftijd van 2013 tot en met 2020
met drie maanden per jaar verhoogd. In 2020 zal de AOW-leeftijd
daardoor op 67 jaar staan. Hierdoor worden ook in de komende jaren
aanzienlijke bezuinigingen gerealiseerd, waardoor alle generaties een
steentje bijdragen. Verder is het in tijden van grote economische
onzekerheid noodzakelijk om op korte termijn de begroting op orde te
brengen.
Na 2020 wordt de AOW-leeftijd gekoppeld aan de ontwikkeling van de
levensverwachting. Om de vijf jaar wordt gekeken of de levensverwachting met één jaar is gestegen, daarbij is 2 030 het eerste moment
voor een (mogelijke) verhoging.
De formule die gehanteerd zal worden luidt als volgt:
V = (L – 17,26) – (P – 65)
Waarbij:
V verhoging van de AOW-leeftijd in het aanpassingsjaar ten op zichte
van de daarvoor geldende AOW-leeftijd.
L geraamde macro gemiddelde resterende levensverwachting op
65-jarige leeftijd zoals die verwacht wordt in het aanpassingsjaar.
17,26 reductiefactor op de resterende levensverwachting.
P geldende AOW-leeftijd in het aanpassingsjaar vóór de verhoging
65 geldende AOW-leeftijd in de referentieperiode 2000–2009.
De AOW-leeftijd wordt alleen verhoogd wanneer de stijging van de
levensverwachting via de formule minimaal een verhoging van één heel
jaar rechtvaardigt. De verhoging bedraagt maximaal één jaar, ook
wanneer de stijging van de levensverwachting via de formule een grotere
verhoging oplevert. Verder wordt de AOW-leeftijd niet verlaagd in het
geval van een dalende levensverwachting. Volgens de huidige verwachtingen zal de AOW-leeftijd via deze formule in 2 030 naar 68 jaar stijgen.
Financiële consequenties
Door de snellere verhoging van de AOW-leeftijd worden er in de
komende jaren aanzienlijke bezuinigingen gerealiseerd. Deze besparingen
zijn weergegeven in tabel 1. In 2020 is er al 10,8 miljard euro minder
uitgegeven aan de AOW. Het oorspronkelijke wetsvoorstel realiseert dan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 046, nr. 34

4

pas de eerste besparingen op de AOW, omdat dan pas de stap naar 66
jaar wordt gezet.
Tabel 1: Besparing op AOW-uitgaven door verhoging leeftijd
Jaar

Besparing (€ mld)

2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020

0,3
0,6
0,9
1,2
1,5
1,8
2,1
2,4

Artikelsgewijs
Om de beoogde wijzigingen te realiseren wordt via onderdeel II van het
amendement het voorgestelde artikel 7a van de Algemene Ouderdomswet zodanig aangepast dat vanaf 2013 tot en met 2020 de pensioengerechtigde leeftijd jaarlijks met 3 maanden verschuift van 65 naar
uiteindelijk 67 jaar, en de aanvangsleeftijd in die periode jaarlijks met 2
maanden verschuift van 15 naar uiteindelijk 17 jaar. Voorts wordt de
formule waarmee de AOW wordt gekoppeld aan de levensverwachting
zodanig gewijzigd dat naar verwachting reeds in 2030 de AOW-gerechtigde leeftijd op 68 jaar uitkomt.
In onderdeel III wordt de in artikel VIII opgenomen formule voor artikel
18a van de Wet op de loonbelasting gewijzigd op gelijke wijze als de
analoge formule in artikel 7a van de Algemene Ouderdomswet.
Omdat als gevolg van de stapsgewijze verhoging van de AOW-gerechtigde leeftijd ingevolge dit amendement deze reeds in 2016 – en niet, zoals
in het wetsvoorstel in 2020 – is opgehoogd met één jaar ten opzichte van
de huidige AOW-gerechtigde leeftijd, wordt dienovereenkomstig reeds in
2016 de faciliteit van het zogenoemde 40-deelnemingsjarenpensioen
aangepast. Hiertoe wordt artikel IX van het wetsvoorstel aangepast
(onderdelen IV tot en met VII). Voorts wordt in dat verband een nieuw
artikel ingevoegd (onderdeel VIII). Het nieuwe artikel IXA bewerkstelligt
dat ten opzichte van het huidige wetsvoorstel geen wijziging optreedt in
de wijze waarop bij de afbouw van de ouderenkorting rekening wordt
gehouden met de inflatie. Ook regelt dit nieuwe artikel dat in 2020 –
wanneer ingevolge dit amendement de AOW-gerechtigde leeftijd ten
opzichte van de huidige AOW-gerechtigde leeftijd met twee jaren is
opgehoogd tot 67 jaar – de dan bestaande faciliteit van het
41-deelnemingsjarenpensioen dienovereenkomstig wordt aangepast.
In verband met deze aanpassingen, worden de beweegreden (onderdeel
I) en de citeertitel (onderdeel IX) van het wetsvoorstel aangepast. Na
aanname van het amendement wordt voorts in het opschrift van het
wetsvoorstel «in verband met verhoging» vervangen door «in verband
met geleidelijke verhoging» en «Wet verhoging pensioenleeftijd»
vervangen door: Wet geleidelijke verhoging pensioenleeftijd.
Koolmees

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 046, nr. 34

5