Inspectie van het Onderwijs

t s ar. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en

••••••••,„,
....

Wetenschap

> Retouradres Postbus 2730 3500 GS Utrecht

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
t.a.v. Directie Kinderopvang/Team Directeur
Postbus 90801
2509 LV Den Haag

Locatie Utrecht
Park Voorn 4
Postbus 2730
3500 GS Utrecht
T 088 669 6000
vvww.onderwijsinspectie.n1
Contact

Onze rererentle
5407243

Datum 17 september 2019
Betreft Uitvoeringstoets wetsvoorstel OPC's

Uw referentie
2019-0000109866

Geachte heer G.J. Buitendijk,
De Inspectie van het Onderwijs heeft naar aanleiding van uw verzoek,
(kenmerk 2019-0000109866) tot het doen van een uitvoeringstoets op
het wetsvoorstel Ouderparticipatiecreches de tekst van de wet en het
besluit in eerste instantie beoordeeld vanuit haar rol als interbestuurlijk
toezichthouder. Daarnaast zijn enkele opmerkingen gemaakt die niet
direct de uitvoering van het interbestuurlijk toezicht raken, maar die de
inspectie toch belangrijk vindt om te benoemen.
Ter wile van de Ieesbaarheid is de reactie als volgt opgezet. In deze brief
een algemene reactie met een bijlage waarin op een aantal punten
specifiek wordt ingegaan. Vervolgens treft u de voorgelegde concepttekst
van wet en besluit aan, waarin de inspectie op kleinere punten enkele
opmerkingen heeft gemaakt die weinig tot geen uitleg behoeven.
Algemeen:
Het is goed dat er met dit wetsvoorstel een einde komt aan een periode
waarin de ouderparticipatiecreches (OPC's) in een bijzondere positie
verkeren. Zowel voor de OPC's en de ouders, als voor gemeenten en
toezichthoudende GGD-en.
Het is helder dat de OPC's op een aantal eisen in de wetgeving geen
invulling kunnen geven, door de aard van de opvang. Dat zijn belangrijke
kwaliteitseisen die aan de reguliere kinderopvang wel worden gesteld.
Het is van groot belang dat dit wetsvoorstel tegemoet komt aan de eisen
die gesteld worden aan verantwoorde kinderopvang, de continuIteit van
de kinderopvang in het algemeen en de wensen van ouders om zeif een
kinderopvang te exploiteren. Een ingewikkeld speelveld met soms
tegengestelde belangen, maar met een centraal uitgangspunt van
kwaliteit voor kinderen in de opvang.
Het toezicht op de OPC's is niet anders dan voor andere kindercentra. Dat
OPC's juridisch gezien op dezelfde wijze als andere kindercentra worden
onderzocht (met inachtneming van de Beleidsregels werkwijze
toezichthouder kinderopvang) is een logisch uitgangspunt.

Pagina 1 van 4

Locatie Utrecht

Datum
17 september 2019
Onze referentie
5407743

De huidige OPC's zijn geconcentreerd in Utrecht en Amsterdam. Met dit
wetsvoorstel kan het zijn dat elders in het land ook OPC's gaan ontstaan.
Het is daarom van belang dat alle GGD-en en gemeenten betrokken
worden in de communicatie van de nieuwe wetgeving en onderliggende
regelgeving. Het is van belang dat de toezichthouders en de gemeenten
waar de huidige OPC's zich bevinden, voldoende de tijd krijgen om te
anticiperen op de nieuwe situatie. En dat zij tevens voldoende zijn
toegerust op de uitoefening van toezicht en handhaving op het moment
van inwerkingtreding.
Onduidelijkheden wetsvoorstel:
De inspectie constateert tenslotte een aantal onduidelijkheden in het
huidige wetsvoorstel, die mogelijk belemmerend kunnen werken in de
uitvoering. Zie hiervoor bijlage 1.
Hiervoor vraag ik uw aandacht, omdat op het moment dat in het toezicht
en de handhaving kinderopvang door gemeenten er onduidelijkheden zijn,
dit gevolgen kan hebben voor de uitvoering van het interbestuurlijk
toezicht.
De meer specifieke opmerkingen zijn opgenomen in een tweede bijlage.
Deze is in digitaal formaat reeds toegezonden aan de Directie
Kinderopvang SZW.
Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geInformeerd.

Hoogachtend,

drs. R. (Rutger) H. Meijer
directeur toezicht primair onderwijs en kinderopvang

Pagina 2 van 4

Locatie Utrecht

Datum
17 september 2019
Onze referentle
5407243

Bijlage 1:
Meer specifieke opmerkingen:
Onderdeel G:
De inspectie leest in het voorstel dat art. 1.60a (de vrijstellingen voor een
OPC) niet van toepassing kunnen zijn op een kindercentrum in een
lidstaat of Zwitserland. Betekent dit wel dat de mogelijkheid bestaat om
een OPC in een andere lidstaat op te starten? De inspectie vraagt zich af
of dit de bedoeling van de wetgever is en merkt overigens op dat de tekst
voor een lezer niet heel duidelijk is. Het verdient aandacht om in de
toelichting nader op de bedoeling in te gaan.
Onderdeel I:
Met de verwijzing van 1.57 Wko wordt o.a. beoogd om de participerende
ouder gelijk te stellen aan de beroepskracht. De inspectie vraagt zich af of
de begrippen zo geformuleerd zijn dat alle noodzakelijke artikelen van de
wet en regelgeving van toepassing zijn op OPC's en participerende •
ouders. Als voorbeeld artikel 1.51b waarin niet de beroepskracht wordt
genoemd, maar `een bij zijn onderneming werkzaam persoon'.
Door het gebruik van verschillende termen is onduidelijk of artikel 1.51b
en c voor nu en straks wel geldend zijn voor OPC's. De inspectie gaat er
vanuit dat het wel de bedoeling van de wetgever is om de meld- en
overlegplicht ook bij OPC's te laten gelden.
Het verdient aandacht om na te gaan of de gelijkstelling van
participerende ouder met beroepskracht in de regelgeving wel overal de
goede uitwerking heeft. Meer nog, of nu al alle gewenste artikelen
onverkort geldend zijn voor OPC's en hun (participerende) ouders.
Financiele gevolgen:
Naast de eerder genoemde toezichtskosten die waarschijnlijk hoger liggen
en dus voor rekening van de gemeente (en GGD) komen, zijn er nog
verdergaande financiale gevolgen door dit wetsvoorstel. Die staan verder
af van het interbestuurlijk toezicht, maar de inspectie heeft hier toch
enkele aantekeningen bij.
In het oog springend is de keuze van de wetgever om de hoogte van de
toeslag voor ouders niet aan te passen. Dit kan verschillende gevolgen
hebben.
De OPC's hanteren momenteel nog een lagere prijs dan gewone
kindercentra of gastouders. Met het gegeven dat de toeslag niet naar
beneden wordt bijgesteld, geeft dit de bestaande OPC's de mogelijkheid
om de prijs omhoog te schroeven. Dat extra geld moet geInvesteerd
worden in de opvang. Maar dat kan uiteraard met verschillende
doeleinden worden ingezet: meer excursies, speelgoed, huisvesting,
inhuur externen voor activiteiten etc. Dit alles geeft een andere
concurrentiepositie voor reguliere kinderopvang.
Pagina 3 van 4

Locatie Utrecht

Datum
17 september 2019
Onze referentie
5407243

Zij kunnen daarmee in een oneerlijker concurrentiepositie komen.
De inspectie vraagt zich of er gekeken is naar dit aspect van
mededingingsrecht.
ICT:
Voor de inspectie en het interbestuurlijk toezicht is het van belang dat de
data van OPC's herkenbaar zijn in de systemen en geselecteerd kunnen
worden. Dit is vooral van belang in de aanloopperiode, maar ook als de
locatie na deze periode is geregistreerd en is opgenomen met een
nurnmer.
Rechtsvorm:
Het wetsvoorstel gaat uit van de huidige organisaties van OPC's. Die
hebben zich alien in Verenigingsvorm georganiseerd. De inspectie vraagt
zich of of het mogelijk is dat er andere rechtsvormen worden gekozen of
dat een vereniging zich om laat zetten naar een andere rechtsvorm, en
wat hier de gevolgen van kunnen zijn. Er lijkt geen beletsel te zijn om een
andere rechtsvorm te kiezen. De inspectie vraagt zich of of dit wenselijk
is.

Pagina 4 van 4