REPORT
Evaluatie Registratiebesluit externe
veiligheid

Klant:

Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Verwijzing: IEMBD4392R001F01
Herziening: 01/Final
Datum:

donderdag 30 april 2015

Evaluatie Registratiebesluit
externe veiligheid

Eindrapportage
dossier : BD4392
registratienummer : IEMBD4392R001F01
versie : 0.2
classificatie :

Ministerie van Infrastructuur en Milieu
april 2015
definitief
HaskoningDHV Nederland B.V. Niets uit dit bestek/drukwerk mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt d.m.v. drukwerk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook,
zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van HaskoningDHV Nederland B.V., noch mag het zonder een dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan
waarvoor het is vervaardigd. Het kwaliteitssysteem van HaskoningDHV Nederland B.V. is gecertificeerd volgens ISO 9001.

©

HaskoningDHV Nederland B.V.

INHOUD

BLAD

MANAGEMENTSAMENVATTING

3

1
1.1
1.2
1.3
1.4

EVALUATIE REGISTRATIEBESLUIT EXTERNE VEILIGHEID
Aanleiding evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
Doel- en vraagstelling onderzoek
Afbakening onderzoek
Aanpak onderzoek

5
5
5
5
6

2
2.1
2.2
2.3
2.3.1
2.3.2
2.3.3
2.4
2.5
2.6
2.6.1
2.6.2
2.6.3

ACHTERGRONDEN / BELEIDSANALYSE
Ontwikkelingsgeschiedenis Registratiebesluit externe veiligheid
Doelstelling Registratiebesluit externe veiligheid
Wat regelt het Registratiebesluit?
Toepassingsgebied Registratiebesluit
Voorschriften gegevensverstrekking
Termijnen voor verstrekking van gegevens
RRGS en risicokaart
Rollen, taken en bevoegdheden in het kader van het Registratiebesluit
Context Registratiebesluit
Nieuwe Omgevingswet, waarin Registratiebesluit opgaat
Laan voor de Leefomgeving
Modernisering van het veiligheidsbeleid

7
7
9
9
10
11
11
12
13
13
13
13
14

3
3.1
3.2

EVALUATIEKADER
Inleiding
Evaluatiekader

15
15
15

4
4.1
4.2
4.3
4.4
4.5
4.6
4.7

RESULTATEN
Inleiding
Raadpleegbaarheid informatie
Volledigheid van de informatie met betrekking tot de risico situaties
Beschikbaarheid voldoende gegevens over risicosituaties
Betrouwbaarheid informatie
Verschuiving doelstelling Registratiebesluit externe veiligheid
Risicokaart en Registratiebesluit externe veiligheid

17
17
17
20
20
21
22
23

5
5.1
5.2

ONTWIKKELINGEN IN DE CONTEXT VAN HET REGISTRATIEBESLUIT
Consequenties nieuwe Omgevingswet
Verbetering Risicokaart

24
24
26

6
6.1
6.2

CONCLUSIES
Risico informatie voor professionals
Risico informatie voor burgers

27
27
28

7
7.1
7.2
7.3

AANBEVELINGEN
Registratiebesluit externe veiligheid
Uitvoering Registratiebesluit externe veiligheid
Omgevingswet

29
29
29
29

8

COLOFON

31

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

30 april 2015, versie 0.2
-1-

BIJLAGEN
1
2
3
4
5
6
7

Begrippenlijst
Literatuurlijst
Samenstelling begeleidingscommissie
Vragenlijst interviews
Geïnterviewde personen
Wettekst titel 12.2 Wet milieubeheer
Art. 8 t/m 12 Registratiebesluit externe veiligheid

30 april 2015, versie 0.2
-2-

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

MANAGEMENTSAMENVATTING

Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
Aanleiding voor deze evaluatie is de toezegging van Staatsecretaris Van Geel aan de Eerste Kamer dat
het Registratiebesluit externe veiligheid (Registratiebesluit) geëvalueerd zou worden (Kamerstukken I
2005/05, 28767 nr.C). Hierbij is aangegeven ook aandacht te besteden aan de kwaliteit van de
raadpleegbaarheid van het Register risicosituaties gevaarlijke stoffen (RRGS). zie opmerking blz 10.
Het Registratiebesluit geeft uitvoering aan de registratieplicht voor risicovolle situaties uit de artikelen
12.12 en 12.13 van de Wet milieubeheer (Wm, stb. 1992, 414 jo stb. 1993, 31) en wijst categorieën van
inrichtingen, buisleidingen en transportroutes aan waarover het RRGS gegevens moet bevatten.
Daarnaast bevat het Registratiebesluit voorschriften over de inhoud van het RRGS en de termijnen voor
de verstrekking van gegevens.
De hoofddoelstellingen van deze evaluatie zijn:
•
Inzichtelijk maken wat de sterkte kanten en eventuele knelpunten van het Registratiebesluit zijn en de
raadpleegbaarheid van de gegevens via het Register risicosituaties gevaarlijke stoffen (RRGS)
•
Het formuleren van voorlopige verbeterpunten op basis van de huidige uitvoeringspraktijk
•
Inzicht in het effect van de Omgevingswet (Kamerstukken II 2013/14 nr. 2) op het Registratiebesluit
•
Het formuleren van verbetervoorstellen op basis van de uitvoeringspraktijk en de Omgevingswet.
Het onderzoek is uitgevoerd in de vorm van een bureaustudie en een reeks interviews met stakeholders.
Op basis daarvan komen wij tot de volgende conclusies:
Conclusies
1. Doelstelling van het Registratiebesluit is basisinformatie te bieden aan overheden en burgers over de
aanwezigheid van objecten met gevaarlijke stoffen in hun omgeving. Het richt zich niet op het
beschikbaar stellen van broninformatie voor besluitvorming. Het besluit richt zich zowel op overheden
als burgers waar het betreft het informeren over de risico’s van gevaarlijke stoffen in de omgeving.
Daarnaast is het bedoeld als aanvullend instrument voor de ruimtelijke ordening, in die zin dat
overheden beschikken over gegevens die betrekking hebben op risicosituaties met gevaarlijke stoffen
buiten het eigen grondgebied, waardoor deze meegenomen kunnen worden in de afweging binnen
het eigen grondgebied. Beslissingen moeten altijd worden genomen op achterliggende
brondocumenten. Over het algemeen kan gesteld worden dat de doelstelling van het
Registratiebesluit behaald wordt, behoudens een aantal punten, waarvan de onderstaande het meest
relevant zijn:
1. Een aantal risicovolle activiteiten met gevaarlijke stoffen worden niet inzichtelijk gemaakt op basis
van het registratiebesluit.
Het gaat hierbij om inrichtingen die op basis van het Activiteitenbesluit een veiligheidsafstand
hebben, routes voor het vervoer van gevaarlijke stoffen die geen 10-6 per jaar plaatsgebonden
risicocontour hebben en windturbines. Deze laatste kunnen van invloed zijn op de hoogte van de
risico’s van risicovolle activiteiten met gevaarlijke stoffen.
2.

Het Registratiebesluit externe veiligheid vraagt onvoldoende informatie om direct te kunnen
inschatten of een risicovolle situatie relevant is voor besluitvorming.
Een risicovolle situatie is relevant als het invloedsgebied van deze situatie over een gebied valt
waar besluitvorming over plaatsvindt. Om te kunnen inschatten of een risicobron, relevant is, is

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

30 april 2015, versie 0.2
-3-

informatie over het invloedsgebied nodig. Deze informatie is op basis van het Registratiebesluit
externe veiligheid niet beschikbaar.
3.

De informatie op de risicokaart is raadpleegbaar, inclusief potentieel gevoelige informatie voor
kwaadwillenden.
De informatie die in het RRGS wordt ingevoerd, is met behulp van de risicokaart
(www.risicokaart.nl) voor iedereen toegankelijk en raadpleegbaar. Een algemeen richtsnoer
vanuit het oogpunt van informatie-veiligheid is dat informatie niet algemeen toegankelijk zou
moeten zijn als dit direct bruikbare specifieke informatie geeft over de (toegankelijkheid) van
kwetsbare onderdelen van een installatie. Degelijke informatie zou misbruik voor criminele en
terroristische doeleinden vereenvoudigen..

4.

Systeem van wijziging van gegevens alleen op basis van wijziging omgevingsvergunning vergroot
de kans op onjuistheden in het RRGS.
Aanpassing die niet volgen uit een aanpassing van de Omgevingsvergunning, maar uit
bijvoorbeeld een wetswijziging, leiden niet tot aanpassing van de gegevens in het RRGS.
Hierdoor wordt de kans vergroot dat het RRGS onjuiste informatie bevat.

Aanbevelingen
Registratiebesluit externe veiligheid
Met betrekking tot het Registratiebesluit externe veiligheid komen wij tot de volgende aanbevelingen:
1. Kies een eenduidig doel dat met het Registratiebesluit moet worden bereikt en zorg dat de
informatie, benodigd voor dit doel, beschikbaar komt.
2. Onderzoek welke data wel en niet openbaar mag zijn en betrek hierbij ook de internationale
context.
Omgevingswet
In 2018 moet de Omgevingswet in werking treden. De Omgevingswet schrijft een register externe
veiligheid voor. De Omgevingswet stelt hoge kwaliteitseisen aan het Register externe veiligheid. Met name
het feit dat alle informatie die voor besluitvorming nodig is volledig en voor iedereen toegankelijk moet zijn,
kan op gespannen voet staan met het vóórkomen dat kwaadwillenden de informatie kunnen gebruiken. De
vraag die gesteld moet worden is of dit wenselijk is en daarnaast welke doelen met het Registratiebesluit
nagestreefd moeten worden en of dit past binnen de Omgevingswet. Wij bevelen aan om te onderzoeken
in hoeverre het mogelijk is te voldoen aan de kwaliteitseisen van de Omgevingswet, rekening houdend met
de opgeworpen vragen en de wenselijkheid om bepaalde gegevens niet volledig openbaar te maken.
Indien wordt gekozen het Registratiebesluit externe veiligheid aan te passen zodat het (grotendeels)
voldoet aan de kwaliteitseisen uit de Omgevingswet, dan bevelen wij aan om rekening te houden met het
feit dat:
1. De Wet milieubeheer inhoudelijke en procedurele bepalingen bevat die nog geen plaats hebben
gekregen in de Omgevingswet. Het is aan te bevelen om deze punten te borgen in de
Omgevingswet om de functionaliteit van het Registratiebesluit te kunnen behouden.
2. De Wet Veiligheidsregio’s en de Regeling provinciale risicokaart niet onder de Omgevingswet
worden gebracht.

30 april 2015, versie 0.2
-4-

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

1

EVALUATIE REGISTRATIEBESLUIT EXTERNE VEILIGHEID
1.1

Aanleiding evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid

Aanleiding voor deze evaluatie is de toezegging van Staatsecretaris Van Geel aan de Eerste Kamer dat
het Registratiebesluit externe veiligheid (Stb. 2006, 656, hierna: Registratiebesluit) geëvalueerd zou
worden (Kamerstukken I 2005/05, 28767 nr.C).. Hierbij is aangegeven ook aandacht te besteden aan de
kwaliteit van de raadpleegbaarheid van het Register risicosituaties gevaarlijke stoffen (RRGS).
Het Registratiebesluit geeft uitvoering aan titel 12.2 van de Wet milieubeheer (Wm, Stb. 1992, 414 jo Stb.
1993, 31) en wijst categorieën van inrichtingen, buisleidingen en transportroutes aan waarover het RRGS
gegevens moet bevatten. Daarnaast bevat het Registratiebesluit voorschriften over de inhoud van het
RRGS en de termijnen voor de verstrekking van gegevens. Het Registratiebesluit externe veiligheid is per
30 maart 2007 in werking getreden (Stb. 2007, 102). Het besluit is daarna diverse malen op kleine punten
gewijzigd. De laatste wijziging van 2013 (Stb. 2013, 492) is op 26 september 2014 in werking getreden
(Stb. 2014, 336).

1.2

Doel- en vraagstelling onderzoek

De hoofddoelstelling van deze evaluatie is om inzicht te verkrijgen in de kwaliteit en bruikbaarheid van het
Registratiebesluit en aanbevelingen te doen voor het eventueel aanpassen van het Besluit en tevens op
hoofdlijnen inzicht te bieden in de kwaliteit van de raadpleegbaarheid van het RRGS.
De doelstelling is daarmee drieledig:
Inzicht in de werking en eventuele knelpunten van het Registratiebesluit externe veiligheid
(Registratiebesluit).
Op hoofdlijnen inzicht in de kwaliteit van de raadpleegbaarheid van het RRGS en het tonen van
de gegevens via de (professionele) risicokaart.
Het aanreiken van de noodzakelijke, concreet uitvoerbare verbeterpunten voor het
Registratiebesluit en de raadpleegbaarheid van het RRGS en eventueel het tonen van de
gegevens via de (professionele) risicokaart.
Hieruit volgt de volgende vraagstelling:
1. Wat zijn de sterktes/zwaktes en eventuele knelpunten van het Registratiebesluit?
2. Wat is het algemene beeld van de kwaliteit van de raadpleegbaarheid van het Register
risicosituaties gevaarlijke stoffen (RRGS) en van de gegevens op de (professionele) risicokaart?
3. Wat zijn (noodzakelijke) verbeterpunten voor het Registratiebesluit en de raadpleegbaarheid van
het RRGS en eventueel het tonen van gegevens via de (professionele) risicokaart.
Het eindproduct is een rapportage “Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid”, die input levert voor het
beleid van de directie Veiligheid en Risico van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu, voorstellen
aanreikt tot wijziging van het besluit en geschikt is voor rapportage richting de Tweede Kamer.

1.3

Afbakening onderzoek

Het onderzoek is als volgt afgebakend:
Het gaat om een onderzoek op hoofdlijnen.

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

30 april 2015, versie 0.2
-5-

-

-

Het gaat om een evaluatie die zich beperkt tot het Registratiebesluit en indirect daarmee de
raadpleegbaarheid van het Risicoregister en het tonen van de gegevens via de (professionele)
risicokaart.
De aanpalende wetgeving zoals Wet veiligheidsregio’s (Wvr) en de Regeling provinciale
risicokaart valt buiten het kader van deze evaluatie. Waar nodig wordt aan deze wet- en
regelgeving gerefereerd..

De afbakening van het onderzoek is in onderstaande figuur schematisch weergegeven met het lichtgroene
blok:

1.4

Aanpak onderzoek

Het onderzoek is uitgevoerd op basis van:
1. Een beleidsreconstructie, waarin de doelstellingen en opzet van het Registratiebesluit, en in het
verlengde daarvan het Risicoregister en de (professionele) risicokaart, zijn weergegeven.
2. Interviews en documentonderzoek, waarin de werking van het Registratiebesluit, en op grond
daarvan de raadpleegbaarheid van het Risicoregister en eventueel het tonen van gegevens via
de (professionele) risicokaart, zijn onderzocht. De in bijlage 3 opgenomen vragenlijst heeft als
leidraad gediend bij de interviews. In bijlage 4 zijn de geïnterviewde personen opgenomen.
3. Een analyse van de bevindingen, waarin conclusies zijn betrokkenen over de sterktes/zwaktes
van het Registratiebesluit, mede met het oog op de raadpleegbaarheid van het Risicoregister en
het tonen van gegevens via de (professionele) risicokaart.
4. Het formuleren van concrete verbetervoorstellen, mede in het licht van nieuwe ontwikkelingen als
de nieuwe Omgevingswet (Kamerstukken II 2013/14 nr. 2), de Laan voor de Leefomgeving en
modernisering van het veiligheidsbeleid.
Het onderzoek is uitgevoerd door Royal HaskoningDHV. Voor het onderzoek is een
begeleidingscommissie ingesteld, bestaande uit een vertegenwoordiger van het Ministerie van
Infrastructuur en Milieu, Rijkswaterstaat, vertegenwoordiger uit het interprovinciaal overleg coördinatoren
Risicokaart en het Ministerie van Veiligheid en Justitie.

30 april 2015, versie 0.2
-6-

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

2

ACHTERGRONDEN / BELEIDSANALYSE
2.1

Ontwikkelingsgeschiedenis Registratiebesluit externe veiligheid

Kabinetsstandpunt naar aanleiding van rapport Commissie Oosting (februari 2001)
Naar aanleiding van de vuurwerkramp in 2000 en het daaropvolgende rapport van de Commissie Oosting
heeft het toenmalige Kabinet het standpunt ingenomen (Kamerstukken II 2000/01, 27157, nr. 20) dat de
overheid in al zijn geledingen voor optimale transparantie met betrekking tot het veiligheidsbeleid moet
zorgdragen. Eén van de maatregelen die daarvoor nodig was in de ogen van het Kabinet was een wettelijk
in te stellen registratieplicht voor risicovolle situaties voor gevaarlijke stoffen, en verbonden daaraan een
verbeterde beschikbaarheid van informatie over risicosituaties voor burgers.
Aankondiging besluit regeling registratieplicht risicosituaties gevaarlijke stoffen (maart 2001)
In een brief aan de Tweede Kamer op 7 maart 2001 (Kamerstukken II 2000/01, 27628 nr. 1) kondigde de
minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer aan dat de Ministerraad had besloten
dat er een regeling registratieplicht risicosituaties gevaarlijke stoffen zou worden opgesteld. Daarmee zou
worden geregeld, dat gemeentelijke en provinciale overheden en de rijksoverheid risico-informatie over
risicovolle situaties waarbij gevaarlijke stoffen zijn betrokken en waarvoor zij een
beleidsverantwoordelijkheid dragen, moeten melden aan een daartoe in te richten centraal register. Door
raadplegen van dit register zou een ieder een overzicht kunnen krijgen van alle risicosituaties in een
bepaald gebied. Daarnaast werd aangegeven, dat het register voor overheden een belangrijk nieuw
instrument vormt ten behoeve van het beheersen van risicovolle situaties en het voorkomen van rampen.
Het doel van de in te voeren registratieplicht risicosituaties was het verkrijgen en bijhouden van een
actueel en volledig overzicht van alle risicosituaties waarvoor de gemeentelijke-, provinciale- of
rijksoverheid een beleidsverantwoordelijkheid draagt. Dit overzicht zou kunnen worden bereikt door middel
van een centraal register waartoe al deze overheden toegang krijgen, waar de risico-informatie in een
overzichtelijke en voldoende gedetailleerde vorm beschikbaar is.
Als onderbouwing voor de instelling van deze centrale registratieplicht van risicosituaties is in de brief aan
de Tweede Kamer (Kamerstukken II 2000/01, 27628 nr. 1 en 2) aangegeven dat:
•
Uit het onderzoek van alle wetten en regelingen die in deze context van belang kunnen zijn, is
gebleken dat men daarin gedeeltelijk elementen van een registratieplicht kan vinden, maar dat
een registratieplicht als hier bedoeld – die dus leidt tot een overzicht van risicosituaties – niet
bestaat. Voor het merendeel van de situaties is er geen registratieplicht die inhoudt dat er een
doorlopend overzicht zou moeten zijn. Het rijk beschikt niet over een totaal overzicht van de
ligging van gevaarlijke bedrijven.
•
Niet voor alle inrichtingen waar gevaarlijke stoffen aanwezig zijn in zodanige hoeveelheden dat zij
een extern veiligheidsrisico kunnen veroorzaken, is bij het bevoegd gezag informatie aanwezig
met betrekking tot die risico's. Waar bedrijven over een geldige vergunning beschikken kan een
aanvulling op de huidige regelingen waarborgen dat informatie over die risico's ook buiten een
vergunningprocedure om in bepaalde gevallen verplicht kan worden gesteld. Hiermee kan
worden gewaarborgd, dat voor zover die gegevens niet reeds bij het bevoegd gezag aanwezig
zijn, degenen die de betreffende risicovolle activiteiten verrichten, verplicht worden om (eerder)
de voor het register relevante gegevens aan het bevoegd gezag ter beschikking te stellen.
Wetsvoorstel Wijziging Wet Milieubeheer t.b.v. registratieplicht voor risicosituaties (januari 2003)
De Memorie van Toelichting bij het wetsvoorstel (Kamerstukken 2002/03, 28767, nr. 3) maakt duidelijk dat
de registratieplicht voor risicosituaties zich richt op de melding van risicogegevens over risicovolle

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

30 april 2015, versie 0.2
-7-

situaties, waarbij gevaarlijke stoffen zijn betrokken, door gemeentelijke en provinciale overheden en de
rijksoverheid aan een centraal openbaar register.
In het wetsvoorstel wordt het register ook nadrukkelijk als aanvullend instrument op bestaande wetgeving
gezien:
•
Omdat de bevoegdheden en taken van overheidsorganen op het terrein van ruimtelijke ordening
en de voorbereiding op de bestrijding van rampen en zware ongevallen elders zijn vastgelegd,
bijvoorbeeld in de Wet op de ruimtelijke ordening en de Wet Rampen en zware ongevallen kan
het register in bepaalde gevallen een aanvullend instrument zijn ter voorbereiding van besluiten
of bij de voorbereiding van beleid in het algemeen. De aanvulling bestaat daarin, dat het register
een overzicht geeft van belangrijke risicobronnen.
•
Op grond van de WRO berust de bevoegdheid voor het vaststellen van bestemmingsplannen bij
de gemeenteraad. Krachtens artikel 9 van het Besluit op de ruimtelijke ordening 1985 verrichten
burgemeester en wethouders ten behoeve van de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen van het
gebied der gemeente, onderzoek naar de mogelijke en wenselijke ontwikkeling van de gemeente.
De in dit wetsvoorstel voorziene registratieplicht voor overheden en de instelling van het centrale
register kunnen worden beschouwd als ondersteunende instrumenten bij de uitvoering van de
aangehaalde onderzoeksplicht op het gebied van de ruimtelijke ordening.
Het register heeft volgens de Memorie van Toelichting van de Wet milieubeheer (Kamerstukken 2002/03,
28767, nr. 3) een duidelijk omlijnde functie, namelijk: “bron van informatie voor burger en voor
overheidsorganen en aanvullend beleidsondersteunend instrument voor de professionele gebruiker,
nochtans zonder dat het een authentieke of volledige bron van gegevens zal kunnen zijn.” De Memorie
van Toelichting stelt dat het register de professionele gebruiker een nuttig overzicht biedt van de risico's en
mogelijke effecten in een bepaald gebied, maar dat per specifieke situatie in het kader van de
taakuitoefening veel meer detailgegevens nodig zullen zijn dan in het register opgenomen zijn (of zouden
kunnen worden), nog los van het feit dat het noodzakelijk is om de authentieke gegevens te raadplegen.
“Men is dus niet «klaar» door het register te raadplegen. Het register kan wel helpen voorkomen dat men
risico's over het hoofd ziet of onderschat.” Het register heeft volgens de Memorie van Toelichting bij het
wetsvoorstel dus vooral een signaleringsfunctie.

Tijdlijn Registratiebesluit

30 april 2015, versie 0.2
-8-

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

2.2

Doelstelling Registratiebesluit externe veiligheid

Doelstelling
De Nota van Toelichting bij het Besluit van 28 november 2006, houdende regels met betrekking tot de
registratie van gegevens externe veiligheid inrichtingen, transportroutes en buisleidingen (hierna:
Registratiebesluit externe veiligheid) beschrijft de doelstelling van dit besluit als volgt (Stb 2006, nr. 656):
“Het Registratiebesluit beoogt uitvoering te geven aan het bepaalde in titel 12.2 van de Wet
milieubeheer (Wm), waarin de registratieplicht voor risicovolle situaties wordt geregeld. Zie bijlage 6
voor de wettekst van titel 12.2 Wm. Dit besluit bevat voorschriften ten aanzien van de aanwijzing
van risicovolle situaties, de inrichting van het register voor risicovolle situaties, de inhoud van de te
verstrekken gegevens over de externe veiligheid en de termijnen voor het melden van deze
gegevens aan dit register. Het is een uitvloeisel van het besluit van het kabinet om een wettelijke
regeling tot stand te brengen met betrekking tot een centraal register dat voor burgers en
overheden een volledig en transparant overzicht biedt van risicovolle situaties waarvoor de
overheid beleidsverantwoordelijkheid draagt (Kamerstukken II 2000/01, 27 628, nr. 1–2). Het gaat
daarbij om de mogelijkheid dat zich een ongeval voordoet waarbij gevaarlijke stoffen vrijkomen
waardoor buiten de inrichting personen kunnen worden getroffen.”
[…]
“Door het register te raadplegen kunnen burgers en overheden op snelle, eenvoudige wijze een
beeld vormen van de risico’s van gevaarlijke stoffen in de omgeving. Daarnaast kan elk bevoegd
gezag over de gegevens beschikken die betrekking hebben op risicosituaties met gevaarlijke
stoffen buiten het eigen grondgebied, zonder dat daarvoor een (additionele) intensieve uitwisseling
van gegevens tussen overheidsorganen nodig is. Bij besluitvorming is van belang dat risicosituaties
buiten het eigen grondgebied gelegen, welke invloed hebben op het eigen grondgebied, in de
afweging worden meegenomen.
In lijn met het Kabinetsstandpunt Vuurwerkramp is tijdens de ontwikkeling van het register aansluiting
gezocht met de onder verantwoordelijkheid van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
ontwikkelde model-risicokaart, die als basis diende voor de door gedeputeerde staten te realiseren en
beheren provinciale risicokaarten. Doel van deze aansluiting was onder meer een eenduidige presentatie
van de gegevens op één kaart, namelijk de provinciale risicokaart. (Nota van Toelichting Registratiebesluit
Stb 2006, 656).
Het Registratiebesluit beoogt daarmee de volgende doelen:
Burgers en overheden kunnen zich snel en eenvoudig een beeld vormen van de risico’s van
gevaarlijke stoffen in de omgeving;
Bevoegde gezagen beschikken over gegevens die betrekking hebben op risicosituaties met
gevaarlijke stoffen buiten het eigen grondgebied, waardoor deze meegenomen kunnen worden in
de afweging binnen het eigen grondgebied.

2.3

Wat regelt het Registratiebesluit?

Het Registratiebesluit geeft (als AMvB) uitwerking aan artikel 12.2 van de Wet Milieubeheer (zie
bovenstaand tekstkader). In het Registratiebesluit is vastgelegd voor welke inrichtingen, transportroutes en
buisleidingen gegevens ter beschikking moeten worden gesteld aan het Risicoregister, welke gegevens
daartoe moeten worden overlegd en binnen welke termijn.

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

30 april 2015, versie 0.2
-9-

2.3.1 Toepassingsgebied Registratiebesluit
Het Registratiebesluit is van toepassing op inrichtingen, transportroutes en buisleidingen, zoals benoemd
in onderstaande artikelen.
1.

Inrichtingen (artikel 3 en 4 Registratiebesluit externe veiligheid)
Artikel 3
Als categorieën van inrichtingen als bedoeld in artikel 12.12, tweede lid, van de wet worden
aangewezen de categorieën van inrichtingen, bedoeld in artikel 2, eerste lid, van het Besluit externe
veiligheid inrichtingen.
a. een inrichting waarop het Besluit risico's zware ongevallen 1999 van toepassing is;
b. een inrichting die bestemd is voor de opslag in verband met het vervoer van gevaarlijke stoffen […]
c. een door Onze Minister bij regeling aangewezen spoorwegemplacement dat gebruikt wordt voor het
rangeren van wagons met gevaarlijke stoffen;
d. andere door Onze Minister bij regeling aangewezen categorieën van inrichtingen dan de
inrichtingen, bedoeld in de onderdelen a tot en met c, waarvan het plaatsgebonden risico, berekend
volgens bij die regeling gestelde regels, hoger is of kan zijn dan 10–6 per jaar […];
e. een LPG-tankstation […];
f. een inrichting waar verpakte gevaarlijke afvalstoffen, of verpakte gevaarlijke stoffen, niet zijnde
nitraathoudende kunstmeststoffen, worden opgeslagen in een hoeveelheid van meer dan 10 000 kg
per opslagvoorziening […]
g. een inrichting waarin een koel- of vriesinstallatie aanwezig is met een inhoud van meer dan 1500 kg
ammoniak […] en
h. andere door Onze Minister bij regeling aangewezen categorieën van inrichtingen dan de
inrichtingen, bedoeld in de onderdelen e tot en met g, waarvan het plaatsgebonden risico, berekend
volgens bij die regeling gestelde regels, hoger is of kan zijn dan 10–6 per jaar en waarvoor bij die
regeling afstanden tot al dan niet geprojecteerde kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten zijn
vastgesteld […].
Artikel 4
Als inrichtingen als bedoeld in artikel 12.12, tweede lid, van de wet worden eveneens aangewezen:
a. inrichtingen waarop artikel 15, onderdeel b, van de Kernenergiewet van toepassing is;
b. inrichtingen, met uitzondering van in de territoriale zee gelegen inrichtingen, die krachtens artikel 1
van de Mijnbouwwet zijn aangewezen als mijnbouwwerken en waarvan het plaatsgebonden risico
hoger is dan 10-6 per jaar;
c. inrichtingen waar meer dan 10.000 kg consumentenvuurwerk in de zin van het Vuurwerkbesluit
wordt opgeslagen al dan niet in combinatie met het bewerken daarvan in de zin van het
Vuurwerkbesluit;
d. inrichtingen waar professioneel vuurwerk al dan niet tezamen met consumentenvuurwerk in de zin
van het Vuurwerkbesluit wordt opgeslagen of bewerkt in de zin van het Vuurwerkbesluit;
e. inrichtingen als bedoeld in categorie 3.1 van bijlage I, onder C, bij het Besluit omgevingsrecht, waar
meer dan 10 kg ontplofbare stoffen aanwezig is of meer dan 100 kg netto explosieve massa aan
munitie aanwezig is, met uitzondering van volgens bijlage A van het ADR tot klasse 1.4 behorende
patronen dan wel onderdelen daarvan voor vuurwapens met een kaliber van niet meer dan 13,2 mm;
f. inrichtingen waar meer dan 1000 kg distikstofoxide aanwezig is, niet zijnde inrichtingen die behoren
tot een categorie als aangewezen onder 23.1 van bijlage I, onder C, bij het Besluit omgevingrecht;
g. inrichtingen die worden gebruikt door de Nederlandse krijgsmacht of door een
bondgenootschappelijke mogendheid voor zover buiten die inrichtingen ruimtelijke beperkingen
gelden in verband met die inrichtingen.

30 april 2015, versie 0.2
- 10 -

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

2.

Transportroutes (Registratiebesluit artikel 5)
Artikel 5
Als transportroutes als bedoeld in artikel 12.12, tweede lid, van de wet worden aangewezen
transportroutes waarvan het plaatsgebonden risico voor wegen en spoorlijnen op de as van de
transportroute, of voor vaarwegen op de oever, hoger is dan 10-6 per jaar.

3.

Buisleidingen (Registratiebesluit, artikel 6)
Artikel 6
Als categorieën van buisleidingen als bedoeld in artikel 12.12, tweede lid, van de wet worden
aangewezen de categorieën van buisleidingen waarop het Besluit externe veiligheid buisleidingen
(Bevb, Stb. 2010, 863) van toepassing is.

2.3.2 Voorschriften gegevensverstrekking
Algemene eisen aan de inhoud
Het Registratiebesluit stelt eisen aan de inhoud van het Risicoregister (Registratiebesluit, Artikel 8 tot en
met 12, zie hiervoor ook bijlage 7). Bij ministeriële regeling kunnen nadere regels worden gesteld met
betrekking tot de gegevens die het register bevat en de verdere inrichting en vorm van het register.
Het register bevat ten aanzien van inrichtingen, transportroutes en buisleidingen de volgende gegevens:
a. de geografische situering van de inrichtingen, transportroutes en buisleidingen […];
b. een aanduiding van het bevoegd gezag;
c. de ligging van de 10-6 per jaar contour van het plaatsgebonden risico en, indien beschikbaar, de 10-5 per
jaar contour en de 10-8 per jaar contour van het plaatsgebonden risico, […]
d. de datum waarop de betreffende gegevens in het register laatstelijk zijn gewijzigd.
Voor elk van de categorieën (inrichtingen, transportroutes en buisleidingen) zijn de eisen aan de inhoud
van de informatie nog nader gespecificeerd.
Uitgangspunt: vergunde situatie
Het uitgangspunt bij het vaststellen van het risico van een inrichting in verband met de melding aan het
register is de omgevingsvergunning. Slechts de voor externe veiligheid relevante risico’s worden
geregistreerd, waarbij zoveel mogelijk wordt aangesloten op bestaande regelgeving, zoals het BEVI.
Wanneer in dit kader een risicoanalyse is opgesteld, wordt die gebruikt voor melding aan het register. Een
risicoanalyse dient dus gebaseerd te zijn op de in de omgevingsvergunning beschreven situatie.
Geheimhouding (Registratiebesluit, Artikel 17)
Voor de gegevens als bedoeld in de artikelen 8 tot en met 12 Registratiebesluit externe veiligheid kan
worden bepaald dat deze uitsluitend zijn in te zien bij het bevoegd gezag. Bij ministeriële regeling kunnen
nadere regels worden gesteld met betrekking tot de wijze waarop toegang kan worden verkregen tot de
aangewezen gegevens.

2.3.3 Termijnen voor verstrekking van gegevens
In het Registratiebesluit (Artikel 15) zijn termijnen opgenomen voor verstrekking van gegevens ten
behoeve van het Risicoregister. Daarnaast is bepaald dat het bevoegd gezag ervoor zorg draagt dat de
gegevens in het register ten minste eens per vijf jaar worden geactualiseerd.

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

30 april 2015, versie 0.2
- 11 -

Aanlevertermijnen
1. De verstrekking van gegevens als bedoeld in de artikelen 8 tot en met 10 ter uitvoering van artikel 12.13
van de wet, met betrekking tot inrichtingen vindt plaats binnen twee weken na:
a. het in werking treden van een besluit tot verlening, wijziging of intrekking van een vergunning [..];
b. de ontvangst van een melding […];
c. een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State of een uitspraak van de
Voorzitter van die Afdeling […].
2. De verstrekking van gegevens […] met betrekking tot transportroutes of buisleidingen vindt plaats:
a. op basis van vooraf geraamde gegevens binnen twee weken na ingebruikname van de nieuw
aangelegde of gewijzigde transportroute of buisleiding en
b. op basis van tijdens het gebruik van de transportroute of buisleiding verzamelde gegevens binnen zes
maanden na ingebruikname van de nieuw aangelegde of gewijzigde transportroute of buisleiding.
Actualisatie gegevens
3. Onverminderd het bepaalde in het eerste en tweede lid, draagt het bevoegd gezag ervoor zorg dat de
gegevens in het register ten minste eens per vijf jaar worden geactualiseerd.

2.4

RRGS en risicokaart

De risicosituaties worden vastgelegd in het landelijke Register Risicosituaties Gevaarlijke Stoffen (RRGS).
-6
In het RRGS wordt onder meer per bedrijf de PR10 -contour vastgelegd. Voor een aantal
bedrijfscategorieën (o.a. lpg-tankstations, ammoniakkoelinstallaties en PGS15-bedrijven die gevaarlijke
stoffen opslaan) gelden standaardafstanden tot de PR10-6-contour, zoals vastgelegd in de Regeling
externe veiligheid inrichtingen (Revi). Het RRGS wordt door Gemeenschappelijke Beheer Organisatie
provincies van het Interprovinciaal Overleg (Stcrt. 20134, 34551) beheerd.
Als hulpmiddel bij de inventarisatie van stationaire activiteiten (bedrijven) is er een Leidraad risicoinventarisatie gevaarlijke stoffen. 1 In de Leidraad is gedefinieerd wat risicovol is en wat niet. Bovendien
bevat de Leidraad een inventarisatiemethodiek en indicatieve effect- en risicoafstanden. Voor sommige
bedrijven (zoals BRZO-bedrijven) moet een kwantitatieve risicoanalyse (QRA) worden uitgevoerd om de
PR10-6-contour te bepalen.
De gegevens in het register worden ontsloten via de provinciale risicokaarten. Aanvullend hierop kent de
risicokaart een systeem voor professionals waardoor professionals aanvullende of achtergrondinformatie
over risicovolle activiteiten kunnen inzien. De informatie uit het professionele systeem is alleen
toegankelijk met behulp van een inlogcode en wachtwoord.
Naast risico's die ontstaan als gevolg van gevaarlijke stoffen zijn op de risicokaart ook risico’s opgenomen
als gevolg van natuurrampen, zoals overstromingen en bijvoorbeeld ernstige verstoring van de openbare
orde, de zogenaamde 'Overige ramptypen'. Naast de risicovolle objecten worden er op de risicokaart ook
kwetsbare objecten weergegeven zoals: scholen, kerken, evenemententerreinen, ziekenhuizen, e.d. De
criteria om deze objecten op de risicokaart te zetten, staan vermeld in de Leidraad risico-inventarisatie. 2
1

Ministerie van Volksgezondheid, Ruimtelijke Ordening en Milieu, Leidraad risico inventarisatie, Deel gevaarlijke stoffen

(LRI-GS), oktober 2007, versie 3.1
2

Ministerie van Volksgezondheid, Ruimtelijke Ordening en Milieu, Leidraad risico inventarisatie, Deel gevaarlijke stoffen

(LRI-GS), oktober 2007, versie 3.1 en Ministerie van Volksgezondheid, Ruimtelijke Ordening en Milieu, Leidraad risico
inventarisatie, deel overige ramptypes (LRI-OR), oktober 2007.
30 april 2015, versie 0.2
- 12 -

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

2.5

Rollen, taken en bevoegdheden in het kader van het Registratiebesluit

Drijver inrichting / transporteur
Degene die een inrichting drijft, een buisleiding gebruikt of verantwoordelijk is voor transport van
gevaarlijke stoffen, dient op grond van de Wm (Artikel 12.14) op verzoek van het bevoegd gezag de
gegevens benodigd voor de uitvoering van het Registratiebesluit aan te leveren, inclusief voor de
totstandkoming van de gegevens benodigde berekeningen.
Informatieverstrekker
De Wm (Artikel 12.13) legt de informatieverplichtingen in het kader van het Registratiebesluit op aan het
bevoegd gezag. Daarbij moeten bevoegde gezagen in eerste instantie gebruik maken van bestaande
informatie (vergunde situatie is het uitgangspunt). Bedrijven zullen in beperkte mate, en uitsluitend indien
het bevoegd gezag daar om vraagt, informatie moeten aanleveren.
Het bevoegd gezag is verplicht gegevens over externe veiligheid aan te leveren bij de instantie die het
RRGS beheerd.
Informatiebeheerder
Voorheen was het RIVM de beheerder van het risicoregister gevaarlijke stoffen. In 2008 is het IPO de
feitelijke beheerder van het register geworden. Via een wijziging van de Wet milieubeheer 2013 is wettelijk
geregeld (via ministeriële aanwijzing) dat deze taak ligt bij de Gemeenschappelijke Beheer Organisatie
provincies van het Interprovinciaal Overleg (Stcrt. 20134, 34551). Op dit moment is deze taak belegd bij
BIJ12. De provincies hebben hierdoor formeel de verantwoordelijkheid over het beheer van het RRGS
gekregen.
Gebruiker
Gebruikers kunnen de informatie uit het RRGS raadplegen via de Risicokaart. Er is een onderscheid
tussen professionele gebruikers en niet-professionele gebruikers.

2.6

Context Registratiebesluit

2.6.1 Nieuwe Omgevingswet, waarin Registratiebesluit opgaat
Momenteel wordt door de programmadirectie Eenvoudig Beter gewerkt aan de Omgevingswet. De
Omgevingswet moet in 2018 inwerking treden. In de wet gaan bestaande milieu- en ruimtelijke
ordeningswetgeving op. Dit betekent dat ook het Registratiebesluit op zal gaan in de Omgevingswet en de
daarop gebaseerde uitvoeringsregelgeving. Het opgaan van het Registratiebesluit in de Omgevingswet
biedt kansen en risico’s. Kansen om noodzakelijke wijzigingen en wensen vanuit de uitvoeringpraktijk mee
te nemen, maar ook het risico dat cruciale elementen onvoldoende aandacht krijgen.

2.6.2 Laan voor de Leefomgeving
Onder de Omgevingswet komen vier nieuwe AMvB’s te hangen. Een van deze AMvB’s regelt straks dat
milieu- en ruimtelijke ordeningsinformatie geregistreerd wordt in de zogenaamde Laan voor de
Leefomgeving. Deze Laan bestaat uit informatiehuizen, waaronder het informatiehuis voor
omgevingsveiligheid. Logischerwijs zal hierin de informatie terechtkomen die nu in het RRGS zit. Het
Registratiebesluit zal zo vertaald moeten worden naar de Omgevingswet, dat de gewenste en benodigde
gegevens goed opgenomen worden in de Laan voor de Leefomgeving. Een belangrijk verschil tussen het

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

30 april 2015, versie 0.2
- 13 -

huidige RRGS en straks de Laan voor de Leefomgeving, is dat het RRGS geen authentieke gegevens
bevat en de Laan voor de Leefomgeving straks wel. Juridisch gezien is dit een belangrijk verschil.

2.6.3 Modernisering van het veiligheidsbeleid
Parallel aan de Omgevingswet wordt door het ministerie gewerkt aan modernisering van het
omgevingsveiligheidsbeleid. Omgevingsveiligheidsbeleid is de nieuwe naam voor externe veiligheid. In dat
kader wordt nagedacht over aanpassingen aan het huidige beleid. Gestreefd wordt, onder meer, naar
minder rekenen en meer werken met vaste afstanden. De vaste afstanden zullen mogelijk deels
gebaseerd worden op effectafstanden. De modernisering van het omgevingsveiligheidsbeleid zal –
afhankelijk van de exacte uitkomsten - consequenties hebben voor de gegevens die geregistreerd moeten
worden via het Registratiebesluit. Als bijvoorbeeld effectafstanden van toepassing worden op specifieke
inrichtingen, zullen deze afstanden in het informatiehuis van omgevingsveiligheid moeten komen. Deze
informatiestroom moet geborgd worden. Met andere woorden de modernisering van het
omgevingsveiligheidsbeleid zorgt er mogelijk voor dat in de toekomst andere en/of meer gegevens
geregistreerd moeten worden..

30 april 2015, versie 0.2
- 14 -

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

3

EVALUATIEKADER
3.1

Inleiding

De evaluatie van de werking van het Registratiebesluit - en op grond daarvan de raadpleegbaarheid van
het Risicoregister en het tonen van gegevens via de (professionele) risicokaart – is uitgevoerd aan de
hand van interviews, documentonderzoek en expert-judgement . De verkregen informatie is gestructureerd
en geanalyseerd door middel van een evaluatiekader, , dat is uitgewerkt op basis van de beleidsanalyse.
Dit evaluatiekader is gebruikt om te bepalen in hoeverre de werking van het Registratiebesluit in de praktijk
overeenkomt met de geformuleerde doelstellingen.

3.2

Evaluatiekader

Raadpleegbaarheid informatie
De risico informatie is raadpleegbaar voor de gebruikers. De gebruikers hebben toegang tot de informatie
die voor hen relevant is in het kader van de doelstellingen van het Registratiebesluit.
1.
2.
3.

Burgers hebben toegang tot voor hen voldoende relevante informatie, zonder dat de veiligheid in
het geding komt.
Professionals hebben toegang tot voor hen voldoende relevante informatie, zonder dat de
veiligheid in het geding komt.
Gebruikers maken ook gebruik van de risico informatie.

Volledigheid van de informatie met betrekking tot de risico situaties
De risico-informatie is volledig. Dat wil zeggen dat het Registratiebesluit ertoe leidt dat alle relevante
risicosituaties in het RRGS en op de Risicokaart terechtkomen.
4.

Het Registratiebesluit benoemt alle relevante risicosituaties voor inrichtingen, buisleidingen en
transportroutes.

Beschikbaarheid voldoende gegevens over risicosituaties
De risico-informatie bevat voldoende gegevens. Dat wil zeggen dat de beschikbare gegevens voldoende
informatie bieden aan de gebruikers in het kader van de doelstellingen van het Registratiebesluit.
5.

Het Registratiebesluit verplicht de bevoegde gezagen tot het aanleveren van alle relevante
informatie, waarmee
a. Burgers en overheden zich snel en eenvoudig een beeld kunnen vormen van de risico’s
van gevaarlijke stoffen in de omgeving;
b. Bevoegde gezagen beschikken over gegevens die betrekking hebben op risicosituaties
met gevaarlijke stoffen buiten het eigen grondgebied, waardoor deze meegenomen
kunnen worden in de afweging binnen het eigen grondgebied.

6.

De bevoegde gezagen zijn in staat de vereiste gegevens, conform de eisen van het
Registratiebesluit, aan te leveren.
a. De bevoegde gezagen beschikken over de vereiste gegevens
b. De bevoegde gezagen zijn op grond van de Wm (Artikel 12.14) in staat deze gegevens
te verkrijgen bij de drijver van een inrichting of gebruiker van een buisleiding of
transportroute.

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

30 april 2015, versie 0.2
- 15 -

Betrouwbaarheid informatie
De risico-informatie is betrouwbaar. Dat wil zeggen dat de gegevens juist en voldoende actueel zijn.
7.
8.
9.

Actualisatie van de informatie vindt minimaal elke vijf jaar plaats, conform de eis uit het
Registratiebesluit en draagt voldoende bij aan de actualiteit van de informatie.
Op basis van de vergunningen en meldingen zijn de bevoegde gezagen in staat de juiste
informatie binnen de gestelde termijnen uit het Registratiebesluit aan te leveren.
De informatie wordt betrouwbaar gevonden door de gebruikers.

30 april 2015, versie 0.2
- 16 -

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

4

RESULTATEN
4.1

Inleiding

In dit hoofdstuk worden de resultaten uit de interviews en het documentonderzoek op basis van het
evaluatiekader uit hoofdstuk 3 op gestructureerde wijze gepresenteerd, geanalyseerd en beoordeeld.

4.2

Raadpleegbaarheid informatie

Doelen
Het RRGS is voor professionele gebruikers raadpleegbaar met behulp van een persoonlijke inlogcode en
een wachtwoord. Daarnaast worden de gegevens uit het RRGS, in lijn met artikel 13 Registratiebesluit
externe veiligheid, geografisch getoond op de risicokaart (www.risicokaart.nl). De informatie die op de
risicokaart wordt getoond volgt uit de informatie die op basis van het Registratiebesluit externe veiligheid
en de Regeling provinciale risicokaart wordt verzameld.
Registratiebesluit, RRGS en risicokaart
In het Registratiebesluit externe veiligheid is opgenomen welke gegevens door bevoegd gezag moeten
worden verzamelend ten behoeve van het RRGS. De gegevens worden vervolgens in het RRGS gezet.
Het RRGS is toegankelijk met inlogcode en wachtwoord. Een persoonsgebonden inlogcode en
wachtwoord worden op aanvraag verstrekt. Alleen werknemers van bevoegde gezagen kunnen een
wachtwoord verkrijgen. Dit betekent dat ‘professionals belast met (de voorbereiding op) besluitvorming’
toegang kunnen hebben tot de gegevens uit het RRGS, maar andere professionals die niet werkzaam zijn
bij een overheidsorganisatie, niet. Daarnaast worden de gegevens uit het RRGS weergegeven met behulp
van de risicokaart. De risicokaart kent een openbaar deel en een afgeschermd deel voor professionele
gebruikers. De gegevens uit het RRGS zijn volledig zichtbaar voor de professionele gebruikers. Voor
anderen, zoals burgers is de informatie uit het RRGS grotendeels beschikbaar.
De risicokaart is een belangrijke informatiebron voor de overheid. Besturen en overheidsdiensten op
gemeentelijk, regionaal, provinciaal en nationaal niveau kunnen deze informatie gebruiken bij het maken
van beleid, nemen van beslissingen en de uitvoering van beleid. De risicokaart kan nuttig zijn bij ruimtelijke
ordening, milieu- en vestigingsvergunningen, ruimtelijk beheer en veiligheidsbeleid. Bijvoorbeeld kan men
bij het inrichten van woonwijken vooraf rekening houden met mogelijke risico’s.
Ook eerstehulpdiensten, zoals de brandweer, ambulancepersoneel en politie, kunnen de risicokaarten
gebruiken. Zij verlenen niet alleen eerste hulp, maar werken ook mee aan de voorbereiding van
ongevallen- en rampenbestrijding. Dat doen zij in samenwerking met gemeente. De eerstehulpdiensten
kunnen op die manier risico’s voor zichzelf verkleinen, en voor de mensen die zij helpen.

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

30 april 2015, versie 0.2
- 17 -

Uitsnede risicokaart. [bron: www.risicokaart.nl geraadpleegd op 7 april 2015]

De risicokaart en daarmee de gegevens die op basis van het Registratiebesluit externe veiligheid in het
RRGS zijn opgenomen, wordt gebruikt voor de volgende doeleinden:
(Signaleringsfunctie voor) omgevingsbesluiten.
Inzicht voor burgers in risicovolle activiteiten.
Signaleringsfunctie voor planvorming ter voorbereiding op de rampenbestrijding. 3
Controle op wettelijke verplichtingen van leidingeigenaren door de Inspectie Leefomgeving en
Transport (ILT).4
Het Registratiebesluit externe veiligheid en het RRGS zijn opgezet voor de eerste twee doelen. De andere
doelen vallen buiten de initiële doelstelling van het Registratiebesluit en buiten de scope van dit
onderzoek.

Signaleringsfunctie voor omgevingsbesluiten
3

Signaleringsfunctie planvorming ter voorbereiding op rampenbestrijding

De risicokaart wordt als basis gebruikt voor informatie over risicovolle activiteiten. Voor de hulpverleningsdiensten
vormen de gegevens die vanuit het RRGS op de risicokaart worden getoond een waardevolle basis. Aanvullend hierop
is voor de planvorming ter voorbereiding op de rampenbestrijding informatie nodig over activiteiten met kleinere
hoeveelheden gevaarlijke dan nu op basis van het Registratiebesluit wordt ingevoerd. Daarnaast is gedetailleerde
informatie nodig over de omgeving, zoals in welke gebouwen kwetsbare groepen bijvoorbeeld bejaarden en kinderen
aanwezig zijn. De informatie die voor de planvorming ter voorbereiding op de rampenbestrijding nodig is, wordt
grotendeels op basis van de Regeling provinciale risicokaart op de risicokaart opgenomen. De beoordeling van iIn
hoeverre deze aanvullende informatie voldoet, valt buiten de scope van dit onderzoek.
4

Controle op wettelijke verplichtingen van leidingeigenaren door de inspectie.

Het Besluit externe veiligheid buisleiding (Bevb) verplicht leidingexploitanten bij buitengebruikstelling en bij wijziging aan
de leiding de Minister onverwijld op de hoogte te brengen. De Inspectie Leefomgeving en Transport ziet hier namens de
Minister op toe en toetst hierop met behulp van het RRGS. Het Registratiebesluit externe veiligheid is van toepassing
op alle buisleidingen die onder het Bevb vallen. Hierdoor is het RRGS ten aanzien van deze toepassing volledig.

30 april 2015, versie 0.2
- 18 -

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

Voor de signaleringsfunctie voor omgevingsbesluiten is informatie nodig over voor externe veiligheid
relevante risicobronnen. De risicobronnen die op basis van het Registratiebesluit in het RRGS en de
risicokaart worden opgenomen, dekken grotendeels de risicobronnen die bij ruimtelijke besluitvorming
relevant zijn.
Inzicht voor burgers in risicovolle activiteiten.
Burgers krijgen inzicht in risico’s in hun omgeving door gebruik te maken van het openbare gedeelte van
de risicokaart. Dit deel kan zonder inlogcode en wachtwoord worden bekeken. De informatie die wordt
getoond bevat de informatie zoals die vanuit het RRGS aan de risicokaart wordt aangeleverd.
Gebruik professionals en burgers
De informatie die op basis van het Registratiebesluit externe veiligheid is opgenomen in het RRGS en
wordt ontsloten via de risicokaart is voor burgers (zonder inlogcode en wachtwoord) toegankelijk via de
website www.risicokaart.nl. Hierop is het overgrote deel van de informatie opgenomen die op basis van het
Registratiebesluit door bevoegde gezagen moet worden aangeleverd. Sommige specifieke informatie,
zoals de rijksdriehoekscoördinaten van LPG-tankstations, zijn indirect af te lijden uit de gegevens die
toegankelijk zijn voor burgers doordat risicocontouren rondom het vulpunt geografisch worden getoond op
de risicokaart. Over het algemeen kan gesteld worden dat de informatie, zoals deze op basis van het
Registratiebesluit externe veiligheid wordt verzameld, raadpleegbaar is voor burgers.
Of burgers daadwerkelijk de gegevens raadplegen om inzicht te krijgen in risicovolle activiteiten in hun
omgeving kan op basis van dit onderzoek niet worden vastgesteld. GBO, de beheerder van het RRGS
houdt het aantal bezoeken aan de risicokaart bij, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen bezoeken
aan de risicokaart voor de burger en de risicokaart voor de professionals (alleen toegankelijk met een
inlogcode en wachtwoord). Uit de rapportage over oktober en november 2014 blijkt dat 88% van alle
bezoeken aan www.risicokaart.nl bezoeken aan het voor iedereen openbare deel betroffen en 12% aan
het deel dat is afgeschermd met een inlogcode en wachtwoord. Hieruit kan echter niet de conclusie
getrokken worden dat burgers de kaart gebruiken. Een grote groep professionele gebruikers kan namelijk
niet (zondermeer) beschikken over een inlogcode en een wachtwoord voor het afgeschermde deel en zal
vermoedelijk als professional gebruik maken van de openbare risicokaart. 5 Een inlogcode en wachtwoord
kunnen alleen worden verkregen door werknemers bij overheidsorganisaties. Werknemers van
bijvoorbeeld ingenieurs- en adviesbureaus, die in opdracht van gemeenten of bedrijven onderzoek
uitvoeren bijvoorbeeld in het kader van een (aanvraag) voor een omgevingsbesluit kunnen niet zelfstandig
beschikken over een inlogcode en wachtwoord. Onduidelijk is daardoor welk deel van de bezoekers aan
het openbare deel als burger (niet beroepsmatig) de risicokaart bezoekt.
Professionals (die werkzaam zijn bij een overheidsorganisatie) hebben via dezelfde website
www.risicokaart.nl, met behulp van een inlogcode en een wachtwoord toegang tot een afgeschermd
gedeelte. Hier zijn de verplichte gegevens die op basis van het Registratiebesluit externe veiligheid zijn
opgenomen, aangevuld met andere informatie over de risicovolle activiteit, zoals het invloedsgebied en
effectafstanden. Deze laatste gegevens zijn voor de professionele gebruiker relevant bij de voorbereiding
van omgevingsbesluiten. De raadpleegbaarheid van deze gegevens volgt uit de Regeling provinciale
risicokaart en dus niet uit het Registratiebesluit externe veiligheid. Beroepsmatige gebruikers van de
risicokaart die niet voor een overheidsorganisatie werken, kunnen niet direct over alle relevante informatie
beschikken.

5

Bij werkzaamheden voor een overheid kan voor de opdrachtnemer (adviesbureau) via deze opdrachtgevende

overheid een inlogcode aangevraagd worden voor de duur van het project.

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

30 april 2015, versie 0.2
- 19 -

Veiligheid
Raadpleegbaarheid van gegevens kan in een direct spanningsveld staan tot het afschermen van
gegevens die gebruikt kunnen worden door kwaadwillenden. Een vraag die hierbij speelt is welke
informatie wel afgeschermd moet worden en welke informatie niet. Zeker gezien recente ontwikkelingen,
zoals terroristische dreiging en de eenvoudige toegang tot bijvoorbeeld drones, is een nieuwe
beschouwing van de vraag welke informatie algemeen toegankelijk moet worden gemaakt in het RRGS of
de risicokaart, actueel. Een algemeen richtsnoer vanuit het oogpunt van veiligheid is dat informatie niet
algemeen toegankelijk zou moeten zijn als deze direct informatie geven over (de toegankelijkheid) van
kwetsbare onderdelen van een installatie. Bijvoorbeeld de ligging ten opzichte van het maaiveld van
buisleidingen. Het Registratiebesluit verplicht bevoegde gezagen in sommige gevallen deze of
vergelijkbare informatie aan te leveren. Bovendien is deze informatie veelal nodig voor de besluitvorming.
Dit is een (hernieuwd) dilemma.

4.3 Volledigheid van de informatie met betrekking tot de risico situaties
Volledigheid heeft betrekking op de vraag of met het Registratiebesluit externe veiligheid alle relevante
risicovolle activiteiten in beeld worden gebracht. Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat het
merendeel van deze risicovolle activiteiten inzichtelijk is op basis van het Registratiebesluit externe
veiligheid. Een aantal risicovolle activiteiten ontbreekt. Het gaat om de volgende risicobronnen:
1. Inrichtingen die niet vergunningplichtig zijn op basis van het Activiteitenbesluit milieubeheer
(hierna: Activiteitenbesluit) een veiligheidsafstand hebben, zoals benzinestations en
gasdrukmeet- en regelstations. Uit jurisprudentie 6 blijkt dat de risico’s van deze risicobronnen bij
een ruimtelijk besluit moeten worden betrokken.
2. Routes voor het vervoer van gevaarlijke stoffen die geen 10-6 per jaar plaatsgebonden
risicocontour hebben. Deze routes kunnen ondanks het ontbreken van een 10-6 per jaar
plaatsgebonden risicocontour risico’s voor de omgeving veroorzaken die meegewogen moeten
worden bij de ruimtelijke/omgevingsbesluiten. 7 Het Registratiebesluit wordt op dit moment
aangepast vanwege Basisnet.
3. Windturbines. De aanwezigheid van windturbines in de omgeving van een transportleiding voor
gevaarlijke stoffen kan ertoe leiden dat de risico’s van de transportleiding toenemen.
Windturbines worden in dat verband aangemerkt als risicoverhogend object. Deze informatie is
nodig bij de afweging van risico’s bij ruimtelijke- en omgevingsbesluiten.

4.4

Beschikbaarheid voldoende gegevens over risicosituaties

Met de informatie die op basis van het Registratiebesluit externe veiligheid in het RRGS is opgenomen
moeten:
Burgers en overheden zich snel en eenvoudig een beeld kunnen vormen van de risico’s van
gevaarlijke stoffen in de omgeving.

6

AbRvS

8-2-2012,

201100875/1,

V3215

Rijksinpassingsplan

"Windenergie

langs

de

dijken

van

de

Noordoostpolder",AbRvS 3-12-2014, 201311000/1/R2, NL:RVS:2014:4324, Bestemmingsplan "Baarn Noord", AbRvS 712-2011, 201103574/1 BU7058, Milieuvergunning windpark Delfzijl
7

De Circulaire Risiconormering vervoer gevaarlijke stoffen (Stcrt. 2004, 147) stelt deze eis. Per 1 april 2015 wordt deze

circulaire vervangen door het Besluit externe veiligheid transportroutes(Bevt, Stb. 2015, 92) en de Beleidsregel EVbeoordeling Tracébesluiten (Beleidsregel EV-beoordeling, Stb. 2015, 92). Op basis van het Bevt en de Beleidsregel EVbeoordeling dient bij ruitelijke/omgevings besluitvorming rekening gehouden te worden routes die risico’s voor de
-6
omgeving veroorzaken. Dit betreffen ook routes zonder 10 per jaar plaatsgebonden risicocontour.

30 april 2015, versie 0.2
- 20 -

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

-

Bevoegde gezagen beschikken over gegevens die betrekking hebben op risicosituaties met
gevaarlijke stoffen buiten het eigen grondgebied, waardoor deze meegenomen kunnen worden in
de afweging binnen het eigen grondgebied.

Op basis van de gegevens die met het Registratiebesluit externe veiligheid worden verzameld, is het voor
professionals mogelijk om met de risicokaart eenvoudig en snel inzicht te verkrijgen in de risico’s van
gevaarlijke stoffen in de omgeving. Uit het onderzoek is daarnaast naar voren gekomen dat de informatie
voor burgers lastig te interpreteren is. Het onderscheid waarom de ene risicobron wel wordt genoemd en
de andere niet is voor burgers niet duidelijk. Bijvoorbeeld de vraag waarom een LPG-tankstation wel wordt
weergegeven op de risicokaart en een tankstation zonder verkoop van LPG niet. De risicokaart roept
daardoor vragen op bij burgers. Op basis van dit onderzoek is het niet mogelijk een uitspraak te doen of
(dit wordt veroorzaakt doordat) de risicokaart vanuit het perspectief van burgers onvolledig of onduidelijk
is.
Om aan de tweede doelstelling te kunnen voldoen, is inzicht nodig in wanneer risicovolle activiteiten met
gevaarlijke stoffen buiten het grondgebied van het bevoegd gezag, relevant zijn in het kader van
afwegingen op het eigen grondgebied. Dit is het geval als de risico’s die door deze risicovolle activiteit
worden veroorzaakt relevant zijn voor het gebied waarover besluit wordt genomen. Vanuit het oogpunt van
externe veiligheid is dit het geval als het gebied binnen het invloedsgebied van de risicovolle activiteit ligt.
Dit is over het algemeen het geval als binnen het gebied of een deel ervan 1% of meer van de aanwezige
personen kan komen te overlijden als gevolg van een ongeval bij deze risicovolle activiteit, (waarbij
gevaarlijke stoffen vrijkomen). Het invloedsgebied is geen gegeven dat op basis van het Registratiebesluit
externe veiligheid voor risicovolle activiteiten wordt opgenomen in het RRGS. Op basis hiervan kan
geconcludeerd worden dat mogelijk niet alle risicovolle situaties buiten het grondgebied van het bevoegde
gezag mee worden genomen bij de besluitvorming.

4.5

Betrouwbaarheid informatie

Actualisatie
De betrouwbaarheid van gegevens in het RRGS hangt samen met de juistheid en de actualiteit van de
gegevens. Het Registratiebesluit externe veiligheid kent de verplichting om de informatie elke vijf jaar te
actualiseren. In de praktijk blijkt een vijfjaarlijkse actualisatie in een aantal gevallen echter onvoldoende,
omdat de gegevens sneller verouderd blijken te zijn. De verandering van de gegevens kan bijvoorbeeld
veroorzaakt worden door wijziging van de risicovolle activiteiten of doordat de in wet- en regelgeving
vastgelegde vaste afstanden tot de 10-6 per jaar plaatsgebonden risicocontour wijzigen. Denk hierbij
bijvoorbeeld aan de verandering van de vaste afstanden voor LPG-tankstations op basis van een wijziging
van de Regeling externe veiligheid inrichtingen (Revi).
Het wettelijke systeem van aanleveren van informatie door het bevoegd gezag is gebaseerd op het
systeem van de omgevingsvergunning en wijzigingen hierin. Kwaliteitssystemen van bevoegde gezagen
blijken in de praktijk hier ook op te zijn afgestemd.
Termijnen
Daarnaast bevat het Registratiebesluit externe veiligheid een procedure met termijnen voor de levering
van gegevens en publicatie in het RRGS. Deze termijnen worden over het algemeen als werkbaar
8

De A-, B- en C-zone voor opslagen met ontplofbare stoffen voor civiel gebruik volgen uit de Circulaire opslag

ontplofbare stoffen voor civiel gebruik. Dit zijn formeel gezien geen grenswaarden, aangezien ze niet in een formele wet
zijn verankerd.

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

30 april 2015, versie 0.2
- 21 -

ervaren. In de praktijk blijken er grote verschillen te bestaan tussen de verschillende bevoegde gezagen.
De omgevingsdiensten die betrokken waren bij het onderzoek voeren voor een groot aantal gemeenten
het Registratiebesluit uit. Een aantal gemeenten voert zelf de taken uit. Dit heeft te maken met de keuzes
die gemeenten maken en het feit dat de uitvoering van het Registratiebesluit externe veiligheid geen
onderdeel uitmaakt van het basistakenpakket van de omgevingsdiensten. De betreffende
omgevingsdiensten hebben een kwaliteitssystemen opgezet dat bijdraagt aan het halen van de termijnen.
Deze omgevingsdiensten zien in de praktijk dat de gemeenten die de taken zelf uitvoeren niet altijd even
goed in staat zijn om de termijnen uit het Registratiebesluit externe veiligheid te halen. Hetzelfde lijkt te
gelden voor andere bevoegde gezagen die hun taken niet bij een omgevingsdienst (kunnen)
onderbrengen.
Het Registratiebesluit biedt daarnaast geen escalatiemogelijkheid om bevoegde gezagen hun
verplichtingen uit het Registratiebesluit externe veiligheid na te laten komen, waaronder het voldoen aan
de termijnen.
Praktijkervaringen
Professionele gebruikers geven aan gebruik te maken van de informatie zoals opgenomen in het RRGS
en de risicokaart. Zij geven aan dat de informatie in het RRGS een goede basis vormt voor besluitvorming.
Naast de informatie uit het RRGS worden aanvullend en ter controle andere bronnen gebruikt. Deze
bronnen variëren van de omgevingsvergunning tot een eigen database.
Voor burgers is de betrouwbaarheid geen punt. Het gaat burgers er veel meer om om een beeld te krijgen
wat er speelt in hun omgeving. Voor burgers speelt veel meer de vraag, wat betekent de informatie en wat
kun je ermee?

4.6

Verschuiving doelstelling Registratiebesluit externe veiligheid
De oorspronkelijke doelstellingen van het Registratiebesluit liggen op het gebied van het geven van inzicht
in risicobronnen aan burgers en van een signalerende functie ten aanzien van risicovolle situaties om
rekening mee te houden in de besluitvorming. De gegevens die vanwege het Registratiebesluit worden
opgenomen in het RRGS en tevens worden getoond op de risicokaart, worden breder gebruikt dan de
oorspronkelijke doelstelling van het Registratiebesluit externe veiligheid. Zie hiervoor ook paragraaf 4.2.
In het kader van besluitvorming (omgevingsbesluiten) wordt de informatie van de risicokaart gebruikt. Op
de risicokaart en met name op het afgeschermde gedeelte van de risicokaart dat voor professionals
(werkzaam voor een overheidsorganisatie) toegankelijk is, wordt informatie getoond die aanvullend op de
informatie uit het RRGS nodig is bij de besluitvorming. De beschikbaarheid van deze gegevens lijkt ervoor
te zorgen dat het verwachtingspatroon van gebruikers verschoven is van een puur signalerende functie
naar een van een basis voor besluitvorming.
De informatie die door professionals aanvullend nodig wordt geacht voor besluitvorming in het kader van
omgevingsbesluiten is:
1. De geografische situering van de inrichtingen, transportroutes en buisleidingen.
2. De ligging van de 10-6 per jaar contour van het plaatsgebonden risico, de A-, B- en C-zone voor
inrichtingen met ontplofbare stoffen voor civiel gebruik, de basisnetafstand voor basisnetroutes en
de veiligheidsafstanden voor vuurwerkinrichtingen.
3. De hoogte van het groepsrisico ten opzichte van de oriëntatiewaarde.
4. De ligging van de grens van het invloedsgebied.
5. De ligging van de grens tot de 100%-letaliteit voor buisleidingen, de
plasbrandaandachtsgebiedzone, de 200 meter zone.
30 april 2015, versie 0.2
- 22 -

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

6.
7.

De aard en omvang van de aanwezige of vervoerde stoffen en de mogelijke effecten die kunnen
optreden.
Eigenschappen van de transportleiding met gevaarlijke stoffen, zoals druk en diameter.

Dit is meer informatie dan, op dit moment op basis van het Registratiebesluit externe veiligheid in het
RRGS moet worden ingevoerd en wordt opgenomen. Op basis van het Registratiebesluit externe
veiligheid wordt de informatie onder 1 en 7 geleverd. De informatie onder 2 wordt gedeeltelijk geleverd
(alleen de ligging van de 10-6 per jaar plaatsgebonden risicocontour) en de informatie onder 3 wordt alleen
geleverd als deze informatie beschikbaar is. De overige informatie wordt niet aangeleverd op basis van het
Registratiebesluit. Een deel van de wens om aanvullende informatie beschikbaar te stellen, komt voort uit
informatie die op basis van nieuwe wetgeving op het gebied van externe veiligheid vereist is voor
(ruimtelijke) besluiten. Denk hierbij aan de invoering van Basisnet per 1 april 2015 en het Bevb dat sinds
2011 in werking is.
Uit het onderzoek blijkt dat de verwachtingen die geïnterviewden hebben van het RRGS verder gaan dan
de oorspronkelijke doelstellingen. Dit resulteert erin dat de verwachtingen over de beschikbare informatie,
de volledigheid, de beschikbaarheid, de betrouwbaarheid en de raadpleegbaarheid minimaal op het
niveau liggen van wat de risicokaart biedt aan professionals die toegang hebben tot het afgeschermde
gedeelte van de risicokaart. Eén en ander resulteert erin dat de genoemde verbeterpunten gericht zijn op
het kunnen baseren van besluiten op de gegevens die met behulp van het Registratiebesluit beschikbaar
worden gesteld. Het huidige besluit is hier niet op ingericht..

4.7

Risicokaart en Registratiebesluit externe veiligheid
In de voorgaande paragrafen zijn de resultaten van de evaluatie van het Registratiebesluit beschreven.
Een aantal van de beschreven resultaten behoeft enige nuancering. Deze nuancering heeft betrekking op
het feit dat naast het Registratiebesluit ook de Regeling Provinciale risicokaart een basis is voor de
informatie die wordt verzameld in het RRGS en getoond op de risicokaart.
Nuancering volledigheid
Op basis van de Regeling provinciale risicokaart worden de niet vergunningplichtige inrichtingen, maar met
een veiligheidsafstand geïnventariseerd en weergegeven op de risicokaart. Doordat bevoegde gezagen
naast het RRGS gebruik maken van de risicokaart, is deze informatie voor bevoegde gezagen
beschikbaar bij de besluitvorming. Dit geldt gedeeltelijk ook voor routes voor het vervoer van gevaarlijke
stoffen zonder 10-6 per jaar plaatsgebonden risicocontour. Alleen lokale wegen voor het vervoer van
gevaarlijke stoffen ontbreken evenals vaarwegen met een zeer beperkt aantal transporten per jaar. De
Regeling provinciale risicokaart ziet niet toe op het verzamelen van gegevens over windturbines. Deze
blijven daardoor mogelijk buiten het zicht van bevoegde gezagen.
Nuancering beschikbaarheid
Op basis van de Regeling provinciale risicokaart worden op het afgeschermde deel van de risicokaart
gegevens over effectafstanden en invloedsgebieden getoond, voor zover deze zijn ingevoerd. Hierdoor
zijn bevoegde gezagen met toegang tot de professionele kaart in staat relevante risicosituaties buiten hun
eigen grondgebied mee te nemen bij de besluitvorming.

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

30 april 2015, versie 0.2
- 23 -

5

ONTWIKKELINGEN IN DE CONTEXT VAN HET REGISTRATIEBESLUIT
5.1

Consequenties nieuwe Omgevingswet

De Omgevingswet biedt de mogelijkheid voor het instellen van een register waarin gegevens over externe
veiligheid van aangewezen installaties, transportroutes, buisleidingen en andere systemen zijn
opgenomen. De grondslag hiervoor vormen art. 20.10 en 20.11 van de Omgevingswet. De inhoud en vorm
van het register worden bij AMvB geregeld. Art 20.10 van de Omgevingswet maakt het tevens mogelijk het
register te gebruiken om gegevens met betrekking tot monitoring op te nemen.
De Omgevingswet stelt aan de registers uit art. 20.11 (huizen aan de Laan van de Leefomgeving) de
kwaliteitseisen: beschikbaar, bruikbaar en bestendig voor de rechter. 9 Dit betekent dat de gegevens in
ieder geval openbaar, bereikbaar, vindbaar, actueel, consistent, juist, volledig, ondubbelzinnig en
nauwkeurig moeten zijn. Daarnaast is er een kwaliteitsborgingsysteem nodig. Deze kwaliteitseisen worden
aan het register gesteld om het register geschikt te maken voor omgevingsbesluiten waarbij externe
veiligheid relevant is.
De uitgangspunten die de Omgevingswet stelt ten aanzien van het Register externe veiligheid gaan veel
verder dan de doelstellingen die met het Registratiebesluit worden beoogd. De Omgevingswet stelt
dusdanige eisen aan de gegevens over externe veiligheid dat besluitvorming hier volledig op gebaseerd
kan en moet worden. De gegevens die op basis van het Registratiebesluit externe veiligheid worden
verzameld over risicovolle activiteiten zijn niet voldoende om besluitvorming op te kunnen baseren. De
vraag is of het wenselijk is om de omvang van de gegevens uit te breiden, vooral als deze nauwkeurig en
volledig openbaar moeten zijn. Dit kan op gespannen voet komen te staan met het vóórkomen dat
kwaadwillende de informatie gebruiken. Met name informatie over effectafstanden (binnen welk gebied
kunnen dodelijke slachtoffers vallen als gevolg van het vrijkomen van gevaarlijke stoffen bij een risicovolle
activiteit), specifieke informatie over installaties, etc. wordt als gevoelige informatie gezien die niet volledig
openbaar zou moeten zijn. Als de conclusie is dat het wenselijk is het Registratiebesluit externe veiligheid
geschikt te maken voor de Omgevingswet, waarbij aan alle kwaliteitseisen van de Omgevingswet wordt
voldaan, is de vraag wat er moet gebeuren om hieraan te kunnen voldoen. Dit betekent dat het huidige
Registratiebesluit externe veiligheid afgestemd moet worden op de eisen van de Omgevingswet.
Daarnaast biedt de Wet milieubeheer (Wm) in het huidige wettelijke stelsel een inhoudelijke en
procedurele basis voor het Registratiebesluit. Deze ontbreekt in de Omgevingswet en dient daarom ook
opgenomen te worden in de AMvB waar art. 20.10 en 20.11 Omgevingswet naar verwijzen. Tot slot
worden de risico’s nu gepubliceerd op de risicokaart. De wettelijke basis voor de risicokaart is de Wet
Veiligheidsregio’s en de daaronder hangende Ministeriele regeling provinciale risicokaart. De Wet
Veiligheidsregio’s gaat niet op in de Omgevingswet. De gaten die hierdoor vallen moeten ook in de AMvB
waar art. 20.10 en 20.11 naar verwijzen worden opgevangen. Hieronder is een korte toelichting op de
genoemde punten gegeven.

Randvoorwaarden die volgen uit de nieuwe Omgevingswet.
Uit hoofdstuk 4 is gebleken dat het Registratiebesluit externe veiligheid en de uitvoeringspraktijk (nog) niet
voldoen aan de eisen die vanuit de Omgevingswet worden gesteld. Om hieraan te kunnen voldoen is
nodig:
9

Ministerie van Infrastructuur en Milieu, Naar de Laan van de Leefomgeving, Bouwsteen voor een digitaal
stelsel Omgevingswet, versie 2.0, 26 september 2014
30 april 2015, versie 0.2
- 24 -

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

1.

2.

3.

4.

Het nader uitwerken van het spanningsveld tussen vertrouwelijkheid van gegevens in relatie tot de
kwaliteitseisen in de Omgevingswet. Niet alle gegevens zijn op dit moment openbaar. Er is dus
sprake van conflicterende eisen als gevolg van verschillen in doelstellingen tussen de
Omgevingswet en het Registratiebesluit. De vraag is hoe hier onder de Omgevingswet mee
omgegaan wordt.
Een sanctioneringsmogelijkheid bij niet tijdige invoer. Het Registratiebesluit externe veiligheid kent
geen sanctioneringsbepalingen (bij niet tijdig leveren van gegevens of niet tijdig publiceren in het
register). Dit is wenselijk om de kwaliteit te halen die de Omgevingswet vraagt.
Het kwaliteitsborgingssysteem implementeren. De eisen die aan gegevens onder de
Omgevingswet worden gesteld zijn strenger dan de eisen die nu aan de gegevens worden gesteld
op basis van het Registratiebesluit externe veiligheid. Het is daarom wenselijk om de kwaliteit te
borgen met een kwaliteitsborgingssysteem. Hierbij dient rekening te worden met alle mogelijke
veranderingen van de gegevens en niet alleen de omgevingsvergunning.
Het creëren van een correctiemogelijkheid in het geval van onjuiste gegevens die leiden tot
onaanvaardbare situaties vanuit het oogpunt van externe veiligheid. Onjuiste gegevens kunnen,
vanwege het uitgangspunt dat deze authentiek zijn en bestendig zijn voor een rechter, ertoe leiden
dat een omgevingsvergunning wordt afgegeven voor een situatie die vanuit het oogpunt van
externe veiligheid onwenselijk is. Het is wenselijk om na te denken hoe omgegaan moet worden
met onjuiste gegevens die bij besluitvorming op basis hiervan feitelijk een onaanvaardbaar risico
opleveren?

Aanvullingen vanuit de Wet milieubeheer
De Wet milieubeheer bevat inhoudelijke en procedurele bepalingen die nog geen plaats hebben gekregen
in de Omgevingswet. Het gaat hierbij om:
1.
Regels ten aanzien van het beheer van het register.
2.
Regels ten aanzien van het verplicht verstrekken van gegevens over externe veiligheid door het
bevoegd gezag ten behoeve van het register.
3.
Regels ten aanzien van het verplicht verstrekken van gegevens over externe veiligheid door het
inrichting houders, exploitanten en infrabeheerders aan het bevoegd gezag ten behoeve van het
register.
4.
Regels ten aanzien van de procedure voor het herstel van fouten in het register.
Het is aan te bevelen om in de AMvB onder de Omgevingswet hieromtrent bepalingen op te nemen.
Aanvullingen vanwege Wet Veiligheidsregio’s
Het Register externe veiligheid onder de Omgevingswet moet straks alle informatie leveren die nodig is
voor het nemen van een omgevingsbesluit. Een deel van deze ontbrekende informatie wordt nu via de
risicokaart aangevuld op basis van de Regeling provinciale risicokaart. 10 Deze regeling maakt geen
onderdeel uit van de Omgevingswet aangezien de Wet Veiligheidsregio’s niet in de Omgevingswet wordt
geïntegreerd. Dit betekent dat in de AMvB waar art. 20.10 en 20.11 Omgevingswet naar verwijzen, moet
worden geregeld dat deze informatie ook in het register externe veiligheid (straks: omgevingsveiligheid)
wordt opgenomen. Daarnaast biedt de Regeling provinciale risicokaart mede het kader voor de risicokaart.
Hoe de ontsluiting van de gegevens uit het Register externe veiligheid, eventueel in samenhang met
andere registers (huizen aan de Laan van de Leefomgeving) moet plaatsvinden is onduidelijk. Het is aan
te raden te verkennen hoe hiermee onder de Omgevingswet mee omgegaan moet worden.
10

Op basis van de Regeling provinciale risicokaart worden gasdrukmeet- en regelstations opgenomen op de risicokaart.

Deze gasdrukmeet- en regelstations hebben op basis van het Activiteitenbesluit veiligheidsafstanden waarmee bij het
vaststellen van een ruimtelijk besluit rekening moet worden gehouden. Op basis van het Registratiebesluit externe
veiligheid wordt deze informatie niet door het bevoegd gezag verzameld.

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

30 april 2015, versie 0.2
- 25 -

5.2

Verbetering Risicokaart

Uit de interviews zijn naast aandachtspunten in relatie tot het Registratiebesluit ook aandachtspunten en
wensen met betrekking tot de risicokaart gekomen. De komst van de Omgevingswet wordt door
stakeholders gezien als een kans om een aantal onvolkomenheden in de risicokaart op te lossen. Daarbij
gaat het in ieder geval om de volgende punten:
Er zou opnieuw gekeken moeten worden naar het onderscheid tussen het openbare en het
professionele deel van de risicokaart. De modernisering van het omgevingsveiligheidsbeleid zal
nieuwe eisen stellen aan de data die openbaar beschikbaar moeten zijn.
De risicokaart onder de Omgevingswet zou gebaseerd moeten worden op een open data
systeem, zodat iedereen actief gebruik kan maken van de gegevens.

30 april 2015, versie 0.2
- 26 -

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

6

CONCLUSIES

In dit hoofdstuk zijn de hoofdconclusies weergeven die volgen uit de evaluatie van het Registratiebesluit
externe veiligheid.
Het Registratiebesluit externe veiligheid heeft twee doelstellingen:
Burgers en overheden kunnen zich snel en eenvoudig een beeld vormen van de risico’s van
gevaarlijke stoffen in de omgeving;
Bevoegde gezagen beschikken over gegevens die betrekking hebben op risicosituaties met
gevaarlijke stoffen buiten het eigen grondgebied, waardoor deze meegenomen kunnen worden in
de afweging binnen het eigen grondgebied.
Deze doelstellingen hebben enerzijds betrekking op de professionele gebruiker van de risico-informatie en
anderzijds op de burger als gebruiker van risico-informatie. De conclusies ten aanzien van het
Registratiebesluit externe veiligheid zijn opgedeeld naar gebruiker (professional/overheid en burger).

6.1

Risico informatie voor professionals

Het Registratiebesluit zorgt ervoor dat professionele gebruikers op een eenvoudige en snelle wijze kunnen
beschikken over informatie over risicovolle activiteiten en deze ook kunnen meenemen in de afweging bij
besluitvorming, ook als het risicovolle situaties betreft buiten het grondgebied van het bevoegde gezag.
Hiermee wordt de doelstelling van het besluit behaald, behoudens onderstaande:
Beperkingen van het Registratiebesluit externe veiligheid:
1. Het Registratiebesluit externe veiligheid benoemt niet alle relevante risicosituaties:
Het Registratiebesluit externe veiligheid kent een limitatieve lijst met inrichtingen, transportroutes en
buisleidingen waarover het bevoegd gezag informatie voor het Risicoregister gevaarlijke stoffen (RRGS)
moet aanleveren. In deze opsomming worden door professionals een aantal risicovolle activiteiten gemist
die relevant zijn bij een snelle en eenvoudige beeldvorming van de risico’s. Het gaat hierbij om de
volgende risicobronnen:
a. Inrichtingen die niet vergunningplichtig zijn op basis van het Activiteitenbesluit milieubeheer
(hierna: Activiteitenbesluit) en toch een veiligheidsafstand hebben, zoals benzinestations en
gasdrukmeet- en regelstations. Uit jurisprudentie 11 blijkt dat de risico’s van deze risicobronnen bij
een ruimtelijk besluit moeten worden betrokken. Deze vallen nu niet onder het Registratiebesluit
b. Routes voor het vervoer van gevaarlijke stoffen die geen 10-6 per jaar plaatsgebonden
-6
risicocontour hebben. Deze routes kunnen ondanks het ontbreken van een 10 per jaar
plaatsgebonden risicocontour risico’s voor de omgeving veroorzaken die meegewogen moeten
worden bij de ruimtelijke/omgevingsbesluiten. 12 Het Registratiebesluit wordt op dit moment
aangepast vanwege Basisnet.

11

AbRvS

8-2-2012,

201100875/1,

V3215

Rijksinpassingsplan

"Windenergie

langs

de

dijken

van

de

Noordoostpolder",AbRvS 3-12-2014, 201311000/1/R2, NL:RVS:2014:4324, Bestemmingsplan "Baarn Noord", AbRvS 712-2011, 201103574/1 BU7058, Milieuvergunning windpark Delfzijl
12

De Circulaire Risiconormering vervoer gevaarlijke stoffen stelt deze eis. Per 1 april 2015 wordt deze circulaire

vervangen door het Besluit externe veiligheid transportroutes(Bevt) en de Beleidsregel EV-beoordeling Tracébesluiten
(Beleidsregel EV-beoordeling). Op basis van het Bevt en de Beleidsregel EV-beoordeling dient bij ruitelijke/omgevings
besluitvorming rekening gehouden te worden routes die risico’s voor de omgeving veroorzaken. Dit betreffen ook routes
-6
zonder 10 per jaar plaatsgebonden risicocontour.

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

30 april 2015, versie 0.2
- 27 -

c.

Windturbines. De aanwezigheid van windturbines in de omgeving van een transportleiding voor
gevaarlijke stoffen kan ertoe leiden dat de risico’s van de transportleiding toenemen.
Windturbines worden in dat verband aangemerkt als risico-verhogend object. Deze informatie is
nodig bij de afweging van risico’s bij ruimtelijke- en omgevingsbesluiten.

2.

Het Registratiebesluit externe veiligheid vraagt onvoldoende informatie om direct te kunnen inschatten
of een risicovolle situatie relevant is voor besluitvorming.
Een risicovolle situatie is relevant als het invloedsgebied van deze situatie over een gebied valt waar
besluitvorming over plaatsvindt. Om te kunnen inschatten of een risicobron die niet op het grondgebied
van het bevoegde gezag ligt, relevant is, is informatie over het invloedsgebied nodig. Deze informatie is op
basis van het Registratiebesluit externe veiligheid niet beschikbaar.
3.

De informatie op de risicokaart is raadpleegbaar, inclusief potentieel gevoelige informatie voor
kwaadwillenden.
De informatie die in het RRGS wordt ingevoerd is met behulp van de risicokaart (www.risicokaart.nl) voor
iedereen toegankelijk en raadpleegbaar. Een algemeen richtsnoer vanuit het oogpunt van veiligheid is dat
informatie niet algemeen toegankelijk zou moeten zijn als dit direct informatie geeft over de
(toegankelijkheid) van kwetsbare onderdelen van een installatie. Op basis van het Registratiebesluit wordt
mogelijk dergelijke informatie voor iedereen beschikbaar gesteld. Of dit het geval is dient nader bekeken te
worden.
4.

Systeem van wijziging van gegevens alleen op basis van wijziging omgevingsvergunning vergroot de
kans op onjuistheden in het RRGS.
Aanpassing die niet volgen uit een aanpassing van de Omgevingsvergunning, maar uit bijvoorbeeld een
wetswijziging, leiden niet tot aanpassing van de gegevens in het RRGS. Hierdoor wordt de kans vergroot
dat het RRGS onjuiste of niet actuele informatie bevat.
Beperkingen uitvoering Registratiebesluit externe veiligheid
1.

De waarborgen in het Registratiebesluit externe veiligheid zijn onvoldoende om de betrouwbaarheid
van de risico-informatie te waarborgen.
Informatie is betrouwbaar als deze actueel en juist is. In het Registratiebesluit externe veiligheid zijn hier
waarborgen voor ingebouwd in de vorm van termijnen waarbinnen bevoegde gezagen bijvoorbeeld
gegevens moeten aanleveren aan het RRGS en een vijfjaarlijkse actualisatieplicht van de gegevens. Deze
waarborgen blijken in de uitvoeringspraktijk onvoldoende, omdat het Registratiebesluit externe veiligheid
geen mogelijkheid kent om de termijnen of actualisatieplicht af te dwingen.

6.2

Risico informatie voor burgers

Voor burgers is op basis van het Registratiebesluit externe veiligheid informatie over risicovolle situaties in
hun directe omgeving via de risicokaart inzichtelijk. Hiermee wordt in principe voldaan aan deze
doelstelling van het Registratiebesluit. Het interpreteren van de informatie lijkt voor burgers lastig.
Daarnaast is het onduidelijk in welke mate burgers daadwerkelijk gebruik maken van de informatie om
daadwerkelijk inzicht te krijgen in de risico’s van gevaarlijke stoffen in hun omgeving.

30 april 2015, versie 0.2
- 28 -

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

7

AANBEVELINGEN

In dit hoofdstuk zijn onze aanbevelingen beschreven. Daarbij maken wij onderscheid tussen
aanbevelingen ten aanzien van:
Het Registratiebesluit externe veiligheid;
Uitvoering van het Registratiebesluit externe veiligheid;
Omgevingswet.

7.1

Registratiebesluit externe veiligheid

Met betrekking tot het Registratiebesluit externe veiligheid komen wij tot de volgende aanbevelingen:
1. Kies een eenduidig doel dat met het Registratiebesluit moet worden bereikt en zorg dat de informatie,
benodigd voor dit doel, beschikbaar komt.
2. Onderzoek welke data wel en niet openbaar mag zijn en betrek hierbij ook de internationale context.
3. Voorkom in de toekomst dat de begrippen Registratiebesluit externe veiligheid, RRGS, risicokaart,
Regeling provinciale risicokaart en ISOR door elkaar heen gebruikt worden.

7.2

Uitvoering Registratiebesluit externe veiligheid

De gegevens die geregistreerd moeten worden conform het Registratiebesluit worden ingevoerd in het
RRGS. Daarmee is het RRGS een belangrijk instrument voor ontsluiting van de data. Met betrekking tot
het RRGS hebben wij de volgende aanbevelingen:
1. Zorg ervoor dat de invoervelden van het RRGS aansluiten bij de eisen uit het Registratiebesluit, zoals
dat straks vertaald wordt in de Omgevingswet. Dit is nu nog niet volledig het geval.
2. Zorg ervoor dat inzichtelijk is dat gegevens geüpdatet zijn.
3. Zorg voor een archieffunctie, zodat het RRGS gebruikt kan worden voor monitoring van het
omgevingsveiligheidsbeleid.
4. Maak de gegevens uit het RRGS verplicht in het kader van de Basisinformatie zoals deze verplicht
gesteld wordt onder de Omgevingswet.

7.3

Omgevingswet

De Omgevingswet stelt hoge kwaliteitseisen aan het Register externe veiligheid. Met name het feit dat alle
informatie die voor besluitvorming nodig is volledig en voor iedereen toegankelijk moet zijn, kan op
gespannen voet staan met het vóórkomen dat kwaadwillenden de informatie kunnen gebruiken. De vraag
die gesteld moet worden is of dit wenselijk is en daarnaast welke doelen met het Registratiebesluit
nagestreefd moeten worden en of dit past binnen de Omgevingswet. Wij bevelen aan om te onderzoeken
in hoeverre het mogelijk is te voldoen aan de kwaliteitseisen van de Omgevingswet, rekening houdend met
de opgeworpen vragen en de wenselijkheid om bepaalde gegevens niet volledig openbaar te maken.
Indien wordt gekozen het Registratiebesluit externe veiligheid aan te passen zodat het (grotendeels)
voldoet aan de kwaliteitseisen uit de Omgevingswet, dan bevelen wij aan om rekening te houden met het
feit dat:

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

30 april 2015, versie 0.2
- 29 -

1.

2.
3.

De Wet milieubeheer inhoudelijke en procedurele bepalingen bevat die nog geen plaats hebben
gekregen in de Omgevingswet. Het is aan te bevelen om deze punten te borgen in de Omgevingswet
om de functionaliteit van het Registratiebesluit te kunnen behouden.
De Wet Veiligheidsregio’s en de Regeling provinciale risicokaart niet onder de Omgevingswet worden
gebracht.
De Omgevingswet een aantal andere kansen biedt om:
a. De beveiliging van het RRGS te verbeteren.
b. Opnieuw te onderzoeken welke gegevens wel en niet openbaar beschikbaar moeten zijn.

30 april 2015, versie 0.2
- 30 -

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

HaskoningDHV Nederland B.V.

8

COLOFON

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01
Opdrachtgever
Project
Dossier
Omvang rapport
Auteur
Bijdrage
Interne controle
Projectleider
Projectmanager
Datum
Naam/Paraaf

: Ministerie van Infrastructuur en Milieu
: Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
: BD4392
: 31 pagina's
: José Hobert, Ronald van Ark
: Simone van Dijk, Christiaan Soer
: Ronald van Ark
: José Hobert
: Simone van Dijk
: 30 april 2015
:
S. van Dijk

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Evaluatie Registratiebesluit externe veiligheid
IEMBD4392R001F01

30 april 2015, versie 0.2
- 31 -

HaskoningDHV Nederland B.V.
Rivers, Deltas & Coasts
Laan 1914 nr. 35
3818 EX Amersfoort
Postbus 1132
3800 BC Amersfoort
T (088) 348 20 00
F (088) 348 28 01
E info@rhdhv.com
W www.royalhaskoningdhv.com

BIJLAGE 1

Begrippenlijst

1% letaliteit

De 1% letaliteit geeft de grens vanaf de risicobron weer tot waar 1% van de bevolking
kan overlijden als gevolg van een incident bij de risicovolle activiteit waardoor
gevaarlijke stoffen vrijkomen. De 1%-letaliteitsgrens wordt vaak aangeduid als het
invloedsgebied.

100% letaliteit

De 100% letaliteit geeft de grens vanaf de risicobron weer tot waar 100% van de
bevolking kan overlijden als gevolg van een incident bij de risicovolle activiteit
waardoor gevaarlijke stoffen vrijkomen. Deze grens is relevant bij het transport van
gevaarlijke stoffen door buisleidingen en de eisen die worden gesteld aan de
afwegingen tussen risico's en omgeving bij omgevingsbesluiten.

BIJ12

Technisch en functioneel beheerder van het Registratiesysteem.

BRZO

BRZO staat voor Besluit risico's zware ongevallen. Dit besluit is van toepassing op
inrichtingen waar vanwege de activiteiten met gevaarlijke stoffen grote risico's voor
de omgeving optreden. In het besluit worden eisen gesteld aan deze bedrijven ten
aanzien van de maatregelen die zij moeten nemen om deze risico's te voorkomen of
beperken.

effectafstanden Dit is de afstand vanaf de risicobron tot waar externe veiligheidseffecten te
verwachten zijn. Dit betekent dat maximaal 1% van de bevolking die zich buiten
bevindt de kans loopt te overlijden als gevolg van een incident bij de risicobron.
Effectafstanden worden per scenario gegeven. Een risicovolle activiteit kan
effectafstanden hebben voor het vrijkomen van een toxische wolk, brand of explosie.
groepsrisico

cumulatieve kansen per jaar dat 10 of meer personen in het invloedsgebied van een
risicobron overlijden als rechtstreeks gevolg van een ongewoon ongeval bij die
risicobron waarbij gevaarlijke stoffen zijn betrokken.

Invloedsgebied

Gebied waarbinnen het groepsrisico moet worden berekend. Over het algemeen is dit
het gebied tot aan de grens waar 1% van de bevolking kan komen te overlijden als
gevolg van een incident bij de risicovolle activiteit, waarbij gevaarlijke stoffen
vrijkomen. Voor een aantal risicovolle activiteiten is wettelijk een ander gebied als
invloedsgebied aangewezen. Bijvoorbeeld bij LPG-tankstations.

plaatsgebonden risico op een plaats bij de risicobron uitgedrukt in een waarde voor de kans per jaar
risico
dat een persoon die onafgebroken en onbeschermd op die plaats zou verblijven,
overlijdt als rechtstreeks gevolg van een ongewoon voorval bij die risicobron waarbij
gevaarlijke stoffen betrokken zijn.
risicokaart

website waarop gegevens over risicovolle activiteiten kunnen worden geraadpleegd.
De risicokaart is voor een ieder inzichtelijk op www.risicokaart.nl. Professionals
kunnen aanvullende informatie over risicovolle activiteiten bekijken door gebruik te

maken van een aan hen verstrekte inlogcode en wachtwoord.
Risicoregister
gevaarlijke
stoffen (RRGS)

bijlage 1
-2-

Het register waarin de informatie die op basis van het Registratiebesluit externe
veiligheid wordt verzameld wordt opgenomen. Het Register is alleen toegankelijk voor
professionals die beschikken over een wachtwoord en inlogcode.

bijlage 1
IEMBD4392R001F01
Klant vertrouwelijk

BIJLAGE 2

Literatuurlijst

Literatuur
Ministerie van Infrastructuur en Milieu, Naar de Laan van de Leefomgeving, Bouwsteen voor een digitaal
stelsel Omgevingswet, versie 2.0, 26 september 2014
Kamerstukken:
Kamerstukken II 2000/01, 27157, nr. 2, Kabinetsstandpunt op rapport Commissie Oosting
Kamerstukken II 2000/01, 27628 nr. 1, Kabinetsbesluit voor opstellen regeling registratieplicht
risicosituaties gevaarlijke stoffen
Kamerstukken II 2000/01, 27628 nr. 2, brief van de minister van VROM met een overzicht van de stand
van zaken van het overzicht van risicovolle inrichtingen.
Kamerstukken II 2002/03, 28767, nr. 3, Memorie van toelichting op wijziging Wm
Kamerstukken I 2005/05, 28767 nr.C
Kamerstukken II 2013/14, 33962, nr. 2, Omgevingswet Voorstel van wet
Staatsblad
Stb. 1992, 414 jo Stb. 1993, 31, Wet Milieubeheer
Stb 2006, 656, Nota van Toelichting Registratiebesluit
Stb, 2006, nr. 656, Wijziging Wet milieubeheer,
Stb. 2007, 102, Registratiebesluit
Stb. 2010, 863, Besluit externe veiligheid buisleidingen
Stb. 2013, 492, Laatste wijziging Registratiebesluit 2013
Stb. 2015, 92 Besluit externe veiligheid transportroutes
Stb. 2015, 92, Beleidsregel EV-beoordeling Tracébesluiten
Staatscourant
Stcrt. 2004, 147, Circulaire Risiconormering vervoer gevaarlijke stoffen

Stcrt. 2014, 34551, Aanwijzing Gemeenschappelijke Beheer Organisatie provincies van het
Interprovinciaal Overleg
Jurisprudentie
AbRvS 8-2-2012, 201100875/1, V3215 Rijksinpassingsplan "Windenergie langs de dijken van de Noordoostpolder"
AbRvS 3-12-2014, 201311000/1/R2, NL:RVS:2014:4324, Bestemmingsplan "Baarn Noord",
AbRvS 7-12-2011, 201103574/1 BU7058, Milieuvergunning windpark Delfzijl

Websites
www.risicokaart.nl, geraadpleegd op 7 april 2015
,

BIJLAGE 3

1.
2.
3.
4.

Samenstelling begeleidingscommissie

Ministerie van Infrastructuur en Milieu, Marie-Noëlle Martin
Ministerie van Veiligheid en Justitie, Wim Klijn en Frans Gubbels
Provincie Noord-Holland, Jaap Pijning
Rijkswaterstaat, Mandy Taal

BIJLAGE 4

Vragenlijst interviews

Formele taken en
rollen in kader Besluit
Vervoerder / houder
inrichting/buisleiding
Bevoegd gezag
(informatieverstrekker)
Beschikbaarheid data /
actualiteit / veiligheid

Type informatie
Inrichtingen

1.
2.

4.

5.
6.

7.
8.

Beheerder gegevens
(informatieverstrekker)
Verwerking data, incl.
actualiteit en veiligheid

9.
1.
2.

3.
4.

5.

Professioneel
gebruiker
Snel en eenvoudig
beeld/overzicht data
Bruikbaarheid t.b.v.
afwegingen

Transport

-

3.
Inrichtingen: bevoegd
gezag in het kader van
de verlening van
vergunningen
Buisleidingen:
Transport: beheerder
transportroute

Buisleidingen

1.
2.
3.
4.
5.

Is helder welke informatie u aan de beheerder van het register moet
aanleveren en kunt u dit toelichten?
Kunt u alle informatie aanleveren die u zou willen aanleveren en zo nee,
kunt u aangeven welke informatie niet en waarom dit van belang is?
Wordt er informatie gevraagd die u niet kunt aanleveren en zo ja, kunt u
aangeven waarom u die informatie niet kunt aanleveren?
Kunt u aangeven op welke momenten u informatie aan de beheerder
aanbiedt/ op welke momenten de informatie wordt aangeboden en kunt
u toelichten hoe dit proces geborgd wordt?
Binnen welke termijn zijn de gegevens die u aan het register aanlevert
beschikbaar in het register en hoe bent u hiervan op de hoogte?
Meldt u wijzigingen of fouten in het register van risicobronnen waarvoor
u verantwoordelijk bent aan de beheerder van het register. Kunt u
aangeven wanneer wel en wanneer niet?
Kunt u aangegeven welke redenen er voor u zijn om informatie aan te
leveren?
Kunt u aangeven welke redenen er voor u zijn om informatie niet aan te
leveren?
Voert u minimaal elke vijf jaar een actualisatie van de gegevens uit?
Hoe is organisatorisch geborgd dat overheden informatie aanleveren? (1
pers. Verantwoordelijk bij gemeente, etc.)
Wat is uw ervaring met het aanleveren van informatie door overheden
(hoe vaak leveren ze aan/hoeveel gevallen) en komt dit overeen met wat
u verwacht dat aangeleverd zou moeten worden?
Is de huidige borging van de aanlevering van gegevens wat u betreft
voldoende?
Kunt u aangeven welke toekomstige ontwikkelingen u ziet die van
invloed zijn op de werking of de eisen die aan het register worden
gesteld? En kunt u toelichten wat dit voor het register betekent?
Kunt u aangeven wat de omgevingswet, laan voor de leefomgeving en
de modernisering veiligheidsbeleid voor het register betekent en kunt u
dit toelichten?
Wat waren uw verwachtingen van het registratiebesluit en in hoeverre
komt het tegemoet aan uw wensen en eisen?
Heeft het Registratiebesluit ervoor gezorgd dat u een beter beeld hebt
van de risico’s? Zo nee, wat mist u?
Kunt u aangeven met welk doel u het register raadpleegt?
Is de informatie die u zoekt beschikbaar en kunt u aangeven welke
informatie wel en welke informatie niet beschikbaar is?
Is duidelijke op welke risicobronnen het Registratiebesluit betrekking

bijlage 4
IEMBD4392R001F01

6.
Burger gebruiker
Snel en eenvoudig
beeld/overzicht data

1.
2.
3.
4.

5.

heeft en kunt u dit toelichten?
Zijn de gegevens in uw ogen betrouwbaar (juist/actueel, volledig)?
Ben je bekend met de risicokaart? Zo ja, in welk kader heb je de
informatie van de risicokaart gebruikt?
Geeft de informatie op de risicokaart je een beeld van de risico’s in je
eigen woonomgeving? Zegt de informatie je iets? Waarom wel niet?
Heb je op basis van de informatie op de risicokaart een beter beeld van
de risico’s in je eigen woonomgeving? Waarom wel/niet?
Heb je het idee dat de informatie op de risicokaart volledig is of mis je
zaken die in jouw beleving (meer) risico met zich meebrengen in jouw
woonomgeving?
Doel van de informatie op de risicokaart is o.a. dat ‘overheden en
burgers zich snel en eenvoudig een beeld kunnen vormen van de
risico’s van gevaarlijke stoffen in de omgeving’. Heb je daar behoefte
aan en is de overheid daarin geslaagd met deze informatie?

BIJLAGE 5

Geïnterviewde personen

André van Loen

lnspectie leefomgeving en transport

Aron Duindam

Medewerker programma financiering externe veiligheid .

Bas Buitendijk

Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond

Burgers

4 burgers, werkzaam bij Royal HaskoningDHV, niet werkzaam in het werkveld
externe veiligheid, met de functie secretaresse, projectmedewerker/vormgever,
junior adviseur, senior adviseur

Cees Moons

Projectleider Laan van de Leefomgeving

Frans Gubbels

Ministerie van Veiligheid en Justitie

Gonny van Breda

Provincie Noord-Brabant

Guido van der Meij

lnspectie leefomgeving en transport

Handriet Wanders

VRU

Hans Waaldorp

Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Jelle Witmar

DCMR

Kees Teune

Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Louis Jansen

Omgevingsdienst Midden en West Branbant

Marc van Eijden

OFGV

Peter Bareman

VNCI

René Roke

VRU

Roel Vrieze

Sittard-Geleen (RO)

Sigrid Berk

Sigrid Berg Crisismanagement

Taco Kooistra

Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Wim Klijn

Ministerie van Veiligheid en Justitie

bijlage 5
IEMBD4392R001F01

BIJLAGE 6

Wettekts titel 12.2 Wet milieubeheer

Hoofdstuk 12. Verslag-, registratie- en meetverplichtingen
Titel 12.2. Registratie gegevens externe veiligheid inrichtingen, transportroutes en
buisleidingen (geldig op 17 maart 2015)
Artikel 12.12
1. Er is een openbaar register dat gegevens bevat over de externe veiligheid.
2. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden de categorieën van inrichtingen,
transportroutes en buisleidingen aangewezen dan wel mede de gevallen waarover het register
gegevens bevat inzake de externe veiligheid.
3. Het register wordt beheerd door een door Onze Minister aan te wijzen instantie.
4. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden regels gesteld met betrekking tot de
gegevens die door de instantie, bedoeld in het derde lid, in het register worden opgenomen.
5. Bij of krachtens de in het vierde lid bedoelde maatregel kunnen tevens regels worden gesteld
omtrent de vorm, inrichting en de toegankelijkheid van het register en de wijze waarop het register
wordt bijgehouden.
Artikel 12.13
1. Het bevoegd gezag is verplicht gegevens over externe veiligheid aan de instantie, bedoeld in artikel
12.12, derde lid, te verstrekken, evenals de wijzigingen die in deze gegevens optreden.
2. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden regels gesteld met betrekking tot de te
verstrekken gegevens.
3. Bij algemene maatregel van bestuur worden regels gesteld omtrent het tijdstip waarop de gegevens,
bedoeld in het eerste lid, dienen te worden verstrekt.
4. Bij ministeriële regeling kunnen regels worden gesteld met betrekking tot de wijze waarop de
gegevens door het bevoegd gezag aan de instantie, bedoeld in artikel 12.12, derde lid, worden
verstrekt.
Artikel 12.14
1. Degene die een inrichting drijft waar gevaarlijke stoffen aanwezig zijn, degene die een buisleiding
gebruikt voor het vervoer van gevaarlijke stoffen of degene aan wie een concessie voor die buisleiding
is verleend, verstrekt op verzoek van het bevoegd gezag de gegevens benodigd voor de uitvoering
van artikel 12.13, eerste lid, en voert de voor de totstandkoming van de gegevens benodigde
berekeningen uit.
2. Het eerste lid is van overeenkomstige toepassing op degene die gevaarlijke stoffen voor vervoer
aanbiedt en op degene aan wie een concessie voor het beheer van de hoofdspoorweginfrastructuur is
verleend voor zover de hoofdspoorweg wordt gebruikt voor het vervoer van gevaarlijke stoffen, met
dien verstande dat geen gegevens hoeven te worden verstrekt voor zover voor de totstandkoming van
de gegevens berekeningen moeten worden uitgevoerd.
3. Het eerste en tweede lid blijven buiten toepassing voor zover de gegevens reeds door het bevoegd
gezag zijn verkregen of door het bevoegd gezag op grond van het vijfde lid kunnen worden verkregen.
4. Tot de ingevolge het eerste lid op verzoek van het bevoegd gezag te verstrekken gegevens behoren
mede de berekeningen die aan de te verstrekken gegevens ten grondslag liggen.
5. Een bestuursorgaan dat beschikt over gegevens benodigd voor de uitvoering van artikel 12.13,
eerste lid, verstrekt op verzoek van het bevoegd gezag die gegevens.
6. De verstrekking van gegevens, bedoeld in het eerste lid, heeft geen betrekking op het uitvoeren van
nieuwe berekeningen in verband met de vaststelling van besluiten krachtens de Wet ruimtelijke

Artikel 12.15
1. De instantie, bedoeld in artikel 12.12, derde lid, maakt de door het bevoegd gezag verstrekte
gegevens zo spoedig mogelijk doch uiterlijk binnen 8 weken na ontvangst geschikt voor weergave in
het register.
2. De instantie, bedoeld in artikel 12.12, derde lid, maakt de door het bevoegd gezag verstrekte
gegevens in het register niet voor een ieder toegankelijk dan nadat het bevoegd gezag met de door
die instantie voorgestelde weergave heeft ingestemd. Het bevoegd gezag beslist hierover binnen vier
weken na ontvangst van de voorgestelde weergave. Alvorens in te stemmen met de voorgestelde
weergave zendt het bevoegd gezag ten minste twee weken voordat wordt ingestemd aan degene die
de inrichting drijft waar gevaarlijke stoffen aanwezig zijn, onderscheidenlijk degene die een buisleiding
gebruikt voor het vervoer van gevaarlijke stoffen, onderscheidenlijk degene aan wie een concessie
voor die buisleiding is verleend, een afschrift van de voorgestelde weergave.
Artikel 12.16
1. Op verzoek verstrekt de instantie, bedoeld in artikel 12.12, derde lid, een afschrift van in het register
opgenomen gegevens over de externe veiligheid.
2. Bij ministeriële regeling kunnen regels worden gesteld met betrekking tot de vorm en wijze van het
verstrekken door de instantie, bedoeld in artikel 12.12, derde lid, van de gegevens, bedoeld in het
eerste lid.
3. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen regels worden gesteld met betrekking tot in rekening te
brengen vergoedingen voor het op verzoek vervaardigen van afschriften van in het register
opgenomen gegevens. De vergoeding bedraagt niet meer dan de werkelijke kosten.
Artikel 12.17
1. Een verzoek tot herstel van een fout in het register bevat de redenen voor dat verzoek en zo
mogelijk de aan te brengen wijzigingen. Het verzoek wordt gericht tot het bevoegd gezag.
2. Uiterlijk binnen acht weken na de dag van ontvangst van een verzoek als bedoeld in het eerste lid
beslist het bevoegd gezag op het verzoek. Het bevoegd gezag deelt zijn beslissing mede aan de
verzoeker en aan degene die de betreffende inrichting drijft onderscheidenlijk degene die de
betreffende buisleiding gebruikt, onderscheidenlijk degene aan wie een concessie voor die buisleiding
is verleend, waarop het verzoek tot herstel van een fout betrekking heeft.
3. Op de beslissing van het bevoegd gezag tot herstel van een fout is artikel 12.13 van

bijlage 6
IEMBD4392R001F01

BIJLAGE 7

Art. 8 t/m 12 Registratiebesluit externe veiligheid

Artikel 8
Het register bevat ten aanzien van inrichtingen, transportroutes en buisleidingen aangewezen ingevolge
de artikelen 3 tot en met 6, eerste lid, slechts de volgende gegevens:
a. de geografische situering van de inrichtingen, transportroutes en buisleidingen, weergegeven met
behulp van de coördinaten van het stelsel van de rijksdriehoeksmeting, bedoeld in artikel 52 van de
Kadasterwet;
b. een aanduiding van het bevoegd gezag;
c. de ligging van de 10-6 per jaar contour van het plaatsgebonden risico en, indien beschikbaar, de 10-5
per jaar contour en de 10-8 per jaar contour van het plaatsgebonden risico, dan wel de afstanden die
overeenkomen met deze waarden voor het plaatsgebonden risico indien deze afstanden door Onze
Minister zijn voorgeschreven alsmede de veiligheidsafstanden die gelden voor inrichtingen als
bedoeld in artikel 4, onderdelen c, d en g, en
d. de datum waarop de betreffende gegevens in het register laatstelijk zijn gewijzigd.
Artikel 9
1.
Onverminderd artikel 8 bevat het register ten aanzien van inrichtingen aangewezen ingevolge de
artikelen 3 en 4 tevens de volgende gegevens:
a. de bedrijfsnaam;
b. het adres, de kadastrale aanduiding en de ligging van de aangewezen inrichtingen;
c. de datum waarop de voor de risico’s relevante geldende vergunning is verleend of laatstelijk is
gewijzigd;
d. de aard van het risico;
e. de chemische naam en het CAS-nummer en voor zover bekend het UN-nummer van de voor het
risico maatgevende stof of de naam van de voor het risico maatgevende categorie van stoffen en
f. indien beschikbaar het groepsrisico uitgedrukt in een grafiek met op de horizontale as het aantal
dodelijke slachtoffers en op de verticale as de cumulatieve kansen per jaar op ten minste dat aantal
slachtoffers of de gemiddelde bevolkingsdichtheid binnen het invloedsgebied rondom de
desbetreffende inrichting.
2. Ten aanzien van inrichtingen als bedoeld in artikel 4, onderdeel g, bevat het register de ligging van
de zones waar beperkingen gelden voor de bebouwing of de aanwezigheid van personen.
Artikel 10
1.
Het register bevat voor LPG-tankstations als bedoeld in artikel 3, onderdeel e, tevens de plaats
van de LPG-opslagtanks, de LPG-vulpunten en de LPG-afleverzuilen, uitgedrukt in coördinaten
volgens het stelsel van de rijksdriehoeksmeting, bedoeld in artikel 52 van de Kadasterwet.
2.
Voor inrichtingen met zowel een voor het toxisch risico maatgevende stof als voor het risico van
brand of explosie maatgevende stof bevat het register de in artikel 9, eerste lid, onderdelen d en e,
bedoelde gegevens ten aanzien van beide maatgevende stoffen.
3.
Bij de berekening van de in de in artikel 8, onderdeel c, bedoelde gegevens wordt uitgegaan van
de in de vergunning genoemde maximale hoeveelheid maatgevende stof of maatgevende
categorie van stoffen, zonodig gecorrigeerd voor strikt voorzienbare, incidentele wijzigingen in
deze hoeveelheid over het jaar. Bij ministeriële regeling kunnen regels gesteld worden over de
wijze waarop de maximale hoeveelheid maatgevende stof of maatgevende categorie van stoffen
wordt vastgesteld.
Artikel 11

1.
a.

b.
c.
d.
e.
f.
g.
h.
2.

Onverminderd artikel 8 bevat het register ten aanzien van buisleidingen aangewezen ingevolge
artikel 6 tevens de volgende gegevens:
indien beschikbaar het groepsrisico van de buisleidingen, uitgedrukt in een grafiek met op de
horizontale as het aantal dodelijke slachtoffers per kilometer lengte van de buisleiding en op de
verticale as de cumulatieve kansen per jaar op ten minste dat aantal slachtoffers;
de eventuele naam of aanduiding waaronder de buisleidingen bekend zijn;
de naam van de exploitant van de buisleiding;
de uitwendige diameter van de buisleiding in millimeters;
de maximale werkdruk uitgedrukt in kiloPascal;
de wanddikte van de buis in millimeters;
de ligging van de bovenkant van de buisleiding ten opzichte van het maaiveld, in centimeters, en
de materiaalsoort van de buisleiding.
Artikel 9, eerste lid, onderdelen d en e, is van overeenkomstige toepassing op buisleidingen
aangewezen ingevolge artikel 6.

Artikel 12
Onverminderd artikel 8 bevat het register ten aanzien van transportroutes aangewezen ingevolge artikel 5
tevens de volgende gegevens:
a. indien beschikbaar het groepsrisico van de transportroutes, uitgedrukt in een grafiek met op de
horizontale as het aantal dodelijke slachtoffers per kilometer lengte van de transportroute en op de
verticale as de cumulatieve kansen per jaar op ten minste dat aantal slachtoffers;
b. de eventuele naam of aanduiding waaronder de transportroutes bekend zijn.

bijlage 7
IEMBD4392R001F01