Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

966
Vragen van de leden Bouali en Groothuizen (beiden D66) aan de
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid over het verdwijnen van Vietnamese
minderjarigen uit opvanglocaties (ingezonden 14 november 2018).
Antwoord van Staatssecretaris Harbers (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
18 december 2018). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019,
nr. 867.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Tientallen Vietnamese minderjarigen
verdwenen uit opvang»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3, 4
Kunt u het exacte aantal Vietnamese migranten, die als minderjarig geregistreerd stonden en de afgelopen jaren zijn weggelopen uit opvanglocaties
tussen 2013 en het voorjaar van 2018, benoemen? Kunt u uw antwoord
uitsplitsen per jaartal, vanaf 2013?
Hebben alle Vietnamese minderjarigen die het hier betreft zich beschermd
geweten door de maatregelen die het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers
(COA) getroffen heeft teneinde jongeren beter te beschermen tegen gevaren
die hun ontwikkeling kunnen bedreigen zoals bedoeld in de brief van uw
voorganger van 5 september 2016?2 Zo ja, waarom ging het toch mis? Zo
nee, waarom niet?
In hoeverre is deze situatie vergelijkbaar met de situatie zoals onderzocht in
het onderzoek naar de verdwijningen van Vietnamese minderjarigen uit de
beschermde opvang in 2015?
Antwoord vragen 2, 3, 4
Het aantal Vietnamese migranten, die als minderjarig geregistreerd stonden
en tussen 2013 en 2018 zelfstandig zonder toezicht zijn vertrokken uit
opvanglocaties is als volgt:

1
2

ah-tk-20182019-966
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://nos.nl/artikel/2258168-tientallen-vietnamese-minderjarigen-verdwenen-uit-opvang.html
Kamerstuk 27 062, nr. 103.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

2013

2014

2015

2016

2017

2018

7

17

31

12

13

In mijn reactie3 op uw eerdere Kamervragen over Vietnamese amv’s heb ik u
geïnformeerd dat amv’s waar op voorhand een reëel vermoeden van
voortijdig vertrek is en/of sprake is van een verdachte situatie in de
beschermde opvang worden geplaatst.
Daarnaast worden conform het nieuwe amv-opvangmodel amv’s in de
reguliere opvang kleinschalig opgevangen en worden zij, gericht op het
bieden van maatwerk, intensief begeleid. De medewerkers in de amvopvanglocaties spannen zich dagelijks in om voor de bewoners een zo veilig
mogelijke omgeving te creëren. Hierbij hebben de medewerkers ook oog voor
signalen van mensenhandel. Amv’s die aangeven te willen vertrekken worden
geïnformeerd over de verschillende perspectieven die er zijn en worden
gewezen op risico’s van illegaal verblijf, zoals mensenhandel en seksueel
geweld.
Zowel de beschermde opvang als de reguliere kleinschalige opvang voor
amv’s zijn echter geen gesloten setting. Dat betekent dat amv’s zich vrij
kunnen bewegen in Nederland en dus ook de opvang kunnen verlaten. Het is
niet mogelijk en wenselijk om van iedereen, dus ook van kinderen, bij te
houden waar iedereen op welk moment van de dag verblijft. Als een jongere
de opvang verlaat en het niet bekend is dat hij of zij elders op een veilige
plek verblijft, bijvoorbeeld bij familie of vrienden, wordt dit binnen 24 uur
gemeld aan Nidos en de politie.
Tot in 2017 zijn Vietnamese gestelde amv’s standaard in de beschermde
opvang geplaatst, omdat op voorhand een reëel vermoeden van voortijdig
vertrek was en/of sprake was van een verdachte situatie. Nadat uit onderzoek
bleek dat bijna alle gestelde amv’s uit Vietnam meerderjarig waren ten tijde
van de opvangperiode, is besloten deze groep niet meer standaard in de
beschermde opvang te plaatsen.
In 2018 zijn dertien Vietnamese gestelde amv’s zelfstandig zonder toezicht
vertrokken. Twee van deze gestelde amv’s waren in de beschermde opvang
geplaatst.
Ten aanzien van de andere elf Vietnamese gestelde amv’s kan ik u melden dat
zij in de procesopvanglocatie van het COA in Ter Apel zijn geplaatst. Reden
hiervoor is dat bij het grootste deel het vermoeden er was dat zij ouder
waren dan de opgegeven leeftijd. Al deze gestelde amv’s zijn vanuit de
proces opvanglocatie in Ter Apel met onbekende bestemming vertrokken.
Vraag 6
Vormt de vermissing van tientallen Vietnamese migranten voor u aanleiding
het protocol bij vermissing van het COA te gaan herzien? Zo ja, op welke
punten en wanneer? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Het protocol vermissing is een landelijk protocol gericht op het goed laten
verlopen van het melden en het aangifte doen van amv’s die de opvang
vroegtijdig verlaten. Dit protocol is in 2003 opgesteld door het COA, Nidos,
IND en AVIM. Het protocol komt niet meer overeen met de huidige werkprocessen en wordt daarom op dit moment geactualiseerd.
Vraag 5, 7
Ziet het Openbaar Ministerie aanleiding om – net als in 2015 – een mensensmokkelonderzoek te starten? Zo ja, kunt u daarvan het tijdspad schetsen? Zo
nee, waarom niet?
Welk beeld hebben de politie-eenheden inmiddels over de organisatie achter
deze mensensmokkel? Ziet u mogelijkheden deze organisatie aan te pakken?
Zo ja, hoe dan?

3

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 612

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Antwoord 5, 7
In het verleden uitgevoerde onderzoeken naar mensenhandel en/of smokkel
van minderjarige Vietnamezen die uit de beschermde opvang in Nederland
waren verdwenen hebben niet geleid tot de vaststelling van strafbare feiten.
In veel gevallen bleek bovendien geen sprake van minderjarigheid.
Ook op dit moment is bij uitvoeringsorganisaties geen informatie bekend dat
een smokkelnetwerk betrokken is bij de vermissing van minderjarige
Vietnamese migranten.
Het Openbaar Ministerie bekijkt telkens zorgvuldig of signalen van mensenhandel en mensensmokkel aanleiding geven tot de start van een strafrechtelijk onderzoek, zeker wanneer het minderjarigen betreft. Over eventueel
lopende of op te starten onderzoeken doet het OM geen mededelingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3