Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 845 IX

Wijziging van de begrotingsstaat van het
Ministerie van Financiën (IXB) en de
begrotingsstaat van Nationale Schuld (IXA) voor
het jaar 2017 (wijziging samenhangende met de
Najaarsnota)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 en 2
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk
afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het
onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2017 wijzigingen
aan te brengen in:
1. de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Financiën
(IXB);
2. de begrotingsstaat inzake de Nationale Schuld (IXA).
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn.
begrotingstoelichting).
De Minister van Financiën,
W.B. Hoekstra

kst-34845-IX-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

1

B. BEGROTINGSTOELICHTING
1. Leeswijzer
De voorliggende suppletoire begroting bevat de voorgestelde wijzigingen
ten opzichte van de eerste suppletoire begroting 2017 van het Ministerie
van Financiën (IXB) en de Nationale Schuld (IXA).
In hoofdstuk 2 zijn de overzichten opgenomen met de belangrijkste
mutaties (mutaties groter of gelijk aan € 10 mln.): in paragraaf 2.1 voor
artikel 1 t/m 10 van IXB en in paragraaf 2.2 voor artikel 11 en 12 van IXA.
Hoofdstuk 3 bevat een uitgebreide toelichting met een tabel per begrotingsartikel. Bij deze tabellen wordt een toelichting op de «mutaties
2e suppletoire begroting» gegeven. Hierbij worden tenminste de mutaties
op instrumentniveau groter of gelijk aan € 2,5 mln. en de mutaties groter
dan 5% van de ontwerpbegrotingstand 2017 toegelicht, mits deze laatste
groter zijn dan € 0,1 mln. De mutaties kunnen zowel beleidsmatig als
technisch (bijvoorbeeld overboekingen en ramingbijstellingen) van aard
zijn. De toelichting op de mutatie van de belastingontvangsten is in de
Najaarsnota opgenomen.
2. Belangrijkste mutaties van de begrotingsstaten IXB en IXA
De belangrijkste mutaties (uitgaven en ontvangsten groter of gelijk aan
€ 10 mln.) worden in onderstaande tabellen weergegeven en daarna
toegelicht. De uitgebreide toelichting is, zoals boven opgemerkt,
opgenomen in hoofdstuk 3.
2.1 Overzicht belangrijkste suppletoire uitgaven- en ontvangstenmutaties
IXB
In onderstaande tabel worden de belangrijkste uitgavenmutaties
weergegeven.
Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2017 (Tweede suppletoire begroting)
(Bedragen x € 1.000)
Artikelnummer
Vastgestelde begroting 2017
Stand 1e suppletoire begroting 2017
Belangrijkste suppletoire mutaties:
1) Bijdrage aan agentschap programma
2) Afdrachten Staatsloterij
3) Loonbijstelling
4) Prijsbijstelling
Overige mutaties
Stand 2e suppletoire begroting 2017

Uitgaven 2017

6.568.021
6.676.017
1
3
10
10

15.000
102.000
– 57.524
– 13.511
75.575
6.797.557

Toelichting
1. Dit betreft een hogere bijdrage aan Logius voor de ICT-dienstverlening.
Logius is het agentschap dat zorgt voor producten en diensten voor de
digitale overheid.
2. Op basis van de Wet op de Kansspelen komen de opbrengsten van de
Staatsloterij toe aan de Staat. Op basis van de fusieovereenkomst met
de Lotto worden deze verrekend met de afdrachten van de Lotto,
waarna 63% van het totaal toekomt aan de Staat. De verrekening is
opgenomen als technische post bij de uitgaven en ontvangsten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

2

Tegenover deze uitgave staat een even grote ontvangst, zie hiervoor
punt 5 van de tabel met de belangrijkste ontvangstenmutaties.
3. De loonbijstelling is uitgekeerd aan de begrotingsartikelen 1 en 8
(apparaat) van Financiën.
4. De prijsbijstelling is toegevoegd aan de post «Onvoorzien».
In onderstaande tabel worden de belangrijkste ontvangstenmutaties
weergegeven.
Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2017 (Tweede suppletoire begroting)
(Bedragen x € 1.000)
Artikelnummer
Vastgestelde begroting 2017
Stand 1e suppletoire begroting 2017
Belangrijkste suppletoire mutaties:
1) Belastingontvangsten1
2) Kosten vervolging
3) Opbrengst verkoop vermogenstitels
4) Dividend en afdrachten staatsdeelnemingen
5) Afdrachten Staatsloterij
6) Schade-restituties EKV
Overige mutaties
Stand 2e suppletoire begroting 2017
1

Ontvangsten
2017
133.079.000
138.703.095

1
1
3
3
3
5

624.163
13.500
4.748.853
322.375
102.000
– 14.542
102.363
144.601.807

Artikel 1 bevat ook ontvangsten voor het inkomstenkader.

Toelichting
1. In de Najaarsnota 2017 worden de mutaties van de belastingontvangsten toegelicht.
2. Aan belastingschuldigen worden de kosten doorberekend van
invorderingsresultaten (aanmaning, dwangbevel, beslaglegging, etc.).
Er hebben meer invorderingsmaatregelen plaatsgevonden dan
verwacht, waardoor meer kosten zijn doorberekend.
3. Vanwege de verkoop aandelen ABN Amro en a.s.r. in juni en september 2017 is er meer opbrengst dan begroot.
4. De realisatie voor 2017 valt hoger uit dan geraamd. Dit wordt met
name veroorzaakt door het in september van ABN Amro ontvangen
interim-dividend.
5. Zie de toelichting bij punt 2 van de tabel met de belangrijkste
uitgavenmutaties.
6. Bij het verhalen van uitgekeerde schade op andere landen worden
minder schaderestituties gerealiseerd dan geraamd. Daarom moet de
begrotingsraming naar beneden worden bijgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

3

2.2 Overzicht belangrijkste suppletoire uitgaven- en ontvangstenmutaties
IXA
In de onderstaande tabel worden de belangrijkste uitgavenmutaties
weergegeven.
Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2017 (Tweede suppletoire begroting)
(Bedragen x € 1.000.000)
Artikelnummer
Vastgestelde begroting 2017
Stand 1e suppletoire begroting 2017
Belangrijkste suppletoire mutaties:
1) Rentelasten vaste schuld
2) Aflossing vaste schuld
3) Mutatie vlottende schuld
Overige mutaties

Uitgaven 2017

48.444
56.395
11
11
11

Stand 2e suppletoire begroting 2017

– 67
1.804
– 2.228
–3
55.901

Toelichting
1. De rentelasten komen in 2017 naar verwachting lager uit dan eerder
geraamd. Bij de uitgifte van nieuwe schuld worden de rentetarieven
vastgelegd tegen het dan geldende rentetarief. Aangezien de rentetarieven nu lager zijn dan eerder geraamd levert dit een meevaller op.
2. De aflossingen zijn toegenomen doordat leningen met een vervaldatum in 2018 vervroegd zijn afgelost in 2017.
3. Veranderingen in de vlottende schuld zijn het resultaat van veranderingen in het kassaldo, inkopen van vaste schuld en de verwerking van
het financieringsplan 2017 (minder uitgifte vaste schuld, meer uitgifte
vlottende schuld). De omvang van de vlottende schuld daalt per saldo
minder dan eerder geraamd.
In de onderstaande tabel worden de belangrijkste ontvangstenmutaties
weergegeven.
Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2017 (Tweede suppletoire begroting)
(Bedragen x € 1.000.000)
Artikelnummer
Vastgestelde begroting 2017
Stand 1e suppletoire begroting 2017
Belangrijkste suppletoire mutaties:
1) Rentebaten vlottende schuld
2) Rente derivaten lang
3) Ontvangsten voortijdige beëindiging
4) Uitgifte vaste schuld
5) Ontvangsten aflossingen
6) Sociale fondsen
Overige mutaties
Stand 2e suppletoire begroting 2017

Ontvangsten
2017
49.127
48.634

11
11
11
11
12
12

– 36
– 95
1.057
– 7.794
224
1.264
4
43.258

Toelichting
1. De rentebaten op de vlottende schuld veranderen als gevolg van
wijzigingen in de omvang van de kortlopende schuld en de hoogte van
de korte rente. De lagere rentebaten zijn het saldo van meerdere
mutaties die uit deze wijzigingen volgen. Het grootste effect in 2017 tot
nu toe is dat minder rente is ontvangen in de periode januari tot en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

4

2.
3.

4.

5.

6.

met september dan aan het begin van het jaar was geraamd omdat de
werkelijke rentestanden minder negatief waren dan eerder geraamd.
De raming is gebaseerd op de rentepercentages van het CPB.
Het Agentschap heeft rentederivaten beëindigd. Als gevolg hiervan zijn
de rentebaten op derivaten gedaald.
Het voortijdig beëindigen van rentederivaten leidt tot eenmalige
ontvangsten. Het betreft de contant gemaakte waarde van de
rentebaten die anders in de komende jaren zouden zijn ontvangen.
Deze rentebaten zijn nu in één keer binnengekomen.
De uitgifte van vaste schuld is lager als gevolg van de verwerking van
de afspraken in het financieringsplan 2017. Het betreft een verschuiving van de uitgifte van vaste schuld naar uitgifte van vlottende
schuld.
De ontvangen aflossingen op leningen door agentschappen zullen
naar verwachting hoger uitkomen dan geraamd bij eerste suppletoire
begroting. De standen zijn aangepast op basis van de realisaties tot en
met oktober 2017.
Het tekort bij de sociale fondsen zal naar verwachting verder afnemen.
Dit leidt tot een toename van de ontvangsten.

3. Uitgebreide toelichting op mutaties met een tabel per
begrotingsartikel
3.1 De beleidsartikelen (Ministerie van Financiën)
Dit hoofdstuk bevat de uitgebreide toelichting met een tabel per begrotingsartikel van begroting IX. Bij deze tabellen wordt een toelichting op de
«mutaties 2e suppletoire begroting» gegeven. Hierbij worden tenminste
de mutaties op instrumentniveau groter of gelijk aan € 2,5 mln. en de
mutaties groter dan 5% van de ontwerpbegrotingstand 2017 toegelicht,
mits deze laatste groter zijn dan € 0,1 mln. De mutaties zijn het saldo van
de mutaties Miljoenennota en de overige mutaties 2e suppletoire
begroting.
De mutaties kunnen zowel beleidsmatig als technisch (bijvoorbeeld
overboekingen en ramingbijstellingen) van aard zijn. De toelichting op de
mutatie van de belastingontvangsten is in de Najaarsnota opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

5

Artikel 1 Belastingen
Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 1 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting (1)

Stand
1e suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e suppletoire
begroting (3)
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties
2 suppletoire
begroting

Stand
2e suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

e

Verplichtingen
Waarvan garantieverplichtingen
– Garantieprocesrisico’s

2.924.355

3.033.190

31.626

– 29.097

3.035.719

245

245

0

0

245

Uitgaven (1) + (2)
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

2.924.355
100%

3.119.769
100%

28.047

– 29.097

3.118.719
100%

(1) Programma-uitgaven

121.045

151.036

0

15.000

166.036

Rente
– Belasting- en invorderingsrente

115.090
115.090

115.090
115.090

0
0

0
0

115.090
115.090

Bekostiging
– Proceskosten
– Overige programma-uitgaven

5.955
3.561
2.394

5.955
4.161
1.794

0
0
0

0
– 100
100

5.955
4.061
1.894

0
0

29.991
29.991

0
0

15.000
15.000

44.991
44.991

(2) Apparaatsuitgaven

2.803.310

2.968.733

28.047

– 44.097

2.952.683

Personele uitgaven
– waarvan eigen personeel
– waarvan inhuur externen

2.089.360
1.957.604
131.756

2.340.508
2.125.809
214.699

32.192
31.125
1.067

– 41.111
– 33.111
– 8.000

2.331.589
2.123.823
207.766

Materiële uitgaven
– waarvan ICT
– waarvan Bijdrage SSO’s
– waarvan Overige

713.950
227.761
174.518
311.671

628.225
197.562
181.027
249.636

– 4.145
0
0
– 4.145

– 2.986
– 7.000
0
4.014

621.094
190.562
181.027
249.505

Ontvangsten (3) + (4)

128.510.352

133.049.530

– 1.686

640.663

133.688.507

(3) Programma-ontvangsten
Waarvan:
Belastingontvangsten

128.489.772

133.027.601

0

637.663

133.665.264

127.631.119

132.233.948

0

624.163

132.858.111

Rente
– Belasting- en invorderingsrente

392.600
392.600

392.600
392.600

0
0

0
0

392.600
392.600

Boetes en schikkingen
– Ontvangsten boetes en schikkingen

248.777
248.777

203.777
203.777

0
0

0
0

203.777
203.777

Bekostiging
– Kosten vervolging

217.276
217.276

197.276
197.276

0
0

13.500
13.500

210.776
210.776

(4) Apparaatsontvangsten

20.580

21.929

– 1.686

3.000

23.243

Bijdrage Agentschappen
– waarvan programmakosten

Toelichting
Verplichtingen en uitgaven
Eigen personeel (+ € 31,1 mln. – € 33,1 mln. = – € 2,0 mln.)
Er heeft € 31,1 mln. loonbijstelling plaatsgevonden. Daarnaast is er
onderuitputting door latere instroom van nieuwe vacatures en onderbezetting anticiperend op lagere budgettaire kaders.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

6

Bijdrage aan agentschap programma (+ € 15 mln.)
Dit betreft een hogere bijdrage aan Logius voor de ICT-dienstverlening.
Logius is het agentschap dat zorgt voor producten en diensten voor de
digitale overheid.
Inhuur externen (+ € 1,1 mln. – € 8,0 mln. = – € 6,9 mln.)
Doordat de realisatie van de Investeringsagenda vertraging heeft
opgelopen, heeft er minder externe inhuur plaatsgevonden dan verwacht.
Materieel ICT (– € 7 mln.)
De realisatie op Investeringsagendaprojecten loopt voor € 5 mln.
vertraging op. Daarnaast zijn ICT projecten t.b.v. douane voor € 2 mln.
vertraagd.
Ontvangsten
Belastingontvangsten (+ € 624,2 mln.)
In de Najaarsnota 2017 worden de mutaties van de belastingontvangsten
toegelicht. De aansluiting met de bedragen in de begrotingstoelichting
(artikel 1 Belastingen, tabel budgettaire gevolgen van beleid) ziet er als
volgt uit:

Totaal belastingontvangsten
-/- Afdracht Gemeentefonds
-/- Afdracht Provinciefonds
-/- Afdracht BTW-Compensatiefonds
-/- Afdracht BES-fonds
Belastingontvangsten IX

Vastgestelde
begroting (1)

Stand 1e
suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting (3)

Stand 2e
suppletoire
begroting
(4)=(2)+(3)

159.979.411
27.193.169
2.199.585
2.922.888
32.650
127.631.119

165.282.136
27.821.956
2.285.224
2.932.444
41.534
132.233.948

1.221.627
186.858
284.340
93.278
18
624.163

166.503.763
28.008.814
2.569.564
3.025.722
41.552
132.858.111

Kosten vervolging(+ € 13,5 mln.)
Aan belastingschuldigen worden de kosten doorberekend van invorderingsresultaten (aanmaning, dwangbevel, beslaglegging, etc.). Er hebben
meer invorderingsmaatregelen plaatsgevonden dan verwacht, waardoor
meer kosten zijn doorberekend.
Apparaatsontvangsten (– € 1,7 mln. + € 3 mln. = + € 1,3 mln.)
De Belastingdienst realiseert hogere ontvangsten als gevolg van meer
werkzaamheden voor derden. Dit betreft o.a. huisvesting en facilitaire
dienstverlening.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

7

Artikel 2 Financiële Markten
Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 2 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting (1)

Stand
1e suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e suppletoire
begroting (3)
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties
2 suppletoire
begroting

Stand
2e suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

e

Verplichtingen
Waarvan garantieverplichtingen
Garantie BES

21.334

164.118

198

– 3.523

160.793

0

135.000

0

0

135.000

Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

21.334
63%

29.118
74%

198

– 3.523

25.793
80%

436
436

436
436

0
0

0
0

436
436

0
0

1.000
1.000

0
0

0
0

1.000
1.000

Bekostiging
– Rechtspraak Financiële Markten
– Muntcirculatie
– Toezicht en handhaving MIF
– PSD II
– Overig

12.772
1.259
11.263
250
0
0

13.250
1.259
11.263
250
278
200

0
0
0
0
0
0

– 3.120
– 157
– 2.763
0
0
– 200

10.130
1.102
8.500
250
278
0

Opdrachten
– Wijzer in geldzaken
– Vakbekwaamheid
– Overig

5.182
272
4.910
0

10.965
1.456
6.109
3.400

198
198
0
0

0
0
0
0

11.163
1.654
6.109
3.400

Bijdrage aan ZBO’s en RWT’s
– Bijdrage BES-toezicht en FEC

2.544
2.544

3.437
3.437

0
0

– 393
– 393

3.044
3.044

400
20
380

30
30
0

0
0
0

– 10
– 10
0

20
20
0

Ontvangsten

13.927

14.359

0

– 2.436

11.923

Bekostiging
– Ontvangsten muntwezen
– Toename munten in circulatie

5.184
5.184
0

5.184
5.184
0

0
0
0

– 684
– 684
0

4.500
4.500
0

Overig

8.743

9.175

0

– 1.752

7.423

Subsidies
– Vakbekwaamheid
Garanties
– Garantie BES

Bijdrage aan (inter)nationale organisaties
– Caribean Financial Action Taskforce
– IASB

Toelichting
Verplichtingen en uitgaven
Rechtspraak financiële markten (– € 0,2 mln.)
Het jaarlijks toegekende budget voor de Accountantskamer wordt vooruit
betaald. Over 2016 werd een overschot op deze vooruitbetaling gerealiseerd. Dit overschot uit 2016 leidt in 2017 tot een meevaller op de
uitgaven.
Muntcirculatie (– € 2,8 mln.)
Vooral omdat voor de muntproductie minder rondellen zijn benodigd dan
was voorzien, zullen de uitgaven in 2017 lager uitvallen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

8

Bekostiging overig (– € 0,2 mln.)
Dit betreft een overboeking aan het Ministerie van Buitenlandse Zaken
voor de bijdrage van Financiën aan het Internationaal Maatschappelijk
Verantwoord Ondernemen (IMVO)-bankenconvenant. Het totale budget
komt hiermee te vervallen.
Wijzer in Geldzaken (+ € 0,2 mln.)
Dit betreft de bijdrage van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan Wijzer in Geldzaken.
Bijdrage BES-toezicht en FEC (– € 0,4 mln.)
Dit betreft een overboeking aan het Ministerie van Economische Zaken
voor de bijdrage van Financiën aan het Ultimate Beneficial Owner
(UBO)-register.
Ontvangsten
Ontvangsten muntwezen (– € 0,7 mln.)
Vanwege achterblijvende verkopen van speciale munten zullen de
ontvangsten in 2017 lager uitvallen.
Overig (– € 1,8 mln.)
In 2017 worden naar verwachting minder Permanente-Educatie
(PE)-examens Vakbekwaamheid afgelegd. Dit leidt tot een tegenvaller in
de opbrengsten. De niet in 2017 afgelegde PE-examens, kunnen alsnog in
de resterende PE-periode (lopend tot 1 april 2019) worden afgelegd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

9

Artikel 3 Financieringsactiviteiten publiek-private sector
Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 3 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting (1)

Stand
1e suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e suppletoire
begroting (3)
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties
2 suppletoire
begroting

Stand
2e suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

e

Verplichtingen
waarvan garantieverplichtingen:
– Garantie Eurofima
– Garantie SDU

169.528

177.500

4.062

43.250

224.812

0
0

0
0

0
0

– 28.000
– 30.000

– 28.000
– 30.000

Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

169.528
99%

167.500
99%

0

101.250

268.750
100%

Bijdrage aan RWT
– NLFI

10.096
10.096

7.500
7.500

0
0

600
600

8.100
8.100

Garantie
– Dotatie begrotingsreserve TenneT
– Regeling BF

4.900
4.800
100

4.900
4.800
100

0
0
0

– 50
0
– 50

4.850
4.800
50

Opdrachten
– Uitvoeringskosten staatsdeelnemingen

4.532
4.532

5.100
5.100

0
0

– 1.300
– 1.300

3.800
3.800

Vermogensverschaffing
– Kapitaalinjectie TenneT

150.000
150.000

150.000
150.000

0
0

0
0

150.000
150.000

Vermogensonttrekking
– Afdrachten Staatsloterij

0
0

0
0

0
0

102.000
102.000

102.000
102.000

Ontvangsten

1.316.590

2.380.689

2.108.415

3.069.867

7.558.971

Vermogensonttrekking
– Opbrengst verkoop vermogenstitels
– Dividend en afdrachten staatsdeelnemingen
– Afdrachten Staatsloterij
– Winstafdracht DNB
– waarvan SMP-Griekenland
– waarvan investeringsportefeuille DNB

1.301.625
0
1.232.625
0
69.000
54.000
36.000

2.208.385
966.760
1.200.625
0
41.000
54.000
36.000

2.103.362
2.203.750
– 99.949
0
– 439
0
0

3.069.427
2.545.103
422.324
102.000
0
0
0

7.381.174
5.715.613
1.523.000
102.000
40.561
54.000
36.000

9.250
9.250

7.457
7.457

0
0

0
0

7.457
7.457

0
0

160.000
160.000

1.000
1.000

0
0

161.000
161.000

5.715
4.800
0
915

4.847
4.800
0
47

4.053
0
4.053
0

434
0
0
434

9.334
4.800
4.053
481

0
0

0
0

0
0

6
6

6
6

Bijdrage aan RWT
– NLFI
Leningen
– Lening SRH
Garantie
– Premie-ontvangsten garantie Tennet
– Garantiefee Propertize
– Garantie overig
Opdrachten
– Terug te vorderen uitvoeringskosten staatsdeelnemingen

Toelichting
Verplichtingen
Garantie Eurofima (– € 28 mln.)
De NS heeft een gedeelte van de uitstaande leningen bij Eurofima
afgelost. Hierdoor wordt de garantie met ditzelfde bedrag verlaagd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

10

Garantie SDU (– € 30 mln.)
De garantie die is afgegeven bij de privatisering van SDU is vervallen per
1 juli 2017.
Uitgaven
NLFI (+ € 0,6 mln.)
Vanwege de verkoop van tranches aandelen ABN Amro en a.s.r. vallen de
uitgaven aan uitvoeringskosten NL Financial Investments (NLFI) dit jaar
hoger uit.
Regeling BF (– € 0,1 mln.)
De uitgaven aan regeling Bijzondere Financieringen (BF) zijn dit jaar lager
dan geraamd.
Uitvoeringskosten staatsdeelnemingen (– € 1,3 mln.)
Er zal minder worden uitgegeven aan uitvoeringskosten staatsdeelnemingen dan geraamd. Dit komt doordat een aantal opdrachten is
doorgeschoven naar 2018.
Afdrachten Staatsloterij (+ € 102 mln.)
Op basis van de Wet op de Kansspelen komen de opbrengsten van de
Staatsloterij toe aan de Staat. Op basis van de fusieovereenkomst met de
Lotto worden deze verrekend met de afdrachten van de Lotto, waarna 63%
van het totaal toekomt aan de Staat. De verrekening is opgenomen als
technische post bij de uitgaven en ontvangsten. Tegenover deze uitgave
staat een even grote ontvangst.
Ontvangsten
Opbrengst verkoop vermogenstitels (+ € 2.203,8 mln. + € 2.545,1 mln. =
+ € 4.748,9 mln.)
Vanwege de verkoop aandelen ABN Amro en a.s.r. in juni respectievelijk
september 2017 is er meer opbrengst dan begroot.
Dividend staatsdeelnemingen (– € 99,9 mln. + € 422,3 mln. =
+ € 322,4 mln.)
De realisatie voor 2017 valt hoger uit dan geraamd. Dit is met name het
gevolg van het in september van ABN Amro ontvangen interim-dividend.
Afdrachten Staatsloterij (+ € 102 mln.)
Op basis van de Wet op de Kansspelen komen de opbrengsten van de
Staatsloterij toe aan de Staat. Op basis van de fusieovereenkomst met de
Lotto worden deze verrekend met de afdrachten van de Lotto, waarna 63%
van het totaal toekomt aan de Staat. De verrekening is opgenomen als
technische post bij de uitgaven en ontvangsten. Tegenover deze
ontvangst staat een even grote uitgave (zie ook de bovenstaande
toelichting bij Uitgaven).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

11

Garantiefee Propertize (+ € 4,1 mln.)
De betaling van het laatste deel van de garantiefee Propertize was hoger
dan geraamd.
Garantie overig (+ € 0,4 mln.)
De premie die NS betaalt voor de staatsgarantie op de Eurofimaleningen
valt in 2017 hoger uit dan begroot.
Artikel 4 Internationale financiële betrekkingen
Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 4 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting (1)

Verplichtingen
Waarvan garantieverplichtingen:
– Garantie DNB inzake IMF
– Deelneming multilaterale ontwikkelingsbanken en
-fondsen
– Kredieten EU-betalingsbalanssteun
– ESFM
– AIIB

Mutaties 2e suppletoire
begroting (3)

Stand
1e suppletoire
begroting (2)

Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties
2e suppletoire
begroting

Stand
2e suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

983.089

14.505.261

61.085

– 235.988

14.330.358

0

13.600.000

129.260

0

13.729.260

0
– 10.000
12.000
0

0
– 10.000
– 12.000
0

– 77.871
10.000
12.000
– 12.304

0
0
0
0

– 77.871
0
0
– 12.304

Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

121.757
99%

43.929
99%

0

– 670

43.259
99%

Deelname aan internationale instellingen
– Multilaterale ontwikkelingsbanken en fondsen
– Deelname AIIB

57.500
19.556
37.944

42.252
3.725
38.527

0
0
0

– 593
– 593
0

41.659
3.132
38.527

Leningen
– Uitkering aan Griekenland

62.580
62.580

0
0

0
0

0
0

0
0

Opdrachten
– Technische assistentie kiesgroeplanden

1.677
1.677

1.677
1.677

0
0

– 77
– 77

1.600
1.600

Ontvangsten

3.799

3.799

– 383

2.731

6.147

Deelname aan internationale organisaties
– Ontvangsten IFI’s

655
655

655
655

0
0

3.171
3.171

3.826
3.826

Lening
– Renteontvangsten lening Griekenland

3.144
3.144

3.144
3.144

– 383
– 383

– 440
– 440

2.321
2.321

Toelichting
Verplichtingen
Garanties DNB inzake IMF (+ € 129,3 mln.)
Dit betreft een wisselkoersbijstelling van de garantieverplichting aan DNB
inzake IMF.
Deelneming multilaterale ontwikkelingsbanken en fondsen (– € 77,9 mln.)
Op de garantieverplichtingen van de Wereldbank heeft een wisselkoersbijstelling van – € 77,9 mln. plaatsgevonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

12

Kredieten EU-betalingsbalanssteun (+ € 10,0 mln.)
Op basis van de laatste voorspelling van de Bruto Nationaal Inkomen
(BNI)-sleutel (4,7%) verandert het Nederlands aandeel in de Betalingsbalansfaciliteit in 2017 niet. De eerder begrote afname van het Nederlandse
aandeel in de Betalingsbalansfaciliteit heeft zich daarmee niet gematerialiseerd.
EFSM (+ € 12,0 mln.)
Op basis van de laatste voorspelling van de BNI-sleutel (4,7%) verandert
het Nederlands aandeel in het European Financial Stabilisation
Mechanism (EFSM) in 2017 niet. De eerder begrote afname van het
Nederlandse aandeel in het EFSM heeft zich daarmee niet gematerialiseerd.
AIIB (– € 12,3 mln.)
Dit betreft een wisselkoersbijstelling van de garantieverplichting aan de
Aziatische Infrastructuurinvesteringsbank (AIIB).
Uitgaven
Multilaterale ontwikkelingsbanken en fondsen (– € 0,6 mln.)
Het betreft een technische vrijval als gevolg van een niet gerealiseerd
wisselkoersverschil van de stelposten voor de kapitaalverhoging
Wereldbank.
Ontvangsten
Ontvangsten Internationale Financiële instelling (IFI’s) (+ € 3,2 mln.)
De terugbetalingen van leningen door de Europese Investeringsbank (EIB)
en de Wereldbank zijn hoger dan geraamd. Bij de EIB gaat het om
leningen aan landen in Afrika, het Caribisch gebied, de Stille Oceaan
(ACS-landen) en de Landen en Gebieden Overzee (LGO) onder het
Europees ontwikkelingsfonds, in het kader van de verdragen van Lomé en
Cotonou. Bij de Wereldbank gaat het om de EEC Special Action Account.
In Europees Economisch Gemeenschapsverband zijn op concessionele
basis via de Wereldbank speciale kredieten verstrekt aan ontwikkelingslanden, welke over een langere periode worden terugbetaald.
Renteontvangsten lening Griekenland (– € 0,4 mln. – € 0,4 mln. =
– € 0,8 mln.)
De daadwerkelijk betaalde rente op basis van de Euribor is lager dan de
renteramingen van het CPB. Hierdoor vallen de renteontvangsten lager uit
dan begroot.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

13

Artikel 5 Exportkredietverzekeringen, -garanties en investeringsverzekeringen
Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 5 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting (1)

Verplichtingen
waarvan garantieverplichtingen:
– Exportkredietverzekeringen
– Investeringsverzekeringen
– MIGA

Mutaties 2e suppletoire
begroting (3)

Stand
1e suppletoire
begroting (2)

Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties
2e suppletoire
begroting

Stand
2e suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

10.616.525

10.616.525

0

– 6.598.885

4.017.640

10.000.000
453.780
150.000

10.000.000
453.780
150.000

0
0
0

– 6.000.000
– 452.780
– 150.000

4.000.000
1.000
0

Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

88.145
100%

70.745
100%

0

3.395

74.140
100%

Garanties
– Schade-uitkering ekv
– Schade-uitkering investeringsverzekeringen
– Schade-uitkering Seno-Gom

75.400
74.900
500
0

58.000
57.500
500
0

0
0
0
0

1.575
0
– 500
2.075

59.575
57.500
0
2.075

Opdrachten
– Kostenvergoeding Atradius DSB

12.687
12.687

12.687
12.687

0
0

1.813
1.813

14.500
14.500

58
58

58
58

0
0

7
7

65
65

Ontvangsten

257.092

268.292

0

– 10.259

258.033

Garanties
– Premies ekv
– Premies investeringsverzekeringen
– Schaderestituties ekv
– Onttrekking begrotingsreserve Seno-Gom
– Schaderestituties Seno-Gom

257.092
88.800
1.250
154.542
12.500
0

268.292
100.000
1.250
154.542
12.500
0

0
0
0
0
0
0

– 10.259
0
– 1.227
– 14.542
0
5.510

258.033
100.000
23
140.000
12.500
5.510

Overige
– Overige uitgaven

Toelichting
Verplichtingen
Exportkredietverzekeringen (– € 6.000,0 mln.)
Gegeven de huidige realisatie, wordt ultimo 2017 een lagere obligobenutting verwacht.
Investeringsverzekeringen (– € 452,8 mln.)
Gegeven de huidige realisatie, wordt ultimo 2017 een lagere obligobenutting verwacht.
Schade-uitkeringMIGA (– € 150,0 mln.)
Multilateral Investment Guarantee Agency (MIGA) is dit jaar afgeschaft en
er zijn geen verplichtingen aangegaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

14

Uitgaven
Schade-uitkering investeringsverzekeringen (– € 0,5 mln.)
Dit jaar is er onder de Regeling Investeringsverzekering (RIV) nog geen
schade uitgekeerd. Gezien de geringe omvang van het uitstaande obligo
worden in de rest van het jaar ook geen schade-uitkeringen meer
verwacht.
Schade-uitkering Seno-gom (+ € 2,1 mln.)
Dit betreft schade-uitkeringen vanuit de Stichting Economische Samenwerking Nederland Oost-Europa en Garantiefaciliteit voor Opkomende
Markten (Seno-gom) op transacties in onder andere Gambia en Tadzjikistan.
Atradius kostenvergoeding (+ € 1,8 mln.)
De afrekening van de definitieve vergoeding over 2016 en het positieve
kasresultaat voor de Staat – waar de vergoeding van Atradius Dutch State
Business (ADSB) mede van afhankelijk is – leiden tot een ramingsbijstelling.
Ontvangsten
Premies investeringsverzekeringen (– € 1,2 mln.)
Tot op heden zijn minder premies voor investeringsverzekeringen
ontvangen dan verwacht waardoor de raming naar beneden wordt
bijgesteld.
Schaderestituties ekv (– € 14,5 mln.)
Bij het verhalen van uitgekeerde schade op andere landen worden minder
schaderestituties gerealiseerd dan geraamd.
Schaderestituties Seno-Gom (+ € 5,5 mln.)
Er zijn restituties ontvangen op transacties in onder andere Gambia en
Tadzjikistan.
Artikel 6 BTW-compensatiefonds
Tabel Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 6 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting (1)

Stand
1e suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e suppletoire
begroting (3)
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties
2e suppletoire
begroting

Stand
2e suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen
Waarvan garantieverplichtingen

2.922.888
0

2.932.444
0

77.808
0

15.470
0

3.025.722
0

Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

2.922.888
100%

2.932.444
100%

77.808

15.470

3.025.722
100%

Bijdrage aan medeoverheden
– w.v. bijdragen aan gemeenten en kaderwetgebieden
– w.v. bijdragen aan provincies

2.922.888
2.540.453
382.435

2.932.444
2.545.686
386.758

77.808
73.020
4.788

15.470
252
15.218

3.025.722
2.618.958
406.764

Ontvangsten

2.922.888

2.932.444

77.808

15.470

3.025.722

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

15

Toelichting
Verplichtingen, uitgaven en ontvangsten
Bijdrage aan medeoverheden (+ € 77,8 mln. + € 15,5 mln.= + € 93,3 mln.)
De mutatie voor Miljoenennota betreft grotendeels de jaarlijkse bijstelling
van de raming van het BTW-compensatiefonds (BCF). Het overige deel
van de mutatie voor Miljoenennota en de mutaties voor de Tweede
Suppletoire begroting zijn het gevolg van overhevelingen van ministeries
naar decentrale overheden. Bij een decentralisatie wordt een bedrag
zonder BTW in het gemeente- of provinciefonds gestort en het geraamde
BTW-deel in het BCF. Gemeenten en provincies kunnen de betaalde BTW
daarna weer terugvragen bij het BCF.
Artikel 7 Beheer materiële activa
Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 7 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting (1)

Stand
1e suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e suppletoire
begroting (3)
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties
2e suppletoire
begroting

Stand
2e suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen
Waarvan garantieverplichtingen

308
0

0
0

0
0

0
0

0
0

Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

308
0%

0
0%

0

0

0
0%

Opdrachten
– Beheerskosten DRZ

308
308

0
0

0
0

0
0

0
0

Ontvangsten

1.800

0

0

0

0

Programma-ontvangsten
– Vervreemding DRZ

1.800
0

0
0

0
0

0
0

0
0

Toelichting
Op dit artikel doen zich geen mutaties voor, omdat deze met ingang van
2017 op de begroting van Veiligheid & Justitie verantwoord worden in
plaats van op de begroting van Financiën.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

16

3.2 De niet-beleidsartikelen (Ministerie van Financiën)
Artikel 8 Centraal Apparaat Kerndepartement
Budgettaire gevolgen van beleid, niet beleidsartikel 8 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting (1)

Stand
1e suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e suppletoire
begroting (3)
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties
2e suppletoire
begroting

Stand
2e suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen

229.148

238.920

– 820

– 1.926

236.174

Uitgaven

229.148

238.920

– 820

– 1.926

236.174

Personeel Kerndepartement
– Eigen personeel
– Inhuur externen
– Overig personeel

156.910
148.076
8.080
754

158.466
149.650
8.062
754

4.859
4.859
0
0

– 369
– 1.158
865
– 76

162.956
153.351
8.927
678

Materieel Kerndepartement
– waarvan ICT
– waarvan bijdrage aan SSO’s
– waarvan overig materieel

72.238
6.518
36.479
29.241

80.454
12.338
37.787
30.329

– 5.679
0
– 2.489
– 3.190

– 1.557
– 1.428
695
– 824

73.218
10.910
35.993
26.315

Ontvangsten

52.552

53.982

0

– 1.478

52.504

Toelichting
Uitgaven en Verplichtingen
Eigen personeel (+ € 4,9 mln. – € 1,2 mln. = + € 3,7 mln.)
Dit betreft een compensatie voor de personeelskosten van de nieuwe
arbeidsovereenkomst sector Rijk. Daarnaast doen zich lagere personeelsuitgaven voor vanwege een gemiddeld lagere bezetting door verloop van
personeel.
Inhuur externen (+ € 0,9 mln.)
De vertraging van ICT projecten heeft geleid tot het langer dan gepland
blijven onderhouden en verbeteren van de huidige infrastructuur.
Overig personeel (– € 0,1 mln.)
Er vindt een bijstelling plaats op het budget voor overig personeel.
Materieel ICT (– € 1,4 mln.)
Vanwege de vertraging van een aantal ICT-projecten is er in 2017 een
meevaller op de uitgaven aan ICT.
Materiële bijdrage aan SSO’s (– 2,5 mln. + 0,7 mln. = – € 1,8 mln.)
Een overboeking aan het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in het kader van optimalisatie van de archieven, leidt bij
Financiën tot een lager saldo van uitgaven aan materieel Shared Service
Organisaties (SSO’s).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

17

Overig materieel (– € 3,2 mln. – € 0,8 mln. = – € 4,0 mln.)
Er zijn lagere materiële uitgaven bij Domeinen Roerende Zaken (DRZ)
door lagere uitgaven door lagere ontmanteling- en vernietigingskosten
van hennepkwekerijen veroorzaakt door een gunstige aanbestedingsprijs
en minder ruimingen dan begroot.
Artikel 10 Nominaal en onvoorzien
Budgettaire gevolgen van beleid, niet beleidsartikel 10 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting (1)

Stand
1e suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e suppletoire
begroting (3)
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties
2e suppletoire
begroting

Stand
2e suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen

90.558

128.301

– 90.624

– 32.677

5.000

Uitgaven
Onvoorzien
Loonbijstelling
Prijsbijstelling

90.558
90.558
0
0

73.592
2.557
57.524
13.511

– 35.915
12.796
– 35.200
– 13.511

– 32.677
– 10.353
– 22.324
0

5.000
5.000
0
0

0

0

0

0

0

Ontvangsten

Toelichting
Uitgaven en Verplichtingen
Onvoorzien (+ € 12,8 mln. – € 10,4 mln. = + € 2,4 mln.)
De ontvangen prijsbijstelling is toegevoegd. Daarnaast wordt de post
Onvoorzien verlaagd omdat niet alle onzekere ontwikkelingen die waren
begroot zich hebben voorgedaan.
Loonbijstelling (– € 35,2 mln. – € 22,3 mln. = – € 57,5 mln.).
De loonbijstelling is overgeboekt naar artikel 1 (Belastingen) en 8
(Centraal Apparaat Kerndepartement) van de begroting van Financiën.
Prijsbijstelling (– € 13,5 mln.)
De prijsbijstelling is toegevoegd aan de kostensoort «Onvoorzien».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

18

3.3 De beleidsartikelen (Nationale Schuld)
Artikel 11 Financiering Staatschuld
Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 11 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000.000)1
Vastgestelde
begroting (1)

Stand
1e suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e suppletoire
begroting (3)
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties
2e suppletoire
begroting

Stand
2e suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

Verplichtingen
Waarvan garantieverplichtingen

46.911
0

54.862
0

– 1.889
0

1395
0

54.368
0

Uitgaven (1a) + (2a) + (3)
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

46.911
100%

54.862
100%

– 1.889

1395

54.368
100%

(1a) Rente
– Rentelasten vaste schuld
– Rentelasten vlottende schuld
– Uitgaven voortijdige beëindiging

6.901
6.873
28
0

6.928
6.900
28
0

– 59
– 60
1
0

–6
–7
1
0

6.863
6.833
30
0

(2a) Leningen
– Aflossing vaste schuld
– Mutatie vlottende schuld

39.991
39.991
0

47.917
40.435
7.482

– 1.830
1.124
– 2.954

1.406
680
726

47.493
42.239
5.254

19
19

17
17

0
0

–4
–4

13
13

Ontvangsten (1b) + (2b)

42.585

42.395

– 7.063

195

35.527

(1b) Rente
– Rentebaten vaste schuld
– Rentebaten vlottende schuld
– Rente derivaten lang
– Ontvangsten voortijdige beëindiging

1.871
0
388
1.483
0

2.101
0
323
1.305
473

731
0
– 25
– 88
844

195
0
– 11
–7
213

3.027
0
287
1.210
1.530

(2b) Leningen
– Uitgifte vaste schuld
– Mutatie vlottende schuld

40.714
40.714
0

40.294
40.294
0

– 7.794
– 7.794
0

0
0
0

32.500
32.500
0

(3) Opdrachten
– Overige kosten

1

Als gevolg van afronding op miljoenen kan de som der delen afwijken van het totaal.

Toelichting
Algemeen
De totale uitgaven en ontvangsten zijn opgebouwd uit drie onderdelen.
Ten eerste worden de rentelasten en rentebaten verantwoord. Hierbinnen
wordt onderscheid gemaakt tussen de rentelasten vaste schuld (schuld
met een oorspronkelijke looptijd van langer dan een jaar) en de rentelasten vlottende schuld (looptijd korter dan een jaar). Ook worden hier de
rentelasten op derivaten verantwoord. Ten tweede zijn de aflossing en de
uitgifte van vaste schuld en de mutatie vlottende schuld onder Leningen
in de tabel opgenomen. De derde post betreft onder Opdrachten de
overige kosten, welke met name bestaan uit betalingsverkeer vanwege
het schatkistbankieren en veilingkosten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

19

Uitgaven en Verplichtingen
Rentelasten vaste schuld (– € 60 mln. – € 7 mln. = – € 67 mln.)
De rentelasten komen in 2017 naar verwachting lager uit dan eerder
geraamd. Bij de uitgifte van nieuwe schuld worden de rentetarieven
vastgelegd tegen het dan geldende rentetarief. Aangezien de rentetarieven nu lager zijn dan eerder geraamd levert dit een meevaller op.
Rentelasten vlottende schuld (+ € 1 mln. + € 1 mln. = + € 2 mln.)
De raming is bijgesteld op basis van de gerealiseerde rentelasten. De
werkelijk betaalde rente is iets hoger dan eerder verwacht op basis van de
rekenrente van het CPB.
Aflossing vaste schuld (+ € 1.124 mln. + € 680 mln. = + € 1.804 mln.)
De aflossingen zijn toegenomen doordat leningen met een vervaldatum in
2018 vervroegd zijn afgelost in 2017.
Mutatie vlottende schuld (– € 2.954 mln. + € 726 mln. = – € 2.228 mln.)
Veranderingen in de vlottende schuld zijn het resultaat van veranderingen
in het kassaldo, inkopen van vaste schuld en de verwerking van het
financieringsplan 2017 (minder uitgifte vaste schuld, meer uitgifte
vlottende schuld). De omvang van de vlottende schuld daalt per saldo
minder dan eerder geraamd.
Overige kosten (– € 4 mln.)
In de begroting was rekening gehouden met een derde DDA (Dutch Direct
Auction), maar deze zal niet meer plaatsvinden. Daardoor vallen de
uitvoeringskosten van het Agentschap naar verwachting lager uit.
Ontvangsten
Rentebaten vlottende schuld (– € 25 mln. – € 11 mln. = – € 36 mln.)
De rentebaten op de vlottende schuld veranderen als gevolg van
wijzigingen in de omvang van de kortlopende schuld en de hoogte van de
korte rente. De lagere rentebaten zijn het saldo van meerdere mutaties die
uit deze wijzigingen volgen. Het grootste effect in 2017 tot nu toe is dat
minder rente is ontvangen in de periode januari tot en met september dan
aan het begin van het jaar was geraamd omdat de werkelijke rentestanden minder negatief waren dan eerder geraamd. De raming is
gebaseerd op de rentepercentages van het CPB.
Rente derivaten lang (– € 88 mln.- € 7 mln. = – € 95 mln.)
Het Agentschap heeft rentederivaten beëindigd. Als gevolg hiervan zijn de
rentebaten op derivaten gedaald.
Ontvangsten voortijdige beëindiging (+ € 844 mln. + € 213 mln. =
€ 1.057 mln.)
Het voortijdig beëindigen van rentederivaten leidt tot eenmalige
ontvangsten. Het betreft de contant gemaakte waarde van de rentebaten
die anders in de komende jaren zouden zijn ontvangen. Deze rentebaten
zijn nu in één keer binnengekomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

20

Uitgifte vaste schuld (– € 7.794 mln.)
De uitgifte van vaste schuld is lager als gevolg van de verwerking van de
afspraken in het financieringsplan 2017. Het betreft een verschuiving van
de uitgifte van vaste schuld naar uitgifte van vlottende schuld.
Artikel 12 Kasbeheer
Budgettaire gevolgen van beleid, beleidsartikel 12 (Tweede suppletoire begroting) (Bedragen x € 1.000.000)1
Vastgestelde
begroting (1)

Verplichtingen
Waarvan garantieverplichtingen
Uitgaven (1a) + (2a) + (3a)
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

Stand
1e suppletoire
begroting (2)

Mutaties 2e suppletoire
begroting (3)
Mutaties
Miljoenennota

Overige
mutaties
2 suppletoire
begroting

Stand
2e suppletoire
begroting
(4)=(2+3)

e

1.533
0
1.533
100%

1.533
0
1.533
100%

0
0
0

0
0
0

1.533
0
1.533
100%

33
33
0

33
33
0

0
0
0

0
0
0

33
33
0

1.500
1.500

1.500
1.500

0
0

0
0

1.500
1.500

0
0
0
0
0

0
0
0
0
0

0
0
0
0
0

0
0
0
0
0

0
0
0
0
0

6.542

6.239

1.321

172

7.732

168
168
0

179
179
0

–2
–2
0

7
2
5

184
179
5

(2b) Leningen
– Ontvangen aflossingen

1.363
1.363

1.373
1.373

417
417

– 193
– 193

1.597
1.597

(3b) Mutaties in rekening-courant en deposito’s
– RWT’s en derden
– Sociale Fondsen
– Decentrale overheden

5.011
0
3.911
1.100

4.688
0
3.588
1.100

905
0
905
0

359
0
359
0

5.952
0
4.852
1.100

(1a) Rente
– Rentelasten
– Uitgaven bij voortijdige beëindiging (hoofdsom)
(2a) Leningen
– Verstrekte leningen
(3a) Mutaties in rekening-courant en deposito’s
– Agentschappen
– RWT’s en derden
– Sociale Fondsen
– Decentrale overheden
Ontvangsten (1b) + (2b) + (3b)
(1b) Rente
– Rentebaten
– Ontvangsten bij voortijdige beëindiging

1

Als gevolg van afronding op miljoenen kan de som der delen afwijken van het totaal.

Toelichting
Algemeen
De totale uitgaven en ontvangsten zijn opgebouwd uit drie onderdelen:
(1) rentelasten en rentebaten, (2) mutaties in leningen en aflossingen en
(3) mutaties in rekening-courant en deposito’s. Onder de rentelasten
vallen de rentebetalingen aan baten-lastendiensten, Rechtspersonen met
een Wettelijke Taak (RWT’s), decentrale overheden en sociale fondsen
over de bij het Rijk aangehouden rekening-couranttegoeden en deposito’s.
De rentebaten bestaan uit renteontvangsten over aan batenlastendiensten en RWT’s verstrekte leningen en de renteontvangsten over
negatieve rekening-couranttegoeden. Mutaties in leningen, aflossingen,
rekening-courant en deposito’s bepalen de mutaties in de schuldverhouding van het Rijk met baten-lastendiensten, RWT’s, decentrale
overheden en sociale fondsen in het kader van geïntegreerd middelenbeheer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

21

Ontvangsten
Ontvangsten bij voortijdige beëindiging (+ € 5 mln.)
De rentebaten worden bij tweede suppletoire begroting hoger geraamd.
Dit is het gevolg van ontvangsten als gevolg van voortijdige beëindiging
van leningen door agentschappen.
Ontvangen aflossingen (+ € 417 mln. – € 193 mln. = € 224 mln.)
De ontvangen aflossingen op leningen door agentschappen zullen naar
verwachting hoger uitkomen dan geraamd bij eerste suppletoire
begroting. De standen zijn aangepast op basis van de realisaties tot en
met oktober 2017.
Sociale fondsen (+ € 905 mln. + € 359 mln. = € 1.264 mln.)
Het tekort bij de sociale fondsen zal naar verwachting verder afnemen. Dit
leidt tot een toename van de ontvangsten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 845 IX, nr. 2

22