Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

34 147

Goedkeuring van het Besluit heffing bestrijding
dierziekten (Goedkeuringswet Besluit heffing
bestrijding dierziekten)

Nr. 5

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 22 april 2015
Met belangstelling heb ik kennisgenomen van vragen die leden van uw
Kamer hebben gesteld naar aanleiding van het voorstel van wet tot
goedkeuring van het Besluit heffing bestrijding dierziekten.
Hieronder treft u mijn reactie aan.
Algemeen
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel
Goedkeuring van het Besluit heffing bestrijding dierziekten en hebben
daar geen inhoudelijke vragen over. Wel vragen deze leden hoe het staat
met het nieuwe convenant financiering bestrijding. Wanneer verwacht de
regering dat dit convenant gesloten wordt?
De afspraken met de sectoren over de financiering van kosten ter wering
en bestrijding van dierziekten zijn gemaakt. Deze afspraken zijn omgezet
in een nieuwe convenantstekst. Deze convenantstekst wordt momenteel
afgestemd met de betrokken sectoren. De verwachting is dat het
convenant in de loop van deze maand ondertekend kan worden en voor
het meireces aan uw Kamer aangeboden kan worden.
De leden van de D66-fractie vragen of de brancheorganisaties, die zijn
opgericht onder Verordening (EU) Nr. 1308/2013, ook nog heffingen
opleggen ten behoeve van de bestrijding van dierziekten.
Er worden door de brancheorganisaties geen heffingen opgelegd ten
behoeve van de bestrijding van dierziekten.
Voorts vragen zij of de regering kan toelichten welke rol de brancheverenigingen, die zijn opgericht onder Verordening (EU) Nr. 1308/2013, hebben
gespeeld in het Besluit heffing bestrijding dierziekten.
Diverse sectorpartijen, waaronder een aantal van de genoemde brancheorganisaties, zijn betrokken geweest bij het opstellen van het Besluit
heffing bestrijding dierziekten. Zij zijn onder meer in de gelegenheid

kst-34147-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 147, nr. 5

1

gesteld om een reactie te geven op het ontwerpbesluit. In § 7 van de nota
van toelichting bij het Besluit heffing bestrijding dierziekten zijn de
uitkomsten van de consultatie beschreven.
Sectorpartijen, waaronder de betrokken brancheverenigingen, zullen door
RVO, waar mogelijk, ook betrokken worden met het oog op een efficiënte
uitvoering.
Heffing bestrijding dierziekten
De leden van de CDA-fractie vragen of de opgeheven heffing, die nu weer
ingevoerd wordt, deel uitmaakte van de berekening van de door het
Ministerie van Economische Zaken berekende baten van het opheffen van
de productschappen.
De totale lastenverlichting voor het bedrijfsleven van het opheffen van de
product- en bedrijfschappen bedraagt € 220 mln (€ 31 mln voor de
publieke taken en € 189 mln voor de overige taken). Deze cijfers zijn
gebaseerd op de inventarisatie van het EIM «De PBO in 2010» (als bijlage
toegevoegd aan Kamerstukken II 2011/12, 32 615, nr. 3).
Het is altijd uitgangspunt geweest, zowel voor mij als voor de sector, dat
de sector bijdraagt aan de financiering van de kosten van preventie en
bestrijding van dierziekten overeenkomstig het convenant Diergezondheidsfonds. Daarover bestond en bestaat geen onduidelijkheid. Aanvankelijk was het voornemen van de sector om de sectorbijdrage bijeen te
brengen via algemeen verbindend verklaring op basis van de Europese
GMO-Verordening. Dit bleek echter niet haalbaar. Daarom is gekozen voor
het invoeren van de diergezondheidsheffing.
Voorts vragen zij de regering of zij een overzicht kan geven per diercategorie waarin de voorgestelde tarieven naast de tarieven van de afgelopen
drie jaar (per kalenderjaar) van de diverse productschappen worden
geplaatst.
Voor wat betreft de heffingssystematiek in het Besluit heffing bestrijding
dierziekten is zoveel mogelijk aangesloten bij de heffingssystematiek van
de productschappen. Omdat de heffingssystematiek die de productschappen hanteerde echter op diverse onderdelen verschilt van de
heffingssystematiek in de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren, is een
één-op-één vergelijking van de heffingstarieven niet mogelijk. Zo werd
bijvoorbeeld bij heffingstarieven voor pluimvee uitgegaan van het
cumulatieve aantal geplaatste dieren per kalenderjaar en gaat de
Gezondheids- en welzijnswet voor dieren voor het heffingstarief uit van
het gemiddeld aantal gehouden dieren per kalenderjaar.
De heffingstarieven in het Besluit heffing bestrijding dierziekten zijn
gebaseerd op een raming van de reguliere jaarlijkse kosten voor de
periode 2015–2018. Voor deze raming is rekening gehouden met de kosten
die de afgelopen jaren door de sector betaald zijn voor preventie en
bestrijding van dierziekten.
De leden van de CDA-fractie vragen of de Rijksdienst voor Ondernemend
Nederland (RVO.nl) de heffingen op gelijke wijze gaat opleggen.
De voormalige productschappen legden heffingen voor preventie en
bestrijding van dierziekten veelal meerdere momenten per jaar op. Dat
hing samen met de inrichting van het heffingenstelsel van de voormalige
productschappen, waarin heffingen gekoppeld waren aan bepaalde
momenten in het productieproces van de sectoren. RVO.nl zal op één
moment per jaar de diergezondheidsheffing opleggen. Dat houdt verband
met het feit dat de diergezondheidsheffing op een ander juridisch kader is
gebaseerd, namelijk de Gezondheids- en welzijnswet van dieren, en dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 147, nr. 5

2

op het heffen en invorderen van de diergezondheidsheffing fiscale
regelgeving van toepassing is.
Een veehouder zal in het kader van de diergezondheidsheffing jaarlijks
een uitnodiging ontvangen tot het doen van een digitale voorlopige
aangifte via een webformulier op «mijn.rvo.nl». Op basis van de I&R
gegevens over het voorliggende kalenderjaar berekent RVO.nl de hoogte
van de voorlopige heffing. De voorlopige aanslag wordt in het jaar
volgend op de periode waarin de voorlopige aanslag is verzonden
definitief gemaakt op basis van de gegevens die op dat moment bekend
zijn over het kalenderjaar waarover de definitieve aanslag wordt
berekend. Het verschil tussen definitieve aanslag en de voorlopige
aanslag wordt door RVO.nl verrekend in de daaropvolgende aanslag.
Zij vragen de regering eveneens welke kosten RVO.nl hiervoor berekent
en of dit goedkoper is dan de kosten die de productschappen voor deze
heffingshandelingen nodig hadden. Zo er een verschil is, hoe is dit
verschil te verklaren?
Op dit moment wordt het uitvoeringsproces ingericht en worden de
kosten van uitvoering door RVO.nl in beeld gebracht. RVO.nl zal uiteraard
het uitvoeringsproces zo efficiënt mogelijk inrichten, bijvoorbeeld door
gebruik te maken van gegevens die al beschikbaar zijn in bestaande
databanken. Sectorpartijen zullen door RVO.nl, waar mogelijk, betrokken
worden met het oog op een efficiënte uitvoering.
De leden van de CDA-fractie lezen in de memorie van toelichting dat het
besluit leidt tot een verlaging van de regeldruk. Echter, in het Besluit
heffing preventie dierziekten staat dat de regeldruk opnieuw in kaart zal
worden gebracht. De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering om
toe te lichten wanneer deze inventarisatie uitgevoerd gaat worden.
Wanneer worden naar verwachting de resultaten van deze inventarisatie
gedeeld met de Kamer?
In de nota van toelichting bij het Besluit heffing bestrijding dierziekten en
het Besluit heffing preventie dierziekten is beschreven dat sprake is van
een structurele verlaging van de regeldruk van € 485.000,–. De hoogte van
de heffing zelf is, conform de door het Rijk bij regeldrukberekeningen
gebruikte handleiding «Meten is Weten II, handleiding voor het definiëren
en meten van administratieve lasten voor het bedrijfsleven», in deze
berekening buiten beschouwing gelaten. De verlaging van de regeldruk
hangt samen met het feit dat vooralsnog geen heffingen worden
opgelegd voor het verhandelen van varkens en het houden van runderen.
Deze sectoren beschikken namelijk nog over reserves uit heffingen,
opgelegd door de voormalige productschappen. De inventarisatie die in
de nota van toelichting genoemd wordt, zal verricht worden als deze
reserves uitgeput zijn en ik voornemens ben om de heffingen voor de
varkens- en rundersector in te voeren. Ik zal uw Kamer over de uitkomsten
van de inventarisatie informeren voordat deze heffingen zullen worden
ingevoerd.
De leden van de CDA-fractie merken op dat het vorige convenant
Diergezondheidsfonds 31 december 2014 is afgelopen. Ten aanzien van
het convenant financiering bestrijding besmettelijke dierziekten 2010–2014
vragen de leden van de CDA-fractie of het functioneren van het convenant
geëvalueerd is.
Hoe beoordeelt de regering het functioneren van dit convenant?
De regering is van mening dat het vorige convenant goed heeft gefunctioneerd. Er heeft geen aparte evaluatie van het functioneren van dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 147, nr. 5

3

convenant plaatsgevonden. Uiteraard is in de (bestuurlijke) overleggen
tussen vertegenwoordigers van de betreffende sectoren en mijn ministerie over de invulling van het nieuwe convenant, het functioneren van het
vorige convenant wel integraal aan de orde geweest.
Voor de komende jaren vragen deze leden of er al een overeenkomst is
met alle betreffende sectoren over een nieuw convenant Diergezondheidsfonds.
Zo nee, waarom niet?
Ik verwijs naar het antwoord op de eerste vraag in deze nota naar
aanleiding van het verslag.
Wat is volgens de regering de meerwaarde van een nieuw convenant?
Met het convenant wordt de gezamenlijke verantwoordelijkheid van
overheid en sectoren voor de preventie en bestrijding van dierziekten
onderstreept. Het borgt een goede samenwerking tussen overheid en
sectoren in het kader van preventie en bestrijding dierziekten en zorgt
voor draagvlak voor dierziektemaatregelen en financiering daarvan door
de sectoren. Dit draagt bij aan handhaving van het huidige diergezondheidsniveau en de exportpositie van Nederland.
Met welke partijen is de regering voornemens het nieuwe convenant af te
sluiten?
Het convenant wordt afgesloten met de vereniging ZuivelNL, de stichting
Brancheorganisatie Kalversector, de Stichting AVINED, de Producentenorganisatie Varkenshouders, de vakgroep Schapenhouderij van LTO
Nederland, de vakgroep Melkgeitenhouderij van LTO Nederland, de
vakgroep Vleesveehouderij van LTO Nederland en het platform Kleinschalige Schapen- en Geitenhouders.
De leden van de CDA-fractie vragen hoe de aanpak van dierziekten in
andere Europese lidstaten wordt gefinancierd. In hoeverre betalen private
partijen mee aan de bestrijding van dierziekten in andere lidstaten?
Uit een onderzoek uit 2011, uitgevoerd in opdracht van de Europese
Commissie, blijkt dat er naast Nederland ook enkele andere lidstaten zijn
waarin veehouderijsectoren bijdragen aan de financiering van de kosten
van de bestrijding van dierziekten (België, Duitsland, Litouwen). Andere
lidstaten betalen de kosten van de bestrijding van dierziekten geheel uit
de nationale begroting.
Het kabinet is nog steeds van mening dat de kosten die de overheid maakt
vanwege de bestrijding van dierziekten, waar mogelijk gedragen dienen te
worden door de desbetreffende veehouderijsector en het bijbehorende
landbouwbedrijfsleven. De omgang met dieren bergt per definitie het
risico in zich dat een dierziekte zich manifesteert en is dan ook in beginsel
aan te duiden als normaal bedrijfsrisico.
Op welke wijze kan een Europees gelijk speelveld bij de bestrijding van
dierziekten worden bereikt?
Met ingang van 30 juni 2014 is de nieuwe financiële verordening van
toepassing die bepaalt welke maatregelen en kosten voor monitoring en
bestrijding van dierziekten en zoönosen van lidstaten voor Europese
cofinanciering in aanmerking komen (Verordening (EU) nr. 652/2014).
Tevens stelt de Europese Commissie in verordeningen en richtsnoeren
voorschriften waaraan de lidstaten zich dienen te houden bij het
verstrekken van staatssteun aan het bedrijfsleven. Deze voorschriften
moeten waarborgen dat de steun verenigbaar is met de interne markt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 147, nr. 5

4

Voor steunmaatregelen gericht op preventie en bestrijding van dierziekten
zijn specifieke voorschriften onder andere opgenomen in de Richtsnoeren
van de Europese Unie voor staatssteun in de landbouw- en de bosbouwsector en in plattelandsgebieden 2014–2020. Zowel Verordening (EU)
nr. 652/2014 als de Europese staatssteunregels dragen bij aan een
Europees gelijk speelveld bij de bestrijding van dierziekten.
Hoe wordt in het nieuwe Diergezondheidsfonds de Europese bijdrage
verdeeld tussen overheid en private sector? Hoe wordt dat vormgegeven?
De Europese bijdrage wordt, net als onder het vorige convenant, in
mindering gebracht op de totale kosten van de betreffende uitgavenpost
in het kader van bestrijding en preventie van dierziekten. De resterende
kosten, het nationale deel, worden conform de afspraken van het
convenant gefinancierd door de sectoren en de overheid.
Is de Europese bijdrage reden om het plafond voor de sector te verlagen?
Bij de berekening van de plafondbedragen van de sectoren is rekening
gehouden met cofinanciering door de Europese Unie bij uitgaven in het
kader van bestrijding en preventie van dierziekten.
Worden de lessen die volgen uit de evaluatie van de recente uitbraak van
hoogpathogene aviaire influenza meegenomen in het nieuwe convenant
Diergezondheidsfonds? Zo ja, zou de regering kunnen toelichten op welke
wijze? Zo nee, waarom niet?
De uitbraak van hoogpathogene aviaire influenza van vorig jaar wordt
momenteel geëvalueerd. De resultaten van de evaluatie worden voor de
zomer aan uw Kamer toegezonden. Met de pluimveesector is vooruitlopend hierop reeds afgesproken dat een plan van aanpak wordt
opgesteld ter voorkoming van insleep en verspreiding van vogelgriep.
Deze afspraak zal in het nieuwe convenant worden opgenomen.
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 147, nr. 5

5