Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 613

Wet stichting administratiekantoor beheer
financiële instellingen

Nr. 4

ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 13 januari 2011 en het nader rapport d.d. 26 januari
2011, aangeboden aan de Koningin door de minister van Financiën. Het
advies van de Afdeling advisering van de Raad van State is cursief
afgedrukt.
Bij Kabinetsmissive van 13 januari 2011, no.10.003607, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de minister van Financiën, bij de Afdeling
advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het
voorstel van wet stichting administratiekantoor beheer financiële
instellingen, met memorie van toelichting.

1
De oorspronkelijke tekst van het voorstel
van wet en van de memorie van toelichting
zoals voorgelegd aan de Afdeling advisering
van de Raad van State is ter inzage gelegd bij
het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

kst-32613-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Het wetsvoorstel strekt ertoe dat de door de Staat gehouden aandelen in
de vennootschappen ABN AMRO Group N.V., gevestigd te Amsterdam,
ASR Nederland N.V., gevestigd te Utrecht, RFS Holdings B.V., gevestigd te
Amsterdam en ABN AMRO Preferred Investments B.V., gevestigd te
Amsterdam, alsmede die vennootschappen die daartoe door de minister
worden aangewezen (hierna: de vennootschappen), worden ondergebracht in een op te richten stichting administratiekantoor beheer
financiële instellingen (hierna: de stichting). Hiermee moet de aandeelhoudersinvloed van de Minister van Financiën op deze deelnemingen
worden beperkt, om zo een extra waarborg te bieden voor een transparante belangenafweging, een geloofwaardige exitstrategie en een zakelijk,
niet politiek beheer, aldus de toelichting.
Volgens de toelichting is overwogen om te volstaan met de oprichting van
een stichting volgens de procedure van artikel 34 van de Comptabiliteitswet 2001, maar is toch gekozen voor een wettelijke regeling, om
daarmee de bevoegdheden van de Algemene Rekenkamer te borgen. Er is
daarbij evenwel niet gekozen voor een uitgebreide wettelijke regeling
voor het oprichten van een wettelijk orgaan van de Staat, maar voor de
relatief eenvoudige oprichting van een stichting, waarbij het wettelijke
stelsel zich kan beperken tot de essentialia, en de overige aspecten in de
statuten van de stichting een plaats kunnen vinden.
De Afdeling advisering van de Raad van State onderschrijft de strekking
van het wetsvoorstel, maar maakt opmerkingen over de verhouding

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 613, nr. 4

1

tussen de minister van Financiën en de stichting en over de formulering
van de doelen van de stichting. Zij is van oordeel dat in verband daarmee
aanpassing van het voorstel wenselijk is.
Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 13 januari
2011, no.10.003607, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering van
de Raad van State haar advies inzake het bovenvermelde wetsvoorstel
van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen. Dit advies, gedateerd
13 januari 2011, no. W06.11.0001/III, bied ik U hierbij aan.
Het kabinet is de Raad erkentelijk voor de voortvarendheid waarmee het
advies inzake het bovenvermelde voorstel is uitgebracht. Naar aanleiding
van het advies merk ik het volgende op.
De Afdeling advisering van de Raad van State onderschrijft de strekking
van het wetsvoorstel, maar maakt opmerkingen over de verhouding
tussen de minister van Financiën en de stichting en over de formulering
van de doelen van de stichting.
1. Centraal uitgangspunt van het wetsvoorstel is dat de stichting inhoudelijke beslissingen zoveel mogelijk neemt zonder dat toestemming van de
Minister van Financiën vereist is. Zolang geen sprake is van voor de Staat
zwaarwegende of principiële beslissingen moet de stichting autonoom
kunnen handelen. De regering onderkent echter terecht dat de stichting
niet zal functioneren als een reguliere, private stichting. De deelnemingen
hebben immers een bijzondere achtergrond. Dit komt onder andere tot
uitdrukking in de bijzondere, in artikel 3, tweede lid, van het voorstel
geformuleerde doelstellingen van de stichting. Verder is van belang dat,
blijkens de toelichting, de statuten erin zullen voorzien dat de minister van
Financiën ter zake van zwaarwegende en principiële beslissingen de
stichting een bindende steminstructie kan geven. Daarbij wordt onder
andere gedacht aan beslissingen die wezenlijke gevolgen hebben voor de
zeggenschap, het risico en het kapitaalbeslag van de Staat en beslissingen
waarbij wordt afgeweken van een door de Minister van Financiën aan de
stichting bekend gemaakt strategie tot de verkoop van aandelen. Ook zal
worden voorzien in een aanwijzingsbevoegdheid voor de minister van
Financiën indien dit nodig is om internationale verplichtingen van de
Staat na te leven of gevolg te geven aan aanbevelingen van de Algemene
Rekenkamer.
De Afdeling is van oordeel dat, gelet op de aanleiding tot en de doelstellingen van het wetsvoorstel, de verhouding tussen de minister en de
stichting tot de essentialia van het voorstel behoort. Duidelijk dient te zijn
op welke punten aan de minister wél, en met name op welke punten aan
de minister geen bevoegdheden jegens de stichting toekomen. Zij meent
dan ook dat deze aspecten niet in de statuten en de administratievoorwaarden, maar in het wetsvoorstel zelf dienen te worden geregeld. De
toelichting vermeldt voorts dat voor de regeling in de statuten van de
verhouding van de minister van Financiën jegens de stichting aangesloten
wordt bij de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen. Ook te dien aanzien
geldt dat de essentialia in het wetsvoorstel zelf dienen te worden
opgenomen, bijvoorbeeld waar het gaat om informatieverstrekking door
de stichting aan de minister. In dit verband verdient het tevens aanbeveling uitdrukkelijk in de wet te bepalen, dat de stichting slechts met
toestemming van de minister tot vervreemding van aandelen kan
overgaan.
De Afdeling adviseert het voorstel in vorengenoemde zin aan te passen.
1. In overeenstemming met het advies van de Afdeling is in het voorstel
van wet verwoord dat de Minister van Financiën ter zake van zwaarwe-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 613, nr. 4

2

gende en principiële beslissingen de stichting een bindende steminstructie kan geven. Ook is voorzien in een aanwijzingsbevoegdheid indien
dit nodig is om internationale verplichtingen van de Staat na te leven of
gevolg te geven aan aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer.
Voorts is de regeling ter zake van informatieverstrekking door de stichting
aan de minister in het voorstel van wet opgenomen. Ook is expliciet
bepaald dat de stichting slechts met toestemming van de minister tot
vervreemding van aandelen kan overgaan.
2. In artikel 3, tweede lid, van het voorstel zijn de doelen van de stichting
geformuleerd. Daarmee worden de doelstellingen van het voorstel, het
beperken van de aandeelhoudersinvloed van de minister van Financiën op
de deelnemingen van de Staat, om zo een extra waarborg te bieden voor
een transparante belangenafweging, een geloofwaardige exitstrategie en
een zakelijk, niet politiek beheer, geoperationaliseerd.
Artikel 3, tweede lid, onderdelen d en e, voorziet erin dat de stichting ook
een rol heeft in het adviseren van de minister van Financiën over de
strategie tot verkoop van de aandelen door de Staat en het namens de
Staat uitvoeren van deze strategie. Anders dan geldt voor het beheer,
bedoeld in artikel 2, met de daarbij passende zelfstandigheid van de
stichting ten opzichte van de Minister van Financiën, staat voor deze
activiteiten niet het houden van zoveel mogelijk afstand tot de minister
van Financiën centraal.
De Afdeling adviseert dit andere karakter van de hiervoor bedoelde
activiteiten op het gebied van advisering en uitvoering van de strategie tot
verkoop van de aandelen door de Staat in de tekst van het wetsvoorstel
en in de toelichting, alsmede in de statuten, duidelijk te onderscheiden
van de overige activiteiten van de stichting.
2. In overeenstemming met het advies van de Afdeling is in het voorstel in
artikel 3, tweede lid, de opsomming van de doelstellingen van de stichting
gewijzigd.
In het nieuwe onderdeel a zijn de activiteiten vermeld die rechtstreeks
voortvloeien uit de wettelijke taak van artikel 2 en waarbij een grote mate
van zelfstandigheid van de stichting ten opzichte van de Minister van
Financiën geldt.
In het onderdeel b staan vervolgens de activiteiten vermeld waarbij het
houden van afstand tot de minister van Financiën minder centraal staat.
Tot slot staan in het onderdeel c de meer ondersteunende of afgeleide
activiteiten vermeld.
3. Voor redactionele kanttekeningen verwijst de Afdeling naar de bij het
advies behorende bijlage.
3. De redactionele opmerkingen zijn verwerkt.
Ten slotte is van de gelegenheid gebruik gemaakt om een aantal redactionele en technische verbeteringen in het wetsvoorstel en in de memorie
van toelichting aan te brengen.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging het
voorstel van wet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
De vice-president van de Raad van State,
H. D. Tjeenk Willink

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 613, nr. 4

3

Ik moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der
Staten-Generaal te zenden.
De minister van Financiën,
J. C. de Jager

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 613, nr. 4

4

Bijlage

bij het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State
betreffende no.W06.11.0001/III met redactionele kanttekeningen
die de Afdeling in overweging geeft
–

–

–
–
–

–
–
–

–
–
–
–
–

In de considerans «tijdelijke overheidsinvesteringen in Nederlandse
financiële instellingen» vervangen door: tijdelijke overheidsinvesteringen in enkele Nederlandse financiële instellingen.
In artikel 1 «de door de stichting in administratie genomen aandelen in
de vennootschappen» vervangen door: de aan de stichting ten titel van
beheer overgedragen aandelen in de vennootschappen.
In artikel 2 na «alsmede» invoegen: in
In artikel 3, eerste lid, «een stichting administratiekantoor» vervangen
door: de stichting administratiekantoor.
In artikel 3, tweede lid, onder a, «de vennootschappen ABN AMRO
Group N.V., gevestigd te Amsterdam, ASR Nederland N.V., gevestigd
te Utrecht, RFS Holdings B.V., gevestigd te Amsterdam en ABN AMRO
Preferred Investments B.V., gevestigd te Amsterdam, alsmede die
vennootschappen die daartoe door de minister worden aangewezen»
vervangen door: de vennootschappen.
In artikel 3, tweede lid, onder b, «administratie» vervangen door:
beheer.
In artikel 3, tweede lid, onder d en f, telkens «de minister van Financiën» vervangen door: Onze Minister.
In artikel 3, tweede lid, onder e, «het verrichten van werkzaamheden»
vervangen door: , daartoe bijzonderlijk gemachtigd, het verrichten van
werkzaamheden.
In artikel 3, tweede lid, onder f, «ondersteunen» vervangen door: ter
zijde staan.
In artikel 3, tweede lid, onder g, «daaraan» vervangen door: daarvoor.
In artikel 4, eerste lid, eerste volzin, en artikel 4, vierde lid, telkens
«Onze minister» vervangen door: Onze Minister.
In artikel 4, eerste lid, tweede volzin «De minister» vervangen door:
Onze Minister.
In artikel 6, tweede lid, «moment» vervangen door: tijdstip.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 613, nr. 4

5