Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1962
Vragen van de leden Van Nispen en Gesthuizen (beiden SP) aan de Minister
van Veiligheid en Justitie en de Staatssecretaris van Financiën over de
samenwerking tussen het Openbaar Ministerie (OM) en Belastingdienst in
ontnemingskwesties (ingezonden 22 februari 2016).
Mededeling van Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie), mede namens
de Staatssecretaris van Financiën (ontvangen 21 maart 2016).
Vraag 1
Klopt het dat in onderdeel 2.3 van het voor 1 juli 2015 geldende Besluit
Samenloop belastingheffing en strafrechtelijke ontneming (Besluit Samenloop) stond opgenomen dat het OM in een zo vroeg mogelijk stadium van
een onderzoek in contact treedt met de Belastingdienst, teneinde te kunnen
kiezen voor de meest efficiënte wijze om crimineel verkregen vermogen af te
pakken? Hoe kan het dat daar achtien jaar lang nagenoeg niets mee is
gedaan? Wat is de reden dat er pas vanaf 1 juli 2015 een nieuw protocol is
gekomen om de samenwerking te verbeteren, te weten Protocol aanmelding
en afdoening van fiscale delicten en delicten op het gebied van douane en
toeslagen (protocol AAFD)?
Vraag 2
Waarom is bij het actualiseren van het Besluit Samenloop in 2002 door de
Staatssecretaris van Financiën niet gekeken naar de praktische uitwerking van
de samenwerking tussen OM en Belastingdienst in het belang van ontneming, ondanks dat in hetzelfde besluit in onderdeel 2.2. stond dat de
Staatssecretaris van Financiën zich nader zal beraden hoe met betrekking tot
de wederzijdse beïnvloeding van het strafrecht en het fiscale recht dient te
worden gehandeld wanneer daar meer ervaring mee was opgedaan? Wat is
er met de laatstgenoemde passage gedaan? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 3
Wat zijn de redenen dat er zo lang onduidelijkheid heeft kunnen bestaan over
de afstemming en de samenwerking tussen het OM en de Belastingdienst
waar het gaat om afpakken van crimineel vermogen, terwijl in ieder geval uit
fiscale vakliteratuur, jurisprudentie en de praktijk bleek dat hiermee problemen werden ervaren met de nodige negatieve gevolgen van dien waar het
gaat om efficiënt en effectief afromen van crimineel vermogen?

ah-tk-20152016-1962
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Vraag 4
Wat is ondernomen na de conclusie van de landelijke procesdeskundige van
de Belastingdienst dat het OM zelden contact opnam met de Belastingdienst
waar het gaat om de heffing van crimineel vermogen, met als gevolg dat
zelden tot een afstemming is gekomen tussen het OM en de Belastingdienst?1
Vraag 5
Hoe kan het dat er na achtien jaar een nieuw protocol moet komen om de
samenwerking tussen opsporing en Belastingdienst te verbeteren en te
verduidelijken, terwijl de toenmalige Minister van Financiën in antwoord op
Kamervragen aangaf dat er in de praktijk wel degelijk sprake was van
concrete informatie-uitwisseling tussen OM en Belastingdienst waar het gaat
om samenloop van belastingheffing en strafrechtelijke ontnemingen?2
Vraag 6
Kunt u reageren op de uitspraak van de heer Van Den Heuvel3, te weten dat
het protocol AAFD niets meer is dan een wassen neus? Kunt u daarbij ingaan
op de wijze waarop het OM en de Belastingdienst uitvoering geven aan dit
protocol, vooral voor wat betreft de samenwerking en afstemming ten
behoeve van het ontnemen?
Vraag 7
Wat is de stand van zaken van de uitvoering van de aanbevelingen van de
commissie-Oosting met betrekking tot dit onderwerp, zoals beloofd in uw
reactie op hetzelfde rapport?4 Kunt u uw antwoord per aanbeveling toelichten?
Vraag 8
Wat is de stand van zaken van de uitvoering van de aanbevelingen van het
rapport van de heer Van Laar5, zoals beloofd in uw reactie op mondelinge
vragen?6 Kunt u uw antwoord per aanbeveling toelichten?
Vraag 9
Wat is er nog meer ondernomen na het verschijnen van het onderzoek van
de heer Van Laar en het rapport van de commissie-Oosting? Welke ontwikkelingen zijn er sindsdien op het gebied van de verbetering van de samenwerking tussen het OM en de Belastingdienst?
Vraag 10
Zijn de paragrafen 4 en 5 van het protocol AAFD inmiddels dusdanig
verduidelijkt en aangepast, zodat het een versteviging is in de samenwerking
tussen het OM en de Belastingdienst, vooral met betrekking tot ontnemingskwesties? Zo ja, wat zijn de ervaringen van het OM en de Belastingdienst tot
nu toe? Zo nee, waarom niet? Op welke manier en wanneer wordt het
protocol aangepast?
Vraag 11
Wordt de nauwe samenwerking zoals die plaatsvindt in Brabant en Zeeland
tussen onder andere opsporingsdiensten en Belastingdienst in integrale
ondermijningsteams landelijk uitgerold? Herinnert u zich uw voornemen om
samen met het Ministerie van Financiën het initiatief te nemen met betrokken
ketenpartners te bezien of en hoe een voldoende harde business case kan
worden opgesteld op dit punt? Wat is daar concreet uit voortgekomen?7

1

A.M. Hamers, «Handboek aanpak (beroeps)criminelen en vrijplaatsen», 2013
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/ah-tk-20062007–619.html
3
«Amper afstemming tussen fiscus en recherche», Telegraaf, 28 januari 2016
4
Kamerstuk 34 362 nr. 2, pagina 3 en 4
5
«Het Blauwe Afpakhuwelijk», mr. Van Laar, najaar 2015
6
Tweede Kamer, Handelingen, vergaderjaar 2015–2016, nr. 19, item 3
7
Tweede Kamer, Handelingen, vergaderjaar 2015–2016, nr. 19, item 3
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 12
Herinnert u zich uw antwoord op mondelinge vragen waarin u hebt aangegeven de zorgen over de beperkte samenwerking tussen OM en Belastingdienst
met betrekking tot ontnemingen door middel van een gesprek onder de
aandacht te brengen bij het OM? Wat is daar concreet uit voortgekomen?8
Vraag 13
Op welke manier bent u van plan om de Kamer te informeren over de
voortgang in de verbetering van de afstemming en samenwerking op het
gebied van afpakken van crimineel verkregen vermogen, zoals eerder door u
beloofd?9
Vraag 14
Klopt het dat investeringen en meer opsporingscapaciteit in de witwasketen
nog altijd meer crimineel vermogen oplevert? Zo nee, waarom niet? Zo ja,
hoeveel meer, wat kost dat, welke investeringen zouden daarvoor nodig zijn
en waar zijn deze op dit moment het hardste nodig? Kunt u uw antwoord
cijfermatig toelichten?
Mededeling
Hierbij bericht ik u, mede namens de Staatssecretaris van Financiën, dat de
schriftelijke vragen van de leden Van Nispen en Gesthuizen (beiden SP) over
de samenwerking tussen het Openbaar Ministerie (OM) en Belastingdienst in
ontnemingskwesties (ingezonden 22 februari 2016) niet binnen de gebruikelijke termijn kunnen worden beantwoord, aangezien nog niet alle benodigde
informatie ontvangen is.
Ik streef ernaar de vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden.

8
9

Tweede Kamer, Handelingen, vergaderjaar 2015–2016, nr. 19, item 3
Tweede Kamer, Handelingen, vergaderjaar 2015–2016, nr. 19, item 3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3