Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2213
Vragen van het lid Van der Molen (CDA) aan de Minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over het bericht dat mbo- en hbo-studenten
onvoldoende cybersecurity kennis en vaardigheden aanleren (ingezonden
2 mei 2018).
Antwoord van Minister Van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap) (ontvangen 28 mei 2018).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «ICT-studenten: wat wij leren is verouderd en
leidt tot problemen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Herkent u dit beeld? Weet u of dit alleen bij Hanzehogeschool speelt of ook
bij andere vergelijkbare opleidingen?
Antwoord 2
Van de Hanzehogeschool begrijp ik dat cybersecurity een belangrijke rol in de
ICT-opleiding speelt. De praktijk is echter dat technologische ontwikkelingen
razendsnel gaan. Van de stichting HBO-i, het samenwerkingsverband van hbo
ICT-opleidingen, begrijp ik dat er door ICT-opleidingen hard wordt gewerkt
om deze ontwikkelingen zo snel mogelijk een plek te geven in de opleiding.
Voor meerdere ICT-opleidingen vormt dit een uitdaging. In het mbo geldt dat
de keuzedelen mogelijkheden bieden om deze ontwikkelingen te incorporeren
in de opleiding.
Vraag 3
Wordt dit meegenomen bij een heraccreditatie binnen het hoger beroepsonderwijs? Zo ja, hoe wordt dit meegewogen? Zo nee, waarom wordt dit niet
meegewogen?

1

ah-tk-20172018-2213
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Bericht van 26 april 2018 op www.nos.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Bij de accreditatie van zowel nieuwe als bestaande opleidingen wordt de
mate waarin opleidingen aansluiten bij actuele ontwikkelingen in het veld in
meerdere standaarden meegewogen. Dit is vastgelegd in het accreditatiekader. Zo moeten de beoogde leerresultaten en het programma van de
opleiding aansluiten bij actuele (internationale) ontwikkelingen, eisen en
verwachtingen in het beroepenveld en in het vakgebied. Deze toets kan
plaatsvinden doordat het panel bestaande uit peers dat de opleidingsbeoordeling verricht, altijd over actuele kennis van het desbetreffende vakgebied
beschikt. Deze toets, eens in de zes jaar, is slechts een momentopname. Ik
vind het de taak van instellingen om voortdurend in te spelen op nieuwe
ontwikkelingen in de sector en in contact te staan met het beroepenveld.
Vraag 4
Wordt in het middelbaar beroepsonderwijs door de Inspectie van het
Onderwijs hiernaar gekeken in het licht van de beoordeling van de kwaliteit
van het onderwijs? Zo ja hoe wordt dit meegewogen? Zo nee, waarom wordt
dit niet meegewogen?
Antwoord 4
In het middelbaar beroepsonderwijs vormen de kwalificatie en de keuzedelen
de basis voor de opleiding. Deze worden ontwikkeld door het gezamenlijke
onderwijs en bedrijfsleven via de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs en Bedrijfsleven (SBB) en door mij vastgesteld. Om snel in te kunnen
spelen op nieuwe ontwikkelingen bieden met name de keuzedelen een goede
mogelijkheid. Deze kunnen snel worden ontwikkeld en vastgesteld, waarna ze
door de school kunnen worden aangeboden en door studenten worden
gekozen. Voor het bepalen welke opleidingen, waaronder de keuzedelen, in
het mbo worden aangeboden voeren de scholen overleg met de werkgevers
in hun regio. Hierdoor is het mogelijk om goed aan te kunnen sluiten bij de
behoefte die er is op de arbeidsmarkt.
De Inspectie van het Onderwijs bekijkt in haar toezicht op de kwaliteit van het
onderwijs in het mbo of het programma is afgestemd op de onderwijs- en
vormingsdoelen van het kwalificatiedossier en de keuzedelen. Dit wordt
meegewogen in het oordeel over de kwaliteit van het onderwijsproces.
Verder kijkt de inspectie in haar toezicht op de kwaliteit van de examinering
ook of de examens voldoende aansluiten bij de eisen van de kwalificatie en
de keuzedelen.
Vraag 5
Wat is uw mening over dit signaal? Hoe kijkt u aan tegen het opleiden voor
cybersecurity?
Antwoord 5
Ik neem dit signaal zeer serieus en vind het erg vervelend dat deze studenten
het gevoel hebben dat ze kennis en vaardigheden leren die verouderd zijn. Ik
hecht zeer aan het responsief en actueel houden van opleidingen. Zoals ook
aangegeven in de op 20-4-2018 jl. door het kabinet aan de kamer toegezonden Nederlandse Cybersecurity Agenda2 is er een groeiende vraag naar goed
opgeleid cybersecurity personeel. Het mede door mij opgerichte Dcypher
heeft recent de cybersecurity opleidingen binnen het hoger onderwijs in
Nederland in kaart gebracht, waardoor onderlinge vergelijking van opleidingen en beoordeling van vaardigheden van pas afgestudeerden mogelijk is.
Een volgende stap is het onderzoeken in hoeverre de onderwijscurricula ook
voldoende aansluiten bij de behoefte aan goed opgeleid personeel. Daarbij
vraagt ook het hebben van voldoende docenten bijzondere aandacht.
Vraag 6
Herkent u het signaal van Hanzehogeschool dat het lastig is om goede
ICT-docenten te vinden en het signaal van Cyberveilig Nederland dat de
kennis bij docenten op dit gebied ontoereikend is?

2

Kamerstuk 26 643, nr. 536

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Ja, dit signaal herken ik. De roep om geschikte docenten te vinden is bij
vrijwel alle ICT-opleidingen erg groot. Cijfers van het ROA (Research Centrum
Onderwijs en Arbeidsmarkt) laten zien dat er in algemene zin een tekort is
aan hbo-informatici. Dit maakt ook het vinden van ICT-docenten uitdagend.
Verder voltrekken de technologische ontwikkelingen zich, zoals gezegd,
razendsnel. Het is een uitdaging voor docenten om goed op de hoogte te
blijven van de ontwikkelingen in het vakgebied. Gelukkig zijn er tal van
bevlogen docenten die hun studenten dagelijks inspireren. Ook in dit opzicht
is een goede samenwerking met het bedrijfsleven cruciaal.
Vraag 7
Acht u het wenselijk dat onderwijs en bedrijfsleven intensiever met elkaar
gaan samenwerken, zodat studenten uit alle jaren hier profijt van kunnen
hebben en het onderwijs goed aansluit op de behoefte van de arbeidsmarkt?
Zo ja, kunt u hierover met desbetreffende partijen in gesprek gaan om dit te
bevorderen?
Antwoord 7
Zoals ik eerder aangaf is goed contact tussen onderwijs en bedrijfsleven
essentieel om beroepsonderwijs te verzorgen dat studenten goed voorbereidt
op de eisen van de arbeidsmarkt. Deze samenwerking vindt in de praktijk ook
al veelvuldig plaats. Binnen bijvoorbeeld de centra voor innovatief vakmanschap (CiV’s) in het mbo en de Centers of Excellence in het ho (CoE’s) vinden
onderzoek, bedrijfsleven en onderwijs elkaar en vindt vernieuwing plaats. Ook
initiatieven binnen het Techniekpact dragen hieraan bij. Verder wordt in de
kwaliteitsafspraken in het mbo aandacht besteed aan een goede aansluiting
op de arbeidsmarkteisen in de regio.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3