Aanpak netschaarste vereist investeringen, betere benutting
en inzet van marktoplossingen
In deze zienswijze presenteren de brancheorganisaties Energie-Nederland, Holland Solar en
NWEA hun visie omtrent de aanpak van netschaarste. Deze zienswijze is een aanvulling op het
voorstel van het Actieteam “Snel het net op” dat wij ondersteunen.

Het probleem: net voldoet niet voor transitie
-

-

-

-

Het elektriciteitsnet is de afgelopen decennia onvoldoende uitgebouwd en daardoor
niet klaar voor de toekomst waarin we én veel meer elektriciteit zullen afnemen én
deze elektriciteit duurzaam gaan opwekken.
Zon en wind zijn niet zozeer het probleem. Het zijn juist energiebronnen die vaak
decentraal, dicht bij de vraag energie kunnen opwekken. Het vraagt wel om een
nieuwe, ánders ingerichte infrastructuur.
Installaties met zon en wind kunnen flink bijdragen aan het oplossen van acute
netcongestie, door invoedingspieken te voorkomen. De prikkels daartoe ontbreken nu
echter.
Duurzame elektriciteit uit zon en wind is dé drager voor de verduurzaming. Het
vertraagd aansluiten betekent dat het realiseren van de klimaatdoelen uit zicht
raken.

Oplossingsrichting
Hieronder geven wij aan hoe de netproblemen naar onze mening zijn op te lossen. De
overheid kan hierbij een belangrijke rol spelen. Enerzijds door netbeheerders juist aan te
sturen en anderzijds door marktpartijen in staat te stellen hun bijdrage te leveren en het net
te ontlasten.

1. Uitbreiding en verzwaring netcapaciteit
Allereerst moet het net snel en fors uitgebouwd worden; voor een toekomst met veel meer
elektriciteitsvraag voor elektrisch vervoer, warmtepompen voor huizen, productie van groene
waterstof en elektrificatie van de industrie. En voor de daaraan gekoppelde duurzame opwek.
De wettelijk voorgeschreven investeringsplannen van de netbeheerders moeten daarvoor de
noodzakelijke investeringen tonen; niet alleen de investeringen die volgens henzelf
uitvoerbaar zijn.
- Laat netbeheerders tonen welke benodigde investeringen zij niet op tijd denken te
kunnen realiseren, waarom niet en wat ervoor nodig is om dit toch zo snel mogelijk te
doen.
- Laat netbeheerders bij de ACM een bindend actieplan vaststellen op basis van de
daadwerkelijke vraag.
- Handhaaf de aansluitplicht voor netbeheerders en laat toe dat de realisatie van de
aansluiting soms langer duurt.

1/2

2. Betere benutting van het net
Als het net ‘vol’ is, betekent dat vaak dat maar enkele momenten per jaar de
maximumcapaciteit daadwerkelijk gebruikt wordt; bijvoorbeeld op een zeer zon- windrijke
dag in juni. Los van de noodzaak om het elektriciteitsnet fors te verzwaren, kan nu al veel
beter gebruik worden gemaakt van het meestal onderbenutte net.

2a. uitwerken verzwaren tenzij en congestiemanagement
Indien de netuitbreiding niet (voldoende snel) mogelijk is dan wel zeer duur, dan dienen
netbeheerders te bekijken of congestiemanagement toegepast kan worden. Dit kan gaan om
het aftoppen van een piek in elektriciteitsproductie, om vraagsturing of om opslag. De
netbeheerder draagt hiervan de kosten omdat zij het beste kunnen inschatten wat de beste/
meest efficiënte oplossing is. Hierdoor blijven de maatschappelijke kosten het laagst.
Netbeheerders zijn al verplicht om congestiemanagement toe te passen o.b.v. bestaande
regelgeving, maar doen dit nog zeer beperkt. Naar onze overtuiging wordt te snel verwezen
naar dat het ‘net is vol en geen congestiemanagement mogelijk’ is.
Borg dat de Energiewet een bepaling opneemt dat netbeheerders ‘verzwaren tenzij’/
congestiemanagement toepassen alvorens ‘nee’ te verkopen.

2b. Verruim de mogelijkheden van cablepooling
Cablepooling is het mogelijk maken dat bijvoorbeeld een windpark, een zonnepark of een
batterijsysteem dezelfde kabel gebruiken, op één aansluiting naar het net. Dit is gunstig voor
netcapaciteit omdat productie uit deze verschillende technieken complementair is.
Het huidige juridische kader laat cablepooling niet toe als twee objecten behoren bij
verschillende juridische entiteiten. Deze barrière moet weggenomen worden.

2c. Maak nettarieven stimulerend voor betere benutting.
Met bijvoorbeeld batterijopslag kunnen pieken in zon- of windstroom opgeslagen worden en
zo het net ontlasten. Ook de industrie kan vaak met gemak deze pieken lokaal absorberen. De
huidige nettarieven bestraffen echter het afnemen van productiepieken af, door na een
eenmalige piekafname het tarief voor de rest van het jaar heel hoog te stellen.
De nettarieven dienen aangepast te worden. Daarbij kan worden gekeken naar:
- Afname van lokale pieken in de productie juist aan te moedigen (dus aanpassen kWmax /
kWcontract);
- Met het afschaffen van de korting die grootgebruikers krijgen voor gelijkmatig
afnameprofiel;
- Door een verlaagd transporttarief in te voeren voor batterijen, net als bij de ons
omringende landen.
Een uitgebreide toelichting is HIER te raadplegen.

2/2