Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

25 422

Opwerking van radioactief materiaal

Nr. 270

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 oktober 2020
Op grond van het Gezamenlijk Verdrag inzake de Veiligheid van het
Beheer van Bestraalde Splijtstof en inzake de Veiligheid van het Beheer
van radioactief Afval (Joint Convention) behoort iedere verdragspartij,
waaronder Nederland, om de drie jaar een nationaal rapport in te dienen
bij het Internationale Atoom Energie Agentschap (IAEA). Het rapport
behandelt de maatregelen die door de verdragspartij zijn genomen ter
nakoming van de verplichtingen van de Joint Convention. Hierbij bied ik u
dit rapport ter kennisneming aan1.
Het rapport dient ter voorbereiding van de zevende toetsingsconferentie
die van 25 mei tot 4 juni 2021 plaatsvindt. Een toetsingsconferentie wordt
om de drie jaar gehouden. Tijdens deze conferentie worden de nationale
rapporten van alle verdragspartners besproken.
Bij de zesde conferentie in 2018 zijn door andere verdragspartijen de
volgende uitdagingen benoemd voor Nederland (Kamerstuk 25 422, nr.
225):
1. De transitie van de opslag van radioactief afval en bestraalde
splijtstof naar de eindberging;
2. Het overbrengen van het historisch radioactief afval van Petten naar
de COVRA;
3. Oprichten van de klankbordgroep (precieze rol, leden, doelen en
agenda voor onderzoek);
4. Verder ontwikkelen van het beleid rond ontmanteling.
Deze uitdagingen zijn als volgt geadresseerd in de rapportage.
1. Van 2011 tot 2017 is onderzoek gedaan naar eindberging van
radioactief afval in Boomse klei in het onderzoeksprogramma OPERA.
Het programma heeft geleid tot een eerste Safety Case en een notitie
van de Adviesgroep OPERA waarin conclusies worden getrokken en
1

kst-25422-270
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 422, nr. 270

1

2.

3.

4.

aanbevelingen worden gedaan voor het maatschappelijke traject
rond eindberging.
De Safety Case en het rapport van de Adviesgroep OPERA zijn in
januari 2018 gepubliceerd2.
Het rapport «Diepgravende dialogen, bouwen aan vertrouwen» van
de Kwartiermaker eindberging radioactief afval is in april 2018
gepubliceerd3. Zie punt 3 voor het vervolg.
De ontwikkelingen in het overbrengen van het historisch radioactief
afval van Petten naar de COVRA zijn beschreven in het rapport.
Volgens de huidige plannen zal uiterlijk eind in 2026 het afval uit de
Waste Storage Facility (WSF) naar COVRA in Nieuwdorp zijn
overgebracht. Uw Kamer wordt regelmatig op de hoogte gehouden
van het toezicht op dit proces.
Voor de periode juli 2019 – juli 2024 heb ik een opdracht verleend aan
het Rathenau Instituut om een mogelijk participatief besluitvormingsproces te doordenken, gericht op een maatschappelijke overeenstemming over eindberging van radioactief afval en verbruikte splijtstoffen, en mij daarover te adviseren4.
Over ontmanteling heeft Nederland onder andere de volgende acties
gerapporteerd.
i)
Sinds 6 februari 20185 is het, voor aangewezen niet nucleaire
installaties, verplicht om in een beëindigingsplan een
financiële paragraaf op te nemen;
ii)
Er wordt onderzoek gedaan naar het veilig vrijgeven van
terreinen en gebouwen;
iii)
Er loopt een onderzoek waarbij de verschillende stromen van
radioactief afval in kaart worden gebracht, met aandacht voor
afval dat afkomstig is van (toekomstige) ontmantelingsprojecten.

Nederland heeft tevens gerapporteerd over de volgende, voor alle
verdragspartners verplichte thema’s6, zoals tijdens de zesde toetsingsconferentie afgesproken:
1. Implementatie van de nationale strategie voor radioactief afval en
verbruikte splijtstoffen:
Het beleid zoals beschreven in het Nationale programma voor
radioactief afval is hier samengevat.
2. Veiligheidsaspecten van lange termijn beheer van verbruikte
splijtstoffen:
Nederland heeft tijdens de zesde toetsingsconferentie van de
verdragspartners een compliment gekregen voor het ontwerp van
verpakkingen en beheer van het radioactief afval door COVRA met oog
op een langdurige oppervlakte interimopslag. COVRA heeft criteria
voor de acceptatie van verbruikte splijtstoffen afkomstig van onderzoeksreactoren en voor het afval afkomstig uit de opwerking van
verbruikte splijtstoffen van de kerncentrale Borssele.
3. Relatie tussen lange termijn beheer en eindberging voor gebruikte
ingekapselde bronnen:
Gebruikte ingekapselde bronnen die niet naar de leverancier teruggestuurd kunnen worden, moeten worden gebracht naar de COVRA.
4. Sanering van historische locaties en vervuilingen:
Er zijn in Nederland geen historische locaties of faciliteiten zonder een
eigenaar die over een geldige vergunning beschikt.
2

Kamerstuk 25 422, nr. 217
Kamerstuk 25 422, nr. 223
4
Kamerstuk 25 422, nr. 256
5
Datum van inwerkingtreding van het Besluit Basisveiligheidsnormen Stralingsbescherming
(Bbs)
6
Zogenaamde «overarching issues»
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 422, nr. 270

2

Na de zevende toetsingsconferentie in mei/juni 2021 zal ik rapporteren
over de uitkomsten van de peer review.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
S. van Veldhoven-van der Meer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 422, nr. 270

3