Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 750 XVI

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (XVI) voor het jaar 2014

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
Inhoudsopgave
Pagina
A.

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSVOORSTEL

3

B.

BEGROTINGSTOELICHTING

4

1.

Leeswijzer
Beleidsagenda 2014
Belangrijke nieuwe beleidsmatige begrotingsmutaties
Meerjarenplanning beleidsdoorlichtingen
Beleidsartikelen
Artikel 1 Volksgezondheid
Artikel 2 Curatieve zorg
Artikel 3 Langdurige zorg en ondersteuning
Artikel 4 Zorgbreed beleid
Artikel 5 Jeugd
Artikel 6 Sport en bewegen
Artikel 7 Oorlogsgetroffenen en herinnering
Wereldoorlog II
Artikel 8 Tegemoetkoming specifieke kosten
Niet-beleidsartikelen
Niet-beleidsartikel 9 Algemeen
Niet-beleidsartikel 10 Apparaatsuitgaven
Niet-beleidsartikel 11 Nominaal en onvoorzien
Begroting agentschappen
College ter Beoordeling van Geneesmiddelen
Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
Almata JeugdzorgPlus
JeugdzorgPlus-instelling De Lindenhorst-Almata

4
8
25
28
31
31
46
60
75
87
97
104
111
116
116
120
128
130
130
135
140
144
148

Financieel Beeld Zorg

153

2.

kst-33750-XVI-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

1

3.

Bijlagen
ZBO’s en RWT’s
Verdiepingshoofdstuk Begroting
Moties en toezeggingen
Subsidies
Overzicht evaluaties
Parlementaire cijfers
Begrippenlijst
Lijst met afkortingen
Trefwoordenregister

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

268
268
272
282
311
315
319
321
326
330

2

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSVOORSTEL
Wetsartikel 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk
afzonderlijk bij de wet vastgesteld.
Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om de begrotingsstaten voor
het aangegeven jaar vast te stellen.
Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de
Rijksbegroting voor dat jaar. Een toelichting bij de Rijksbegroting als
geheel is opgenomen in de Miljoenennota.
Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen
en de ontvangsten vastgesteld. De in de begrotingsstaat opgenomen
begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van
toelichting toegelicht (de zogenaamde begrotingstoelichting).
Wetsartikel 2
Onder het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ressorteren
de volgende agentschappen die een baten-lastenstelsel voeren: het
Agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen, het Centraal
Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg, het Rijksinstituut voor
Volksgezondheid en Milieu en de JeugdzorgPlus-instellingen Almata en
De Lindenhorst-Almata.
Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de baten en lasten, het
saldo van baten en lasten en de kapitaaluitgaven en -ontvangsten van de
in de staat opgenomen baten-lastenagentschappen voor het onderhavige
jaar vastgesteld. De in de begroting opgenomen begrotingsartikelen
worden toegelicht in onderdeel B (Begrotingstoelichting) van deze
Memorie van Toelichting en wel in de paragraaf inzake de batenlastenagentschappen.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

3

Leeswijzer

B. BEGROTINGSTOELICHTING
1. LEESWIJZER
Inleiding
Voor u ligt de begroting 2014 van het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (VWS).
Deze begroting bestaat uit de volgende onderdelen:
– Beleidsagenda;
– Beleidsartikelen en de niet-beleidsartikelen;
– Begroting agentschappen;
– Financieel Beeld Zorg;
– Diverse bijlagen.
Verantwoord Begroten
Op 20 april 2011 is de aanpassing van de presentatie van de Rijksbegroting onder de naam «Verantwoord Begroten» in de Tweede Kamer
behandeld (TK 31 865, nr. 26). De nieuwe presentatie geeft meer inzicht in
de financiële informatie, de rol en verantwoordelijkheid van de Minister
en laat een duidelijke splitsing tussen apparaat en programma zien. In
deze begroting zijn alle begrotingsartikelen ingevuld volgens de nieuwe
voorschriften, inclusief de aanpassing van de tabel budgettaire gevolgen
van beleid. Door de nieuwe indeling kunnen in de tabellen budgettaire
gevolgen van beleid in de (niet-)beleisartikelen geen gegevens per
artikelonderdeel en financieel instrument worden opgenomen voor het
jaar 2012.
Groeiparagraaf
De VWS-begroting is ten opzichte van vorig jaar op een aantal punten
gewijzigd, namelijk:
– Achter de beleidsagenda is een meerjarenplanning van de beleidsdoorlichtingen opgenomen voor de periode 2012–2018. Hiermee wordt
voldaan aan de toezegging om dit jaar een volledig dekkende
programmering van beleidsdoorlichtingen te presenteren.
– De apparaatsuitgaven van de inspecties, adviesraden en het SCP zijn
uitgesplitst in overeenstemming met de Rijksbegrotingsvoorschriften.
– In het Financieel Beeld Zorg is een aantal verbeteringen doorgevoerd.
Dit naar aanleiding van opmerkingen van Kamerleden en de Algemene
Rekenkamer.
Invulling motie-Schouw
In juni 2011 is de motie Schouw (TK 21 501-20, nr. 537) ingediend en
aangenomen. Deze motie zorgt er voor dat de landenspecifieke aanbevelingen van de Raad op grond van de nationale hervormingsprogramma’s
een eigenstandige plaats krijgen in de departementale begrotingen. Voor
VWS betreft het de volgende aanbeveling: «De geplande hervorming van
de langdurige zorg uit te voeren om de kosteneffectiviteit ervan te
waarborgen, en deze hervorming, met het oog op de houdbaarheid van
het stelsel, aan te vullen met verdere maatregelen ter beteugeling van de
kostenstijging».
In de beleidsagenda wordt in hoofdstuk 4 in gegaan op de noodzaak tot
hervormen in de langdurige zorg en de maatregelen die daartoe worden
getroffen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

4

Leeswijzer

Beleidsartikelen
Tabel rol en verantwoordelijkheden
Welke rol speelt de Minister bij het bereiken van het doel? Hier wordt
aangegeven waar de Minister verantwoordelijk voor is, wat de belangrijkste instrumenten zijn en welke wet- en regelgeving van toepassing is.
Voor de keuze van de rol van de Minister zijn vier typologieën van
toepassing. Het gaat om stimuleren, regisseren, financieren en (doen)
uitvoeren. Aangezien het gaat om typologieën sluit de rol van de Minister
in veel gevallen niet geheel één op één aan bij een van de beschreven
rollen; de meest van toepassing zijnde rol is bepaald en omschreven.
Budgettaire gevolgen van beleid
Bij de budgettaire gevolgen van beleid worden per beleidsartikel de
verplichtingen, uitgaven en ontvangsten in één tabel gepresenteerd.
Het verschil tussen totale programma-uitgaven en de juridisch verplichte
programma-uitgaven geeft de mate aan waarin de programma-uitgaven
nog niet juridisch verplicht zijn. Dit vormt een indicatie voor de mate van
de budgetflexibiliteit: de ruimte die budgettair technisch bezien
beschikbaar is voor een alternatieve besteding. In de tabel budgettaire
gevolgen van beleid van de beleidsartikelen is door middel van een
percentage aangeven hoeveel procent van de programma-uitgaven
juridisch verplicht is. Onder deze tabel is vervolgens per financieel
instrument toegelicht welk percentage juridisch verplicht is op 1 januari
2014 en waaruit de juridisch verplichte uitgaven bestaan.
Verschil Budgettair Kader Zorg en de begroting van VWS
Inleiding
In de voorliggende begroting zijn, naast de begrotingsuitgaven van het
Ministerie van VWS, ook de collectief gefinancierde zorguitgaven
opgenomen. Hieronder wordt het onderscheid tussen begrotingsgefinancierde en premiegefinancierde uitgaven toegelicht en wordt de relatie
tussen het Budgettair Kader Zorg (BKZ) en de begroting van VWS
verduidelijkt.
In het Financieel Beeld Zorg (FBZ) is een overzicht opgenomen van alle
uitgaven die behoren tot het BKZ. Hierin wordt ook ingegaan op de
ontwikkeling van de uitgaven behorend tot het BKZ.
Overzicht 1 geeft inzicht in de bruto-BKZ-uitgaven onderverdeeld naar
financieringsbron.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

5

Leeswijzer

Overzicht 1: Bruto-BKZ-uitgaven naar financieringsbron
BZK-uitgaven
(circa € 72,9 miljard)

Begrotingsgeﬁnancierde
uitgaven
(circa € 2,2 miljard)

Caribisch Nederland/
Wtcg en Opleidingen
(circa € 0,6 miljard)

Wmo
(Gemeentefonds)
(circa € 1,7 miljard)

Premiegeﬁnancierde
uitgaven
(circa € 70,7 miljard)

ZVW
(circa € 42,6 miljard)

AWBZ
(circa € 28,1 miljard)

Het Budgettair Kader Zorg (BKZ)
Bij het aantreden van het kabinet worden de uitgavenplafonds vastgesteld. Het Budgettair Kader Zorg is het uitgavenplafond waarin de
maximale zorguitgaven zijn vastgelegd, die jaarlijks gedurende de
kabinetsperiode mogen worden gedaan. Om de uitgavenkaders mee te
laten stijgen met het prijspeil in de rest van de economie worden ze
aangepast aan de prijsontwikkelingen van de nationale bestedingen
(pNB).
De BKZ-uitgaven bestaan uit de zorguitgaven op grond van de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ).
Een deel van de begrotingsuitgaven wordt ook toegerekend aan het BKZ.
Tot deze categorie hoort een deel van de uitgaven aan de zorgopleidingen,
de uitgaven van de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) en de uitgaven voor zorg, welzijn en jeugdzorg op Caribisch
Nederland. Deze uitgaven worden op de VWS-begroting verantwoord.
Verder vallen onder de BKZ-uitgaven middelen die via andere begrotingshoofdstukken beschikbaar komen. Het gaat hierbij om de middelen die via
het Gemeentefonds worden uitgekeerd aan gemeenten voor uitgaven
voor huishoudelijke hulp in het kader van de Wet maatschappelijke
ondersteuning (Wmo). Verder zijn er bedragen gereserveerd op de
aanvullende post van het Ministerie van Financiën.
Het verplicht eigen risico en de eigen bijdragen worden samen gerekend
als niet-belastingontvangsten. De bruto-BKZ-uitgaven minus deze
niet-belastingontvangsten vormen de netto-BKZ-uitgaven. Het Budgettair
Kader Zorg is het kader voor de netto-BKZ-uitgaven.
Begroting VWS
De VWS-begroting bevat uitgaven voor onder meer preventie, jeugdzorg
en sport. Ook uitgaven om het zorgstelsel goed te laten functioneren,
maar die niet direct zijn te relateren aan de zorgverlening, komen
rechtstreeks ten laste van de begroting. Voorbeelden hiervan zijn de
exploitatiekosten van de zelfstandige bestuursorganen (ZBO’s), zoals de
Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en het College voor zorgverzekeringen
(CVZ). Deze uitgaven worden gerekend tot de budgetdisciplinesector
Rijksbegroting in enge zin (RBG-eng).
Tabel 1 geeft een overzicht van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten
uitgesplitst naar financieringsbron en vindplaats.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

6

Leeswijzer

Tabel 1 Samenstelling van de bruto-BKZ-uitgaven en -ontvangsten naar financieringsbron (bedragen x € 1 miljard)
Omschrijving

2014

Bruto-BKZ-uitgaven stand ontwerpbegroting 2014
Premiegefinancierd
waarvan AWBZ
waarvan Zvw
Begrotingsgefinancierd
waarvan Wmo
waarvan Zorgopleidingen
waarvan Wtcg
waarvan zorg Caribisch Nederland
waarvan Loon- en prijsbijstelling
BKZ-ontvangsten standontwerpbegroting 2014
waarvan Eigen bijdrage Zvw
waarvan Eigen bijdrage AWBZ
Netto-BKZ-uitgaven stand ontwerpbegroting 2014

72,9
70,7
28,1
42,6
2,2
1,7
0,1
0,4
0,1
0,0
5,1
3,1
1,9
67,8

Vindplaats

Artikel

FBZ
FBZ
gemeentefonds/BZK
Begroting VWS
Begroting VWS
Begroting VWS
Aanvullende Post 80/81

4
4
8

FBZ
FBZ

Bron: VWS, NZa-gegevens over de productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens, CVZ-gegevens over de financieringslasten Zvw en AWBZ.
* Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal

Overzicht 2: Bruto-BKZ-uitgaven naar fianncieringsbron
Algemene Wet Bijzondere
Ziektekosten
39%

*Zorgopleidingen
5%
*Wtcg
16%
*Zorg Caribisch
Nederland
4%

Begrotingsgeﬁnancierd
3%

***Loon- en
prijsbijstelling
0%

** Wmo
75%
Zorgverzekeringswet
58%

* Begroting VWS
** Gemeentefonds
*** Aanvullende post 80/81

Overzicht 2 toont eveneens de bruto-BKZ uitgaven naar financieringsbron,
maar dan als aandeel in de totale BKZ-uitgaven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

7

Beleidsagenda

BELEIDSAGENDA 2014
1. Inleiding
Het gaat goed met de volksgezondheid. We worden ouder en kunnen
langer werken en participeren in de samenleving. De gezondheidszorg is
de afgelopen jaren productiever geworden, waardoor meer zorg voor
dezelfde euro premie wordt geleverd. De Nederlandse gezondheidszorg
behoort, zeker als het gaat om brede toegankelijkheid en kwaliteit, nog
altijd tot de beste van Europa. Met veel betrokkenheid, inzet en liefde
verlenen artsen, verpleegkundigen, verzorgenden, familieleden en
vrijwilligers zorg en ondersteuning. Hier zijn we trots op.
Tegelijkertijd staat ons land voor grote uitdagingen in de zorg. Onze
verworvenheden zijn, zonder structurele aanpassing, niet langer vanzelfsprekend. De zorgvraag verandert. We leven bijvoorbeeld langer met
chronische ziekten, waaraan we vroeger dood gingen. De forse stijging
van de zorguitgaven zet de solidariteit, de basis van een goed functionerend stelsel, onder druk. Zeker tegen de achtergrond van de aanhoudende economische crisis en de verslechterende toestand van de
overheidsfinanciën. Misstanden, zoals ondoelmatig besteed zorggeld,
fraude en vermijdbare medische fouten, ondermijnen de zorg – en
daarmee de goed functionerende professionals en instellingen.
Het kabinet heeft de ambitie en de plicht om de zorg kwalitatief goed,
toegankelijk en betaalbaar te houden. Nu en in de toekomst. Daarover zijn
stevige afspraken vastgelegd in het regeerakkoord. De in 2013 gesloten
zorgafspraken met sociale partners en veldpartijen, de Hervormingsagenda Langdurige Zorg (HLZ) en de nieuwe akkoorden die we gaan
sluiten in de curatieve zorg – een aanpassing en verdere verdieping van
de eerder gesloten hoofdlijnenakkoorden die inmiddels hun vruchten
afwerpen – geven richting en invulling aan de verdere uitwerking van de
strategische VWS-agenda («Van systemen naar mensen») uit begin 2013.
Voor de thema’s fraude, verspilling en patiëntveiligheid zijn slagvaardige
taskforces ingesteld. Om de aanpak van deze thema’s tot een succes te
maken is het belangrijk dat veldpartijen betrokken zijn en meedenken. De
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft het zorgveld
eerder dit jaar in het televisieprogramma Buitenhof opgeroepen om vóór
1 september 2013 suggesties aan te dragen voor besparingen op het
verzekerde pakket. Dat heeft tot nu toe goede gesprekken opgeleverd en
ruim 2.000 reacties van burgers, branches, koepels en beroepsverenigingen. Inmiddels is ook het meldpunt verspilling van start gegaan. Dat
heeft alleen in de eerste paar maanden al zo’n 17.000 reacties opgeleverd.
Wij zijn blij met deze grote betrokkenheid van de maatschappij. Het
verbeteren van de betaalbaarheid van de zorg gaat ons immers allemaal
aan.
De eerste oogst van de oproep in Buitenhof en het overleg met veldpartijen maken duidelijk dat de bezuiniging op het pakket nu beter op
alternatieve wijze kan worden ingevuld dan met de eerder voorgestelde
inperking van het pakket aan de hand van lage ziektelastaandoeningen. In
de hoofdlijnenakkoorden die door het kabinet gesloten gaan worden, is
daarom afgesproken deze beperking van € 1,2 miljard terug te draaien.
Met ziekenhuizen, medisch specialisten, huisartsen, de ggz en patiëntenorganisaties is overeengekomen de zorguitgaven langs andere lijnen
terug te dringen, onder andere door actief te sturen op kwaliteit en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

8

Beleidsagenda

doelmatigheid van de zorg, selectieve inkoop en het tegengaan van
fraude, verspilling en onnodige bureaucratie. Daarnaast zijn afspraken
gemaakt over gepaste zorg, door aanscherping van richtlijnen en
protocollen. De taakstelling op stringent pakketbeheer (van structureel
€ 300 miljoen) blijft overeind.
Ten slotte zijn in de akkoorden maatregelen afgesproken om meer dan nu
zorg op de juiste plek te verlenen. De zorg zal in de toekomst zo veel
mogelijk dicht bij patiënten worden gegeven.
Een sterke, geïntegreerde eerstelijnszorg vormt de spil van een toekomstbestendige gezondheidszorg. Huisartsen krijgen een nog grotere rol.
Bovendien zullen streekziekenhuizen, maar ook nieuwe eerstelijnscentra
en anderhalvelijnscentra zich richten op de basiszorg en de medischspecialistische chronische zorg. Om de kwaliteit te verbeteren, wordt de
complexe en acute zorg uiteindelijk in minder ziekenhuizen geconcentreerd. We streven naar substitutie van medisch-specialistische zorg naar
huisartsenzorg, en van huisartsenzorg naar zelfzorg. De toepassing van
ICT en e-health speelt daarbij een belangrijke rol.
Veel winst is verder te behalen met gezondheidsbevordering, het
voorkomen van chronische aandoeningen als gevolg van een ongezonde
leefstijl en gezonder leven met een chronische aandoening. Tegelijkertijd
houden we scherp aandacht voor gezondheidsbedreigingen, zoals de
gevaren van antibioticaresistentie.
Waar de curatieve zorg midden in een overgangssituatie zit, die door de
hoofdlijnenakkoorden versneld wordt doorgevoerd, staat de ondersteuning en langdurige zorg aan het begin van een nieuwe koers. Ook hier
staan cliëntgerichtheid en menselijke maat centraal. Als hulp en ondersteuning nodig zijn, moeten mensen zo goed mogelijk gebruik maken van
het eigen sociale netwerk. Wie ook met steun van de omgeving niet meer
zelfredzaam is, kan rekenen op zorg in een instelling. Voor hen blijft een
«kern-AWBZ» bestaan.
Ouderen, chronisch zieken en gehandicapten hebben vaak met veel
verschillende instanties en zorgverleners te maken. Nu meer mensen
langer thuis blijven wonen, is het noodzakelijk dat schotten tussen de
verschillende domeinen verdwijnen. Betere samenwerking tussen
zorgprofessionals, mantelzorgers, zorgverzekeraars, gemeenten en
diensten is onmisbaar. Bij verandering van structuren en het leggen van
verbindingen krijgen gemeenten een grote rol. Dat geldt ook voor de
jeugdzorg die per 1 januari 2015 wordt ondergebracht bij gemeenten.
Alle maatregelen die worden genomen zijn cruciaal om de zorg duurzaam
te financieren en de patiënt de beste kwaliteit en aandacht te kunnen
geven. Daarnaast levert de zorg met al deze hervormingen een substantiële bijdrage aan het verbeteren van de overheidsfinanciën. Tegelijkertijd
hebben ze grote impact. Draagvlak voor ingrijpende maatregelen –
politiek en maatschappelijk – is niet vanzelfsprekend. Dit geldt in het
bijzonder voor maatregelen die mensen direct voelen, zoals het beperken
van de aanspraak op huishoudelijke verzorging. Veel mensen moeten zorg
en ondersteuning – die in het verleden collectief werd betaald – nu voor
eigen rekening nemen of een beroep doen op de omgeving.
Wij zijn ons ervan bewust dat maatregelen pijnlijk kunnen zijn en veel
energie en aanpassing vragen. Er is gekeken of verzachtingen van eerder
afgesproken maatregelen mogelijk en wenselijk waren. Dat kan het
maatschappelijk draagvlak vergroten, werkgelegenheid bevorderen of

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

9

Beleidsagenda

procesinnovatie bewerkstelligen. Wij zijn dan ook zeer tevreden over de
afspraken die voor 2014 en verder zijn gemaakt met werkgeversorganisaties en het gros van de werknemersorganisaties over verantwoorde
hervormingen in de zorg. Zij hebben aangetoond verantwoordelijkheid te
nemen om samen een duurzaam zorgstelsel te ontwikkelen.
Deze beleidsagenda geeft onze visie voor 2014 met een doorkijkje naar
latere jaren. Sommige onderwerpen en thema’s worden hier niet of
slechts kort behandeld, maar komen terug bij de relevante begrotingsartikelen. Dit sluit aan bij de vernieuwde begrotingsopzet: Verantwoord
Begroten. Dit maakt op artikelniveau nog beter duidelijk waar het
Ministerie van VWS zich sterk voor maakt. Deze beleidsagenda gaat
achtereenvolgens in op (2) de VWS-brede thema’s, (3) de curatieve zorg,
(4) de ondersteuning en langdurige zorg en (5) jeugdzorg. De afsluitende
zesde paragraaf beschrijft het financieel beeld op hoofdlijnen.
2. VWS-brede thema’s
De grens tussen curatieve en langdurige zorg vervaagt. Vaker dan
voorheen is een sectoroverstijgende aanpak noodzakelijk. De
Minister en Staatssecretaris van VWS werken op die thema’s
intensief samen. Zij werken ook aan een nauwe verbinding tussen
preventie, curatieve zorg en ondersteuning en langdurige zorg.
Geld voor zorg besteden aan zorg
Om de solidariteit en het draagvlak te bewaken is het cruciaal dat
premiegeld goed wordt besteed aan zinnige en zuinige zorg voor mensen
die dat nodig hebben. Fraude in de zorg is onacceptabel en het kabinet
pakt dit hard aan. In maart 2013 zijn hierover afspraken gemaakt. Het
Ministerie van VWS werkt samen met partners als de Nederlandse
Zorgautoriteit (NZa), Zorgverzekeraars Nederland (ZN), de Fiscale
Inlichtingen en Opsporingen Dienst (FIOD) en het Openbaar Ministerie
(OM) aan het terugdringen van fraude in de zorg. Ook zal de NZa een
onderzoek uitvoeren naar de omvang van fraude in de zorgsector en naar
de zwakke plekken in het stelsel. Andere speerpunten richten zich op het
toezicht op een rechtmatige uitvoering van de Zvw binnen het project
PInCeT en de aanpak van fraude met het persoonsgebonden budget (pgb)
in de AWBZ. In september 2013 komt het kabinet met een nieuw
aanvalsplan om fraude in de zorg te voorkomen, beter op te sporen en
harder aan te pakken. Voor 1 januari 2014 zal de inzet van de extra
middelen die het kabinet voor fraudebestrijding beschikbaar heeft gesteld
(€ 5 miljoen in 2014 en € 10 miljoen vanaf 2015) nader worden bepaald.
In mei 2013 is het programma Verspilling in de Zorg van start gegaan.
Hierin werken overheid en veldpartijen samen. Belangrijk onderdeel van
het programma is het meldpunt verspilling (www.verspillingindezorg.nl).
Hier worden meldingen geïnventariseerd van cliënten, patiënten,
familieleden, mantelzorgers of zorgverleners. Het is de bedoeling dat alle
betrokken partijen daar zo spoedig mogelijk mee aan de slag gaan.
Jaarlijks wordt verslag gedaan aan de Tweede Kamer. De aanpak richt zich
de komende periode op genees- en hulpmiddelen, de langdurige zorg, de
geestelijke gezondheidszorg en de ziekenhuiszorg. In augustus 2013 zijn al
ruim 17.000 meldingen binnengekomen. Veel daarvan bevatten concrete
ideeën waar de themagroepen in 2014 mee aan de slag gaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

10

Beleidsagenda

Ook het terugdringen van administratieve lasten draagt bij aan een
doelmatige en efficiënte inzet van zorgmiddelen. De lopende activiteiten
om regeldruk te verminderen worden voortgezet en uitgebreid. Het
kwaliteitsbeleid in de zorg kan flink verbeteren met een fikse opruiming
van niet onderscheidende kwaliteitscriteria en kwaliteitseisen. Het
Kwaliteitsinstituut in oprichting gaat zorgaanbieders doorlopend
stimuleren om hier de bezem door te halen en indien nodig ook zelf
hiervoor voorstellen doen. In de nieuwe hoofdlijnenakkoorden zijn
afspraken met alle partijen gemaakt om nu echt werk te maken van het
verbeteren van de kwaliteitsindicatoren in de curatieve zorg.
Voor de curatieve zorg ligt het komend jaar de nadruk op de standaardisatie van de eisen die op administratief gebied aan hen worden gesteld.
De NZa moet hier een eerste slag in maken. Voor de langdurige zorg
bezien we in samenspraak met instellingen en professionals waar regels
afgeschaft of vereenvoudigd kunnen worden. Een voorbeeld hiervan is
het experiment regelarme zorginstellingen, dat vanaf 2013 loopt. Op de
werkvloer wordt maximaal twee jaar bekeken welke aanpak leidt tot
lagere administratieve lasten. De eerste ervaringen laten zien dat de
zorgaanbieders innovatieve en praktische manieren van zorgverlening
ontwikkelen, die aansluiten op de leefwereld van cliënten en de dagelijkse
werkzaamheden van medewerkers. In de kern-AWBZ wordt bijvoorbeeld
bespaard op administratieve lasten bij instellingen en zorgkantoren door
het standaardiseren van de inkoopvoorwaarden. Er wordt vaker gewerkt
met langdurige contracten en er is meer ruimte voor maatwerk. De
komende periode zet VWS de deregulering krachtig door. Daarbij is ook
een rol weggelegd voor het platform Informatievoorziening Zorg en
Ondersteuning (IZO).
Patiëntveiligheid en kwaliteit
Het vergroten van de patiëntveiligheid en kwaliteit van zorg heeft
prioriteit. De patiënt moet kunnen rekenen op goede en veilige zorg. Dat is
ook in het belang van de zorgverlener.
De positie van de patiënt wordt verbeterd met de invoering van de Wet
kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Deze ligt inmiddels voor
behandeling voor in de Eerste Kamer. De wet levert een waardevolle
bijdrage aan de versterking van de positie van patiënten en het
waarborgen van de kwaliteit van de zorg. Dan moeten zorgaanbieders
binnen zes weken reageren op een klacht en zijn zij verplicht aangesloten
bij een geschilleninstantie. Ook worden de meldplichten uitgebreid en
wordt een «verklaring omtrent gedrag» verplicht voor medewerkers in de
zorg. Goed bestuur kan eveneens bijdragen aan veiligheid en kwaliteit.
Daarom wordt in een apart wetsvoorstel geregeld dat minimaal één
bestuurslid er expliciet voor verantwoordelijk is. Nieuwe toetreders in de
zorg moeten binnen vier weken na hun start door de Inspectie voor de
Gezondheidszorg (IGZ) worden gecontroleerd. De wijze waarop zij veilige
zorg van voldoende kwaliteit hebben georganiseerd, staat daarbij centraal
((TK 33 497, nr. 9).
Om de klachtenafhandeling in de zorg te professionaliseren wordt een
Zorgloket ingericht. Daar kunnen mensen met klachten terecht voor
begeleiding en ondersteuning. Bovendien moeten zorgaanbieders en
fabrikanten er hun verplichte (calamiteiten)meldingen doen. Het loket
deelt informatie met de IGZ, zodat deze gebruikt kan worden voor toezicht
en handhaving. Jaarlijks publiceert het Zorgloket een klachtenoverzicht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

11

Beleidsagenda

Iedereen kan dan zien wat voor klachten en meldingen zijn gedaan en hoe
de afhandeling daarvan verloopt. Het Zorgloket wordt in 2014 operationeel.
Het Kwaliteitsinstituut stimuleert de verdere verbetering van de kwaliteit
van de gezondheidszorg en zorgt dat iedereen toegang heeft tot
betrouwbare en begrijpelijke informatie. Het is van het grootste belang
dat onnodige en nietszeggende kwaliteitseisen en voorschriften worden
opgeruimd. Momenteel werkt het Kwaliteitsinstituut aan een meerjarenagenda en aan een toetsingskader. Het wetsvoorstel (TK 33 243) dat zijn
taken en bevoegdheden regelt, is door de Eerste Kamer in behandeling
genomen. Na goedkeuring kan het Kwaliteitsinstituut officieel beginnen.
Het instituut wordt onderdeel van het College voor Zorgverzekeringen, dat
vanaf de inwerkingtreding van de wet Zorginstituut Nederland zal heten.
De IGZ speelt een belangrijke rol bij het toezicht op de gezondheidszorg.
De versterking van de IGZ wordt met kracht voortgezet. Het kabinet maakt
afspraken over verbetering van patiëntveiligheid inclusief de veilige
toepassing en het gebruik van medische technologie en geneesmiddelen.
Hier is nog veel veiligheidswinst te halen. Om de medicatieveiligheid te
vergroten is het van belang dat betere uitwisseling en afstemming van de
zorg tussen betrokken zorgverleners plaatsvindt en (behandel)richtlijnen
beter worden nageleefd. Standaardisatie, normering en transparantie van
onder andere sterftecijfers hebben prioriteit omdat deze cruciaal zijn bij
het verbeteren van kwaliteit en veiligheid.
Voedselveiligheid en gezondheidsbescherming
Ook voedselveiligheid is een belangrijke taak van de overheid. Denk aan
de bescherming van de consument tegen onveilige producten. De recente
affaire met paardenvlees en andere incidenten met levensmiddelen laten
zien dat voedselfraude gevolgen heeft voor het consumentenvertrouwen
en mogelijk voor de volksgezondheid. Op initiatief van de Minister van
VWS en de Staatssecretaris van Economische Zaken is met de vlees- en
zuivelsector de Taskforce Voedselvertrouwen ingesteld. Het bedrijfsleven
en de overheid hebben een actieplan opgesteld (TK 26 991, nr. 361). Het
bedrijfsleven is verantwoordelijk voor het op de markt brengen van veilige
en betrouwbare producten. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
moet op haar beurt goed zijn toegerust om toezicht te houden.
In 2014 werken we aan de verdere invoering van aanpassingen op het
gebied van infectiepreventie in de humane gezondheidszorg, goed
gebruik van antibiotica in de humane gezondheidszorg, surveillance van
Bijzonder Resistente Micro-Organismen (BRMO) en de ontwikkeling van
nieuwe antibiotica. Verder zetten wij ons in om samen met Economische
Zaken, het gebruik van antibiotica in de veehouderij blijvend te verlagen.
Gezond opgroeien en ouder worden
Een gezonde leefstijl is primair een zaak van mensen zelf. De overheid kan
hen daarbij ondersteunen met duidelijke voorlichting en door van de
gezonde keus de gemakkelijke keus te maken.
In april 2013 is het «Nationaal Programma Preventie» (NPP) ingesteld (TK
32 793, nr. 70). Dit programma verbindt zorgverzekeraars, gemeenten,
werkgevers, scholen, sportverenigingen, de voedingsindustrie, patiëntenverenigingen, gezondheidsfondsen en vele anderen. Samen hebben zij
een belangrijke verantwoordelijkheid bij het voorkomen van en het beter
leven met ziekte. Ook gezondheidsbescherming is onderdeel van het NPP.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

12

Beleidsagenda

Alcohol en tabak schaden de ontwikkeling en gezondheid van jongeren.
De minimumleeftijd waarop aan jongeren alcohol verkocht mag worden,
gaat van 16 naar 18 jaar. Onder de 18 jaar mogen jongeren ook geen
drank in bezit hebben. Ook ligt er een voorstel in de Tweede Kamer om de
minimumleeftijd voor verkoop van tabak te verhogen naar 18 jaar. De
beoogde invoering van beide wetten is 1 januari 2014. Met een campagne
worden ouders, jongeren, en de alcohol- en tabakverkopers voorgelicht
over de nieuwe leeftijdgrens. Het uitgangspunt van de campagne is het
veranderen van de sociale norm, namelijk dat je niet rookt of drinkt onder
de 18 jaar.
Voor ouderen is het belangrijk dat de ingrijpende gevolgen van dementie
en het aanzienlijke zorggebruik bij deze ziekte worden tegengegaan. Het
kabinet draagt in de periode 2013–2016 ruim € 32 miljoen bij aan het
Deltaplan Dementie. Het plan voorziet in onderzoek, registratie van
mensen met dementie en een e-healthportal voor allen die betrokken zijn
bij dementie. In het najaar van 2013 komt het kabinet met een brief over
de toekomst van de dementiezorg, met daarin een brede visie op het
thema.
Moet alles wat kan?
De vraag naar zinnige zorg («Moet alles wat kan?») doet zich op dit
moment het duidelijkst voor bij zorg rond het levenseinde. In het licht van
steeds grotere medische mogelijkheden is in elke fase van het leven
behandelen vaak een vanzelfsprekendheid voor zowel arts als patiënt. Dit
hoeft echter voor de kwaliteit van leven niet altijd het beste te zijn. Het
kabinet zal dit onderwerp maatschappelijk agenderen en de maatschappelijke discussie erover de komende periode verder brengen.
Sport en Bewegen in de Buurt
Het is belangrijk dat mensen plezier in sport houden en dat ook anderen
daarmee kennis maken. Door voldoende te sporten kan iedereen
bijdragen aan zijn eigen gezondheid. Ook draagt sporten bij aan de sociale
samenhang en daarmee aan veiligheid in buurten en wijken. Sinds 2012
loopt het programma «Sport en Bewegen in de Buurt». Er zijn inmiddels
buurtsportcoaches aangesteld in 377 gemeenten. Verspreid over
Nederland zijn in twee rondes een kleine 340 sportimpulsprojecten van
start gegaan. Vanaf 2014 is er extra geld om kinderen van wie de ouders
weinig inkomen hebben gericht te benaderen. Van belang is ook dat
iedereen veilig en met plezier moet kunnen sporten zonder last te hebben
van intimidatie of geweld. Naast het met kracht doorvoeren van het
huidige actieplan «Naar een veiliger sportklimaat», wordt een aantal
intensiveringen ingezet die dit actieplan verder versterken. Dit betreft
maatregelen als sport en veiligheid op lokaal niveau, de aanpak van
excessen, de rol van ouders, sportiviteit en respectvol gedrag op school,
het aanpassen van spelregels en verenigingsregels, de inzet van rolmodellen en het strikter optreden tegen agressie.
Verbetering financiële informatievoorziening
Om een goede werking van het zorgstelsel te garanderen is accurate
informatie van groot belang. Zorgverzekeraars, zorgaanbieders, patiënten
en de overheid hebben allemaal behoefte aan tijdige en volledige
informatie. Sinds november 2012 is daarom de stuurgroep Verbetering
Informatievoorziening Zorguitgaven actief. De stuurgroep zal periodiek
voorstellen doen voor het versnellen van de informatievoorziening, voor
het monitoren ervan en voor het verbeteren van de verklarende infor-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

13

Beleidsagenda

matie. Eind 2014 moeten de eerste maatregelen van kracht zijn (TK 29 248,
nr. 254).
Versterking kennis- en adviesfunctie en andere VWS-brede projecten
Met de strategische kennisagenda laat VWS zien wat de belangrijkste
trends en doelen zijn op het terrein van volksgezondheid, ondersteuning
en zorg. Omdat het klassieke onderscheid tussen preventie, zorg en
welzijn aan het vervagen is, moet de advisering hierop worden toegesneden.
Een compacte overheid vraagt om een gerichte inzet van de beschikbare
capaciteit. Daarom voegen we de Raad voor de Maatschappelijke
Ontwikkeling (RMO) en de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ)
samen tot een nieuwe strategische Adviesraad voor, Participatie en Zorg.
Deze samenvoeging is een eerste concrete uitwerking van het project
«VWS als concern». Daarmee spelen we in op veranderende beleidsopgaven en de herziening van de verschillende zorgstelsels.
In 2014 komen wij met voorstellen over taakherschikking tussen publieke
en private organisaties en/of tussen (semi)publieke organisaties onderling
in het VWS-domein. Die kunnen ook leiden tot minder opdrachten voor
deze organisaties op het gebied van kennis, advies, uitvoering en
voorlichting. En we maken afspraken over een eenduidige bedrijfsvoering.
VWS blijft investeren in de kwaliteit van uitvoeringstaken en dienstverlening. Via het Programma Informatiehuishouding op Orde (PrIO)
verkennen we de mogelijkheden om de kwaliteit en het gebruik (zo nodig
verplicht) van zorgbrede definities en informatiestandaarden te verbeteren. Zo kunnen we beschikbare gegevens beter benutten.
3. Curatieve zorg
In de curatieve zorg zal slimmer organiseren de komende jaren zijn
beslag krijgen: meer zorg dichtbij, complexe zorg meer geconcentreerd in gespecialiseerde centra. De toegang tot de aanspraken
wordt aangescherpt. De dokter en de patiënt hebben daarin een
belangrijke verantwoordelijkheid. Substitutie van de medischspecialistische zorg naar de huisartsenzorg en naar zelfzorg moet
echt van de grond komen.
a. Versterken zelfredzaamheid en positie burger
Zelfredzaamheid en e-healthtoepassingen
Mensen zijn gezonder dan vroeger. Tegelijkertijd is er echter een trend
waarbij mensen steeds sneller een beroep doen op het medisch circuit en
daar ook steeds afhankelijker van worden. Die trend willen wij keren.
Iedereen is in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor het bevorderen
van zijn eigen gezondheid. Zelfredzaamheid moet meer een vanzelfsprekend uitgangspunt zijn. Mensen moeten de mogelijkheid krijgen de
regie en verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen behandeling en
zelf keuzes te maken. Het op veel grotere schaal en slimmer toepassen
van ICT en e-health moet echt van de grond komen. Het helpt de zorg
slimmer te organiseren met meer regie en vrijheid voor de patiënt, draagt
bij aan het bestrijden van het dreigende personeelstekort en vermindert
de kosten. Het kabinet draagt bij aan de ontwikkeling en het gebruik van
(internationale) standaarden en de ontwikkeling van richtlijnen voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

14

Beleidsagenda

onderzoek naar de toepassing van e-health. Ook bieden we ruimte voor
e-health in de bekostiging.
Kostenbewustzijn
Een beter inzicht in de kosten draagt bij aan zinnig en zuinig gebruik van
zorg en het verhogen van kostenbewustzijn. Het stelt mensen ook in staat
mogelijke onjuistheden te signaleren in de declaraties, het eigen risico en
ingehouden eigen bijdragen. Daarom moeten mensen in de loop van 2014
een duidelijke zorgnota krijgen. Verder verloopt vanaf 2014 de terugkoppeling van zorgkosten aan de patiënt digitaal. Wij hebben met zorgaanbieders en branchepartijen afgesproken dat zij dit in 2013 en 2014
realiseren.
Kwaliteit en veiligheid
Met het Veiligheidsmanagementsysteem (VMS) kunnen ziekenhuizen
continu risico’s signaleren, verbeteringen in de praktijk doorvoeren en
beleid vastleggen, evalueren en aanpassen. VWS heeft de afgelopen jaren
een programma gefinancierd om een VMS in alle ziekenhuizen te
realiseren. Inmiddels hebben 81 van de 93 ziekenhuizen een gecertificeerd
VMS. De IGZ zal handhavend optreden tegen ziekenhuizen die dat eind
2013 nog niet hebben. De IGZ betrekt de werking van het VMS bij haar
toezichtactiviteiten.
Incidenten met medische hulpmiddelen, zoals PIP-borstimplantaten,
hebben geleid tot onder meer een actieplan van de Europese Commissie
om op basis van de bestaande wetgeving maatregelen te nemen om
dergelijke incidenten zo veel mogelijk te voorkomen. Nederland heeft in
het verlengde hiervan besloten tot een implantaten-basisregister. De IGZ
draagt in 2014 ook actief bij aan nieuwe en verscherpte regelgeving voor
medische hulpmiddelen en in-vitro diagnostica in Europa.
In het najaar van 2013 komen wij met een actieplan voor de cosmetische
sector, waarin verschillende maatregelen zijn opgenomen om de risico’s
in deze sector drastisch te verkleinen. In de afgelopen periode is daartoe
een wettelijke analyse uitgevoerd. Daarnaast hebben wij een aanvullend
onderzoek naar de belangrijkste cosmetische ingrepen en dienstverleners
laten uitvoeren. De uitkomsten van beide onderzoeken vormen de basis
voor het actieplan en de maatregelen die daarin worden voorgesteld.
De strijd tegen vervalste geneesmiddelen en andere medische producten
is gericht op het voorkomen van gezondheidsschade. Dit gebeurt aan de
hand van vier thema’s: bewustwording; het bewaken van de kwaliteit en
signalering; omvang en schade; en toezicht en opsporing. In 2014 wordt
de richtlijn vervalsingen in de geneesmiddelenwetgeving verder uitgewerkt.
b. Slimmer en beter organiseren van curatieve zorg
Hoofdlijnenakkoorden
In de afgelopen jaren zijn hoofdlijnenakkoorden gesloten voor de medisch
specialistische zorg (ziekenhuizen, zelfstandige behandelcentra en
medisch-specialisten), huisartsenzorg en geestelijke gezondheidszorg.
Deze akkoorden dragen bij aan de beheersbaarheid en inhoudelijke
verbetering van het zorgstelsel. Er is veel commitment om de beoogde
doelstellingen te realiseren. De uitvoering van de akkoorden is voortvarend ter hand genomen. De eerste successen zijn zichtbaar: kwaliteit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

15

Beleidsagenda

speelt een nadrukkelijker rol in de onderhandelingen en zorgaanbieders
en verzekeraars onderhandelen stevig met elkaar over prijzen.
In de nieuwe akkoorden die afgesloten gaan worden is afgesproken dat
het groeipercentage van de zorguitgaven verder wordt teruggebracht naar
1,5 procent in 2014 en 1 procent per jaar van 2015 tot en met 2017. Voor
huisartsen geldt dat ze daarbovenop 1 procent in 2014 en 1,5 procent in
2015–2017 krijgen als zij aantoonbaar zorg uit de tweede lijn opvangen en
voorkomen dat mensen naar de duurdere tweede lijn worden doorverwezen. Met de huisartsen is eveneens overeengekomen dat hun bekostiging per 2015 wordt aangepast. Deze zal dan beter aansluiten bij de
gezamenlijke ambities: meer zorg in de buurt. Daarbij werken diverse
partijen (ggz, wijkverpleegkundigen, huisartsen en gemeenten) nauwer
samen. Ook zal de bekostigingssystematiek gebruik maken van populatiegebonden kenmerken en komt er ruimte voor het belonen van (gezondheids)uitkomsten.
Om de uitgavengroei te verlagen, neemt de zorgsector extra maatregelen
om de doelmatigheid en de kwaliteit te verbeteren: meer zorg van de
medisch-specialisten naar de huisarts, en van de huisarts naar zelfzorg.
Complexe zorg wordt geconcentreerd. Medische richtlijnen en zorgstandaarden worden strakker toegepast, opdat wordt behandeld naar de
maatstaven van de medische sector zelf.
De zorgpolis wordt transparant: voor de verzekerde wordt tijdig duidelijk
welke zorgaanbieder wél en welke níet is gecontracteerd, evenals hoeveel
een verzekerde vergoed krijgt als hij naar een niet-gecontracteerde
zorgaanbieder gaat (aanscherping artikel 13 Zorgverzekeringswet).
Tegelijkertijd maakt de zorgverzekeraar het inkoopproces inzichtelijk, zodat
de zorgaanbieder weet waar hij aan toe is.
Investeren in arbeidsmarkt en zorgpersoneel
In het voorjaar van 2013 sloten we met werkgevers en werknemers het
«Zorgakkoord». Met de structurele middelen die daaruit beschikbaar
komen, wordt in de curatieve zorg geïnvesteerd in verbetering van de
arbeidsmarktpositie van zorgpersoneel. Personeel op mbo-niveau krijgt
een betere kans om door te stromen naar het hbo. Ook wordt ingezet op
kwaliteitsverbetering, door scholing en bijscholing.
De wijkverpleegkundige is de onmisbare schakel in buurten en wijken.
Sinds 2008 zijn er in het kader van het ZonMw-programma «Zichtbare
Schakel» in 40 gemeenten ongeveer 350 wijkverpleegkundigen actief. Uit
evaluaties blijkt dat de wijkverpleegkundige zorgt voor betere samenwerking tussen zorgverleners, tot minder opnames in ziekenhuizen en
latere opname in verpleeghuizen. Vanaf 2015 komt € 200 miljoen extra ter
beschikking om meer wijkverpleegkundigen aan te trekken. Ook wordt
€ 50 miljoen geïnvesteerd in het opzetten van sociale wijkteams,
waardoor de noodzakelijke verbinding tussen zorg en welzijn gemaakt kan
worden.
Organisatie en bekostiging spoedeisende hulp en huisartsenposten
Het naast elkaar bestaan van verschillend gefinancierde spoedeisende
hulpposten (SEH’s) en huisartsenposten (HAP’s) werkt overbehandeling
en verspilling in hand. Daarom wordt concentratie en specialisatie van
SEH’s voortgezet en worden zij geïntegreerd met de HAP’s. Zorgverzekeraars spelen – in samenspraak met VWS – een actieve rol op dit terrein.
Op basis van een inventarisatie van knelpunten die samenwerking tussen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

16

Beleidsagenda

HAP en SEH bemoeilijken, wordt momenteel met de NZa gewerkt aan
aanpassingen in de bekostiging van de HAP. Dit loopt vooruit op een
mogelijke nieuwe bekostiging voor HAP en SEH. Om de integratie van
SEH-zorg en HAP-zorg te bevorderen maakt VWS afspraken met de
zorgverzekeraars.
Systeemverbetering
Verschillende voorstellen om het systeem beter te laten werken staan op
stapel en liggen in de Tweede Kamer en Eerste Kamer (verbod verticale
integratie, aanpassen artikel 13 Zorgverzekeringswet, winstuitkering
medisch-specialistische zorg, continuïteit cruciale zorg, Kwaliteitsinstituut). Het kabinet is van mening dat deze voorstellen ons zorgstelsel
verstevigen en betere zorg opleveren voor een betere prijs, met meer
maatwerk voor patiënten. Hierdoor kunnen zorgaanbieders meer
middelen aantrekken om innovaties door te voeren en krijgen verzekeraars meer ruimte consequenties te verbinden aan slecht presterende
aanbieders.
Grensoverschrijdende zorg
De uitgaven aan grensoverschrijdende zorg zijn sterk gestegen, met bijna
50 procent tussen 2007 en 2011 (van € 413 miljoen tot € 611 miljoen). In
het interdepartementaal beleidsonderzoek (IBO) grensoverschrijdende
zorg, dat in 2014 wordt afgerond, worden deze stijgende uitgaven tegen
het licht gehouden. Het IBO doet voorstellen om de groei van deze
uitgaven beter in lijn te brengen met de overige sectoren in de curatieve
zorg. Daarin staat een beheerste groei van de Nederlandse zorguitgaven
centraal, in lijn met de nieuwe Europese Richtlijn patiëntenrechten bij
grensoverschrijdende zorg. Het risico bestaat dat in Nederland geboekte
resultaten (deels) teniet worden gedaan door een toename van het
zorggebruik in het buitenland. Hoewel het onderzoek zich concentreert op
de grensoverschrijdende Zvw-zorg wordt ook een analyse gemaakt van de
grensoverschrijdende AWBZ-zorg in relatie tot de hervorming langdurige
zorg.
c. Zorgvuldig pakketbeheer en geneesmiddelenbeleid
Zorgvuldig pakketbeheer
Elk jaar komen er nieuwe – vaak duurdere – hoogtechnologische
behandelingen en hulp- en geneesmiddelen in het verzekerde pakket. Ook
wordt daar steeds meer gebruik van gemaakt. Er moet daarom heel goed
worden gekeken naar wat collectief via de zorgverzekering betaald wordt
en welke behandelingen mensen voor eigen rekening en risico kunnen
nemen. In het voorjaar hebben wij het veld opgeroepen om met alternatieve pakketmaatregelen te komen. Ook burgers konden via
betaalbarezorg@minvws.nl voorstellen doen.
Dankzij de breed gedragen hoofdlijnenakkoorden is de eerder in het
regeerakkoord voorgenomen bezuiniging (€ 1,5 miljard) op het basispakket aangepast. Voor € 1,2 miljard blijven bepaalde aanspraken toch in
het pakket. Afgesproken is dat artsen kritischer en selectiever zijn wanneer
zij patiënten toegang verlenen tot verzekerde zorg. Ook de patiënt zelf
speelt een belangrijke rol bij gepast zorggebruik. De concrete aanpak
hiervan wordt in de komende maanden uitgewerkt. Mensen die het echt
nodig hebben, houden natuurlijk toegang tot verzekerde zorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

17

Beleidsagenda

Het kabinet werkt aan stringent pakketbeheer voor de zorg. Dit moet
leiden tot een versobering van het pakket. De totale ombuiging bedraagt
circa € 300 miljoen, waarvan € 225 miljoen nog moet worden ingevuld. In
de akkoorden die afgesloten gaan worden onderschrijven partijen, dat een
continue, systematische doorlichting van het verzekerde pakket noodzakelijk is. Hierbij zal het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) alle
pakketcriteria – noodzakelijkheid, (kosten)effectiviteit en uitvoerbaarheid –
betrekken. In september 2013 volgt een analyse van de ideeën die zijn
ingediend naar aanleiding van de «Buitenhofoproep». Deze suggesties
worden betrokken bij de invulling van de bezuiniging op stringent
pakketbeheer en bij de verdere uitwerking en invulling van de gesloten
akkoorden.
De bij de akkoorden betrokken partijen hebben onderstreept dat het
mogelijk moet zijn voor zorgverzekeraars om selectief in te kopen.
Zorgverzekeraars moeten de mogelijkheid hebben bij
niet-gecontracteerde zorg hun vergoeding af te stemmen op het kwaliteitsniveau dat zij ervaren. De zogeheten restitutiepolis blijft onderdeel
uitmaken van het basispakket, mits het desbetreffende wetsvoorstel wordt
aangenomen.
Geneesmiddelenbeleid
Dankzij het succesvolle beleid van de afgelopen jaren zijn de uitgaven aan
geneesmiddelen fors gedaald. Het beleid bestaat uit een samenhangend
geheel van maatregelen, onder andere het afsluiten van convenanten met
het veld, het geven van de bevoegdheid tot het voeren van preferentiebeleid en vrij onderhandelbare tarieven voor apotheekhoudenden.
Daarnaast voeren zorgverzekeraars een scherper inkoopbeleid. Dit beleid
zetten wij de komende jaren voort. Tegen de achtergrond van de
veranderende zorg moeten we tegelijkertijd blijven werken aan een
toekomstbestendige, meer innovatieve en samenhangende farmaceutische zorg. Daarbij staat centraal dat de apotheker van de toekomst nauw
samenwerkt met huisartsen en voorschrijvers in de tweedelijn, vooral
chronische patiënten informeert, begeleidt en ondersteunt bij het beter
gebruiken van hun geneesmiddelen en daarmee integraal onderdeel is
van de zorgverlening in de eerste lijn. De komende periode zullen we
benutten om deze ambitie met betrokken partijen verder vorm te geven,
onder andere binnen een periodiek bestuurlijk overleg. Dit is overeenkomstig de aanbevelingen van de verkenners extramurale farmacie.
In 2014 beginnen we met het uitvoeren van financiële arrangementen bij
vergoedingsbesluiten over dure en weesgeneesmiddelen. Tot die tijd
worden de pilots met deze arrangementen voortgezet. Via een arrangement kunnen financiële risico’s bij een vergoedingsbesluit worden
verzacht en tegelijkertijd de verzekerde toegang worden gewaarborgd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

18

Beleidsagenda

4. Langdurige zorg en ondersteuning
De langdurige zorg en ondersteuning worden hervormd. Dit komt
ten goede aan de kwaliteit, vergroot de betrokkenheid van burgers
en verbetert de betaalbaarheid van de zorg. 2014 is hierbij een
overgangsjaar; vanaf 2015 krijgen verschillende hervormingen hun
beslag1.
De noodzaak tot hervormen
In de brief Hervorming langdurige zorg: naar een waardevolle toekomst
(TK 30 597, nr. 296), heeft het kabinet zijn visie op de langdurige zorg en
ondersteuning neergelegd. Het stelsel van de langdurige zorg en
ondersteuning wordt herzien om de kwaliteit van zorg en ondersteuning
te verbeteren. Relatief lichte zorgvragen worden nog te vaak behandeld
vanuit een medisch perspectief. Ook worden mensen afhankelijk gemaakt
van zorg, doordat professionals deze te vaak overnemen. Dit kan leiden
tot medicalisering.
Verder is het van belang om de betrokkenheid in de samenleving te
vergroten. Nederland is naar een situatie gegroeid waarbij hulp en
ondersteuning wordt geboden, terwijl de (financiële) mogelijkheden van
de mensen zelf of hun sociale omgeving onvoldoende worden benut. Tot
slot is het van belang de ondersteuning en langdurige zorg te herzien om
deze betaalbaar te houden. De Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
(AWBZ) heeft sinds haar introductie een sterke groei doorgemaakt. De
reële zorguitgaven stijgen sinds het begin van deze eeuw met circa 4,3
procent per jaar. Dit is bijna drie keer zo veel als de structurele economische groei. Door de voorgestelde hervormingen wordt een structurele
verlaging van de groei bewerkstelligd.
Om deze omslag te kunnen maken, schrapt het kabinet onderdelen van de
AWBZ, die vooral gericht zijn op ondersteuning en participatie.
Gemeenten worden in staat gesteld hun burgers passend te ondersteunen. Gemeenten beslissen over goede voorzieningen die aansluiten
bij de individuele behoeften van mensen. Dit maakt maatwerk mogelijk.
Zorg gericht op genezing of behoud van lichamelijke en geestelijke
functies, zoals verpleging, wordt verleend vanuit de Zvw. Om de samenhangende zorg vanuit de Zvw te versterken, komen onderdelen van de
AWBZ die gericht zijn op behandeling en verpleging onder de Zvw. De
meest kwetsbare mensen houden recht op een plaats in een zorginstelling
die valt onder de kern-AWBZ.
Ten opzichte van het regeerakkoord zijn enkele maatregelen verzacht.
Dagbesteding, persoonlijke verzorging en huishoudelijke hulp blijven
beschikbaar in 2014 en de norm voor gebruikelijke zorg (de activiteiten die
partners, ouders van kinderen of huisgenoten normaal gesproken geacht
worden voor elkaar te doen) wordt in dat jaar niet verhoogd. De voorgenomen korting per 2015 op het budget voor huishoudelijke hulp van 75
procent wordt verlaagd naar 40 procent. Dit betekent dat de korting
hiermee structureel met € 530 miljoen wordt verlaagd.

1

Met de in dit hoofdstuk opgenomen toelichting op de hervormingsagenda Langdurige Zorg
wordt invulling gegeven aan de motie-Schouw (TK 21 501-20, nr. 537), die de regering oproept
aan te geven op welke wijze omgegaan wordt met de landenspecifieke aanbevelingen van de
Europese Commissie (SWD (2013) 369 final).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

19

Beleidsagenda

In 2014 wordt een groot deel van de maatregelen in de langdurige zorg in
wetgeving opgenomen. Gemeenten spelen een belangrijke rol in die
voorbereiding aangezien zij er een forse taak bij krijgen. Op verschillende
manieren wordt in het overgangsjaar ondersteuning geboden om de
partijen voor te bereiden.
Zeggenschap bij cliënt
Het kabinet streeft naar een grotere zeggenschap voor de cliënt. Voor zorg
in natura betekent dit meer ondersteuning en zorg op maat. Zorgaanbieders, zorgkantoren en verzekeraars moeten samen goede afspraken
maken die het belang van de cliënt en passende zorg voorop stellen.
Het persoonsgebondenbudget (pgb) is een waardevol instrument om
regie te hebben over de eigen zorg en ondersteuning. Dit komt ten goede
aan de kwaliteit van ondersteuning en zorg en leidt tot innovaties. Voor
het pgb is in het nieuwe stelsel van de langdurige zorg en ondersteuning
een belangrijke rol weggelegd. Er zal beter worden gekeken of een pgb
een geschikt instrument is. De budgethouder moet in staat zijn voldoende
regie uit te oefenen over de geboden zorg. Er moet sprake zijn van een
goede kwaliteit. Tot slot moeten de zorg en ondersteuning goedkoper zijn
dan zorg in natura. In het kader van de aanpak van fraude en oneigenlijk
gebruik worden sinds 2013 onder meer nieuwe cliënten persoonlijk gezien
door de indicatiesteller en het zorgkantoor en moet een budgetplan
worden opgesteld. Het 10-uurs criterium wordt voor bestaande cliënten
niet ingevoerd voor bestaande cliënten, waardoor in 2014 circa 40.000
budgethouders hun pgb behouden. Voro nieuwe cliënten blijft dit
criterium wel van kracht.
Brede verantwoordelijkheid gemeenten
Gemeenten krijgen een belangrijke rol bij de ondersteuning van mensen
in hun zelfredzaamheid, maatschappelijke participatie en zo lang mogelijk
zelfstandig thuis blijven wonen. Dat geldt ook voor de burgers die nu nog
zijn aangewezen op «beschermd wonen». Gemeenten krijgen de middelen
en ruimte om te kunnen zorgen voor goede voorzieningen die passen bij
de individuele behoeften en mogelijkheden van mensen. Voor degenen
die geen regie meer kunnen voeren over hun eigen leven en bij wie
permanent toezicht nodig is, blijft er een kern-AWBZ bestaan. Er worden
wetsvoorstellen opgesteld die zowel de Wmo als de AWBZ moeten
vervangen. Deze wetten treden per 1 januari 2015 in werking.
Langer zelfstandig blijven wonen
Ouderen willen en kunnen steeds langer thuis wonen. Het kabinetsbeleid
sluit aan bij deze ontwikkeling. Gemeenten en zorgverzekeraars worden
de komende periode verantwoordelijk voor onderdelen van de zorg en
ondersteuning die nu nog vanuit de AWBZ-instellingen wordt geleverd.
De huidige cliënten behouden hun recht op zorg in een instelling. Voor
ouderen met een zware zorgbehoefte blijft instellingszorg beschikbaar in
de kern-AWBZ. Dat geldt ook voor cliënten met een geestelijke of
lichamelijke aandoening en een zware zorgbehoefte.
Arbeidsmarkt en werkgelegenheidseffecten
Werknemers in de ondersteuning en langdurige zorg zijn van grote
waarde voor de kwaliteit ervan. De voorgenomen hervormingen veroorzaken onzekerheid bij deze werknemers. Het is van belang dat alle partijen
zich tot het uiterste inspannen om gedwongen ontslagen te voorkomen.
Maar banenverlies is niet helemaal uit te sluiten. Om de effecten van de
hervormingen zo goed mogelijk te monitoren en waar mogelijk te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

20

Beleidsagenda

verzachten wordt een arbeidsmarkteffectrapportage opgesteld. Mede aan
de hand van deze effectrapportage wordt gekeken naar de werkgelegenheidseffecten en wordt een sectorplan zorg opgesteld. Zo willen we
mensen die hun baan dreigen te verliezen via mobiliteit, omscholing,
herscholing en bijscholing aan de slag houden.
Kwaliteit
De kwaliteit van de langdurige zorg wordt de komende periode verder
vormgegeven. Omdat organisaties in de langdurige zorg te maken krijgen
met andere eisen van de samenleving is het van belang dat deze
organisaties goed begeleid worden. Daarom trekken we de komende jaren
€ 14 miljoen uit voor het programma «In voor zorg!». Dit programma
helpt zorgorganisaties werkprocessen in te richten op de toekomst,
bundelt bestaande kennis en biedt organisaties praktische ondersteuning
bij veranderingen. Vakmanschap staat hierbij centraal en mag niet worden
belemmerd door onnodige centrale regelgeving en/of decentrale interne
beheersregels.
Middelen maatwerk / inkomensbeleid
Het kabinet schaft per 2014 de landelijke inkomensregelingen voor
financiële compensatie voor chronisch zieken en gehandicapten af. Het
gaat om de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten
(Wtcg), de Compensatieregeling Eigen Risico (CER) en de fiscale regeling
voor aftrek van specifieke zorgkosten en de daarmee samenhangende
Tegemoetkoming Specifieke Zorgkosten (TSZ). Na een korting zal het
budget van de bestaande regelingen worden overgeheveld naar het
gemeentefonds. Het gaat om een bedrag van € 700 miljoen structureel
vanaf 2017. Gemeenten kunnen maatwerk bieden door het compenseren
van beperkingen met voorzieningen via de Wmo of het geven van directe
inkomenssteun via de individuele bijzondere bijstand. De middelen zijn
niet geoormerkt.
Daarnaast zal de eigen bijdrage AWBZ per 2014 worden verhoogd voor
mensen in een instelling. In de Kamerbrief «Langdurige zorg: naar een
waardevolle toekomst» is aangegeven dat is gekozen voor een beperktere
verhoging van de hoge intramurale eigen bijdrage AWBZ dan was
voorzien in het regeerakkoord. Daarbij zal de maatregel zo worden
vormgegeven dat er niet alleen sprake is van verzachting van de
maatregel, maar tevens van een vereenvoudiging. De vereenvoudiging is
bedoeld om de berekening van de eigen bijdrage begrijpelijker te maken
voor de cliënt en de eigen bijdrageregeling minder complex in de
uitvoering is voor het CAK. Daarbij is rekening gehouden met de totale
inkomenseffecten van een stapeling van maatregelen voor cliënten in een
instelling die een eigen bijdrage betalen. In de stapelingsmonitor die in de
begroting van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid staat,
wordt de stapeling van maatregelen (inclusief die op het gebied van
langdurige zorg) in beeld gebracht.
Informele zorg
Eén van de uitgangspunten van de hervorming van de langdurige zorg is
dat van mensen mag worden verwacht dat zij elkaar naar vermogen
ondersteunen. In combinatie met de stijging van het aantal ouderen
betekent dit dat van meer mensen zal worden gevraagd zich in te zetten
voor hun naasten. Voorop staat dat mantelzorgers nergens toe verplicht
worden en dat het beleid er niet op is gericht mantelzorgers (verplicht) in
te zetten voor lijfsgebonden zorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

21

Beleidsagenda

In de afgelopen jaren heeft het kabinet ervoor gezorgd dat informele zorg
beter in beeld kwam bij gemeenten, instellingen en professionals. Nu is
het tijd om de positie van de informele zorgverlener binnen de ondersteuning en langdurige zorg beter vast te leggen. Het is de bedoeling dat
gemeenten, instellingen en professionals geregeld kijken naar wat
cliënten en hun sociale netwerk zelf aankunnen en welke formele zorg en
ondersteuning in aanvulling daarop nodig is. Informele en formele zorg
worden zo beter met elkaar verbonden. Hierdoor zal meer maatwerk
worden geleverd en wordt een mogelijke overbelasting van mantelzorgers
eerder in beeld gebracht. Gemeenten en aanbieders van zorg en welzijn
moeten ook betere ondersteuning aan mantelzorgers bieden. Daarbij
moet goed worden geluisterd naar de wensen en behoeften van mantelzorgers. Met de VNG en veldorganisaties werken wij aan een gezamenlijke
agenda die zich richt op de speerpunten uit de Kamerbrief «Versterken,
verlichten en verbinden». Deze agenda moet in het najaar van 2013 af zijn.
Concrete acties voor 2014 zijn onder andere: het samen met de VNG
aanpassen van de basisfuncties vrijwilligerswerk en mantelzorg aan de
hervormingen langdurige zorg, het uitvoeren van een actieplan scholing
voor zorg- en ondersteuningsprofessionals en het beschikbaar stellen van
de toolkit mantelzorg voor de eerste- en tweedelijnszorg.
5. Jeugdzorg
Decentralisatie naar gemeenten
Op 1 januari 2015 wordt het nieuwe jeugdstelsel van kracht. Het «Transitieplan Jeugd» beschrijft de acties die nodig zijn voor een verantwoorde
overgang naar het nieuwe stelsel. Daartoe werken het Rijk (en dan primair
de Ministeries van V&J en VWS), de VNG en het Interprovinciaal Overleg
(IPO) samen met zorgverzekeraars en veldpartijen (TK 31 839, nr. 290). Het
voorstel voor de Jeugdwet is op 1 juli 2013 naar de Tweede Kamer
gestuurd.
Hoofddoel van de stelselwijziging Jeugd is het realiseren van een omslag
in de ondersteuning, hulp en zorg aan jongeren en gezinnen. Kerndoelen
zijn preventie en het uitgaan van eigen verantwoordelijkheid en eigen
mogelijkheden, het voorkomen van onnodig medicijngebruik en het
versterken van het opvoedkundig klimaat in gezinnen, wijken, scholen en
voorzieningen als kinderopvang en peuterspeelzalen. Ook is het van
belang eerder de juiste hulp op maat te bieden, om het beroep op dure
gespecialiseerde hulp en justitiële maatregelen te verminderen of te
voorkomen.
Uitgangspunt is «één gezin, één plan, één regisseur». Door ontschotting
van budgetten komt behandelen, begeleiden en beschermen meer in één
hand. Zo ontstaan meer mogelijkheden voor betere samenwerking en
innovaties in ondersteuning, hulp en zorg aan jongeren en gezinnen. Het
is van belang professionals meer ruimte te geven om de juiste hulp te
bieden en om regeldruk te verminderen.
Commissie-Samson
Het kabinet heeft op 21 december 2012 zijn reactie gegeven op de
aanbevelingen van de commissie-Samson ten aanzien van seksueel
misbruik in de jeugdzorg (TK 33 434, nr. 3). Het beleid richt zich enerzijds
op de hulp aan de slachtoffers van in het verleden gepleegd seksueel
misbruik. Anderzijds moeten we waarborgen scheppen om seksueel
misbruik in de jeugdzorg in de toekomst zo veel mogelijk te voorkomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

22

Beleidsagenda

Professionalisering jeugdzorg
Eind april 2013 is vooruitlopend op de nieuwe Jeugdwet het wetsvoorstel
«Professionalisering in de jeugdzorg» naar de Tweede Kamer gestuurd
(TK 31 839, nr. 288). Dit wetsvoorstel, dat naar verwachting op 1 januari
2014 ingaat, is een wijziging van de Wet op de Jeugdzorg en heeft als doel
de kwaliteit van de jeugdzorg op een hoger plan te brengen. Instellingen
zijn dan verplicht met geregistreerde jeugdprofessionals te werken. Om
geregistreerd te blijven is bij- en nascholing een voorwaarde. Ook
verbinden jeugdprofessionals zich aan ethische beroepsnormen en wordt
het tuchtrecht ingevoerd.
6. Financieel beeld op hoofdlijnen
De afgelopen periode zijn flinke stappen gezet om te komen tot een
robuust zorgstelsel, waarbij kwalitatief goede zorg wordt geleverd voor
een betaalbare premie. Dit vertaalt zich in zorguitgaven die beter
aansluiten bij de aan het begin van de kabinetsperiode vastgestelde
uitgavenkaders. Onderstaande grafiek geeft een overzicht van de jaarlijkse
bijstelling van de zorguitgaven2.
Bijstelling zorguitgaven Zvw/AWBZ (t+1/in mld €)

1,8

1,3

0,8

0,3
0
−0,3
2009

2010

2011

2012

2013

Begrotingsjaar

Uit de grafiek kan worden opgemaakt dat de afgelopen jaren sprake was
van fors afnemende bijstellingen van de zorguitgaven. In 2010 was nog
sprake van een opwaartse bijstelling van circa € 2,1 miljard. Over 2013 is
sprake van een beperkte neerwaartse bijstelling met ruim € 0,2 miljard.
Deze bijstelling wordt nader toegelicht in het Financieel Beeld Zorg elders
in de VWS-begroting (zie actualisatiecijfers in het Financieel Beeld Zorg).
Verschillende structuurversterkende maatregelen in de curatieve en
langdurige zorg hebben aan de uitgavenbeheersing bijgedragen. In 2006
is met de introductie van de Zvw de basis gelegd voor het huidige stelsel
in de curatieve zorg. De afgelopen periode is hard gewerkt om met de
afschaffing van de macronacalculatie en de doorontwikkeling van DOT
(dbc’s op weg naar transparantie) het stelsel verder vorm te geven. Verder
leveren de hoofdlijnenakkoorden en het preferentiebeleid bij geneesmid2

In de grafiek wordt uitgegaan van de actualisatiecijfers in het jaar t+1 over begrotingsjaar t. Het
jaar 2013 gaat in op de actualisatiecijfers stand ontwerpbegroting 2014 in vergelijking met de
stand ontwerpbegroting 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

23

Beleidsagenda

delen een flinke bijdrage aan een beheerste ontwikkeling van de uitgaven.
Het beleid lijkt inmiddels zijn vruchten af te werpen. Het is zaak dit de
komende jaren verder vorm te geven en inhoudelijk te intensiveren.
Ook in de langdurige zorg is de afgelopen jaren gewerkt aan uitgavenbeheersing. Er zijn onder meer aangescherpte afspraken gemaakt over
contractering tussen zorgkantoren en zorgaanbieders. De contracteerplicht is afgeschaft, waardoor meer gedifferentieerd kan worden met
vergoedingen. De invoering van integrale tarieven zorgt er bovendien
voor dat leegstand bij zorgaanbieders steeds minder wordt vergoed. Ook
deze ontwikkelingen dragen bij aan een robuuster stelsel.
In het regeerakkoord en de met veldpartijen overeengekomen akkoorden
(zorgakkoord, nieuwe hoofdlijnenakkoorden) zijn maatregelen getroffen
om de zorguitgaven verder te beheersen en de groei nog verder af te
vlakken. In de recente hoofdlijnenakkoorden is afgesproken om de
volumegroei in de medisch-specialistische zorg en de curatieve ggz
aanvullend met 1 procent te verlagen. Deze verlaging levert per saldo
circa € 1,0 miljard op met name door het tegengaan van verspilling,
fraude, onnodige bureaucratie en door het scherper duiden van
aanspraken in de Zvw (gepast gebruik, minder praktijkvariatie). In de
ondersteuning en langdurige zorg levert de hervormingsagenda
langdurige zorg (HLZ) een wezenlijke bijdrage aan het beheersen van de
zorguitgaven, onder meer door meer ondersteuning op gemeentelijk
niveau in het sociale domein te verlenen en door een scherper afgebakende kern-AWBZ.
Het verplicht eigen risico in de Zvw wordt niet inkomensafhankelijk
gemaakt. Bij de utiwerking van dit voornemen uit het regeerakkoord is
duidelijk geworden dat het inkomensafhankelijk maken van het verplicht
eigen risico te veel nadelen heeft. Zo zijn er afhankelijk van de uitvoeringsvariant vooral bezwaren rondom de privacy of zijn de uitvoeringskosten
naar verhouding erg hoog. De zorgtoeslag wordt als gevolg van de
afspraken uit het aanvullende bezuinigingspakket van € 6 miljard
neerwaarts bijgesteld met € 320 miljoen door de standaardpremie vanaf
2014 te baseren op gemiddelde nominale premie inclusief collectieve
contracten. De zorgtoeslag wordt daarnaast betrokken bij de vanaf 2015
gefaseerd in te voeren huishoudentoeslag.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

24

Beleidsagenda

BELANGRIJKE NIEUWE BELEIDSMATIGE BEGROTINGSMUTATIES
Opbouw uitgaven x € 1.000

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

2013

2014

2015

2016

2017

2018

15.711.317
– 64.143
0
89.176
52.646
15.788.996

15.806.204
– 52.118
0
27.111
– 964.050
14.817.147

16.107.957
166.192
0
– 421.387
– 540.078
15.312.684

16.925.773
153.757
0
– 634.815
– 1.093.458
15.351.257

17.917.899
– 7.688
0
– 862.897
– 1.142.563
15.904.751

17.917.899
0
0
1.048.649
– 1.904.798
17.061.750

Toelichting belangrijkste nieuwe mutaties (bedragen x € 1.000)
2013

2014

2015

2016

2017

2018

Artikel

Bijdrage aan agentschap NVWA. Bij de
behandeling van de VWS-begroting
2013 in de Tweede Kamer is
amendement TK 33 400 XVI, nr. 47
aangenomen. Met dit amendement
wordt de in 2013 voorgenomen korting
op het budget NVWA niet doorgevoerd.
Ter uitvoering van dit amendement is
het verplichtingenbedrag en het
uitgavenbedrag van artikel 1 (Volksgezondheid) structureel verhoogd ten
laste van de gereserveerde middelen
voor de prijsbijstelling (artikel 11
Nominaal en onvoorzien).

0

4.200

4.200

4.200

4.200

4.200

1

Dit betreft de toevoeging van de
middelen voor de uitvoeringskosten
van het CVZ in het kader van stringent
pakketbeheer.

0

10.000

15.000

15.000

15.000

15.000

2

Dit betreft toevoeging van middelen
aan artikel 3 (Langdurige zorg en
ondersteuning) ter dekking van een
voorzien structureel tekort voor de
uitvoering van de regeling mantelzorgcompliment voor de jaren 2014 en
verder. De begrote bedragen zijn
gebaseerd op een raming van de
Sociale Verzekeringsbank bij een
mantelzorgcompliment van € 200.

0

20.970

20.970

20.970

20.970

20.970

3

Dit betreft een overboeking van de
premie naar de begroting voor de
kwaliteitsimpuls personeel ziekenhuizen. In het zorgakkoord zijn
middelen gereserveerd voor een
«kwaliteitsimpuls algemene en
categorale ziekenhuizen». Met het oog
op het hiervoor nog nader te ontwikkelen instrumentarium worden deze
middelen naar het begrotingsgefinancierde deel van het BKZ overgeheveld.

0

48.000

134.000

140.000

145.000

151.000

4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

25

Beleidsagenda

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Artikel

Er worden middelen gereserveerd om
de vaststelling van de uit het Fonds
Ziekenhuisopleidingen (FZO) gefinancierde opleidingen te faciliteren. In
verband met de overgang van het FZO
van de VWS begroting naar de
beschikbaarheidbijdrage binnen het
BKZ en de daarmee samenhangende
verandering in de systematiek
(bekostiging per kalenderjaar in plaats
van studiejaar) is geraamd dat er in
2014 € 20,0 miljoen aan nabetalingen
zullen moeten worden verricht voor de
in het najaar 2013 verleende subsidies
binnen het begrotingskader. De
financiering via de beschikbaarheidbijdrage start per 1 januari 2014.

– 20.000

20.000

0

0

0

0

4

Een aantal zorgopleidingen wordt met
ingang van 2013 op basis van de Wmg
gefinancierd via de beschikbaarheidbijdrage. Per 1 januari 2014 worden ook
de tot het kalenderjaar 2014 via de
subsidieregeling Ziekenhuisopleidingen gefinancierde opleidingen via
de beschikbaarheidbijdrage gefinancierd. Daartoe wordt de bijbehorende
budgetreeks, met uitzondering van een
bedrag van € 20,0 miljoen dat in 2014
voor de afrekeningen over 2013 nodig
is, overgeheveld van het begrotingsgefinancierde deel van het BKZ naar het
premiegefinancierde deel.

0

– 146.954

– 150.288

– 150.509

– 150.613

– 154.762

4

0

5.000

3.000

2.000

0

0

4

Overboeking naar het gemeentefonds.
Het betreft middelen voor de invoering
van het nieuwe stelsel voor Jeugdzorg

0

– 7.775

0

0

0

0

5

Bij de behandeling van de
VWS-begroting 2013 in de Tweede
Kamer is de motie Ypma (TK
33 400-XVI, nr. 31) aangenomen. Deze
motie roept de regering op om de
loonbijstelling voor de jeugdzorg gelijk
te trekken met de premiegefinancierde
sectoren onder het ova-convenant. Dit
betekent dat de begrotingsgefinancierde zorg voor wat betreft de
jeugdzorgsector op een gelijke wijze
wordt behandeld bij de vergoeding van
de arbeidskostenmutatie als de
premiegefinancierde zorg.

0

17.000

17.000

17.000

17.000

17.000

5

Dit betreft een overboeking van de
premie naar de begroting. In het
regeerakkoord van het kabinet
Rutte-Asscher zijn middelen gereserveerd ten behoeve van de kosten die
gemaakt worden bij het aanpassen van
de curricula van de medischspecialistische vervolgopleidingen. De
opleidingsduur wordt beperkt en de
betrokken partijen worden zo in de
gelegenheid gesteld zich hierop voor te
bereiden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

26

Beleidsagenda

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Artikel

De uitwerking van de beleidsbrief Sport
(TK 30 234, nr. 37) is in 2012 op
verschillende terreinen ter hand
genomen en zal in 2014 worden
voortgezet, met in acht neming van de
passage in het regeerakkoord
Rutte-Asscher over de Olympische
ambitie. In 2014 wordt op enkele
dossiers een belangrijke stap gezet.
Vanuit het regeerakkoord is € 5,0
miljoen per jaar extra beschikbaar
gesteld voor de Sportimpuls, die in
2012 via ZonMw van start is gegaan.

0

5.000

5.000

5.250

5.250

5.000

6

De zorgtoeslag wordt als gevolg van de
afspraken uit het aanvullend pakket
neerwaarts bijgesteld met € 320,0
miljoen door de standaardpremie vanaf
2014 te baseren op gemiddelde
nominale premie inclusief collectieve
contracten.

0

– 320.000

– 320.000

– 320.000

– 320.000

– 320.000

8

Als gevolg van de gefaseerde invoering
van de huishoudentoeslag vanaf 2015
wordt de bijdrage aan de zorgtoeslag in
samenhang met andere maatregelen
bijgesteld. In 2015 wordt de maximale
zorgtoeslag verhoogd ter compensatie
van het niet doorgaan van het
inkomensafhankelijke eigen risico.

0

0

250.000

– 250.000

– 250.000

– 250.000

8

Bij de behandeling van de
VWS-begroting 2013 in de Tweede
Kamer is amendement TK 33 400 XVI,
nr. 48 aangenomen. Met dit
amendement worden extra middelen
aan de IGZ toegekend ten behoeve van
extra toezicht en de verbetering van de
werkwijze en organisatie. Ter
uitvoering van dit amendement zijn
gereserveerde middelen voor de
prijsbijstelling (artikel 11 Nominaal en
onvoorzien) structureel ingezet voor de
verhoging van het verplichtingenbedrag en uitgavenbedrag van artikel
10 (Apparaatsuitgaven, personele
uitgaven inspecties.)

0

10.800

8.300

8.100

7.800

7.800

10

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

27

Beleidsagenda

MEERJARENPLANNNIG BELEIDSDOORLICHTINGEN
Planning beleidsdoorlichtingen
2012
Artikel 1 Volksgezondheid
Artikel 2 Curatieve zorg
Artikel 3 Langdurige zorg en ondersteuning
Artikel 4 Zorgbreed beleid
Artikel 5 Jeugd
Artikel 6 Sport en bewegen
Artikel 7 Oorlogsgetroffenen en herinnering
WO II
Artikel 8 Tegemoetkoming specifieke kosten

2013

2014

2015

2016

2017

X

X

X
X

X

2018

X
X

X

X

X
X

n.v.t.
n.v.t.

Toelichting per artikel(-onderdeel)
Artikel 1
1.1 Het beleid dat voortvloeit uit het Nationaal Programma Preventie
(NPP) beslaat het grootste deel van artikel 1. De komende jaren
worden evaluaties op onderdelen van artikel 1 uitgevoerd zoals de
evaluatie van het basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg. Deze
evaluatie worden betrokken in een integrale beleidsdoorlichting van
artikel 1. Deze is in 2017 gereed. Met deze integrale beleidsdoorlichting komt de beleidsdoorlichting voedselveiligheid, die in de
VWS-begroting 2013 voor 2014 gepland stond, te vervallen. Naar
verwachting worden in 2013 drie beleidsdoorlichtingen met
betrekking tot artikel 1 aan de Kamer gestuurd.
1.2 Op het gebied van ziektepreventie wordt de evaluatie van het
screeningsbeleid in 2013 verwerkt tot een beleidsdoorlichting. In
2013 vindt tevens de beleidsdoorlichting voor Aanvullende Seksuele
Gezondheidszorg (ASG) plaats.
1.3 Voor het artikelonderdeel gezondheidsbescherming is de beleidsdoorlichting Letselpreventie in 2013 aan Tweede Kamer verzonden.
3

1.4

Het beleid van Ethiek wordt voor een belangrijk deel vormgegeven
door wetgeving hiervoor vindt geen beleidsdoorlichting plaats.
Medisch-ethische wetgeving wordt over het algemeen eens per 5
jaar geëvalueerd. Deze wetsevaluaties zijn onafhankelijke onderzoeken, waarvan de resultaten naar de Tweede Kamer worden
gestuurd.

Bovengenoemde beleidsdoorlichtingen bestrijken het totale artikel, met
uitzondering van Ethiek.
Artikel 2
2.1 Er loopt een aantal (externe) onderzoekstrajecten met betrekking tot
het VWS-veiligheidsprogramma ziekenhuizen. Het eerste onderzoek
zal eind 2013 gereed zijn en in 2014 met een kabinetsreactie aan de
kamer worden verzonden. Deze onderzoeken vormen onderdelen
ten behoeve van de beleidsdoorlichting op het gebied van kwaliteit
en (patiënt-)veiligheid, die in 2016 zal worden afgerond. Omdat het
beleid op het gebied van kwaliteit en veiligheid integraal wordt
doorgelicht, vindt de aparte beleidsdoorlichting voor het veilig-

3

Zie beleidsdoorlichting Letselpreventie 2008–2012, TK 32 772, nr. 22.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

28

Beleidsagenda

2.2

2.3

heidsprogramma, die in de VWS-begroting 2013 voor 2014 gepland
stond, geen doorgang.
De doorlichting van het beleid gericht op toegankelijkheid en
betaalbaarheid van het stelsel (gereed in 2017) vindt plaats op basis
van evaluaties van subsidies en regelingen die onder dit artikelonderdeel vallen.
Het beleid om de werking van het stelsel te bevorderen wordt in
2015 doorgelicht, hierbij worden onder andere de evaluatie
onverzekerden en wanbetalers en evaluatie Zvw (afronding 2014)
betrokken.

Bovengenoemde beleidsdoorlichtingen bestrijken het totale artikel.
Artikel 3
3.1 Voor het beleid gericht op het stimuleren van participatie en
zelfredzaamheid van mensen is een evaluatie van de Wmo door het
SCP gepland voor 2014.
3.2 Vanwege de hervorming van de langdurige zorg (HLZ) is de
beleidsdoorlichting op dit beleidsterrein gepland in 2018. Met het
oog op de omvangrijke hervorming in de langdurige zorg zoals
vastgelegd in het regeerakkoord Rutte-Asscher heeft het kabinet in
november 2012 besloten het in september 2012 gestarte Interdepartementale Beleidsonderzoek (IBO) naar de Gehandicaptenzorg
(GHZ) voortijdig te beëindigen.
Artikel 4
4.1 De beleidsdoorlichting (geplande oplevering 2017) op het terrein
van de positie van de cliënt vindt plaats op basis van de evaluatie
van het beleidskader voor subsidiëring patiënten- en gehandicaptenorganisaties (2016).
4.2 De evaluaties stagefonds (2016) en regionaal arbeidsmarktbeleid
(2015) worden in de beleidsdoorlichting (2017) van de opleidingen,
beroepenstructuur en de arbeidsmarkt binnen de zorg betrokken.
4.3 De evaluatie van ZonMw (2016) wordt bij de doorlichting (2017) van
het kennisontwikkelingsbeleid betrokken.
4.4 Binnen de inrichting van uitvoeringsactiviteiten vindt de evaluatie
van de beheerskosten ZBO’s (NZa, CVZ) in 2013 en 2014 plaats.
Gegeven de aard van dit artikelonderdeel is een beleidsdoorlichting
niet aan de orde.
4.5 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bereidt
momenteel een brede evaluatie van de transitie van Caribisch
Nederland per 10-10-2010 voor. Zorg en jeugdzorg in Caribisch
Nederland zullen daarbij ook aan de orde komen. De voorlopige
planning is om de aanbesteding van de evaluatie in 2014 plaats te
laten vinden, zodat de evaluatie in 2015 kan worden afgerond.
Bovenstaande beleidsdoorlichtingen bestrijken het totale artikel, met
uitzondering van artikelonderdeel 4.4.
Artikel 5
5.1 Het beleid op het gebied van ondersteuning bij opvoeden en
opgroeien wordt in 2014 doorgelicht. Daarnaast wordt in 2014 een
midterm review op de Aanpak Kindermishandeling gehouden.
5.2 Op dit moment wordt gewerkt aan de decentralisatie naar gemeenten van de hele jeugdzorg per 2015. Na drie jaar wordt deze
decentralisatie geëvalueerd: de doorlichting van het jeugdzorgbeleid is gepland voor 2018.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

29

Beleidsagenda

Bovengenoemde beleidsdoorlichtingen bestrijken het totale artikel.
Artikel 6
De Topsportcyclus loopt van 2013 tot en met 2016. De doorlichting van het
sportbeleid is gepland in 2017.
Bovengenoemde beleidsdoorlichting bestrijkt het totale artikel.
Artikel 7
7.1 Op het gebied van oorlogsgetroffenen en de herinnering aan WO II
staan twee evaluaties gepland. Een evaluatie van de uitvoering van
het Comité 4 en 5 mei staat gepland voor 2013 en een evaluatie van
de uitvoering van de pensioenen en uitkeringen door de Sociale
Verzekeringsbank (afronding in 2014) staat gepland voor 2014.
7.2 Zie toelichting artikelonderdeel 7.1.
Artikel 8
8.1 De Zorgtoeslag wordt betrokken in de evaluatie van de Zvw en de
Wmg die eind 2013 start en in 2014 wordt afgerond. Door veranderingen in de vormgeving van de zorgtoeslag met ingang van 2014
ligt een beleidsdoorlichting op korte termijn niet in de rede.
8.2 De Wtcg wordt per 2014 afgeschaft.
8.3 De Tegemoetkoming specifieke zorgkosten wordt per 2014
afgeschaft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

30

Beleidsartikelen/Artikel 1

BELEIDSARTIKELEN
Artikel 1 Volksgezondheid
1. Algemene beleidsdoelstelling
Een goede volksgezondheid, waarbij mensen zo min mogelijk bloot staan
aan bedreigingen van hun gezondheid én zij gezond leven.
Kengetallen levensverwachting

1. Absolute levensverwachting in jaren:
– mannen
– vrouwen
2. Waarvan jaren in
goed ervaren
gezondheid:
– mannen
– vrouwen

2000

2003

2005

2007

2008

2009

2010

2011

2012

75,5
80,6

76,2
80,9

77,2
81,6

78,0
82,3

78,3
82,3

78,5
82,6

78,8
82,7

79,2
82,9

79,1
82,8

61,5
60,9

62,4
61,6

62,5
61,8

64,7
63,4

63,7
63,5

65,3
63,8

63,9
63,0

63,7
63,3

–
–

1. Bron absolute levensverwachting: CBS-Statline. De levensverwachting van in Nederland geboren vrouwen in 2012 bedroeg 82,8 jaar. Dat is 3,7
jaar hoger dan die van mannen (79,1 jaar). Sinds 1980 is het verschil in levensverwachting tussen de seksen kleiner geworden. Mannen boekten
vanaf 1980 een winst van 6,4 jaar, vrouwen zijn gemiddeld 3,3 jaar ouder geworden.
2. Bron levensverwachting in goed ervaren gezondheid: CBS StatLine – Gezonde levensverwachting; vanaf 1981. De realisatiecijfers over 2012
worden in het najaar van 2013 verwacht.
Voor het berekenen van levensverwachting in goed ervaren gezondheid is het aantal «gezonde» jaren bepaald op basis van een vraag naar de
ervaren gezondheid. In de loop der jaren is de vraag naar de ervaren gezondheid op twee (vrijwel identieke) manieren gesteld, namelijk:
1. Hoe is het over het algemeen met uw gezondheid?
2. Hoe is over het algemeen de gezondheidstoestand van de onderzochte persoon?
Mensen die deze vraag beantwoorden met «goed» of «zeer goed» worden gezond genoemd.

2. Rol en verantwoordelijkheid Minister
Een belangrijke beleidsopgave van de Minister van VWS is het
beschermen en bevorderen van de gezondheid van burgers. Dit laat
onverlet dat mensen in eerste instantie zelf verantwoordelijk zijn voor hun
gezondheid en zichzelf – waar mogelijk – dienen te beschermen tegen
gezondheidsrisico’s. Bij externe risicofactoren, zoals infectieziekten en
rampen/crises, ligt hier een belangrijke rol voor de overheid. De verantwoordelijkheid voor veilig voedsel en veilige producten ligt primair bij het
bedrijfsleven. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), een
agentschap van het Ministerie van Economische Zaken (EZ), ziet namens
VWS onder meer toe op de naleving van de Warenwet en de Tabakswet.
Op het terrein van de volksgezondheid heeft de Minister van VWS
uiteenlopende rollen van stimuleren, financieren, regisseren tot (doen)
uitvoeren (zie tabel op de volgende pagina). De rol en invulling daarvan
verschilt per terrein en hangt af van de taken, verantwoordelijkheden en
bevoegdheden van andere actoren, die ieder vanuit hun eigen rol
bijdragen aan de doelstellingen op het terrein van de volksgezondheid.
Met name de gemeenten hebben op het terrein van de publieke
gezondheid een belangrijke eigenstandige verantwoordelijkheid.
Relevante wet- en regelgeving voor gemeenten betreft de Wet Publieke
Gezondheid, de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Wet Veiligheidsregio’s, de Wet Kinderopvang, de Drank- en Horecawet en de Warenwet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

31

Opstellen wettelijk kader en
doen handhaven kwaliteit
Jeugdgezondheidszorg.

Regisseren

Ziektepreventie
– Bevolkingsonderzoeken
– Infectieziektebestrijding
– Jeugdgezondheidszorg

Financieren
Opstellen van het wettelijk
kader voor bescherming
consumenten tegen onveilige
producten en levensmiddelen
en doen handhaven ervan
door de NVWA.
Opstellen wettelijk kader ter
voorbereiding witte kolom op
rampen en crises en in stand
houden crisisinfrastructuur.
Het verder reduceren van
antibioticagebruik, waar nodig
in de gezondheidszorg en in de
veehouderij in nauwe
samenwerking met het
Ministerie van EZ.

Stimuleren

Gezondheidsbescherming:
– Voedsel- en productveiligheid
– Crisisbeheersing
– Wettelijke taken en beleidsondersteuning zorgbreed door
RIVM

Beleidsterrein

Rol en verantwoordelijkheid Minister

Doelmatigheid, kwaliteit en
toegankelijkheid bevolkingsonderzoeken ter voorkoming en
vroegtijdige opsporing
levensbedreigende ziekten. Dit
betreft onder andere borstkanker, baarmoederhalskanker
en darmkanker.
Vroegtijdige opsporing en
bestrijding van infectieziekten.
Dit betreft onder andere het
Rijksvaccinatieprogramma en
infectieziektebestrijding.

(Doen) uitvoeren wettelijke
taken en beleidsondersteuning
zorgbreed door het RIVM. Dit
betreft onder andere infectieziektebestrijding en medische
milieukunde.

(Doen) uitvoeren

Beleidsartikelen/Artikel 1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

32

Bevorderen dat mensen
gezonder gaan leven door
gezonde keuze makkelijker te
maken en zorg te dragen voor
betrouwbare informatie over
gezonde leefstijl en gezonde
leefomgeving. Voorbeelden
hiervan zijn de Jeugdimpuls,
het Convenant Gezond
Gewicht, JOGG, Kinderen op
Sportief Gewicht, groene en
rookvrije, beweegvriendelijke
schoolplein en Sportimpuls
sport en bewegen in de buurt,
de gezonde school en het extra
contactmoment in de
Jeugdgezondheidszorg voor
adolescenten.

Gezondheidsbevordering

Ethiek

Stimuleren

Beleidsterrein

Financiering secretariaten
toetsingscommissies,
abortusklinieken (via subsidie
AWBZ) en CCMO.

Financieren

Formuleren van wet- en
regelgeving en beleid op het
terrein van medisch-ethische
vraagstukken.

Opstellen van het wettelijk
kader voor de bescherming
van de gezondheid van
burgers tegen de risico’s van
het gebruik van alcohol en
tabak en doen handhaven
ervan door de NVWA en
gemeenten.
Inzetten op een gezonder
aanbod van voeding en
aandacht voor een gezonde,
beweegvriendelijke en veilige
omgeving waarin de gezonde
keuze een makkelijke keuze is.
Coördinatie interdepartementale drugsbeleid en
verantwoordelijk voor het
(wettelijk) kader voor de
gezondheidsaspecten van het
drugsbeleid.

Regisseren

(Doen) uitvoeren

Beleidsartikelen/Artikel 1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

33

Beleidsartikelen/Artikel 1

3. Prioriteiten 2014 en beleidswijzigingen
De prioriteiten voor 2014 en de beleidswijzigingen zijn:
– Met de brief van 12 april 2013 (TK 32 793, nr. 70) heeft het kabinet de
agenda voor een Nationaal Programma Preventie vastgesteld. In het
najaar van 2013 ontvangt de Tweede Kamer een brief, waarin de
contouren van het programma verder worden uitgewerkt in concrete
acties.
– Antibioticaresistentie is een dreiging voor de volksgezondheid. In de
brief van 2 juli 2013 (TK 32 793, nr. 91) is extra inzet aangekondigd op
het gebied van infectiepreventie in de humane gezondheidszorg, goed
gebruik van antibiotica in de humane gezondheidszorg, surveillance
van Bijzonder Resistente Micro-organismen (BRMO), de internationale
inzet, de ontwikkeling van nieuwe antibiotica, milieu en communicatie.
In 2014 zal worden gewerkt aan de verdere implementatie van deze
aanpassingen. Daarnaast wordt verder ingezet om het gebruik van
antibiotica in de veehouderij blijvend te verlagen.
– In het Begrotingsakkoord 2013 zijn middelen (in totaal € 26,0 miljoen)
vrijgemaakt voor een extra inzet op de bestrijding van overgewicht bij
kinderen. Hierbij komen verschillende gezondheidsthema’s voor de
jeugd aan bod. De middelen worden via bestaande lijnen en structuren
ingezet, zoals een intensivering van het programma Jongeren Op
Gezond Gewicht (JOGG), de Gezonde Schoolkantine en de Sportimpuls Kinderen op Sportief Gewicht. In lijn met de voorgenomen inzet
om scholen te ondersteunen bij hun gezondheidsbeleid wordt een
stimuleringsregeling voor gezondere schoolpleinen gestart. Hierdoor
wordt een link gelegd met een gezonde, groene leefomgeving van het
Nationaal Programma Preventie.
– Per 1 januari 2014 wordt de leeftijdsgrens voor alcohol verhoogd naar
18 jaar. De leeftijdsgrens voor tabak gaat in 2014 ook naar 18 jaar. Het
is dan niet toegestaan alcohol en tabak te verstrekken aan iemand van
wie niet is vastgesteld dat deze persoon de leeftijd van 18 jaar heeft
bereikt. Daarnaast is het niet toegestaan alcohol aanwezig te hebben
onder de 18 jaar op voor het publiek toegankelijke plaatsen. In 2014 zal
een campagne gaan lopen om de sociale norm dat het normaal is als
je voor je 18e niet rookt of drinkt, te versterken. In de brief van 25 juni
2013 (TK 33 590, nr. 6) aan de Tweede Kamer is aangegeven dat op het
terrein Tabak vanaf 2014 extra toezichthouders worden ingezet. Deze
extra capaciteit komt bovenop de huidige NVWA-capaciteit. Het betreft
toezichthouders die voor de reguliere NVWA-inspecteurs signaleren
welke cafés en tabaksverkopers in overtreding zijn bij de naleving van
de leeftijdsgrens en het rookverbod.
– Op grond van het advies «Een stevig fundament, Evaluatie van het
basistakenpakket jeugdgezondheidszorg» (TK 31 839, nr. 272) is
besloten het huidige basistakenpakket te moderniseren en een aantal
inhoudelijke wijzigingen aan te brengen. Het nieuw basispakket
jeugdgezondheidszorg bevat de activiteiten die vanuit volksgezondheidsbelang actief voor ieder kind beschikbaar moeten zijn en worden
aangeboden, waarbij de inhoud moet worden afgestemd op de
specifieke situatie van kind en ouders. In 2014 worden wijzigingen in
het basistakenpakket jeugdgezondheidszorg verwerkt in de Wet en het
Besluit publieke gezondheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

34

Beleidsartikelen/Artikel 1

4. Budgettaire gevolgen van beleid
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Verplichtingen

442.213

488.072

494.520

496.248

501.274

507.476

508.548

Uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

465.780

493.723

497.952
93%

497.835

501.274

507.476

508.548

101.996

97.489

92.989

91.821

91.731

91.430

Subsidies
waarvan onder andere:
Uitvoering landelijke nota gezondheidsbeleid/
Nationaal Programma preventie
Crisisbeheersing Volksgezondheid
Communicatie verhoging leeftijd alcohol en
tabak naar 18 jaar

4.216

9.652

7.852

7.378

7.385

7.467

3.927
5

8.617
813

7.007
803

6.620
716

6.620
723

6.620
805

243

182

0

0

0

0

Opdrachten
waarvan onder andere:
Crisisbeheersing Volksgezondheid
Nieuwe etikettering huishoudchemicaliën

6.125

1.910

1.977

2.073

2.031

2.031

4.592
413

268
417

267
413

267
0

267
0

267
0

Bijdrage aan agentschappen
waarvan onder andere:
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
RIVM: Wettelijke taken en beleidsondersteuning zorgbreed

91.576

85.626

82.859

82.069

82.014

81.631

71.859

67.392

66.769

66.001

66.001

65.827

17.417

14.853

14.119

14.039

14.038

14.038

Bijdragen aan medeoverheden
waarvan onder andere:
Bijdrage College voor de toelating van
gewasbeschermingsmiddelen en biociden
(CTGB)

79

301

301

301

301

301

0

120

120

120

120

120

2. Ziektepreventie

319.610

328.040

333.025

337.598

342.069

343.445

Subsidies
waarvan onder andere:
Ziektepreventie
Ziektepreventie Caribisch Nederland
Jeugdgezondheid
RIVM: Uitvoering Subsidieregeling Publieke
Gezondheid
RIVM: Infectieziektebestrijding en/of
bevordering seksuele gezondheid

197.614

206.535

214.382

218.074

222.051

226.260

5.450
1.200
2.570

6.891
1.200
3.351

6.836
1.200
3.526

5.948
1.200
3.449

5.115
1.200
3.449

5.114
1.200
3.449

176.532

183.355

191.206

195.863

200.673

204.883

11.862

11.738

11.614

11.614

11.614

11.614

0
0

8.536
8.536

15.272
15.272

15.234
15.234

13.771
13.771

10.928
10.928

121.904

112.878

103.278

104.197

106.155

106.166

85.915
34.504

81.341
29.715

77.896
23.500

78.597
23.759

79.541
24.775

79.537
24.791

1.263

1.601

1.658

1.618

1.618

1.618

92

91

93

93

92

91

3. Gezondheidsbevordering

53.207

52.340

52.215

52.415

54.394

54.391

Subsidies
waarvan onder andere:
Preventie van schadelijk middelengebruik
(alcohol, drugs en tabak)
Verslavingszorg

34.884

33.037

32.810

33.010

34.990

34.989

1.723
8.443

3.302
5.979

2.620
5.689

2.620
5.602

2.620
5.602

2.620
5.602

1. Gezondheidsbescherming

Opdrachten
(Vaccin)onderzoek
Bijdragen aan agentschappen
waarvan onder andere:
RIVM/Opdrachtverlening Centra
Bevolkingsonderzoeken
RIVM/Ontwikkelingen technologie en
demografie
Bijdragen aan medeoverheden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

35

Beleidsartikelen/Artikel 1

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Gezonde voeding en gezond gewicht / JOGG
Gezonde leefstijl jeugd
Letselpreventie
Bevordering kwaliteit en toegankelijkheid zorg
Bevordering van seksuele gezondheid

9.499
0
5.199
3.229
5.460

9.498
407
4.722
3.179
4.486

8.876
2.620
4.693
3.130
2.835

9.011
2.620
4.668
3.130
2.835

10.992
2.620
4.668
3.130
2.835

10.992
2.620
4.668
3.130
2.835

Opdrachten
waarvan onder andere:
Heroïnebehandeling op medisch voorschrift
Letselpreventie
Gezonde voeding en gezond gewicht / JOGG

3.563

4.319

4.428

4.428

4.428

4.427

3.000
0
200

3.050
75
90

3.100
75
0

3.100
75
0

3.100
75
0

3.100
75
0

466
221
245

710
221
489

701
221
480

701
221
480

701
221
480

701
221
480

Bijdragen aan medeoverheden
Heroïnebehandeling op medisch voorschrift

14.294
14.294

14.274
14.274

14.276
14.276

14.276
14.276

14.275
14.275

14.274
14.274

4. Ethiek

18.910

20.083

19.606

19.440

19.282

19.282

Subsidies
Beleid Medische Ethiek

1.463
1.463

1.660
1.660

1.409
1.409

1.451
1.451

1.293
1.293

1.293
1.293

Bijdragen aan agentschappen
CIBG: Uitvoeringstaken medische ethiek

4.054
4.054

3.804
3.804

3.804
3.804

3.804
3.804

3.804
3.804

3.804
3.804

Bijdragen aan ZBO’s en RWT’s
CVZ: Rijksbijdrage abortusklinieken
Centrale Commissie Mensgebonden
Onderzoek

13.393
13.208

14.619
13.006

14.393
12.805

14.185
12.604

14.185
12.604

14.185
12.604

185

1.613

1.588

1.581

1.581

1.581

10.903

11.003

11.003

10.903

10.903

10.903

4.252

4.252

4.252

4.252

4.252

4.252

Bijdragen aan agentschappen
RIVM: Voedselconsumptiepeiling
RIVM: Monitoring e.d.

Ontvangsten
waarvan onder andere
Bestuurlijke boetes

21.135

Bovenstaande informatie is bedoeld voor de Staten-Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten worden ontleend.

Budgetflexibiliteit
Subsidies
Van het beschikbare budget 2014 ad € 250,9 miljoen is 93% juridisch
verplicht. Het betreft de financiering van de tot en met 2013 aangegane
verplichtingen op basis van de Kaderregeling VWS-subsidies en de
subsidieregeling Publieke Gezondheid. De niet-juridisch verplichte
middelen zijn onder andere bestemd voor de uitvoering van de landelijke
nota gezondheidsbeleid/Nationaal Programma Preventie.
Opdrachten
Van het budget 2014 ad € 14,8 miljoen is 96% juridisch verplicht. Het
betreft de financiering van verplichtingen die tot en met 2013 zijn
aangegaan. De niet-juridisch verplichte middelen zijn onder andere
bestemd voor de uitvoering van de landelijke nota gezondheidsbeleid/
Nationaal Programma Preventie.
Bijdragen aan agentschappen
Het budget betreft de financiering van de opdrachtverlening voor 2014
aan het RIVM, de NVWA en het CIBG. Op basis van het offertetraject is het
budget 2014 ad € 203,0 miljoen voor 93% juridisch verplicht. De
niet-juridisch verplichte middelen zijn bestemd voor de aanschaf van
antivirale middelen en de handhavingstaken van de NVWA.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

36

Beleidsartikelen/Artikel 1

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Betreft de bijdrage aan het CVZ inzake de financiering van de abortusklinieken en de bijdrage aan de Centrale Commissie Mensgebonden
Onderzoek. Het budget voor 2014 ad € 14,6 miljoen is voor 100% juridisch
verplicht.
Bijdrage aan medeoverheden
Betreft de heroïneverstrekking door gemeenten op medisch voorschrift
via het gemeentefonds en de bijdrage aan het College Toetsing Bestrijdingsmiddelen. Het budget voor 2014 ad € 14,7 miljoen is voor 100%
juridisch verplicht.
5. Instrumenten
Gezondheidsbescherming
Subsidies voor activiteiten in het kader van het Nationaal Programma
Preventie
In 2014 is hiervoor € 8,6 miljoen beschikbaar. In het najaar van 2013
ontvangt de Tweede Kamer een brief, waarin de contouren van het
Nationaal Preventieprogramma verder worden uitgewerkt in concrete
acties.
Bijdrage aan agentschap Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
De Minister van VWS is opdrachtgever voor het agentschap Nederlandse
Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). De NVWA heeft een centrale rol bij
het bewaken van de veiligheid van voedsel- en consumentenproducten op grond van de wettelijke normen en ontvangt hiertoe
financiering van de Minister van VWS.
Bij de behandeling van de VWS-begroting 2013 is een amendement
aangenomen om af te zien van de korting van € 4,2 miljoen op het
VWS-opdrachtgeversbudget voor de NVWA 2013 ten gevolge van de
taakstelling Rutte-Verhagen. In onderhavige begroting is de meerjarige
doorwerking van dit amendement verwerkt en is ook het tekort dat na het
amendement resteert binnen de begroting opgelost.
Belangrijkste financieringsstromen van VWS naar de NVWA 2014
(Bedragen x 1 miljoen)
Beleidsterrein
Voedselveiligheid
Productveiligheid
Tabak en alcohol
Overig
Totaal

Bedrag
40,5
12,0
7,1
7,8
67,4

In onderstaande tabel is weergegeven hoe het aantal verloren gegane
gezonde levensjaren door voedselinfecties zich ontwikkelt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

37

Beleidsartikelen/Artikel 1

Kengetal voedselveiligheid: Aantal verloren gezonde levensjaren ten gevolge van
voedselinfecties door ziekteverwekkende micro-organismen in voedsel in Nederland
Micro-organismen

Toxoplasma gondii
Campylobacter spp.
Salmonella spp.
S. aureus toxine
C. perfringens toxine
Norovirus
Rotavirus
B. cereus toxine
Listeria monocytogenes
STEC O157
Giardia spp.
Hepatitis-A virus
Cryptosporidium spp.
Hepatitis-E virus
Totaal

Aantal verloren gezonde
levensjaren (DALY=Disability
Adjusted Life Year)
2009

2011

2.000
1.300
650
630
450
240
210
97
78
60
25
15
10
2
5.800

2.000
1.530
710
670
490
300
210
100
140
56
17
9
8
2
6.250

Bron: Nationaal Kompas, RIVM
DALY=Disability Adjusted Life Year. Betreft de maat voor ziektelast in een populatie uitgedrukt in
tijd; opgebouwd uit het aantal verloren levensjaren (door vroegtijdige sterfte) en het aantal jaren
geleefd met gezondheidsproblemen (bijvoorbeeld een ziekte), gewogen voor de ernst hiervan
(ziektejaar equivalenten). In deze maat komen de drie belangrijkste aspecten van gezondheid
terug: kwantiteit (levensduur), kwaliteit en het aantal personen dat een effect ondervindt.
De getallen in de tabel zijn afgerond. Het totaal kan afwijken van de som van de weergegeven
getallen.

Bijdragen aan agentschap RIVM in verband met wettelijke taken en
beleidsondersteuning zorgbreed
Het RIVM heeft de wettelijke taak periodiek te rapporteren over de
toestand en de toekomstige ontwikkeling van de volksgezondheid. Het
RIVM rapporteert hierover in de Volksgezondheid Toekomst Verkenningen
(VTV). Eens in de vier jaar geeft een samenvattend rapport inzicht in de
belangrijkste epidemiologische parameters van het volksgezondheidsbeleid voor het heden, het verleden en de toekomst. In 2014 zal een
nieuwe VTV gereed zijn. In het kader van de VTV wordt door het jaar heen
informatie beschikbaar gesteld, onder meer via themarapporten en
websites. Ook wordt informatie ter onderbouwing van beleid op het
terrein van de volksgezondheid en zorg verzameld en gegenereerd. De
bijdrage 2014 bedraagt € 14,9 miljoen.
Nagegaan wordt hoe na 2014 de VTV kan worden samengevoegd met de
Zorgbalans van het RIVM, de Staat van de Gezondheidszorg van de IGZ en
enkele monitors van het Sociaal en Cultureel Planbureau om zo te komen
tot één invloedrijk rapport over de stand van zaken van de volksgezondheid.
Bijdrage aan ZBO/RWT ZonMw voor uitvoering van het preventieprogramma
In juni 2009 is opdracht gegeven voor de uitvoering van het vierde
preventieprogramma. Met dit programma geeft ZonMw invulling aan de
visie op preventie (TK 22 894, nr. 134) en levert een bijdrage aan het
versterken van de preventiecyclus. Dit is een vierjarige cyclus waarmee
specifieke doelstellingen en uitvoering van het Nederlandse gezondheidsbeleid worden vastgelegd, uitgevoerd en bijgesteld. Dit programma legt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

38

Beleidsartikelen/Artikel 1

nog meer dan voorheen verbindingen tussen preventie en andere
sectoren (wonen, werken, leren), in het bijzonder tussen de publieke en de
eerstelijnsgezondheidszorg en daarmee ook tussen de preventieprogramma’s en andere programma’s van ZonMw. Deze middelen (circa
€ 5,2 miljoen in 2014) staan verantwoord op artikel 4 Zorgbreed beleid. In
de paragraaf «instrumenten» van artikel 4 is een overzichtstabel
opgenomen.
Ziektepreventie
Subsidies voor activiteiten op het terrein van ziektepreventie
De Minister verleent op het terrein van de ziektepreventie subsidies (€ 8,1
miljoen) voor een goede bescherming tegen infectieziekten en preventie
van chronische ziekten door onder andere te zorgen voor:
– een goede landelijke structuur om bekende en onbekende infectieziektedreigingen inclusief zoönosen en vectorgebonden aandoeningen
snel te kunnen signaleren en bestrijden;
– het internationaal uitwisselen van informatie en afstemmen van
voorbereidings- en bestrijdingsmaatregelen.
Subsidies voor activiteiten op het terrein van Jeugdgezondheidszorg
De Minister verleent op het terrein van de Jeugdgezondheidszorg (JGZ)
subsidie (€ 3,4 miljoen) aan het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid
(NCJ) voor activiteiten gericht op het ondersteunen van de
JGZ-organisaties en de professionals bij het invoeren van vernieuwingen
en verbeteringen in de praktijk.
Subsidies Publieke Gezondheid
De subsidieregeling Publieke Gezondheid wordt uitgevoerd door het RIVM
en bestaat uit:
– Het financieren, bewaken en verbeteren van de kwaliteit van de
landelijke bevolkingsonderzoeken naar borstkanker, baarmoederhalskanker en darmkanker (€ 111,8 miljoen). De deelname aan deze
screeningsprogramma’s is vrij constant over de jaren.
– Het financieren van het Nationaal Programma Grieppreventie. Doel
van dit programma is om kwetsbare groepen (alle 60+-ers en mensen
onder de 60 jaar met een risico-indicatie zoals longziekten, hart- of
nieraandoeningen en diabetes mellitus) te beschermen tegen (de
ernstige gevolgen van) griep (€ 41,2 miljoen). De deelname aan dit
programma is de laatste jaren teruggelopen.
– Het financieren van soa-onderzoek en aanvullende seksuele gezondheidszorg en coördinatie (€ 30,3 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

39

Beleidsartikelen/Artikel 1

Kengetal: Deelname aan bevolkingsonderzoeken en screeningen in procenten

100
95
90
85
80
75
70
65
60
RVP
2006
2010

–

–

–

–

–
–

Griep
2007
2011

BK

BMHK
2008
2012

Hielprik
2009

RVP = percentage deelname aan het Rijksvaccinatieprogramma.
Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland . RIVM rapport
150202001 (pagina 9, tabel S2).
Voor het verslagjaar 2013(betreft alle vaccinaties gegeven t/m 2012) is
dit percentage 95,5%. Dit betreft het percentage kinderen geboren in
2010 dat basisimmuun is voor DKTP vóór het bereiken van hun 2-jarige
leeftijd. Het RVP wordt betaald uit de premiegefinancierde uitgaven
(zie Financieel Beeld Zorg).
Griep = percentage deelname aan het Nationaal Programma Grieppreventie.
Monitor vaccinatiegraad Nationaal Programma Grieppreventie 2012 ,
IQ Healthcare in opdracht van het Centrum voor bevolkingsonderzoek
(RIVM).
BK = percentage deelname aan het bevolkingsonderzoek naar
borstkanker
Landelijk Evaluatieteam bevolkingsonderzoek borstkanker (LETB).
Erasmus MC Rotterdam.
BMHK = percentage deelname aan het bevolkingsonderzoek naar
baarmoederhalskanker
Landelijke Evaluatie Bevolkingsonderzoek naar Baarmoederhalskanker
(LEBA) . Rapportage 2011.
PSIE = percentage deelname aan de Prenatale screening infectieziekten
en erytrocytenimmunisatie (Hielprik).
Evaluatie van de neonatale hielprik screening bij kinderen geboren in
2010.

Deze cijfers geven een goede indicatie van de ontwikkelingen op de
beleidsterreinen met dien verstande dat de nadruk op geïnformeerde
keuze voor deelname ligt en niet op een zo hoog mogelijk percentage. De
beschermingsgraad ligt in de praktijk hoger dan het met het deelnamepercentage weergegeven cijfer in verband met bijvoorbeeld de groepsimmuniteit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

40

Beleidsartikelen/Artikel 1

Opdracht (Vaccin)onderzoek
Het betreft budget voor vaccinonderzoek (€ 5,9 miljoen), ontwikkeling van
het RSV-vaccin (€ 0,9 miljoen) en onderzoek naar alternatieven voor
dierproeven (€ 1,7 miljoen). Voor 2014 zullen deze taken worden
ondergebracht bij de projectorganisatie Antonie van Leeuwenhoekterrein
(PD ALT).
Bijdragen aan agentschap RIVM
De Minister van VWS is opdrachtgever en eigenaar van het agentschap
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Het RIVM stelt zich
tot doel om de gezondheid van de Nederlandse bevolking te beschermen
en te bevorderen. Het RIVM geeft hieraan uitvoering door middel van het
(doen) uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek en advisering op het
terrein van volksgezondheid en het voeren van de regie op diverse
terreinen van de publieke gezondheid:
– Het Centrum Infectieziektebestrijding (CIb) bij het RIVM ontvangt
financiële middelen voor het vervullen van zijn taken ten aanzien van
de preventie en bestrijding van infectieziekten, het bevorderen van
seksuele gezondheid door de ondersteuning van professionals bij een
goede uitvoering en taken op het gebied van Vaccinologie (€ 40,8
miljoen);
– Het Centrum voor Bevolkingsonderzoek (CVB) bij het RIVM ontvangt
financiële middelen voor het uitvoeren van zijn coördinerende taken
gericht op de voorlichting over bevolkingsonderzoeken, het Nationaal
Programma Grieppreventie en pre- en neonatale screeningen en de
kwaliteit van de uitvoering en monitoring ervan. Mensen die tot de
betreffende doelgroep behoren, kunnen vrijwillig aan de bevolkingsonderzoeken deelnemen (€ 27,9 miljoen). Ook verzorgt het CVB de
uitvoering van de prenatale screening infectieziekten en erytrocytenimmunisatie (€ 18,3 miljoen);
– Het Centrum Gezondheid en Milieu (CGM) van het RIVM ontvangt
financiële middelen om de Minister en de regio’s bij te staan met
gezondheidskundige advisering, advisering over het uitvoeren van
gezondheidsonderzoek en risicoanalyses over mogelijke gezondheidseffecten en over psychosociale nazorg. Vragen over gezondheid en
veiligheid in relatie tot milieu en het voorkomen van incidenten en
rampen komen samen bij het CGM. Het CGM is erop gericht deze
kennis waar nodig te ontwikkelen, te borgen en te ontsluiten voor
professionals en bestuurders (€ 5,2 miljoen);
– Het Centrum Gezond Leven (CGL) bij het RIVM ontvangt financiële
middelen met als doel samenhangende en effectieve lokale gezondheidsbevordering te versterken. Het CGL bevordert het gebruik van de
best passende leefstijlinterventies, onder meer door beschikbare
interventies overzichtelijk te presenteren en te beoordelen op kwaliteit
en samenhang (€ 2,4 miljoen). Daarnaast voert het CGL enkele
programma’s uit, zoals «Structurele versterking Gezondeschool.nl» en
de «Impuls Erkenning Jeugdinterventies» (samen € 2,5 miljoen);
– Inkoop, Opslag en Distributie (IOD) bij het RIVM zorgt ervoor dat er
voldoende goede en betaalbare vaccins en antisera beschikbaar zijn
voor het Rijksvaccinatieprogramma (RVP), het Nationaal Programma
Grieppreventie (NPG) en calamiteiten (€ 1,8 miljoen). Voor de aanschaf
van antivirale middelen is € 9,6 miljoen beschikbaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

41

Beleidsartikelen/Artikel 1

Gezondheidsbevordering
Subsidies voor preventie van schadelijk middelengebruik (alcohol, drugs
en tabak)
Het Trimbos Instituut ontvangt subsidie voor het uitvoeren van activiteiten
die gericht zijn op preventie van (schadelijk) alcohol-, tabaks- en drugsgebruik. Het gaat hierbij onder andere om voorlichting op scholen of via
nieuwe media. Ook zet het Trimbos-instituut zich in om wetenschappelijk
onderbouwde, onafhankelijke informatie te geven aan professionals en
burgers. De instellingssubsidie aan het Trimbos-instituut bevat ook
middelen voor andere VWS-terreinen, zoals de geestelijke gezondheidszorg. De bijdrage 2014 bedraagt € 3,3 miljoen.
Subsidies op het terrein van verslavingszorg
Op dit onderdeel is de instellingssubsidie voor het Trimbos Instituut
opgenomen voor het uitvoeren van activiteiten die gericht zijn op
preventie van (schadelijk) alcohol-, tabaks- en drugsgebruik. Zie tevens
bovenstaande alinea. Ook ontvangen de stichtingen Mainline en Informatievoorziening Zorg instellings-/projectsubsidies voor het uitvoeren van
activiteiten die gericht zijn op de verslavingszorg. De bijdrage 2014
bedraagt circa € 6,0 miljoen.
Subsidies ter bevordering van een gezonde voedingskeuze en een gezond
gewicht
Mensen moeten zo min mogelijk drempels ondervinden wanneer zij er
voor kiezen om gezond te leven. Daartoe wordt onder andere subsidie
verleend aan de Stichting Voedingscentrum Nederland. Het Voedingscentrum biedt de consument informatie over gezonde en meer duurzame
voeding. Daarnaast ondersteunt het Voedingscentrum met zijn kennis
organisaties die zich inzetten om de gezonde voedingskeuze makkelijker
te maken.
Het Convenant Gezond Gewicht (TK 31 899, nr. 15) is een samenwerkingsverband van in totaal 26 partijen afkomstig uit (Rijks- en lokale)
overheden, het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties die zich
gezamenlijk inzetten voor het realiseren van een daling van overgewicht
en obesitas. De totale bijdrage 2014 bedraagt € 9,5 miljoen.
Subsidies ter bevordering gezonde leefstijl jeugd
Er wordt extra aandacht besteed aan een gezonde leefstijl bij de jeugd
(€ 0,4 miljoen). Het gaat hierbij om het aanleren en stimuleren van een
gezonde leefstijl, inzet op weerbaarheid om dagelijkse verleidingen te
weerstaan, vroege signalering van risico’s en het stellen van grenzen. Dit
vindt onder andere plaats in het kader van Onderwijsagenda Sport,
Bewegen en Gezonde Leefstijl, de impuls gezonde leefstijl jeugd
(Jeugdimpuls) en het programma Gezonde Schoolpleinen. Doel van de
Onderwijsagenda is om met de inzet op gezondheidsbevordering aan te
sluiten bij de behoefte van het onderwijs. De Ministeries van VWS en
OCW trekken hier samen in op, de uitvoering ligt in handen van de
onderwijsraden. Doel van de Jeugdimpuls is het bevorderen van een
gezonde leefstijl van de jeugd via de setting school en door het vergroten
van het bereik van jongeren over een gezonde leefstijl via social media.
Dat gebeurt door te investeren in schoolprogramma’s, het aanbod voor
schoolgezondheidsbeleid uit te breiden en het bereik van jongeren over
een gezonde leefstijl via social media te vergroten. Het Centrum Gezond
Leven (CGL) coördineert deze aanpak, op onderdelen in gezamenlijkheid
met de Onderwijsagenda Sport, Bewegen en Gezonde Leefstijl. De
middelen voor 2012 tot en met 2014 zijn al overgeboekt naar het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

42

Beleidsartikelen/Artikel 1

CGL-budget, dat wordt verantwoord onder het artikelonderdeel Ziektepreventie.
Subsidies voor letselpreventie
Voor letselpreventie is € 4,7 miljoen beschikbaar. De Stichting VeiligheidNL ontvangt € 4,3 miljoen subsidie van VWS voor het uitvoeren van
haar activiteiten die zijn gericht op letselpreventie door middel van
interventies en programma’s voor bijvoorbeeld jongeren en ouderen en
de monitoring daarvan.
Subsidies ter bevordering van kwaliteit en toegankelijkheid van zorg
De Stichting Pharos ontvangt als kennis- en adviescentrum subsidie voor
het stimuleren van de toepassing van kennis in de praktijk voor de
verbetering van de kwaliteit en effectiviteit van de zorg voor migranten en
mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden (€ 3,2 miljoen).
Subsidies ter bevordering van de seksuele gezondheid
Om de seksuele gezondheid te bevorderen verleent VWS rechtstreeks
(onder andere Stichting Ambulante FIOM) (totaal € 4,5 miljoen), dan wel
via het RIVM/Centrum Infectieziektebestrijding (onder andere Rutgers
WPF, Soa-Aids Nederland en de HIV-vereniging Nederland) subsidie aan
diverse gezondheidsbevorderende instellingen. De middelen aan het
RIVM staan verantwoord onder het artikelonderdeel Ziektepreventie.
Bijdragen aan medeoverheden en opdrachten in verband met heroïneverstrekking op medisch voorschrift
VWS verstrekt een financiële bijdrage (circa € 14,3 miljoen) aan
gemeenten voor het binnen een gesloten systeem aanbieden van een
behandeling, waarbij naast methadon medicinale heroïne wordt verstrekt
aan een beperkte groep langdurig opiaatverslaafden. Deze behandeling
leidt tot verbetering van de gezondheid en van de maatschappelijke
re-integratie en helpt overlast en criminaliteit door ernstig opiaatverslaafden voorkomen. Omdat het een beperkte groep betreft, is deze
behandeling niet in het reguliere zorgstelsel opgenomen. Binnen dit
systeem zijn alle noodzakelijke veiligheidsmaatregelen genomen om
ongeoorloofd gebruik van medicatie te voorkomen. De medicinale heroïne
wordt voor circa € 3,1 miljoen aangeschaft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

43

Beleidsartikelen/Artikel 1

Kengetallen Gezondheidsbevordering

1. Het percentage niet-rokers ≥ 15 jaar
2. Overgewicht bij volwassenen ≥ 20 jaar
3. Overgewicht bij kinderen leeftijd 4–20 jaar
4. Het percentage mensen in algemene
bevolking (12 jaar en ouder) dat niet zwaar
drinkt.
5. Het percentage 12–15 jarigen dat nog nooit
alcoholhoudende drank heeft gedronken
6. Aantal problematische drugsverslaafden per
1.000 inwoners
7. Aantal spoedeisende hulpbehandelingen in
ziekenhuizen door privéongevallen en
sportblessures
8. Vindpercentage seksueel overdraagbare
aandoeningen (soa’s) bij de soa-poli’s van de
GGD

2001

2007

2008

2009

2010

2011

2012

–
–
–

72%
45,5%
–

73%
46,9%
–

72%
47,2%
13,1%

73%
48,2%
13,6%

76%
48,2%
12,8%

74%
–
–

–

89,3%

90,0%

89,6%

89,6%

90,6%

–

–

25,6%

–

36,5%

35,0%

38,4%

–

3,1

–

1,6

–

–

–

–

700.000

650.000

650.000

640.000

600.000

600.000

–

–

12,7%

13,2%

13,2%

13,7%

14,3%

15,1%

Bron:
1. STIVORO-expertisecentrum tabaksgebruik en verslaving. Roken onder volwassenen: de harde feiten (2012).
2. Permanent Onderzoek Leefstijl Situatie (POLS), Lengte en gewicht van personen, ondergewicht en overgewicht; vanaf 1981.
3. Permanent Onderzoek Leefstijl Situatie (POLS), Lengte en gewicht van personen, ondergewicht en overgewicht; vanaf 1981.
4. Permanent Onderzoek Leefstijl Situatie (POLS), via www.Statline.nl van Centraal Bureau voor de Statistiek.
5. Health Behaviour in School-aged Children, Trimbos-Instituut, zie www.trimbos.nl.
6. Jaarbericht Nationale Drug Monitor 2010, Trimbos-Instituut, 2010, zie www.trimbos.nl.
7. Letselinformatiesysteem 2001–2010 VeiligheidNL en CBS, zie www.veiligheid.nl en www.cbs.nl. De trend voor letsel als gevolg van privéongevallen en sportblessures in de afgelopen jaren is positief, waarbij in 2011 geen verandering is te zien ten opzichte van 2010.
8. Nationaal Kompas Volksgezondheid: Betreft het percentage bezoekers van soa-poli’s, waarbij één (of meer) soa is gevonden.

Ethiek
Bijdrage aan agentschap CIBG ten behoeve van uitvoeringstaken
medische ethiek
Vanuit haar verantwoordelijkheid voor wet- en regelgeving ten aanzien
van ethisch handelen in de zorg financiert de Minister een groot deel van
de uitvoering van de uit de vigerende wetgeving voortvloeiende wettelijke
taken. Het CIBG verzorgt de uitvoering van het secretariaat van de
regionale toetsingscommissies euthanasie, de stichting donorgegevens
kunstmatige bevruchting, en de centrale deskundigencommissie late
zwangerschapsafbreking en levensbeëindiging bij pasgeborenen en
beheert de daarbij behorende registers (€ 3,8 miljoen).
Bijdrage aan ZBO/RWT College voor zorgverzekeringen (CVZ)
VWS verstrekt een financiële bijdrage aan het CVZ voor het op grond van
de regeling «subsidies AWBZ verstrekken van subsidies aan abortusklinieken» (€ 13,0 miljoen). De abortusklinieken dienen over een
Waz-vergunning (Wet afbreking zwangerschap) te beschikken.
Bijdrage aan ZBO Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO)
De CCMO ontvangt een financiële bijdrage voor het uitvoeren van zijn
kerntaak (€ 1,6 miljoen). Deze kerntaak is gericht op het waarborgen van
de bescherming van proefpersonen bij medisch-wetenschappelijk
onderzoek door middel van toetsing aan de hiervoor geldende wettelijke
bepalingen en protocollen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

44

Beleidsartikelen/Artikel 1

Onderzoeksprogramma «Translationeel Adult Stamcelonderzoek» via
ZonMw
Het onderzoeksprogramma «Translationeel Adult Stamcelonderzoek» richt
zich op onderzoek naar mogelijke nieuwe toepassingsmogelijkheden van
adulte (niet-embryonale) stamcellen. De middelen (circa € 3,0 miljoen in
2014) staan verantwoord op artikel 4 Zorgbreed beleid.
Ontvangsten
Bestuurlijke boetes
In het kader van haar handhavingsbeleid schrijft de NVWA bestuurlijke
boetes uit. Het houdt in dat de overtreder de onvoorwaardelijke
verplichting heeft tot het betalen van een geldsom aan de overheid
wegens overtreding van een voorschrift, gesteld bij of krachtens een van
de aan het toezicht door de NVWA onderworpen wetten. De ontvangsten
die hieruit voortvloeien worden geraamd op € 4,3 miljoen in 2014.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

45

Beleidsartikelen/Artikel 2

Artikel 2 Curatieve zorg
1. Algemene beleidsdoelstelling
Een kwalitatief goed en toegankelijk stelsel voor curatieve zorg tegen
maatschappelijk aanvaardbare kosten.
2. Rol en verantwoordelijkheid Minister
De Minister van VWS is verantwoordelijk voor een goed werkend en
samenhangend stelsel voor curatieve zorg. De Zorgverzekeringswet vormt
samen met de zorgbrede wetten, zoals de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) en de Wet Toelating Zorginstellingen (WTZi) de
wettelijke basis van dit stelsel. De uitgaven en ontvangsten op basis van
de Zorgverzekeringswet komen aan bod in het hoofdstuk Financieel Beeld
Zorg. Op begrotingsartikel 2 Curatieve zorg worden de begrotingsuitgaven en -ontvangsten voor curatieve zorg verantwoord. Het betreft veelal
uitgaven die ondersteunend zijn aan de werking van het stelsel. Dit laat
onverlet dat dit beleid niet los kan worden gezien van het beleid ten
aanzien van de zorg die bekostigd wordt uit de premiemiddelen.
Om het zorgstelsel goed te laten functioneren is het samenspel van
zorgprofessionals, patiënten, zorginstellingen, zorgverzekeraars en
toezichthouders van groot belang. De Minister van VWS richt zich in
beginsel op het formuleren van de voorwaarden waarbinnen dit
samenspel tot goede resultaten kan leiden en op het inzetten van
aanvullende instrumenten waar het samenspel (nog) niet leidt tot
voldoende kwaliteit, toegankelijkheid of betaalbaarheid van de curatieve
zorg. Een deel van die instrumenten gaat gepaard met uitgaven die vanaf
dit begrotingsartikel worden betaald. Het betreft subsidies, opdrachten en
bijdragen waarmee de Minister een regisserende, stimulerende of
financierende rol uitvoert. Hoe de Minister invulling geeft aan deze rollen
in het kader van de uitgaven die verantwoord zijn op dit begrotingsartikel
staat beschreven in de volgende tabel. Het betreft hier een beschrijving
van de meest van toepassing zijnde rol. In de paragraaf «instrumenten»
van dit begrotingsartikel staan de uitgaven in meer detail toegelicht.
Naast de uitgaven op dit begrotingsartikel worden er ook begrotingsuitgaven en -ontvangsten van de curatieve zorg verantwoord op andere
begrotingsartikelen. Zo is de Minister van VWS vanuit de verantwoordelijkheid voor curatieve zorg beleidsverantwoordelijk voor de zorgtoeslag.
Deze middelen staan verantwoord op artikel 8 Tegemoetkoming specifieke
kosten. De uitgaven voor zorg in Caribisch Nederland staan vermeld in
artikel 4. De uitgaven voor het apparaat van het Ministerie zelf en de
financiering van de uitvoerende organisaties staan verantwoord in artikel
10 Apparaatsuitgaven respectievelijk artikel 4 Zorgbreed beleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

46

Beleidsartikelen/Artikel 2

Rol en verantwoordelijkheid Minister
Beleidsterrein

Stimuleren

Financieren

Regisseren

Kwaliteit en (patiënt)veiligheid

Het bevorderen van de
kwaliteit, (patiënt)veiligheid
en innovatie in de curatieve
zorg.
Het ondersteunen van
initiatieven op het terrein van
de Life Sciences and Health
met als doel de beschikbaarheid van medische
producten en materialen op
termijn te bevorderen.
Bevorderen van het tot stand
komen van een implantatenregister om daarmee de
traceerbaarheid van
geïmplanteerde medische
hulpmiddelen mogelijk te
maken.

Het bevorderen van
kwalitatief goede zorg door
medefinanciering van
hoogwaardig oncologisch
onderzoek en de financiering
van de familie- en vertrouwenspersonen in
ggz-instellingen. Daarnaast
wordt het digitale communicatiesysteem voor de
zwaailichtsector (mede)
gefinancierd.
Bevorderen van de beschikbaarheid van donororganen
door het financieren van
initiatieven die bijdragen aan
een zorgvuldige orgaandonorwerving in de ziekenhuizen, het onderhouden van
het donorregister en het
geven van publieksvoorlichting over orgaandonatie.
Het financieren van bijwerkingenregistraties ten behoeve
van het monitoren van de
productveiligheid.

Het onderhouden van wet- en
regelgeving op het gebied
van geneesmiddelen,
medische hulpmiddelen,
lichaamsmaterialen en
bloedvoorziening.

Toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg

Het ondersteunen van
initiatieven om de toegankelijkheid en betaalbaarheid van
de curatieve zorg te garanderen en/of te verbeteren.
Belangrijk daarin zijn de
initiatieven om verspilling in
de zorg tegen te gaan.

Bevorderen van de
toegankelijkheid/ betaalbaarheid van de zorg door het
deels compenseren van de
gederfde inkomsten van
zorgaanbieders als gevolg
van het verstrekken van zorg
aan illegalen en andere
onverzekerbare vreemdelingen.
Bevorderen van de
toegankelijkheid/ betaalbaarheid door het financieren
van de zorguitgaven voor
kinderen tot 18 jaar.

Bevorderen van de werking
van het stelsel (waaronder
doelmatigheid)

Het ondersteunen van
initiatieven om fraude in de
zorg zoveel mogelijk te
voorkomen.
Het bevorderen van de
werking van het stelsel door
het systeem van risicoverevening

Het financieren van kostencomponenten die een gelijk
speelveld verstoren.
De werking van het zorgverzekeringsstelsel wordt
bevorderd door het actief
opsporen van onverzekerden
en wanbetalers.

Het (door)ontwikkelen van
productstructuren op basis
waarvan onderhandelingen
over bekostiging plaatsvinden.
Het bepalen van de normen/
criteria, waaraan de registers
(bijvoorbeeld BIG-register)
die worden bijhouden om de
werking van het stelsel te
bevorderen, moeten voldoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

47

Beleidsartikelen/Artikel 2

3. Prioriteiten 2014 en beleidswijzigingen
De prioriteiten voor 2014 en de beleidswijzigingen zijn:
– Er zal zo goed mogelijk uitvoering worden gegeven aan de hoofdlijnenakkoorden die door het kabinet gesloten gaan worden.
– Het tegengaan van fraude in de zorg behoeft continu aandacht en
moet periodiek worden aangescherpt. De maatregelen ter bestrijding
van fraude in de curatieve zorg staan toegelicht in de brief van 15 mei
2013 over fraudebestrijding in de zorg (TK 28 828, nr. 30). Daarnaast zal
in september 2013 een uitgebreid plan van aanpak fraude naar de
Tweede Kamer worden toegezonden. Dit plan van aanpak geeft de
acties weer voor de komende tijd en biedt een stevige intensivering
van de keten van preventie tot opsporing en de instrumenten die
daarvoor nodig zijn.
– In mei 2013 is het programma Verspilling in de Zorg van start gegaan
(TK 33 654, nr. 1). Hiermee pakt VWS samen met veldpartijen verspilling aan. Van verspilling is sprake als er zorgkosten worden gemaakt,
zonder dat het voor de patiënt iets oplevert. Belangrijk onderdeel van
het programma is het meldpunt verspilling en het traject daarna om
gezamenlijk met de stakeholders de verspilling aan te pakken. De actie
verspilling is van start gegaan met de genees- en hulpmiddelen en de
langdurige zorg en zal na de zomer worden uitgebreid met de
medisch-specialistische zorg en de geestelijke gezondheidszorg (zie
brief van 19 juli 2013, TK 33 654, nr. 2).
– Patiëntveiligheid heeft deze kabinetsperiode prioriteit. De extra
aandacht voor patiëntveiligheid zal daarom in 2014 worden voortgezet.
Vanuit VWS zal sectoroverstijgend specifieke aandacht uitgaan naar
verbetering van patiëntveiligheid door meer focus. Transparantie en
standaardisatie van zorgprocessen en zorguitkomsten spelen daarin
een belangrijke rol.
Het rapport «monitor zorggerelateerde schade» zal verschijnen in
november 2013. In dit rapport wordt specifiek ingegaan op vermijdbare schade veroorzaakt door medische technologie. Inmiddels zijn de
resultaten van de herhaalstudie naar ziekenhuisopnames door
verkeerd geneesmiddelgebruik (IPCI/Harm) bekend geworden (TK
29 477, nr. 226). Bezien zal worden welke maatregelen naar aanleiding
van de resultaten en aanbevelingen uit deze rapporten in 2014 zullen
worden uitgewerkt in het VWS beleid op het gebied van veilige
toepassing medische technologie en geneesmiddelen.
– De beoogde opzet en inrichting van een landelijk register voor
implantaten (TK 32 805, nr. 23) zal in 2014 nader vorm krijgen op basis
van de resultaten van een in 2013 te starten pilot.
– Het gebruik van vervalste geneesmiddelen is een risico voor de
volksgezondheid. De richtlijn 2011/62/EU heeft als doel het verhinderen
dat vervalste geneesmiddelen in de legale distributieketen terecht
komen. Naast aanscherping van bestaande verplichtingen voor
fabrikanten, groothandelaars en apotheekhoudenden wordt een aantal
nieuwe verplichtingen geïntroduceerd voor actoren die tot dusver niet
zelfstandig onder de geneesmiddelenwetgeving waren ondergebracht.
Het wetsvoorstel ter implementatie ligt momenteel voor in de Tweede
Kamer.
– De overige activiteiten in 2014 betreffen een continuering van het
bestaande beleid. Voor de (overige) beleidsprioriteiten met betrekking
tot de Zorgverzekeringswet wordt verwezen naar het Financieel Beeld
Zorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

48

Beleidsartikelen/Artikel 2

4. Budgettaire gevolgen van beleid
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Verplichtingen

2.618.694

2.809.951

2.692.612

2.940.256

3.053.191

3.121.043

3.274.013

Uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

2.655.887

2.797.170

2.733.958
99%

2.940.256

3.053.191

3.121.043

3.274.013

1. Kwaliteit en veiligheid

122.357

99.543

84.078

96.323

75.302

75.576

Subsidies
waarvan onder andere:
Integrale kankercentrum
Nederlands Kanker Instituut
Patiëntveiligheid curatieve zorg
Subsidies in relatie tot zwangerschap en
geboorte
Registratie en uitwisseling zorggegevens
(PALGA)
Perinataal Webbased dossier
NICTIZ
Stichting Lareb: bijwerkingenregistratie voor
vaccins en teratologie informatie service
Nederlandse Transplantatie Stichting en
regio’s landelijke implementatie pilots
orgaandonatie
Nederlandse Transplantatie Stichting
Regeling Donatie bij leven
Herhaalstudie IPCI / Harm
Stichting Life Sciences & Health/ LSH Plaza
Topinstituut Pharma
UMCG ten behoeve van het project LifeLines

114.287

91.824

75.861

85.399

63.528

63.802

27.648
17.241
1.949

27.390
17.354
846

27.740
17.354
35

27.740
17.354
0

27.740
17.354
0

27.740
17.354
0

1.506

1.440

1.415

1.218

1.211

1.489

3.386
500
4.169

3.590
500
5.000

3.534
0
5.000

3.534
0
5.000

3.534
0
5.000

3.534
0
5.000

1.225

1.225

1.225

1.225

1.225

1.225

8.110
0
800
50
22.436
13.956
2.604

8.577
3.095
800
0
14.252
0
4.601

0
3.044
900
0
2.570
0
2.803

0
3.044
900
0
11.226
0
3.498

0
3.044
900
0
0
0
0

0
3.044
900
0
0
0
0

Opdrachten

4.267

4.412

4.932

7.711

8.611

8.611

Bijdragen aan agentschappen
CIBG: Donorregister
Agentschap NL: beheer subsidies LSH en TI
Pharma

3.703
3.630

3.107
3.031

3.023
2.973

3.004
2.954

2.954
2.954

2.954
2.954

73

76

50

50

0

0

Bijdragen aan ZBO’s en RWT’s

50

150

212

159

159

159

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties

50

50

50

50

50

50

2.612.505

2.550.873

2.759.856

2.860.397

2.949.273

3.101.972

14.274

13.214

11.335

10.430

10.431

10.431

1.312
733
4.882
1.080

2.000
2.000
4.882
1.080

2.000
0
4.882
1.080

2.000
0
4.882
1.080

2.000
0
4.882
1.080

2.000
0
4.882
1.080

892

477

0

0

0

0

2.592.508

2.530.500

2.741.520

2.843.100

2.932.400

3.085.100

2.565.500

2.498.500

2.709.500

2.811.100

2.900.400

3.053.100

27.008

32.000

32.000

32.000

32.000

32.000

4.672

5.585

5.447

5.299

4.874

4.873

300

425

425

425

425

425

2. Toegankelijkheid en betaalbaarheid van de
zorg
Subsidies
waarvan onder andere:
Eerstelijns gezondheidscentra in VINEXgebieden
Anonieme e-mental health
Stichting Patiëntvertrouwenspersoon
Stichting Familievertrouwenspersoon
Stichting Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik
Bekostiging
Rijksbijdrage Zorgverzekeringsfonds voor
financiering van verzekerden 18–
Zorg illegalen en andere onverzekerbare
vreemdelingen
Opdrachten
waarvan onder andere:
Programma Verspilling in de zorg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

49

Beleidsartikelen/Artikel 2

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

1.051
1.051

958
958

958
958

952
952

952
952

952
952

0

616

616

616

616

616

0

616

616

616

616

616

3. Bevorderen werking van het stelsel

62.308

83.542

96.322

96.471

96.468

96.465

Subsidies
waarvan onder andere:
Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen
Zorgfraudebestrijding

4.519

2.829

11.441

11.451

11.450

11.450

524
1.155

325
1.723

330
0

340
0

340
0

340
0

Inkomensoverdrachten
Overgangsregeling FLO/VUT ouderenregeling ambulancepersoneel

31.978

28.166

28.169

28.168

28.167

28.166

31.978

28.166

28.169

28.168

28.167

28.166

Opdrachten
waarvan onder andere:
Risicoverevening
Uitvoering zorgverzekeringstelsel

3.870

4.054

3.222

3.272

3.272

3.272

1.359
1.188

1.407
1.215

1.387
420

1.387
470

1.387
470

1.387
470

Bijdragen aan agentschappen
waarvan onder andere:
CJIB: Onverzekerden en wanbetalers

20.594

23.735

23.731

23.776

23.775

23.774

19.060

22.201

22.197

22.242

22.241

22.240

Bijdragen aan ZBO’s en RWT’s
SVB en CVZ: Onverzekerden en wanbetalers
CVZ: Doorlichten pakket

1.312
1.256
56

20.633
10.633
10.000

25.634
10.634
15.000

25.679
10.679
15.000

25.679
10.679
15.000

25.678
10.678
15.000

Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken
BZK: Bijdrage C2000

35
35

4.125
4.125

4.125
4.125

4.125
4.125

4.125
4.125

4.125
4.125

61.828

35.853

35.853

35.953

35.953

35.953

53.600

34.800

34.800

34.900

34.900

34.900

Bijdrage aan agentschap
CIBG: Farmatec
Bijdrage aan ZBO’s en RWT’s
CVZ: Compensatie kosten van zorg illegalen en
andere onverzekerbare vreemdelingen

Ontvangsten
waarvan onder andere:
Ontvangsten wanbetalers

92.490

Bovenstaande informatie is bedoeld voor de Staten-Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten worden ontleend.

Budgetflexibiliteit
Subsidies
Van het beschikbare budget 2014 ad € 107,9 miljoen is 98,5% juridisch
verplicht. Het betreft diverse subsidies op het gebied van kwaliteit en
(patiënt)veiligheid, subsidies ter bevordering van de toegankelijkheid en
betaalbaarheid van de zorg en subsidies die de werking van het stelsel
bevorderen.
Bekostiging
Van het beschikbare budget 2014 ad € 2,5 miljard is 100% juridisch
verplicht. Het betreft de rijksbijdrage aan het Zorgverzekeringsfonds voor
de financiering van verzekerden jonger dan 18 jaar en de bekostiging van
de compensatie van (een deel van) de gederfde inkomsten van zorgaanbieders als gevolg van het verstrekken van zorg aan illegalen en andere
onverzekerbare vreemdelingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

50

Beleidsartikelen/Artikel 2

Inkomensoverdrachten
Van het beschikbare budget 2014 ad € 28,2 miljoen is 99,4% juridisch
verplicht. Het betreft voornamelijk de financiering van de overgangsregeling FLO/VUT ouderenregeling ambulancepersoneel.
Opdrachten
Van het beschikbare budget 2014 ad € 14,1 miljoen is 58,6% juridisch
verplicht. Het betreft diverse opdrachten op het gebied van kwaliteit en
(patiënt)veiligheid en opdrachten die de toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg en de werking van het stelsel moeten bevorderen.
De niet-juridisch verplichte uitgaven zijn gereserveerd voor opdrachten op
het terrein van fraudebestrijding en bevorderen werking van het stelsel.
Bijdragen aan agentschappen
Van het beschikbare budget 2014 ad € 27,8 miljoen is 94,5% juridisch
verplicht. Het betreft voornamelijk de bijdrage aan het CJIB voor de
actieve opsporing van onverzekerden en wanbetalers zorgverzekeringswet
en de middelen aan het CVZ voor stringent pakketbeheer.
Bijdragen aan ZBO’s en RWT’s
Van het beschikbare budget 2014 ad € 21,4 miljoen is 100% juridisch
verplicht. Het betreft voornamelijk de bijdrage aan het CVZ en de SVB
voor de actieve opsporing van onverzekerden en wanbetalers zorgverzekeringswet en de middelen aan het CVZ voor stringent pakketbeheer.
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
Het beschikbare budget van € 0,05 miljoen is niet-juridisch verplicht. Het
betreft middelen die bestemd zijn voor bijdragen aan internationale
organisaties zoals de WHO.
Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
Van het beschikbare budget 2014 ad € 4,1 miljoen is 99,4% juridisch
verplicht. Het betreft de bijdrage aan het Ministerie van BZK voor het
C2000-systeem.
5. Instrumenten
Kwaliteit en veiligheid
Subsidies voor Integraal Kankercentrum Nederland
Het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) ondersteunt ziekenhuizen
in de regio om kwalitatief hoogwaardige oncologische zorg te kunnen
leveren. Het totale subsidiebedrag bedraagt in 2014 € 27,4 miljoen. Het
IKNL is het kennis- en kwaliteitsinstituut voor professionals en
bestuurders in de oncologische en palliatieve zorg. IKNL draagt bij aan het
verbeteren van de zorg rond kanker door het verzamelen van gegevens,
het opstellen van richtlijnen, het bewaken van kwaliteit, het faciliteren van
samenwerkingsverbanden en bij- en nascholing. De landelijke kwaliteitsdata die het IKNL in samenwerking met DICA (Dutch institute for
clinical auditing) registreert zijn uniek in de wereld en van grote waarde
voor het verbeteren van de organisatie van de oncologische en palliatieve
zorg binnen en tussen zorginstellingen. Vanaf 1 januari 2014 zal het
Integraal Kankercentrum Nederland fuseren met het Integraal Kankercentrum Zuid (IKZ).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

51

Beleidsartikelen/Artikel 2

Subsidie voor het Nederlands Kanker Instituut
Het Nederlands Kanker Instituut (NKI), verbonden aan het Antoni van
Leeuwenhoek, is een internationaal erkend centre of excellence op het
gebied van oncologisch onderzoek. Het wetenschappelijk onderzoek
beweegt zich op een breed gebied dat fundamenteel biologische
vraagstellingen, klinisch onderzoek, epidemiologie en psychosociaal
onderzoek omvat. De combinatie van een focus op oncologie en de
aanwezigheid van state of the art kennis en technologie, maakt dat het
NKI goed past binnen het concentratie- en specialisatiebeleid van VWS.
Volgens het KNI kan dankzij wetenschappelijk onderzoek inmiddels
worden doorgedrongen tot de kern van kanker en de specifieke afwijking
in het DNA van de tumor worden geïdentificeerd, waardoor er mogelijkheden zijn om tot een eigen unieke behandeling van de tumor te komen.
Dit is volgens de onderzoekers een veelbelovende ontwikkeling.
Het NKI krijgt in 2014 € 17,4 miljoen subsidie van VWS. Ongeveer
€ 5 miljoen daarvan is bestemd voor de kapitaallasten.
Subsidies voor patiëntveiligheid curatieve zorg
VWS draagt bij aan patiëntveiligheid door de financiering op tijdelijke
basis van veiligheidsprogramma’s in de sectoren (academische) ziekenhuizen, curatieve ggz-instellingen en zelfstandige behandelcentra (ZBC’s).
In 2013 lopen deze veiligheidsprogramma’s af met uitzondering van het
programma voor de ZBC’s dat in 2014 nog doorloopt. Het is aan zorgaanbieders, professionals, zorggebruikers en zorgverzekeraars om in 2014
veiligheid als onderdeel van kwaliteit verder te borgen en te integreren in
de zorgprocessen en werkcultuur. De inzet van VWS is erop gericht om via
bestuurlijke afspraken de inbedding van de resultaten daarvan alsmede
voortgangsactiviteiten nauwlettend te monitoren en waar nodig aanvullende doelstellingen te bepalen. VWS zal ten aanzien van een aantal
sectoroverstijgende speerpunten in 2014 een stimulerende rol spelen,
zoals bij het versterken van de rol van de patiënt, veilig incident melden,
medicatieveiligheid en de inbedding van patiëntveiligheid in opleidingen
(zie ook brief van 11 juni 2013, TK 33 497, nr. 9). Voor de curatieve zorg zal
VWS daarvoor op het gebied van patiëntveiligheid in 2014 circa € 0,8
miljoen uittrekken.
Subsidies en opdrachten in relatie tot zwangerschap en geboorte
In navolging van de adviezen van de Stuurgroep zwangerschap en
geboorte (TK 32 279, nr. 10) neemt het kabinet maatregelen om de
perinatale gezondheid in Nederland te verbeteren. Dat moet er mede toe
leiden dat goede resultaten worden doorgezet. Een Europese vergelijkende studie (Peristat 3 uit 2013) laat zien dat verdere verbeteringen
mogelijk zijn. In 2014 is voor de maatregelen zwangerschap en geboorte
in totaal circa € 2,0 miljoen beschikbaar. Deze middelen worden deels
verantwoord onder artikel 1 Volksgezondheid.
Subsidie ten behoeve van registratie en uitwisseling zorggegevens
(PALGA)
Er wordt subsidie (€ 3,6 miljoen) verleend aan de Stichting PathologischAnatomisch Landelijk Geautomatiseerd Archief (PALGA) voor het in stand
houden van een landelijke databank met alle pathologie-uitslagen in
Nederland.
Subsidie Perinataal Webbased dossier
Eén van de belangrijkste voorwaarden voor het leveren van goede,
integrale geboortezorg is het zorgen voor goede gegevensuitwisseling.
Het programma Perinataal Webbased Dossier (PWD) werkt aan goede

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

52

Beleidsartikelen/Artikel 2

digitale gegevensuitwisseling in de perinatale zorg. Het PWD gaat daarbij
uit van éénmalige registratie en meermalig gebruik van gegevens door
digitale gegevensuitwisseling tussen enerzijds zorgverleners onderling
(met name verloskundigen en gynaecologen) en anderzijds met centrale
registraties zoals de Stichting Perinatale Registratie Nederland (landelijke
databank voor informatie en onderzoek) en RIVM (in verband met de
prenatale screening in het kader van de Wet op het Bevolkingsonderzoek).
Er is door betrokken partijen gezamenlijk een plan opgesteld voor de
volgende fase van het project (fase 2b) dat in 2013 van start is gegaan. Het
betreft een weerbarstig traject waar ook in 2014 nog de nodige stappen
voor gezet zullen moeten worden. In 2014 is hiervoor € 0,5 miljoen
gereserveerd.
Subsidie aan Nictiz
Nictiz is het landelijke expertisecentrum dat ontwikkeling van ICT in de
zorg faciliteert. Er wordt in 2014 € 5,0 miljoen subsidie verleend aan Nictiz
om een coördinerende functie te vervullen bij de ontwikkeling van ICT- en
informatiestandaarden en implementatieondersteuning bij het gebruik
van deze standaarden. Tevens fungeert Nictiz als kennis- en expertisecentrum en vervult het een verbindende rol bij de ontwikkeling en het
gebruik van ICT in de zorg.
Subsidies voor de bijwerkingenregistratie voor vaccins en teratologie
informatie service
De stichting Lareb ontvangt een subsidie van € 1,2 miljoen voor het
systematisch verzamelen van gegevens over bijwerkingen van de in het
Rijksvaccinatieprogramma gebruikte vaccins en het verstrekken van
informatie over en het doen van onderzoek naar het gebruik van geneesmiddelen tijdens de zwangerschap en de lactatieperiode (teratologie
informatie service).
Subsidie aan de Nederlandse Transplantatie Stichting en regio’s landelijke
implementatie pilots orgaandonatie
De Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) verzorgt onder andere
voorlichting over donatie van weefsels en organen aan burgers en
professionals en voert activiteiten uit rond donorwerving. Daartoe
ontvangt de NTS circa € 3,1 miljoen subsidie in 2014.
De landelijke uitrol van de pilots in de zeven orgaandonatieregio’s is
inmiddels een feit. Voor het uitvoeren van deze activiteiten ontvangen de
zeven orgaandonatieregio’s en de NTS subsidies van in totaal € 21
miljoen, waarvan € 8,6 miljoen in 2014. Over de evaluatie van de
projecten, die in 2014 plaatsvindt, zal de Tweede Kamer eind 2014 worden
geïnformeerd.
In onderstaande figuur wordt de ontwikkeling van postmortale orgaandonoren in de periode 2007–2012 geschetst. Postmortale orgaandonoren zijn
donoren die na overlijden (postmortaal) daadwerkelijk één of meer
organen hebben gedoneerd. In 2012 waren dit er 252. In de figuur wordt
tevens aangegeven hoeveel organen van overleden donoren in de periode
2007–2012 zijn getransplanteerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

53

Beleidsartikelen/Artikel 2

Kengetallen orgaandonatie

800

746

729
672

700

643

634
570

600
500
400
300

257

200

201

215

216

221

2008

2009

2010

2011

252

100
0
2007

2012

Aantal postmortale orgaandonoren uit Nederland van wie minstens
één orgaan is getransplanteerd in binnen- of buitenland
Aantal orgaantransplantaties in Nederland met postmortale organen
Bron: website van de Nederlandse Transplantatie Stichting
Deze tabel geeft naast de aantallen donaties en transplantaties de verhouding weer tussen het
aantal postmortale orgaandonoren en het aantal orgaantransplantaties in Nederland dat met uit
postmortale orgaandonoren verkregen organen is verricht.

Subsidies aan de Stichting Life Sciences & Health voor LSH Plaza en
UMCG ten behoeve van het project LifeLines en bijdrage aan agentschap
NL voor beheer subsidies LSH en TI Pharma
Uit de voormalige FES-gelden wordt subsidie verstrekt aan projecten op
het gebied van life sciences and health aan de Stichting Life Sciences &
Health (LSH). In 2014 is hiervoor een bedrag van € 14,3 miljoen geraamd.
Het Agentschap NL Innovatie verzorgt het subsidiebeheer voor de
LSH-projecten en het Topinstituut Pharma. Hiervoor ontvangt het
agentschap een vergoeding van circa € 0,08 miljoen. De subsidie aan het
Topinstituut Pharma eindigt in 2013.
De Stichting LSH is omgevormd tot een topconsortium voor kennis en
innovatie, genaamd LSH Plaza. LSH Plaza geeft vorm aan de publiekprivate samenwerking in de topsector life sciences and health en kan
daarvoor een beroep doen op TKI-toeslag4 van het Ministerie van EZ.
Uit de voormalige FES-gelden wordt tevens het project LifeLines van het
UMC Groningen bekostigd. Het LifeLines project heeft als doel te
onderzoeken waarom sommige mensen gezond ouder worden en andere
mensen al op jonge leeftijd problemen met hun gezondheid krijgen. Er is
speciale aandacht voor chronische ziekten, zoals astma, diabetes en
nierfalen. Daartoe wordt in de periode 2010–2015 een subsidie verstrekt
aan het UMCG van € 40 miljoen, waarvan € 4,6 miljoen in 2014.
Bijdrage aan agentschap CIBG: Donorregister
VWS verleent een bijdrage (€ 3,0 miljoen) aan het agentschap Centraal
Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg (CIBG) voor het registeren van
de keuze van burgers over orgaan- en weefseldonatie in het Donorregister
(zie onderstaande figuur).

4

Topconsortia voor Kennis en Innovatie (TKI).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

54

Beleidsartikelen/Artikel 2

Kengetal: Aantal geregistreerden in het Donorregister

5.650.000

5.618.926

5.600.000
5.552.415

5.550.000
5.500.000

5.463.270

5.450.000
5.400.000

5.365.129

5.350.000
5.300.000
5.250.000
5.200.000
2008

2009

2010

2011

Aantal geregistreerden in het Donorregister
Bron: Donorregister/ Registraties

Toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg
Subsidies voor eerstelijns gezondheidscentra in Vinex-gebieden
Het is van belang dat er ondanks marktfalen in grootschalige nieuwbouwlocaties, waar nog niet voldoende patiënten wonen, geïntegreerde
eerstelijnszorg wordt aangeboden. Daarom worden gezondheidscentra
waarbij sprake is van marktfalen in grootschalige nieuwbouwlocaties
contractueel worden belast met het aanbieden van die zorg bij wijze van
dienst van algemeen economisch belang. Dit betekent dat zij de taak
hebben om op die locaties geïntegreerde eerstelijnszorg te verlenen en
verder te ontwikkelen. Hiertoe zullen zij gedurende de aanloopperiode
(maximaal 5 jaar) ter compensatie subsidie ontvangen. Hiervoor is in 2014
circa € 2,0 miljoen beschikbaar.
Subsidies voor anonieme e-mental health
Voor de financiering van anonieme e-mental health is in 2012, 2013 en
2014 jaarlijks een subsidie van € 2,0 miljoen beschikbaar. Om dit geld te
verdelen over het brede palet van anonieme e-mental health aanbieders is
een beleidskader anonieme e-mental health opgesteld, waarop
aanbieders subsidieaanvragen hebben ingediend. Dit beleidskader is een
tijdelijke maatregel, waarmee in 2012, 2013 en 2014 subsidie wordt
verstrekt aan een aantal aanbieders van anonieme e-mental health. Met
deze tijdelijke maatregel is ruimte gecreëerd om een structurele
oplossing, vorm te geven. Het wetsvoorstel voor deze structurele
oplossing is in de zomer 2013 aangeboden aan het parlement. Dit betreft
een wijziging van de Zorgverzekeringswet, de Algemene Wet Bijzondere
Ziektekosten en enkele andere wetten teneinde de bekostiging van
anonieme e-mental health structureel te regelen en de anonieme
financiering van zorg aan ernstig bedreigde cliënten mogelijk te maken
(TK 33 675, nr. 3).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

55

Beleidsartikelen/Artikel 2

Subsidie Stichting Patiëntenvertrouwenspersoon
De patiëntenvertrouwenspersoon verleent cliënten die zijn opgenomen in
een geestelijke gezondheidszorginstelling (ggz-instelling) advies,
informatie en bijstand bij de handhaving van hun rechten. De werkzaamheden van de patiëntenvertrouwenspersoon hebben een wettelijke basis
in de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Wet
Bopz) en het besluit patiëntenvertrouwenspersoon Bopz. Met de subsidie
(€ 4,9 miljoen) stelt VWS de Stichting Patiëntenvertrouwenspersoon in
staat deze wettelijke taak onafhankelijk van de instellingen uit te voeren.
De subsidie dekt zowel de bureaukosten van de stichting als de inzet van
de vertrouwenspersonen.
Subsidie Landelijke Stichting Familievertrouwenspersonen
VWS financiert de Landelijke Stichting Familievertrouwenspersonen
(LSFVP) in verband met de uitvoering van de motie TK 30 492, nr. 23,
waarin werd verzocht om in iedere ggz-instelling een familievertrouwenspersoon beschikbaar te hebben. Een familievertrouwenspersonen voorziet
familieleden en naasten in advies, bijstand en informatie over de patiënt
in de geestelijke gezondheidszorg. Het subsidiebedrag van € 1,1 miljoen
is gebaseerd op gefaseerde introductie van de familievertruwenspersoon
in ggz-instellingen en landelijke uitrol van de familievertrouwenspersoon.
Met deze subsidie van VWS worden de LSFVP, de werkzaamheden van
familievertrouwenspersonen in ggz-instellingen en de landelijke helpdesk
van de LSFVP gefinancierd.
Subsidie Stichting Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik
Het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM) is een organisatie
die zich bezig houdt met het verspreiden van informatie en oplossingen
voor een goed, veilig, betaalbaar, doelmatig en verantwoord medicijngebruik. Besloten is om de instellingssubsidie af te bouwen in twee jaar tijd;
in 2014 bedraagt de subsidie circa € 0,5 miljoen. De concrete activiteiten
die deze stichting voor VWS uitvoert (ontwikkeling en het onderhoud van
materialen voor het farmacotherapeutisch overleg tussen huisartsen en
apothekers, verzameling van informatie over geneesmiddelen in relatie tot
ongewenste beïnvloeding en de jaarlijkse uitvoering van een benchmark
voorschrijven huisartsen) passen meer in een opdrachtrelatie en zullen
dan ook met ingang van 1 januari 2014 stapsgewijs Europees aanbesteed
worden.
Bekostiging Rijksbijdrage Zorgverzekeringsfonds voor financiering van
verzekerden 18–
Kinderen tot achttien jaar betalen geen nominale premie. De rijksbijdrage
Zorgverzekeringsfonds (circa € 2,5 miljard) voorziet in de financiering van
de premie van deze kinderen.
Bekostiging en bijdrage aan ZBO/RWT CVZ in het kader van het
verstrekken van zorg aan illegalen en andere onverzekerbare vreemdelingen
Zorgaanbieders kunnen een bijdrage vragen aan het CVZ als zij medisch
noodzakelijke zorg hebben verleend aan illegalen en andere onverzekerbare vreemdelingen en de kosten niet verhaalbaar blijken op de
patiënt. Zorgaanbieders kunnen in aanmerking komen voor compensatie
uit collectieve middelen onder in de wet gestelde voorwaarden. Voor
compensatie aan de zorgaanbieders 2014 is € 32,0 miljoen beschikbaar.
Het CVZ ontvangt voor de uitvoering een bijdrage van VWS (€ 0,6 miljoen
in 2014).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

56

Beleidsartikelen/Artikel 2

Opdrachten meldpunt verspilling in de zorg
In het kader van het programma Verspilling in de Zorg is een meldpunt
verspilling opgericht. VWS voorziet in de bekostiging van het meldpunt
door het verstrekken van opdrachten voor de duur van de huidige
kabinetsperiode. Het voornemen is om na de aanloopfase te verkennen of
veldpartijen de structurele financiering van het landelijk meldpunt en het
beheer van de rapportages willen overnemen van VWS. De geraamde
kosten voor 2014 bedragen € 0,4 miljoen.
Bijdrage aan agentschap CIBG voor Farmatec
Het CIBG is verantwoordelijk voor het toekennen van vergoedingslimieten
in het Geneesmiddelenvergoedingensysteem en het vaststellen van
maximumprijzen voor geneesmiddelen op grond van de Wet Geneesmiddelenprijzen. Hiervoor wordt een bedrag van € 1,0 miljoen begroot.
Het CIBG verricht taken op het gebied van vergunning- en ontheffingsverlening op grond van de Geneesmiddelenwet, de Wet veiligheid en
kwaliteit lichaamsmateriaal en de Wet inzake bloedvoorziening. Deze
activiteiten worden uit tarieven gefinancierd.
Bevorderen van de werking van het stelsel
Subsidie aan Stichting klachten en geschillen zorgverzekeringen
De Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen (SKGZ) verzorgt
doelgroepgerichte voorlichting aan onverzekerden en wanbetalers
zorgverzekeringswet om deze groepen te wijzen op hun plicht zich te
verzekeren dan wel te betalen. Zo wordt een bijdrage geleverd aan het
terugdringen van het aantal wanbetalers en onverzekerden. De bijdrage
2014 bedraagt € 0,3 miljoen.
Subsidies in het kader van de zorgfraudebestrijding
Er zijn subsidies verstrekt aan onder andere cliëntenorganisaties voor het
opzetten van een gezamenlijk early warning systeem, waarmee cliënten
hun signalen over het vermoeden van fraude kenbaar kunnen maken.
Deze cliëntenorganisaties werken de signalen in overleg met de melder op
zodat ze bruikbaar zijn voor vervolgstappen richting het verzamelpunt
fraude van de NZa of richting IGZ. Doel van deze aanpak is bij te dragen
aan het opsporen en voorkomen van fraude. Ook wordt een gezamenlijke
projectorganisatie zorgfraudebestrijding ingericht waarin onder andere de
volgende organisaties participeren: NZa, FIOD, IGZ, OM, ISZW, VWS en
ZN. De projectorganisatie krijgt de opdracht om de meerwaarde van de
programmatische aanpak van fraude aan te tonen. Zij krijgt een strategische en operationele functie. Bij de strategische functie gaat het om het
maken van analyses met het doel meer zicht te krijgen op de risico’s van
fraude. Bij de operationele functie gaat het om het gezamenlijk aanpakken
van zorgfraudezaken.
De bijdrage voor 2014 bedraagt € 1,7 miljoen. Voor nieuw beleid wordt
verwezen naar het plan van aanpak dat in september 2013 naar de Tweede
Kamer wordt toegestuurd.
Inkomensoverdracht overgangsregeling FLO/VUT ouderenregeling
ambulancepersoneel
Met de ambulancediensten zijn in de afgelopen jaren afspraken gemaakt
over de vergoeding van het overgangsrecht ouderenregelingen. Deze
regelingen zijn voor de werknemers bij de ambulancediensten afhankelijk
van de verschillende CAO’s die voor de diensten golden (publiek,
particulier en privaat). Met elk van de groepen is een overeenkomst
gesloten, waarin is geregeld dat 95% van de kosten bij VWS gedeclareerd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

57

Beleidsartikelen/Artikel 2

kan worden. Om verschillen in de tariefstelling ten gevolge van de
ouderenregelingen te voorkomen, is ervoor gekozen de betalingen van
alle drie deze regelingen via de begroting van VWS te laten verlopen
(bijdrage 2014 € 28,0 miljoen).
Opdrachten Risicoverevening
Het systeem van risicoverevening wordt jaarlijks aangepast aan de
gewijzigde omstandigheden in de zorg. In 2014 en de jaren daarna wordt
vooral het ex ante vereveningsmodel voor de curatieve geestelijke
gezondheidszorg verbeterd. Verder vindt er een kwantitatieve analyse
plaats van de werking van het vereveningssysteem. Hiervoor is in 2014
circa € 1,4 miljoen beschikbaar.
Opdrachten in het kader van aanpak fraude
Om verder inzicht te verkrijgen in de oorzaken en mogelijke oplossingen
gericht op de aanpak van zorgfraude worden diverse onderzoeken verricht
die er op gericht zijn om de concrete aanpak van verbeterpunten in de
keten van patiënt /aanbieder/verzekeraar/toezichthouder te onderbouwen
en te monitoren. Deze onderzoeken zullen onder andere betrekking
hebben op systeemverheldering, internationale vergelijkingen en best
practices. Het doel van de onderzoeken is om vast te stellen wat we hieruit
kunnen leren. Daarnaast wordt aandacht besteed aan publiekscommunicatie en gerichte communicatie aan veldpartijen (totaal € 1,2 miljoen in
2014). Voor nieuw beleid wordt verwezen naar het plan van aanpak dat in
september 2013 naar de Tweede Kamer wordt toegestuurd.
Bijdragen aan agentschap CJIB en ZBO’s/RWT’s CVZ en SVB in verband
met actieve opsporing onverzekerden en wanbetalers
Het kabinet vindt het ongewenst dat mensen zich aan de solidariteit van
de Zorgverzekeringswet onttrekken door zich niet te verzekeren. Op grond
van de Wet opsporing en verzekering onverzekerden zorgverzekering
worden onverzekerde verzekeringsplichtigen actief opgespoord. Die
opsporing vindt plaats door het CVZ door middel van vergelijking van een
door de Sociale Verzekeringsbank (SVB) gebouwd bestand van alle
AWBZ-verzekerden en het referentiebestand verzekerden Zorgverzekeringswet (RBVZ) dat alle Zvw-verzekerden bevat. Inning van de bestuurlijke boetes vindt plaats door het Centraal Justitieel Incasso Bureau (CJIB).
De uitvoeringskosten van het CJIB en de SVB worden vanaf de
VWS-begroting betaald.
Op grond van de Wet structurele maatregelen wanbetalers zorgverzekering worden wanbetalers die geen premie betalen bij zes maanden
premieachterstand door de zorgverzekeraar overgedragen aan het CVZ.
Via onder andere bronheffing betalen zij verplicht een bestuursrechtelijke
premie van 130%. De uitvoeringskosten worden vanaf de VWS-begroting
betaald. Van de bestuursrechtelijke premie die wanbetalers betalen wordt
30/130ste deel aangewend voor de uitvoering. In 2012 is een begin
gemaakt met activiteiten die erop gericht zijn te voorkomen dat mensen in
een bestuursrechtelijk premieregime terecht komen (door onder andere
samenwerking tussen zorgverzekeraars en gemeenten). In 2014 zullen
deze preventieve activiteiten, die in 2013 meer concreet zijn ingevuld en
die ertoe strekken de betaal- en afloscapaciteit van de schuldenaar zo
goed mogelijk aan te wenden voor aflossing van premieschulden, worden
doorontwikkeld. Eveneens zullen in 2014 de aangekondigde maatregelen
worden (door)ontwikkeld ter optimalisering van het bestuursrechtelijke
premieregime en het bevorderen van de uitstroom
(TK 33 683, nrs. 2 en 3). Vanaf maart 2013 is een stijgende trend waar te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

58

Beleidsartikelen/Artikel 2

nemen in het aantal wanbetalers, vermoedelijk als gevolg van de
economische situatie.
Kengetallen onverzekerden en wanbetalers Zorgverzekeringswet

Aantal onverzekerden eind december bij het CVZ
Aantal wanbetalers eind december bij het CVZ

2011

2012

Raming
2013

58.000
318.000

39.000
293.000

40.000
340.000

Bron: maandrapportage CVZ.
Voor het jaar 2013 is de raming gebaseerd op de actuele cijfers uit de maandrapportage van het CVZ van 1 juni 2013.

Bijdrage aan ZBO/RWT CVZ voor het jaarlijks doorlichten van een deel van
het verzekerd pakket
Conform het regeerakkoord Rutte-Asscher zal het CVZ jaarlijks een deel
van het verzekerd pakket doorlichten met een taakstellend bedrag aan
uitgavenbesparing (stringent pakketbeheer). Voor de uitvoering van deze
taak is een investering nodig in de capaciteit van het CVZ. De uitvoeringskosten worden vanaf de VWS-begroting betaald. Voor 2014 is daarvoor
een bedrag van € 10,0 miljoen begroot.
Bijdrage aan ZBO NZa: doorontwikkeling en beheer dbc-systematiek
De middelen op de begroting van VWS voor de (door)ontwikkeling en het
beheer van de dbc-systematiek zijn, in afwachting van de uitkomsten van
een heroverweging naar de verantwoordelijkheid- en taakverdeling tussen
publieke en private partijen bij de dbc- systematiek, vooralsnog in 2013 en
2014 beschikbaar gesteld aan de NZa. Deze middelen staan verantwoord
op artikel 4.
Bijdrage aan het Ministerie van Veiligheid en Justitie voor exploitatiekosten SLA C2000/GMS
VWS draagt 4,5% bij aan de exploitatiekosten van het digitale communicatiesysteem voor de hulpverleningsdiensten, C2000. Daarmee is het
aandeel van de ambulancezorg gedekt. Deze uitgaven zijn structureel
€ 4,1 miljoen per jaar.
Ontvangsten
Ontvangsten wanbetalers en onverzekerden
De ontvangsten als gevolg van de aan wanbetalers opgelegde bestuursrechterlijke premie worden met ingang van 2012 voor 100/130ste deel
toegevoegd aan het Zorgverzekeringsfonds; 30/130ste deel hiervan wordt
toegevoegd aan de begroting van VWS, waaruit de uitvoeringskosten
worden gefinancierd. De ontvangsten als gevolg van de inning van
bestuurlijke boetes in geval van onverzekerdheid worden toegevoegd aan
de begroting van VWS. Voor 2014 is het totale bedrag geraamd op € 34,8
miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

59

Beleidsartikelen/Artikel 3

Artikel 3 Langdurige zorg en ondersteuning
1. Algemene beleidsdoelstelling
Een stelsel voor maatschappelijke ondersteuning en langdurige zorg dat
ieder mens in staat stelt om zijn leven zo lang mogelijk zelf in te vullen en
waarbij ondersteuning en zorg worden aangeboden op grond van de
complexiteit van de zorgvraag én de kwetsbaarheid van de betreffende
burger. Er wordt gestreefd naar welbevinden en (daarmee naar) een
afname van de afhankelijkheid van ondersteuning en zorg. Dit alles tegen
maatschappelijk aanvaardbare kosten.
In aanloop naar de invoering van de hervorming van de langdurige zorg
en ondersteuning (in 2015) zal een nieuwe algemene indicator of kengetal
worden ontwikkeld. Onderstaande gegevens hebben hoofdzakelijk
betrekking op de ondersteuningskant van bijgaand artikel.
Kengetal: De participatie van mensen met een lichamelijke beperking, lichte of
matige verstandelijke beperking, ouderen (≥ 65 jaar) en de algemene bevolking
in 2012 (percentages)

100
94
90

90

90

82

80

88 90
84

80

73
70

70

68

66
62

59

60
53

50

46

52

59

51

46

43
40

40

39
37

35

29

30
20

15

10

lichamelijke beperking
ouderen (≥ 65 jaar)

maandelijks vrienden ontmoeten

maandelijks verenigingsactiviteit
doen en/of cursus

maandelijks uitgaansgelegenheid
bezoeken

opleiding/werkgerelateerde cursus*

vrijwilligerswerk

betaald werk (≥ 12 uur per week)*

gebruik van openbaar vervoer

dagelijks buitenshuis

8

regelmatig gebruik van twee
of meer buurtvoorzieningen

0

31

27

lichte of matige
verstandelijke beperking
algemene bevolking (≥ 18 jaar)

< 65 jaar. Bij mensen met een verstandelijke beperking gaat het om (on)betaald werk, zowel
65-plus als 65-min
Bron: Participatiemonitor 2013, NIVEL

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

60

Beleidsartikelen/Artikel 3

Mensen met een lichamelijke beperking zijn conform de participatiemonitor van het NIVEL mensen met langdurige motorische en/of zintuiglijke
beperkingen. De ernst van de beperking wordt vastgesteld aan de hand
van de activiteiten die men (zelfstandig) kan doen. Het gaat om activiteiten
op het gebied van algemene dagelijkse levensverrichtingen (ADL) en
mobiliteit, huishoudelijke activiteiten en om het zien en horen. In het
kengetal zijn de gegevens opgenomen over mensen met en lichte of
matige verstandelijke beperking op basis van vragen aan naasten over de
feitelijke participatie van hun met een verstandelijke beperking. Hiervoor
is gekozen omdat de vraagstelling bij naasten beter aansluit bij die van de
algemene bevolking.
Bovenstaand kengetal toont de participatie in 2012 op basis van de
participatiemonitor van het NIVEL. Op basis hiervan kan worden gesteld
dat mensen met een lichamelijke beperking minder vaak betaald werk
hebben en ook minder relatief vaak vrijwilligerswerk doen. Ouderen
boven de 65 jaar doen vaker vrijwilligerswerk dan jongeren. Het kengetal
laat zien dat 46% van de mensen met een verstandelijke beperking
volgens hun naasten gebruik maken van het openbaar vervoer. Een deel
van de mensen maakt gebruik van andere vervoersvoorzieningen,
bijvoorbeeld via een zorgaanbieder of familie. Het gebruik van het
openbaar vervoer is de afgelopen jaren gelijk gebleven. Het beeld uit de
literatuur dat het sociale netwerk van mensen met een verstandelijke
beperking klein is en veelal bestaat uit zorgprofessionals en familie wordt
bevestigd door de monitor: niet meer dan 16% van de mensen heeft (ook)
regelmatig contact met vrienden zonder een beperking. Op basis van de
meerjarige gegevens van de participatiemonitor van het NIVEL kan
worden gesteld dat er enige beweging is in de participatie van mensen
met beperkingen, ouderen en de algemene bevolking. Zo zijn meer
mensen met een lichamelijke beperking en ouderen vrijwilligerswerk gaan
doen, wat goed past in de beleidsdoelstellingen van de Wmo. Mensen
vinden het belangrijk om te participeren en er is ook behoefte om meer te
participeren. Tegelijkertijd is het zo dat de totale participatie van mensen
met een lichamelijke beperking of een lichte of matige verstandelijke
beperking niet is veranderd in de periode 2008–2012 en ook de totale
participatie van ouderen is onveranderd (periode 2009–2012).
2. Rol en verantwoordelijkheid Minister
De Minister is verantwoordelijk voor een goed werkend en samenhangend stelsel voor maatschappelijke ondersteuning en langdurige zorg.
De Minister stimuleert zelfredzaamheid en participatie om iedereen in
staat te stellen zijn leven zo lang mogelijk zelf in te vullen. Zo nodig wordt
daarbij ondersteuning en/of zorg geboden, rekening houdend met het
eigen sociale netwerk, de complexiteit van de zorgvraag en de kwetsbaarheid van de betreffende burger. Daarbij wordt gestreefd naar een zo
hoog mogelijk welbevinden en daarmee een afnemend beroep op
ondersteuning en zorg.
De Minister stimuleert de ontwikkeling en brede verspreiding van kennis,
waaronder goede voorbeelden en innovaties op het gebied van
langdurige zorg en maatschappelijke ondersteuning en ondersteunt
initiatieven om de kwaliteit en het innoverend vermogen van de zorg en
de ondersteuning te versterken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

61

Beleidsartikelen/Artikel 3

De Minister stelt de wettelijke kaders van de Wmo en de AWBZ vast en
stuurt voorts door het maken van bestuurlijke afspraken en het monitoren
van de uitkomsten. De Minister is daarnaast verantwoordelijk voor de
uitvoering van het bovenregionaal sociaalrecreatief vervoer en het
mantelzorgcompliment.
De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Algemene Wet
Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) vormen de wettelijke basis voor dit
stelsel. Voorts financiert de Minister de AWBZ en de decentralisatieuitkeringen vrouwenopvang en maatschappelijke opvang, het verslavingsbeleid en de openbare geestelijke gezondheidszorg. In dit begrotingsartikel zijn de begrotingsuitgaven voor langdurige zorg en maatschappelijke
ondersteuning opgenomen. De premie-uitgaven en ontvangsten op het
terrein van langdurige zorg komen aan bod in het hoofdstuk Financieel
Beeld Zorg (FBZ).
De Minister is (mede)financier door onder meer de rijksbijdrage in de
kosten van kortingen (BIKK) in de AWBZ en door het verstrekken van
subsidies aan partijen die een belangrijke rol vervullen binnen het stelsel,
zoals het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

62

Programma’s In voor Zorg en
Ambient assisted living
Programma actieplan
onvrijwillige zorg
Implementatie kwaliteitskader
verantwoorde zorg
Nationaal Programma
Ouderenzorg en programma
Meer tijd voor de cliënt
ZonMw-verbeterprogramma
voor meer kwaliteit en een
doelgerichte en efficiënte
aanpak van palliatieve zorg

Programma’s Welzijn Nieuwe
Stijl en de Kanteling
Ondersteuningsprogramma
zwerfjongeren
Project Aanpak geweld in
huiselijke kring (tot en met
2014)

Stimuleren participatie en
zelfredzaamheid

Zorgdragen voor goede en
toegankelijke langdurige zorg
tegen maatschappelijk
aanvaardbare kosten

Stimuleren

Beleidsterrein

Rol en verantwoordelijkheid Minister

Subsidies aan Centrum
Indicatiestelling Zorg (CIZ),
Centra voor Consultatie en
Expertise (CCE) en op grond
van de regeling Palliatief
Terminale Zorg
Subsidies en opdrachten
kennis en advies (o.a. Vilans)
Bekostiging bijdrage in kosten
van kortingen

Wet Maatschappelijke
Ondersteuning,
decentralisatie-uitkering
vrouwenopvang en
decentralisatie-uitkering
maatschappelijke opvang,
verslavingsbeleid, openbare
geestelijke gezondheidszorg
Subsidies en opdrachten voor
kennis en advies (o.a. Movisie)
Bekostiging bovenregionaal
sociaalrecreatief vervoer.
Mantelzorgcomplimenten en
ondersteuning en versterking
van de kwaliteit van
mantelzorg
Uitvoering acties uit de brief
Geweld In Afhankelijkheidsrelaties en het Actieplan
«Ouderen in veilige handen»

Financieren

Aanpassing wettelijk kader
AWBZ
Terugdringen administratieve
lasten door programma Meer
tijd voor de cliënt
Opstellen beleidsregels
indicatiestelling en kwaliteitseisen
Ontwikkeling regelgeving: Wet
Zorg en Dwang

Aanpassing Wmo;
wetsvoorstel Wmo 2015
Beheer wettelijk kader Wmo:
versterking positie slachtoffers
geweld in huiselijke kring
Voorbereiding ratificering VN
Verdrag inzake de rechten van
personen met een beperking

Regisseren

Het CIZ verzorgt de indicatiestelling voor de AWBZ
Het College voor zorgverzekeringen verzorgt de AWBZ-brede
zorgregistratie

De Sociale Verzekeringsbank
verzorgt de uitvoering van de
Regeling maatschappelijke
ondersteuning
De gemeenten voeren de Wmo
uit

(Doen) uitvoeren

Beleidsartikelen/Artikel 3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

63

Beleidsartikelen/Artikel 3

3. Prioriteiten 2014 en beleidswijzigingen
In 2014 zullen de prioriteiten in het teken staan van de hervorming van de
langdurige zorg en ondersteuning (TK 30 597, nr. 296). Gemeenten krijgen
vanaf 2015 een brede verantwoordelijkheid voor de maatschappelijke
ondersteuning van hun inwoners. Een aantal aanspraken op grond van de
AWBZ komt te vervallen. Het gaat om begeleiding, het bijbehorende
vervoer, persoonlijke verzorging, kortdurend verblijf en de aanspraak van
burgers die op grond van een indicatie voor verblijf in een beschermde
woonvorm wonen. Er wordt veel geïnvesteerd in een zorgvuldige
transitie. De transitie naar de nieuwe situatie is een gedeelde verantwoordelijkheid van meerdere partijen zoals de rijksoverheid, gemeenten en
aanbieders. Zorg gericht op genezing of behoud van lichamelijke en
geestelijke functies, zoals verpleging, wordt verleend vanuit de Zorgverzekeringswet (Zvw). Om de samenhangende zorg vanuit de Zvw te
versterken, worden onderdelen van huidige AWBZ die gericht zijn op
behandeling en verpleging onder de Zvw gebracht. Tegelijkertijd wordt de
huidige AWBZ vervangen door een nieuwe wet die zich richt op al
diegenen die (niet langer) in staat zijn de voor hen noodzakelijke zorg en
ondersteuning te regisseren. De verantwoordelijkheid voor het organiseren van integrale zorg die zij nodig hebben ligt bij de aanbieder en de
verzekeraar. Voor meer informatie wordt verwezen naar het Financieel
Beeld Zorg.
De prioriteiten voor 2014 en de beleidswijzigingen zijn:
– De gemeenten, aanbieders, verzekeraars en cliënten- en patiëntenorganisaties zullen op basis van het transitieplan hervorming langdurige
zorg worden ondersteund bij de voorbereidingen naar de nieuwe
situatie. De Tweede Kamer zal voor oktober 2014 het transitieplan
hervorming langdurige zorg ontvangen. Onderdelen daarvan zijn een
transitieplan voor de Wmo, de Zvw en de kern-AWBZ, een spoorboekje
en een algemeen deel waarin de samenhang tussen één en ander is
aangegeven.
– Gedurende de transitie wordt door een monitor zicht gehouden op de
voortgang en mogelijke risico’s/knelpunten, om tijdig signalen te
ontvangen wanneer en welke partijen achter dreigen te raken.
Hierdoor wordt ondersteuning op lokaal niveau en passend bij de
knelpunten tijdig ingezet.
– De balans tussen formele en informele zorg wordt in 2014 verder
verbeterd door niet meer apart te kijken naar de vraag van een cliënt
en de vraag van mantelzorgers, maar integraal te kijken naar de cliënt
en zijn sociale netwerk. Centraal staat wat de cliënt en zijn omgeving
zelf kunnen doen. Vervolgens moet worden bekeken wat aanvullend
van professionals en gemeenten nodig is om het zo goed mogelijk zelf
te kunnen blijven doen.
De noodzaak voor de hervorming van de langdurige zorg is allereerst
ingegeven vanuit de veranderende eisen die mensen stellen aan de
kwaliteit van het leven. Mensen willen zo lang mogelijk thuis in hun
eigen omgeving wonen en niet eenzaam zijn. De hervorming is erop
gericht de zorg en ondersteuning voor ouderen en mensen met een
beperking aan te passen aan die wens. Dat vraagt een andere
organisatie van zowel de zorg die door professionals wordt gegeven
als de ondersteuning die hun naasten hierbij kunnen bieden:
wanneer mensen langer in hun omgeving willen blijven wonen zal er
ook meer van die omgeving worden gevraagd.
(TK 30 169, nr. 28 d.d. 20 juli 2013)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

64

Beleidsartikelen/Artikel 3

–

–

–

–

–

–

–

–

Organisaties in de langdurige zorg krijgen in de toekomst te maken
met andere eisen van de samenleving, zoals een krapper wordende
arbeidsmarkt, financiële en economische druk. Zorgaanbieders krijgen
te maken met andere partijen die andere eisen stellen. Dit vraagt hen
om meer vanuit ondersteuning en minder vanuit zorg te handelen.
Door middel van het programma «In voor zorg» worden zij hierin
ondersteund.
Fraude met het persoonsgebonden budget (pgb) of zorg in natura kan
niet worden getolereerd. Het tast het rechtsgevoel van Nederlanders
aan omdat middelen die zijn bedoeld voor kwetsbare mensen
verdwijnen in de zakken van criminelen. Daarom wordt uitvoering
gegeven aan het fraudeplan dat eind 2013 naar de Kamer zal worden
gestuurd.
Van belang is dat cliënten binnen de Treeknorm de zorg krijgen die
nodig is. Afgelopen halfjaar heeft VWS een taskforce ingesteld om de
betrouwbaarheid van de wachtlijsten te verbeteren en de informatie
beter te ontsluiten. Inmiddels is de omvang van de wachtlijst fors
gedaald. Voortaan kunnen belanghebbenden via de site www.zorgregistratie.nl van het CVZ toegang krijgen tot de module wachtlijsten
AWBZ.
In vervolg op de inzet in Nederland om de dementiezorg te verbeteren
en om de internationale programma’s in ons land goed te verankeren,
stelt het kabinet in de periode 2013–2016 in totaal € 32,5 miljoen
beschikbaar (TK 25 424, nr. 203) voor de uitvoering van wetenschappelijk onderzoek binnen het deltaplan Dementie en internationale
samenwerkingsprojecten. Met deze samenwerking tussen overheid,
wetenschap en bedrijfsleven sluit het deltaplan uitstekend aan bij de
innovaties die het kabinet beoogt met het topsectorenbeleid.
In de Wmo-werkplaatsen, samenwerkingsverbanden van lectoren van
hoge scholen, aanbieders, cliënten en gemeenten is veel relevante
kennis voor diverse beroepsgroepen ontwikkeld. Deze kennis wordt
ondergebracht in de diverse onderwijsprogramma’s van de hoge
scholen.
De horizontale verantwoording (art. 9 Wmo) zal in 2014 worden
verbeterd door een standaard cliëntervaringsonderzoek te implementeren.
De positie van (potentiële) slachtoffers van geweld in afhankelijkheidsrelaties zal door een brede ketenaanpak worden versterkt. Eind 2014 is
een toekomstbestendig stelsel voor hulp en opvang van alle slachtoffers van geweld in huiselijke kring tot stand gebracht (brief «Aanpak
van geweld in afhankelijkheidsrelaties», TK 28 345, nr. 117, TK 33 400
XVI, nr. 14).
De ratificatie van het VN Verdrag Handicap wordt in 2015 een feit. Dit
betekent dat de benodigde wetsvoorstellen voor ratificatie in 2014
door beide Kamers moeten zijn behandeld. Ter voorbereiding op de
ratificatie zal structureel overleg worden gevoerd met alle relevante
sectoren en veldpartijen, maar ook werkgevers- en werknemersorganisaties om zo met een gezamenlijke inzet te komen tot een
continue verbetering van de inclusieve samenleving en zodoende
vorm te geven aan de implementatie van het Verdrag. Dit zal in
samenhang gebeuren met de programma’s «In voor Zorg» en
«Aandacht Voor Iedereen».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

65

Beleidsartikelen/Artikel 3

4. Budgettaire gevolgen van beleid
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Verplichtingen

5.638.535

4.117.650

4.193.311

4.476.277

4.714.178

4.949.335

5.210.452

Uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

5.633.963

4.117.754

4.193.291
98%

4.476.277

4.714.178

4.949.335

5.210.452

208.778

206.394

200.490

193.954

192.849

192.843

43.320

42.555

41.032

34.523

33.420

33.416

7.929
12.400
3.490

7.939
12.400
3.107

7.939
12.400
3.107

7.939
12.400
3.107

7.939
12.400
3.107

7.939
12.400
3.107

432

432

432

432

432

432

Inkomensoverdrachten
Mantelzorgcompliment

86.627
86.627

86.627
86.627

86.627
86.627

86.627
86.627

86.627
86.627

86.627
86.627

Opdrachten
waarvan onder andere:
Bovenregionaal gehandicaptenvervoer
Geweld in afhankelijkheidsrelaties

72.399

70.780

69.399

69.372

69.370

69.368

60.510
3.112

60.510
3.112

60.513
3.112

60.513
3.112

60.511
3.112

60.509
3.112

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
SVB: uitvoering Regeling maatschappelijke
ondersteuning

3.000

3.000

3.000

3.000

3.000

3.000

3.000

3.000

3.000

3.000

3.000

3.000

Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
VenJ: opvang minderjarige meisjes
Gemeentefonds: opvang speciale doelgroepen

3.000
1.800
1.200

3.000
1.800
1.200

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

3.908.976

3.986.897

4.275.787

4.520.224

4.756.486

5.017.609

Subsidies
waarvan onder andere:
Centrum Indicatiestelling Zorg
Aanpak fraude persoonsgebonden budget
Subsidieregeling palliatieve zorg
Kwaliteitsverbetering palliatieve zorg
Programma «In voor zorg!»
Stichting Centrum Consultatie en expertise
Vilans
Integraal Kankercentrum Nederland

214.495

207.656

165.542

161.441

162.764

162.588

111.000
12.500
18.810
7.642
16.535
10.890
5.144
6.400

106.745
17.500
18.943
7.642
18.400
9.873
5.268
6.400

87.272
5.000
18.945
7.642
15.400
9.797
5.186
6.400

86.807
5.000
18.944
7.642
15.000
9.797
5.186
6.400

86.807
5.000
18.944
7.642
15.000
9.797
5.186
6.400

86.807
5.000
18.942
7.642
15.000
9.797
5.186
6.400

Bekostiging
Bijdrage in de kosten van kortingen (BIKK)

3.679.200
3.679.200

3.758.800
3.758.800

4.085.600
4.085.600

4.330.600
4.330.600

4.566.400
4.566.400

4.827.700
4.827.700

Opdrachten
waarvan onder andere:
Aanpak fraude persoonsgebonden budget
Programma «Kwaliteit palliatieve zorg’
Programma «Informatievoorziening zorg en
ondersteuning’
Zorg en dwang
Deltaplan Dementie
Nationaal Programma Ouderenzorg

13.054

18.427

22.631

26.169

25.308

25.307

2.500
2.547

2.500
2.547

0
2.547

0
2.547

0
2.547

0
2.547

4.000
750
1.200
1.000

4.000
1.500
1.750
3.000

4.000
0
1.750
3.000

4.000
0
1.750
3.000

4.000
0
1.750
3.000

4.000
0
1.500
3.000

Bijdrage aan agentschappen
CIBG: Opdrachtgeverschap WTZi

2.227
2.227

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

1. Stimuleren participatie en zelfredzaamheid
van mensen met beperkingen
Subsidies
waarvan onder andere:
Movisie
Geweld in afhankelijkheidsrelaties
Mezzo
Bekostiging

2. Zorgdragen voor goede en toegankelijke
langdurige zorg tegen maatschappelijk
aanvaardbare kosten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

66

Beleidsartikelen/Artikel 3

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

0
0

2.014
2.014

2.014
2.014

2.014
2.014

2.014
2.014

2.014
2.014

3.441

3.441

3.441

3.441

3.441

3.441

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
CVZ: AWBZ-brede zorgregistratie
Ontvangsten

7.320

Budgetflexibiliteit
Subsidies
Van het beschikbare budget ad € 250,2 miljoen is 90% juridisch verplicht.
Het betreft de financiering van aangegane verplichtingen op basis van de
Kaderregeling VWS-subsidies. Dit betreft zowel instellingsubsidies die
jaarlijks worden verleend als projectsubsidies die meerjarig kunnen zijn.
Bekostiging
Van het beschikbare budget ad circa € 3,8 miljard is 100% juridisch
verplicht. Het betreft voornamelijk de bekostiging van wachtgelden en de
bijdrage in de kosten van kortingen (BIKK).
Inkomensoverdrachten
Van het beschikbare budget ad € 86,6 miljoen is 100% juridisch verplicht.
Het betreft de financiering van het mantelzorgcompliment.
Opdrachten
Van het beschikbare budget ad € 89,2 miljoen is 83% juridisch verplicht.
Het betreft onder andere bovenregionaal gehandicaptenvervoer, geweld
in afhankelijkheidsrelaties, programma «Meer tijd voor de cliënt»,
programma «Kwaliteit palliatieve zorg», programma «Informatievoorziening zorg en ondersteuning» en de ontwikkeling en evaluatie van het
persoonsgebonden budget.
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Van het beschikbare budget ad € 5,0 miljoen is 100% juridisch verplicht.
Het betreft de bijdrage aan de SVB inzake de uitvoering Regeling
maatschappelijke ondersteuning en het CVZ inzake de AWBZ-brede
zorgregistratie.
Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken
Van het beschikbare budget ad € 3,0 miljoen is 100% juridisch verplicht.
Het betreft de financiering van de opvang van minderjarige meisjes en de
financiering van de pilots opvang voor «specifieke groepen».
5. Instrumenten
Stimuleren participatie en zelfredzaamheid van mensen met
beperkingen
Subsidie aan Movisie
Het kennisinstituut Movisie ontvangt in 2014 circa € 7,9 miljoen subsidie
voor de ondersteuning van gemeenten en instellingen bij de adequate
uitvoering van de Wmo en aanpalende terreinen door middel van het
verzamelen, verrijken, valideren en verspreiden van kennis op het terrein
van de Wmo.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

67

Beleidsartikelen/Artikel 3

Subsidie Mezzo (mantelzorgondersteuning)
De vereniging Mezzo ontvangt subsidie voor het versterken van de
kwaliteit van de mantelzorgondersteuning (circa € 3,1 miljoen).
Inkomensoverdrachten en bijdrage aan ZBO/RWT Sociale verzekeringsbank ten behoeve van het mantelzorgcompliment
Als blijk van waardering kunnen zorgvragers hun mantelzorger
voordragen voor een mantelzorgcompliment (Regeling maatschappelijke
ondersteuning). In 2014 bedraagt het compliment € 200,– en het
totaalbedrag aan versterkte mantelzorgcomplimenten is in 2014 begroot
op € 86,6 miljoen.
Er wordt een bijdrage aan de Sociale Verzekeringsbank verleend voor
uitvoering van de Regeling maatschappelijke ondersteuning op basis
waarvan het mantelzorgcompliment wordt verstrekt (circa € 3,0 miljoen in
2014).
Dit kengetal geeft aan hoeveel mantelzorgcomplimenten door de Sociale
Verzekeringsbank zijn verstrekt per boekjaar.
Kengetal: Aantal versterkte mantelzorgcomplimenten in een jaar

500.000

400.000

300.000

200.000

100.000

0
Boekjaar Boekjaar Boekjaar Boekjaar Boekjaar Boekjaar Boekjaar
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
Bron: Sociale Verzekeringsbank. Het aantal verstrekte mantelzorgcomplimenten in 2013 betreft
een raming.

Subsidies, opdrachten en bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken
transitie en transformatie
De middelen (circa € 8,6 miljoen) worden ingezet voor de ondersteuning
van gemeenten, aanbieders, verzekeraars en cliënten- en patiëntenorganisaties bij de voorbereidingen op de hervorming van de langdurige zorg.
Hiernaast stelt het kabinet, in aanvulling op de middelen die in het kader
van de decentralisatie begeleiding reeds beschikbaar zijn gesteld voor
gemeenten (€ 47,6 miljoen in 2012; € 32 miljoen in 2013), in 2014 een
bedrag van € 37 miljoen beschikbaar via de algemene uitkering van het
gemeentefonds. Deze middelen zijn bedoeld om gemeenten te compenseren voor de (transitie)kosten die samenhangen met de inwerkingtreding
van de nieuwe Wmo per 2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

68

Beleidsartikelen/Artikel 3

Subsidies en opdrachten aanpak geweld in afhankelijkheidsrelaties,
inclusief ouderenmishandeling
De middelen (circa € 15,5 miljoen) worden ingezet voor het toekomstig
stelsel van hulp en opvang aan alle slachtoffers van geweld in huiselijke
kring (implementatie regiovisies «geweld in huiselijke kring», kwaliteitsborging, de samenvoeging van de Steunpunten huiselijk geweld en de
Advies- en Meldpunten Kindermishandeling). Het actieplan «Ouderen in
veilige handen» wordt eind 2014 geëvalueerd.
Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken opvang specifieke groepen
Via de begroting van het Ministerie van Veiligheid en Justitie wordt ook in
2014 de opvang van minderjarige meisjes gefinancierd (circa € 1,8
miljoen). De financiering van de pilots opvang voor «specifieke groepen»,
waaronder ook de mannenopvang (€ 1,2 miljoen) via het gemeentefonds
blijft gehandhaafd in 2014. Voor zowel van de opvang minderjarige
meisjes als de overige specifieke groepen geldt dat vanaf 2015 een
structurele oplossing binnen het gemeentelijk domein zal worden
gerealiseerd.
Opdracht bovenregionaal gehandicaptenvervoer
Mensen met een mobiliteitsbeperking kunnen gebruik maken van het
bovenregionaal sociaalrecreatief vervoer (BRV, voorheen bekend als
Valys) per (deel)taxi (circa € 60,3 miljoen in 2014).
In 2012 was de klanttevredenheid over het BRV onverminderd hoog en
stabiel (over het geheel genomen waarderen pashouders het reizen met
het BRV met een 8,6), zie onderstaand kengetal.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

69

Beleidsartikelen/Artikel 3

Kengetal: Valys indexcijfers

200
178
165

150

143
132
123

100

100

106 108 108 108

109
100

114

123
100

100

92

87

82

75

50

0
Klanttevreden- Aantal pashou- Aantal pashou- Percentage van
heid over
ders met standers met hoog het aantal ValysValys (2008 = 8) daard pkb Valys
pkb Valys
pashouders dat
(2008 = 209.592) (2008 = 7.444) daadwerkelijk reist
met bovenregionaal
vervoer gehandicapten
(2008 = 59,5%)
2008

2009

2010

2011

2012

Bron: Tevredenheidsonderzoek Valys, november 2012, Jes marketing en onderzoek.
pkb = persoonlijk kilometer budget
Het BRV is vraagafhankelijk vervoer, dit betekent dat factoren zoals de toegankelijkheid van het
lokale openbaar vervoer, het weer of de gezondheid van de pashouders invloed kunnen hebben
op het aantal verreden kilometers.

Zorgdragen voor goede en toegankelijke langdurige zorg tegen
maatschappelijk aanvaardbare kosten
Subsidie aan het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ)
Het CIZ verzorgt de onafhankelijke, objectieve en integrale indicatiestelling
voor de AWBZ. In het huidige kader is hiervoor in 2014 een bedrag van
€ 106,7 miljoen beschikbaar. Uit onderstaand figuur valt af te lezen dat het
percentage indicatieaanvragen dat door het CIZ binnen de wettelijke
termijn wordt afgehandeld hoog is (99% in 2012).
Naar aanleiding van de transitie die het CIZ als gevolg van de herziening
van de langdurige zorg dient door te voeren wordt een nieuw meerjarenkader opgesteld.
Het CIZ heeft in 2012 opnieuw het percentage aanvragen dat is afgedaan
binnen de daarvoor wettelijk toegestane termijn (0 tot 6 weken) weten te
verhogen ten opzichte van het jaar ervoor (zie onderstaand figuur).
Bovendien is het aantal aanvragen dat binnen 0 tot 2 weken wordt
afgedaan toegenomen van 70% in het eerste kwartaal 2011 naar 83,2% in
het vierde kwartaal 2012. Het totale aantal aanvragen dat in behandeling
werd genomen in 2012 lag weliswaar iets lager (952.000 ten opzichte van
het jaar 2011 981.000), het aantal besluiten waarin enige vorm van zorg
wordt geïndiceerd ligt met 857.000 tienduizend hoger dan het jaar ervoor.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

70

Beleidsartikelen/Artikel 3

De verwachting is dat het aantal aanvragen voor AWBZ zorg in 2014
vergelijkbaar zal zijn met het aantal over 2013. Tegelijkertijd worden de
voorbereidingen voor de invoering van de nieuwe wetgeving per 2015 ter
hand genomen en zal ook de organisatie van het CIZ zelf gedurende het
jaar wijziging ondergaan. Het streven is er niettemin op gericht om het
aantal op «op tijd» gerealiseerde besluiten daaronder niet te laten lijden.
Indicator: Percentage indicatieaanvragen dat is afgehandeld binnen de wettelijke termijn (0 tot 6 weken)

100%
99%
98%
97%
96%
95%
94%
93%
92%
91%
90%
89%
88%
87%
86%
85%

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

Bron: Jaarverslag CIZ 2012, pagina 10.

Subsidies en opdrachten aanpak fraude persoongebonden budget
Ten behoeve van de aanpak van fraude bij het persoongebonden budget
(pgb) is in 2014 € 20,0 miljoen beschikbaar. Dit bedrag wordt ingezet voor
de invoering van trekkingsrechten, voor het vormgeven van een apart
opsporingsunit voor pgb fraude bij de Inspectie SZW en voor het afleggen
van huisbezoeken door de zorgkantoren aan circa 30.000 budgethouders.
Subsidies en opdrachten ten behoeve van (kwaliteitsverbetering)
palliatieve zorg
Na besluitvorming over de positie van de palliatieve zorg in het nieuwe
stelsel van zorg en ondersteuning vindt finale besluitvorming plaats over
de stimuleringsmiddelen voor de kwaliteitsverbetering van de palliatieve
zorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

71

Beleidsartikelen/Artikel 3

Kengetal: Totaal aantal personen dat door middel van de subsidieregeling palliatief terminale zorg is ondersteund in de laatste levensfase per 30 juni van een
jaar

8.800
8.700
8.600
8.500
8.400
8.300
8.200
8.100
8.000
7.900
7.800
7.700
2009

2010

2011

2012

Bron: VWS, subsidieregeling Palliatief terminale zorg

Subsidie programma «In voor zorg»
Organisaties in de langdurige zorg krijgen in de toekomst te maken met
andere eisen van de samenleving een krapper wordende arbeidsmarkt,
financiële en economische druk en het daarmee samenhangende
overheidsbeleid zoals onder andere de Herziening van de langdurige zorg.
Zorgaanbieders zullen te maken krijgen met andere partijen die andere
eisen stellen. Dit vraagt zorgaanbieders om nieuwe manieren van leveren
van ondersteuning en zorg. Het programma «In voor zorg!» helpt
zorgorganisaties hun werkprocessen in te richten met het oog op deze
toekomst (circa € 18,4 miljoen in 2014).
Subsidie aan stichting Centrum Consultatie en Expertise
De stichting Centrum Consultatie en Expertise ontvangt een subsidie van
€ 9,9 miljoen voor het bieden van perspectief aan individuele cliënten met
een bijzondere zorgvraag door inzet van expertise en (tijdelijke) extra
ondersteuning.
Subsidie aan Vilans
Vilans is het kenniscentrum voor de langdurende zorg. Samen met
professionals in het veld ontwikkelt Vilans vernieuwende en praktijkgerichte kennis en vinden nieuwe inzichten en goede voorbeelden snel en
succesvol hun weg in de praktijk. Het betreft een basisbudget en een
programmabudget voor kennisactiviteiten (€ 5,3 miljoen).
Subsidie Integraal Kankercentrum Nederland
Het Integraal Kankercentrum Nederland ontvangt een instellingssubsidie
van € 6,4 miljoen om, als organisatie waarin deskundigheid over alle
facetten van palliatieve zorg is samengebracht, de primaire zorgvraag te
ondersteunen door middel van consultatie en ontwikkeling van na- en
bijscholing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

72

Beleidsartikelen/Artikel 3

Bekostiging Bijdrage in kosten van kortingen (BIKK)
De BIKK is een rijksbijdrage die is ingesteld om de lagere premieopbrengst van de AWBZ als gevolg van de grondslagverkleining van de
AWBZ bij de invoering van het nieuwe belastingstelsel in 2001 te
compenseren (€ 3,8 miljard in 2014).
Opdrachten programma Informatievoorziening Herziening Langdurige
Zorg
Op het terrein van de informatievoorziening wordt een aantal projecten
uitgevoerd in samenwerking met onder andere de VNG, Zorgverzekeraars
Nederland en uitvoeringsorganisaties. Doel is onder meer het bevorderen
van de standaardisering van gegevensuitwisseling Wmo en AWBZ,
vereenvoudiging en modernisering van de AWBZ-brede zorgregistratie
(AZR) en beheer en verdere optimalisatie van de webvoorziening
Regelhulp (€ 4,0 miljoen).
Opdrachten in het kader van Deltaplan dementie
Sinds 2004 zijn in ons land programma’s uitgevoerd om de zorg voor
mensen met dementie te verbeteren. In vervolg op de inzet in Nederland
om de dementiezorg te verbeteren en om de internationale programma’s
in ons land goed te verankeren, hebben Nederlandse wetenschappers met
Alzheimer Nederland het initiatief genomen om het Deltapan Dementie te
ontwikkelen. Het Deltaplan Dementie wil een bijdrage leveren aan
oplossingen voor verschillende aspecten van deze aandoening en de vele
consequenties die deze aandoening heeft voor zowel de mens met
dementie, zijn omgeving als de samenleving als geheel (zie ook brief van
4 april 2013, TK 25 424, nr. 203). Het secretariaat van het deltaplan wordt
gevoerd door ZonMw.
Eind 2013 ontvangt de Tweede Kamer een brief inzake dementie en het
Deltaplan. Met deze samenwerking tussen overheid, wetenschap en
bedrijfsleven sluit het Deltaplan uitstekend aan bij de innovaties die het
kabinet beoogt met het topsectorenbeleid.
De VWS-bijdrage voor 2014 bedraagt € 8,2 miljoen, waarvan € 1,8
miljoen via artikel 3 ter beschikking wordt gesteld. Dit bedrag is bestemd
voor de uitvoering van het onderzoeksvoorstel van het deltaplan.
Subsidies en opdrachten Nationaal Programma Ouderenzorg
Het Nationaal Programma Ouderenzorg (NPO) levert een belangrijke
bijdrage aan de ontwikkeling van nieuwe interventies gericht op de zorg
voor en ondersteuning van kwetsbare ouderen. Vanaf 2008 zijn 73
projecten gestart. Eind 2013 zullen van 57 projecten de eindresultaten
bekend zijn, van 16 projecten ligt de einddatum in 2014. De evaluatiegegevens van alle experimenten zijn in een landelijk bestand beschikbaar
voor analyse, beoordeling en vergelijking. Het is uiteindelijk aan de
beroepsgroepen en het kwaliteitsinstituut om de doelmatig gebleken
interventies op te nemen in de professionele standaarden. De bij het NPO
betrokken partijen werken in 2014 en 2015 aan de oogst van de resultaten
en de overdracht van kennis en ervaring en instrumenten aan het veld.
VWS biedt hen daarbij steun in de voorwaardenscheppende sfeer
(€ 3,0 miljoen).
Bijdrage aan ZBO/RWT CVZ voor AWBZ-brede zorgregistratie
De AWBZ-brede zorgregistratie (AZR) is een uniforme systematiek
waarmee indicatieorganen, zorgkantoren en zorgaanbieders elektronisch
informatie over cliënten kunnen uitwisselen. Het College voor zorgverzekeringen (CVZ) draagt zorg voor de specificaties van de AZR, de
standaarden en de bedrijfsregels en begeleidt de implementatie van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

73

Beleidsartikelen/Artikel 3

AZR en ontvangt daarvoor een bijdrage van VWS. De bijdrage 2014
bedraagt € 2,0 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

74

Beleidsartikelen/Artikel 4

Artikel 4 Zorgbreed beleid
1. Algemene beleidsdoelstelling
Het scheppen van randvoorwaarden om het zorgstelsel te laten werken
zodat de kwaliteit, de toegankelijkheid en de betaalbaarheid van de zorg
voor de burger is gewaarborgd.
2. Rol en verantwoordelijkheid Minister
De Minister bevordert de werking van het stelsel door partijen in staat te
stellen hun rol te spelen en door belemmeringen weg te nemen die een
goede werking van het stelsel in de weg staan. Daar waar publieke
belangen in het geding zijn, die niet voldoende door (partijen in) het
stelsel behartigd kunnen worden, bevordert de Minister dat deze belangen
worden behartigd.
De positie van de cliënt wordt versterkt. Ten eerste door de rechten van de
cliënt te versterken door heldere, eenduidige wetgeving. Ten tweede door
te stimuleren dat patiënten- en gehandicaptenorganisaties hun rol in het
stelsel kunnen spelen.
De verantwoordelijkheid van de Minister wordt tevens ingevuld door met
stakeholders te streven naar een innovatieve en kwalitatieve beroepenstructuur met bijbehorende opleidingsmatrix ter invulling van de huidige
en toekomstige zorgvraag met aandacht voor kwaliteit, toegankelijkheid
en betaalbaarheid. Ook wordt – indien noodzakelijk – het arbeidsmarktbeleid van veldpartijen ondersteund en wordt gestimuleerd dat er
voldoende capaciteit aan zorgverleners beschikbaar is en blijft.
Ook zijn er randvoorwaarden gecreëerd om het innoverend vermogen van
de gezondheidszorg te waarborgen en wordt gezondheidsonderzoek en
het gebruik van de ontwikkelde kennis gestimuleerd.
De IGZ houdt toezicht op ruim twintig wetten, waaronder de Wet op de
beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG), de Kwaliteitswet
Zorginstellingen en de Geneesmiddelenwet. De uitgaven voor de IGZ
staan verantwoord op artikel 10 Apparaatsuitgaven.
De Minister heeft voor een goede werking van het zorgstelsel de
beschikking over verschillende zelfstandige bestuursorganen die een taak
hebben op het gebied van markttoezicht, pakketbeheer, kwaliteit en
transparantie.
In Caribisch Nederland wordt een passend aanbod van zorg en jeugdzorg
gerealiseerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

75

Financieren zorg 100% en
(mede)financieren jeugdzorg.

Zorg voor prikkels gericht op
kwaliteitsverbetering, normen
voor kwaliteit en transparantie.
Oprichten van een nationaal
kwaliteitsinstituut gezondheidszorg (zie CVZ).

Bewaken van de tot standkoming en het vasthouden van
een toekomstgericht opleidingscontinuüm, met juiste
kwaliteit en gewenste
instroom.
Monitoren en sturen van de tot
standkoming en het
vasthouden van een innovatieve, kwalitatieve beroepenstructuur.
Constant optimaliseren van de
inhoud en uitvoering van de
Wet BIG.
Bevorderen van een gezonde
arbeidsmarkt die personeel
weet te binden en te boeien en
voldoende wervend is.
Volgen van ontwikkelingen op
de arbeidsmarkt.

(Jaarlijks) evalueren van de
aanspraken in kader van
zorgregeling voor Caribisch
Nederland en indien nodig
aanpassen.
Voorbereiden regelgeving voor
de jeugdzorg (financiering,
kwaliteit) en realiseren van
CJG op de drie eilanden.

Samen met betrokken partijen
stimuleren van de verbetering
van het aanbod van
(jeugd)zorg, met name via de
uitvoering van de Middel
Lange Termijn Plannen die in
2008 samen met de eilandbesturen zijn vastgesteld.

Creëren randvoorwaarden om
innoverend vermogen van de
gezondheidszorg te
waarborgen.
Stimuleren van gezondheidsonderzoek en het gebruik van
ontwikkelde kennis (o.a.
ZonMw).

Kwaliteit, transparantie en
kennisontwikkeling

Financieren van het Stagefonds.
Bijdrage leveren aan regionaal
arbeidsmarktbeleid.
Bijdrage leveren aan stimulering van de kwaliteit van
opleiden en invulling geven
aan een adequate beroepenstructuur.

Zorg, welzijn en jeugdzorg op
Caribisch Nederland

Stimuleren van de juiste
kwaliteit van zorgopleidingen.
Stimuleren van een logische
opleidingsmatrix met de juiste
samenhang tussen opleidingen.
Bevorderen van een logische
beroepenstructuur, gebaseerd
op competenties nodig voor
de invulling van de huidige en
toekomstige zorgvraag en
gericht op samenwerking.
Stimuleren van beschikbaarheid van voldoende
gekwalificeerd zorgpersoneel.
Bevorderen van kwaliteit van
individuele zorgverlening.

Opleidingen, Beroepenstructuur
en Arbeidsmarkt

Zorgen voor adequate wet- en
regelgeving die positie patiënt
versterkt en privacy en
beveiliging borgt.

Regisseren

Opstellen van wetgeving
waarin taken van NZa, CVZ en
andere organisaties worden
vastgelegd.

Subsidieregeling voor
organisaties van patiënten- en
gehandicapten, zodat deze
mensen kunnen helpen hun rol
in het stelsel te spelen.

Positie cliënt

Financieren

Inrichten uitvoeringsactiviteiten

Stimuleren

Beleidsterrein

Rol en verantwoordelijkheid Minister

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

Uitvoeren zorgregelgeving voor
Caribisch Nederland door het
Zorgverzekeringkantoor op
Bonaire.

Via CVZ, NZa en andere
organisaties een bijdrage
leveren aan de uitvoering van
het stelsel.

(Doen) uitvoeren

Beleidsartikelen/Artikel 4

76

Beleidsartikelen/Artikel 4

3. Prioriteiten 2014 en beleidswijzigingen
De prioriteiten voor 2014 en de beleidswijzigingen zijn:
Positie cliënt
–

De positie van de cliënt wordt verbeterd.
Met de derde nota van wijziging Wet cliëntenrechten zorg van 15 april
2013 is het wetsvoorstel beperkt tot een wettelijke regeling van
kwaliteit, klachten en geschillen en heeft het wetsvoorstel een andere
naam gekregen, namelijk Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg
(Wkkgz). Op 4 juli 2013 heeft de Tweede Kamer de Wkkgz (TK 32402)
aangenomen en ligt nu ter behandeling in de Eerste Kamer. Als de
Eerste Kamer haar goedkeuring geeft zal in 2014 het wetsvoorstel in
werking treden en geïmplementeerd worden.
Op 24 mei 2013 is de derde nota van wijziging bij de Beginselenwet
AWBZ-zorg bij de Tweede Kamer ingediend (TK 33109). Op verzoek van
de Tweede Kamer zullen de bepalingen uit dit wetsvoorstel een plek
krijgen in het wetsvoorstel dat de kern AWBZ regelt. De Beginselenwet
AWBZ-zorg wordt ingetrokken.

Opleidingen beroepenstructuur en arbeidsmarkt
–

–

–

De zorgvraag stijgt de komende jaren als gevolg van demografische en
technologische ontwikkelingen. Tegelijkertijd wordt er zowel in de
langdurige zorg en ondersteuning als in de curatieve zorg een
omvangrijke transitie in gang gezet. Om het zorgaanbod daarbij te
waarborgen, zal de capaciteit van het zorgaanbod zowel kwalitatief als
kwantitatief op niveau moeten liggen en aansluiten bij de behoeften
van de burger. De primaire verantwoordelijkheid voor het arbeidsmarktbeleid in de zorgsector ligt bij de zorginstellingen en sociale
partners. De overheid heeft hierin een ondersteunende rol. Uitgaande
van deze verantwoordelijkheidsverdeling zijn in de Arbeidsmarktbrief
«Vertrouwen in professionals» (TK 29 282, nr. 128) de speerpunten
voor de overheid geformuleerd op het terrein van de arbeidsmarkt. In
de tweede helft van 2013 wordt een nieuwe arbeidsmarktbrief naar de
Tweede Kamer gestuurd.
Tot en met 2013 werden de (vervolg)opleidingen voor gespecialiseerde
verpleegkundigen en medisch ondersteunend personeel in het
zogeheten Fonds Ziekenhuisopleidingen via begrotingssubsidies
gefinancierd. Met ingang van 2014 worden deze opleidingen via een
beschikbaarheidbijdrage op grond van de Wet marktordening
gezondheidszorg (Wmg) gefinancierd. De uitvoering geschiedt door de
Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). De betalingen lopen via het CVZ. In
dit kader is het bij deze opleidingen horende budget van de begroting
overgeheveld naar de premiegefinancierde uitgaven (zie Financieel
Beeld Zorg).
In het zorgoverleg met sociale partners is afgesproken dat er een
kwaliteitsimpuls komt voor het personeel in algemene en categorale
ziekenhuizen (TK 33 566, nr. 29). Goed opgeleide en geëquipeerde
professionals, in het bijzonder verpleegkundigen, zijn immers hard
nodig. Het doel is dat de algemene en categorale ziekenhuizen vanaf
2014 via subsidiëring in de gelegenheid gesteld worden zoveel
mogelijk van de huidige medewerkers de mogelijkheid te bieden om
op een hoger professioneel niveau te functioneren. In het najaar 2013
wordt hiervoor het instrumentarium ontwikkeld. De benodigde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

77

Beleidsartikelen/Artikel 4

middelen worden van de premiegefinancierde uitgaven overgeheveld
naar de begroting. Wel blijven deze middelen behoren tot het BKZ.
Kwaliteit, transparantie en kennisontwikkeling
–

Er wordt naar gestreefd om per 1 januari 2014 het Kwaliteitsinstituut
voor de zorg operationeel te laten zijn (TK 32 620, nr. 59). Hiermee wil
het kabinet een forse impuls geven aan de kwaliteitsverbetering van de
gezondheidszorg in Nederland. Het Kwaliteitsinstituut richt zich op het
stimuleren van de steeds verdere verbetering van de kwaliteit van de
gezondheidszorg in Nederland. Het toetsingskader van het Kwaliteitsinstituut draagt er aan bij dat onnodige administratieve lasten van
bijvoorbeeld kwaliteitsindicatoren voorkomen worden. Ook moet het
Kwaliteitsinstituut ervoor zorgen dat iedereen toegang heeft tot
begrijpelijke en betrouwbare informatie over de kwaliteit van geleverde zorg. Het wetsvoorstel daartoe is in maart 2013 door de Tweede
Kamer aangenomen en ligt ter behandeling in de Eerste Kamer. Het
instituut wordt ondergebracht bij het College voor zorgverzekeringen.
Het zal, bijvoorbeeld wanneer de doorzettingsmacht moet worden
ingezet, deskundigheid tijdelijk uit het veld betrekken, zonder dat deze
in dienst komt. Zo blijft het Kwaliteitsinstituut «lean and mean».

Inrichten uitvoeringsactiviteiten
–

–

Om de taken die door intermediaire organisaties voor VWS worden
uitgevoerd doelmatiger te organiseren worden een aantal veranderingen in gang gezet. Het Centraal Administratie Kantoor (CAK) zal zich
ontwikkelen tot frontoffice voor overheidsdiensten naar burgers.
Vanuit het CVZ zullen taken met betrekking tot de uitvoering van de op
burgers gerichte regelingen gefaseerd worden overgenomen door het
CAK of SVB. De publieke taken van DBC-Onderhoud worden ondergebracht bij de NZa.
De Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), de Nederlandse
Zorgautoriteit (NZa), de Zorgverzekeringswet (Zvw), de Wet op de
zorgtoeslag (Wzt) en het College voor zorgverzekeringen (CVZ) worden
in 2014 geëvalueerd.

Zorg, welzijn en jeugdzorg op Caribisch Nederland
–

–

–

Zorgverzekering Caribisch Nederland
In 2013 is verder gewerkt aan het verbeteren van het zorginkoopproces, de verzekerden administratie en het administratieve beheer.
Verwacht wordt dat het Zorgverkeringskantoor in 2014 de hiervoor
genoemde processen op het juiste niveau kan brengen.
Verbeteren van het zorgaanbod
De verbetering van de medische infrastructuur zal vanaf 2014 worden
doorgezet als onderdeel van de bedrijfsvoering van de diverse
zorginstellingen. Verder zal er worden gewerkt aan de verbetering van
het contractbeheer met de zorgaanbieders.
Het ziekenhuis op Bonaire kan door de jumelage met VU/AMC meer
basiszorg zelf leveren, zodat er minder medische uitzendingen nodig
zullen zijn. Hierdoor zal de rol van de huisartsen op de eilanden ook
veranderen, waarvoor zij vanaf eind 2013 ondersteuning ontvangen.
Verslavingszorg
Om de psychiatrie en de verslavingszorg op de drie eilanden op te
zetten en te ondersteunen in de uitvoering, is de verslavingszorginstelling Novadic Kentron ingehuurd door het Zorgverzekeringskantoor.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

78

Beleidsartikelen/Artikel 4

–

Novadic Kentron zal in 2014 in samenwerking met de bestaande
voorzieningen op de eilanden de benodigde verbetering en uitbreiding
van het aanbod realiseren.
Jeugdzorg
De focus voor de jeugd ligt op het bieden van goede basisvoorzieningen en het voortzetten van de verbeteringen die de laatste jaren in dit
kader zijn gedaan. Voorbeelden zijn de verbetering van de jeugdgezondheidszorg, het bieden van opvoedingsondersteuning, het
versterken van seksuele educatie, het verbeteren van de gezinsvoogdij
en een sluitende aanpak van kindermishandeling.

4. Budgettaire gevolgen van beleid
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

748.883

783.599

694.225

737.871

731.186

739.767

748.517

1.832.888

952.363

697.717
97%

739.596

731.186

739.767

748.517

1. Positie cliënt

35.655

26.934

25.630

25.542

25.841

25.840

Subsidies
Patiënten- en gehandicaptenorganisaties
Overig positie cliënt

30.491
30.164
327

22.878
22.698
180

20.005
19.855
150

19.917
19.917
0

20.216
20.216
0

20.215
20.215
0

Opdrachten
waarvan onder andere:
Ondersteuning cliënt organisaties

3.822

2.602

4.171

4.171

4.171

4.171

3.655

2.437

4.000

4.000

4.000

4.000

Bijdrage aan agentschappen
waarvan onder andere:
CIBG: uitvoering subsidieregeling

1.342

1.454

1.454

1.454

1.454

1.454

1.333

1.333

1.333

1.333

1.333

1.333

490.353

299.230

369.342

377.897

383.573

389.561

477.596

288.546

358.671

365.229

370.840

376.828

0
106.000
16.124
0
3.850

48.000
110.000
18.323
5.000
3.850

134.000
110.000
20.527
3.000
3.850

140.000
110.000
20.526
2.000
3.850

145.000
110.000
20.526
0
3.850

151.000
110.000
20.525
0
3.850

27.425
3.493
1.644
7.500
2.576

34.775
5.842
1.625
7.500
3.196

38.812
628
1.599
7.500
3.196

39.375
0
1.599
650
0

39.375
0
1.599
0
0

39.375
0
1.599
0
0

Opdrachten

2.329

2.115

2.104

3.094

3.160

3.160

Bijdragen aan agentschappen
waarvan onder andere:
CIBG: Bijdrage voor onder andere het
BIG-register en SVB-Z

9.746

7.903

7.904

7.904

7.903

7.903

5.300

5.300

5.300

5.300

5.300

5.300

682
682

666
666

663
663

1.670
1.670

1.670
1.670

1.670
1.670

Verplichtingen
Uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

2. Opleidingen, beroepenstructuur en
arbeidsmarkt
Subsidies
waarvan onder andere:
Kwaliteitsimpuls categorale en algemene
ziekenhuizen
Stageplaatsen zorg / Stagefonds
Publieke Gezondheidszorgopleidingen
Aanpassing opleidingscurricula
Vaccinatie stageplaatsen zorg
Opleiding tot verpleegkundig specialist/
physician assistant
Opleiding tot ziekenhuisarts
Capaciteitsorgaan
Regionaal arbeidsmarktbeleid
Veilig werken in de zorg

Bijdrage ZBO’s/ RWT
CVZ: sectie Zorgberoepen en opleidingen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

79

Beleidsartikelen/Artikel 4

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

120.349

89.359

81.757

78.005

77.638

77.484

Subsidies
Nivel

5.021
5.021

5.042
5.042

4.857
4.857

4.974
4.974

4.974
4.974

4.973
4.973

Opdrachten

300

0

0

0

0

0

2.021

2.370

2.371

2.371

2.571

2.571

708
623

800
650

800
650

800
650

800
650

800
650

Bijdragen aan ZBO’s/ RWT’s
ZonMw: programmering
ZonMw: exploitatie

113.007
106.826
6.181

81.947
81.947
0

74.529
74.529
0

70.660
70.660
0

70.093
70.093
0

69.940
69.940
0

4. Inrichten uitvoeringsactiviteiten

216.803

193.292

167.088

151.043

151.037

150.927

256
256

256
256

256
256

256
256

256
256

256
256

213.206

189.636

163.414

149.741

149.735

149.625

95.576
48.272
65.265
1.204
2.523

92.950
43.231
48.436
1.400
2.615

80.628
29.262
48.636
1.350
2.615

68.008
29.212
47.636
1.350
2.615

68.006
29.212
47.636
1.350
2.615

67.899
29.212
47.636
1.350
2.615

3.341

3.400

3.418

1.046

1.046

1.046

2.370
789

2.370
907

2.370
927

0
927

0
927

0
927

5. Zorg, welzijn en jeugdzorg op Caribisch
Nederland

89.203

88.902

95.779

98.699

101.678

104.705

Bekostiging
Zorg en welzijn
Jeugdzorg

89.203
84.524
4.679

88.902
84.192
4.710

95.779
91.036
4.743

98.699
93.956
4.743

101.678
96.935
4.743

104.705
99.963
4.742

156.858

4.858

4.858

4.858

4.858

4.858

3. Kwaliteit, transparantie en kennisontwikkeling

Bijdrage aan agentschappen
waarvan onder andere:
CIBG: Jaardocument Maatschappelijke
Verantwoording
RIVM: Zorgbalans

Subsidies
Uitvoering Wtcg
Bijdrage aan ZBO’s en RWT’s
waarvan onder andere:
Centraal Administratie Kantoor
Nederlandse Zorgautoriteit
College voor zorgverzekeringen
College Bouw Zorginstellingen
College Sanering Zorginstellingen
Opdrachten
waarvan onder andere:
TNO centrum Zorg en Bouw
Uitvoering Wtcg

Ontvangsten

33.922

Bovenstaande informatie is bedoeld voor Staten-Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten worden ontleend.

Budgetflexibiliteit
Subsidies
Van het beschikbare budget 2014 ad € 316,7 miljoen is 97,6% juridisch
verplicht. Het betreft de subsidies aan patiënten- en gehandicaptenorganisaties, subsidies opleidingen, beroepen en arbeidsmarktbeleid en een
subsidie aan Nivel. Het niet juridisch verplichte deel is voornamelijk
bestemd voor de aanpassing van de opleidignscurricula, opdat de met de
veldpartijen afgesproken besparing als gevolg van het verkorten van de
opeldingsduur gerealiseerd kan worden.
Bekostiging
Van het beschikbare budget 2014 ad € 88,9 miljoen is 97,8% juridisch
verplicht. Het betreft de bekostiging van de zorg, welzijn en jeugdzorg van
Caribisch Nederland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

80

Beleidsartikelen/Artikel 4

Opdrachten
Van het beschikbare budget 2014 ad € 8,1 miljoen is 81,9% juridisch
verplicht. Het betreft onder andere een opdracht aan PGO-support en een
overeenkomst met TNO Centrum Zorg en Bouw.
Bijdragen aan agentschappen
Op basis van het offertetraject is het budget voor 2014 ad € 11,7 miljoen
97,2% juridisch verplicht. Het betreft de financiering van de opdrachtverlening voor 2014 aan het CIBG en RIVM.
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Van het beschikbare budget 2014 ad € 272,2 is 96,8% juridisch verplicht.
Het betreft de bijdragen aan het CVZ, NZa, CAK, CBZ, CSZ en ZonMw.
5. Instrumenten
Positie cliënt
Subsidies aan patiënten- en gehandicaptenorganisaties
Er worden subsidies verstrekt aan patiënten- en gehandicaptenorganisaties, zodat kennis en ervaringen van cliënten zelf optimaal benut
worden voor goede zorg en ondersteuning (beschikbare budget circa
€ 22,7 miljoen in 2014). Doel is het op collectief niveau inbrengen van
cliëntenervaringen en het cliëntperspectief voor beter beleid, zorg en
ondersteuning. Daarnaast kunnen patiënten en gehandicapten hun
ervaringsdeskundigheid uitwisselen, zodat zij hun eigen leven met ziekte
of beperking zo goed mogelijk kunnen inrichten en de zorg ontvangen die
het beste bij hun behoeften past.
Opdrachten voor ondersteuning cliëntenorganisaties
Met PGO-support, een onafhankelijke netwerkorganisatie die versterking
en ondersteuning biedt aan patiënten- en gehandicaptenorganisaties, is
een overeenkomst gesloten voor de ondersteuning van de cliëntenorganisaties bij het opstellen van subsidieaanvragen en het inbrengen van het
cliëntenperspectief (€ 2,4 miljoen in 2014).
Bijdrage aan agentschap CIBG voor de uitvoering van de subsidieregeling
pg-organisaties
De werkzaamheden rond de uitvoering van de subsidieregeling patiëntenen gehandicaptenorganisaties (pg-organisaties) worden vanaf medio 2013
uitgevoerd door het kerndepartement. De administratieve verwerking
hiervan zal echter pas in de 1e suppletoire begroting 2014 worden
geëffectueerd. De bijdrage hiervoor aan het CIBG komt dan te vervallen
(€ 1,3 miljoen).
Opleidingen, Beroepenstructuur en Arbeidsmarkt
Subsidies Kwaliteitsimpuls Algemene en Categorale Ziekenhuizen
Om algemene en categorale ziekenhuizen te stimuleren zoveel mogelijk
de huidige medewerkers de mogelijkheid te bieden om op een hoger
professioneel niveau te gaan functioneren, kunnen zij vanaf 2014 hiervoor
subsidie aanvragen. In 2014 is daar € 48,0 miljoen voor beschikbaar,
oplopend tot € 151,0 miljoen in 2018.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

81

Beleidsartikelen/Artikel 4

Subsidies stageplaatsen zorg/stagefonds
Om de instroom van voldoende gekwalificeerd personeel te waarborgen
is de zorg voor opleidingen van belang. Het Stagefonds is één van de
instrumenten die VWS inzet om de kwaliteit en toegankelijkheid van
zorgopleidingen te verbeteren. In 2014 en verder wordt het Stagefonds
voortgezet met een budget van € 110,0 miljoen (TK 29 282, nr. 128).
Subsidies Publieke Gezondheidszorgopleidingen
Per 1 oktober 2012 is de subsidieregeling opleidingen Publieke Gezondheidszorg 2013–2017 in werking getreden. Op grond van deze regeling kan
een instellingssubsidie worden verstrekt aan opleidingsinrichtingen, die
een opleiding tot arts maatschappij en gezondheid verzorgen voor de
profielen infectieziektebestrijding, Jeugdgezondheidszorg, medische
milieukunde of tuberculosebestrijding. In 2014 is hiervoor € 18,3 miljoen
beschikbaar.
Subsidies Aanpassing opleidingscurricula
Het betreft middelen die bedoeld zijn om de kosten voor het realiseren
van een kortere opleidingsduur (en daarmee lagere uitgaven) beoogde
aanpassingen van de opleidingscurricula te kunnen financieren (€ 5,0
miljoen in 2014).
Subsidies vaccinatie stageplaatsen zorg
De subsidieregeling vaccinatie stageplaatsen zorg (circa € 3,9 miljoen in
2014) draagt eraan bij dat stagiairs voorafgaand aan hun stage gevaccineerd zijn tegen Hepatitis B. Dit voorkomt studie-uitval of -vertraging.
Subsidies opleiding tot verpleegkundig specialist/physician assistant
Om te kunnen voldoen aan de toenemende vraag naar zorg moeten we
alle zorgverleners inzetten daar waar ze het beste tot hun recht komen.
Nieuwe beroepsbeoefenaren – verpleegkundig specialisten en physician
assistants – zijn speciaal opgeleid om eenvoudige en routinematige taken
van de huisarts of de specialist over te nemen. Er komen meer opleidingsplaatsen voor nieuwe beroepen. De bijdrage 2014 bedraagt € 21,0
miljoen.
Subsidies Opleiding ziekenhuisarts
De ziekenhuisartsen zijn meer generalistisch opgeleide artsen (met een
profielregistratie) die in de intramurale basiszorg de minder complexe
taken van de medisch specialist kunnen overnemen. De nieuwe medische
functie van «ziekenhuisarts» wordt via een subsidie aan de Stichting
Opleiding Ziekenhuis Geneeskunde in een viertal pilots geïmplementeerd.
De bijdrage 2014 bedraagt € 5,8 miljoen.
Subsidie Capaciteitsorgaan
Voor het opstellen van ramingen voor de opleidingscapaciteit van onder
andere de medische en tandheelkundige vervolgopleidingen, evenals de
ramingen naar ggz-opleidingen, ontvangt het Capaciteitsorgaan jaarlijks
een subsidie (in 2014 circa € 1,6 miljoen).
Subsidie regionaal arbeidsmarktbeleid
Het arbeidsmarktbeleid in de zorg dient op het lokale en regionale niveau
gestalte te krijgen. Het is van belang dat zorginstellingen hierin
gezamenlijk optrekken om daarmee de arbeidsmarktpositie van de zorg in
de regio te versterken. Via Regioplus, de koepel van regionale werkverbanden in zorg en welzijn, wordt in 2014 een subsidie van € 7,5 miljoen
beschikbaar gesteld. Met deze subsidie wordt in elke regio gewerkt aan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

82

Beleidsartikelen/Artikel 4

een vijftal programmalijnen, te weten strategisch arbeidsmarktbeleid,
werven met beleid, duurzame inzetbaarheid, kwalificeren voor zorg en
welzijn en @nders werken.
Subsidie Veilig werken in de zorg
Om instellingen te stimuleren meer en beter beleid te voeren tegen de
verschillende vormen van agressie worden tot en met 2015 via een
subsidies middelen beschikbaar gesteld aan het Centrum voor Arbeidsverhoudingen Overheidspersoneel, Ambulancezorg Nederland en de
Stichting Sociaal Fonds voor de Huisartsenzorg (in 2013 circa € 2,6
miljoen, in 2014 en 2015 € 3,2 miljoen).
Bijdragen aan agentschap CIBG voor BIG-register en Sectorale Berichten
Voorziening in de Zorg
Buitenlands gediplomeerden die in de Nederlandse gezondheidszorg
willen werken, moeten – voor zover zij niet vallen onder de automatische
erkenning van diploma’s op grond van de Europese regelgeving – een
aanvraag indienen voor een verklaring van vakbekwaamheid of voor een
erkenning van de opleidingstitel(s) of de beroepskwalificatie.
Voor de beoordeling hiervan ontvangt het CIBG een bijdrage van VWS
van € 2,4 miljoen.
Met de Sectorale Berichten Voorziening in de Zorg (SBV-Z) van het CIBG
wordt het gebruik van het burgerservicenummer (BSN) in de zorg
gefaciliteerd. Het CIBG ontvangt hiervoor een bijdrage van VWS. De
bijdrage 2014 voor deze werkzaamheden bedraagt € 2,9 miljoen.
Bijdrage aan ZBO/RWT College voor zorgverzekeringen voor de sectie
Zorgberoepen en Opleidingen
De sectie Zorgberoepen en Opleidingen van het CVZ houdt zich bezig met
het toekomstgericht en sectoroverstijgend rapporteren en signaleren van
de gewenste ontwikkelingen van beroepen en opleidingen in de zorg.
Hierbij gaat de sectie uit van maatschappelijke en technologische
ontwikkelingen over de zorgverlening en de vraag naar zorg. Nieuwe
beroepen en bestaande beroepen met andere taken en daarmee taakherschikking zijn hiermee eveneens onderwerp van de sectie. De bijdrage
2014 bedraagt € 0,7 miljoen.
Onderstaande tabel bevat kengetallen over de arbeidsmarkt zorg en
welzijn. De werkgelegenheid in 2012 is voor het eerst in jaren gedaald in
de sectoren zorg en welzijn. Dit komt volledig voor rekening van de
welzijnssector. In de zorgsector is de werkgelegenheid in 2012 met 1,4%
gestegen. De arbeidsmarktgegevens laten verder zien dat de zorg haar
positie bestendigt. Mede door de huidige economische conjunctuur zijn er
op dit moment beperkte knelpunten voor specifieke beroepen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

83

Beleidsartikelen/Artikel 4

Kengetallen arbeidsmarkt

1. Werkgelegenheidsontwikkeling zorg en welzijn
2. Vacaturegraad in zorg en welzijn
3. Aantal leerlingen in zorg en welzijn opleidingen
(mbo en hbo)
4. Netto verloop verpleegkundig, verzorgend en agogisch
personeel
5. Ziekteverzuim (1e ziektejaar)

Gemiddeld
2003–2007

2008

2009

2010

2011

2012

2,7%
16

3,6%
23

3,8%
16

3,6%
13

1,1%
13

– 0,2%
11

240.000

251.000

260.000

268.000

271.000

278.000

5,7%
5,50%

6,4%
5,00%

3,9%
4,90%

5,2%
4,80%

5,2%
4,80%

–
4,6%

Bronnen: CBS Statline, www.azwinfo.nl , Panteia, Vernet.
1. Groei werkgelegenheid (in fte) 4e kwartaal ten opzichte van 4e kwartaal voorgaande jaar.
2. Betreft het aantal vacatures per 1.000 banen ultimo 3e kwartaal van elk jaar.
3. Het gemiddelde betreft 2005–2007 in plaats van 2003–2007.
4. Netto verloop betreft uitstroom uit de gehele sector zorg en welzijn. De cijfers over het netto verloop voor 2012 en verder zijn vooralsnog niet
beschikbaar. De definitie van het netto verloop is (met terugwerkende kracht) enigszins gewijzigd ten opzichte van voorgaande jaren. Daardoor zijn
de percentages gestegen. Het gemiddelde over 2003–2007 heeft alleen betrekking op de jaren 2006 en 2007.
5. Het ziekteverzuim heeft alleen betrekking op de sector zorg (en niet op welzijn).

Kwaliteit, transparantie en kennisontwikkeling
Subsidie voor onderzoek van de gezondheidszorg
Voor onderzoek naar de effectiviteit en de kwaliteit van de gezondheidszorg in Nederland en de (relatie tussen) de verschillende partijen in
de zorg wordt subsidie verleend (€ 5,0 miljoen in 2014) aan het Nederlands Instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg (Nivel). Het Nivel
ontwikkelt en beheert hiertoe databases, panels en monitors.
Bijdrage aan agentschap CIBG voor het Jaardocument Maatschappelijke
verantwoording
Via het Jaardocument Maatschappelijke Verantwoording verantwoorden
zorgaanbieders zich jaarlijks over de geleverde (financiële) prestaties. Zij
zijn verplicht om een aantal gegevens aan te leveren aan de hiervoor
bedoelde database. Alle partijen die een rol spelen binnen het zorgstelsel
hebben toegang tot deze uniforme, digitale informatie via www.jaarverslagenzorg.nl. Het CIBG ontvangt hiervoor een bijdrage van VWS
(beschikbare budget circa € 0,8 miljoen in 2014).
Bijdrage aan agentschap RIVM voor de Zorgbalans
De prestaties van het zorgstelsel worden gemonitord met de Zorgbalans
(zie www.gezondheidszorgbalans.nl). De Zorgbalans schetst aan de hand
van indicatoren een beeld van de kwaliteit, de toegankelijkheid en de
betaalbaarheid van de Nederlandse gezondheidszorg. Het RIVM ontvangt
hiervoor een bijdrage van VWS (beschikbare budget circa € 0,7 miljoen in
2014).
Bijdrage aan ZBO/RWT ZonMw voor uitvoering programma’s
ZonMw is een intermediaire organisatie die op programmatische wijze
projecten en onderzoek op het gebied van gezondheid, preventie en zorg
laat uitvoeren. ZonMw bewaakt daarbij de kwaliteit, relevantie en
samenhang. In onderstaande tabel zijn de activiteiten uitgesplitst naar de
verschillende beleidsterreinen waarop de programma’s bij ZonMw
betrekking hebben.
Op de overige artikelen staan ook begrotingsposten op het gebied van
Kennisontwikkeling en innovatie, bijvoorbeeld RIVM (artikel 1), Nivel
(artikel 2), Vilans (artikel 3) en Movisie (artikel 3).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

84

Beleidsartikelen/Artikel 4

Overzichtstabel geraamde programma-uitgaven ZonMw 2014–2018 (Bedragen x € 1.000)

Totaal ZonMW
Artikel 1 Volksgezondheid: onder andere preventieprogramma en
infectieziektebestrijding
Artikel 2 Curatieve zorg: onder andere doelmatigheidsprogramma en
«Goed Gebruik Geneesmiddelen»
Artikel 3 Langdurige zorg en ondersteuning: onder andere «Ambient
Assisted Living» en Deltaplan Dementie
Artikel 5 Jeugd: onder andere «Effectief Werken in de Jeugdsector» en
richtlijnen Jeugdgezondheidszorg
Artikel 6 Sport en bewegen: onder andere onderzoeksprogramma
Sport

2014

2015

2016

2017

2018

81.947

74.529

70.660

70.093

69.940

26.653

26.630

26.660

26.217

25.127

37.137

33.356

31.997

32.313

33.378

4.563

4.421

4.525

4.362

4.382

8.109

6.342

6.373

6.146

6.145

5.485

3.780

1.105

1.055

908

Inrichten uitvoeringsactiviteiten
Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s NZa, CVZ, CBZ, CSZ en CAK voor de beheerskosten
Het betreft bijdragen in de beheerkosten van de volgende zelfstandige
bestuursorganen:
– Het Centraal Administratie Kantoor (CAK) heeft vijf wettelijke taken, te
weten: de centrale betaling aan 3.500 AWBZ-instellingen (namens de
zorgverzekeraars), het innen van de eigen bijdrage voor Zorg met
Verblijf (intramurale zorg) en de Zorg zonder Verblijf (extramurale
zorg), het vaststellen, opleggen en innen van de eigen bijdrage Wet
maatschappelijke ondersteuning (Wmo), het uitkeren van de compensatie van het eigen risico zorgverzekeringswet en het uitvoeren van de
maatregelen rond de eigen bijdrage regelingen in de wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten. Het beschikbare budget in
2014 bedraagt circa € 93,0 miljoen;
– De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) is belast met het markttoezicht
specifiek voor de zorgsector en moet het algemeen consumentenbelang voorop stellen bij de uitoefening van haar taken. Die taken zijn
concurrentie in de zorg op gang brengen en bewaken, tarieven in de
zorg reguleren en toezien op de goede uitvoering van de Zvw en de
AWBZ. De middelen op de begroting van VWS voor de (door)ontwikkeling en het beheer van de dbc systematiek zijn, in afwachting van de
uitkomsten van een heroverweging naar de verantwoordelijkheids- en
taakverdeling tussen publieke en private partijen bij de dbc systematiek, in 2014 beschikbaar gesteld aan de NZa. Het beschikbare budget
in 2014 bedraagt circa € 43,2 miljoen;
– Het College voor zorgverzekeringen (CVZ) heeft tot taak het uitvoeren
van het pakketbeheer Zvw en AWBZ, fondsbeheer van het Zorgverzekeringsfonds en het Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten, het
uitvoeren van de financiering van verzekeraars uit de fondsen (in het
bijzonder de risicoverevening) en de beoordeling van de rechtmatige
en doelmatige uitvoering van de AWBZ, het uitvoeren regelingen
bijzondere groepen (verdragsgerechtigden, wanbetalers, onverzekerden, illegalen en andere onverzekerbare vreemdelingen, gemoedsbezwaarden). Met ingang van 1 januari 2014 maakt het Kwaliteitsinstituut
onderdeel uit van het CVZ. Het beschikbare budget in 2014 bedraagt
circa € 48,4 miljoen;
– De bouwregimes voor de curatieve- en de langdurige zorg zijn per
1 januari 2008 respectievelijk 1 januari 2009 afgeschaft. Daarmee zijn
de wettelijke taken van het College Bouw Zorginstellingen (CBZ)
komen te vervallen. Het CBZ zal als liquidatieorganisatie vooralsnog

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

85

Beleidsartikelen/Artikel 4

–

blijven bestaan. Het beschikbare budget in 2014 bedraagt circa € 1,4
miljoen.
Het College Sanering Zorginstellingen (CSZ) voert onder andere de
meldings- en goedkeuringsregeling voor de vervreemding van
onroerende zaken uit. Het beschikbare budget in 2014 bedraagt circa
€ 2,6 miljoen;

Opdracht TNO Centrum Zorg en Bouw
Om de opgebouwde kennis beschikbaar te blijven houden, primair voor
zorgaanbieders (zeker in het kader van de volledige verantwoordelijkheid
van zorgaanbieders voor de bouw en de financiering daarvan) en
secundair voor de IGZ en de NZa, is er met TNO Centrum Zorg en Bouw
een overeenkomst gesloten. Het beschikbare budget in 2014 bedraagt
circa € 2,4 miljoen.
Zorg, welzijn en jeugdzorg op Caribisch Nederland
Bekostiging zorg en welzijn
Per 1 januari 2011 is er één zorgverzekering voor iedereen in Caribisch
Nederland. Dat wil zeggen dat iedereen die legaal op Bonaire, Sint
Eustatius en Saba woont en/of werkt, ongeacht ziektebeeld en leeftijd is
verzekerd voor ziektekosten en zorgkosten die in het Europese deel van
Nederland uit de Zvw, inclusief een deel van de aanvullende verzekeringen, en AWBZ worden vergoed.
De totale geraamde kosten die naar verwachting in 2014 gemoeid gaan
met de zorg en welzijn op Caribisch Nederland betreffen circa € 84,2
miljoen. In 2011 is door de inwoners van Caribisch Nederland via
belastingen en werkgeverspremies circa € 30 miljoen5 bijgedragen aan de
zorguitgaven.
Bekostiging jeugdzorg
In 2014 is voor de jeugdzorg op Caribisch Nederland circa € 4,7 miljoen
beschikbaar. Op alle drie de eilanden is een Centrum voor Jeugd en Gezin.
Kengetallen (jeugd)zorg Caribisch Nederland

1. Aantal medische uitzendingen
2. Aantal verzekerden
3. Kosten per capita zorg
4. Aantal cliënten in de jeugdzorg inclusief cliënten Centra
voor Jeugd en Gezin

2011

2012

11.271
21.843
2.610

7.539
23.430
3.700

–

304

Bron:
1. Zorgverzekeringskantoor Caribisch Nederland
2. Aantal verzekerden 2012 betreft het aantal inwoners (voorlopig cijfer)
3. Totaal uitgaven gedeeld door het aantal inwoners
4. Opgave directeur Jeugdzorg Caribisch Nederland

5

Deze bijdrage betreft een schatting op basis van voorlopige gegevens. Er zijn geen aanwijzingen dat deze bijdrage in 2012 aanzienlijk zal zijn gewijzigd ten opzichte van 2011. Er zijn
echter nog geen cijfers voor 2012 beschikbaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

86

Beleidsartikelen/Artikel 5

Artikel 5 Jeugd
1. Algemene beleidsdoelstelling
Kinderen in Nederland groeien gezond en veilig op, ontwikkelen hun
talenten en doen mee aan de samenleving.
2. Rol en verantwoordelijkheid Minister
Ouders/verzorgers zijn primair verantwoordelijk voor de opvoeding en
verzorging van hun kinderen. De Minister van VWS is verantwoordelijk
voor het kader waarbinnen kinderen in Nederland gezond en veilig
opgroeien, zich ontwikkelen en participeren. Kinderen die in hun
ontwikkeling worden bedreigd, moeten zorg krijgen en indien nodig in
bescherming worden genomen.
De Minister is verantwoordelijk voor het wettelijk kader rond zorg voor
jeugd waarbinnen gemeenten, provincies, grootstedelijke regio’s, lokale
en landelijke organisaties, Bureaus Jeugdzorg, zorgverzekeraars en
zorgaanbieders hun verantwoordelijkheden realiseren. Gemeenten zijn op
grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Wet
publieke gezondheid (Wpg) verantwoordelijk voor het preventief
jeugdbeleid en het basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg. Provincies
zijn op grond van de Wet op de jeugdzorg verantwoordelijk voor de
geïndiceerde jeugdzorg. Deze vorm van zorg doet zich voor wanneer
sprake is van ernstige opgroei- en opvoedproblemen bij jongeren. Op
grond van de Zorgverzekeringswet (Zvw) respectievelijk de Algemene Wet
Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) vindt financiering plaats van jeugdgeestelijke gezondheidszorg (Jeugd-ggz) respectievelijk de zorg voor
jeugdigen met een licht verstandelijke beperking (jeugd-lvb).
Daarnaast heeft de Minister een bijzondere verantwoordelijkheid voor de
JeugdzorgPlus. De Minister is rechtstreeks verantwoordelijk voor de
JeugdzorgPlus, zowel financieel als inhoudelijk. JeugdzorgPlus is een
intensieve vorm van jeugdzorg voor jongeren met ernstige gedragsproblemen die zich aan de noodzakelijke behandeling dreigen te onttrekken.
Het betreft hulp met dwang en drang voor jongeren voor wie een
machtiging gesloten jeugdzorg is afgegeven door een kinderrechter.
Voorts hecht de Minister een belang aan het in stand houden van een
landelijke kennisinfrastructuur vanwege de systeemverantwoordelijkheid
van het Rijk. Het gaat om het monitoren van en kennis voor beleidsontwikkeling, -implementatie en zorgvernieuwing rond het stelsel van
jeugdvoorzieningen.
Ten aanzien van de verschillende onderdelen op het terrein van de zorg
voor jeugd heeft de Minister van VWS uiteenlopende rollen van stimuleren, financieren, regisseren tot (doen) uitvoeren (zie tabel). De rol en
invulling daarvan verschilt per terrein en hangt af van de taken en
bevoegdheden van andere actoren die ieder vanuit hun eigen rol
bijdragen aan de doelstellingen op het terrein van de jeugdzorg.
De Inspectie Jeugdzorg (IJZ) is verantwoordelijk voor het uitvoeren van
onafhankelijk toezicht op de jeugdzorg. De uitgaven voor de IJZ staan
verantwoord op artikel 10 Apparaatsuitgaven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

87

Beleidsartikelen/Artikel 5

Rol en verantwoordelijkheid Minister
Beleidsterrein

Stimuleren

Financieren

Laagdrempelige
ondersteuning bij het
opvoeden en opgroeien

Stimuleren van
laagdrempelige
opvoedondersteuning
aan jongeren en
ouders met opgroeien opvoedvragen.
Het stimuleren van
gemeenten om
perspectief te bieden
aan kwetsbare
jongeren door
verbetering van de
samenhang in beleid
en uitvoering tussen
zorg, school en werk.

Noodzakelijke en
passende zorg

Een landelijke
kennisinfrastructuur in
stand houden en
hierbij het veld de
ruimte geven om de
eigen aanpak verder te
ontwikkelen.
Stimuleren dat de
kwaliteit en veiligheid
in de jeugdzorg
geborgd worden door
verdere professionalisering en het stellen
van kwaliteitseisen.

Regisseren

(Doen) uitvoeren

Samen met de
Minister van VenJ
bevorderen van een
effectieve aanpak van
kindermishandeling,
onder andere door
middel van het
opstellen en regisseren van het
Actieplan aanpak
kindermishandeling
«Kinderen Veilig»
2012–2016».

Het (mede-)financieren van een
toegankelijk, passend
en samenhangend
zorgaanbod voor
kinderen met een
jeugdzorgindicatie. De
provincies en
grootstedelijke regio’s
ontvangen een
doeluitkering voor de
uitvoering van de Wet
op de Jeugdzorg.
Hiermee zijn zij in
staat een Bureau
Jeugdzorg in stand te
houden en
zorgaanbod in te
kopen voor kinderen
en jongeren met een
indicatie jeugdzorg.
Het financieren van
benodigde JeugdzorgPlus capaciteit.
Twaalf particuliere
instellingen
ontvangen subsidie
voor het bieden van
zorgaanbod in het
gesloten kader.

Verantwoordelijk voor
twee Rijksinstellingen
die JeugdzorgPlus
capaciteit aanbieden.
De twee Rijksinstellingen (Almata en
Lindenhorst) fuseren in
2013 en worden hierna
geprivatiseerd.

3. Prioriteiten 2014 en beleidswijzigingen
De prioriteiten voor 2014 en de beleidswijzigingen zijn:
Stelselwijziging
–

De nieuwe Jeugdwet is 1 juli 2013 voor behandeling bij de Tweede
Kamer ingediend. Na aanvaarding door het parlement zal de wet op
1 januari 2015 in werking treden. Door de decentralisatie van alle
jeugdhulp, dus inclusief de uitvoering van de jeugdbescherming en
jeugdreclassering naar gemeenten en de ontschotting van budgetten
worden de prikkels vergroot voor meer preventie, meer inzet van eigen
kracht en sociaal netwerk en integrale hulp aan gezinnen (één gezin,
één plan, één regisseur).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

88

Beleidsartikelen/Artikel 5

–

In 2014 staan de voorbereidingen van gemeenten en het veld op de
invoering van het nieuwe jeugdstelsel centraal. De voorbereiding vindt
plaats aan de hand van de stappen in het Transitieplan Jeugd dat april
2013 naar de Tweede Kamer (TK 31 839, nr. 290) is gezonden. Om de
continuïteit van zorg voor bestaande gevallen te borgen worden in
2014 de zogenoemde regionale transitiearrangementen uitgevoerd.
Gemeenten en het veld worden bij de voorbereidingen op de
stelselwijziging ondersteund door het Transitiebureau Jeugd (VNG,
Rijk).

Demedicaliseren, ontzorgen, normaliseren
–

–

–

Demedicaliseren, ontzorgen en normaliseren is een hoofddoel van de
stelselwijziging. In 2014 wordt uitvoering gegeven aan de Transformatieagenda Jeugd, een operationeel kader van VNG, Rijk en het veld om
de beoogde transformatie van de jeugdhulp te faciliteren. Verspreiding
van zorgvernieuwingen vindt plaats via een etalage van goede
voorbeelden op www.voordejeugd.nl
Naar aanleiding van een rondetafelconferentie in april 2013 hebben de
beroepsgroepen van artsen jeugdgezondheidszorg, kinderartsen,
huisartsen en psychiaters zich uitgesproken voor gezamenlijke acties
om medicaliseren tegen te gaan. Het gaat om aanscherping van
bestaande richtlijn ADHD, verspreiden van best practices (zoals de
praktijkondersteuner ggz), het organiseren van de maatschappelijke
discussie over het aanzuigend effect van een label en betere samenwerking met scholen. Deze zogenoemde demedicaliseringsagenda
jeugd wordt in 2014 verder uitgewerkt.
De Ministeries van SZW, OCW en VWS continueren in 2014 samen met
het veld de domeinoverstijgende aanpak om participatie op het gebied
van zorg, school en werk te bevorderen en medicalisering waar
mogelijk te voorkomen.

Aanpak Kindermishandeling en seksueel misbruik
–

–

–

Doel van de aanpak is voorkomen dat een kind mishandeld wordt,
signaleren van kindermishandeling en seksueel misbruik, stoppen van
de mishandeling en beperken van de schadelijke gevolgen van de
mishandeling.
In 2014 worden gemeenten ondersteund op de aanpak kindermishandeling en vindt verdere uitvoering plaats van de acties uit het actieplan
Kinderen Veilig, zoals de publiekscampagne en het ontwikkelen van
een richtlijn voor de jeugdzorg. De Taskforce kindermishandeling en
seksueel misbruik monitort halfjaarlijks de voortgang en jaagt de acties
aan. Eind 2014 is een mid term review voorzien van het actieplan
Kinderen Veilig.
In 2014 wordt verdere uitvoering gegeven aan de aanbevelingen van
de commissie-Samson met betrekking tot seksueel misbruik in de
jeugdzorg. Dit betreft hulp aan slachtoffers en verdere professionalisering van de jeugdzorgsector. De instellingen die werkzaam zijn in de
jeugdzorg en de jeugdbescherming hebben samen met Jeugdzorg
Nederland het Kwaliteitskader voorkomen seksueel misbruik in de
jeugdzorg ontwikkeld. De inspectie jeugdzorg zal toezicht houden op
de naleving in de praktijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

89

Beleidsartikelen/Artikel 5

Professionalisering jeugdzorg
–

–

–

Naar verwachting treedt 1 januari 2014 de wijziging van de Wet op de
jeugdzorg in werking om professionalisering van de provinciale
jeugdzorg te ondersteunen.
Jeugdzorginstellingen worden verplicht om met geregistreerde
jeugdzorgwerkers en gedragswetenschappers te werken. Doorlopende
bij- en nascholing is een voorwaarde voor jeugdzorgprofessionals om
geregistreerd te blijven. Ook verbinden zij zich aan beroepsethische
normen. Als sluitstuk van de jeugdzorgprofessionalisering komt er
tuchtrecht.
De norm van de verantwoorde werktoedeling en daarmee de verplichting om geregistreerde jeugdprofessionals in te zetten, is de afgelopen
jaren ontwikkeld met in de context partijen in de provinciale jeugdzorg.
In de Jeugdwet zal deze een bredere werking hebben. Een onderzoek
(zomer 2013) zal zicht geven op de noodzaak en (financiële) consequenties van het van toepassing laten zijn van deze norm voor
kwaliteitsborging op de (deels) andere beroepsgroepen en andere
sectoren met hun eigen professionaliseringstrajecten. Op basis van dit
onderzoek zal ook worden bezien of de uitkomst van dit onderzoek
consequenties heeft voor de toepassing van de norm in het nieuwe
jeugdstelsel.

4. Budgettaire gevolgen van beleid
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Verplichtingen

1.550.615

1.506.768

1.404.726

1.491.493

1.395.914

1.361.934

1.361.316

Uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

1.503.200

1.500.445

1.551.126
99%

1.491.493

1.395.914

1.361.934

1.361.316

45.624

38.197

41.585

41.349

41.347

40.809

Subsidies
Koepels van internaten voor schippers- en
kermisjeugd
Preventief en ontwikkelingsgericht jeugdbeleid
Stelselherziening
Zorg voor jeugd

36.428

31.772

30.953

30.206

30.204

30.203

22.034
6.887
3.309
4.198

21.613
6.836
162
3.161

21.616
6.806
16
2.515

21.615
6.806
0
1.785

21.614
6.805
0
1.785

21.613
6.805
0
1.785

Opdrachten
Preventief en ontwikkelingsgericht jeugdbeleid
Stelselherziening
Aanpak kindermishandeling

6.910
1.467
5.000
443

4.609
1.719
2.447
443

5.004
1.719
2.842
443

5.520
1.719
3.358
443

5.520
1.719
3.358
443

5.520
1.719
3.358
443

Bijdrage aan agentschap
Verwijsindex

769
769

749
749

734
734

729
729

729
729

729
729

Bijdrage aan medeoverheden

201

201

4.028

4.028

4.028

3.491

1.316
665
201
450

866
665
201
0

866
665
201
0

866
665
201
0

866
665
201
0

866
665
201
0

1.454.821

1.512.929

1.449.908

1.354.565

1.320.587

1.320.507

210.570
208.075

208.624
205.166

210.389
207.657

202.776
200.804

202.936
200.964

202.924
200.952

1. Laagdrempelige ondersteuning bij het
opvoeden en opgroeien

Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken
VenJ: Aanpak kindermishandeling
Kijkwijzer
Stelselherziening
2. Noodzakelijke en passende zorg
Subsidies
JeugdzorgPlus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

90

Beleidsartikelen/Artikel 5

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Jeugdzorg

2.495

3.458

2.732

1.972

1.972

1.972

Opdrachten
waarvan onder andere:
JeugdzorgPlus
Jeugdzorg

1.477

1.048

1.532

2.292

2.292

2.292

335
1.142

250
798

0
1.532

0
2.292

0
2.292

0
2.292

1.237.062

1.297.465

1.231.944

1.143.454

1.109.316

1.109.249

1.237.062

1.297.465

1.231.944

1.143.454

1.109.316

1.109.249

5.712
5.712

5.792
5.792

6.043
6.043

6.043
6.043

6.043
6.043

6.042
6.042

20.628

4.508

4.508

4.508

4.508

4.508

9.343
11.285

4.423
85

4.423
85

4.423
85

4.423
85

4.423
85

Bijdrage aan medeoverheden
Doeluitkering Jeugdzorg provincies en
grootstedelijke regio’s
Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken
JeugdzorgPlus
Ontvangsten
Laagdrempelige ondersteuning opvoeden en
opgroeien
Noodzakelijke en passende zorg

24.143

Bovenstaande informatie is bedoeld voor de Staten-Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten worden ontleend.

Budgetflexibiliteit
Subsidies
Dit betreft zowel instellingsubsidies die jaarlijks worden verleend als
projectsubsidies. Projectsubsidies kunnen meerjarig zijn. Van het
beschikbare budget 2014 ad € 240,4 miljoen is circa 98% juridisch
verplicht. Het betreft de instellingsubsidies JeugdzorgPlus, Schippersinternaten, Nederlands Jeugdinstituut, Nationale Jeugdraad, Stichting
Adoptievoorziening, LOC, Nederlandse vereniging pleeggezinnen,
Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen, Opvoeden.NL, Kinderrechtencollectief en subsidies op het terrein van de commissie-Samson.
Opdrachten
Van het beschikbare budget 2014 ad € 5,7 miljoen is circa 8% juridisch
verplicht. Het betreft kaseffecten van opdrachten uit 2013. De niet juridisch
verplichte middelen zijn gereserveerd voor opdrachten met name op het
gebied van stelselwijziging jeugdzorg.
Bijdragen aan agentschappen
Van het beschikbare budget 2014 ad € 0,7 miljoen is 100% juridisch
verplicht. Het betreft een bijdrage aan het CIBG voor de uitvoeringskosten
en het beheer van de Verwijsindex risicojongeren, zoals vastgelegd in de
tarievennotitie.
Bijdragen aan medeoverheden
Van het beschikbare budget 2014 ad € 1,297 miljard is 100% juridisch
verplicht. Het betreft hoofdzakelijk de doeluitkering jeugdzorg aan
provincies en grootstedelijke regio’s (op basis van uitvoeringsprogramma’s en landelijk beleidskader), compensatie besparingsverlies
AKW/WKB aan het Ministerie van SZW en uitgaven voor uitvoeringskosten jeugdzorg in het kader van de stelselherziening.
Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
Van het beschikbare budget 2014 ad € 6,7 miljoen is circa 95% juridisch
verplicht. Het betreft bijdragen voor de vervoerkosten JeugdzorgPlus
(convenant), onderwijskosten JeugdzorgPlus (afspraken met OCW),
actieplan Aanpak kindermishandeling en Kijkwijzer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

91

Beleidsartikelen/Artikel 5

5. Instrumenten
Laagdrempelige ondersteuning bij het opvoeden en opgroeien
Subsidie aan koepels van internaten voor schippers- en kermisjeugd
Voor het regelen van opvang en verzorging van minderjarige kinderen van
binnenschippers, kermisexploitanten en circusartiesten ontvangen
internaten subsidie (circa € 21,6 miljoen).
Subsidies, opdrachten en bijdragen voor preventief en ontwikkelingsgericht jeugdbeleid
Er zijn middelen beschikbaar voor het stimuleren van diverse ontwikkelingen op het jeugdterrein zoals demedicaliseren, jongerenparticipatie,
ouderbetrokkenheid, kinderrechten en mentale gezondheidsbevordering.
Daarnaast zijn er middelen voor kennis en monitoring, visieontwikkeling
en instrumentontwikkeling (circa € 8,6 miljoen).
Voorbeelden zijn:
– Kennisontwikkeling
Het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) is het landelijk kennisinstituut
voor jeugd- en opvoedingsvraagstukken en heeft tot doel deze kennis
te verzamelen, verrijken, valideren en verspreiden. Het NJi voert
hiertoe onderzoeksprojecten uit, ontwikkelt kennis, methoden,
instrumenten en richtlijnen voor professionals, ondersteunt de
implementatie van kennis en voert opleidingsactiviteiten uit.
– Participatie
Jongerenparticipatie en talentontwikkeling zijn de kerntaken van NJR
(de landelijke vereniging van jongerenorganisaties). Bij NJR werken
jongeren aan (media)campagnes en projecten voor hun leeftijdgenoten. NJR geeft jongeren de kans om te laten zien wie ze zijn en wat ze
kunnen. Ook adviseert NJR overheden en andere organisaties over
jeugdbeleid.
– Kinderrechten
Het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind vormt de
basis van het jeugdbeleid. Op grond van artikel 42 van het Verdrag
worden activiteiten gesubsidieerd die de rechten van kinderen
algemeen bekend maken.
– Jeugdmonitor
De jeugdmonitor laat de situatie van de jeugd zien aan de hand van
indicatoren die het brede jeugdveld bestrijken, te weten de domeinen
jongeren en gezin, gezondheid en welzijn, onderwijs, arbeid, veiligheid
en justitie. De gegevens zijn opgeslagen in een jeugddatabase en in
een database voor gemeenten (de lokale jeugdspiegel). Daarnaast
verschijnt jaarlijks een publicatie waarin de situatie van de jeugd wordt
beschreven, afwisselend voor het landelijk en regionaal niveau.
Subsidies, opdrachten en bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
Aanpak Kindermishandeling en voorzieningen met betrekking tot zorg
voor jeugd
De bijdrage 2014 Aanpak Kindermishandeling en voorzieningen met
betrekking tot zorg voor jeugd bedraagt circa € 4,3 miljoen. De aanpak
van kindermishandeling is een belangrijk onderdeel van de brede aanpak
van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Basis voor de aanpak is het
actieplan Kinderen Veilig 2012–2016, dat samen met het Ministerie van
Veiligheid en Justitie wordt uitgevoerd. Een sluitende aanpak van
preventie, signalering en stoppen tot het beperken van de schade van
kindermishandeling is hierin de leidraad. De aanbevelingen van de
Nationaal Rapporteur Mensenhandel en seksueel geweld tegen kinderen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

92

Beleidsartikelen/Artikel 5

over de aanpak van kinderpornografie zijn opgenomen in het actieplan.
De Taskforce kindermishandeling en seksueel misbruik monitort de
uitvoering van het actieplan evenals de acties als gevolg van de aanbevelingen van de commissie-Samson en jaagt betrokken veldpartijen aan.
Daarnaast wordt een deel van de middelen in 2014 ingezet voor het
opstellen van de richtlijn kindermishandeling voor de jeugdzorg. De
subsidie voor de Forensische Polikliniek Kindermishandeling en de
implementatie van de wettelijk verplichte meldcode huiselijk geweld en
kindermishandeling worden gefinancierd uit artikel 3.
Tevens zijn in het kader van zorg voor jeugd middelen beschikbaar op het
gebied van adoptievoorziening en opvoedvraagstukken.
Kengetal: Aantal gerapporteerde mishandelde kinderen en jeugdigen in
Nederland

120.000
118.000
116.000
114.000
112.000
110.000
108.000
106.000
104.000
102.000
100.000
2005

2010

Bron: Universiteit Leiden en TNO. De Tweede Nationale Prevalentiestudie Kindermishandeling in
Nederland anno 2010, in opdracht van het Ministerie van VWS. In deze studie is onderzocht
hoeveel kinderen tot 18 jaar in 2010 zijn mishandeld en om welke vorm van mishandeling het
hierbij ging. In 2010 werden in heel Nederland naar schatting bijna 119.000 kinderen gerapporteerd als slachtoffer van kindermishandeling. De stijging ten opzichte van 2005 hangt vermoedelijk samen met de toegenomen politieke en publieke aandacht voor kindermishandeling,
waardoor professionals meer alert zijn op signalen van kindermishandeling. Het onderzoek wordt
in 2015 herhaald.

Bijdragen aan medeoverheden voor kwetsbare jongeren
Helaas lukt het een te grote groep jongeren niet op eigen kracht hun weg
te vinden. Ze vallen uit op school, hebben problemen met het vinden van
werk, komen vanuit de jeugdzorg moeilijk aan de slag en komen te snel in
de Wajong terecht. Deze kwetsbare jongeren kennen vaak een opeenstapeling van problemen. Om deze jongeren te ondersteunen en perspectief
te geven op een zelfstandige toekomst zijn bijdragen beschikbaar (circa
€ 4,0 miljoen). Daarvan is op verzoek van de Tweede Kamer € 3,8 miljoen
beschikbaar gesteld voor de doorontwikkeling van campus «de Nieuwe
Kans» in Rotterdam en voor doorontwikkeling van het concept wijkschool
(TK 31 839, nr. 214).
Opdrachten, subsidies en bijdragen aan medeoverheden stelselherziening
In de bestuursafspraken 2011–2015 met de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg (IPO) zijn afspraken
gemaakt over het nieuwe wettelijk kader, de bestuurlijke voorwaarden
voor decentralisatie naar gemeenten, de transitie naar het nieuwe stelsel
en de beschikbare in- en uitvoeringskosten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

93

Beleidsartikelen/Artikel 5

In 2014 is voor de voorbereiding op de stelselwijziging jeugd in totaal
circa € 18,5 miljoen beschikbaar, waarvan circa € 16,0 miljoen op
artikelonderdeel 5.2 is begroot. De middelen worden ingezet voor
invoeringskosten bij gemeenten, provincies en grootstedelijke regio’s, en
daarnaast voor de ondersteuning van het transitieproces.
Bijdrage aan ZBO/RWT ZonMw voor het programma «Effectief werken in
de jeugdsector»
Vanaf 2013 loopt het programma «Effectief werken in de jeugdsector» van
ZonMW, wat een vervolg is op het programma «Zorg voor jeugd». Het
nieuwe programma is naast de rol van ontwikkeling van effectieve
instrumenten en interventies tevens gericht op de rol die de cliënt, de
professional en de organisatie hebben op de effectiviteit van ondersteuning en zorg; evenals op de relatie die bestaat tussen deze dimensies.
Deze middelen (circa € 3,6 miljoen) worden begroot op artikel 4
Zorgbreed beleid. In de paragraaf «instrumenten» van artikel 4 is een
overzichtstabel opgenomen.
Bijdrage aan ZBO/RWT ZonMW voor het programma «Academische
Werkplaatsen Jeugd»
Ook ontvangt ZonMw geld voor het programma «Academische
Werkplaatsen Jeugd». Het doel van dit programma is het bevorderen van
samenwerking tussen onderzoek, praktijk en beleid. In zes academische
werkplaatsen wordt onderzoek gedaan rondom de thema’s CJG, ketensamenwerking en jeugdzorg. Het programma loopt van 2010 tot en met
2014. Deze middelen (circa € 1,5 miljoen) worden begroot op artikel 4
Zorgbreed beleid. In de paragraaf «instrumenten» van artikel 4 is een
overzichtstabel opgenomen.
Bijdrage aan de Kinderombudsman
De Kinderombudsman heeft tot taak te bevorderen dat de kinderrechten in
Nederland worden nageleefd door de overheid, door organisaties in het
onderwijs, de kinderopvang, jeugdzorg en de gezondheidszorg. Deze
middelen (€ 1,5 miljoen) zijn reeds overgeboekt naar de begroting Hoge
Colleges van Staat.
Noodzakelijke en passende zorg
Subsidies, opdrachten en bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
voor JeugdzorgPlus
In de JeugdzorgPlus wordt gewerkt aan een omslag: iedere jongere die
geplaatst wordt, komt in een traject dat erop gericht is om succesvol terug
te keren naar de samenleving. Het veld geeft, samen met andere
overheden en organisaties op het gebied van zorg, onderwijs en arbeid,
vorm aan deze omslag. Dit moet er ook toe leiden dat de gemiddelde
verblijfsduur in een instelling voor JeugdzorgPlus vermindert. Tijdige
beschikbaarheid van vervolgvoorzieningen en ambulante begeleiding zijn
daarbij belangrijk.
Daarnaast wordt aan de begroting van VenJ een bijdrage geleverd voor
de vervoerskosten in de JeugdzorgPlus en wordt aan de begroting van het
Ministerie van OCW een bijdrage geleverd voor de onderwijskosten voor
jongeren geplaatst in een JeugdzorgPlus-instelling. Tevens vindt uit het
budgettaire kader jeugdzorgPlus dekking plaats voor de te maken kosten
in het kader van de stelselherziening jeugdzorg (zie artikelonderdeel 5.1).
Voor 2014 is in totaal circa € 211,2 miljoen beschikbaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

94

Beleidsartikelen/Artikel 5

Subsidies en opdrachten voor sturing, beleidsinformatie, financiering en
kwaliteit Jeugdzorg
De beroepsverenigingen, HBO-raad, werkgevers en cliëntorganisaties
krijgen ondersteuning bij de uitvoering van het Implementatieplan
Professionalisering Jeugdzorg 2010–2014.
Het implementatieplan bevat vier trajecten:
– Voorbereiden beroepsregisters en beroepsverenigingen (mogelijk
maken vrijwillige registratie vooruitlopend op kwaliteitsregister jeugd);
– Verbinden en registreren (waaronder oprichten kwaliteitsregister);
– In lijn brengen van scholing en opleidingen met registratievereisten;
– Verbeteren entree sector (onder andere traineeship HBO-ers).
De implementatie raakt professionals uit de gehele jeugdzorg: Bureaus
Jeugdzorg, zorgaanbieders, gesloten jeugdzorg, de Raad voor de
Kinderbescherming, de justitiële jeugdinrichtingen, de bureaus Halt en
Nidos.
Aan het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) wordt via
het Ministerie van VenJ een subsidie verstrekt voor de inning van
ouderbijdragen in de jeugdzorg. Voor 2014 is in totaal circa € 4,3 miljoen
beschikbaar.
Bijdrage aan medeoverheden voor doeluitkering Jeugdzorg
De provincies en grootstedelijke regio’s ontvangen een doeluitkering voor
de uitvoering van de Wet op de jeugdzorg. Met de doeluitkering zijn
provincies en grootstedelijke regio’s in staat het Bureau Jeugdzorg te
financieren en zorgaanbod in te kopen voor kinderen met een jeugdzorgindicatie. Van de zijde van het Ministerie van Veiligheid en Justitie
ontvangen provincies middelen voor de hulpverlening aan gezinnen in het
zogenoemde gedwongen kader.
Tevens vindt uit het budgettaire kader jeugdzorg dekking plaats voor
kosten in het kader van de stelselherziening jeugdzorg (zie artikelonderdeel 5.1). In 2014 is voor de jeugdzorg circa € 1,297 miljard
beschikbaar.
Kengetal: Aantal unieke jeugdigen in de jeugdzorg

85.000

80.000

75.000

70.000

65.000

60.000
2007

2008

2009

2010

2011

Bron: Jeugdzorg Nederland en instellingen voor JeugdzorgPlus.
In deze figuur is het aantal cliënten dat aan het begin van het jaar jeugdzorg kreeg, opgeteld bij
de cliënten die in dat jaar instroomden (inclusief de cliënten JeugdzorgPlus.) Daarbij zijn alle
cliënten per jaar slechts één keer meegeteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

95

Beleidsartikelen/Artikel 5

Kengetal: Aandeel gebruik jeugdzorg met verblijf in de geindiceerde jeugdzorg

55%
53%
51%
49%
47%
45%
43%
41%
39%
37%
35%
2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

Bron: Jeugdzorg Nederland en instellingen voor JeugdzorgPlus.
Onder jeugdzorg met verblijf wordt verstaan: residentiële jeugdhulp, daghulp, pleegzorg en
jeugdzorg plus (= gesloten jeugdzorg met verblijf). Onder jeugdzorg zonder verblijf wordt
verstaan: jeugdhulp en spoedeisende zorg. Methodologisch zou het beter zijn om de spoedeisende zorg nader op te splitsten naar de verschillende zorgvormen. Aangezien deze categorie in
voorgaande jaren toegerekend is aan de categorie «zorg zonder verblijf» wordt dat – vanwege de
vergelijkbaarheid – in deze begroting opnieuw gedaan.
Deze figuren tonen dat steeds meer kinderen gebruik hebben gemaakt van de geïndiceerde
jeugdzorg. Ondanks een stijging van ook de residentiële vormen van jeugdzorg, slagen de
provincies er in om deze groei vooral te laten plaatsvinden in ambulante vormen van jeugdzorg.
Deze zijn minder kostbaar dan residentiële voorzieningen.

Ontvangsten
De ontvangsten 2014 hebben voornamelijk betrekking op afrekeningen
van subsidies. In totaal wordt voor 2014 circa € 4,5 miljoen aan
ontvangsten geraamd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

96

Beleidsartikelen/Artikel 6

Artikel 6 Sport en bewegen
1. Algemene doelstelling
Een sportieve samenleving waarin voor iedereen een passend sport- en
beweegaanbod aanwezig is en waarin uitblinken in sport wordt gestimuleerd.
2. Rol en verantwoordelijkheid Minister
Aan het sportbeleid van de rijksoverheid ligt vooral de maatschappelijke
betekenis van sport ten grondslag. Sport en bewegen dragen in belangrijke mate bij aan een betere gezondheid, aan het verbeteren van
leefbaarheid en veiligheid, sociale samenhang en integratie, aan het
verbeteren van schoolprestaties en het verminderen van schooluitval.
Daarnaast erkent de Rijksoverheid de intrinsieke waarde van sport.
Vanuit haar stimulerende rol op het beleidsterrein «Passend sport- en
beweegaanbod» maakt de Minister gebruik van een tweetal bestaande
stelsels. Nederland heeft een sterke sportsector die van oudsher in hoge
mate zelforganiserend en zelfregulerend is. Daarbij is sprake van een
landelijk netwerk met ruim 25.000 sportverenigingen, die aangesloten zijn
bij landelijke sportbonden die zich verenigd hebben in de sportkoepel
NOC*NSF. Deze verenigingen vertegenwoordigen circa 5 miljoen mensen.
Ongeveer eenzelfde aantal landgenoten is actief in ongeorganiseerd
verband.
De gemeenten in Nederland zijn verantwoordelijk voor het lokale
accommodatiebeleid en het lokale sport- en beweegbeleid. De gemeenten
trekken jaarlijks ongeveer € 1 miljard uit voor sport (ten opzichte van circa
€ 125 miljoen op de Rijksbegroting).
Voor het beleidsterrein «Uitblinken in sport» faciliteert de Minister de
ambitie van de georganiseerde sport om bij de tien beste topsportlanden
van de wereld te willen horen. De primaire verantwoordelijkheid ligt bij de
sportsector zelf.
Voor het functioneren van de sportsector in Nederland zijn innovatie,
kennisontwikkeling en kennisdeling van wezenlijk belang. Dat zijn
essentiële hulpmiddelen bij zowel het realiseren van een passend sporten beweegaanbod als bij het aangaan van de internationale competitie
binnen de topsport.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

97

Beleidsartikelen/Artikel 6

Rol en verantwoordelijkheid Minister
Beleidsterrein

Stimuleren

Financieren

Passend sport- en
beweegaanbod

Het bevorderen van de samenwerking tussen
partijen uit verschillende sectoren, zodat op lokaal
niveau een passend en veilig sport- en
beweegaanbod tot stand komt en blijft.

Het ontwikkelen en (mede)financieren van
programma’s die er aan bijdragen dat er voor
iedere Nederlander een passend en veilig sport- en
beweegaanbod in de buurt aanwezig is.

Uitblinken in sport

Borgen van innovatie,
kennisontwikkeling en
kennisdeling

Het faciliteren en (mede)financieren van de top 10
ambitie. Het scheppen van randvoorwaarden voor
talenten en topsporters in Nederland, waardoor zij
op een professionele en verantwoorde wijze
kunnen uitblinken in sport, ook tijdens topsportevenementen in eigen land.
Het bevorderen van innovatie, kennisontwikkeling
en kennisdeling.

Het (mede)financieren van innovatie, kennisontwikkeling en kennisdeling.

3. Prioriteiten 2014 en beleidswijzigingen
De uitwerking van de beleidsbrief «Sport» (TK 30 234, nr. 37) is in 2012 op
verschillende terreinen ter hand genomen en zal in 2014 worden
voortgezet, met in acht neming van de passage in het regeerakkoord
Rutte-Asscher over de Olympische ambitie. In 2014 wordt op enkele
dossiers een belangrijke stap gezet:
– Vanuit het regeerakkoord is € 5 miljoen per jaar extra beschikbaar
gesteld voor de Sportimpuls, die in 2012 via ZonMw van start is
gegaan. Deze extra middelen worden ingezet voor lokale sport- en
beweegactiviteiten specifiek gericht op kinderen uit gezinnen met een
laag inkomen.
– Het programma «Naar een veiliger sportklimaat» wordt voortgezet en
inhoudelijk geïntensiveerd.
– In 2014 zal een nieuw beleidskader voor (top)sportevenementen van
kracht worden. Dit beleidskader zal in het najaar aan de Tweede Kamer
worden toegezonden. In dit beleidskader ligt de focus meer op
strategische evenementen en op vergroting van de maatschappelijke
spin-off.
– Ter bevordering van het topsportklimaat in Nederland wordt het
Nationaal Topsport Netwerk ingericht. Daarin delen topsporters hun
ervaring en expertise met het Rijk. Ook zullen het Nederlandse IOC-lid
en gemeenten hierop aangesloten worden.
4. Budgettaire gevolgen van beleid
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Verplichtingen

42.713

81.240

106.544

120.539

125.076

132.387

129.977

Uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

79.557

74.991

132.421
94%

128.112

131.876

132.387

129.977

1. Passend sport- en beweegaanbod

27.662

88.293

83.535

85.499

85.847

85.592

Subsidies
Gehandicaptensport
Verantwoord sporten en bewegen
Sport en bewegen in de buurt

17.953
3.167
2.186
5.474

31.354
3.167
3.086
17.976

26.618
3.167
3.086
13.239

28.583
3.167
3.086
15.204

28.932
3.167
3.086
15.553

28.681
3.167
3.086
15.303

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

98

Beleidsartikelen/Artikel 6

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Stimuleren van een veiliger sportklimaat

7.126

7.125

7.126

7.126

7.126

7.125

Bekostiging
Compensatie van betaalde energiebelasting

9.398
9.398

9.398
9.398

9.399
9.399

9.399
9.399

9.399
9.399

9.398
9.398

Opdrachten
Sport en bewegen in de buurt

100
100

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

Bijdrage aan medeoverheden
Sport en bewegen in de buurt

211
211

47.541
47.541

47.518
47.518

47.517
47.517

47.516
47.516

47.513
47.513

2. Uitblinken in sport

38.954

36.779

36.640

37.240

37.339

35.037

Subsidies
Topsportevenementen
Topsportprogramma’s
Dopingbestrijding

28.787
5.793
21.549
1.445

26.700
6.523
18.932
1.245

26.584
6.406
18.933
1.245

27.184
7.006
18.933
1.245

27.283
7.106
18.932
1.245

24.982
4.806
18.931
1.245

Opdrachten
Topsportevenementen

30
30

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

Inkomensoverdrachten
Stipendiumregeling

9.943
9.943

9.885
9.885

9.862
9.862

9.862
9.862

9.862
9.862

9.861
9.861

194
194

194
194

194
194

194
194

194
194

194
194

3. Borgen van innovatie, kennisontwikkeling
en kennisdeling

8.375

7.349

7.937

9.137

9.201

9.348

Subsidies
Olympische ambitie
Kennis als fundament
Internationaal beleid

7.899
1.000
6.670
229

7.146
0
6.644
502

7.734
0
7.232
502

8.934
0
8.432
502

8.998
0
8.496
502

9.145
0
8.643
502

Opdrachten
Kennis als fundament
Internationaal beleid

418
203
215

203
203
0

203
203
0

203
203
0

203
203
0

203
203
0

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
Internationaal beleid

58
58

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

1.740

1.740

1.740

1.740

1.740

1.740

Bijdragen aan internationale organisatie
Dopingbestrijding

Ontvangsten

3.238

Bovenstaande informatie is bedoeld voor de Staten-Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten worden ontleend.

Budgetflexibiliteit
Subsidies
Van het beschikbare budget 2014 ad € 65,2 miljoen is 88% juridisch
verplicht in verband met de financiering van aangegane verplichtingen
voor instellingssubsidies en meerjarige projectsubsidies. Het betreft onder
meer de instellingssubsidies aan NOC*NSF, Gehandicaptensport
Nederland, het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen en de
Anti-Doping Autoriteit Nederland. Bij de projectsubsidies betreft het onder
meer de Sportimpuls voor lokale sportaanbieders en het programma
«Naar een veiliger sportklimaat».
Het deel van het budget dat nog niet juridisch verplicht is, is gereserveerd
voor nog in te dienen incidentele aanvragen, onder meer op het
programma Topsportevenementen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

99

Beleidsartikelen/Artikel 6

Bekostiging
Van het beschikbare budget 2014 ad € 9,4 miljoen is 100% juridisch
verplicht in verband met de bestaande regeling voor gedeeltelijke
compensatie van door sportverenigingen betaalde energiebelasting.
Inkomensoverdrachten
Van het beschikbare budget 2014 ad € 9,9 miljoen is 100% juridisch
verplicht in verband met de Stipendiumregeling voor topsporters.
Bijdragen aan medeoverheden
Van het beschikbare budget 2014 ad € 47,5 miljoen is 100% juridisch
verplicht in verband met de bestuurlijke afspraken met de vereniging
Nederlandse Gemeenten over de inzet van buurtsportcoaches binnen de
gemeenten.
5. Instrumenten
Passend sport- en beweegaanbod
Kengetal: Percentage van de Nederlandse bevolking dat voldoet aan de
beweegnorm

75%
70%
65%
60%
55%
50%
45%
40%

2004

2005

2006

Vanaf 18 jaar

2007

2008

2009

2010

2011

2012

Van 4 t/m 17 jaar

Bron: De gegevens die ten grondslag liggen aan de grafiek over de beweegnorm maken
onderdeel uit van het standaardonderzoek Ongevallen en Bewegen in Nederland (OBiN),
uitgevoerd door onder meer TNO. Deze kengetallen wordt jaarlijks gemeten en geven aan
hoeveel Nederlanders voldoende bewegen voor hun gezondheid. Dit geeft een richting aan van
de behaalde gezondheidswinst door sport. Als beweegnorm wordt de zogenaamde
«combinorm» gehanteerd. Men voldoet aan die norm als men voldoet aan de Nederlandse Norm
Gezond Bewegen (NNGB) en/of de Fitnorm. De NNGB vereist minimaal 30 minuten matig
intensief bewegen op minstens 5 dagen per week. Voor de jeugd tot 18 jaar is dit 60 minuten op 7
dagen per week. De Fitnorm vereist, zowel voor jeugdigen als volwassenen, minimaal 20
minuten intensief bewegen (sport of fitness) op minstens 3 dagen per week.

Subsidies voor sport en bewegen in de buurt
Dit betreft onder meer de sportimpuls, die is bedoeld om lokale initiatieven voor het creëren van een passend sport- en beweegaanbod in de
buurt tot stand te brengen, waardoor speciale initietieven voor kinderen
met overgewicht en voor kinderen uit gezinnen met een laag inkomen. De
uitvoering van de sportimpuls is uitbesteed aan Zorg Onderzoek
Nederland Medische Wetenschappen (ZonMw). Daarnaast worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

100

Beleidsartikelen/Artikel 6

subsidies verstrekt voor ondersteuning van partijen bij het implementeren
van de buurtsportcoaches en van de sportimpuls en voor monitoring van
het programma. Totaal in 2014 circa € 18,0 miljoen.
Subsidies voor het stimuleren van een veiliger sportklimaat
Iedereen moet veilig en met plezier kunnen sporten zonder last te hebben
van intimidatie of geweld. Daartoe is subsidie verleend aan NOC*NSF
(€ 7,1 miljoen), dat de uitvoering van het programma verzorgt in nauwe
samenwerking met de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB) en de
Koninklijke Nederlandse Hockey Bond (KNHB). Bij de uitvoering van dit
programma zijn 40 andere sportbonden actief betrokken.
Subsidies voor gehandicaptensport
Sport en bewegen is voor iedereen van belang ter stimulering van een
gezonde leefstijl, maar vooral ook voor gehandicapten en chronisch
zieken. Subsidies met als doel de sportdeelname van gehandicapten te
bevorderen worden verleend aan NOC*NSF en Onbeperkt Sportief (€ 3,2
miljoen).
Subsidies voor verantwoord sporten en bewegen
Ondersteuning van activiteiten op het gebied van de opleiding van
sportartsen, het verbeteren van de kwaliteit van de sportgeneeskunde,
blessurepreventie en het verzamelen en verspreiden van kennis en
informatie over gezonde sportbeoefening. Hiertoe worden subsidies
verstrekt aan diverse instellingen zoals Stichting VeiligheidNL, Vereniging
voor Sportgeneeskunde en het Nederlands Instituut voor Opleiding van
Sportartsen. De totale bijdrage bedraagt € 3,1 miljoen.
Bekostiging compensatie van betaalde energiebelasting
Sportverenigingen ontvangen geld om de kosten als gevolg van de
regulerende energiebelasting voor 50% te compenseren (€ 9,4 miljoen).
Bijdragen aan medeoverheden voor sport en bewegen in de buurt
Gemeenten stellen professionals aan als buurtsportcoaches. Zij leggen
verbindingen tussen sport en sectoren als onderwijs, cultuur, zorg, welzijn
en buitenschoolse opvang. De middelen (€ 47,5 miljoen in 2014) worden
via het gemeentefonds in de vorm van decentralisatie-uitkeringen aan de
gemeenten beschikbaar gesteld. Ook het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap draagt hier aan bij, te weten € 10,9 miljoen. Per
fte ontvangen de deelnemende gemeenten een rijksbijdrage van € 20.000.
De gemeenten zijn verantwoordelijk voor een cofinanciering van € 30.000
per fte.
Uitblinken in sport
De medailleklassementen zijn een momentopname, maar geven wel een
indicatie van de mate waarin Nederland erin slaagt om zich te scharen bij
de beste tien sportlanden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

101

Beleidsartikelen/Artikel 6

Kengetal: Positie Nederland in de medailleklassementen Olympische en
Paralympische Zomerspelen

1

10

19

28

Seoul
1988

Barcelona Atlanta
1992
1996

Sydney
2000

Olympische spelen

Athene
2004

Beijing
2008

Londen
2012

Paralympische spelen

Kengetal: Positie Nederland in medailleklassementen Olympische en Paralympische Winterspelen

1

10

19

28

Albertville Lillehammer Nagano
1998
1992
1994
Olympische spelen

Salt Lake
City 2002

Turijn
2006

Vancouver
2010

Paralympische spelen

Bron: De medailleklassementen van de Olympische en Paralympische zomer- en winterspelen
worden opgesteld door het International Olympic Committee (IOC). In Turijn 2006 deed
Nederland niet mee aan de Paralympische spelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

102

Beleidsartikelen/Artikel 6

Subsidies voor topsportevenementen
Er zijn middelen beschikbaar voor (sport)organisaties voor het verkrijgen
en organiseren van aansprekende topsportevenementen in Nederland
(€ 6,5 miljoen). Daarbij ligt de focus meer op strategische evenementen
en op vergroting van de maatschappelijke spin-off.
Subsidies voor topsportprogramma’s
Om de top 10 ambitie waar te kunnen maken voeren NOC*NSF en de
sportbonden topsportprogramma’s uit. VWS verleent subsidie aan
NOC*NSF (€ 18,9 miljoen) om bij te dragen aan de uitvoering van die
topsportprogramma’s.
Subsidies en bijdragen dopingbestrijding
Voor het tegengaan van dopinggebruik worden op basis van internationale afspraken subsidies en bijdragen (€ 1,4 miljoen) verleend aan
(inter)nationale anti-dopingorganisaties.
Inkomensoverdracht Stipendiumregeling
Het Fonds voor de Topsporter verzorgt het uitkeren van een stipendium
aan A-topsporters en nationale toptalenten met een inkomen dat lager is
dan het minimumloon. Zo kunnen zij zich vrij maken voor hun sportcarrière. Het Fonds voor de Topsporter zorgt bovendien voor het uitkeren
van onkostenvergoedingen aan topsporters. De bijdrage bedraagt € 9,9
miljoen.
Borgen van innovatie, kennisontwikkeling en kennisdeling
Subsidies en opdrachten voor Kennis als fundament
In opdracht van VWS, NOC*NSF en de Stichting Innovatie Alliantie (SIA)
wordt door de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek
(NWO), Zorg Onderzoek Nederland Medische Wetenschappen (ZonMw)
en Stichting voor de Technische Wetenschappen (STW) het Onderzoeksprogramma Sport uitgevoerd. Hiermee wordt gewerkt aan borging van
kennis op universiteiten en hogescholen en een goede kennistransfer
vanuit de wetenschap en het hoger onderwijs naar het veld en bestaande
en nieuwe opleidingen in de sport. Daartoe zijn middelen overgeboekt
naar artikel 4 Zorgbreed beleid (€ 1,8 miljoen).
Daarnaast wordt ingezet op valideren van kansrijke sport- en beweeginterventies en op het borgen en verspreiden van beschikbare kennis via
kennisinstituten, waaronder het Nederlands Instituut voor Sport en
Bewegen (NISB), Onbeperkt Sportief en VeiligheidNL.
Een aantal onderzoeksinstituten, waaronder Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek (TNO), het Mulier Instituut, het Sociaal en Cultureel
Planbureau (SCP), het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
(RIVM) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) krijgt subsidie om
het adviesrapport over monitoring van kernindicatoren in de sport te
implementeren. Ook is financiering beschikbaar om grensverleggende
innovatieve toepassingen voor de sport te ontwikkelen. De totale bijdrage
bedraagt € 6,8 miljoen.
Subsidies, opdrachten en bijdragen voor internationaal beleid
In internationaal verband vindt met name afstemming plaats binnen de
Europese Unie, maar ook de Raad van Europa. Daarbij hebben onder
meer zaken als goed sportbestuur, doping, spelersmakelaars en matchfixing de aandacht. Voor onderzoeken en bijdragen, onder meer voortvloeiend uit de European Partial Agreement on Sports, is € 0,5 miljoen
beschikbaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

103

Beleidsartikelen/Artikel 7

Artikel 7 Oorlogsgetroffenen en Herinnering Tweede Wereldoorlog
1. Algemene beleidsdoelstelling
De zorg voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen uit de Tweede
Wereldoorlog (WO II) is geborgd en mensen beseffen, mede op basis van
de gebeurtenissen uit WO II, wat het betekent om in vrijheid te kunnen
leven.
Het is belangrijk om de herinnering aan WO II levend te houden en te
borgen dat blijvend betekenis kan worden gegeven aan het verhaal van
«de oorlog». Ook dit is onderdeel van de leidende begrippen «ereschuld»
en «bijzondere solidariteit» ten aanzien van de deelnemers aan voormalig
verzet en de oorlogsgetroffenen. Het belang van het levend houden van
de herinnering geldt niet alleen voor (nabestaanden van) mensen die deze
oorlog hebben meegemaakt, maar juist ook voor nieuwe generaties.
Generaties van nu en later moeten betekenis kunnen geven aan alle
facetten van deze geschiedenis. Dat geldt zowel voor de oorlog zoals deze
zich in Nederland en Europa heeft afgespeeld, en dan vooral de Holocaust
als dieptepunt van het menselijk handelen, maar evenzo voor de oorlog
(en de Bersiap-periode – 1945–1949) in voormalig Nederlands-Indië. De
betekenis van het levend houden van de herinnering aan WO II is
gerelateerd aan hedendaagse vraagstukken van grondrechten,
democratie, (internationale) rechtsorde en vrijheid. Het Ministerie van
VWS zorgt dat er een infrastructuur is die dat mogelijk maakt.
2. Rol en verantwoordelijkheid Minister
De Minister vervult een regisserende rol met betrekking tot het actueel
houden van de wet- en regelgeving voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen WO II en het in stand houden van een infrastructuur die het
mogelijk maakt om de herinnering aan WO II blijvend betekenis te laten
houden.
De Minister van VWS is (mede)financier van maatschappelijk werk en
sociale dienstverlening voor de (door Pensioen- en Uitkeringsraad (PUR)
erkende) deelnemers aan het voormalig verzet en oorlogsgetroffenen,
door het subsidiëren van de zogenoemde begeleidende instellingen en
Stichting Cogis.
Vanuit de rol van «uitvoerder» is de Minister van VWS opdrachtgever van
de zelfstandige bestuursorganen Pensioen- en Uitkeringsraad (PUR),
Sociale Verzekeringsbank (SVB) en Commissie Algemene Ongevallenregeling Indonesië (CAOR) voor de uitvoering en toepassing van de wetten
en regelingen voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen WO II en
aan de Stichting Afwikkeling Rechtsherstel Sinti Roma (SARSR). Ook
houdt zij toezicht op deze organisaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

104

Beleidsartikelen/Artikel 7

Rol en verantwoordelijkheid Minister
Beleidsterrein

Financieren

Regisseren

(Doen) uitvoeren

De zorg- en dienstverlening
aan verzetsdeelnemers en
oorlogsgetroffenen WO II en
de herinnering aan WO II.

Subsidiering van
zogenoemde begeleidende
instellingen voor maatschappelijk werk en sociale
dienstverlening aan erkende
deelnemers aan het
voormalig verzet en
oorlogsgetroffenen.
Subsidiering van instellingen
binnen de herinneringsinfrastructuur.

Het in stand houden van een
infrastructuur die het
mogelijk maakt om de
herinnering aan WO II
blijvend betekenis te laten
houden.

Opdrachtgever en toezichthouder van/op het Nationaal
Comité 4 en 5 mei voor het in
mandaat verstrekken van
projectsubsidies.

Het actueel houden van de
wet- en regelgeving voor
verzetsdeelnemers en
oorlogsgetroffenen WO II.

Opdrachtgever en toezichthouder van/op zelfstandige
bestuursorganen PUR, SVB
en CAOR voor uitvoering en
toepassing van de wetten en
regelingen voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen WO II en de SARSR.

Wetten en regelingen voor
verzetsdeelnemers en
oorlogsgetroffenen

3. Prioriteiten 2014 en beleidswijzigingen
Op het terrein van de «erfenis van WO II» is continuïteit en toekomstbestendigheid essentieel.
De prioriteiten voor 2014 en de beleidswijzigingen zijn:
– Door het monitoren en zo nodig bijsturen van ontwikkelingen op het
terrein van de zorg- en dienstverlening en de herinnering WO II,
bijdragen aan continuïteit en kwaliteit van het stelsel van voorzieningen en uitvoeringsorganisaties.
– Bij een steeds kleinere doelgroep zeker stellen dat (de uitvoering van)
het wettelijk stelsel van pensioenen en uitkeringen voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen actueel en effectief blijft.
4. Budgettaire gevolgen van beleid
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Verplichtingen

340.290

344.044

327.802

311.492

292.568

274.859

259.325

Uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

343.020

343.549

327.802
99%

311.492

292.568

274.859

259.325

19.647

20.190

20.190

20.190

20.190

20.190

16.407

16.506

16.506

16.506

16.506

16.506

5.465
1.705
6.995

5.465
1.604
6.888

5.465
1.604
6.806

5.465
1.604
6.806

5.465
1.604
6.806

5.465
1.604
6.806

Bekostiging

655

962

962

962

962

962

Opdrachten

2.385

2.422

2.422

2.422

2.422

2.422

1. De zorg- en dienstverlening aan verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen WOII en de
herinnering aan WOII
Subsidies
waarvan onder andere:
Nationaal Comité 4 en 5 mei
Nationale herinneringscentra
Zorg- en dienstverlening

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

105

Beleidsartikelen/Artikel 7

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Bijdragen aan ZBO’s en RWT’s

100

100

100

100

100

100

Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken

100

200

200

200

200

200

323.902

307.612

291.302

272.378

254.669

239.135

Inkomensoverdrachten
waarvan onder andere:
Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers
1940–1945 (Wuv)
Wet uitkeringen burger-oorlogsslachtoffers
1940–1945 (Wubo)
Wet buitengewoon pensioen 1940–1945 (Wbp)

308.046

291.756

275.446

256.522

238.813

223.279

169.800

159.401

153.818

148.256

142.826

137.429

73.400
52.600

72.501
47.557

70.637
42.567

68.290
37.533

65.863
32.667

63.462
27.872

Bijdragen aan ZBO’s en RWT’s
Sociale Verzekeringsbank
Pensioen- en Uitkeringsraad
Stichting Administratie Indonesische
Pensioenen

15.856
12.754
1.581

15.856
12.754
1.581

15.856
12.754
1.581

15.856
12.754
1.581

15.856
12.754
1.581

15.856
12.754
1.581

1.521

1.521

1.521

1.521

1.521

1.521

901

901

901

901

901

901

2. Pensioenen en uitkeringen voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen WOII

Ontvangsten

1.043

Bovenstaande informatie is bedoeld voor de Staten-Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten worden ontleend.

Budgetflexibiliteit
Subsidies
Van het beschikbare budget 2014 ad € 16,5 miljoen is 90% juridisch
verplicht. Het betreft de financiering van aangegane verplichtingen op
basis van de Kaderregeling VWS-subsidies. Dit betreft zowel instellingsubsidies die jaarlijks worden verleend als projectsubsidies die meerjarig
kunnen zijn.
Bekostiging
Van het beschikbare budget 2014 ad circa € 1,0 miljoen is 100% juridisch
verplicht. Het betreft de bekostiging van wachtgelden, de vervoerskosten
en de niet op grond van een wettelijke regeling of ziektekostenregeling
vergoede kosten van behandeling bij stichting Centrum 45, inclusief de
noodzakelijke verblijfskosten deels de vergoeding in de FPU plus- en
WW/BWU-regeling6 voor ex-werknemers van de stichting 1940–1945.
Inkomensoverdrachten
Van het beschikbare budget 2014 ad € 291,8 miljoen is 100% juridisch
verplicht. Het betreft de bekostiging van de pensioenen en uitkeringen
voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen WO II.
Opdrachten
Van het beschikbare budget 2014 ad € 2,4 miljoen is 83% juridisch
verplicht. Het betreft opdrachten ten behoeve van de herinnering aan WO
II en zorg- en dienstverlening.

6

FPU= Flexibel Pensioen Uitkering
WW= Werkloosheidswet
BWU= BovenWettelijke Uitkeringen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

106

Beleidsartikelen/Artikel 7

Bijdragen aan ZBO’s en RWT’s
Van het beschikbare budget 2014 ad circa € 16,0 miljoen is 100% juridisch
verplicht. Het betreft de bijdragen aan de Sociale Verzekeringsbank, de
Pensioen- en Uitkeringsraad en de Stichting Administratie Indonesische
Pensioenen.
5. Instrumenten
De zorg- en dienstverlening aan verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen WO II en de herinnering aan WO II
Kengetal: percentage van de bevolking dat (veel) belang hecht aan 4 en 5 mei

90%

70%

50%
2008

2009

2010

2011

2012

2013

Percentage van de bevolking dat (veel) belang aan 4 mei hecht
Percentage van de bevolking dat (veel) belang aan 5 mei hecht
Bron: Nationaal Comité 4 en 5 mei - Nationaal Vrijheidsonderzoek
Het draagvlak voor zowel de Nationale Herdenking op 4 mei als de viering van de Bevrijding op 5
mei is groot. De Minister van VWS ziet het als haar taak om die belangstelling voor en bewustzijn
over de gebeurtenissen uit WO II te ondersteunen.

Subsidies ten behoeve van de herinnering aan WO II
Het Ministerie van VWS verleent vanuit haar regisserende rol instellingssubsidies aan vier nationale herinneringscentra (Kamp Vught, Kamp
Westerbork, Kamp Amersfoort en het Indisch Herinneringscentrum) (circa
€ 1,6 miljoen), het Nationaal Instituut voor Oorlogsdocumentatie (inclusief
Netwerk oorlogsbronnen: onderzoek en publieksactiviteiten Holocaust en
andere genociden, coördinatie International Holocaust Memorial Day)
(circa € 0,2 miljoen) en het Nationaal Comité 4 en 5 mei (circa € 5,5
miljoen).
Het Nationaal Comité 4 en 5 mei verstrekt (in mandaat van de Minister
van VWS) projectsubsidies (€ 0,98 miljoen) aan derden op het terrein van
de educatie over de gebeurtenissen uit WO II. De ervaringen die het
Comité in deze versterkte uitvoerende rol opdoet, kunnen bijdragen aan
de effectiviteit van het VWS-beleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

107

Beleidsartikelen/Artikel 7

Nachtelijke overdenkingen
4 mei, ik lig in bed maar kan niet slapen
Beelden flitsen door mijn hoofd
Foto’s die ik zag op tentoonstellingen
kransen onder monumenten,
een man tegen een muur, zijn ogen gesloten in gebed
het kamertje in mijn ooms schuur
de lucht zwaar van herinneringen
Zo’n klein kamertje
zo’n klein belangrijk kamertje
een kamertje dat levens heeft gered
Ik knip mijn nachtlampje aan en kijk om mij heen
mijn laptop, mijn volle kledingkast
ik schaam mij er opeens voor
Mijn heftigste herinneringen zijn die van
een ander
Roos Reinarts, winnaar Dichter bij 4 mei 2013, Nationaal Comité 4 en
5 mei
Na WO II is in Nederland voor de deelnemers aan het voormalig verzet en
de oorlogsslachtoffers geleidelijk een in de wereld uniek stelsel van
pensioenen en uitkeringen en hulp- en dienstverlening ontstaan,
geschraagd door principes de van «ereschuld» tegenover de deelnemers
aan het voormalig verzet en «bijzondere solidariteit» tegenover de
oorlogsslachtoffers. Het aantal cliënten neemt om demografische redenen
gestaag af. Gezien deze ontwikkeling moeten ook de uitvoeringsorganisaties zich aanpassen aan de afnemende «vraag». Het is belangrijk dat dit
op een verantwoorde manier gebeurt, zodat continuïteit en kwaliteit van
de dienstverlening zijn gewaarborgd. Het Ministerie van VWS begeleidt en
faciliteert deze ontwikkeling. Dat gebeurt bijvoorbeeld door samenwerking
of fusie te stimuleren tussen die instellingen waar het organisatorisch
draagvlak van de afzonderlijke organisaties te smal dreigt te worden. Zo
heeft de stichting Pelita vergevorderde plannen om het maatschappelijk
werk over te dragen aan stichting de Basis en om op het terrein van
sociale dienstverlening en de rapportagetaak ten behoeve van aanvragen
voor een pensioen of uitkering, nauw te gaan samenwerken met de
Stichting ARQ.
Subsidies voor zorg- en dienstverlening
Om zorg- en dienstverlening (maatschappelijk werk, sociale dienstverlening) aan (erkende) verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen mogelijk
te maken, worden subsidies (circa € 6,9 miljoen) verleend aan gespecialiseerde instellingen, waaronder de stichting Cogis en de zogenoemde
begeleidende instellingen: de stichting Pelita, de stichting Joods
Maatschappelijk Werk (JMW) en de stichting 1940–1945.
Het voornemen is dat de taak van SARSR met betrekking tot het
naoorlogs rechtsherstel van de Roma en Sinti in 2014 tot een afronding
komt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

108

Beleidsartikelen/Artikel 7

Pensioenen en uitkeringen voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen WO II
Inkomensoverdrachten wetten en regelingen voor verzetsdeelnemers en
oorlogsgetroffenen
De wetten en regelingen voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen
worden alleen nog bijgesteld als wijzigingen in aanpalende wetten,
bijvoorbeeld op het terrein van zorg en sociale zekerheid, dat noodzakelijk
maken. In het kader van de wetten voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen uit WO II (Wuv, Wubo en Wbp) worden onder andere vergoedingen voor bijzondere voorzieningen toegekend als onderdeel van de
totale uitkering of vergoeding. Het betreft met name uitgaven voor
medische voorzieningen, huishoudelijke hulp, «deelname maatschappelijk
verkeer» en overige voorzieningen zoals vervoer en extra vakantie. Het
gaat om wettelijke voorzieningen die medisch noodzakelijk en/of
maatschappelijk wenselijk zijn en die rechtstreeks samenhangen met door
de oorlogsomstandigheden veroorzaakte invaliditeit («causaliteit» is
vereist).
Voor 2014 is circa € 291,8 miljoen beschikbaar, waarvan het merendeel
voor de Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers 1940–1945 (circa € 159,4
miljoen).
Kengetal: uitgaven Wuv, Wubo, Wbp en AOR

200

150

100

50

0

2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018
Wuv

Wubo

Wbp

AOR

Bedragen x € 1 miljoen
Bron: SVB en de Stichting Administratie Indonesische Pensioenen
Wuv = Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers 1940–1945;
Wubo = Wet uitkeringen burger-oorlogsslachtoffers 19400û1945;
Wbp = Wet buitengewoon pensioen 1940–1945;
AOR= Algemene Ongevallenregeling
Bovenstaand figuur geeft een overzicht van (de ontwikkeling van) de totale gerealiseerde
programma-uitgaven in het kader van de wetten en regelingen voor verzetsdeelnemers en
oorlogsgetroffenen over de periode 2007–2011. De uitgaven voor de periode 2012–2017 betreffen
ramingen. Het gemiddeld aantal uitkeringen bij Wuv, Wubo en Wbp daalt geleidelijk met circa 5%
per jaar. Bij de AOR-regeling is nog sprake van een lichte stijging, direct of indirect als gevolg van
de publiciteit in verband met de projecten «Gerichte benadering» en «Brede benadering».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

109

Beleidsartikelen/Artikel 7

Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s SVB, PUR en SAIP
Om pensioenen, uitkeringen en bijzondere voorzieningen te kunnen
toekennen aan verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen, worden in 2014
bijdragen (circa € 15,9 miljoen) ter beschikking gesteld aan de Sociale
Verzekeringsbank (SVB), de Pensioen- en uitkeringsraad (PUR) en de
Stichting Administratie Indische Pensioenen (SAIP).
Indicator: percentage eerste aanvragen dat door de PUR en de SVB binnen de
(verlengde) wettelijke termijn is afgehandeld

100%

95%

90%

85%

80%

75%
2008

2009

2010

2011

2012

2013

Percentage eerste aanvragen dat binnen de (verlengde)
wettelijke termijn is afgehandeld
Streefwaarde afhandeling eerste aanvragen binnen de
(verlengde) wettelijke termijn
Bron: De gerealiseerde percentages worden jaarlijks gepubliceerd in het jaarerslag van de PUR
en de SVB.

Het aantal nieuwe «eerste» aanvragen ligt momenteel op circa 500 per
jaar. Het hoogste aantal nieuwe eerste aanvragen in de afgelopen 5 jaar
bedroeg ruim 3.200 in 2009. (N.B.: Er geldt geen leeftijdsgrens voor
aanvragers; de cijfers zijn inclusief weduwen die een pensioen of uitkering
aanvragen).
De percentages voor de afhandeling van de eerste aanvragen betreffen
een gewogen gemiddelde van de Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers
1940–1945 (Wuv), de Wet uitkeringen burger-oorlogsslachtoffers
1940–1945 (Wubo) en de Wet buitengewoon pensioen 1940–1945 (Wbp).
Vanaf 2011 is de uitvoering van de wetten en regelingen voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen overgeheveld van de PUR naar de SVB,
afdeling Verzetsdeelnemers en Oorlogsgetroffenen (V&O). De feitelijke
behandeltijd is mede afhankelijk van derden. Er wordt door de SVB
gestreefd naar minimale doorlooptijden. Het percentage aanvragen dat is
afgehandeld binnen de (verlengde) wettelijke termijn is een cruciale
indicator voor de kwaliteit van de wetsuitvoering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

110

Beleidsartikelen/Artikel 8

Artikel 8 Tegemoetkoming specifieke kosten
1. Algemene beleidsdoelstelling
Zorg dragen voor een tegemoetkoming in de kosten van premie van de
zorgverzekering en inkomensondersteuning voor mensen die geconfronteerd worden met meerkosten als gevolg van een handicap of chronische
ziekte.
2. Rol en verantwoordelijkheid Minister
De Zorgtoeslag is een inkomensafhankelijke tegemoetkoming van het Rijk
in de kosten van de premie van de zorgverzekering en valt als zodanig
onder de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir). De
Minister van VWS is verantwoordelijk voor de vaststelling van de hoogte
van de Zorgtoeslag en de vormgeving van het stelsel van wet- en
regelgeving. Dit hangt samen met de verantwoordelijkheid van de
Minister van VWS voor betaalbare zorg.
De Minister van Financiën is wettelijk verantwoordelijk gesteld om de
zorgtoeslag uit te voeren.
De uitvoering van de zorgtoeslag is opgedragen aan de Belastingdienst.
Dit is vastgelegd in de Wet op de Zorgtoeslag. In het jaarverslag van het
Ministerie van Financiën en het beheersverslag van de Belastingdienst
wordt over de uitvoering van de zorgtoeslag verantwoording afgelegd.
De Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) regelt
een tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten die
geconfronteerd worden met meerkosten als gevolg van hun aandoening.
Het gaat om een forfaitaire regeling, die automatisch wordt uitgekeerd. De
forfaitaire regeling is idealiter zo vorm gegeven dat de rechthebbenden
automatisch geselecteerd en bereikt worden. De automatische selectie
wordt nagestreefd door het hanteren van afbakeningscriteria die
gebaseerd zijn op het zorggebruik en de zorgvraag op grond van de
Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), de Zorgverzekeringswet
(Zvw) en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Het zorggebruik
wordt gezien als aanwijzing of iemand een bepaalde aandoening en/of
handicap heeft die leidt tot meerkosten en daarmee of iemand recht heeft
op een forfaitaire tegemoetkoming. De Minister van VWS is verantwoordelijk voor de vaststelling van het niveau van de forfaitaire tegemoetkoming en de vormgeving van het stelsel van wet- en regelgeving. Dit
hangt samen met de verantwoordelijkheid van de Minister van VWS voor
betaalbare zorg.
In de Wtcg is het Centraal Administratie Kantoor (CAK) belast met de
vaststelling van het recht op en de hoogte van de tegemoetkoming. De
Minister van VWS is verantwoordelijk voor de sturing en het toezicht op
een rechtmatige, doelmatige en doeltreffende uitvoering van deze
regeling door het CAK.
Met de invoering van de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en
gehandicapten per 1 januari 2009 is in de Wet inkomstenbelasting 2001 de
regeling tegemoetkoming buitengewone uitgaven (TBU-regeling)
vervangen door de regeling tegemoetkoming specifieke zorgkosten
(TSZ-regeling). De TSZ-regeling is een tegemoetkomingsregeling voor
personen die in de inkomstenbelasting hun uitgaven voor specifieke
zorgkosten als gevolg van heffingskortingen niet of niet geheel kunnen
verzilveren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

111

Beleidsartikelen/Artikel 8

De Belastingdienst is belast met de vaststelling van het recht en de hoogte
van de tegemoetkoming specifieke zorgkosten. De uitbetaalde tegemoetkomingen op grond van de TSZ-regeling komen ten laste van de
begroting van het Ministerie van VWS.
Rol en verantwoordelijkheid Minister
Beleidsterrein

Financieren

1. Zorgtoeslag

Financieren van de Zorgtoeslag.
Vaststellen van de hoogte van de
Zorgtoeslag en de vormgeving van het
stelsel van wet- en regelgeving.

2. Wet tegemoetkoming chronisch zieken
en gehandicapten

Financieren van de tegemoetkoming
voor chronisch zieken en gehandicapten
die geconfronteerd worden met
meerkosten als gevolg van hun
aandoening. Vaststellen van het niveau
van de forfaitaire tegemoetkoming en de
vormgeving van het stelsel van wet- en
regelgeving.

3. Tegemoetkoming specifieke zorgkosten

Financieren van de tegemoetkoming
voor personen die in de inkomstenbelasting hun uitgaven voor specifieke
zorgkosten als gevolg van heffingskortingen niet of niet geheel kunnen
verzilveren.

3. Prioriteiten 2014 en beleidswijzigingen
De prioriteiten voor 2014 en de beleidswijzigingen zijn:
Zorgtoeslag
De zorgtoeslag wordt als gevolg van de afspraken uit het aanvullende
bezuinigingspakket van € 6 miljard neerwaarts bijgesteld met € 320
miljoen door de standaardpremie vanaf 2014 te baseren op gemiddelde
nominale premie inclusief collectieve contracten. De zorgtoeslag wordt
daarnaast betrokken bij de vanaf 2015 gefaseerd in te voeren huishoudentoeslag.
Wtcg
In het regeerakkoord Rutte-Asscher is opgenomen dat het kabinet
voornemens is de algemene tegemoetkoming voor chronisch zieken en
gehandicapten af te schaffen. In 2014 zullen er geen rechten meer worden
opgebouwd voor de tegemoetkoming Wtcg (rechten voor tegemoetkomingsjaar 2014). Doordat de tegemoetkoming een jaar later wordt
uitbetaald dan dat de rechten zijn opgebouwd, zal in 2014 nog wel de
uitbetaling plaatsvinden van de tegemoetkoming 2013.
Tegemoetkoming specifieke zorgkosten
Conform het regeerakkoord Rutte-Asscher is belastingjaar 2013 het laatste
jaar waarin fiscale aftrek mogelijk is van uitgaven voor specifieke
zorgkosten. Dit betekent tevens dat het belastingjaar 2013 het laatste jaar
is waarin aanspraak kan worden gemaakt op een tegemoetkoming
specifieke zorgkosten (TSZ) door mensen die in de inkomstenbelasting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

112

Beleidsartikelen/Artikel 8

hun uitgaven voor specifieke zorgkosten als gevolg van het recht op
heffingskortingen niet of niet geheel kunnen verzilveren.
4. Budgettaire gevolgen van beleid
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Verplichtingen

6.375.508

5.235.465

4.466.171

4.496.812

4.313.646

4.613.731

5.372.041

Uitgaven
waarvan juridisch verplicht (%)

5.971.354

5.235.465

4.466.171
100%

4.496.812

4.313.646

4.613.731

5.372.041

5.235.465
4.804.423

4.466.171
4.068.935

4.496.812
4.456.731

4.313.649
4.309.659

4.613.731
4.612.690

5.372.041
5.371.000

388.743
42.299

354.937
42.299

25.782
14.299

688
3.299

742
299

742
299

0

0

0

0

0

0

Inkomensoverdrachten
1. Zorgtoeslag
2. Wet tegemoetkoming chronisch zieken en
gehandicapten (Wtcg)
3. Tegemoetkoming specifieke zorgkosten
Ontvangsten

669.003

Budgetflexibiliteit
Inkomensoverdrachten
Van het beschikbare budget 2014 ad circa € 4,5 miljard is 100% juridisch
verplicht. Het betreft de wettelijke regelingen zorgtoeslag, Wtcg en TSZ.
5. Instrumenten
Zorgtoeslag
De Belastingdienst betaalt als tegemoetkoming in de kosten van de
nominale premie Zvw en het gemiddeld eigen risico de zorgtoeslag uit
aan alle burgers die daar recht op hebben en toeslag aanvragen (zie
onderstaand figuur). Hierdoor betaalt idealiter niemand een groter dan
aanvaardbaar deel aan Zvw-premie. De raming voor 2014 is circa
€ 4,1 miljard.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

113

Beleidsartikelen/Artikel 8

Kengetal: Ontwikkeling aantal ontvangers zorgtoeslag

7.000.000
6.000.000
5.000.000
4.000.000
3.000.000
2.000.000
1.000.000
0
Aantal

2008

2009

2010

2011

2012

5.593.783

5.716.621

5.826.084

6.072.659

5.998.493

Bron: Belastingdienst
Dit is de stand van het aantal beschikkingen voor de zorgtoeslag voor het betreffende toeslagjaar.
De cijfers betreffen de stand op 3 juni 2013. In de stand van het aantal beschikkingen zijn zowel
definitieve als voorlopige beschikkingen meegenomen. Het aantal ontvangers zorgtoeslag kan
hoger of lager uitvallen, omdat de zorgtoeslag met terugwerkende kracht kan worden aangevraagd. Als alle aanvragen definitief beschikt zijn, is pas duidelijk hoeveel rechthebbenden er zijn.
Een huishouden heeft recht op zorgtoeslag als de nominale premie plus het gemiddelde eigen
risico een bepaald deel van het huishoudinkomen te boven gaat. Het aantal rechthebbenden op
zorgtoeslag is de afgelopen jaren gestegen, omdat de zorgpremies harder zijn gestegen dan de
inkomens.

Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg)
Chronisch zieken en gehandicapten ontvangen een algemene tegemoetkoming in de meerkosten die zij hebben als gevolg van hun chronische
ziekte of handicap. De raming voor 2014 is circa € 355,0 miljoen. Dit
bedrag beslaat grotendeels betalingen over tegemoetkomingjaar 2013 en
daarnaast nabetalingen over voorgaande jaren.
Kengetal Wtcg:
Over het tegemoetkomingjaar 2009 (uitbetaald vanaf 2010) hebben
ruim 2,1 miljoen personen recht op een tegemoetkoming. Daarmee
is een bedrag van ruim € 595 miljoen mee gemoeid.
Over tegemoetkomingjaar 2010 (uitbetaald vanaf 2011) hebben circa
2,2 miljoen personen recht op een tegemoetkoming. Daarmee is
naar verwachting een bedrag van € 635 miljoen gemoeid. Deze
stijging wordt grotendeels veroorzaakt door de maatregelen die zijn
doorgevoerd naar aanleiding van het advies van de Taskforce
Linschoten (Verbetering van de criteria geneesmiddelen- en
ziekenhuiszorggebruik voor afbakening van de doelgroep voor de
Wtcg, TK 31 706, nr. 55 ). Over tegemoetkomingsjaar 2011 (uitbetaald
vanaf 2012) hebben circa 2,3 miljoen personen8 recht op een
tegemoetkoming. Daarmee is naar verwachting een bedrag van
€ 660 miljoen gemoeid. Het aantal rechthebbenden daalt voor
tegemoetkomingsjaar 2012 (uitbetaald vanaf 2013) door de inkomenstoets. Circa 1,25 miljoen personen zullen een tegemoetkoming 2012
ontvangen, wat een bedrag van circa € 345 miljoen met zich mee
brengt.
8

Bron: CAK (voor tegemoetkomingsjaar 2009 t/m 2011)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

114

Beleidsartikelen/Artikel 8

Tegemoetkoming specifieke zorgkosten
De TSZ-regeling is een tegemoetkomingsregeling voor personen die in de
inkomstenbelasting hun uitgaven voor specifieke zorgkosten als gevolg
van heffingskortingen niet of niet geheel kunnen verzilveren. De raming
voor 2014 is € 42,3 miljoen.
Kengetal TSZ:
De Tegemoetkoming Specifieke Zorgkosten is van kracht geworden
op 1 januari 2009. Over belastingjaar 2011 (uitbetaald vanaf 2012)
zullen naar verwachting een kleine 160.000 tegemoetkomingen
worden verstrekt9.
Tegemoetkoming buitengewone uitgaven
De TBU-regeling is met ingang van 1 januari 2009 vervallen. De
verwachting is dat er tot in 2015 kasuitgaven plaatsvinden als gevolg van
afgehandelde beschikkingen door de Belastingdienst. De totale uitgaven
voor de TBU-regeling nemen jaarlijks af.

9

Bron: Belastingdienst. Uitkomsten van de behandeling van belastingjaar 2012 valt nog niet
goed in te schatten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

115

Niet-beleidsartikelen/Artikel 9

NIET-BELEIDSARTIKELEN
Niet-beleidsartikel 9 Algemeen
1. Inleiding
In dit niet-beleidsartikel worden de departementsbrede uitgaven vermeld
die niet zinvol kunnen worden toegerekend aan een beleidsartikel.
2. Budgettaire gevolgen van beleid
Begrotingsuitgaven (bedragen x € 1.000)
2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Verplichtingen

71.254

14.785

30.748

29.694

29.494

28.314

28.313

Uitgaven

82.468

20.785

30.748

29.694

29.494

28.314

28.313

5.980
5.980

5.554
5.554

5.127
5.127

5.127
5.127

5.127
5.127

5.127
5.127

4.721

4.295

3.868

3.868

3.868

3.868

580
0
311
269

349
0
311
38

311
0
311
0

311
0
311
0

311
0
311
0

311
0
311
0

14.225
14.225
14.225

24.845
24.845
24.845

24.256
24.256
24.256

24.056
24.056
24.056

22.876
22.876
22.876

22.875
22.875
22.875

0

0

0

0

0

0

1. Internationale samenwerking
Bijdrage aan internationale organisatie
waarvan onder andere:
World Health Organization
2. Verzameluitkering VWS
Verzameluitkering Sport
Verzameluitkering Jeugd
Verzameluitkering Langdurige zorg
3. Strategisch onderzoek RIVM
Bekostiging
Strategisch onderzoek RIVM
Ontvangsten

32.484

Bovenstaande informatie is bedoeld voor de Staten-Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten worden ontleend.

3. Instrumenten
Internationale samenwerking
Bij internationale samenwerking gaat het erom dat een gemeenschappelijke benadering meerwaarde biedt boven een nationale aanpak. De
nadruk moet liggen op het zoeken naar oplossingen voor grensoverschrijdende problemen, waarbij er concrete meerwaarde moet zijn vanuit
de missie van het Ministerie van VWS. VWS ontplooit activiteiten om
invulling te geven aan de internatonale samenwerking op de beleidsterreinen van volksgezondheid, welzijn en sport met een beperkt aantal
landen en met multilaterale organisaties bij het vormgeven van onze
internationale ambities binnen de gezondheidszorg.
Ministeriële verantwoordelijkheid
Het Ministerie van VWS is verantwoordelijk voor het stimuleren,
afstemmen en waarborgen van internationale samenwerking op de
beleidsterreinen van volksgezondheid, welzijn en sport. Op specifieke
gebieden wordt hiertoe nadrukkelijk samengewerkt met andere
Ministeries. Vooral de samenwerking met de Ministeries van Buitenlandse
Zaken (WHO en drugs), Veiligheid en Justitie (drugs), Economische Zaken
(life sciences and health, geneesmiddelenbeleid en voedselveiligheid) en
Sociale Zaken en Werkgelegenheid (EU) is hierbij van belang.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

116

Niet-beleidsartikelen/Artikel 9

Prioriteiten 2014
Internationale samenwerking kent een breed scala aan instrumenten en
activiteiten:
Partnerschap met de World Health Organization (WHO)
In 2014 zal VWS een nieuw partnerschapprogramma (2014–2017) met de
WHO starten. Hiermee is in totaal een bedrag van € 15,9 miljoen over 4
jaar gemoeid. De bijdrage 2014 bedraagt circa € 4,3 miljoen. De samenwerking zal zich onder meer richten op de vraagstukken van grensoverschrijdende gezondheidsbedreigingen, veiligheid van geneesmiddelen en
medische hulpmiddelen en Antimicrobial resistance (AMR). Het partnerschapprogramma vergroot de Nederlandse invloed binnen de WHO. Via
het partnerschapprogramma worden ook de contacten tussen de WHO en
aan VWS gelieerde organisaties bevorderd.
Samenwerking op Europees en mondiaal niveau
Het Ministerie van VWS vertegenwoordigt Nederland met betrekking tot
de voor volksgezondheid, welzijn en sport relevante onderwerpen bij
internationale organisaties als de Europese Unie, de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), de Raad van Europa, de Organisatie voor
Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en de Verenigde
Naties (VN). Contacten met een beperkt aantal voor het Ministerie van
VWS belangrijke landen worden gestimuleerd, zoals contacten met landen
als China en India, de groeiende economische grootheden en de
Verenigde Staten. Voor 2014 wordt een nieuw Memorandum of Understanding met China ondertekend. Nederland heeft in 2013 aan deze
landen een aantal bezoeken afgelegd in het kader van innovatie in de
gezondheidszorg, grensoverschrijdende gezondheidsbedreigingen, AMR,
sport en life sciences and health (LSH). Daarenboven ondersteunt het
Ministerie van VWS activiteiten op het gebied van economische diplomatie voor een beperkt aantal landen in samenspraak met het Ministerie
van Economische en Buitenlandse zaken en vanuit de behoeften van het
bedrijfsleven.
In 2014 zal VWS starten met de voorbereiding voor het aankomend
Nederlands voorzitterschap van de Europese Unie. Het voorzitterschap is
in de eerste helft van 2016 maar het (inter)departementale projectteam
gaat in 2014 van start.
Verder zal VWS in 2014 actief betrokken zijn bij het Europese onderzoeksprogramma «Horizon 2020» en het actieprogramma Volksgezondheid.
Beide programma’s starten in 2014 en zullen leiden tot nieuwe calls for
proposals. Ook is het Ministerie betrokken bij het European Innovation
Partnership on Active and Healthy ageing (EIP AHA), een instrument om
onderzoek en innovatie op het terrein van gezond ouder worden te
stimuleren en een verbinding te maken tussen nationale en regionale
initiatieven en initiatieven vanuit Brussel.
Internationale samenwerking
Op het gebied van internationale samenwerking is toenemende aandacht
voor internationale publieke goederen. Dit geldt zeker ook voor
gezondheid. Besmettelijke ziekten stoppen niet bij grenzen en tekorten
aan geneesmiddelen hebben een mondiale dimensie. Er wordt samengewerkt met andere lidstaten en binnen multilaterale organisaties om de
verspreiding van ziekten te beperken en om te komen tot de ontwikkeling
van geneesmiddelen en vaccins ter bestrijding en voorkoming van deze
ziekten. Samenwerking blijft ook nodig voor de verdere implementatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

117

Niet-beleidsartikelen/Artikel 9

van de WHO-gedragscode uit 2010 voor werving van gezondheidspersoneel uit ontwikkelingslanden. Internationale solidariteit is juist bij
internationale publieke goederen van belang. Waar mogelijk wordt
aansluiting gezocht bij de bredere aanpak van internationale ontwikkelingssamenwerking, waaronder de uitvoering van het speerpuntprogramma «Seksuele en Reproductieve Gezondheid en Rechten» (SRGR).
Grensoverschrijdende gezondheidzorg
Binnen Europa gaan steeds meer burgers de grens over voor hun
gezondheidszorg. Vooral in grensstreken kan de dichtstbijzijnde zorgaanbieder zich in het buitenland bevinden. Zowel in EU-verband als via
bilaterale programma’s met Duitsland en België, wordt hieraan invulling
gegeven. Zo zal de implementatie van de richtlijn patiëntrechten grensoverschrijdende zorg eind oktober 2013 een feit zijn.
Internationaal personeels- en detacheringsbeleid
Om internationaal goed samen te kunnen werken, plaatst en detacheert
het Ministerie van VWS medewerkers in het buitenland en bij multilaterale
organisaties, zoals bij de World Health Organization (Geneve of
Kopenhagen) en bij de Europese Commissie in Brussel.
De personele en materiële uitgaven met betrekking tot internationale
samenwerking staan vermeld op artikel 10 Apparaatsuitgaven.
Verzameluitkering VWS
In een verzameluitkering worden per Ministerie alle financieel geringe
overdrachten (beleidsthema’s) aan een medeoverheid opgenomen. Alle
bedragen waarvoor een budget beschikbaar is dat onder het grensbedrag
(gesteld op maximaal € 10 miljoen) ligt, moeten in de verzameluitkering
worden opgenomen. De Financiële-verhoudingswet geeft de wettelijke
grondslag voor de verzameluitkering. In de verzameluitkering zijn de
volgende beleidsthema’s opgenomen:
– De verzameluitkering van het Ministerie van VWS voor 2014 bevat de
uitkering van bestuurskosten en een bijdrage in het kader van
stelselwijziging aan de drie grootstedelijke regio’s (circa € 0,3 miljoen);
– Het bestaande programma voor topsportevenementen kan ook voor
de verzameluitkering in aanmerking komen. Het betreft een programma waarmee vooral subsidies worden verleend aan sportbonden
voor de organisatie van een topsportevenement. Incidenteel vindt er
een uitkering aan een medeoverheid plaats in het kader van deze
programma’s;
– Ten slotte bevat de verzameluitkering een uitkering aan Frieslab (circa
€ 0,04 miljoen). Frieslab werkt op basis van knelpunten in zorg en
dienstverlening. Binnengekomen knelpunten worden geanalyseerd en
indien mogelijk opgelost. In projecten wordt hiermee geëxperimenteerd.
Met de verzameluitkering wordt beoogd de medeoverheden ruimte te
bieden voor lokaal maatwerk en de administratieve lasten bij het Rijk en
de medeoverheden te beperken (zie ook TK 31327, Stb. 2008, 312).
Strategisch onderzoek RIVM
Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is een agentschap van het Ministerie van VWS en doet projectmatig onderzoek voor
zijn primaire opdrachtgevers: de Ministeries van VWS, EZ, SZW en IenM.
Daarnaast voert het RIVM ook strategisch onderzoek uit. Dit is onderzoek

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

118

Niet-beleidsartikelen/Artikel 9

om de expertise te ontwikkelen die nodig is voor de continuïteit van het
instituut. Zo kan het RIVM zijn toekomstige taken voor de opdrachtgevers
adequaat uitvoeren, op zowel de middellange als de lange termijn. Het
strategisch onderzoek richt zich enerzijds op lacunes in actuele kennis en
anderzijds op nieuwe ontwikkelingen. Op dit artikel worden verder onder
meer middelen voor huisvesting van het RIVM geraamd.
De Wet op het RIVM vormt de wettelijke basis voor het strategisch
onderzoek dat dit instituut uitvoert. Deze wet bepaalt dat de directeurgeneraal RIVM jaarlijks een programma van onderzoek opstelt. Hierin
beschrijft hij welke inzichten het instituut moet verwerven om zijn taken
adequaat te kunnen uitvoeren. Dit programma is openbaar. Met deze
wettelijke bepaling laat de wetgever zien dat het RIVM professioneel
zelfstandig is. In het licht van de betekenis van het strategisch onderzoek
voor de toekomstige kennispositie van het RIVM is het budget voor het
strategisch onderzoek belegd bij de secretaris-generaal van VWS, als
«eigenaar» van het agentschap RIVM. Om deze reden worden deze
middelen bekostigd vanuit dit niet-beleidsartikel.
Waar in vorige jaren sprake was van twee aparte budgetten, het Strategisch Onderzoeksbudget (SOR) (afkomstig van RIVM) en het Strategisch
Vaccin Onderzoek Programma (SVOP) (afkomstig van het voormalig
Nederlands Vaccin Instituut) zijn deze budgetten thans samengevoegd tot
één strategisch budget. Dit bedraagt in 2014 circa € 13,9 miljoen, nadat
vanaf 2013 een taakstelling van 10% op instellingssubsidies voor
beleidsontwikkeling en implementatie aan kennisinstituten en op
kennisvragen aan het RIVM is doorgevoerd en tevens de 50% van het
voormalige SVOP-budget is meegegaan met de uitplaatsing van een
aantal taken naar InTravacc10.
Bij de start van elke nieuwe vierjarige ronde worden inhoudelijke
speerpunten gekozen. De speerpunten dekken de kennisdomeinen af,
waarop het RIVM zijn kennis en kunde moet vernieuwen of intact moet
houden. Het huidige SOR 2011–2014 omvat zeven speerpunten, waarmee
richting wordt gegeven aan de inhoudelijke accenten voor vernieuwing
binnen het RIVM.
Ook procesmatig zijn de programma’s SOR en SVOP samengevoegd en
worden ze behandeld als één programma, waarin het SVOP één van de
inhoudelijke speerpunten is. In 2014 zullen circa 80 projecten worden
uitgevoerd, verdeeld over de zeven speerpunten. De projecten starten
dakpansgewijs, ook in 2014 zal nog een aantal projecten starten, die zullen
doorlopen na 2014. Alle projecten worden jaarlijks geëvalueerd en door
de Commissie van Toezicht gevolgd om de kennispositie van het instituut
te garanderen.
Met de komst van de Chief Science Officers (CSO’s) met elk een eigen
inhoudelijke portefeuille zal voor de nieuwe ronde 2015–2018 het SOR
worden gericht op het bijdragen aan de realisering van deze portefeuilles
én aan de realisering van RIVM 2020. Eind 2013 wordt de inhoud van de
nieuwe speerpunten vastgesteld en in 2014 zal het selectieproces
plaatsvinden voor de projecten die in 2015 mogen starten.

10

Instituut voor Translationele Vaccinologie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

119

Niet-beleidsartikelen/Artikel 10

Niet-beleidsartikel 10 Apparaatsuitgaven
1. Inleiding
In dit niet-beleidsartikel wordt ingegaan op de personele en materiële
uitgaven en ontvangsten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport.
2. Budgettaire gevolgen van beleid
Begrotingsuitgaven (Bedragen x € 1.000)
2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Verplichtingen

248.927

285.920

222.722

213.304

206.905

208.655

208.734

Uitgaven
– Personele uitgaven
waarvan eigen personeel
waarvan inhuur externen
– Materiële uitgaven
waarvan ICT-uitgaven
waarvan bijdrage aan SSO’s

245.655

285.993
176.501
164.620
9.667
109.492
6.110
46.201

222.775
158.350
154.159
1.977
64.425
6.352
40.217

213.304
153.058
149.217
1.627
60.246
5.485
36.835

206.905
149.318
145.477
1.627
57.587
5.076
34.693

208.655
148.252
144.411
1.627
60.403
4.778
37.807

208.734
148.202
144.361
1.627
60.532
4.778
37.857

Ontvangsten

16.044

38.903

5.358

5.354

5.357

5.357

5.357

Bovenstaande informatie is bedoeld voor de Staten-Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten worden ontleend.

Nadere uitsplitsing apparaatsuitgaven (Bedragen x € 1.000)
2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Totaal apparaatsuitgaven Ministerie van VWS

285.993

222.775

213.304

206.905

208.655

208.734

Personele uitgaven kerndepartement
waarvan eigen personeel
waarvan inhuur externen

111.736
103.734
6.497

94.232
91.611
1.116

92.639
90.368
766

89.676
87.405
766

88.362
86.091
766

88.362
86.091
766

Materiële uitgaven kerndepartement
waarvan ICT-uitgaven
waarvan bijdrage aan SSO’s

87.088
3.255
40.999

45.949
3.752
34.967

41.906
2.885
31.535

39.597
2.876
29.343

42.963
3.178
32.407

43.042
3.178
32.407

Personele uitgaven inspecties (IGZ en IJZ)
waarvan eigen personeel
waarvan inhuur externen

51.586
48.196
2.681

55.147
53.938
500

51.670
50.461
500

50.952
49.743
500

51.200
49.991
500

51.150
49.941
500

Materiële uitgaven inspecties (IGZ en IJZ)
waarvan ICT-uitgaven
waarvan bijdrage aan SSO’s

17.548
2.550
5.200

16.297
2.550
5.250

16.347
2.550
5.300

15.997
2.150
5.350

15.447
1.550
5.400

15.497
1.550
5.450

Personele uitgaven SCP, RMO, RVZ, GR en
CCMO
waarvan eigen personeel
waarvan inhuur externen

13.179
12.690
489

8.971
8.610
361

8.749
8.388
361

8.690
8.329
361

8.690
8.329
361

8.690
8.329
361

Materiële uitgaven SCP, RMO, RVZ, GR en
CCMO
waarvan ICT-uitgaven
waarvan bijdrage aan SSO’s

4.856
305
2

2.179
50
0

1.993
50
0

1.993
50
0

1.993
50
0

1.993
50
0

Bovenstaande informatie is bedoeld voor de Staten-Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten worden ontleend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

120

Niet-beleidsartikelen/Artikel 10

Apparaatskosten (Bedragen x € 1.000)

Totaal apparaatskosten agentschappen
Agentschap College Ter Beoordeling van
Geneesmiddelen
Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu1
Almata JeugdzorgPlus
JeugdzorgPlus-instelling De LindenhorstAlmata

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

471.315

463.038

433.069

403.486

402.785

401.314

405.355

38.667

38.174

38.230

38.230

38.230

38.230

38.230

35.956
357.793
28.972

34.523
367.486
9.337

36.837
335.147
9.337

33.750
331.506

34.590
329.965

33.481
329.603

37.565
329.560

9.927

13.518

13.518

2

Totaal apparaatskosten ZBO’s en RWT’s

420.190

Zorg Onderzoek Nederland/ Medische
Wetenschappen (ZonMw)
Registratiecommissies en opleidingscolleges
KNMG, KNMP en NMT
Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ)
Centraal Administratie Kantoor (CAK)
Accommodaties op grond van de Wet op
jeugdzorg
Pensioen- en Uitkeringsraad (PUR)
Centrale Commissie voor Mensgebonden
Onderzoek (CCMO), inclusief Medisch Ethische
Commissies (METC’s)
Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)
College voor zorgverzekeringen (CVZ)
College Sanering Zorginstellingen (CSZ)
Stichting Afwikkeling Rechtsherstel Roma Sinti
1
2

6.100
0
106.700
90.700
125.000
250

1.600
41.800
45.400
2.600
40

Het bedrag is inclusief de uitvoeringskosten voor het Rijksvaccinatieprogramma (circa € 104 miljoen).
Dit betreft alleen de begrotingsgefinancierde ZBO’s en RWT’s conform de richtlijnen van het Ministerie van Financien (RBV-model 1.34b).

Bovenstaande informatie is bedoeld voor de Staten-Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten worden ontleend.

2.1 Toelichting apparaatsuitgaven kerndepartement
Onder deze doelstelling worden de verplichtingen, uitgaven en
ontvangsten voor ambtelijk personeel, inhuur externen en materieel
geraamd die nodig zijn om het kernministerie te doen functioneren.
De personele uitgaven kernministerie bestaan uit alle personeelsuitgaven
van het kernministerie inclusief de inhuur van externen van zowel
primaire – als ondersteunende processen.
De materiële uitgaven hebben uitsluitend betrekking op de ondersteunende processen. Dit omvat onder andere ICT, bijdrage aan shared service
organisaties (SSO’s) en overige materiële kosten zoals huisvestingskosten.
Apparaatsuitgaven kernministerie 2014 onderverdeeld naar beleid (Bedragen x € 1.000)
Omschrijving

Directoraat-generaal Volksgezondheid
Directoraat-generaal Curatieve zorg
Directoraat-generaal Langdurige zorg
Totaal beleid
Secretaris-generaal / (plaatsvervangend) secretaris-generaal
Totaal apparaatsuitgaven kerndepartement

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

Apparaatsuitgaven
20.020
13.866
18.283
52.169
88.012
140.181

121

Niet-beleidsartikelen/Artikel 10

2.2 Toelichting apparaatsuitgaven inspecties
Inspectie voor de Gezondheidszorg
Een patiënt of cliënt moet kunnen vertrouwen op veilige zorg. De primaire
verantwoordelijkheid voor veilige zorg ligt bij de professional in de
zorgverlening, de bestuurders van zorgaanbieders en bedrijven die
medische producten aanbieden. De taak van de Inspectie voor de
Gezondheidszorg (IGZ) is actief toe te zien én te handhaven wanneer de
zorg kwalitatief «door de bodem zakt» of medische producten niet
voldoen aan de geldende eisen. Zij doet dit onder verantwoordelijkheid
van de Minister en met een professioneel en onafhankelijk oordeel.
De IGZ ziet scherp toe op veilige zorg en handhaaft streng. Hierbij
hanteert de IGZ het uitgangspunt high trust, high penalty. Zorgverleners
en -producenten die veilige zorg of medische producten leveren krijgen
vertrouwen van de inspectie, maar wanneer de veiligheid door de bodem
zakt, dan grijpt de IGZ snel en adequaat in.
De IGZ houdt toezicht met vertrouwen en gezag. Dat doet zij door
deskundig, doortastend en duidelijk te werken en door in verbinding te
staan met een voortdurend veranderende omgeving. De IGZ houdt actief
en zichtbaar toezicht. Daarnaast stelt de IGZ het toezicht in dienst van de
veiligheid en de kwaliteit van de zorg voor de patiënt. Burgers en
zorgprofessionals zijn daarbij ook waardevolle informatiebronnen als het
gaat om het beoordelen van de kwaliteit van de geleverde zorg en het
waarschuwen wanneer deze in het geding is en risico’s ontstaan. Deze
werkwijze past in de visie van dit kabinet op de gezondheidszorg: «van
systemen naar mensen».
In 2014 gaat de IGZ door met haar verbeterplan gebaseerd op de
aanbevelingen van de rapporten van heer Van der Steenhoven
(«Doorpakken!») en mevrouw Sorgdrager («Van incident naar effectief
toezicht»). Hiermee zet de IGZ in op een robuuste organisatie die in staat
is de Toezichtvisie IGZ van de Minister goed uit te voeren. Volgens het
meerjarig plan van aanpak ontwikkelt de IGZ een eenduidige, consistente
en (inhoudelijk) onafhankelijke werkwijze, zodat voor zorgaanbieders en
bedrijven duidelijk en voorspelbaar is wat de IGZ van hen verwacht en
wat zij van de IGZ kunnen verwachten. Medio 2014 is het Zorgloket
operationeel. De tussenliggende periode wordt gebruikt voor het
opzetten, inrichten en bemensen van het loket. Dit zorgloket staat buiten
de IGZ, maar is nauw verbonden met – het werkproces van – de IGZ. De
analyse van de klachten, meldingen en signalen die bij het Zorgloket
binnenkomen benut de IGZ om het toezicht aan te scherpen en de risico’s
voor de patiënt en cliënt te verkleinen. Tevens verbetert de IGZ haar
interne werkprocessen en organisaties met een passend ondersteunende
ICT-infrastructuur en zal de organisatie in 2014 centraal gehuisvest
worden in Utrecht. De IGZ werkt daarbij stapsgewijs toe naar een
gecertificeerd kwaliteitsmanagementsysteem dat begin 2018 zal zijn
gerealiseerd.
Zoals aangegeven in haar meerjarenbeleidsplan 2012–2015 zet de IGZ in
op het veiliger maken van de zorg door te streven naar een aantoonbaar
effect van haar toezicht in termen van minder patiënten met gezondheidsschade, minder vermijdbare sterfte en meer behoud van kwaliteit van
leven van zorgafhankelijke mensen. Dit doet de inspectie door het
bevorderen van de naleving van wetten, regels, (beroeps)normen,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

122

Niet-beleidsartikelen/Artikel 10

richtlijnen en standaarden voor ondertoezichtstaanden. Daarbij richt de
inspectie zich in haar risicogestuurde toezicht op een aantal specifieke
risico’s. Het gaat om het verhogen van de medicatieveiligheid, het
verbeteren van de zorg voor ouderen, het opsporen en aanpakken van
malafide zorgaanbieders, het aanpakken van disfunctionerende beroepsbeoefenaren, de dwang en drang in de zorg terugdringen en ten slotte het
terugdringen van de risico’s als gevolg van de toetreding van nieuwe
zorgaanbieders.
Inspectie Jeugdzorg
De Inspectie Jeugdzorg (IJZ) is verantwoordelijk voor het uitvoeren van
onafhankelijk toezicht op de jeugdzorg en werkt onder de verantwoordelijkheid van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De
bijdrage 2014 bedraagt € 5,9 miljoen. De inspectie verzamelt informatie
over de kwaliteit van de jeugdzorg, vormt zich een oordeel en grijpt zo
nodig in. Daarnaast kijkt de inspectie of het beleid voor de jeugdzorg in de
praktijk goed werkt. Daarover adviseert de inspectie gevraagd en
ongevraagd de betreffende instellingen en verantwoordelijke overheden.
De Inspectie Jeugdzorg wil met haar onderzoeken bijdragen aan:
– Het behouden en bevorderen van de kwaliteit van de jeugdzorg;
– Het versterken van de positie van jongeren en hun ouders of verzorgers (de cliënten);
– De uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van het beleid.
2014 is het laatste jaar voor de overgang naar een nieuw jeugdzorgstelsel
in 2015, waarbinnen meer nadruk komt te liggen op preventie en alle
taken op het gebied van jeugdzorg worden ondergebracht bij de (samenwerkende) gemeenten. In aanloop naar deze stelselwijziging – de
zogenaamde transitieperiode – houdt de inspectie in het bijzonder zicht op
vernieuwde werkwijzen die worden ontwikkeld en krijgt de continuïteit
van de zorg voor en de veiligheid van de jongeren in de jeugdzorg extra
aandacht.
De Inspectie Jeugdzorg houdt op grond van een vijftal wetten en
regelingen11 toezicht op de volgende organisaties:
– Bureaus jeugdzorg;
– Jeugdzorgaanbieders;
– Justitiële jeugdinrichtingen;
– Vergunninghouders voor interlandelijke adoptie;
– Opvangvoorzieningen voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen;
– Raad voor de Kinderbescherming;
– Schippersinternaten.

11

Wet op de jeugdzorg, Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen, Wet opneming buitenlandse
kinderen ter adoptie, Wet Centraal Orgaan opvang Asielzoekers en Subsidieregeling opvang
kinderen van ouders met een trekkend/varend bestaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

123

Niet-beleidsartikelen/Artikel 10

2.3 Toelichting apparaatsuitgaven SCP, RMO, RVZ, GR en CCMO
Sociaal en Cultureel Planbureau en Raad voor Maatschappelijke
Ontwikkeling
Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) is een interdepartementaal,
wetenschappelijk instituut, opgericht bij Koninklijk Besluit op 30 maart
1973. Het Koninklijk Besluit is per 1 april 2012 ingetrokken en vervangen
door de Regeling van de Minister-President, Minister van Algemene
Zaken, houdende de vaststelling van de Aanwijzingen voor de Planbureaus (1 april 2012).
Het SCP verricht zelfstandig onderzoek en rapporteert – gevraagd en
ongevraagd – aan de regering, de Eerste – en Tweede Kamer, Ministeries
en andere maatschappelijke en overheidsorganisaties. De belangrijkste
taken van het SCP zijn:
– Het beschrijven van de situatie op sociaal en cultureel terrein in
Nederland en de te verwachte ontwikkelingen;
– Het bijdragen aan verantwoorde keuzen van doeleinden en middelen
in het sociaal en cultureel beleid en het ontwikkelen van alternatieven;
– Het beoordelen van het gevoerde beleid, speciaal het interdepartementale beleid.
Het SCP verricht daartoe sociaalwetenschappelijk onderzoek naar de
leefsituatie en de opvattingen van de burger, evenals naar het (overheids)beleid dat daarop van invloed is. Het werk van het SCP omvat de
terreinen van nagenoeg alle Ministeries. Eens per jaar geeft het SCP een
overzicht van de voorgenomen activiteiten in een werkprogramma. Het
werkprogramma wordt gepubliceerd op de website van het bureau
(www.scp.nl).
Activiteiten SCP en RMO 2014

1. Wetenschappelijk onderzoek
2. Kennisverspreiding
3. Raad voor Maatschappelijke
Ontwikkeling
Totaal

Aantal
rapporten

Uren in
2014

Uitgaven in
2014
(bedragen x
€ 1.000)

45
–

54.603
6.067

4.169.160
463.240

5
50

7.820
68.490

965.600
5.598.000

Toelichting
1. Wetenschappelijk onderzoek
Het onderzoeksprogramma van het SCP staat in het teken van het
ondersteunen van het beleid van de overheid, waar dat gericht is op het
behoud en de verhoging van het welzijn en het welbevinden van de
Nederlandse burger en samenleving. Veel van de door het SCP in 2014 uit
te voeren projecten vloeien voort uit eerder gemaakte afspraken of
verkregen opdrachten.
In oneven jaren brengt het SCP «De Sociale Staat van Nederland» uit (een
brede inventarisatie van de levensomstandigheden van de Nederlandse
bevolking), in even jaren een meer thematisch Sociaal Cultureel Rapport.
Er zijn langjarige afspraken over de opstelling van bijvoorbeeld het
Jaarrapport Integratie, de Armoedemonitor, de Monitor Discriminatie op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

124

Niet-beleidsartikelen/Artikel 10

de Arbeidsmarkt op grond van etnische herkomst, de Emancipatiemonitor,
«De Sociale Staat van het Platteland», «Het Cultureel Draagvlak», de
pgb-monitor en de ontwikkeling van ramingsmodellen voor de vraag naar
jeugdzorg en langdurige zorg. Veel van het SCP-onderzoek is gebaseerd
op door het CBS verzamelde en ter beschikking gestelde gegevens.
Daarnaast laat het SCP zelf ook enkele grote surveys uitvoeren. Ook in
2014 zal het SCP ten behoeve van het kabinet rapporteren over de
uitkomsten van het in 2008 gestarte onderzoek naar zorgen en maatschappelijke kwesties die leven onder de bevolking en van belang zijn voor de
politiek («Continu Onderzoek Burgerperspectieven»).
2. Kennisverspreiding
Vele SCP-medewerkers hebben contacten met of maken deel uit van voor
het SCP relevante wetenschappelijke of maatschappelijke organisaties, of
hebben vanwege hun SCP-werk of -expertise een adviserende rol in
allerlei gremia. Kennisverspreiding via presentaties, artikelen, papers e.d.
zijn een belangrijk onderdeel van het werk.
Een kerntaak van het SCP is het adviseren van departementen en andere
overheidsinstanties op basis van de beschikbare kennis en inzichten. De
positionering van het bureau binnen de rijksoverheid maakt het mogelijk
deel te nemen aan het commissie- en advieswerk binnen de overheid
(onderraden en voorportalen). Afgezien van deze vorm van indirecte
advisering brengt het bureau ook met regelmaat adviezen uit aan
(beleidsdirecties van) departementen. Deze advisering kan zeer uiteenlopend van karakter zijn, bijvoorbeeld via participatie in de kenniskamers
van verschillende Ministeries.
3. Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling
De Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) is de adviesraad van
het kabinet en de Staten-Generaal voor de sociale verhoudingen in
Nederland (Wet op de RMO, Staatsblad 103, 4 maart 1997). Vanaf 1 april
2010 is het secretariaat van de RMO ondergebracht bij het SCP.
De wetgever heeft de RMO de taak gegeven te adviseren over «de
hoofdlijnen van beleid inzake de gevolgen van maatschappelijke
ontwikkelingen voor zover deze van invloed zijn op de participatie van
burgers in en de stabiliteit van de samenleving». De RMO adviseert zowel
gevraagd als ongevraagd over de hoofdlijnen van beleid
(www.adviesorgaan-rmo.nl).
Besloten is met ingang van 2014 de Raad voor de Volksgezondheid en
Zorg en de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling samen te voegen.
De noodzakelijke wetgeving is in voorbereiding en zal naar verwachting
dit najaar de Tweede Kamer worden voorgelegd. Het belangrijkste
argument voor samenvoeging is dat het klassieke onderscheid tussen
preventie, zorg en welzijn vervaagt; de herziening van de verschillende
zorgstelsels dragen daar toe bij. Dat is het geval bij de transitie van de
jeugdzorg, de herziening van de langdurige zorg, maar ook de organisatie
van zorg dichtbij en concentratie van gespecialiseerde medische zorg.
Steeds duidelijker wordt dat het medisch perspectief maar één van de
perspectieven is die gezondheidswinst doet realiseren. De veranderende
beleidsopgaven die deze ontwikkeling met zich meebrengen vragen om
strategische advisering waarin een breed intersectorale perspectief wordt
gehanteerd en waarin nieuwe perspectieven voor het beleid op
gezondheid, participatie en zorg worden geboden. Vooruitlopend op de
samenvoeging zullen RMO en RVZ samenwerken bij de adviesvoorbereiding van de werkprogramma’s van beide raden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

125

Niet-beleidsartikelen/Artikel 10

Gezondheidsraad
De Gezondheidsraad is een onafhankelijk wetenschappelijk adviesorgaan
en heeft als taak de regering en het parlement van advies te dienen over
de stand van kennis ten aanzien van vraagstukken op het gebied van de
volksgezondheid.
Het werkterrein van de Gezondheidsraad omvat thans de volgende
onderwerpen: preventie, gezondheidszorg, voeding, leefomgeving,
arbeidsomstandigheden, health technology assessment, gezondheids(zorg)onderzoek, medische technologieontwikkeling en kennisinfrastructuur.
De raad brengt gevraagd en ongevraagd adviezen uit. In september stelt
de Minister van VWS het werkprogramma voor het komende jaar vast
(www.gezondheidsraad.nl).
De Gezondheidsraad heeft samen met de Hoge Gezondheidsraad van
België een Europees netwerk opgericht van vergelijkbare organisaties:
EuSANH (European Science Advisory Network for Health). Vanuit dit
netwerk wordt gewerkt aan het verbeteren van de kwaliteit en efficiency
van de wetenschappelijke advisering op nationaal en op Europees niveau.
Raad voor de Volksgezondheid en Zorg
De Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ) is een onafhankelijk
adviesorgaan voor het parlement en de regering. Het adviesdomein van
de RVZ is VWS-breed, en omvat dus de curatieve zorg, de langdurige zorg,
de publieke gezondheid en de maatschappelijke ondersteuning. De RVZ
houdt zich onder andere bezig met het opzetten van scenariostudies voor
de gezondheidszorg. Het kabinet stelt in het najaar van 2013 het definitieve werkprogramma 2014 van de RVZ en het CEG vast (www.rvz.net).
Hierover vindt nog besluitvorming binnen VWS plaats.
Het Centrum voor Ethiek en Gezondheid (CEG) is een samenwerkingsverband van de Gezondheidsraad en de RVZ. Het secretariaat van het CEG
is bij de RVZ ondergebracht. Het CEG publiceert elk jaar signalementen
over ethische thema’s (www.ceg.nl). Overleg tussen Gezondheidsraad en
RVZ over een gezamenlijk signalement in 2014 zal nog plaatsvinden. Ook
de onderwerpen die de Gezondheidsraad in CEG verband wil signaleren
zijn nog niet bekend. Het CEG heeft naast signalering ook een verwijs- en
informatiefunctie (publieksfunctie). Volgens afspraak met de Gezondheidsraad neemt de RVZ de publieksfunctie voor zijn rekening.
Bij het voorgaande moet een voorbehoud worden gemaakt vanwege de
door de Minister voorgenomen samenvoeging van de Raad voor de
Volksgezondheid en Zorg en de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling.
Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek
De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) waarborgt de
bescherming van proefpersonen betrokken bij medisch-wetenschappelijk
onderzoek, middels toetsing aan de daarvoor vastgestelde wettelijke
bepalingen en met inachtneming van de voortgang van de medische
wetenschap. De basis voor deze werkzaamheden is vastgelegd in de Wet
Medisch-wetenschappelijk Onderzoek (WMO) en de Embryowet.
Nederland telt naast de CCMO nog 24 erkende medisch-ethische
toetsingscommissies (METC’s) die zich bezighouden met het toetsen van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

126

Niet-beleidsartikelen/Artikel 10

medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen. De CCMO houdt
toezicht op hun functioneren.
Ook in 2014 zal de CCMO zich ten behoeve van het veld blijven inzetten op
verdere kennisontwikkeling op het gebied van klinisch onderzoek, met
name nieuwe medische product typen en in het bijzonder (stam)celtherapie. En de CCMO zal in 2014 het eerder ingezette IT-traject doorzetten en
substantieel blijven investeren in de digitalisering van het indienings- en
het toetsingsproces. Daarmee wordt beoogd de (administratieve)
belasting voor onderzoekers en medisch-ethische commissies te
verminderen of minstens te vereenvoudigen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

127

Niet-beleidsartikelen/Artikel 11

Niet-beleidsartikel 11 Nominaal en onvoorzien
1. Inleiding
Dit niet-beleidsartikel heeft een technisch-administratief karakter. Vanuit
dit artikel vinden overboekingen van loon- en prijsbijstellingen naar de
loon- en prijsgevoelige artikelen binnen de begroting plaats. Ook worden
er taakstellingen of extra middelen op dit artikel geplaatst die nog niet aan
de beleidsartikelen zijn toegedeeld.
2. Budgettaire gevolgen van beleid
Begrotingsuitgaven (Bedragen x € 1.000)
2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Verplichtingen

0

– 33.242

– 36.814

– 12.187

– 18.975

– 32.750

– 39.486

Uitgaven

0

– 33.242

– 36.814

– 12.187

– 18.975

– 32.750

– 39.486

0
266
0
– 33.508

0
297
0
– 37.111

0
330
0
– 12.517

0
330
0
– 19.305

0
330
0
– 33.080

0
330
0
– 39.816

5.000

5.000

5.000

5.000

5.000

5.000

1. Loonbijstelling
2. Prijsbijstelling
3. Onvoorzien
4. Taakstelling
Ontvangsten

0

Bovenstaande informatie is bedoeld voor de Staten-Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten worden ontleend.

Het onderdeel Taakstelling omvat grosso modo de taakstellende onderuitputting die op de VWS-begroting is ingeboekt en die jaarlijks bij de 2e
suppletoire begroting wordt ingevuld, alsmede de apparaatstaakstelling
uit het regeerakkoord Rutte-Asscher (vanaf 2016).
Invulling taakstelling apparaatskosten
VWS kiest ervoor de apparaattaakstelling uit het regeerakkoord RutteAsscher te realiseren bij de agentschappen, ZBO’s, RWT’s en andere uit
collectieve middelen gefinancierde instellingen, vanwege grote operaties
die druk op het apparaat van het kerndepartement leggen. De taakstelling
wordt vooralsnog ingevuld langs twee sporen: enerzijds door versoberde
bedrijfsvoering, anderzijds door het verkleinen van de kennisinfrastructuur.
VWS bezuinigt € 13 miljoen op de bedrijfsvoering van agentschappen,
ZBO’s, RWT’s en uit begrotingsgeld gefinancierde instellingen. Het gaat
hierbij vooral om huisvesting, stroomlijning van de dienstverlening en het
gemeenschappelijk uitvoeren van bedrijfsvoeringstaken (bijvoorbeeld
inkoop via uitvoeringscentra, ICT-rekencentra delen en diensten afnemen
bij expertisecentra). Hiertoe vindt een doorlichting van bedrijfsvoeringstaken plaats, mede aan de hand van de normen die voor de
rijksdienst van toepassing zijn.
De andere € 13 miljoen bezuinigt VWS op de apparaatskosten van de
kennisinfrastructuur. Niet-kerntaken in dit domein worden verminderd of
beëindigd. Het gaat hierbij vooral om een kleinere kennisinfrastructuur
voor bijvoorbeeld lokale ondersteuning, gezondheidsbevordering en
strategisch onderzoek. Ook worden de kennisgebieden innovatie en
kwaliteit op nut en noodzaak getoetst. De concrete invulling en precieze
verdeling van de taakstelling die ingaat per 2016 wordt in de 1e suppletoire begroting 2014 verwerkt. De taakstelling is in onderstaand overzicht

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

128

Niet-beleidsartikelen/Artikel 11

vooralsnog technisch naar rato van de apparaatkosten van de agentschappen, ZBO’s en RWT’s verdeeld over de verschillende organisaties.
Invulling taakstelling apparaatskosten Rutte-Asscher (Bedragen x € 1 miljoen)
Artikel

2016

2017

2018

Struct

9,000

21,000

26,000

26,000

1 t/m 4
1, 4, 9
5
5

0,389
0,351
3,741
0,095
0,138
4,713

0,907
0,820
8,729
0,222
0,321
10,997

1,123
1,016
10,806
0,275
0,398
13,616

1,123
1,016
10,806
0,275
0,398
13,616

4
4
3
4
5
7

0,063
0,007
1,105
0,976
1,283
0,000

0,147
0,016
2,579
2,278
2,993
0,001

0,182
0,020
3,193
2,821
3,705
0,001

0,182
0,020
3,193
2,821
3,705
0,001

1
4
1 t/m 4
4

0,016
0,316
0,492
0,028
4,287

0,038
0,736
1,150
0,064
10,003

0,047
0,912
1,423
0,080
12,384

0,047
0,912
1,423
0,080
12,384

Departementale taakstelling (totaal)
Agentschappen
ACBG
CIBG
RIVM
Almata
De Lindenhorst
Totaal Agentschappen
ZBO’s
Zorg Onderzoek Nederland/ Medische Wetenschappen (ZonMw)
Registratiecommissies en opleidingscolleges KNMG, KNMP en NMT
Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ)
Centraal Administratie Kantoor (CAK)
Accommodaties op grond van de Wet op jeugdzorg
Pensioen- en Uitkeringsraad (PUR)
Centrale Commissie voor Mensgebonden Onderzoek (CCMO), inclusief
Medisch Ethische Commissies (METC’s)
Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)
College voor zorgverzekeringen (CVZ)
College Sanering Zorginstellingen (CSZ)
Totaal ZBO’s

Bovenstaande informatie is bedoeld voor de Staten-Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten worden ontleend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

129

Begroting Agentschappen

BEGROTING AGENTSCHAPPEN
1. Agentschap College ter beoordeling van geneesmiddelen
(ACBG)
1.1 Inleiding
Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) bestaat uit een
College en een secretariaat dat is ondergebracht in een agentschap
(ACBG). Het College is een organisatie met een zelfstandige bevoegdheid,
een zelfstandig bestuursorgaan (ZBO). De uitvoeringsorganisatie ter
ondersteuning van het CBG is een agentschap van het Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Naast de taken voor het CBG
ondersteunt het agentschap tevens het Ministerie van Economische zaken
(EZ) bij de uitvoering van veterinaire geneesmiddelenbeoordeling en
-bewaking door de Commissie Registratie Diergeneesmiddelen (CRD) en
het Ministerie van VWS bij de beoordeling van nieuwe voedingsmiddelen.
De belangrijkste taken op basis van de Nederlandse Geneesmiddelenwet,
de Wet Dieren en Europese Verordeningen zijn voor het CBG:
– Verstrekken, handhaven en schorsen van handelsvergunningen op
basis van de beoordeling van werkzaamheid, risico’s en kwaliteit;
– Vaststellen van de afleverstatus humaan, dus het bepalen of het
geneesmiddel uitsluitend op recept, uitsluitend via de apotheek, via de
drogist of in de vrije verkoop verkrijgbaar mag zijn;
– Vaststellen van de afleverstatus veterinair, dus het bepalen of het
diergeneesmiddel uitsluitend door een dierenarts mag worden
toegediend, afgeleverd mag worden door dierenarts of apotheker, op
recept afgeleverd mag worden door dierenarts, apotheker of vergunninghouder, of vrij verkrijgbaar is;
– Geneesmiddelenbewaking;
– Geven van wetenschappelijk advies in het kader van geneesmiddelontwikkeling.
De meest up-to-date informatie over de organisatiestructuur, college
samenstelling en achtergrondinformatie over processen en procedures
vindt men op de CBG-website: www.cbg-meb.nl.
1.2 Begroting 2014
Begroting van agentschap CBG voor het jaar 2014 (Bedragen x € 1.000)
2012
Stand
Slotwet

2013
Vastgestelde
begroting

2014

2015

2016

2017

2018

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Vrijval voorzieningen
Bijzondere baten

180
789
39.126
4
0
0

178
612
41.035
80
0
0

178
612
41.690
0
0
0

178
612
41.690
0
0
0

178
612
41.690
0
0
0

178
612
41.690
0
0
0

178
612
41.690
0
0
0

Totaal baten

40.099

41.905

42.480

42.480

42.480

42.480

42.480

Lasten
Apparaatskosten

38.667

38.174

38.230

38.230

38.230

38.230

38.230

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

130

Begroting Agentschappen

2012
Stand
Slotwet

2013
Vastgestelde
begroting

2014

2015

2016

2017

2018

– Personele kosten
waarvan eigen personeel
waarvan externe inhuur
– Materiële kosten
waarvan apparaat ICT
waarvan bijdrage aan SSO’s
ZBO College
Rentelasten
Afschrijvingskosten
– Materieel
waarvan apparaat ICT
– Immaterieel
Overige kosten
– Dotaties voorzieningen
– Bijzondere lasten

22.331
20.095
2.236
16.336
2.391
0
767
0
2.482
1.349
0
1.133
0
0
0

23.322
20.990
2.332
14.852
2.125
0
744
0
2.987
1.734
0
1.253
0
0
0

23.500
21.300
2.200
14.730
2.125
0
750
0
3.500
2.500
0
1.000
0
0
0

23.500
21.300
2.200
14.730
2.125
0
750
0
3.500
2.500
0
1.000
0
0
0

23.500
21.300
2.200
14.730
2.125
0
750
0
3.500
2.500
0
1.000
0
0
0

23.500
21.300
2.200
14.730
2.125
0
750
0
3.500
2.500
0
1.000
0
0
0

23.500
21.300
2.200
14.730
2.125
0
750
0
3.500
2.500
0
1.000
0
0
0

Totaal lasten

41.916

41.905

42.480

42.480

42.480

42.480

42.480

Saldo van baten en lasten

– 1.817

0

0

0

0

0

0

Toelichting begroting van baten en lasten
In 2012 is een negatief resultaat behaald van € – 1,8 miljoen. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn een tegenvallende omzet derden, een
afboeking op de dubieuze debiteuren en tijdelijke dubbele huisvestingslasten.
De vastgestelde begroting 2013 toont een saldo van baten en lasten van
nul. De exploitatie in 2013 staat echter onder druk als gevolg van
toegenomen eisen en activiteiten op het terrein van farmacovigilantie12.
Daartoe is de ACBG-organisatie met 10 fte uitgebreid. Gezien het feit dat
dit een structureel effect heeft, is besloten tot een stijging van de tarieven
met ingang van 2014 voor jaarvergoedingen Humaan en Bureau Nieuwe
Voedingsmiddelen.
Baten
Het ACBG ontvangt van opdrachtgever VWS een bedrag van € 0,178
miljoen ter dekking van de kosten van het Bureau Nieuwe Voedingsmiddelen.
Het Bureau Diergeneesmiddelen van het ACBG verricht voor het Ministerie van Economische zaken (EZ) beleidsondersteunende activiteiten.
Hiervoor is een bedrag begroot van € 0,612 miljoen.
In de volgende tabel wordt de omzet derden 2014 verdeeld naar productgroepen. De hierbij gehanteerde tarieven zijn gebaseerd op de Regeling
Geneesmiddelenwet en de Regeling diergeneesmiddelen. De tarieven
worden kostendekkend vastgesteld.

12

Farmacovigilantie (geneesmiddelenbewaking), is het identificeren van risico’s en bewaken/
verbeteren van de balans werkzaamheid en risico’s van een geneesmiddel na de registratie. In
Nederland is het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) hiervoor verantwoordelijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

131

Begroting Agentschappen

Omzet derden naar productgroepen (Bedragen x € 1.000)
Productgroep

Omzet 2014

Beoordelen van nationale aanvragen
Beoordelen van Europese aanvragen: centraal
Beoordelen van Europese aanvragen: MRP
Beoordelen DCP’s
Beoordelen van homeopathische aanvragen, kruiden en nieuwe voedingsmiddelen
Jaarvergoedingen
Bureau Diergeneesmiddelen
Totaal opbrengst derden

2.200
5.500
500
13.000
190
18.000
2.300
41.690

Onderstaand worden de productgroepen kort toegelicht.
Beoordelen van nationale aanvragen
Het beoordelingsproces van een nationale aanvraag betreft de aanvraag
van een handelsvergunning voor een nieuw op de Nederlandse markt te
brengen geneesmiddel. De handelsvergunning wordt door het ACBG
afgegeven. Het betreffende geneesmiddel komt alleen in Nederland op de
markt.
Beoordelen van Europese aanvragen: centraal
Om een Europese handelsvergunning voor een geneesmiddel van de
Europese Commissie toegekend te krijgen, moet de fabrikant de centrale
procedure volgen. De fabrikant kan dan een handelsvergunning krijgen
die in alle EU-lidstaten geldig is. De coördinatie van de centrale procedure
berust bij het Europese Geneesmiddelenagentschap (EMEA).
Beoordelen van Europese aanvragen: Mutual Recognition Procedure
(MRP-procedure)
In een MRP-procedure heeft een andere EU-lidstaat een handelsvergunning verleend. Het ACBG beoordeelt of deze geneesmiddelen, op
basis van het beoordelingsrapport van de andere lidstaat, toegelaten
kunnen worden tot de Nederlandse markt.
Beoordelen van Europese aanvragen: DCP
Een Decentrale Procedure (DCP) kan door de fabrikant worden gebruikt
om een handelsvergunning in meerdere lidstaten te verkrijgen als nog in
geen enkel land een handelsvergunning is verkregen. De fabrikant kan een
EU-lidstaat vragen om het beoordelingsproces te verrichten. Deze lidstaat
wordt dan Referentieland (RMS). Na het beoordelingsproces starten de
overige lidstaten een MRP-procedure.
Beoordeling van homeopathische aanvragen, kruiden en nieuwe
voedingsmiddelen
Het ACBG verricht beoordelingswerkzaamheden voor homeopathische
geneesmiddelen, kruiden en nieuwe voedingsmiddelen. Nieuwe
voedingsmiddelen zijn voedingsmiddelen of voedselingrediënten die voor
15 mei 1997 niet in significante mate in de Europese Gemeenschap voor
de menselijke voeding zijn gebruikt.
Jaarvergoedingen
Voor het op de markt brengen van een geneesmiddel moet door de
registratiehouder jaarlijks een vergoeding worden betaald.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

132

Begroting Agentschappen

Bureau Diergeneesmiddelen
Het Bureau Diergeneesmiddelen beoordeelt en verleent vergunningen
voor de productie en distributie van diergeneesmiddelen.
Lasten
Onderdeel van de materiële lasten is de subsidie aan het Nederlands
Bijwerkingen Centrum Lareb, ter waarde van € 2,2 miljoen.
De verhuizing van het ACBG naar Utrecht en de overgang naar het nieuwe
werken brachten in 2012 investeringen met zich mee die ook voor 2014 tot
hogere afschrijvingskosten leiden. De totale afschrijvingslast komt voor
2014 op circa € 3,5 miljoen.
Kosten en niveau van externe inhuur blijven conform de huidige
richtlijnen gehandhaafd.
1.3 Kasstroomoverzicht
Kasstroomoverzicht ACBG voor het jaar 2014 (Bedragen x € 1.000)
Omschrijving

1.
2.

3.

4.
5.

Rekening courant RHB 1 januari +
depositorekeningen
Totaal operationele kasstroom
–/– totaal investeringen
+/+ totaal boekwaarde desinvesteringen
Totaal investeringskasstroom
–/– eenmalige uitkering aan moederdepartement
+/+ eenmalige storting door moederdepartement
–/– aflossingen op leningen
+/+ beroep op leenfaciliteit
Totaal financieringskasstroom
Rekening-courant RHB 31 december +
stand depositorekeningen (=1+2+3+4)

2012
Stand
Slotwet

2013
Vastgestelde
begroting

2014

2015

2016

2017

2018

10.070
1.056
– 6.625

4.501
2.300
– 1.500

5.301
3.500
– 500

8.301
3.500
– 500

11.301
3.500
– 500

14.301
3.500
– 500

17.301
3.500
– 500

0
– 6.625

0
– 1.500

0
– 500

0
– 500

0
– 500

0
– 500

0
– 500

– 600

0

0

0

0

0

0

600
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

4.501

5.301

8.301

11.301

14.301

17.301

20.301

Toelichting kasstroomoverzicht
De investeringen 2014 hebben betrekking op vervanging van kantoorautomatisering.
Gezien het feit dat in 2012 veel investeringen hebben plaatsgevonden als
gevolg van de verhuizing worden de investeringen de komende jaren
lager geraamd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

133

Begroting Agentschappen

1.4 Overzicht doelmatigheidsindicatoren
Overzicht doelmatigheidsindicatoren ACBG voor het jaar 2014

Omschrijving generiek deel
1. Tarieven/uur
2. Omzet per productgroep (p*q; bedragen x
€ 1.000)
– Boordelen van nationale aanvragen
– Beoordelen van Europese aanvragen:
centraal
– Beoordelen van Europese aanvragen: MRP
– Beoordelen van Europese aanvragen: DCP
– Beoordelen van homeopathische aanvragen,
kruiden en nieuwe voedingsmiddelen
– Bureau Diergeneesmiddelen
– Jaarvergoedingen en bijdragen
– Overig
Totaal omzet
3. Aantal fte totaal (exclusief externe inhuur)
4. Saldo van baten en lasten (%)
Omschrijving specifiek deel
1. Gegronde klachten
2. Zaken per fte

2012
Stand
Slotwet

2013
Vastgestelde
begroting

2014

2015

2016

2017

2018

90,0

95,0

90,0

91,0

92,0

93,0

92,0

1.913

2.308

2.200

2.200

2.200

2.200

2.200

5.438
511
11.010

5.241
682
14.293

5.500
500
13.000

5.500
500
13.000

5.500
500
13.000

5.500
500
13.000

5.500
500
13.000

57
2.398
17.559
239
39.125
259
– 4,58%

176
2.745
15.590
0
41.035
275
0,00%

190
2.300
18.000
0
41.690
275
0,00%

190
2.300
18.000
0
41.690
275
0,00%

190
2.300
18.000
0
41.690
275
0,00%

190
2.300
18.000
0
41.690
275
0,00%

190
2.300
18.000
0
41.690
275
0,00%

40
86

32
86

32
86

32
86

32
86

32
86

32
86

Toelichting overzicht doelmatigheidsindicatoren
Tarieven/uur
Uurtarieven om de kostenefficiency aan te tonen. Deze indicator is een
gemiddelde over alle functies, waarbij naar het primaire proces exclusief
onderzoekskosten wordt gekeken.
Omzet per productgroep
De omzet per productgroep geeft inzicht in de samenstelling van de totale
omzet van het ACBG. De verwachting voor 2014 en daaropvolgende jaren
stijgt ten opzichte van 2013 als gevolg van de begrote tariefsaanpassing
van de jaarvergoedingen met ingang van 2014, maar een en ander wordt
ook door de aanvragen vanuit de farmaceutische industrie bepaald. De
samenstelling en omvang worden deels beïnvloed door internationaal
opgelegde (EMA) tarieven.
Aantal fte totaal
Het totaal aantal fulltime-equivalenten werkzaam bij het agentschap per
31 december van het jaar, exclusief externe inhuur. De toename van het
aantal vaste medewerkers houdt verband met toegenomen eisen en
activiteiten op het gebied van farmacovigilantie. Daarnaast is sprake van
beperking van de externe inhuur/uitbesteding bij gelijkblijvende werklast.
Het geraamde percentage inhuur externen bedraagt in 2014 9,4%.
Saldo van baten en lasten
Het saldo van baten en lasten als percentage van de totale baten. Het
ACBG streeft er naar kostenneutraal te opereren. De omzet wordt, zoals
hierboven aangegeven, bepaald door de vraag en deels door de internationaal opgelegde (EMA) tarieven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

134

Begroting Agentschappen

Aantal gegronde klachten
Het aantal gegronde klachten wordt bijgehouden om inzicht te krijgen in
de geleverde kwaliteit van de productie. Het streven is het aantal
gegronde klachten niet te laten stijgen.
Aantal zaken per fte
Het aantal zaken per fte wordt bijgehouden om de efficiency van de
productie inzichtelijk te maken.
2. Centraal Informatiepunt Beroepen gezondheidszorg (CIBG)
2.1 Inleiding
Sinds 1 januari 2003 is het CIBG een agentschap van het Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). De kerntaken van het CIBG ten
behoeve van zorgaanbieders, burgers en bedrijven zijn:
– Het registreren, beheren, genereren, beoordelen en verstrekken van
vertrouwelijke (zorg)gegevens die leiden tot besluiten, beschikkingen
en vergunningen;
– Hoogwaardig ondersteunen van onafhankelijke commissies en
colleges;
– Verstrekken van informatie over- en begeleiden bij implementatie van
CIBG-producten.
Meer informatie over de organisatie en taken van het CIBG is te vinden
op: www.cibg.nl.
2.2 Begroting 2014
Begroting van agentschap CIBG voor het jaar 2014 (Bedragen x € 1.000)
2012
Stand
Slotwet

2013
Vastgestelde
begroting

2014

2015

2016

2017

2018

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Vrijval voorzieningen
Bijzondere baten

33.622
530
4.393
1
0
2

21.030
610
14.560
10
0
0

19.378
1.753
17.216
10
0
0

14.592
1.729
18.424
10
0
0

14.455
1.729
19.401
10
0
0

13.825
1.729
18.922
10
0
0

13.825
1.729
23.006
10
0
0

Totaal baten

38.548

36.210

38.357

34.755

35.595

34.486

38.570

Lasten
Apparaatskosten
– Personele kosten
waarvan eigen personeel
waarvan externe inhuur
– Materiële kosten
waarvan apparaat ICT
waarvan bijdrage SSO’s
Rentelasten
Afschrijvingskosten
– Materieel
waarvan apparaat ICT
– Immaterieel
Overige kosten
– Dotaties voorzieningen
– Bijzondere lasten

35.956
20.992
19.492
1.500
14.964
0
0
31
2.430
26
0
2.404
23
19
4

34.523
19.523
18.023
1.500
15.000
3.323
3.000
120
1.567
157
0
1.410
0
0
0

36.837
19.150
17.350
1.800
17.687
3.000
3.000
0
1.520
20
0
1.500
0
0
0

33.750
17.750
16.050
1.700
16.000
3.000
3.000
0
1.005
5
0
1.000
0
0
0

34.590
18.550
16.050
2.500
16.040
3.000
3.000
0
1.005
5
0
1.000
0
0
0

33.481
17.530
16.050
1.480
15.951
3.000
3.000
0
1.005
5
0
1.000
0
0
0

37.565
18.850
16.050
2.800
18.715
3.000
3.000
0
1.005
5
0
1.000
0
0
0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

135

Begroting Agentschappen

Totaal lasten
Saldo van baten en lasten

2012
Stand
Slotwet

2013
Vastgestelde
begroting

2014

2015

2016

2017

2018

38.440

36.210

38.357

34.755

35.595

34.486

38.570

108

0

0

0

0

0

0

Toelichting begroting van baten en lasten
De omzet moederdepartement bestaat uit de omzet op basis van
opdrachten vanuit de beleidsdirecties van VWS. Daarnaast is er bij het
CIBG ook sprake van omzet derden (burgers en bedrijven) voor het
verrichten van verschillende (wettelijke) registratieactiviteiten, voor het
verstrekken van UZI-passen en -certificaten, voor verleende vergunningen
en ontheffingen tegen door het departement vastgestelde tarieven
alsmede voor de verkoop van medicinale cannabis.
Hoewel VWS de uitvoering van de taken met betrekking tot de subsidieverstrekking aan patiënten- en gehandicaptenorganisaties heeft ondergebracht binnen het kerndepartement blijft, mede als gevolg van nieuwe
taken en projecten, de omzet in 2014 vrijwel gelijk aan die in 2013.
De Minister van VWS is voornemens het Zorgloket13 in 2014 onder te
brengen bij het CIBG. Verwacht wordt dat het Zorgloket medio 2014
operationeel zal zijn. De omvang van de exploitatie is nog onbekend en
daarom niet in deze begroting opgenomen14.
De omzet derden stijgt mede doordat de beroepenregistratie in het kader
van de Wet BIG vanaf 1 juli 2013 door derden wordt gefinancierd.

13

Een nadere toelichting over de voorgenomen oprichting van het Zorgloket is opgenomen in
TK 33 149, nr. 21.
14
Dekking is afkomstig uit amendement TK 33 400 XVI, nr. 48 (extra middelen IGZ).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

136

Begroting Agentschappen

Omzet per opdrachtgever (Bedragen x € 1.000)
Omzet 2014
Moederdepartement
Directie Macro-Economische Vraagstukken en Arbeidsmarkt (MEVA)
Directie Geneesmiddelen en Medische Technologie (GMT)
Directie Publieke Gezondheid (PG)
Directie Langdurige Zorg (LZ)
Directie Jeugd
Directie Markt en Consument (MC)
IGZ Medische hulpmiddelen en Opiaten
Totaal omzet moederdepartement

6.215
3.820
3.702
2.096
1.240
1.254
1.051
19.378

Overige departementen
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)
Ministerie van Economische Zaken (EZ)
Ministerie van Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties (BZK)
Totaal omzet overige departementen

900
405
448
1.753

Derden
Stichting Kwaliteitsregister Paramedici
BIG-registratie
BIG-herregistrate
Vakbekwaamheid en 1-Loket
UZI-register
Vergunningen en ontheffingen
Medicinale Cannabis
Medische hulpmiddelen en Opiaten
Totaal omzet derden

51
2.583
939
473
9.887
1.610
1.000
673
17.216

Totaal omzet

38.347

Een deel van de financiële taakstelling die het kabinet voor de periode
2012 tot en met 2016 aan VWS heeft opgelegd, is toebedeeld aan het
CIBG.
Taakstelling CIBG (Bedragen x € 1.000)

Taakstelling 2012–2016

2011

2012

2013

2014

2015

2016

17

606

1.104

1.587

1.983

2.104

De taakstelling wordt gerealiseerd door verhoging van de doelmatigheid,
wat tot uitdrukking komt in een verlaging van de kostprijzen die aan de
opdrachtgevers in rekening worden gebracht.
Het CIBG gaat ook in 2014 verder met het verbeteren en doelmatiger
inrichten van processen (mede naar aanleiding van een in 2012 gehouden
onderzoek) en met de toepassing van het managementprincipe LEAN.
De getoonde lasten zijn voor het jaar 2012 gebaseerd op de slotwet en
voor de jaren 2014 en verder op de verwachte omzet en de kostenontwikkeling. De verwachte kostenontwikkeling en verdeling over de categorieën
vertoont geen grote verschillen met die van de afgelopen jaren. De
materiële component bestaat voor een aanzienlijk deel uit ICT-kosten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

137

Begroting Agentschappen

2.3 Kasstroomoverzicht
Kasstroomoverzicht CIBG voor het jaar 2014 (Bedragen x € 1.000)
Omschrijving

1.
2.

3.

4.
5.

Rekening courant RHB 1 januari +
depositorekeningen
Totaal operationele kasstroom
–/– totaal investeringen
+/+ totaal boekwaarde desinvesteringen
Totaal investeringskasstroom
–/– eenmalige uitkering aan moederdepartement
+/+ eenmalige storting door moederdepartement
–/– aflossingen op leningen
+/+ beroep op leenfaciliteit
Totaal financieringskasstroom
Rekening-courant RHB 31 december +
stand depositorekeningen (=1+2+3+4)

2012
Stand
Slotwet

2013
Vastgestelde
begroting

2014

2015

2016

2017

2018

6.203
7.708
– 1.397

11.491
– 1.283
– 2.000

8.588
– 1.200
– 1.000

6.968
– 800
– 1.000

5.548
– 800
– 1.000

4.128
– 800
– 1.000

2.508
1.500
– 1.000

– 371
– 1.768

0
– 2.000

0
– 1.000

0
– 1.000

0
– 1.000

0
– 1.000

0
– 1.000

0

0

0

0

0

0

0

0
– 652
0
– 652

0
– 620
1.000
380

0
– 420
1.000
580

0
– 620
1.000
380

0
– 620
1.000
380

0
– 820
1.000
180

0
– 1.020
1.000
– 20

11.491

8.588

6.968

5.548

4.128

2.508

2.988

Toelichting kasstroomoverzicht
De investeringen 2014 hebben betrekking op vervanging van immateriële
activa.
2.4 Overzicht doelmatigheidsindicatoren
Overzicht doelmatigheidsindicatoren CIBG voor het jaar 2014

Omschrijving generiek deel
1. Kostprijzen per product1 (in €)
– Beschikking BIG-register
– Vakbekwaamheidsverklaring
– Oordeel RTE
– Vergunning Farmatec
– Registratie wilsbeschikking Donorregister
2. Omzet per productgroep (bedragen x
€ 1.000)
– BIG en vakbekwaamheidverklaring (excl.
derden)
– BIG
– Vakbekwaamheid
– Oordeel RTE
– Vergunning Farmatec
– Registratie wilsbeschikking Donorregister
3. Aantal fte totaal (excl. externe inhuur)
4. Saldo van baten en lasten (% van de baten)
Omschrijving specifiek deel
1. Aantallen per productgroep
– Beschikkingen BIG register
– Vakbekwaamheidsverklaringen
– Oordelen RTE
– Vergunningen Farmatec
– Wilsbeschikkingen Donorregister

2012
Stand
Slotwet

2013
Vastgestelde
begroting

2014

2015

2016

2017

2018

166
6.295
692
2.538
14

170
6.295
654
2.538
14

184
5.657
–
2.538
15

184
5.657
–
2.538
15

184
5.657
–
2.538
15

184
5.657
–
2.538
15

184
5.657
–
2.538
15

2.782
–
–
2.820
1.018
2.610
218
0,28%

–
1.956
2.350
2.833
1.500
2.667
206
0,00%

–
2.546
2.523
–
1.600
3.019
186
0,00%

–
2.597
2.523
–
1.600
3.019
186
0,00%

–
2.648
2.523
–
1.600
3.019
186
0,00%

–
2.701
2.523
–
1.600
3.019
186
0,00%

–
2.756
2.523
–
1.600
3.019
186
0,00%

12.479
343
4.679
653
206.262

11.000
400
4.000
500
200.000

11.500
400
–
450
200.000

11.500
400
–
450
200.000

11.500
400
–
450
200.000

11.500
400
–
450
200.000

11.500
400
–
450
200.000

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

138

Begroting Agentschappen

2. Aantal klachten / bezwaar en beroep
– Vakbekwaamheidsverklaring
– Wilsbeschikkingen donorregister
3. Doorlooptijden
– Oordeel RTE in dagen (wettelijke norm is 42
dagen)
– Wilsbeschikking donorregister (wettelijk
norm is 42 dagen)
1

2012
Stand
Slotwet

2013
Vastgestelde
begroting

2014

2015

2016

2017

2018

44
7

15
0

10
5

10
5

10
5

10
5

10
5

125

42

–

–

–

–

–

16

20

16

16

16

16

16

Betreft voorlopige cijfers, exclusief de taakstelling

Toelichting overzicht doelmatigheidsindicatoren
Het overzicht doelmatigheidsindicatoren bevat een selectie van de vier
belangrijkste producten uit het takenpakket van het CIBG die op basis van
prijs maal hoeveelheid worden afgerekend. Het betreft de beschikking
BIG-register, de vakbekwaamheidsverklaring, de vergunning Farmatec15
en de registratie wilsbeschikking donorregister.
De taak PGO is in 2014 ondergebracht bij het kerndepartement. De
voorgenomen overdracht van de regionale toetsingscommissies
euthanasie (RTE) is nog niet in de begroting verwerkt.
Kostprijzen per product
De kostprijzen per product geven inzicht in de kostprijzen van de
belangrijkste producten van het CIBG.
Omzet per productgroep
De omzet per productgroep geeft inzicht in de samenstelling van de totale
omzet van het CIBG inclusief opbrengst derden.
Aantal fte totaal
Het totaal aantal fulltime-equivalenten werkzaam bij het CIBG per
31 december van het jaar, exclusief externe inhuur.
Het geraamde percentage inhuur 2014 bedraagt 9,4%.
Saldo van baten en lasten
Het saldo van baten en lasten als percentage van de totale baten.
Aantallen per productgroep
De genoemde producten hebben een vrij stabiele instroom.
Aantal klachten /bezwaar en beroep
Aantal afgehandelde klachten en bezwaren.
Doorlooptijden
De gemiddelde netto doorlooptijd.

15

Farmatec behandelt onder meer aanvragen van farmaceutische vergunningen op grond van
de Geneesmiddelenwet, huisartsen van apotheekvergunningen op grond van de Geneesmiddelenwet, opiumontheffingen op grond van de Opiumwet, vergunningen en erkenningen op
grond van de Wet veiligheid en kwaliteit lichaamsmateriaal, ontheffingen op grond van de Wet
op de medische hulpmiddelen en vergunningen en aanwijzingen op grond van de Wet inzake
bloedvoorziening.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

139

Begroting Agentschappen

3. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
3.1 Inleiding
Sinds 1 januari 2004 is het RIVM een agentschap van het Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Het RIVM bevordert door
onderzoek, uitvoering en ondersteuning de publieke gezondheid en een
schoon en veilig leefmilieu. Kerntaak van het RIVM is het verrichten van
onderzoek en het wereldwijd verzamelen van kennis. De uitkomsten
daarvan dienen als beleidsondersteuning voor de overheid. Het RIVM
voert onderzoek uit voor de Ministeries van VWS, IenM, EZ en SZW, voor
diverse inspecties en voor internationale organisaties zoals de Europese
Unie, de WHO en de Verenigde Naties. Informatie over de resultaten van
het RIVM-onderzoek is te vinden via de thematische ingangen van de
website www.rivm.nl. Het RIVM vervult ook regiefuncties en verzorgt de
landelijke coördinatie van preventie- en interventieprogramma’s, zoals het
Rijksvaccinatieprogramma (RVP).
Per 1 januari 2013 zijn enkele onderdelen van het RIVM, te weten de
afdeling InTravacc van de unit Vaccinologie en de afdeling Uitvoering van
het Facilitair Bedrijf uit het RIVM uitgeplaatst naar de Projectdirectie
Antonie van Leeuwenhoek Terrein (ALT) van het Ministerie van VWS. Deze
uitplaatsingen – die financieel nog niet verwerkt konden worden in de
begroting 2013 – verklaren de daling in de baten en lasten in de begroting
vanaf 2014.
Om de door de Algemene Rekenkamer gesignaleerde onvolkomenheid
met betrekking tot het inkoopbeheer weg te werken, voert het RIVM een
met de Algemene Rekenkamer en Auditdienst Rijk afgestemd verbeterplan uit. De interne controle laat zien dat er duidelijk vooruitgang wordt
geboekt. De uitgezette acties leiden tot verbeteringen.
3.2 Begroting 2014
Begroting van agentschap RIVM voor het jaar 2014 (Bedragen x € 1.000)
2012
Stand
Slotwet

2013
Vastgestelde
begroting

2014

2015

2016

2017

2018

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Vrijval voorzieningen
Bijzondere baten

175.506
55.954
136.089
296
2.917
0

144.809
47.587
180.870
50
0
0

146.354
55.353
137.500
0
0
0

143.726
54.340
137.500
0
0
0

142.335
54.190
137.500
0
0
0

141.973
54.190
137.500
0
0
0

141.930
54.190
137.500
0
0
0

Totaal baten

370.762

373.316

339.207

335.566

334.025

333.663

333.620

Lasten
Apparaatskosten
– Personele kosten
waarvan eigen personeel
waarvan externe inhuur
– Materiële kosten
waarvan apparaat ICT
waarvan bijdrage aan SSO’s
Rentelasten
Afschrijvingskosten

357.793
116.437
108.976
7.461
241.356
9.300
0
294
6.402

367.486
113.042
101.738
11.304
254.444
10.950
0
225
5.605

335.147
114.964
103.468
11.496
220.183
8.785
0
0
4.060

331.506
114.964
103.468
11.496
216.542
8.785
0
0
4.060

329.965
114.964
103.468
11.496
215.001
8.785
0
0
4.060

329.603
114.964
103.468
11.496
214.639
8.785
0
0
4.060

329.560
114.964
103.468
11.496
214.596
8.785
0
0
4.060

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

140

Begroting Agentschappen

– Materieel
waarvan apparaat ICT
– Immaterieel
Overige kosten
– Dotaties voorzieningen
– Bijzondere lasten
Totaal lasten
Saldo van baten en lasten

2012
Stand
Slotwet

2013
Vastgestelde
begroting

2014

2015

2016

2017

2018

6.119
1.141
283
3.472
3.472
0

5.305
953
300
0
0
0

3.760
951
300
0
0
0

3.760
951
300
0
0
0

3.760
951
300
0
0
0

3.760
951
300
0
0
0

3.760
951
300
0
0
0

367.961

373.316

339.207

335.566

334.025

333.663

333.620

2.801

0

0

0

0

0

0

Toelichting begroting van baten en lasten
Baten
De omzetbedragen voor 2014 voor de primaire opdrachtgevers
(VWS-eigenaar, VWS-opdrachtgevers, IenM, EZ en SZW) zijn ramingen op
grond van de verwachte opdrachtvolumes bij ongewijzigd beleid voor de
komende jaren, waarin thans bekende ontwikkelingen zijn meegenomen.
De overige omzetbedragen zijn gebaseerd op lopende en naar
verwachting nog af te sluiten contracten met overige opdrachtgevers.
De hoogte van de omzet is afhankelijk van overeenstemming tussen
opdrachtgevers en het RIVM over aard en omvang van de te verrichten
activiteiten en – daarmee samenhangend – de in rekening te brengen
kosten (zijnde uren x tarief plus directe projectgebonden kosten). De
geraamde omzetbaten van VWS-eigenaar zijn hoofdzakelijk bestemd voor
het strategisch onderzoek van het RIVM en als aanvullend huisvestingsbudget.
De geraamde omzetbaten van VWS-opdrachtgevers betreffen inkomsten
die het RIVM op grond van lopende werkprogramma’s en thans bekende
ontwikkelingen verwacht te verkrijgen door opdrachtverlening door de
beleidsdirecties van VWS en de IGZ.
De geraamde baten van IenM, EZ en SZW volgen uit werkzaamheden die
op het taakveld milieu in relatie tot volksgezondheid worden uitgevoerd in
opdracht van de beleidsdirecties van IenM, de Inspectie Leefomgeving en
Transport (IenM), EZ, de NVWA (EZ) en SZW.
Omzetbaten van derden verkrijgt het RIVM door het uitvoeren van
werkzaamheden voor derden (onder andere EU, WHO, provincies, TNO,
Bilthoven Biologicals) in Nederland en in internationaal verband.
Ten opzichte van de vastgestelde begroting 2013 heeft er voor de
begroting 2014 om administratieve redenen enige verschuiving plaatsgevonden tussen omzet moederdepartement, omzet overige departementen
en omzet derden.
Lasten
Uit de baten worden de lasten gedekt. De personele kosten bedragen in
2014 circa € 115 miljoen, waarvan circa € 103,5 miljoen voor ambtelijk
personeel en circa € 11,5 miljoen voor inhuur. De materiële kosten
bedragen in 2014 circa € 220 miljoen. Een groot deel betreft uitvoeringskosten voor het Rijksvaccinatieprogramma (circa € 104 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

141

Begroting Agentschappen

Ingevolge de bezuinigingstaakstelling van het kabinet-Rutte-Verhagen
heeft het RIVM te maken met een financiële reductie van 1,5% ingaande
2012 tot 6% structureel vanaf 2015. Deze bezuiniging werkt door in de
opdrachtgeversbudgetten van VWS en IenM en in de eigenaarsbijdrage
van VWS aan het RIVM. Tevens is de taakstelling uit het Begrotingsakkoord 2013 verwerkt (TK 33 280, nr. 1). Structureel betekent dit een
reductie van € 1,0 miljoen in de VWS-opdrachtgeversbudgetten en € 1,8
miljoen in de eigenaarsbijdrage ten behoeve van strategisch onderzoek.
Het RIVM gaat de programmering hierop aanpassen en verkent de
mogelijkheden voor het verkrijgen van vervangende advies- en onderzoeksopdrachten.
3.3 Kasstroomoverzicht
Kasstroomoverzicht RIVM voor het jaar 2014 (Bedragen x € 1.000)
Omschrijving

1.
2.

3.

4.
5.

Rekening courant RHB 1 januari +
depositorekeningen
Totaal operationele kasstroom
–/– totaal investeringen
+/+ totaal boekwaarde desinvesteringen
Totaal investeringskasstroom
–/– eenmalige uitkering aan moederdepartement
+/+ eenmalige storting door moederdepartement
–/– aflossingen op leningen
+/+ beroep op leenfaciliteit
Totaal financieringskasstroom
Rekening-courant RHB 31 december +
stand depositorekeningen (=1+2+3+4)

2012
Stand
Slotwet

2013
Vastgestelde
begroting

2014

2015

2016

2017

2018

55.047
12.549
– 3.023

64.573
5.987
– 5.605

64.955
8.433
– 4.060

69.328
3.757
– 4.060

69.025
3.932
– 4.060

68.897
4.030
– 4.060

68.867
4.056
– 4.060

0
– 3.023

0
– 5.605

0
– 4.060

0
– 4.060

0
– 4.060

0
– 4.060

0
– 4.060

0

0

0

0

0

0

0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

64.573

64.955

69.328

69.025

68.897

68.867

68.863

Toelichting kasstroomoverzicht
Het RIVM investeert jaarlijks in software en licenties, gebouwinstallaties
en infrastructuur, laboratoriumapparatuur, vervoermiddelen, IT en
audiovisuele apparatuur en facilitaire apparatuur. Dit betreft vervangingsinvesteringen, nodig om de continuïteit te waarborgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

142

Begroting Agentschappen

3.4 Overzicht doelmatigheidsindicatoren
Overzicht doelmatigheidsindicatoren RIVM voor het jaar 2014

Omschrijving generiek deel
1. Uurtarieven:
– Gewogen uurtarief in €
– Labopslag in €
– Ontwikkeling uurtarief (2012 = 100)
2. Aantal fte totaal (exclusief externe inhuur)
3. Saldo van baten en lasten (%)
Omschrijving specifiek deel
1. Liquiditeit (current ratio; norm: > 1,5)
2. Solvabiliteit (debt ratio)
3. Rentabiliteit eigen vermogen
4. Percentage externe inhuur ten opzichte van
totale personele kosten
5. Percentage facturen betaald binnen 30
dagen

2012
Stand
Slotwet

2013
Vastgestelde
begroting

2014

2015

2016

2017

2018

93,0
42,0
100
1.457
0,76%

93,0
42,0
100
1.491
0,00%

98,0
42,0
105
1.430
0,00%

98,0
42,0
105
1.430
0,00%

98,0
42,0
105
1.430
0,00%

98,0
42,0
105
1.430
0,00%

98,0
42,0
105
1.430
0,00%

1,40
0,67
6,7%

1,51
0,73
0,0%

1,62
0,73
0,0%

1,62
0,73
0,0%

1,62
0,73
0,0%

1,62
0,73
0,0%

1,62
0,73
0,0%

6,8%

10,0%

10,0%

10,0%

10,0%

10,0%

10,0%

96,3%

97,5%

97,5%

97,5%

97,5%

97,5%

97,5%

Toelichting overzicht doelmatigheidsindicatoren
Uurtarieven
Het RIVM hanteert als indicator voor de doelmatigheid het gewogen
uurtarief. De uurtarieven worden jaarlijks door de eigenaar vastgesteld.
De hoogte van de tarieven wordt onder meer bepaald door de ontwikkeling van de loonkosten, de materiële kosten (waaronder de huren die de
Rijksgebouwendienst in rekening brengt) en het aantal te declareren uren
per medewerker alsmede efficiencytaakstellingen.
Op grond van de ervaringen in 2012 en 2013 is voor 2014 een herschikking
in de opbouw van het tarief doorgevoerd.
Aantal fte totaal
Het totaal aantal fulltime-equivalenten werkzaam bij het agentschap per
31 december van het jaar, exclusief externe inhuur. Het geraamde
percentage externe inhuur 2014 bedraagt 10%.
Saldo van baten en lasten
Het saldo van baten en lasten als percentage van de totale baten.
Specifieke indicatoren
Voor wat betreft de specifieke doelmatigheidsindicatoren steunt het RIVM
op de gangbare bedrijfseconomische indicatoren, zoals vermeld in
bovenstaande tabel. Over de geleverde prestaties legt het RIVM systematisch verantwoording af richting de opdrachtgevers. Voor de primaire
opdrachtgevers VWS en IenM gebeurt dat in periodieke voortgangsrapportages die door deze opdrachtgevers worden vastgesteld. Voor de
overige opdrachtgevers gebeurt dat via de tijdige levering van de
afgesproken producten en diensten en de daarop volgende tijdige
betaling door de opdrachtgevers van de overeengekomen opdrachtsom.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

143

Begroting Agentschappen

Audits en benchmarkonderzoeken vinden periodiek plaats. Over de
(wetenschappelijke) audits op onderdelen van de primaire processen
wordt gerapporteerd aan de Commissie van Toezicht.
4. Almata JeugdzorgPlus (Ossendrecht)
4.1 Inleiding
De rijksinstellingen voor JeugdzorgPlus De Lindenhorst en Almata zijn
sinds 2009 tijdelijke agentschappen van het Ministerie van VWS.
In april 2011 heeft de Staatssecretaris van VWS de Tweede Kamer
geïnformeerd over de capaciteit en toekomstige ontwikkelingen van de
JeugdzorgPlus (TK 31 914, nr. 1). De twee JeugdzorgPlus-instellingen
Almata en De Lindenhorst zullen in 2014 worden geprivatiseerd. De eerste
fase van de transitie betreft het samenvoegen van de locatie Den Dolder
van Almata en De Lindenhorst tot één instelling van ongeveer 96 plaatsen.
Na de fusie wordt de instelling geprivatiseerd. De locatie van Almata in
Ossendrecht zal in 2013 zelfstandig verder gaan onder de naam Almata
JeugdzorgPlus, zal daarbij afslanken naar 70 zorgplaatsen en gaat in 2014
privatiseren. De afslanking is nodig vanwege het in evenwicht brengen
van vraag en aanbod in de regio/sector. Door de fusie en inkrimping zal er
een financieel gezonde organisatie ontstaan, die klaar is voor privatisering
in 2014.
Het proces van afsplitsing en inkrimping is in 2013 voltooid. Het privatiseringsproces zal in de loop van 2014 gereed zijn. Vanwege deze ontwikkelingen worden er alleen nog voor het jaar 2014 bedragen opgenomen. In
onderstaande begroting wordt uitgegaan van de situatie per 1 januari
2014 waar Almata Ossendrecht als zelfstandig agentschap opereert. De
begroting van de locatie Almata Den Dolder is opgenomen in de
paragraaf De Lindenhorst-Almata. Vanwege vertraging in het reorganisatietraject is de Minister van Financiën akkoord gegaan met het verzoek
van de Minister van VWS om de tijdelijke agentschapstatus van Almata te
verlengen tot en met 31 december 2014.
Almata Ossendrecht heeft als missie jongeren met ernstige gedragsproblemen te behandelen. Doel van de behandeling is het verminderen van
probleemgedrag, het vergroten van competenties en het creëren van een
realistisch toekomstperspectief, zodat jongeren zo snel mogelijk en beter
toegerust terug kunnen keren in de samenleving.
In 2013 is Almata gestart met 24 trajecten, waarbij de ambitie is jongeren
korter te laten verblijven in geslotenheid en langer te volgen na hun
verblijf binnen de instelling. Dit is in lijn met de invoering van trajectzorg
in de gehele sector.
Meer informatie over de organisatie en taken van het Almata vindt men
op de website www.almata.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

144

Begroting Agentschappen

4.2 Begroting 2014
Begroting van agentschap Almata JeugdzorgPlus voor het jaar 2014
(Bedragen x € 1.000)
2012
Stand
Slotwet

2013
1e
suppletoire
begroting

2014

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Vrijval voorzieningen
Bijzondere baten

28.438
926
340
2
422
0

9.561
0
0
0
0
0

10.050
0
0
1
0
0

Totaal baten

30.128

9.561

10.051

Lasten
Apparaatskosten
– Personele kosten
waarvan eigen personeel
waarvan externe inhuur
– Materiële kosten
waarvan apparaat ICT
waarvan bijdrage aan SSO’s
Rentelasten
Afschrijvingskosten
– Materieel
waarvan apparaat ICT
– Immaterieel
Overige kosten
– Dotaties voorzieningen
– Bijzondere lasten

28.972
15.917
13.112
2.805
13.055
511
404
21
283
260
0
23
640
640
0

9.337
5.959
5.221
738
3.378
30
222
44
180
180
0
0
0
0
0

9.337
5.959
5.221
738
3.378
30
222
44
180
180
0
0
490
490
0

Totaal lasten

29.916

9.561

10.051

212

0

0

Saldo van baten en lasten

2015

2016

2017

2018

Toelichting begroting van baten en lasten
De cijfers voor het jaar 2012 zijn de cijfers van voor de afsplitsing van de
locaties van Almata en gaan nog uit van 190 behandelplaatsen. Hierdoor
zijn deze cijfers niet vergelijkbaar met de latere jaren.
Vanaf 2013 is het aantal capaciteitsplaatsen teruggebracht tot 70. In de
begroting voor 2013 en 2014 zijn 10 behandelplaatsen opgenomen als
zorgtraject plaatsen. Hiervoor worden circa 24 trajecten uitgevoerd.
De bedragen voor 2014 zijn uitgegaan van gelijkblijvende situatie als gold
voor 2013. Er wordt uitgegaan van een personele formatie van 90 fte, die
past bij de taken die uitgevoerd worden binnen de regelgeving van de Wet
op de Jeugdzorg. De kapitaalslasten gaan uit van de werkelijke kosten die
door de Rijksgebouwendienst (RGD) in rekening gebracht worden. Er is
hierbij nog geen rekening gehouden met de komende Normatieve
Huisvestingscomponent. De rijksspecifieke uitgaven betreffen de kosten
voor de deelnemers aan de SBF regeling. Voor het externe deel van de
trajectzorg is een bedrag gereserveerd voor inkoop van specifieke
diensten (fasehuis en thuisbest begeleiding).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

145

Begroting Agentschappen

Met de financiële gevolgen van de transitie (reorganisatie, inkrimping,
privatisering en Van Werk Naar Werk-trajecten) is in deze begroting geen
rekening gehouden. Voor de transitiekosten zijn bij VWS reeds middelen
gereserveerd. Deze zijn door directie Jeugd opgenomen in een separate
transitiebegroting, waarin rekening wordt gehouden met alle financiële
gevolgen van de fusie en de privatisering (personele gevolgen op basis
van sociaal beleid, afkoop huurcontracten, overheveling pensioenrechten
en afkoop substantieel bezwarende functie (SBF) rechten en kosten van
deskundigen voor de juiste afwikkeling van de privatisering).
De omzet moederdepartement bestaat uit een bijdrage per behandelplaats, een vaste bijdrage voor kapitaallasten en een bijdrage van het Rijk
voor SBF rechten. Voor Almata Ossendrecht zijn geen frictiekosten
(doorlopende kosten) begroot, omdat in 2013 de afsplitsing gerealiseerd is
en de instelling gereed is voor privatisering.
Omzet moederdepartement 2014 Almata JeugdzorgPlus
(Bedragen x € 1.000)
Exploitatiebijdrage op basis van 70 plaatsen * € 115.000
Bijdrage voor kapitaallasten
Bijdrage Rijk voor Sociaal Flankerend Beleid
Totaal

8.050
1.510
490
10.050

Voor omzet derden is geen bedrag geraamd, omdat nog niet duidelijk is of
er inkomsten uit ESF-projecten (Europees Sociaal Fonds) zullen zijn.
In de begroting is rekening gehouden met 10 plaatsen (op jaarbasis) voor
zorgtrajecten en is een bedrag gereserveerd voor inkoop van externe
diensten ten behoeve van de vervolgvoorzieningen voor het deel van de
zorgtrajecten na het residentiële deel.
4.3 Kasstroomoverzicht
Kasstroomoverzicht Almata JeugdzorgPlus voor het jaar 2014 (Bedragen x € 1.000)
Omschrijving

1.
2.

3.

4.
5.

Rekening courant RHB 1 januari +
depositorekeningen
Totaal operationele kasstroom
–/– totaal investeringen
+/+ totaal boekwaarde desinvesteringen
Totaal investeringskasstroom
–/– eenmalige uitkering aan moederdepartement
+/+ eenmalige storting door moederdepartement
–/– aflossingen op leningen
+/+ beroep op leenfaciliteit
Totaal financieringskasstroom
Rekening-courant RHB 31 december +
stand depositorekeningen (=1+2+3+4)

2012
Stand
Slotwet

2013
1e
suppletoire
begroting

2014

7.423
– 1.635
– 240

5.739
– 200
– 500

4.689
– 2.800
– 300

431
191

0
– 500

0
– 300

0

0

0

0
– 240
0
– 240

0
– 350
0
– 350

0
0
0
0

5.739

4.689

1.589

2015

2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

2017

2018

146

Begroting Agentschappen

Toelichting kasstroomoverzicht
De kasstroom gaat verder vanuit de stand van Almata JeugdzorgPlus per
eind 2012 (TK 33 400 XVI, nr. 1). Vervolgens is de stand 2013 berekend. Het
saldo loopt terug, omdat in 2013 een overheveling heeft plaatsgevonden
van het deel van de locatie Den Dolder naar het agentschap De Lindenhorst-Almata. Daarnaast worden reserves gebruikt voor de dekking van
een deel van de transitiekosten en deze zijn als zodanig opgenomen in de
transitiebegroting. Bij privatisering zal er volledig afgerekend moeten
worden conform de regels voor een agentschap. Eventuele overschotten
bij de afrekening vloeien terug naar VWS.
De investeringen bestaan uit de aanpassingen van de ruimten voor de
leefgroepen en de kamers van de jongeren, uit voorzieningen ten behoeve
van de activiteiten voor jongeren en de aanpassing van de kantoren,
lokalen en spreekkamers in verband met klimaatbeheersing en arboregelgeving.
4.4 Overzicht doelmatigheidsindicatoren
Overzicht doelmatigheidsindicatoren Almata JeugdzorgPlus voor het jaar 2014

Omschrijving generiek deel
1a. Kostprijs per behandelplaats regulier (in €)
1b. Kostprijs per behandelplaats incidenteel
(in €)
2. Bijdrage per behandelplaats (in €)
3. Aantal fte totaal (exclusief externe inhuur)
4. Saldo van baten en lasten (%)
Omschrijving specifiek deel
1. Gemiddelde verblijfsduur (in maanden)
2. Aantal geregistreerde klachten
3. Percentage klachten gegrond verklaard

2012
Stand
Slotwet

2013
Vastgestelde
begroting

2014

137.347

137.000

137.000

11.205
141.117
205
0,7%

0
137.000
89
0,0%

0
137.000
89
0,0%

7
144
7,6%

7
50
5,0%

7
50
5,0%

2015

2016

2017

2018

Toelichting overzicht doelmatigheidsindicatoren
Kostprijzen per product(groep)
De (gemiddeld gewogen) kostprijs per behandelplaats bestaat uit een
regulier deel ad € 115.000 (exclusief doorlopende kostendeel) en
kapitaallasten van circa € 22.000.
De kapitaallasten zijn hoger dan gemiddeld in de sector als gevolg van
hogere huurkosten door de Rijksgebouwendienst.
De kostprijs per product is niet vergelijkbaar met 2012 als gevolg van de
opsplitsing van Almata. De cijfers van de vestiging Almata Ossendrecht
waren altijd lager dan de totale kosten voor Almata vanwege goedkopere
huisvestingsituatie.
Aantal fte totaal
Het totaal aantal fulltime-equivalenten (fte) werkzaam bij het agentschap
per 31 december van het jaar, exclusief externe inhuur. Het aantal van 89
fte is gebaseerd op de lagere capaciteit van de nieuwe organisatie.
Het geraamde percentage inhuur externen bedraagt in 2014 12,4%.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

147

Begroting Agentschappen

Saldo van baten en lasten
Het saldo van baten en lasten als percentage van de totale baten.
Gemiddelde verblijfsduur
De vermelde verblijfstermijn van zeven maanden betreft het gesloten
deel. Het verlengde totale zorgtraject kan doorlopen tot anderhalf jaar.
Geregistreerde klachten
De verwachte afname van het aantal klachten vindt zijn oorzaak in de
opsplitsing van Almata.
5. JeugdzorgPlus-instelling De Lindenhorst-Almata
5.1 Inleiding
De rijksinstellingen voor JeugdzorgPlus De Lindenhorst en Almata zijn
sinds 2009 tijdelijke agentschappen van het Ministerie van VWS.
In april 2011 heeft de Staatssecretaris van VWS de Tweede Kamer
geïnformeerd over de capaciteit en toekomstige de ontwikkelingen van de
JeugdzorgPlus (TK 31 914, nr. 1). De twee JeugdzorgPlus-instellingen
Almata en De Lindenhorst zullen in 2014 worden geprivatiseerd. De eerste
fase van de transitie betreft het in 2013 samenvoegen van de locatie Den
Dolder van Almata en De Lindenhorst tot één instelling, JeugdzorgPlusinstelling De Lindenhorst-Almata. Naast deze fusie zal de nieuwe instelling
in 2013 afslanken van 174 capaciteitsplaatsen naar 96 capaciteitsplaatsen.
Deze afslanking is nodig vanwege regionale overcapaciteit in de sector
JeugdzorgPlus. Vanwege vertraging in het reorganisatietraject is de
Minister van Financiën akkoord gegaan met het verzoek van de Minister
van VWS om de tijdelijke agentschapstatus van De Lindenhorst te
verlengen tot en met 31 december 2014.
Het proces van fusering en inkrimping is in 2013 afgerond, dat van de
privatisering in 2014. Voor de jaren na 2014 zijn dan ook geen bedragen
meer opgenomen.
De Lindenhorst-Almata is een gespecialiseerde JeugdzorgPlus-instelling
en heeft als kerntaak het bieden van individuele zorgtrajecten voor
jongeren tussen de 12 en 18 jaar, tijdelijk in een gesloten setting waarbij
de gesloten fase zo kort als mogelijk en zo lang als nodig duurt. De
organisatie biedt orthopedische basiszorg, onderwijs en specialistische
interventies aan jongeren met ernstige gedragsproblemen op één of
meerdere leefgebieden. Dit met als doel jongeren beter toegerust te laten
terugkeren in de samenleving.
In 2013 is de instelling gestart met zorgtrajecten (waarvoor 16 behandelplaatsen zijn gereserveerd), waarbij de ambitie is jongeren korter te laten
verblijven in geslotenheid, maar langer te begeleiden na hun verblijf
binnen de instelling. Dit is in lijn met de invoering van trajectzorg in de
gehele sector. Na de fusie wordt De Lindenhorst-Almata geprivatiseerd.
Dit proces zal in 2014 zijn afgerond. Meer informatie over de organisatie
en taken van Lindenhorst-Almata vindt men op de website:
www.delindenhorst.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

148

Begroting Agentschappen

5.2 Begroting 2014
Begroting van baten en lasten agentschap De Lindenhorst- Almata voor het jaar 2014
(Bedragen x € 1.000)
2012
Stand
Slotwet

2013
1e
suppletoire
begroting

2014

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Vrijval voorzieningen
Bijzondere baten

9.687
0
507
0
0
0

18.849
0
0
0
0
0

18.739
0
0
3
0
0

Totaal baten

10.194

18.849

18.742

Lasten
Apparaatskosten
– Personele kosten
waarvan eigen personeel
waarvan externe inhuur
– Materiële kosten
waarvan apparaat ICT
waarvan bijdrage aan SSO’s
Rentelasten
Afschrijvingskosten
– Materieel
waarvan apparaat ICT
– Immaterieel
Overige kosten
– Dotaties voorzieningen
– Bijzondere lasten
– Frictiekosten

9.927
6.085
5.022
1.063
3.842
269
180
11
76
76
0
0
0
0
0
0

13.518
8.573
8.242
331
4.945
42
297
63
252
202
0
50
5.016
297
0
4.719

13.518
8.573
8.242
331
4.945
42
297
63
252
202
0
50
4.909
500
0
4.409

Totaal lasten

10.014

18.849

18.742

180

0

0

Saldo van baten en lasten

2015

2016

2017

2018

Toelichting begroting van baten en lasten
De cijfers voor het jaar 2012 zijn de cijfers van voor de samenvoeging van
De Lindenhorst met Almata Den Dolder en gaan uit van 54 behandelplaatsen. Ze zijn hierdoor niet vergelijkbaar met de latere jaren. Vanaf
2013 is het aantal capaciteitsplaatsen bepaald op 96 plaatsen. In de
begroting voor 2013 en 2014 zijn 16 behandelplaatsen opgenomen als
zorgtrajectplaatsen. Hiervoor worden circa 32 trajecten uitgevoerd.
De bedragen voor 2014 zijn uitgegaan van gelijkblijvende situatie als gold
voor 2013. Er wordt uitgegaan van een personele formatie van 135 fte, die
past bij de taken die uitgevoerd worden binnen de regelgeving van de Wet
op de Jeugdzorg. De kapitaalslasten gaan uit van de werkelijke kosten die
door de Rijksgebouwendienst (RGD) in rekening gebracht worden. Er is
hierbij nog geen rekening gehouden met de normatieve huisvestingscomponent. De rijksspecifieke uitgaven betreffen de kosten voor de
deelnemers aan de SBF regeling. Voor het externe deel van de trajectzorg
is een bedrag gereserveerd voor inkoop van specifieke diensten (naar
huis, zelfstandig en langerdurende zorg).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

149

Begroting Agentschappen

Met de financiële gevolgen van de transitie (reorganisatie, inkrimping,
privatisering en Van Werk Naar Werk-trajecten) is in deze begroting geen
rekening gehouden. Voor de transitiekosten zijn bij VWS reeds middelen
gereserveerd. Deze zijn door directie Jeugd opgenomen in een separate
transitiebegroting, waarin rekening wordt gehouden met alle financiële
gevolgen van de fusie en de privatisering (personele gevolgen op basis
van sociaal beleid, afkoop huurcontracten, overheveling pensioen rechten
en afkoop SBF rechten en kosten van deskundigen voor de juiste
afwikkeling van de privatisering)
De omzet moederdepartement bestaat uit een bijdrage per behandelplaats, een vaste bijdrage voor kapitaallasten en een bijdrage van het Rijk
voor SBF rechten.
Bij De Lindenhorst-Almata is er, zolang de fusie en privatisering nog niet
geregeld is, sprake van frictiekosten omdat er nog twee locaties in stand
moeten worden gehouden. Er zijn zodoende doorlopende kosten voor
huurcontracten, ICT contracten en beveiliging leegstand.
Omzet moederdepartement 2014 De Lindenhorst-Almata (Bedragen x € 1.000)
Regulier deel:
Exploitatiebijdrage op basis van 70 plaatsen * € 115.000
Bijdrage voor kapitaallasten
Bijdrage Rijk voor Sociaal Flankerend Beleid

11.040
2.790
500

Aanvullend deel:
Doorlopende (huur)kosten voor gebouw
Doorlopende ICT-kosten (contract)
Kosten bewaking leegstaand gebouw

3.710
149
550

Totaal

18.739

Voor omzet derden is geen bedrag geraamd, omdat nog niet duidelijk is of
er inkomsten uit ESF-projecten (Europees Sociaal Fonds) zullen zijn.
5.3 Kasstroomoverzicht
Kasstroomoverzicht De Lindenhorst-Almata voor het jaar 2014 (Bedragen x € 1.000)
Omschrijving

1.
2.

3.

4.
5.

Rekening courant RHB 1 januari +
depositorekeningen
Totaal operationele kasstroom
–/– totaal investeringen
+/+ totaal boekwaarde desinvesteringen
Totaal investeringskasstroom
–/– eenmalige uitkering aan moederdepartement
+/+ eenmalige storting door moederdepartement
–/– aflossingen op leningen
+/+ beroep op leenfaciliteit
Totaal financieringskasstroom
Rekening-courant RHB 31 december +
stand depositorekeningen (=1+2+3+4)

2012
Stand
Slotwet

2013
1e
suppletoire
begroting

2014

719
1.226
– 83

1.805
– 200
– 55

1.493
100
– 100

0
– 83

0
– 55

0
– 100

0

0

0

0
– 57
0
– 57

0
– 57
0
– 57

0
– 105
0
– 105

1.805

1.493

1.388

2015

2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

2017

2018

150

Begroting Agentschappen

Toelichting kasstroomoverzicht
De kasstroom gaat verder vanuit de stand van De Lindenhorst per eind
2012 (TK 33 400 XVI, nr. 1). Vervolgens is de stand 2013 berekend. In 2013
is het rekening-courant deel van Almata-Den Dolder toegevoegd aan de
rekening-courant van De Lindenhorst bij het Ministerie van Financiën. Het
saldo loopt in 2014 terug, omdat reserves gebruikt worden voor de
dekking van een deel van de transitiekosten en omdat leningen afgelost
zullen worden in verband met de privatiseringsplannen. Bij privatisering
zal er volledig afgerekend moeten worden conform de regels voor een
agentschap. Eventuele overschotten bij de afrekening vloeien terug naar
het Ministerie van VWS.
In 2014 zal er geïnvesteerd worden in beveiligingsvoorzieningen in
verband met het samenbrengen van de jongens en meisjes op één locatie.
5.4 Overzicht doelmatigheidsindicatoren
Overzicht doelmatigheidsindicatoren De Lindenhorst-Almata voor het jaar 2014

Omschrijving generiek deel
1. Kostprijs per behandelplaats regulier
inclusief kapitaallasten (in €)1
2. Bijdrage per behandelplaats (in €)
3. Aantal fte totaal (exclusief externe inhuur)
4. Saldo van baten en lasten (%)
Omschrijving specifiek deel
1. Gemiddelde verblijfsduur (in maanden)
2. Aantal geregistreerde klachten
3. Percentage klachten gegrond verklaard
1

2012
Stand
Slotwet

2013
vastgestelde
begroting

2014

134.141
140.993
75,3
1,8%

147.000
147.000
135,0
0,0%

147.000
147.000
135,0
0,0%

5,9
28
0%

7
100
10%

7
80
5%

2015

2016

2017

2018

Kostprijs per behandelplaats exclusief frictiekosten.

Toelichting overzicht doelmatigheidsindicatoren
Kostprijzen per product(groep)
De (gemiddeld gewogen) kostprijs per behandelplaats bestaat uit een
regulier deel ad € 115.000 (exclusief doorlopende kostendeel) en
kapitaallasten van circa € 32.000. De instelling is qua reguliere kostprijs
gelijk aan het gemiddelde van de sector.
De kapitaallasten zijn hoger dan gemiddeld in de sector als gevolg van
hogere huurkosten door de Rijksgebouwendienst.
De kostprijs per product is niet vergelijkbaar met 2012 als gevolg van de
fusie van de twee rijksinstellingen, de voorbereidingen van de privatisering en de invoering van de zorgtrajecten.
Aantal fte totaal
Het totaal aantal fulltime-equivalenten werkzaam bij het agentschap per
31 december van het jaar, exclusief externe inhuur.
Het aantal fte van 135 fte is gebaseerd op de lagere capaciteit van de
nieuwe organisatie. Voor boventallig personeel wordt via Van Werk Naar
Werk-trajecten ander werk gezocht.
Het geraamde percentage inhuur externen bedraagt in 2014 3,9%.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

151

Begroting Agentschappen

Saldo van baten en lasten
Het saldo van baten en lasten als percentage van de totale baten.
Gemiddelde verblijfsduur
De vermelde verblijfstermijn van zeven maanden betreft het gesloten
deel. Het verlengde totale zorgtraject kan doorlopen tot anderhalf jaar.
Geregistreerde klachten
In 2014 wordt, als de rust in de instelling is weergekeerd na de fusie en de
reorganisatie, een daling verwacht van het aantal klachten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

152

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

2. FINANCIEEL BEELD ZORG BEGROTING 2014
1. Inleiding
In het Financieel Beeld Zorg (FBZ) staat de ontwikkeling van het
Budgettair Kader Zorg (BKZ) centraal.
Het FBZ bestaat uit de volgende onderdelen:
1. Inleiding
2. Zorguitgaven in vogelvlucht
3. Uitgaven Budgettair Kader Zorg
3.1. Zorgverzekeringswet (Zvw)
3.2. Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) en de Wet
maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
3.3. Begrotingsgefinancierde BKZ-uitgaven
4. Financiering van de zorguitgaven
5. Bijlage: Historische ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en
-ontvangsten 2004–2014
6. Bijlage: Verdieping Financieel Beeld Zorg
In de verdiepingsbijlage «Verdieping Financieel Beeld Zorg» wordt een
gedetailleerd overzicht gegeven van de ontwikkelingen binnen het
Budgettair Kader Zorg op het niveau van de deelsectoren binnen de Zvw
en de AWBZ.
Wijzigingen in het Financieel Beeld Zorg
In lijn met de veranderingen die reeds zijn doorgevoerd in de ontwerpbegroting 2013 (TK vergaderjaar 2012–2013, 33605 XVI, nr. 1), is in de
ontwerpbegroting 2014 een aantal verbeteringen doorgevoerd:
• In paragraaf 3.1.5 en 3.2.5 «Verticale ontwikkeling van de BKZ-uitgaven
en -ontvangsten» zijn de belangrijkste mee- en tegenvallers bij de
zorguitgaven (zie tabel 7 en 10) toegelicht. Hiermee is tegemoetgekomen aan de wens van de Algemene Rekenkamer en de Tweede Kamer
om meer aandacht te besteden aan de mee- en tegenvallers.
• Paragraaf 2.3 «Horizontale ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en
-ontvangsten» is uitgebreid en per sector gepresenteerd. Hiermee is
tegemoetgekomen aan het verzoek uit de Eerste Kamer van het lid De
Grave om de jaar op jaar ontwikkeling van de zorguitgaven uit te
splitsen in een AWBZ-, een Zvw- en een begrotingsgefinancierd deel.
In deze paragraaf zijn in tabel 3A ook de groeipercentages van de
BKZ-uitgaven en -ontvangsten per sector weergegeven.
• Bij diverse Kamerleden is er behoefte aan meer informatie over de
historische ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten. Naar
aanleiding hiervan is een aantal veranderingen doorgevoerd:
– In paragraaf 2.2 is in figuur 3 de historische ontwikkeling van het
BKZ en van de netto-BKZ-uitgaven en -ontvangsten 2004–2014
weergegeven. In bijlage 5 is een cijfermatig overzicht gegeven. In
bijlage 5 is verder een tabel opgenomen met actuele cijfers voor de
jaren 2009–2012 op sectorniveau.
• Op pagina 7 van de VWS-begroting is een tabel met kerngegevens
opgenomen van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten 2014. Hierin zijn in
één oogopslag de totale BKZ-uitgaven en -ontvangsten 2014 zichtbaar.
Verbetering financiële informatievoorziening
Zorgverzekeraars, zorgaanbieders, patiënten en de overheid hebben
behoefte aan tijdige en volledige informatie over de zorg. De informatie,
in het bijzonder de financiële informatie, komt echter pas na verloop van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

153

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

tijd beschikbaar. Daarnaast is sprake van een veelheid aan begrippen en
bronnen waardoor het moeilijk is uit de informatie eenduidige conclusies
te trekken.
Omdat informatievoorziening een zo belangrijke rol speelt in het stelsel en
het beleidsproces, is de verbetering van de informatievoorziening als één
van de prioriteiten van het VWS-beleid aangemerkt. Op dit gebied zijn al
diverse verbetertrajecten in gang gezet.
Tijdige en accurate financiële informatie is nodig voor een goede
uitgavenbeheersing. VWS heeft de verantwoordelijkheid om de zorguitgaven binnen het afgesproken Budgettair Kader Zorg te houden, om zo
kwalitatief goede zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. Het BKZ
vormt de meetlat waartegen de ramingen (vooraf) en de werkelijke
uitgaven (achteraf) worden gelegd. Als ongewenste ontwikkelingen
dreigen of zich voordoen, moet er met gepaste maatregelen bijgestuurd
kunnen worden.
Stuurgroep Verbetering Informatievoorziening Zorguitgaven
Om voldoende focus en draagkracht te creëren bij de verbeteringen op
het gebied van de financiële informatievoorziening is, in het verlengde
van de Taskforce beheersing zorguitgaven, eind vorig jaar een zware
ambtelijke stuurgroep Verbetering Informatievoorziening Zorguitgaven
ingesteld.
De opdracht aan de stuurgroep is:
1. Voorstellen ontwikkelen voor het versnellen van de financiële
informatievoorziening en de implementatie van die voorstellen. Het
doel is dat in maart t+1 voldoende betrouwbare informatie over t
beschikbaar is.
2. Voorstellen ontwikkelen voor monitoring van de zorguitgaven
gedurende het jaar (early warning, bijvoorbeeld door beter zicht op
onderhanden werk) en de implementatie van die voorstellen.
3. Voorstellen ontwikkelen voor verbetering van de verklarende
informatie (als eerste welke informatie is nodig, als tweede waar is
die informatie beschikbaar en ten slotte hoe is de informatie te
ontsluiten en op welke termijn) en de implementatie van die
voorstellen.
Deze drie onderdelen kunnen niet los van elkaar worden gezien. Een
sneller en vollediger beeld over de zorguitgaven aan het eind van een
uitvoeringsjaar wint aan waarde wanneer die uitgaven ook in de loop van
het jaar op eenduidige wijze kunnen worden gevolgd. Daarbij is het van
belang dat de ontwikkelingen in de uitgaven ook kunnen worden
verklaard, zeker als die afwijken van het beschikbare kader. Op die manier
kunnen maatregelen ook beter aangrijpen bij de oorzaak van de afwijking.
Over de te treffen maatregelen is de Kamer bij brief van 4 juli 2013
(127616–105951-FEZ) geïnformeerd.
Er is veel informatie over de zorg en de zorguitgaven beschikbaar. Hoewel
deze informatie door het hanteren van verschillende definities, indelingen
en/of perioden niet eenvoudig aan te sluiten is op de bedragen die zijn
opgenomen in het Budgettair Kader Zorg, bieden deze bronnen een goed
inzicht in diverse aspecten van de gezondheidszorg. Hieronder is als
achtergrondinformatie een aantal links naar websites opgenomen die
verwijzen naar publicaties van het RIVM, de NZa en het CVZ.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

154

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

http://www.zorgatlas.nl/
http://www.nationaalkompas.nl/
http://www.kostenvanziekten.nl/
http://www.gezondheidszorgbalans.nl/
http://www.vtv2010.nl
http://www.nza.nl/
http://www.cvz.nl/
Het Budgettair Kader Zorg
Het BKZ bestaat uit alle uitgaven die op basis van een wettelijke
aanspraak dan wel een subsidie op grond van de Zvw of de AWBZ worden
gemaakt. Een deel van de begrotingsuitgaven van VWS wordt ook
gerekend tot het BKZ. Het gaat daarbij om een deel van de uitgaven op
grond van de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten
(Wtcg), de uitgaven voor zorg, jeugd en welzijn in Caribisch Nederland en
bepaalde uitgaven aan opleidingen. Deze uitgaven staan vermeld in de
beleidsartikelen 4 en 8 van de VWS-begroting. Daarnaast omvat het BKZ
uitgaven die via andere begrotingshoofdstukken beschikbaar worden
gesteld. Het gaat hierbij om de middelen die via het gemeentefonds
worden uitgekeerd aan gemeenten voor uitgaven voor huishoudelijke
hulp in het kader van de Wmo. Ook zijn er bedragen gereserveerd op de
aanvullende post van het Ministerie van Financiën die toegerekend
worden aan het BKZ.
Het BKZ is het kader voor de netto-BKZ-uitgaven. In Figuur 1 wordt het
onderscheid tussen bruto- en netto-BKZ schematisch weergegeven. Voor
meer informatie zie de leeswijzer op pagina 5.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

155

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Figuur 1 Bruto- en netto Zorguitgaven 2014

Zorgverzekeringswet
€ 42,6 miljard
Bruto BZK
€ 72,9 miljard

Netto BZK
€ 67,8 miljard

Algemene Wet Bijzondere
ziektekosten
€ 28,1 miljard

Wmo € 1,7 miljard
Overig* € 0,6 miljard
Eigen bijdragen
AWBZ – € 1,9 miljard
Zvw – € 3,1 miljard

* «Overig» betreft de begrotingsgefinancierde uitgaven op grond van de Wet tegemoetkoming
chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg), de uitgaven voor zorg, jeugd en welzijn in Caribisch
Nederland en bepaalde uitgaven aan opleidingen.

2. Zorguitgaven in vogelvlucht
2.1 Ontwikkeling van de zorguitgaven
De zorguitgaven zijn de afgelopen jaren aanzienlijk toegenomen. Met de
maatregelen uit het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Asscher zijn voor
zowel de curatieve zorg als de maatschappelijke ondersteuning en
langdurige zorg flinke stappen gezet om te kunnen komen tot een meer
houdbare ontwikkeling van de zorguitgaven. In de in het voorjaar van
2013 gesloten «Zorgafspraken» zijn overeenkomsten gesloten met de
werkgevers- en het gros van de werknemersorganisaties in de zorg over
beheerste loonontwikkeling. Met de structurele middelen die daaruit
beschikbaar komen, wordt in de curatieve zorg geïnvesteerd in verbetering van de arbeidsmarktpositie van zorgpersoneel. Ook wordt ingezet
op kwaliteitsverbetering, door scholing en bijscholing. In de langdurige
zorg is een aantal verzachtingen van regeerakkoordmaatregelen overeengekomen. Aanvullend hierop zijn in juli van 2013 met verschillende
sectoren in de curatieve zorg afspraken gemaakt over nieuw te sluiten
Hoofdlijnenakkoorden waarbij is overeengekomen de uitgavenstijging in
de zorg verder te beheersen en hiermee een bijdrage te leveren aan
houdbare overheidsfinanciën (TK, 29 248, nr. 257). Alle partijen hebben
hiermee aangetoond verantwoordelijkheid te nemen om samen een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

156

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

duurzaam zorgstelsel te ontwikkelen. Verder zijn door een samenhangend
geheel van maatregelen (onder andere door het afsluiten van convenanten met het veld, het geven van de bevoegdheid tot het voeren van
preferentiebeleid en vrij onderhandelbare tarieven apotheekhoudenden)
en het inkoopbeleid van zorgverzekeraars, de uitgaven voor geneesmiddelen beduidend lager uitgevallen.
Onderstaande figuur maakt inzichtelijk dat de maatregelen uit het
regeerakkoord en de Hoofdlijnenakkoorden die gesloten gaan worden met
de verschillende sectoren in de curatieve zorg leiden tot een verlaging van
de groei van de reële bruto-BKZ-uitgaven. Ondanks deze verlaging van de
reële groei, ligt deze groei nog altijd boven de reële groei van het bruto
binnenlands product (BBP).
Figuur 2 Reële groei van de bruto-BKZ-uitgaven en reële groei BBP (%)

8%
6%
4%
2%
0%

2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017

−2%
−4%
−6%
reële groei bruto-BKZ-uitgaven

reële groei BBP

2.2 Ontwikkeling van het Budgettair Kader Zorg en de netto-BKZuitgaven
Tabel 1 laat de ontwikkeling van het BKZ en de netto-BKZ-uitgaven zien in
de periode 2013 tot en met 2017 vanaf de stand ontwerpbegroting 2013.
Het Budgettair Kader Zorg is bij de start van het kabinet-Rutte-Asscher
voor de periode 2013–2017 vastgesteld bij Startnota (TK 33 400, nr. 18)16.
De maatregelen uit het regeerakkooord hebben geleid tot een verlaging
van het Budgettair Kader Zorg bij Startnota van ruim € 5 miljard in 2017.
De actualisering van de zorguitgaven heeft geleid tot een onderschrijding
van het BKZ vanaf 2013. In het voorjaar van 2013 zijn met diverse partijen
uit het zorgveld Zorgafspraken gemaakt om een breed draagvlak voor de
op handen zijnde hervormingen in de zorg te creëren. Onderdeel van dit
16

Het Budgettair Kader Zorg legt aan het begin van de kabinetsperiode de ontwikkeling van de
uitgaven vast voor elk van de komende vier jaren. Gedurende de kabinetsperiode wordt het
kader aangepast voor de jaarlijkse prijsstijging. Hiervoor wordt de CPB-raming van de
prijsindex van de nationale bestedingen (pNB) gebruikt. Bij de raming van het BKZ is de stand
netto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting 2013 als uitgangspunt genomen. In deze stand is al
uitgegaan van een autonome groei van de zorguitgaven conform de raming van het Centraal
Plan Bureau (CPB). Hierin zijn vervolgens de maatregelen voortvloeiend uit het regeerakkoord
en de macro-economische doorwerking verwerkt. De macro-economische doorwerking
bestaat grotendeels uit een wijziging in de nominale ontwikkeling van de zorguitgaven als
gevolg van de doorrekening van het regeerakkoord door het CPB.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

157

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

akkoord is dat sectoren loonruimte inleveren (de incidentele loonontwikkeling wordt beperkt) en dat dit geld op een andere manier voor de sector
beschikbaar komt. Daarnaast zijn in de Hoofdlijnenakkoorden die gesloten
gaan worden met de sectoren in de curatieve zorg afspraken gemaakt
over beperking van de groeiruimte. Deze ontwikkelingen leiden tot een
forse onderschrijding van het BKZ.
De budgettaire effecten van het aanvullend beleidspakket worden
verwerkt in de kaders zoals vastgesteld bij het regeerakkoord. Na
verwerking van de maatregelen en de macro-economische doorwerking
conform de MEV wroden de utigavenkaders herijkt.
Tabel 1 Ontwikkeling van het BKZ en de netto-BKZ-uitgaven 2013–2017 (bedragen x € 1 miljoen)
2013

2014

2015

2016

2017

Netto BKZ-uitgaven stand ontwerpbegroting 2013
Maatregelen regeerakkoord
Macro-economische doorwerking
Overig

65.801
145
236
0

69.276
– 463
838
17

72.548
– 2.975
383
17

77.215
– 3.891
– 1.001
43

82.272
– 5.222
– 2.537
43

BKZ Startnota Kabinet-Rutte-Asscher
Prijs nationale bestedingen (pNB)
IJklijnmutaties
Bijstelling BKZ
BKZ stand ontwerpbegroting 2014

66.181
– 368
– 40
– 408
65.774

69.667
– 729
– 72
– 801
68.866

69.973
– 732
– 69
– 801
69.172

72.366
– 757
– 91
– 848
71.518

74.556
– 780
– 101
– 882
73.674

Netto-BKZ-uitgaven stand ontwerpbegroting 2014
Over-/onderschrijding BKZ

65.514
– 260

67.826
– 1.040

69.018
– 154

70.960
– 558

72.917
– 757

1.040
67.826
0

154
69.018
0

558
70.960
0

757
72.917
0

Herijking kader
BKZ kader ontwerpbegroting 2014 na herijking
Nieuwe kadertoets

Bron: VWS, NZa-gegevens over de productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens, CVZ-gegevens over financieringslasten Zvw en AWBZ.
Startnota vergaderjaar 2012–2013 (33 400, nr. 18).
1 Door afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.

De genomen maatregelen en gemaakte afspraken hebben ertoe geleid dat
er vooralsnog sprake is van een onderschrijding van het BKZ oplopend
van € 260 miljoen in 2013 tot € 757 miljoen in 2017. Ondanks deze
onderschrijding van het BKZ blijven de zorguitgaven de komende jaren
stijgen.
Tabel 2 geeft een overzicht van de kadertoetsing van het BKZ 2013 tot met
2017 vanaf de stand Startnota. De zorgsector laat vooral dankzij de lagere
uitgavengroei bij de geneesmiddelen en de met de veldpartijen overeengekomen hoofdlijnenakkoorden in alle jaren een substantiële onderschrijding van het kader zien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

158

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 2 Kadertoets Budgettair Kader Zorg 2014 (bedragen x € 1 miljoen; –/– is saldoverbeterend)

Kadertoets BKZ Startnota
Mutatie 1e suppletoire begroting 2013
Kadertoets BKZ 1e suppletoire begroting 2013
Mutatie begroting 2014
Kadertoets BKZ begroting 2014
herijking kader
Kadertoets BKZ begroting 2014 na herijking

2013

2014

2015

2016

2017

0
– 129
– 129
– 131
– 260

0
n.v.t.
0
– 1.040
– 1.040

0
n.v.t.
0
– 154
– 154

0
n.v.t.
0
– 558
– 558

0
n.v.t.
0
– 757
– 757

1.040
0

154
0

558
0

757
0

Bron: VWS, NZa-gegevens over de productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens, CVZ-gegevens over voorlopige financieringslasten Zvw en
AWBZ.

Realisatiecijfers in de zorg ijlen nog enige jaren na. Daardoor kunnen er
ook na het verschijnen van VWS-jaarverslagen nog aanpassingen in de
cijfers plaatsvinden. In figuur 3 is de historische ontwikkeling van het
Budgettair Kader Zorg (stand jaarverslag), de netto-BKZ-uitgaven (stand
jaarverslag) en de meest actuale stand weergegeven. Hieruit blijkt dat de
uitgavenstand nog wijzigt na het verschijnen van het jaarverslag. Een
cijfermatig overzicht wordt gegeven in bijlage 5.
Figuur 3 Historische ontwikkeling van het Budgettair Kader Zorg en de nettoBKZ-uitgaven 2004–2014* (bedragen x € 1 miljoen)

70.000
65.000
60.000
55.000
50.000
45.000
40.000
35.000
30.000

2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014
Budgettair Kader Zorg stand jaarverslagen
Netto-BKZ-uitgaven stand jaarverslagen
Netto-BKZ-uitgaven actuele stand VWS

* De cijfers voor het jaar 2013 en 2014 zijn de standen ontwerpbegroting 2014

2.3 Horizontale ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en
-ontvangsten per sector
De horizontale ontwikkeling geeft de jaar op jaar ontwikkeling van de
BKZ-uitgaven en -ontvangsten weer. In tabel 3 is de horizontale ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten per sector weergegeven.
Hierbij wordt een toelichting gegeven op het verloop van de BKZ-uitgaven
en -ontvangsten vanaf 2012 tot en met 2014 volgens de huidige inzichten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

159

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

De ontwikkeling van de sectoren is onderverdeeld naar de oorzaak van de
ontwikkeling:
• Nominaal (N);
• Beleidsmatig (B), hieronder zijn opgenomen de intensiveringen en
maatregelen;
• Mee- en tegenvallers (M), waaronder de actualisering van de zorguitgaven op basis van cijfers CVZ en NZa;
• Technisch (T), waaronder budgetnautrale verschuivingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

160

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 3 Horizontale ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten per sector (bedragen x € 1 miljard)1
2012

N

B

M

T

2013

N

B

M

T

2014

36,2
4,2

1,0
0,1

1,3
0,1

0,0
– 0,1

2,0
0,0

40,6
4,4

1,2
0,0

0,7
0,1

– 0,1
0,0

0,1
0,0

42,6
4,5

20,2
0,6

0,5
0,0

0,5
0,0

0,0
0,0

1,1
0,0

22,2
0,6

0,0
0,0

0,3
0,0

– 0,1
0,0

0,0
0,0

22,5
0,6

6,1

0,2

0,4

0,0

– 0,2

6,6

0,0

0,3

0,0

0,0

6,8

4,0

0,1

0,1

0,0

0,0

4,3

0,0

0,1

0,0

0,0

4,3

0,0
1,1
0,0

0,0
0,0
0,1

0,0
0,0
0,2

0,0
0,0
0,0

1,0
0,0
0,0

1,0
1,2
0,2

0,0
0,0
1,2

0,0
0,0
0,0

0,0
0,0
0,0

0,2
0,0
0,0

1,2
1,2
1,3

27,9
0,1
24,6
1,6
5,3
8,8
4,2

0,5
0,0
0,4
0,0
0,1
0,1
0,1

– 0,3
0,0
– 0,5
– 0,1
– 0,2
0,0
0,0

0,3
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0

– 1,0
0,0
– 0,8
0,0
0,1
– 0,6
– 0,1

27,3
0,1
23,7
1,6
5,2
8,3
4,1

1,1
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0

– 0,4
0,0
– 0,1
0,0
0,0
– 0,1
0,0

0,2
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0

– 0,1
0,0
0,0
0,0
0,1
0,2
0,0

28,1
0,1
23,7
1,6
5,3
8,4
4,1

1,2
2,5

0,0
0,0

– 0,2
0,0

0,0
0,0

0,0
– 0,3

1,1
2,2

0,0
0,0

0,0
0,0

0,0
0,0

0,0
– 0,2

1,1
1,9

1,1

0,0

0,0

0,0

0,1

1,3

0,0

0,0

0,0

0,0

1,3

2,5
0,2

0,1
0,0

0,1
0,0

0,2
0,0

– 0,2
0,0

2,6
0,2

0,0
0,0

– 0,3
0,0

0,2
0,0

– 0,2
0,0

2,4
0,2

0,0
0,4
0,1

0,0
0,0
0,0

0,0
0,0
0,2

0,0
0,0
0,0

0,0
– 0,1
0,1

0,0
0,3
0,3

0,0
0,0
1,1

0,0
0,0
– 0,1

0,0
0,0
0,0

0,0
0,0
0,0

0,0
0,3
1,4

3,4

0,0

– 0,2

0,0

– 0,9

2,3

0,0

0,1

0,0

– 0,2

2,2

1,2
0,1
0,6
1,5
0,0

0,0
0,0
0,0
0,0
0,0

0,0
0,0
– 0,2
0,0
0,0

0,0
0,0
0,0
0,0
0,0

– 0,9
0,0
0,0
0,0
0,0

0,3
0,1
0,4
1,5
0,0

0,0
0,0
0,0
0,0
0,0

0,0
0,0
0,0
0,1
0,0

0,0
0,0
0,0
0,0
0,0

– 0,2
0,0
0,0
0,0
0,0

0,1
0,1
0,4
1,7
0,0

Bruto-BKZ-uitgaven
ontwerpbegroting 2014

67,5

1,5

0,9

0,3

0,1

70,2

2,3

0,4

0,2

– 0,2

72,9

BKZ-ontvangsten
ontwerpbegroting 2014

3,7

0,0

0,9

0,1

0,0

4,7

0,0

0,1

0,3

0,0

5,1

Netto-BKZ-uitgaven
ontwerpbegroting 2014

63,8

1,5

0,0

0,2

0,1

65,5

2,3

0,3

– 0,2

– 0,2

67,8

Zorgverzekeringswet
(Zvw)
Eerstelijnszorg
Medisch-specialistische
zorg
Ziekenvervoer
Genees- en hulpmiddelen
Geneeskundige
geestelijke gezondheidszorg
Beschikbaarheidbijdrage
opleidingen Zvw
Overige2
Nominaal en onverdeeld
Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
(AWBZ)
Preventieve zorg
Zorg in natura
– wv. intramurale ggz
– wv. intramurale ghz
– wv. intramurale v&v
– wv. extramurale zorg
– wv. dagbesteding en
vervoer
– wv. kapitaallasten
– wv. overige zorg in
natura
Persoonsgebonden
budgetten
MEE-instellingen
Beschikbaarheidbijdrage
opleidingen AWBZ
Overige3
Nominaal en onverdeeld
Begrotingsgefinancierde
BKZ-uitgaven
Opleidingen (begrotingsdeel)
Caribisch Nederland
Wtcg
Wmo (gemeentefonds)
Loon- en prijsbijstelling

1

Door afronding kan de som van de delen afwijken van het totaal.
Bij de Zvw zijn onder de post overige opgenomen de deelsectoren; grensoverschrijdende zorg, beheerskosten uitvoeringsorganen Zvw en multidisciplinaire zorgverlening.
3
Bij de AWBZ zijn onder de post overige opgenomen de deelsectoren; bovenbudgettaire vergoedingen (tot 2013), beheerskosten, subsidie,
tandheelkundige zorg AWBZ, instellingen voor medisch specialistische zorg AWBZ en overig curatieve zorg AWBZ.
2

Bron: VWS, NZa-gegevens over de productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens, CVZ-gegevens over de financieringslasten Zvw en AWBZ.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

161

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Nominaal
De nominale ontwikkeling bij de Zvw en de AWBZ in 2013 van in totaal
€ 1,5 miljard en in 2014 van € 2,3 miljard betreft de jaarlijkse aanpassing
van de zorguitgaven aan de loon- en prijsontwikkeling op basis van de
ramingen van het CPB. De vergoeding voor loon- en prijsontwikkeling
2013 is toebedeeld aan de sectoren. De vergoedingen voor de loon- en
prijsbijstelling 2014 is voor alle sectoren in eerste instantie gereserveerd
op nominaal en onverdeeld17. Daar staat de raming voor de rest van de
kabinetsperiode gereserveerd. De tranche 2014 wordt later aan de
sectoren toebedeeld.
Beleidsmatig
Onder beleidsmatig zijn opgenomen de intensiveringen en maatregelen
die het gevolg zijn van politieke prioriteitstelling. De intensiveringen
betreffen voornamelijk de groeiruimte die op basis van akkoorden,
politieke prioriteitenstelling of op basis van de raming van de jaarlijkse
autonome ontwikkeling van de zorguitgaven (volgend uit de CPB
middellangetermijnraming) beschikbaar is. De uitgavenbeperkende
maatregelen zijn veelal ter redressering van eerdere overschrijdingen.
Groeiruimte of maatregelen kunnen zich zowel in volume als in prijseffecten manifesteren, of in een combinatie van beide.
Zorgverzekeringswet (Zvw)
Bij de sector Zvw is voor 2013 een beleidsmatige groei te zien van
€ 1,3 miljard en voor 2014 een groei van € 0,7 miljard. Met de sectoren
medisch-specialistische zorg, curatieve ggz en huisartsen zijn in 2011 en
2012 akkoorden gesloten waarin is afgesproken dat de uitgaven van de
sectoren in 2013 2,5 % mogen stijgen. In de Hoofdlijnenakkoorden die in
juli 2013 overeen zijn gekomen met ziekenhuizen, medisch specialisten,
zelfstandige behandelcentra, curatieve ggz en eerstelijnszorgaanbieders
(huisartsen, zorggroepen) is afgesproken dat de uitgaven in deze sectoren
in 2014 1,5% mogen stijgen. Hierdoor stijgen de Zvw-uitgaven minder
snel. Verder neemt de groei van de geneesmiddelen af als gevolg van een
samenhangend geheel van maatregelen en het inkoopbeleid van
zorgverzekeraars.
Algemene Wet Bijzondere Ziekte kosten (AWBZ)
Bij de AWBZ is sprake van een beperkte negatieve ontwikkeling van de
uitgaven van 2012 op 2013 en van 2013 op 2014 (€ 0,3 miljard en
€ 0,4 miljard). De daling van 2012 op 2013 hangt samen met de maatregelen die met ingang van 1 januari 2013 worden getroffen. Zo zijn vanaf
1 januari 2013 onder andere de bovenbudgettaire vergoedingen onder de
contracteerruimte gebracht, de tariefverhoging van de ZZP’s in de ggz en
gehandicaptenzorg ongedaan gemaakt, is de groeiruimte verlaagd tot het
niveau van de demografie en zijn de normtarieven voor vervoer geharmoniseerd. Van 2013 op 2014 dalen de pgb-uitgaven als gevolg van eerder
genomen maatregelen. De uitgaven intramurale verpleging en verzorging
dalen als gevolg van compensatie van de Wmo in verband met het
extramuraliseren van lichte ZZP’s.
Ontvangsten
De ontvangsten stijgen in 2013 en 2014. De toename van de ontvangsten
in 2013 wordt voornamelijk veroorzaakt door de stijging van het eigen
risico met € 115 zoals afgesproken in het Begrotingsakkoord 2013. In 2014

17

De vergoeding voor de loon- en prijsbijstelling 2014 is nog niet definitief vastgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

162

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

stijgen de ontvangsten verder door als gevolg van het afschaffen van de
inkomensondersteunende regelingen.
Mee- en tegenvallers
De mee- en tegenvallers kunnen het gevolg zijn van een volume en/of een
prijseffect. De actualisering van de zorguitgaven vallen onder de mee- en
tegenvallers. Mee- en tegenvallers blijken veelal uit realisatiecijfers (in
deze begroting betreft het de voorlopige realisatiecijfers 2012). Mee- en
tegenvallers werken meestal structureel door als constante reeks. Daarom
staan bij de meeste sectoren geen bijstellingen.
De stijging van de AWBZ-uitgaven van 2012 op 2013 als gevolg van meeen tegenvallers wordt grotendeels veroorzaakt door een volumetoename
bij de persoonsgebonden budgetten. In het Begrotingsakkoord 2013 zijn
maatregelen genomen om deze groei te beperken.
In 2014 dalen de Zvw-uitgaven als gevolg van mee- en tegenvallers bij de
medisch-specialistische zorg. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door de
ramingsbijstellingen van de beschikbaarheidbijdrage academische zorg
en beschikbaarheidbijdrage kapitaallasten academische zorg.
Technisch
De technische mutaties betreffen voornamelijk budgetneutrale verschuivingen tussen onderdelen van de AWBZ, de Zvw en de begroting van
VWS. Bij de ontwikkeling in 2013 gaat het om de overheveling van de
geriatrische revalidatiezorg en de bruikleenregeling voor hulpmiddelen
van de AWBZ naar de Zvw. Daarnaast zijn in 2013 middelen voor de
opleidingen vanuit de VWS-begroting naar de AWBZ en Zvw overgeheveld. In 2014 wordt ook het Fonds ziekenhuisopleidingen overgeheveld
van de VWS-begroting naar de Zvw.
In tabel 3A zijn de groeipercentages van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten
per financieringsbron weergegeven.
Tabel 3A Groeipercentages van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten per financieringsbron (bedragen x € 1 miljard)

Zorgverzekeringswet
Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
Begrotingsgefinancierde
BKZ-uitgaven
Bruto-BKZ-uitgaven OW 2014
BKZ-ontvangsten OW 2014
Netto-BKZ-uitgaven OW 2014

2012

Groei

Overhevelingen

Groei
gecorr.
voor
overh.

2013

Groei

Overhevelingen

Groei
gecorr.
voor
overh.

2014

(bedrag)

(%)

(%)

(%)

(bedrag)

(%)

(%)

(%)

(bedrag)

36,2

11,9

5,4

6,5

40,6

5,0

0,3

4,7

42,6

27,9

– 1,8

– 3,7

1,9

27,3

2,8

– 0,3

3,2

28,1

3,4
67,5
3,7
63,8

– 31,6
4,0
25,2
2,8

– 25,4
0,1
– 0,9
0,1

– 6,2
4,0
26,2
2,7

2,3
70,2
4,7
65,5

– 4,6
3,8
10,7
3,4

– 8,4
– 0,2
0,0
– 0,2

3,8
4,1
10,7
3,6

2,2
72,9
5,1
67,8

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

163

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

2.4 Verticale ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten
Tabel 4 laat vanaf de stand ontwerpbegroting 2013 de verticale ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten op hoofdlijnen zien. De
verdere verdieping van de verticale ontwik.eling vindt plaats in paragraaf
3 en in de verdiepingsbijlage Financieel Beeld Zorg in bijlage 6.
Tabel 4 Verticale ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten (bedragen x € 1 miljoen)
2012

2013

2014

2015

2016

2017

67.839,1

70.471,9

74.064,0

77.201,8

82.041,6

87.194,8

– 774,3
420,1

– 486,5
45,2

– 624,4
– 626,5

816,2
– 3.509,8

– 647,8
-4.626,9

– 2.573,9
– 5.885,3

24,1
– 330,1

201,1
– 240,2

81,9
– 1.169,0

– 117,1
– 2.810,6

– 276,7
– 5.551,3

– 171,8
– 8.631,0

Bruto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting
2014

67.509,0

70.231,6

72.895,0

74.391,2

76.490,3

78.563,8

BKZ-ontvangsten ontwerpbegroting
2013

3.601,4

4.671,0

4.788,2

4.653,8

4.826,6

4.922,8

0,0
39,4

– 145,0
39,4

184,0
96,4

478,0
241,4

462,0
241,4

483,0
241,4

20,9
60,3

152,0
46,4

0,0
280,4

0,0
719,4

0,0
703,4

0,0
724,4

BKZ-ontvangsten ontwerpbegroting
2014

3.661,8

4.717,4

5.068,6

5.373,2

5.530,0

5.647,2

Netto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting
2013

64.237,7

65.800,8

69.275,8

72.548,0

77.215,0

82.271,9

Totaal mutaties

– 390,4

– 286,6

– 1.449,4

– 3.530,0

– 6.254,7

– 9.355,4

Netto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting
2014

63.847,2

65.514,2

67.826,4

69.017,9

70.960,2

72.916,6

Bruto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting
2013
Mutaties Zvw-uitgaven
Mutaties AWBZ-uitgaven
Mutaties begrotingsgefinancierde
BKZ-uitgaven
Totaal mutaties

Mutaties Zvw-ontvangsten
Mutaties AWBZ-ontvangsten
Mutaties begrotingsgefinancierde
BKZ-ontvangsten
Totaal mutaties

2018

81.825,9

5.794,2

76.031,7

Bron: VWS, NZa-gegevens over de productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens, CVZ-gegevens over de financieringslasten Zvw en AWBZ.

Ten opzichte van de stand ontwerpbegroting 2013 nemen de
BKZ-uitgaven in 2014 af met circa € 1.169 miljoen en de BKZ-ontvangsten
stijgen met circa € 280 miljoen. De daling van de BKZ-uitgaven heeft
voornamelijk betrekking op de AWBZ (€ 627 miljoen) en de Zvw
(€ 624 miljoen). De AWBZ-uitgaven dalen ten opzichte van de stand
ontwerpbegroting 2013 voornamelijk als gevolg van de korting van de
contracteerruimte 2014. De daling van de Zvw-uitgaven wordt grotendeels
verklaard door de akkoorden die gesloten gaan worden met de veldpartijen in de curatieve zorg (TK, 29 248, nr. 257). De daling van de uitgaven
voor geneesmiddelen leidt ook tot een daling van de Zvw-uitgaven.
Daarnaast stijgen de begrotingsgefinancierde BKZ-uitgaven met circa
€ 82 miljoen. De stijging van de ontvangsten betreft de AWBZ
(€ 96 miljoen) en de Zvw (€ 184 miljoen). In paragraaf 3 is de ontwikkeling
van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten per financieringsbron verder
toegelicht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

164

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

3. Uitgaven Budgettair Kader Zorg
3.1 Zorgverzekeringswet (Zvw)
3.1.1 Algemene doelstelling
Een kwalitatief goed en toegankelijk stelsel voor curatieve zorg tegen
maatschappelijk aanvaardbare kosten.
3.1.2 Rol en verantwoordelijkheid Minister
De Minister van VWS is verantwoordelijk voor de werking van het stelsel
voor curatieve zorg. De Minister is verantwoordelijk voor het opstellen en
handhaven van de wettelijke kaders waarbinnen het zorgstelsel functioneert. Het wettelijk kader wordt gevormd door de Zorgverzekeringswet, de
Wet Bijzondere Medische Verrichtingen, de Wet Marktordening Gezondheidszorg, de Wet Geneesmiddelenprijzen en de Wet Toelating zorginstellingen.
De uitvoering van het zorgstelsel is in handen van private partijen.
Verzekeraars sluiten contracten met een veelheid aan private, over het
land verspreide zorgaanbieders: ziekenhuizen, instellingen voor geestelijke gezondheidszorg en vrijgevestigde beroepsbeoefenaren, zoals
huisartsen, apothekers, paramedici. Door middel van onderlinge
concurrentie proberen verzekeraars een zo goed mogelijke prijs/
kwaliteitverhouding en doelmatigheid in de zorg te bereiken. De zorg
wordt gefinancierd uit collectieve middelen, maar de zorg die aanbieders
verlenen en de uitgaven die daarmee gemoeid zijn vergen geen expliciete
toestemming van de Minister van VWS. Deze vloeien voort uit de
aanspraken die zijn vastgelegd in de Zorgverzekeringswet (Zvw). De
diversiteit van de zorgsector op een speelveld met publieke en private
elementen heeft consequenties voor de sturingsmogelijkheden voor de
Minister van VWS.
De Minister is in het zorgstelsel verantwoordelijk voor macrokostenbeheersing en stelt eisen aan de kwaliteit van de zorg. De Minister heeft
geen directe invloed op de hoeveelheid zorg die wordt geleverd en de
prijsontwikkeling in die sectoren waar de prijsvorming door de partijen
wordt bepaald. De Minister heeft wel invloed op de samenstelling van het
verplicht verzekerde pakket (het basispakket) en de (maximale) hoogte van
tarieven in sectoren waar de prijsvorming niet is vrijgegeven. Tevens kan
de Minister doelmatigheid in de zorgsector bevorderen, bijvoorbeeld door
het maken van afspraken met het veld en het stimuleren van gepast
zorggebruik.
De Minister wordt ondersteund door de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ), het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) en de
Nederlandse Zorgautoriteit (NZa).
De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) houdt op basis van de
geldende normen toezicht op de kwaliteit en toegankelijkheid van de zorg
in Nederland.
De NZa en het CVZ spelen een belangrijke rol bij de beheersing van de
zorguitgaven. Het CVZ adviseert de Minister over de samenstelling van
het verzekerde pakket en beheert het Zorgverzekeringsfonds (ZvF). De NZa
behartigt het belang van de zorgconsument, onder andere door te
adviseren over beleid en regelgeving. Daarnaast is de NZa onafhankelijk
toezichthouder in de zorg die kijkt of zorgaanbieders en zorgverzekeraars

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

165

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

de wet naleven. De NZa stelt op aanwijzing van de Minister regels,
budgetten en tarieven vast voor dat deel van de zorg dat is gereguleerd en
stelt condities voor concurrentie vast in zorgsectoren met vrije prijsvorming.
De NZa en het CVZ brengen de omvang van de gerealiseerde zorguitgaven in kaart. Zij baseren zich daarbij op informatie van zorgverzekeraars
en instellingen, die na afloop van het jaar door een externe accountant
worden beoordeeld. Op basis van de rapportages van de NZa en het CVZ
legt de Minister verantwoording af aan de Tweede Kamer.
3.1.3 Kerncijfers
De kerncijfers in tabel 5 schetsen een beeld van de zorgverzekeringswet.
Tabel 5 Kerncijfers Zorgverzekeringswet (Zvw)
Eenheid
Algemeen
1
Bevolking naar leeftijd in % van totale bevolking 1 januari
Jonger dan 20 jaar
20 tot 65 jaar
65+
Totale bevolking
2

Levensverwachting bij 66 jaar op 31 december
– mannen
– vrouwen

Zorgverzekering
3
Gemiddelde nominale premie
4
Percentage verzekerden met een collectieve verzekering
Eerstelijnszorg
5
Aantal werkzame huisartsen
6
Toegestane instroom huisartsenopleiding
7
Aantal werkzame tandartsen
8
Aantal werkzame verloskundigen
9
Aantal werkzame fysiotherapeuten
10
Gemiddeld aantal contacten per persoon met huisarts
11
% personen met contact in 1 jaar
12
Gemiddeld aantal contacten per persoon met tandarts
13
% personen met contact in 1 jaar
14
Gemiddeld aantal contacten per persoon met fysiotherapeut
15
% personen met contact in 1 jaar
16
Geregistreerde sociaal-geneeskundigen
Medisch-specialistische zorginstellingen
17
Aantal zorgaanbieders algemene ziekenhuizen, UMC en
ZBC
– algemene ziekenhuizen
– categorale ziekenhuizen
– UMC
– evt. ZBC (actief in A- en/of B segment)
18
Aantal dagopnames
19
Aantal verpleegdagen
20
Aantal eerste polibezoeken
21
Gemiddeld aantal contacten per persoon met specialist
22
% personen met contacten in 1 jaar
23
Geregistreerde medisch specialisten (niet artsen voor
verstandelijk gehandicapten en ouderengeneeskunde)

2010

2011

2012

2013

23,7
61,0
15,3

23,5
60,9
15,6

23,3
60,5
16,2

23,1
60,1
16,8

16,6

16,7

16,7

16,8

17,2
20,4

17,5
20,5

17,5
20,4

euro
%

1.110
64

1.224
65

1.253
68

aantal
aantal
aantal
aantal
aantal
aantal
%
aantal
%

8.976
588
8.881
2.556
16.410
4,2
72,3
2,3
78,4

8.884
629
8.827
2.612

8.879
720
8.775
2.692
nnb

aantal
%
aantal

3,7
22,0
5.402

3,9
22,8
5.331

%

aantal
miljoen
jaren

1.250
69

4,3
72,0
2,3
78,2

5.265

aantal

aantal
aantal
aantal
aantal
%

84
2
8
184
1.134.972
7.667.219
8.176.387
2,3
37,8

258
1.234.820
7.493.492
8.421.252
2,2
39,0

aantal

20.144

20.863

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

82
2
8
282

21.750

166

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Eenheid
24

Top 5 dbc’s personen jonger dan 65

25

Poliklinisch consult door heelkunde
Brekings of refractie-afwijking| conservatieve behandeling
poliklinisch
Acute middenooronststeking, lijmoor, functiestoornis van
de buis van eustachius | Behandeling op polikliniek
Begeleiding geboorte met nazorg en nacontrole | Spontane
bevalling met klinische opname
Verloskundig adviesconsult (max. 2 consulten) | Conservatieve behandeling poliklinisch
Top 5 dbc’s personen ouder dan 65

2011

111

102

86

75

74

77

63

63

58

55

91

94

61
57
54

50
56
57

2012

2013

personen
*1.000

personen
*1.000

Staar | Behandeling in dagopname met ingreep
Suikerziekte zonder afwijking aan het netvlies | Conservatieve behandeling poliklinisch
Intercollegiaal consult door interne geneeskunde
Poliklinisch consult door oogheelkunde
Korte, onwillekeurige samentrekkingen van hartboezems |
Normale behandeling / geen behandeling op de polikliniek
Poliklinisch onderzoek of behandeling keel-, neus- en
oorheelkunde
Ziekenvervoer
26
Aantal ambulance-inzetten

41
41

aantal

Genees- en hulpmiddelen
27
Aantal openbare apotheken
28
Gemiddeld aantal voorschriften geneesmiddelen per
persoon
29
Aandeel generieke verstrekkingen in de voorschriften
30
Aandeel generieke verstrekkingen in de kosten
31
Aantal personen dat vergoede hulpmiddelen gebruikt

Geestelijke gezondheidszorg
32
Geestelijke ongezondheid. Op basis van Somscore MHI-5
(Mental Health Inventory 5), internationale maat voor de
psychische gezondheid. De maximale score is 100. Hoe
lager de score hoe slechter de psychische gezondheid. Het
cijfer geeft het percentage van personen van 12 jaar of
ouder met een score van minder dan 60.
33
Aantal cliënten curatieve ggz
Aantal cliënten eerstelijns curatieve ggz
Aantal cliënten tweedelijns curatieve ggz
34

2010

Aantal en soort aanbieders curatieve ggz
Waarvan:
Eerste lijn psychologische zorgverlener
Eerste lijn overig (psychiaters, orthopedagogen, etc.)
Tweede lijn gebudgetteerde zorginstellingen
Tweede lijn niet gebudgetteerde zorginstellingen
Tweede lijn psychologische zorgverlener

463.913

478.331

aantal

1.980

1.981

aantal
%
%
aantal
miljoen

12,5
60,6
10,9

13,1
66,7
12,0

2,3

2,3

%
aantal *
1.000
aantal *
1.000
aantal *
1.000
aantal
aantal
aantal
aantal
aantal
aantal

10,7

13,7

1.186
327
924
7.438

nnb

4.541
180
177
89
1.929

4.179
107
181
nnb
nnb

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

167

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tweede lijn vrijgevestigde psychiater (medisch specialist)

Eenheid

2010

2011

aantal

522

nnb

2012

2013

Bronnen:
1–2: CBS
3: CPB
4: Vektis
5: Nivel, Cijfers uit de registratie van huisartsen peiling januari 2012
6: VWS, MEVA/NBO 3103294 Instroomplaatsen opleidingsfonds eerste tranche 2013
7: NZa, Markscan Mondzorg juni 2012 en NMT: http://www.staatvandemondzorg.nl/
8: Nivel, Cijfers uit de registratie van verloskundigen peiling januari 2012
9: Nivel, Cijfers uit de registratie van fysiotherapeuten peiling januari 2010
10–15: CBS, Statline
16: KNMG, Aantal geregistreerde specialisten/profielartsen op peildatum 31 december van het jaar (http://knmg.artsennet.nl/Opleiding-enRegistratie/RGS-1/Aantallen/Overzicht-aantal-geregistreerde-specialistenprofielartsen.htm)
17–20: NZa, Marktscan Medisch-specialistische Zorg 2012
21, 22: CBS, Statline
23: KNMG, Aantal geregistreerde specialisten/profielartsen op peildatum 31 december van het jaar (http://knmg.artsennet.nl/Opleiding-enRegistratie/RGS-1/Aantallen/Overzicht-aantal-geregistreerde-specialistenprofielartsen.htm)
24, 25: VEKTIS
26: Ambulancezorg Nederland, Ambulances in zicht 2011. (Betreft het aantal A1-inzetten. Het totale aantal inzetten – A1, A2 en B – bedroeg in 2010
1.061.268 en in 2011 1.084.426.)
27–30: Stichting Farmaceutische Kengetallen
31: College voor Zorgverzekeringen
32: CBS, Geestelijke ongezondheid in Nederland in kaart gebracht 2011
33, 34: NZa, Marktscan en beleidsbrief geestelijke gezondheidszorg 2013

3.1.4 Beleidswijzigingen en prioriteiten 2014
Op 16 juli 2013 zijn afspraken gemaakt met ziekenhuizen, medisch
specialisten, zelfstandige behandelcentra, curatieve ggz, eerstelijnszorgaanbieders (huisartsen, zorggroepen), zorgverzekeraars en patiëntenorganisaties over te sluiten Hoofdlijnenakoorden. In deze akkoorden is
vastgelegd dat de groei van de zorguitgaven wordt teruggebracht ten
opzichte van de akkoorden die eerder gesloten zijn voor de periode
2012–2015 en ten opzichte van het groeipad uit het regeerakkoord
Rutte-Asscher. Voor 2014 gaat het om een verlaging van het groeipad naar
1,5% en voor de jaren 2015 tot en met 2017 gaat het om een verlaging tot
1%-groei per jaar. Met betrekking tot de huisartsenzorg is daarenboven
sprake van substitutieruimte.
In het te sluiten Hoofdlijnenakkoord medisch-specialistische zorg is de
nadruk nog veel sterker gelegd op de afspraken uit het eerdere Bestuurlijk
Hoofdlijnenakkoord 2011 over onder meer gepast gebruik, selectieve
inkoop (aanpassing artikel 13 Zvw conform wetsvoorstel), substitutie van
zorg van de tweede naar de eerste lijn en het terugdringen van
ongewenste praktijkvariatie. Afgesproken is dat de betrokken partijen voor
1 november 2013 zullen komen tot een kwaliteits- en doelmatigheidsagenda waarin al deze onderwerpen worden uitgewerkt. Dat is noodzakelijk
omdat met deze afspraken voor € 1,2 miljard aan pakketmaatregelen
vervalt. Daarnaast bevat het Hoofdlijnenakkoord 2013 afspraken over de
invoering van integrale bekostiging per 2015, de vergroting van de
transparantie van de zorgrekening en de zorginkoop en een onderzoek
naar een beheerste introductie van zorgvoorzieningen.
In het Hoofdlijnenakkoord 2013 ggz dat gesloten gaat worden, wordt
voortgebouwd op de inhoudelijke afspraken uit het Bestuurlijk Akkoord
Toekomst ggz 2012–2014 over ondermeer de verschuiving naar ambulante
zorg, een ambitieus kwaliteitsprogramma, de versterking van de module
POH-ggz en de invoering van de Generalistische Basis ggz. Afgesproken is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

168

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

dat er een versnelling en aanscherping plaatsvindt van de in 2012
gemaakte afspraken over zorg dicht bij de patiënt, kwaliteit en transparantie. Er wordt meer ingezet op gepast gebruik en doelmatigheid. Het
bestaande kwaliteitsprogramma gericht op meer transparantie voor de
patiënt, zorgaanbieder en verzekerde over behandeling en behandelingsresultaat wordt daartoe geïntensiveerd. Dat geldt ook voor de bestaande
afspraken over ambulantiseren. Om een gelijk speelveld tussen
ggz-aanbieders onderling en tussen aanbieders en verzekeraars te
realiseren, zijn er duidelijke afspraken gemaakt over contractering (onder
ander aanpassing van artikel 13 Zvw conform wetsvoorstel), informatievoorziening en een transparantere zorginkoop.
De eerste lijn wordt verder ontwikkeld en versterkt. Het nieuwe bekostigingsmodel dat deze versterking moet ondersteunen, werkt op basis van
populatiekenmerken en ruimte voor het belonen van (gezondheids)uitkomsten, en zal in 2015 ingaan. Daarnaast komt er expliciet financiële
ruimte voor substitutie: de eerste lijn neemt zorg over van andere
sectoren en dragen daardoor bij aan de betaalbaarheid van de zorg. Het
reguliere groeipercentage voor het budgettair kader huisartsenzorg en
multidisciplinaire zorg is in 2014 maximaal 1,5% ten opzichte van de
begrotingsstand in 2013 (stand voorjaarsnota). Daarnaast mag het kader
huisartsenzorg en multidisciplinaire zorg ten behoeve van gewenste
substitutie, vernieuwing en het belonen van uitkomsten additioneel 1%
groeien. Vanaf 2015 tot en met 2017 is de jaarlijkse reguliere groei
maximaal 1%, daarmee aansluitend bij de demografische ontwikkelingen.
De additionele groeiruimte voor substitutie bedraagt vanaf 2015 tot en
met 2017 jaarlijks 1,5%. Zorgaanbieders en zorgverzekeraars maken
nadere contractuele afspraken over hetgeen onder gewenste substitutie
wordt verstaan. Daarnaast is afgesproken dat verzekeraars, bovenop de
genoemde groeiruimte, aanvullende afspraken kunnen maken over
substitutie van de tweede lijn naar de eerste lijn. De daarvoor benodigde
financiële middelen moeten de zorg volgen en zichtbaar worden gemaakt
in een te ontwikkelen monitor. Dat betekent dat de uitgaven elders
zichtbaar moeten dalen. Verder is afgesproken dat huisartsen zich blijven
toeleggen op het doelmatig voorschrijven van geneesmiddelen. Overeenkomstig de aanbevelingen van de verkenners extramurale farmacie
werken de betrokken partijen in de farmacie samen aan een toekomstbestendige, meer innovatieve en samenhangende farmaceutische zorg. De
rol van de apotheker als zorgverlener staat hierin centraal. Door middel
van een periodiek bestuurlijk overleg wordt een vinger aan de pols
gehouden.
In het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Asscher zijn verschillende
afspraken gemaakt over de curatieve zorg voor 2015. Het rapport van de
commissie-Meurs (TK 29 248 nr. 242) is de leidraad bij het inkomensbeleid
gericht op medisch specialisten. Eén van de doelen hierbij is het invoeren
van integrale tarieven per 2015.
De zorginkoop voor curatieve zorg is sterk in ontwikkeling. Met de
bestuurlijk akkoorden komt er een flinke versnelling in het contracteerproces en zijn er nieuwe vormen van contracten tot stand gekomen, zoals
aanneemsommen en plafonds, elk weer met hun eigen voor- en nadelen.
Er is steeds meer verscheidenheid in de aanpak van de zorginkoop. Voor
de komende jaren is het van belang dat het tempo van doelmatigheidsverbetering hoog blijft. Daartoe wordt vanuit de overheid het zorginkoopproces gestimuleerd met het verder risicodragend maken van verzekeraars en met een voorgenomen aanpassing van artikel 13 Zvw.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

169

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Die aanpassing geeft verzekerden tijdig zicht op wie is gecontracteerd van
de zorgaanbieders en wie niet en welke vergoeding er is geregeld in de
polis als men naar niet gecontracteerde zorgaanbieders gaat. Dit geeft
vanaf nu veel meer inzicht aan de verzekerde en geeft verzekeraars meer
mogelijkheden om een lagere vergoeding, of geen vergoeding, te geven
als de zorgaanbieder niet de gewenste kwaliteit levert of te duur is. Ook
zet deze aanpassing aan tot een verdere vervroeging van het contracteerproces.
3.1.5 Verticale ontwikkeling van de Zvw-uitgaven en -ontvangsten
De verticale toelichting bevat een cijfermatig overzicht van de budgettaire
veranderingen die zich hebben voorgedaan sinds de ontwerpbegroting
2013. Voor een meer gedetailleerde toelichting op de veranderingen wordt
verwezen naar de verdiepingsbijlage.
De verticale toelichting onderscheidt drie categorieën mutaties:
– mee- en tegenvallers;
– beleidsmatige mutaties;
– technische- en macro-economische mutaties.
Tabel 6 laat vanaf de stand ontwerpbegroting 2013 de verticale ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten zien. De mutaties volgend uit
het regeerakkoord zijn hierin ook opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

170

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 6 Verticale ontwikkeling van de Zvw-uitgaven en -ontvangsten (bedragen x € 1 miljoen)
2012

2013

2014

2015

2016

2017

36.986,2

41.049,9

43.181,2

45.195,0

48.401,5

51.852,7

– 586,1
0,0

– 572,2
0,0

– 577,2
0,0

– 577,2
0,0

– 577,2
– 136,8

– 577,2
– 341,3

0,0
0,0

0,0
0,0

– 250,0
– 150,0

– 500,0
– 300,0

– 750,0
– 300,0

– 1.000,0
– 300,0

0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0

0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0

0,0
0,0
10,0
0,0
– 88,0
0,0
0,0
0,0
0,0

– 355,0
1.200,0
30,0
0,0
– 261,0
50,0
– 50,0
– 100,0
– 70,0

– 760,0
1.200,0
30,0
– 75,0
– 340,0
100,0
– 100,0
– 100,0
– 70,0

– 1.175,0
1.200,0
30,0
– 225,0
– 485,0
250,0
– 250,0
– 100,0
– 70,0

0,0
0,0
0,0
8,4
0,0
0,0

0,0
0,0
0,0
19,9
0,0
0,0

37,0
10,0
60,0
34,2
0,0
0,0

51,0
40,0
0,0
34,2
17,0
– 17,6

60,0
40,0
0,0
34,2
17,0
– 17,6

67,0
45,0
0,0
34,2
17,0
– 17,6

Overige mutaties

– 127,4

88,9

-55,4

1.573,4

1.531,4

1.507,9

Technische en macro-economische
mutaties
Macro-bijstellingen
Schuif tussen financieringsbronnen
Overheveling FZO
Financieringsmutatie

0,0
– 51,1
0,0
– 18,0

48,6
– 71,7
0,0

269,6
– 71,5
147,0

– 33,3
– 65,5
150,3

– 500,2
– 84,1
150,5

– 1.249,6
– 84,9
150,6

Totaal mutaties

– 774,3

– 486,5

– 624,4

816,2

– 647,8

– 2.573,9

Zvw-uitgaven ontwerpbegroting 2014

36.212,0

40.563,4

42.556,8

46.011,2

47.753,7

49.278,8

Zvw-ontvangsten ontwerpbegroting 2013
Mee- en tegenvallers
Ontvangsten eigen risico

1.945,0

2.851,6

2.941,1

2.755,4

2.903,5

2.972,8

0,0

0,0

129,0

423,0

407,0

428,0

Beleidsmatige mutaties
Afschaffen inkomensondersteunende
regelingen
Eigen bijdrage ggz/verpleegdag

0,0
0,0

0,0
– 145,0

200,0
– 145,0

200,0
– 145,0

200,0
– 145,0

200,0
– 145,0

Totaal mutaties

0,0

– 145,0

184,0

478,0

462,0

483,0

1.945,0

2.706,6

3.125,1

3.233,4

3.365,5

3.455,8

38.198,3
– 341,5

40.240,1
– 808,4

42.439,5
338,2

45.497,9
– 1.109,8

48.879,9
– 3.056,9

37.856,8

39.431,7

42.777,7

44.388,2

45.823,0

Zvw-uitgaven ontwerpbegroting 2013
Mee- en tegenvallers
Actualisering Zvw-uitgaven
MLT ramingsbijstelling Zvw
Beleidsmatige mutaties
Hoofdlijnenakkoord 2013
Ramingsbijstelling geneesmiddelen
Beperking groei medisch-specialistische
zorg, ggz en huisartsen RA Rutte-Asscher
Lage ziektelast
Stringent pakketbeheer RA Rutte-Verhagen
Stringent pakketbeheer RA Rutte-Asscher
Verlaging ILO 2014–2017
Intensivering wijkverpleegkundige
Dekking intensivering wijkverpleegkundige
Honoraria medisch specialisten
Concentratie topreferente zorg
Harmoniseren pensioenen en verzachten
korting Opleidingsfonds
Compensatie ggz-kader (m.n. jeugd-ggz)
Werelddekking
Tariefsaanpassing logopedie
Overheveling pensienfonds UMC’s
Korting honoraria kaakchirurgie

Zvw-ontvangsten ontwerpbegroting 2014

Netto-Zvw-uitgaven ontwerpbegroting
2013
35.041,2
Mutatie in de netto-Zvw-uitgaven
– 774,3
Netto-Zvw-uitgaven ontwerpbegroting
2014
34.266,9

2018

51.754,8

3.575,5

48.179,3

Bron: VWS, NZa-gegevens over de productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens, CVZ-gegevens over de financieringslasten Zvw en AWBZ.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

171

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Uitgaven
Mee- en tegenvallers
Actualisering Zvw-uitgaven
Tabel 7 Actualisering Zvw-uitgaven (bedragen x € 1 miljoen)
2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Eerstelijnszorg
Medisch-specialistische zorg
Ziekenvervoer
Geneesmiddelen
Hulpmiddelen
Grensoverschrijdende zorg
Multidisciplinaire zorgverlening

– 21,8
27,6
– 12,8
– 627,5
– 74,7
106,3
16,8

– 0,5
17,4
– 5,0
– 632,5
– 74,7
106,3
16,8

– 0,5
17,4
– 5,0
– 637,5
– 74,7
106,3
16,8

– 0,5
17,4
– 5,0
– 637,5
– 74,7
106,3
16,8

– 0,5
17,4
– 5,0
– 637,5
– 74,7
106,3
16,8

– 0,5
17,4
– 5,0
– 637,5
– 74,7
106,3
16,8

– 0,5
17,4
– 5,0
– 637,5
– 74,7
106,3
16,8

Totaal

– 586,1

– 572,2

– 577,2

– 577,2

– 577,2

– 577,2

– 577,2

Bron: VWS, NZa-gegevens over de productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens, CVZ-gegevens over de financieringslasten Zvw en AWBZ.

Op basis van voorlopige realisatiegegevens van de NZa en het CVZ zijn de
zorguitgaven 2012 geactualiseerd (zie tabel 7). Voor de curatieve ggz en de
medisch-specialistische zorg zijn vooralsnog geen volledige en
betrouwbare realisatiecijfers over 2012 beschikbaar; deze cijfers zijn
derhalve niet meegenomen in de actualisatie. De belangrijkste mutaties
worden hieronder nader toegelicht. In de verdiepingsbijlage is de
actualisering van de Zvw-uitgaven verder per sector toegelicht.
• Geneesmiddelen
Uit cijfers van het CVZ over 2012 komt naar voren dat de uitgaven aan
geneesmiddelen aanzienlijk lager waren dan waarvan is uitgegaan bij
het opmaken van de ontwerpbegroting 2013. Het geneesmiddelenbeleid gaat uit van een eenduidige en consistente visie, die in lijn is met
de uitgangspunten en verantwoordelijkheidsverdeling in het zorgstelsel. Door een samenhangend geheel van maatregelen (onder andere
door het afsluiten van convenanten met het veld, het geven van de
bevoegdheid tot het voeren van preferentiebeleid en vrij onderhandelbare tarieven apotheekhoudenden) en het inkoopbeleid van zorgverzekeraars, zijn de zorguitgaven beduidend lager dan geraamd.
De onderschrijding over 2012 van ruim € 600 miljoen kan deels
worden verklaard doordat verzekeraars lagere prijzen dan verwacht
voor dienstverlening van de apothekers en geneesmiddelen die
apothekers afleveren hebben afgesproken. Ook zijn de prijzen voor
geneesmiddelen lager uitgevallen door intensivering en uitbreiding
van het preferentiebeleid van zorgverzekeraars.
• Hulpmiddelen
Op basis van actuele cijfers van het CVZ over 2012 blijkt een onderschrijding bij de hulpmiddelen van circa € 75 miljoen. Deze onderschrijding wordt structureel verondersteld. De groei van de uitgaven
was in de eerste helft van 2012 een stuk lager dan de gemiddelde
jaarlijkse groei over de periode 2007 tot en met 2011. Deze lagere groei
lijkt vooral te komen door een daling in het volume. De daling kan
deels worden verklaard doordat zorgverzekeraars doelmatiger zijn
gaan inkopen. Daarnaast hebben de zorgverzekeraars voor verbandmiddelen de regels voor vergoeding strenger gehandhaafd. Verder is
incontinentiemateriaal doelmatiger ingekocht.
• Grensoverschrijdende zorg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

172

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Op basis van cijfers van het CVZ over 2012 blijkt een overschrijding bij
de grensoverschrijdende zorg van circa € 106 miljoen. De overschrijding wordt structureel verondersteld. De overschrijding doet zich
zowel bij de uitgaven binnen als buiten het macroprestatiebedrag voor.
Om meer inzicht te krijgen in de patiëntenstromen is in 2013 een IBO
grensoverschrijdende zorg gestart. Het IBO wordt in 2014 afgerond.
MLT ramingsbijstelling Zvw
De raming van het BKZ is bijgesteld naar aanleiding van de Middellangetermijnverkenningen (MLT) van het Centraal Planbureau (CPB).
Beleidsmatige mutaties
Hoofdlijnenakkoorden 2013
In de nieuw af te sluiten Hoofdlijnenakkoorden wordt afgesproken dat het
groeipercentage van de zorguitgaven verder wordt teruggebracht: naar
1,5% in 2014 en 1% per jaar van 2015 tot en met 2017. Voor huisartsen
geldt dat ze daarbovenop 1% in 2014 en 1,5% in 2015–2017 krijgen als zij
aantoonbaar zorg uit de tweede lijn opvangen en voorkomen dat mensen
naar de duurdere tweede lijn worden doorverwezen. Met de huisartsen is
eveneens overeengekomen dat de bekostiging per 2015 wordt aangepast
om ervoor te zorgen dat deze beter aansluit bij de gezamenlijke ambities,
namelijk meer zorg in de buurt waarbij diverse partijen (ggz, wijkverpleegkundigen, huisartsen en gemeenten) samenwerken. Ook zal de bekostiging op basis van populatiekenmerken worden ingericht en komt er
ruimte voor het belonen van (gezondheids)uitkomsten.
Om de verlaagde uitgavengroei te realiseren zet de zorgsector extra in op
maatregelen die de doelmatigheid en de kwaliteit van de zorg verbeteren:
meer zorg van de medisch specialist naar de huisarts, en van de huisarts
naar zelfzorg. Complexe zorg wordt geconcentreerd. Medische richtlijnen
en zorgstandaarden worden strakker toegepast, waardoor de behandelingen worden gegeven naar de maatstaven van de medische sector zelf.
De verlaging van de groei van de uitgaven die door middel van de
gezamenlijke inspanningen wordt bereikt, leidt tot een extra besparing
van € 250 miljoen in 2014 oplopend tot € 1 miljard vanaf 2017.
Ramingsbijstelling geneesmiddelen
In de afgelopen jaren zijn de uitgaven voor extramurale geneesmiddelen
gestabiliseerd. De volumestijging en nieuwe instroom zijn opgevangen
door prijsdalingen. De verwachting is dat volumestijging de komende
jaren zal doorzetten, maar op korte termijn nog zal kunnen worden
gedempt door de ontwikkeling van de prijzen. In de huidige raming voor
2014 en 2015 wordt niettemin uitgegaan van een zodanige groei dat er
aanleiding is voor een ramingsbijstelling. Het gaat om € 150 miljoen
vanaf 2014 en € 300 miljoen vanaf 2015.
Beperking groei medisch-specialistische zorg, ggz en huisartsen regeerakkoord Rutte-Asscher
In het regeerakkoord Rutte-Asscher is afgesproken de groei van de
medisch-specialistische zorg en curatieve ggz te beperken tot 2% per jaar
vanaf 2015. De groei van de huisartsenzorg zou worden bijgesteld naar
2,5% per jaar. Deze bijstellingen leiden tot een besparing ten opzichte van
de raming van de zorguitgaven op basis van het CPB-basispad. Op 16 juli
2013 zijn onderhandelingsresultaten bereikt met ziekenhuizen, medisch
specialisten, zelfstandige behandelcentra, curatieve ggz, eerstelijnszorgaanbieders (huisartsen, zorggroepen), zorgverzekeraars en patiëntenorganisaties (zie hierboven) die resulteren in nieuwe Hoofdlijnenakkoorden. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

173

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

ambitie uit het regeerakkoord ten aanzien van het beperken van de groei
is in deze akkoorden verder aangescherpt.
Lage ziektelast
Dankzij de breed gedragen Hoofdlijnenakkoorden met partijen in de
curatieve zorg en de gerealiseerde uitgavenverlagingen bij de geneesmiddelen wordt de eerder in het regeerakkoord Rutte-Verhagen voorgenomen
beperking van het basispakket in verband met het schrappen van de
behandeling van aandoeningen met een lage ziektelast (€ 1,2 miljard)
vervangen door aanscherping van de toegang tot de aanspraken.
Afgesproken is dat artsen kritischer omgaan met het aan patiënten
toegang verlenen tot verzekerde zorg. Naast de arts speelt ook de patiënt
zelf een belangrijke rol bij gepast zorggebruik. De concrete aanpak hiervan
wordt in de komende maanden uitgewerkt. Daarmee wordt ervoor
gezorgd dat de zorg zinnig en zuinig wordt geleverd en tegelijkertijd
beschikbaar blijft voor de mensen die het medisch nodig hebben.
Stringenter pakketbeheer voor het verzekerd basispakket blijft het
uitgangspunt voor het kabinet. Dit moet leiden tot een aanscherping van
het pakket (€ 300 miljoen). In de afgesproken akkoorden onderschrijven
partijen, dat een continue, systematische doorlichting van het pakket aan
verzekerde prestaties in de Zorgverzekeringswet noodzakelijk is. Hierbij zal
het CVZ alle pakketcriteria (noodzakelijkheid, (kosten)effectiviteit en
uitvoerbaarheid) betrekken. Mochten er in de reacties van veldpartijen en
burgers op de Buitenhofoproep suggesties worden gedaan die zouden
kunnen leiden tot een verantwoorde pakketverkleining, dan worden deze
bij het stringent pakketbeheer betrokken.
Stringent pakketbeheer regeerakkoord Rutte-Verhagen
In het regeerakkoord van Rutte-Verhagen is een besparing opgenomen in
verband met het stringenter beheren van het verzekerde basispakket. Deze
besparing liep op van € 30 miljoen in 2012 naar € 70 miljoen vanaf 2015.
In de begroting 2012 en 2013 is deze besparing voor € 40 miljoen
ingevuld door middel van een pakketmaatregel met betrekking tot de
chronische lijst fysiotherapie en het verwijderen van paracetamol-codeïne
uit het verzekerd basispakket. Thans wordt invulling gegeven aan de
verdere oploop van de besparing. Hierbij wordt dekking gevonden binnen
een bijstelling van de raming van de geneesmiddelen.
Stringent pakketbeheer regeerakkoord Rutte-Asscher
In het regeerakkoord Rutte-Asscher is een (taakstellende) aanvullende
besparing opgenomen in verband met het stringenter beheren van het
verzekerde basispakket. Het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) zal van
start gaan met een systematische doorlichting van het basispakket,
waarbij het jaarlijks een deel van het pakket onderzoekt. Deze doorlichting
heeft tot doel om de beoogde besparing te realiseren. Het betreft hier de
(bruto) te behalen besparing.
Daarnaast wordt bekeken op welke wijze de pakketcriteria noodzakelijkheid en kosteneffectiviteit een stevigere plek in het pakketbeheer
kunnen krijgen. Het CVZ zal hierover adviezen uitbrengen. Bovendien
wordt het instrument voorwaardelijke toelating verder doorontwikkeld,
waarbij het ook breder kan worden ingezet en aan striktere en strenge
voorwaarden kan worden gebonden.
Verlaging incidentele looncomponent (ILO) 2014–2017
In het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Asscher is de afspraak
gemaakt om de incidentele looncomponent (ILO) te beperken tot nul in
2016 en 2017. In het zorgoverleg van eind april 2013 is afgesproken deze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

174

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

beperking van de ILO al te starten in 2014 en door te laten lopen tot en
met 2017. Dit levert voor de curatieve zorg een besparing op die oploopt
tot € 277 miljoen structureel. Deze besparing wordt grotendeels ingezet
voor de verbetering van de kwaliteit van het ziekenhuispersoneel en de
verzachting van besparingen bij de opleidingskosten.
Intensivering wijkverpleegkundige
Met deze intensivering wordt het mogelijk op grotere schaal wijkverpleegkundigen in te zetten. Met dit budget wordt de zorg en ondersteuning die
wijkverpleegkundigen leveren bekostigd. De wijze van bekostigen wordt
nog nader bezien. Bij deze maatregel wordt er vanuit gegaan dat
eventuele in- en uitvoeringskosten uit de intensivering worden gedekt. Er
is totaal een bedrag dat oploopt tot € 200 miljoen beschikbaar dat wordt
ingezet voor opleidingen, infrastructuur (daar waar nodig) en ondersteuning om meer wijkverpleegkundigen in te kunnen zetten. Van de
totale beschikbare € 250 miljoen vanaf 2017 zal € 50 miljoen worden
ingezet ten behoeve van sociale wijkteams.
Dekking intensivering wijkverpleegkundige
In het licht van de substitutie van zorg worden, conform het regeerakkoord Rutte-Asscher, middelen beschikbaar gesteld waarmee kan worden
geïntensiveerd in de wijkverpleegkundigen. Dekking hiervoor wordt
gevonden binnen de medisch-specialistische zorg en curatieve ggz.
Honoraria medisch specialisten
VWS, Orde van medisch specialisten en Nederlandse Vereniging van
Ziekenhuizen (NVZ) zijn in het convenant bekostiging vrijgevestigd
medisch specialisten transitie 2012–2014 overeengekomen dat met ingang
van 1 januari 2015 invoering van integrale tarieven voor medischspecialistische zorg plaatsvindt. De invoering van integrale bekostiging
per 2015 is bekrachtigd met de onderhandelingsresultaten die op 16 juli
2013 zijn bereikt. Door het integreren van het macrobudget voor de
medisch specialisten met dat van de ziekenhuizen kunnen partijen de
interne organisatie van de te leveren zorg beter afstemmen op de
behoeften en wensen van patiënten. Dat komt de kwaliteit en doelmatigheid van de geleverde zorg ten goede. De invoering van integrale
tarieven draagt eraan bij dat de (financiële) belangen van ziekenhuizen en
medisch specialisten meer gelijkgericht worden. Om de transitie naar
integrale bekostiging te faciliteren worden middelen beschikbaar gesteld.
Over de inzet zal met veldpartijen in het voorjaar van 2014 nadere
afspraken worden gemaakt. De in het regeerakkoord afgesproken
maatregel om de honoraria voor medisch specialisten te verlagen
(€ 100 miljoen) is verwerkt in het budgettair kader dat onderdeel is van de
afspraken die met partijen in de medisch-specialistische zorg zijn gemaakt
over beperking van de uitgavenontwikkeling in de periode 2014–2017.
Concentratie topreferente zorg
Doelmatigheidsverbeteringen op het vlak van topreferente zorg en
onderzoek worden bereikt door verdere concentratie van zorg. Door het
bereiken van hogere vaardigheid van ziekenhuizen kan met een hogere
kwaliteit eenzelfde productie worden bereikt in een topreferent (deel)specialisme. Hiermee kan een doelmatigheidswinst op de beschikbaarheidbijdrage academische zorg worden gehaald. Deze wordt taakstellend
verlaagd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

175

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Compensatie ggz-kader (met name jeugd-ggz)
In het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Asscher is afgesproken dat de
jeugd-ggz in 2015 wordt overgeheveld naar de gemeenten. Om een
gelijkmatige transitie te bewerkstelligen en daarmee tevens de werkgelegenheidseffecten te beperken is besloten de voorgenomen korting op het
jeugddossier (gerelateerd aan de jeugd-ggz) voor een belangrijk deel
teniet te doen door het ggz-kader geoormerkt te verhogen voor de jeugd.
In geval van overheveling zal het verhoogde budget uit het kader
meegaan en zal worden bezien welke overgangsmaatregelen voor de
jeugd-ggz nodig zijn om ongewenste effecten te voorkomen. De compensatie loopt op tot € 45 miljoen structureel.
Harmoniseren pensioenen en verzachten korting opleidingsfonds
De pensioenvoorziening voor personeel in de UMC’s wordt ondergebracht
bij het PFZW. Daarnaast is in het Begrotingsakkoord 2013 een korting
opgenomen voor het opleiden van medisch specialisten. Er is in de
Hoofdlijnenakkoorden 2013 die gesloten gaan worden (TK 29 248, nr. 257),
besloten de vergoeding per opleidingsplaats in de UMC’s op het huidige
peil te houden en niet te korten.
Werelddekking
De invoering van de maatregel werelddekking zorg buiten de EU uit het
basispakket uit het regeerakkoord kabinet-Rutte-Verhagen wordt niet
gerealiseerd in 2014. In dat jaar is derhalve sprake van een besparingsverlies.
Tariefsaanpassing logopedie
De intensivering bij logopedie betreft een tariefsverhoging (totale
meerkosten € 34,2 miljoen) die in drie stappen (2012–2014) wordt
doorgevoerd. De verhoging over 2014 betreft de laatste stap van
€ 34,2 miljoen. Uit het kostenonderzoek van de NZa is naar voren
gekomen dat de tarieven sinds 1984 niet meer zijn herijkt en dat de
bestaande rekennorm te krap is voor de huidige logopedische praktijkvoering.
Korting honoraria kaakchirurgie
In het Begrotingsakkoord 2013 was een korting op honoraria van de
kaakchirurgie van € 20 miljoen opgenomen. Deze korting wordt met
€ 17,6 miljoen verhoogd. Uit NZa-onderzoek is namelijk gebleken dat
honoraria van kaakchirurgen ten opzichte van andere medisch specialisten zo hoog zijn dat een aanvullende korting noodzakelijk is om de
honoraria vergelijkbaar te maken. De uitgaven aan kaakchirurgie zijn geen
onderdeel van een van de huidige akkoorden. De korting heeft dus geen
gevolgen voor de groeiruimte binnen deze akkoorden.
Overheveling pensioenfonds UMC’s
Bij de vaststelling van de kaders is rekening gehouden met de voorgenomen overstap van de UMC’s van pensioenfonds ABP naar PfZW per
1 januari 2014.
Overige mutaties
Deze post is het saldo van verschillende mutaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

176

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Technische en macro-economische mutaties
Macro-bijstellingen
De raming van de loon- en prijsbijstelling is bijgesteld op basis van de
meest recente macro-economische inzichten in de MEV van het Centraal
Planbureau (CPB).
Schuif tussen financieringsbronnen
Dit is een schuif tussen financieringsbronnen.
Overheveling Fonds Ziekenhuisopleidingen
Een aantal zorgopleidingen worden met ingang van 2013 op basis van de
Wmg gefinancierd via de beschikbaarheidbijdrage. Per 1 januari 2014
worden ook de tot het kalenderjaar 2014 via de subsidieregeling Ziekenhuisopleidingen gefinancierde opleidingen via de beschikbaarheidbijdrage gefinancierd. Daartoe wordt het bijbehorende budget overgeheveld
van het begrotingsgefinancierde deel van het BKZ naar het premiegefinancierde deel.
Financieringsmutatie
Er is sprake van een zeker tijdsverloop tussen het moment waarop de NZa
de productieafspraken van partijen ontvangt en de verwerking daarvan in
de budgetten en de bevoorschotting/declaraties van de instellingen. Als
gevolg daarvan is het gebruikelijk dat de financiering binnen een
jaargrens afwijkt van de uitgaven (budgetten) in dat jaar. Zo ontstaan
zogeheten financieringsachterstanden of -voorsprongen. Deze verschillen
worden in het daaropvolgende jaar verrekend. Tussen de jaren doen zich
daardoor incidentele financieringsschuiven voor. Meerjarig gezien volgt
de financiering echter altijd de feitelijke uitgaven.
Ontvangsten
Mee- en tegenvallers
Ontvangsten eigen risico
Betreft een aanpassing van de opbrengst van het eigen risico als gevolg
van de herijking van het model voor het eigen risico, de verwerking van
de regeerakkoordmaatregelen van het kabinet-Rutte-Asscher en de
alternatieve invulling van de lage ziektelastmaatregel.
Beleidsmatige mutaties
Afschaffen inkomensondersteunende regelingen
In het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Asscher is afgesproken dat de
bestaande regelingen voor financiële compensatie (Wtcg, CER en de
regeling specifieke zorgkosten) worden afgeschaft. Een deel van het
budget van de bestaande regelingen wordt vanaf 2014 overgeheveld naar
het gemeentefonds. De mutatie betreft de opbrengst die samenhangt met
het afschaffen van de CER.
Eigen bijdrage ggz/verpleegdag
De eigen bijdrage in de tweedelijns ggz is per 2013 geheel komen te
vervallen, daarnaast wordt de eigen bijdrage van € 7,50 per verpleegdag
in instellingen voor medisch-specialistische zorg niet ingevoerd. Dit leidt
in totaal tot een neerwaartse bijstelling van de ontvangsten met
€ 145 miljoen. De € 145 miljoen is het saldo van het vervallen van eigen
bijdragen van € 200 miljoen en het vervallen van de beoogde compensa-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

177

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

tieregeling (met betrekking tot de eigen bijdragen in de tweedelijns ggz)
die € 55 miljoen zou kosten.
Figuur 4 Samenstelling Zvw-uitgaven 2014

Overig
3%
Opleidingen
3%
Geestelijke
gezondheidszorg
10%

Nominaal en onverdeeld
3%
Eerstelijnszorg
11%

Genees- en
hulpmiddelen
16%
Ziekenvervoer
1%

Medisch-specialistische
zorg
53%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

178

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

3.2 Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) en Wet
maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
3.2.1 Algemene doelstelling
Een stelsel voor maatschappelijke ondersteuning en langdurige zorg dat
ieder mens in staat stelt om zijn leven zo lang mogelijk zelf in te vullen,
waarbij ondersteuning en zorg worden aangeboden op grond van de
complexiteit van de zorgvraag én de kwetsbaarheid van de betreffende
burger. Er wordt gestreefd naar welbevinden en daarmee naar een
afname van de afhankelijkheid van professionele zorg en ondersteuning.
Dit alles tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten.
3.2.2 Rol en verantwoordelijkheid Minister
De Minister van VWS is stelselverantwoordelijk voor de werking van het
stelsel voor langdurige ondersteuning en zorg. De Minister is verantwoordelijk voor het opstellen en handhaven van de wettelijke kaders
waarbinnen het zorgstelsel functioneert. Het wettelijk kader wordt
gevormd door de AWBZ en de Wmo. Op grond van de AWBZ hebben de
zorgverzekeraars de zorgplicht. Via de zorgkantoren contracteren zij
zorgaanbieders voor het leveren van verantwoorde langdurige zorg. De
zorgkantoren verstrekken ook de pgb’s aan cliënten. Het recht op zorg in
de AWBZ wordt bepaald door middel van indicatiestelling die wordt
uitgevoerd door het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Het CIZ voert de
indicatiestelling onafhankelijk, objectief en integraal uit op een manier die
voor cliënten begrijpelijk en helder is. De Minister heeft geen directe
invloed op de hoeveelheid zorg die wordt geleverd. De Minister ziet erop
toe dat de langdurige zorg tegen voor de samenleving aanvaardbare
maatschappelijke kosten wordt geleverd.
De Minister wordt voor de AWBZ ondersteund door de Inspectie voor de
Gezondheidszorg (IGZ), het College voor Zorgverzekeringen (CVZ), de
Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en het RIVM (Rijksinstituut voor
Volksgezondheid en Milieu). De IGZ handhaaft normen voor een verantwoorde zorg zoals deze door de sectoren zelf zijn vastgesteld. De NZa
handhaaft een doelmatige inrichting van het systeem van prikkels en
verantwoordelijkheden en ziet toe op de invulling van de zorgplicht. Het
CVZ adviseert over AWBZ-aanspraken en de toepassing daarvan.
Het CVZ verstrekt subsidie aan de MEE-organisaties. MEE-organisaties
bieden cliëntondersteuning aan mensen met een lichamelijk, verstandelijke en/of zintuiglijke handicap.
Het RIVM verzorgt de landelijke coördinatie van het Rijksvaccinatieprogramma. Het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) is preventieve zorg en heeft
tot doel de vaccinatie van alle kinderen in de leeftijdscategorie van 0–12
jaar die in Nederland wonen.
Aan de bruto-BKZ-uitgaven worden ook middelen toegerekend die via
andere begrotingshoofdstukken beschikbaar komen. Het gaat hierbij
onder andere om de middelen die via het gemeentefonds worden
uitgekeerd aan gemeenten voor uitgaven voor huishoudelijke hulp in het
kader van de Wmo.
De verantwoordelijkheid voor het bevorderen van zelfredzaamheid en
participatie ligt bij gemeenten. De Wmo biedt gemeenten hiervoor het
wettelijk kader dat op lokaal niveau verder wordt ingevuld en waarover
verantwoording wordt afgelegd aan de gemeenteraad. De Minister is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

179

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

verantwoordelijk voor een stelsel dat optimaal bijdraagt aan het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie en legt over de resultaten van
dit stelsel verantwoording af aan de Tweede Kamer.
3.2.3 Kerncijfers
Tabel 8 schetst een beeld van de AWBZ en de Wmo.
Tabel 8 kerncijfers Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) en Wmo
eenheid

2008

2009

2010

2011

2012

1.000
1.000
1.000

nvt
nvt
nvt

nvt
nvt
nvt

742
334
408

778
349
429

802
359
443

1.000

109

118

121

139

128

1.000
1.000

331
394

341
397

350
515

356
533

363
546

1 mln.
1 mln.
1 mln.

nvt
nvt
nvt

nvt
nvt
nvt

3
6,2
21,7

3
6,8
22,6

3,1
7,3
23,3

1 mln.
1 mln.
1 mln.
1 mln.
1 mln.

nvt
nvt
nvt
nvt
nvt

nvt
nvt
nvt
nvt
nvt

1,3
3,1
0,8
57,7
8,3

1,4
3,4
0,8
57,5
8,5

1,5
3,4
0,8
57,8
8,9

Zorg in natura zonder verblijf (nacalculatie, voor het
jaar 2012 afspraken)
Aantal uren persoonlijke verzorging
Aantal uren verpleging
Aantal uren begeleiding
Aantal uren behandeling
Aantal dagdelen dagactiviteiten extramurale cliënten

1 mln.
1 mln.
1 mln.
1 mln.
1 mln.

34,5
8,9
19,8
0,8
23,2

37,4
7,7
17,5
2,1
22

39,7
6,9
17,1
2
16,5

42,9
7,2
17,5
2,1
16,3

45,9
7,4
17,9
2,3
16,3

Volledig pakket thuis (nacalculatie, voor het jaar
2012 afspraken)
Aantal dagen vpt geestelijke gezondheidszorg
Aantal dagen vpt gehandicaptenzorg
Aantal dagen ZZP verpleging en verzorging

1 mln.
1 mln.
1 mln.

nvt
nvt
nvt

nvt
nvt
nvt

0
0,1
0,2

0,1
0,2
0,5

0,1
0,3
0,8

MEE-instellingen
Aantal cliënten MEE-organisaties
Aantal diensten MEE-organisaties
Totaal aantal MEE-organisaties

aantal
aantal
aantal

99.192
168.715
23

100.676
171.409
22

101.457
183.237
22

98.458
188.471
22

101.674
197.494
22

%

94,5

95,2

95,0

95,4

95,4

1 mln.
1.000
%

53,3
430,0

55,7
436,0
4,5

56,6
434,6
1,5

58,8
446,7
4,0

58,0
445,4
– 1,4

Indicatie
Aantal personen met een indicatie via CIZ, ultimo
– waarvan met een indicatie voor zorg met verblijf
– waarvan indicatie voor zorg zonder verblijf
Gebruik
Persoonsgebonden budgetten (pgb)
Aantal personen met een pgb, ultimo
Zorg in natura (eigen-bijdrageplichtig CAK)
Aantal personen met eigen-bijdrageplichtige zorg in
– waarvan zorg met verblijf
– waarvan zorg zonder verblijf1
Volume (productie)
Zorg in natura met verblijf (nacalculatie, voor het
jaar 2012 afspraken)
Aantal dagen ZZP geestelijke gezondheidszorg B
Aantal dagen ZZP geestelijke gezondheidszorg C
Aantal dagen ZZP verstandelijke handicap
Aantal dagen ZZP (sterk gedragsgestoord) licht verstandelijke handicap
Aantal dagen ZZP lichamelijke beperking
Aantal dagen ZZP zintuiglijke beperking
Aantal dagen ZZP verpleging en verzorging
Aantal dagdelen dagbesteding intramurale cliënten

Rijksvaccinatieprogramma
Percentage deelname aan Rijksvaccinatieprogramma2
Wet maatschappelijke ondersteuning
Uren hulp bij huishouden totaal gefactureerd
Klanten hulp bij huishouden personen
Groei uren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

180

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

eenheid
Groei personen

%

2008

2009

2010

2011

2012

1,4

– 0,3

2,8

– 0,3

1

Met ingang van medio 2010 is de functie Begeleiding bijdrageplichtig. Daarom neemt het aantal personen toe.
Voor het verslagjaar 2013 (betreft alle vaccinaties gegeven t/m 2012) is dit percentage 95,5%. Dit betreft het percentage kinderen geboren in 2010
dat basisimmuun is voor DKTP vóór het bereiken van hun 2-jarige leeftijd.

2

Bronnen:
Indicatie: CIZ
Gebruik: CVZ respectievelijk CAK
Volume: NZa
MEE: MEE-Nederland
RVP: RIVM
Wmo: CAK

3.2.4 Beleidswijzigingen en prioriteiten 2014
De voorbereidingen voor de hervorming van de langdurige ondersteuning
en zorg zijn in volle gang. In 2015 zal deze omwenteling zijn beslag krijgen
met de herstructurering van de huidige AWBZ en de huidige Wmo. De
invulling van de hervorming van de langdurige ondersteuning en zorg is
neergelegd in de brief aan de Kamer van 25 april 2013 (TK 30 597, nr. 296).
Het kabinet schrapt de AWBZ-aanspraak extramurale zorg. Met name
gemeenten worden in staat gesteld hun burgers passend te ondersteunen. Ook de zorg voor ggz-cliënten die zijn aangewezen op
beschermd wonen zonder behandeling vallen vanaf 2015 onder de
verantwoordelijkheid van gemeenten. In de Zvw wordt een nieuwe functie
thuisverpleging gecreëerd waarin de huidige functie extramurale
verpleging en delen van de functie extramurale persoonlijke verzorging is
opgenomen. Ook de intramurale ggz-zorg voor cliënten met behandeling
zal verschuiven naar de Zvw. Er resteert dan een kern-AWBZ op grond
waarvan cliënten zorg ontvangen met indicatie verblijf in de sector
verpleging en verzorging en de gehandicpatensector. Dit zal worden
vormgegeven in een tweetal nieuwe wetten: de herziene Wmo en de
kern-AWBZ.
Omdat deze wetsvoorstellen nog niet zijn behandeld door het parlement
is er in deze ontwerpbegroting voor gekozen om de uitgaven van de
langdurige zorg vanaf 2015 nog in één AWBZ-uitgaventabel te presenteren. In de ontwerpbegroting 2015 zullen de verschuivingen van de
uitgaven van AWBZ naar Jeugdwet, Wmo en Zvw wel afzonderlijk
zichtbaar worden gemaakt.
In overleg met gemeenten, verzekeraars, aanbieders en cliëntenorganisaties is een gezamenlijk transitietraject in gang gezet om de hervorming
van de langdurige zorg per 2015 zo goed mogelijk te laten verlopen. In
2014 staat daarom de transitie centraal. Tegen deze achtergrond is ervoor
gekozen om geen grote mutaties aan te brengen in de aanspraken van de
AWBZ-cliënten. Dit betekent dat de in het regeerakkoord aangekondigde
wijzigingen in de aanspraken van cliënten met een recht op persoonlijke
verzorging of dagbesteding niet worden doorgevoerd. Het kabinet heeft
besloten de hiermee samenhangende ombuigingen in te vullen door
middel van een beperking van de contracteerruimte in combinatie met
een tariefverlaging voor onder meer pgb en intramurale zorgzwaartepakketten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

181

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

In 2014 wordt gewerkt aan een verdere structurering van de
pgb-systematiek met als inzet om fraude en oneigenlijk gebruik van de
pgb-regeling zoveel mogelijk te voorkomen. Fraude met het pgb’s of zorg
in natura kan niet worden getolereerd. Het tast het rechtsgevoel van
Nederlanders aan omdat middelen die zijn bedoeld voor kwetsbare
mensen verdwijnen in de zakken van criminelen. Daarom wordt uitvoering
gegeven aan het fraudeplan dat naar de Kamer zal worden gestuurd. De
huidige pgb-budgethouders behouden hun pgb-uitkering en voor hen zal
geen 10-uurscriterium worden toegepast.
3.2.5 Verticale ontwikkeling van de AWBZ-uitgaven en -ontvangsten
De verticale toelichting bevat een cijfermatig overzicht van de budgettaire
veranderingen die zich hebben voorgedaan sinds de ontwerpbegroting
2013. Voor een meer gedetailleerde toelichting op de veranderingen wordt
verwezen naar de verdiepingsbijlage.
De verticale toelichting onderscheidt drie categorieën mutaties:
– mee- en tegenvallers;
– beleidsmatige mutaties;
– technische- en macro-economische mutaties.
Tabel 9 laat vanaf de stand ontwerpbegroting 2013 de verticale ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten zien. De mutaties volgend uit
het regeerakkoord zijn hierin ook opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

182

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 9 Verticale ontwikkeling van de AWBZ-uitgaven en -ontvangsten (bedragen x € 1 miljoen)

AWBZ-uitgaven ontwerpbegroting 2013
Mee- en tegenvallers
Actualisering AWBZ-uitgaven
MLT ramingsbijstelling AWBZ

2012

2013

2014

2015

2016

2017

27.472,4

27.295,6

28.743,2

29.828,4

31.392,5

33.058,4

297,5
0,0

285,5
0,0

285,5
0,0

285,5
0,0

285,5
30,0

285,5
51,0

0,0

0,0

0,0

– 1.607,0

– 1.607,0

– 1.622,0

Beleidsmatige mutaties
Maatregel persoonlijke verzorging en
decentralisatie begeleiding (RA)
Tariefskorting AWBZ (Korting contracteerruimte ZIN)
Landelijke invoering intramurale AWBZ
(RA)
Verlaging ILO 2014–2017
Tariefmaatregel intramurale zorg
Beperken groeiruimte / contracteerruimte
Extramuraliseren ZZP 4 (RA)
Verzachten extramuraliseren
Ontschotten jeugdzorg (RA)
Nominaal beeld
Compensatie extramuraliseren zzp’s
Volume indexering Wmo
Overige mutaties

0,0

0,0

– 330,0

0,0

0,0

0,0

0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
– 1,8

0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
– 100,0
– 18,9
– 29,7
– 134,4

0,0
– 60,0
– 160,0
– 21,0
0,0
0,0
0,0
– 100,0
– 68,9
– 59,9
– 203,4

0,0
– 215,0
– 200,0
– 21,0
0,0
30,0
– 15,0
– 100,0
– 31,3
– 29,7
– 1.724,6

– 45,0
– 314,0
– 200,0
– 169,0
– 35,0
130,0
– 44,0
– 100,0
– 45,0
– 29,7
– 1.733,8

– 500,0
– 425,0
– 250,0
– 260,0
– 70,0
280,0
– 73,0
– 100,0
– 55,6
– 29,7
– 1.733,1

Technische en macro-economische
mutaties
Macro-bijstellingen
Schuif tussen financieringsbronnen AWBZ
Financieringsmutatie

0,0
51,1
73,2

– 29,0
71,7
0,0

19,6
71,5
0,0

52,8
65,5
0,0

– 833,9
84,1
0,0

– 1.468,4
84,9
0,0

Totaal mutaties

420,1

45,2

– 626,5

– 3.509,8

– 4.626,9

– 5.885,3

27.892,5

27.340,7

28.116,7

26.318,6

26.765,6

27.173,1

1.656,4

1.819,4

1.847,1

1.898,4

1.923,1

1.950,0

39,4

39,4

39,4

39,4

39,4

39,4

0,0

17,0

17,0

17,0

17,0

17,0

0,0

0,0

255,0

255,0

255,0

255,0

0,0
0,0

0,0
0,0

50,0
0,0

50,0
– 35,0

50,0
– 35,0

50,0
– 35,0

0,0
0,0
0,0

0,0
– 17,0
0,0

0,0
– 17,0
– 248,0

180,0
– 17,0
– 248,0

180,0
– 17,0
– 248,0

180,0
– 17,0
– 248,0

39,4

39,4

96,4

241,4

241,4

241,4

1.695,8

1.858,8

1.943,5

2.139,8

2.164,5

2.191,4

25.816,0
380,6

25.476,2
5,8

26.896,1
– 722,9

27.930,0
– 3.751,2

29.469,4
– 4.868,3

31.108,4
– 6.126,7

26.196,6

25.481,9

26.173,2

24.178,8

24.601,1

24.981,7

AWBZ-uitgaven ontwerpbegroting 2014
AWBZ-ontvangsten ontwerpbegroting
2013
Mee- en tegenvallers
Eigen bijdrage AWBZ
Ramingbijstelling vermogensinkomensbijtelling
Meeropbrengst RA: intramurale eigen
bijdrage
Beleidsmatige mutaties
Verhogen intramurale eigen bijdrage
AWBZ
Schrappen eigen bijdrage jeugdzorg
Wtcg afschaffen/Korting extramurale
eigen bijdrage AWBZ en Wmo
Verzachten vermogensinkomensbijtelling
Verzachten RA: intramurale eigen bijdrage
Totaal mutaties
AWBZ-ontvangsten ontwerpbegroting
2014
Netto-AWBZ-uitgaven ontwerpbegroting
2013
Mutatie in de netto-AWBZ-uitgaven
Netto-AWBZ-uitgaven ontwerpbegroting
2014

2018

27.972,7

2.218,7

25.754,0

Bron: VWS, NZa-gegevens over de productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens, CVZ-gegevens over de financieringslasten Zvw en AWBZ.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

183

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Uitgaven
Mee- en tegenvallers
Actualisering AWBZ-uitgaven
Tabel 10 Actualisering AWBZ-uitgaven (bedragen x € 1 miljoen)
2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Zorg in natura
Persoonsgebonden budgetten
Overig

333,5
– 10,3
– 25,7

285,5
0,0
0,0

285,5
0,0
0,0

285,5
0,0
0,0

285,5
0,0
0,0

285,5
0,0
0,0

285,5
0,0
0,0

Totaal

297,5

285,5

285,5

285,5

285,5

285,5

285,5

Bron: VWS, NZa-gegevens over de productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens, CVZ-gegevens over de financieringslasten Zvw en AWBZ.

Op basis van voorlopige realisatiegegevens van de NZa en het CVZ zijn de
zorguitgaven 2012 geactualiseerd (zie tabel 10). Uit de actualisering volgt
per saldo een structurele overschrijding van € 286 miljoen ten opzichte
van de stand ontwerpbegroting 2013. De achtergrond hiervan is een
stijging van verleende zorg en toegenomen kapitaallasten vanwege eerder
in gebruik genomen nieuwe capaciteit.
MLT ramingsbijstelling AWBZ
De raming van het BKZ is bijgesteld naar aanleiding van de Middenlangetermijnverkenningen (MLT) van het Centraal Planbureau (CPB).
Beleidsmatige mutaties
Maatregel persoonlijke verzorging en decentralisatie begeleiding (RA)
Gemeenten worden geheel verantwoordelijk voor de activiteiten op het
gebied van ondersteuning, begeleiding en verzorging. Deze mutatie
betreft de besparing die hiervoor in het regeerakkoord is ingeboekt. De
aanspraak op dagbesteding en persoonlijke verzorging wordt niet per
2014 beperkt, conform de motie-Samsom en Zijlstra (TK, vergaderjaar
2012–2013, 33 410, nr. 32), die verzoekt ook in 2014 voor nieuwe cliënten
de aanspraak op dagbesteding te behouden.
Tariefskorting AWBZ (Korting contracteerruimte ZIN)
Ter dekking van de incidentele bijstelling ten aanzien van het in 2014
beschikbaar houden van dagbesteding en persoonlijke verzorging, zullen
een korting op tarieven en/of de contracteerruimte voor zorg in natura en
een pgb-tariefskorting worden doorgevoerd. Hiermee is een bedrag van
€ 330 miljoen gemoeid.
Landelijke invoering intramurale AWBZ (RA)
De AWBZ wordt omgevormd tot een nieuwe verzekering waarin alleen de
zware (intramurale) ouderen- en gehandicaptenzorg wordt opgenomen.
De wet krijgt daarbij een centraal beleidskader voor zowel zorg in natura
als pgb’s Deze mutatie betreft de besparing die aan deze herziening is
verbonden.
Verlaging ILO 2014–2017
In het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Asscher is de afspraak
gemaakt om de incidentele looncomponent (ILO) op nul te stellen in 2016
en 2017. In de Zorgafspraken die het kabinet heeft gesloten met
werkgevers en werknemers is afgesproken dit al te starten in 2014 en door

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

184

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

te laten lopen tot en met 2017. Dit levert voor de care een bedrag op van
€ 429 miljoen structureel.
Tariefsmaatregel intramurale zorg
Ter dekking van de uitkomsten van de Zorgafspraken die het kabinet heeft
gesloten met werkgevers en werknemers wordt een tariefmaatregel
getroffen bij de extramurale verpleging en intramurale zorg die oploopt
tot € 250 miljoen structureel.
Beperken groeiruimte / contracteerruimte
De beschikbare ruimte (contracteerruimte) voor de kern-AWBZ wordt
gekort. Om de budgettaire beheersbaarheid te behouden wordt het
regime van de contracteerruimte aangescherpt.
Extramuraliseren ZZP 4 (RA)
Deze mutatie betreft de maatregel uit het regeerakkoord voor het
extramuraliseren van ZZP 4 in de ouderen- en gehandicaptenzorg. In de
Zorgafspraken is deze maatregel gedeeltelijk verzacht.
Verzachten extramuraliseren
De taakstellingen extramuraliseren lage ZZP’s uit het Begrotingsakkoord
2013 en het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Asscher worden
verzacht. Doordat meer cliënten toegang houden tot instellingszorg
ontstaat een besparingsverlies dat oploopt tot € 300 miljoen in 2018.
Ontschotten jeugdzorg (RA)
Het jeugdzorgbudget, dat per 2015 met een decentralisatie-uitkering naar
gemeenten wordt overgeheveld, wordt additioneel verlaagd met € 150
miljoen met een ingroei in 2015 en 2016. Gemeenten kunnen deze taak
veel doelmatiger uitvoeren door ontschotting, preventie/vroegtijdig
signaleren, verschuiving van zwaardere naar lichtere zorg en eenvoudigere (indicatie-)procedures. Het «recht op zorg», de pgb «kan» bepaling
en de gemeentelijke taak worden in de nieuwe wet zodanig beschreven
dat dit voldoende beleidsvrijheid en ruimte voor maatwerk biedt.
Daarnaast is scherpere tarifering van zorgaanbieders mogelijk en kunnen
gemeenten efficiency behalen bij de gesloten jeugdzorg door de overcapaciteit in het aanbod niet langer te bekostigen en de gemiddelde
verblijfsduur te verlagen.
Nominaal beeld
Dit betreft een meevaller in het nominaal beeld van de AWBZ. De
beschikbare middelen ter compensatie van de nominale ontwikkeling
blijken groter dan de benodigde middelen.
Compensatie extramuraliseren ZZP’s
Gemeenten ontvangen (zoals aangekondigd in de decembercirculaire
2012 van het gemeentefonds) compensatie voor hogere kosten in de
Wmo als gevolg van het extramuraliseren van lichte zorgzwaartepakketten
in de AWBZ voor nieuwe cliënten. Daarnaast worden de extra uitgaven
aan de huurtoeslag structureel gecompenseerd.
Volume indexering Wmo
Dit betreft de overheveling van de volume-indexatie Wmo naar het
gemeentefonds.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

185

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Overige mutaties
Deze post is het saldo van verschillende mutaties waaronder de
hervorming van de AWBZ-functie extramurale verpleging en de overheveling langdurige ggz die in het regeerakkoord zijn afgesproken. Activiteiten op het gebied van persoonlijke verzorging gaan – net als
begeleiding – vallen onder de Wmo.
Technische en macro-economische mutaties
Macro bijstellingen
De raming van de loon- en prijsbijstelling is bijgesteld op basis van de
meest recente macro-economische inzichten in de MEV van het Centraal
Planbureau (CPB).
Schuif tussen financieringsbronnen AWBZ
Dit is een schuif tussen financieringsbronnen.
Financieringsmutatie
Er is sprake van een zeker tijdsverloop tussen het moment waarop de NZa
de productieafspraken van partijen ontvangt en de verwerking daarvan in
de budgetten en de bevoorschotting/declaraties van de instellingen. Als
gevolg daarvan is het gebruikelijk dat de financiering binnen een
jaargrens afwijkt van de uitgaven (budgetten) in dat jaar. Zo ontstaan
zogeheten financieringsachterstanden of-voorsprongen. Deze verschillen
worden in het daaropvolgende jaar verrekend. Tussen de jaren doen zich
daardoor incidentele financieringsschuiven voor. Meerjarig gezien volgt
de financiering echter altijd de uitgaven.
Ontvangsten
Mee- en tegenvallers
Eigen bijdrage AWBZ
Op basis van de CVZ-jaarcijfers doet zich in 2012 een ontvangstenmeevaller voor bij de eigen bijdragen AWBZ. Deze meevaller wordt structureel
verondersteld.
Ramingbijstelling vermogensinkomensbijtelling
De opbrengst van het verhogen van de vermogensinkomensbijtelling in
het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Asscher is hoger dan geraamd.
Deze meeropbrengst wordt ingezet voor de verzachting van deze
maatregel.
Meeropbrengst regeerakkoord: intramurale eigen bijdrage
In het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Asscher is de maatregel
«verhogen intramurale eigen bijdrage» opgenomen die € 255 miljoen
meer oplevert dan destijds werd aangenomen. Een deel van deze
meeropbrengst wordt gebruikt om de maatregel verhogen eigen bijdrage
te verzachten.
Beleidsmatige mutaties
Verhogen intramurale eigen bijdrage AWBZ
Met deze maatregel wordt de intramurale eigen bijdrage verhoogd tot de
zak- en kleedgeldnorm. Bovendien wordt de huidige korting die cliënten
ontvangen op de eigen bijdrage vanuit de Wtcg beperkt. De besparing
bedraagt structureel € 50 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

186

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Schrappen eigen bijdrage jeugdzorg
De introductie van een eigen bijdrage in de jeugdzorg, die per 2015 was
voorzien en door gemeenten zou worden uitgevoerd, wordt ongedaan
gemaakt.
Wtcg afschaffen/Korting extramurale eigen bijdrage AWBZ en Wmo
In het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Asscher is afgesproken dat de
bestaande regelingen voor financiële compensatie (Wtcg, CER en de
regeling specifieke zorgkosten) worden afgeschaft. Ook de Wtcg-korting
op de eigen bijdrage AWBZ/Wmo voor extramurale gevallen vervalt. Dit
leidt tot een extra opbrengst van € 180 miljoen aan eigen bijdragen.
Verzachten vermogensinkomensbijtelling
De vermogensinkomensbijtelling uit het regeerakkoord van het kabinetRutte-Verhagen en het Begrotingsakkoord 2013 wordt gericht verzacht.
Verzachten RA: intramurale eigen bijdrage
De verhoging van de intramurale eigen bijdrage uit het regeerakkoord van
het kabinet-Rutte-Asscher wordt verzacht en de systematiek vereenvoudigd.
Figuur 5 Samenstelling AWBZ-uitgaven 2014

Overige 1
%
Opleidingen
0%
Preventieve zorg
0%
Beheerskosten /
diversen AWBZ
1%

Nominaal en
onverdeeld
5%
pgb’s
8%
Mee-instellingen
1%

Zorg in natura
84%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

187

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 11 Verticale ontwikkeling van de Wmo-uitgaven en -ontvangsten (bedragen x € 1 miljoen)
2012

2013

2014

2015

2016

2017

Wmo-uitgaven ontwerpbegroting 2013
Beleidsmatige mutaties
Korting huishoudelijke verzorging
Verzachten korting huishoudelijke
verzorging
Volume indexering Wmo
Middelen maatwerk
Uitkering maatwerk
Intensivering arbeidsmarkt zorg (RA)
Compensatie Wmo extramuraliseren zzp’s
Nominale tranche 2013 Wmo
Uitname t.b.v. beheerskosten CAK
Overige

1.511,3

1.477,3

1.477,3

1.477,3

1.472,6

1.472,6

0,0

0,0

0,0

– 975,0

– 1.140,0

– 1.140,0

0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0

0,0
29,7
0,0
0,0
0,0
15,0
25,5
0,0
0,0

0,0
59,9
100,0
– 55,1
0,0
53,7
25,5
– 1,9
0,2

510,0
29,7
709,0
– 55,1
0,0
0,0
25,5
– 1,9
1,2

530,0
29,7
759,0
– 55,1
0,0
0,0
25,5
– 1,9
1,3

530,0
29,7
761,0
– 55,1
100,0
0,0
25,5
– 1,9
1,4

Totaal mutaties
Wmo-uitgaven ontwerpbegroting 2014

0,0
1.511,3

70,2
1.547,5

182,3
1.659,6

243,4
1.720,7

148,5
1.621,1

250,6
1.723,3

2018

1.723,3

Beleidsmatige mutaties
Korting huishoudelijke verzorging
De korting van € 89 miljoen in 2014 uit het regeerakkoord op het budget
voor huishoudelijke verzorging is ongedaan gemaakt aangezien de
regelgeving over aanspraak hierop in 2014 ongewijzigd blijft. In tegenstelling met het regeerakkoord kunnen ook nieuwe cliënten in de Wmo in
2014 een beroep blijven doen op huishoudelijke hulp.
Verzachten korting huishoudelijke verzorging
De korting uit het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Asscher op
huishoudelijke verzorging (Wmo) wordt structureel verlaagd met
€ 530 miljoen.
Volume indexering Wmo
Dit betreft de overheveling van de volume-indexatie Wmo naar het
gemeentefonds.
Middelen maatwerk (AWBZ/Wmo)
In het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Asscher is afgesproken dat de
bestaande regelingen voor financiële compensatie (Wtcg, Compensatie
eigen risico en de regeling specifieke zorgkosten) worden afgeschaft. Een
deel van het budget van de bestaande regelingen wordt vanaf 2014
(oplopend tot € 706 miljoen structureel vanaf 2017) overgeheveld naar het
gemeentefonds. Gemeenten kunnen maatwerk bieden door het compenseren van beperkingen met voorzieningen via de Wmo of het geven van
directe inkomenssteun via de individuele bijzondere bijstand. De middelen
zijn niet geoormerkt. In 2014 wordt hiertoe de integratie-uitkering
huishoudelijke hulp incidenteel met € 45 miljoen verhoogd en via de
Wmo-verdeelsleutel verdeeld.
Uitname maatwerk
In de HLZ brief (TK, 30 597, nr. 296) is opgenomen dat de verhoging van
de eigen bijdrage voor bewoners van een intramurale instelling wordt
beperkt. Onderdeel van de dekking van deze verzachtende maatregel
betreft een verlaging van het voor gemeenten beschikbaar gestelde
budget voor de maatwerkwerkvoorziening (€ 55 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

188

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Intensivering arbeidsmarkt zorg
Er wordt vanaf 2017 € 100 miljoen ingezet om het voor gemeenten
financieel mogelijk te maken huishoudelijke dienstverlening aan te bieden
waarbij voor de dienstverlener in beginsel dezelfde sociale rechten gaan
gelden als voor een gewone werknemer. Dit in tegenstelling tot de sociale
rechten onder de regeling dienstverlening aan huis.
Compensatie Wmo extramuraliseren ZZP’s
Gemeenten ontvangen (zoals aangekondigd in de meicirculaire 2013 van
het gemeentefonds) compensatie voor hogere kosten in de Wmo als
gevolg van het extramuraliseren van lichte ZZP’s in de AWBZ voor nieuwe
cliënten. Dit betreft een incidentele toevoeging.
Nominale tranche 2013 Wmo
Dit betreft de loon- en prijsonwikkeling tranche 2013
Uitname ten behoeve van beheerskosten CAK
Dit betreft een uitname uit het gemeentefonds voor de centrale financiering van het CAK voor de uitvoering van Wmo-taken.
Overige
Deze post is het saldo van verschillende mutaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

189

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

3.3 Begrotingsgefinancierde BKZ-uitgaven
Naast de Wmo vallen enkele andere begrotingsgefinancieerde posten
onder de bruto-BKZ-uitgaven. Tot deze categorie horen de uitgaven voor
de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) en de
uitgaven voor zorg, jeugd en welzijn in Caribisch Nederland en bepaalde
uitgaven voor opleidingen. Deze uitgaven worden op de VWS-begroting
verantwoord op de artikelen 8 en 4. Voor de doelstelling van dit beleid en
de rol en verantwoordelijkheid van de Minister wordt verwezen naar de
betreffende passages op de artikelen in de begroting. Ten slotte zijn er
bedragen gereserveerd op de aanvullende post van het Ministerie van
Financiën die onder het BKZ vallen. Dit betreft onder meer de loon- en
prijsbijstelling voor de begrotingsgefinancierde BKZ-uitgaven.
In tabel 12 wordt de ontwikkeling van de begrotingsgefinancieerde
BKZ-uitgaven toegelicht. Voor de toelichting bij de verschillende mutaties
wordt verwezen naar de verdiepingsbijlage.
Tabel 12 Verticale ontwikkeling van de begrotingsgefinancierde-uitgaven en -ontvangsten (bedragen x € 1 miljoen)

Begrotingsgefinancierde-uitgaven ontwerpbegroting 2013
Mutatie Zorgopleidingen (begroting VWS)
Mutatie Caribisch Nederland (begroting VWS)
Mutatie Wtcg (begroting VWS)
Mutatie Wmo (gemeentefonds)
Mutatie loon- en prijsbijstellingen (begroting
VWS en Financien)
Totaal mutaties
Begrotingsgefinancierde-uitgaven ontwerpbegroting 2014
Begrotingsgefinancierde-ontvangsten
ontwerpbegroting 2013
Mutaties
Begrotingsgefinancierde-ontvangsten
ontwerpbegroting 2014
Netto-begrotingsgefinancierde-uitgaven
ontwerpbegroting 2013
Mutatie in de netto-begrotingsgefinancierdeuitgaven
Netto-begrotingsgefinancierde-uitgaven
ontwerpbegroting 2014

2012

2013

2014

2015

2016

2017

3.380,4
34,7
20,9
– 31,2
0,0

2.126,4
134,2
13,4
13,3
70,2

2.139,6
– 71,5
5,4
– 1,9
182,3

2.178,5
– 10,5
8,6
– 338,9
243,4

2.247,6
– 5,5
3,8
– 404,7
148,5

2.283,6
– 2,5
0,2
– 408,7
250,6

– 0,2

– 30,0

– 32,3

– 19,7

– 18,8

– 11,3

24,1

201,1

81,9

– 117,1

– 276,7

– 171,8

3.404,6

2.327,5

2.221,5

2.061,4

1.970,9

2.111,9

0,0
20,9

0,0
152,0

0,0
0,0

0,0
0,0

0,0
0,0

0,0
0,0

20,9

152,0

0,0

0,0

0,0

0,0

3.380,4

2.126,4

2.139,6

2.178,5

2.247,6

2.283,6

3,2

49,1

81,9

– 117,1

– 276,7

– 171,8

3.383,7

2.175,5

2.221,5

2.061,4

1.970,9

2.111,9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

2018

2.098,4

0,0

2.098,4

190

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Figuur 6 Begrotingsgefinancieerd BKZ

Opleidingsfonds (begrotingsdeel)
5%
Loon- en prijsbijstelling
0%

Caribisch Nederland
4%
Wtcg
16%

Wmo
(gemeentefonds)
75%

4. Financiering van de zorguitgaven
4.1 Totaalbeeld
Deze paragraaf gaat in op de financiering van de zorguitgaven die
toegerekend worden aan het BKZ. Het grootste deel van de zorguitgaven
betreft uitgaven in het kader van de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de
Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Een beperkt deel van
zorguitgaven verloopt via de rijksbegroting en wordt gefinancierd via
belastinginkomsten. Een uitsplitsing voor het jaar 2014 staat in tabel 13. In
het vervolg van deze paragraaf wordt dieper ingegaan op de financiering
van de Zvw en van de AWBZ.
Tabel 13 Financiering bruto BKZ-uitgaven (bedragen x € 1 miljard)
2014
Zvw
w.v. eigen betalingen
AWBZ
w.v. eigen betalingen
Overheid (opleidingen/Wtcg/Caribisch Nederland)
Overheid (gemeentefonds)
Bruto BKZ-uitgaven stand VWS ontwerpbegroting 2014

42,6
(3,1)
28,1
(1,9)
0,6
1,7
72,9

Bron: VWS

4.2 De financieringssystematiek
Zorgverzekeringswet (Zvw)
Het overgrote deel van de zorguitgaven in het kader van de Zorgverzekeringswet (Zvw) loopt via zorgverzekeraars. Zij betalen zorgaanbieders
voor de zorg die is geleverd aan hun verzekerden. Een beperkt deel van de
zorguitgaven wordt rechtstreeks aan zorgaanbieders betaald vanuit het
zorgverzekeringsfonds (ZVF). Dit betreft vooral de beschikbaarheidbijdrage. Het gaat daarbij om zorgprestaties waarvoor het niet mogelijk en/of
wenselijk is de kosten aan individuele verzekerden toe te rekenen. De
grootste onderdelen zijn de kosten van opleidingen en de zogenaamde
beschikbaarheidbijdrage academische zorg. Daarnaast gaat het om enkele
kleinere onderdelen zoals brandwondenzorg, traumazorg, spoedeisende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

191

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

zorg en een deel van de kapitaallasten. Naast de beschikbaarheidbijdrage
wordt vanuit het zorgverzekeringsfonds ook een deel van de grensoverschrijdende zorg betaald.
Figuur 1: Financieringsstromen Zvw
Eigen Risico

Zorgverzekeraars

Nominale premie

Uitgaven
zorg
Vereveningsbijdrage

Burgers
Werkgevers

CER
IAB

Zorgverzekeringsfonds
Beschikbaarheids-

Zorgverleners

bijdrage
Rijksbijdrage
kinderen

Zorgtoeslag

Overheid

Belasting

Ter financiering van de uitgaven ontvangen zorgverzekeraars van hun
verzekerden een nominale premie, het eigen risico en eigen bijdragen.
Daarnaast ontvangt elke zorgverzekeraar een vereveningsbijdrage uit het
zorgverzekeringsfonds. Dit bedrag houdt rekening met het risicoprofiel
van de verzekerdenpopulatie van iedere zorgverzekeraar en met het eigen
risico en de eigen bijdrage die hij ontvangt. Op deze manier komt een
zorgverzekeraar per premiebetalende verzekerde naar verwachting een
gelijk bedrag per volwassen verzekerde op zijn zorgkosten tekort. Dit
bedrag is de zogenaamde nominale rekenpremie. Deze systematiek zorgt
voor een gelijk speelveld voor alle zorgverzekeraars. Dat is nodig omdat
verzekeraars zich moeten houden aan de wettelijke acceptatieplicht van
verzekerden. Ook ontvangen zorgverzekeraars uit het zorgverzekeringsfonds een vergoeding voor de beheerskosten van verzekerde kinderen.
Zorgverzekeraars moeten de rest van hun beheerskosten dekken uit de
nominale premie. Verder moeten zij reserves opbouwen om zeker te
stellen dat zij altijd aan hun verplichtingen kunnen voldoen. De Nederlandsche Bank (DNB) stelt minimumeisen aan deze reserves. Zorgverzekeraars kunnen de beheerskosten en de reserveopbouw financieren door
middel van een opslag op de rekenpremie: de opslagpremie. In die opslag
kunnen zorgverzekeraars ook winsten en verliezen uit het verleden,
afwijkende inschattingen ten aanzien van de zorguitgaven of risicoopslagen verwerken. Door verschillen in de opslagpremie concurreren
zorgverzekeraars met elkaar.
Het zorgverzekeringsfonds ontvangt ter financiering van zijn uitgaven de
inkomensafhankelijke bijdrage (IAB) en een rijksbijdrage. Daarnaast
ontvangt het zorgverzekeringsfonds de premievervangende bijdrage van
verdragsgerechtigden en rente. Vanuit het fonds worden zorgverzekeraars
gedeeltelijk gecompenseerd voor kosten van wanbetaling. Tot en met
2013 wordt vanuit het zorgverzekeringsfonds ook de compensatie eigen
risico betaald. In de Zvw is geregeld dat het zorgverzekeringsfonds niet
structureel mag werken met tekorten of overschotten. Daarom dient een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

192

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

gebleken negatief vermogen snel te worden weggewerkt via meer dan
lastendekkende premies.
De overheid verstrekt een rijksbijdrage aan het zorgverzekeringsfonds.
Deze bijdrage maakt het mogelijk dat bij kinderen geen nominale premie
in rekening hoeft te worden gebracht. De overheid betaalt daarnaast
zorgtoeslag aan huishoudens met lage en middeninkomens ter gedeeltelijke compensatie van de nominale premie. De rijksbijdrage en de
zorgtoeslag worden gedekt uit belastinginkomsten.
De zorgtoeslag waarborgt dat geen enkel huishouden een groter deel van
zijn inkomen aan ziektekostenpremie hoeft te betalen dan wat op grond
van de Wet op de zorgtoeslag als aanvaardbaar wordt beschouwd. De
lasten die daar boven uit stijgen komen in aanmerking voor compensatie
via de zorgtoeslag. Het aanvaardbare deel van het inkomen is in de wet
vastgelegd in percentages. Maatgevend voor de premielasten zijn in het
kader van de zorgtoeslag niet de feitelijke, door de burger betaalde
premies, maar de standaardpremie. De standaardpremie is bepaald als
het gemiddelde van de premies die worden betaald in de markt,
vermeerderd met het gemiddelde bedrag dat een verzekerde aan eigen
risico betaalt18. De zorgtoeslag maakt geen onderdeel uit van het
uitgavenkader, maar valt net als de zorgpremies onder het inkomstenkader. Dat betekent dat het kabinet een hogere zorgtoeslag beschouwt als
een vorm van lastenverlichting.
Uiteindelijk worden alle zorguitgaven betaald door burgers en bedrijven
via de nominale premie, de inkomensafhankelijke bijdrage, eigen
betalingen en belastingen. In de Zvw is vastgelegd dat evenveel
inkomsten worden gegenereerd via de inkomensafhankelijke bijdrage als
via de nominale premie, de eigen betalingen en de rijksbijdrage samen
(de 50/50-verdeling). De 50/50-verdeling impliceert dat uitgavenstijgingen
bij verzekeraars voor 50% moeten worden gedekt uit de IAB. Dat wordt
bereikt door de bijdrage uit het fonds aan verzekeraars te verhogen.
Omgekeerd dient een stijging van de rechtstreekse uitgaven van het fonds
voor de helft te worden opgevangen via nominale premies. Dat wordt
bereikt door de bijdrage voor de zorgverzekeraars te verlagen19.
Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)
Het overgrote deel van de zorguitgaven in het kader van de AWBZ loopt
via zorgkantoren naar zorgaanbieders (of via het Centraal Administratiekantoor (CAK) in opdracht van zorgkantoren). De uitzondering hierop
vormen persoonsgebonden budgetten (pgb’s). Daarbij wordt geld door
zorgkantoren overgemaakt naar burgers die zelf zorg inkopen. Zorgkantoren ontvangen hun geld uit het Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten (AFBZ).

18

19

Er wordt gerekend met het gemiddeld eigen risico dat een verzekerde betaalt die geen
compensatie eigen risico ontvangt.
In de wet is ook vastgelegd dat indien de gerealiseerde verhouding niet 1 op 1 is, er een
correctie plaatsvindt in volgende jaren. Dit betekent dat als de verhouding van de gerealiseerde inkomsten in enig jaar anders uitvalt dan beoogd (bijvoorbeeld omdat de inkomensafhankelijke bijdrage € 200 miljoen tegenvalt), er in een volgend jaar allereerst weer wordt
uitgegaan van een 50/50-verdeling (waardoor de inkomensafhankelijke bijdrage € 200 miljoen
meer stijgt dan de nominale premie), maar daarnaast in vier jaar de «fout» van € 200 miljoen
wordt weggewerkt door de inkomensafhankelijke bijdrage € 50 miljoen hoger vast te stellen
dan het nominale deel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

193

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Het AFBZ ontvangt ter financiering van zijn uitgaven (door toedoen van de
Belastingdienst) de AWBZ-premie. De AWBZ-premie wordt geheven als
percentage over het inkomen in de eerste en tweede belastingschijf, na
aftrek van een deel van de heffingskortingen. Deze heffingskortingen (die
bestaan sinds de belastingherziening 2001) beperken voor burgers de te
betalen loon- en inkomstenheffing. Ze beperken dus zowel de te betalen
inkomsten- en loonbelasting als de te betalen premies volksverzekeringen
(AWBZ, AOW en ANW). Voor 2001 waren er aftrekposten die zwaarder
drukten op de belastingen en minder op de premies volksverzekeringen.
Het AFBZ ontvangt van de overheid een bijdrage in de kosten van
kortingen (BIKK). Via deze bijdrage wordt het AFBZ gecompenseerd voor
het drukkend effect op de AWBZ-premies dat uitgaat van de belastingherziening 2001. Het AFBZ ontvangt van burgers (via het CAK) de eigen
bijdrage AWBZ en betaalt rente aan de overheid.
In de AWBZ geldt – anders dan in de Zvw – niet de eis dat het fonds geen
tekorten of overschotten mag hebben. Daartoe is ook geen noodzaak. Het
saldo van het AFBZ telt mee in het saldo van de totale overheid (het
EMU-saldo). Als het EMU-saldo zich acceptabel ontwikkelt, is het niet erg
als het AFBZ een groot tekort heeft en de andere onderdelen van de
overheid een overschot. Omdat de uitgaven sinds 2007 de inkomsten van
het AFBZ steeds (fors) te boven gaan, is er al die jaren een negatief
exploitatiesaldo in het fonds. Dat leidt tot een fors oplopend negatief
vermogen in het AFBZ.
Figuur 2: Financieringsstromen AWBZ
PGB

Zorgkantoren

Uitgaven
zorg

Beheers- Vereveningskosten
bijdrage

Burgers
Werkgevers

Eigen bijdragen
AWBZ-premie

Algemeen Fonds
Bijzondere
Ziektekosten

BIKK

Belasting

Zorgverleners

Rente

Overheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

194

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

4.3 De financiering in 2014
Zorgverzekeringswet
Tabel 14 geeft een overzicht van de uitgaven en inkomsten uit hoofde van
de Zorgverzekeringswet (Zvw). De zorguitgaven van zorgverzekeraars, de
belangrijkste uitgavenpost op grond van de Zvw, stijgen met € 1,7 miljard
van 2013 naar 2014. Vanwege de te sluiten Hoofdlijnenakkoorden is deze
stijging neerwaarts bijgesteld ten opzichte van de raming in de begroting
2013. De rechtstreekse betalingen vanuit het zorgverzekeringsfonds
(beschikbaarheidbijdragen en uitgaven in het kader van internationale
verdragen) groeien naar verwachting met ruim € 0,3 miljard.
Bij de beheerskosten en reserveopbouw van zorgverzekeraars wordt een
daling van € 0,4 miljard verwacht ten opzichte van de raming voor 2013.
Dit is het saldo van een stijging van de beheerskosten met € 0,05 miljard
en een daling van de reserveopbouw met € 0,5 miljard. Die reserveopbouw was in 2013 al substantieel lager dan in 2012. Dit is onder andere
omdat zorgverzekeraars hun premies in 2013 € 0,3 miljard lager hebben
vastgesteld dan geraamd in de begroting 2013. Door de premie lager vast
te stellen dan geraamd in de begroting 2013, hebben de zorgverzekeraars
(een deel van) het resultaat dat ze vorig najaar voorzagen als gevolg van
meevaller bij de uitgaven over 2012 en 2013 reeds teruggegeven aan de
verzekerden.
Verondersteld wordt dat zorgverzekeraars in 2014 wederom een deel van
het over 2012 en 2013 behaalde resultaat gaan teruggeven via een lagere
premie. Daarbij is van belang dat zorgverzekeraars dienen te voldoen aan
minimale solvabiliteitseisen van DNB. In verband met de continuïteit van
de sector is het opportuun dat zorgverzekeraars meer reserves hebben
dan die minimale eis. Het is echter niet wenselijk als zorgverzekeraars te
grote reserves aanhouden (oversolvabiliteit). Met de zorgverzekeraars is
afgesproken te komen tot een transparante premiestelling en dat zij
evenwichtig zullen omgaan met hun reserveringenbeleid. Hiertoe zijn zij
eveneens genoodzaakt door de concurrentie op de zorgverzekeringsmarkt.
Bij de raming van de premie is er van uitgegaan dat de zorgverzekeraars
een deel van hun oversolvabiliteit zullen inzetten om de premie lager te
kunnen vaststellen. De solvabiliteitsratio, de verhouding tussen aanwezige
solvabiliteit en minimaal vereiste solvabiliteit, zal hierdoor beperkt dalen.
De overige baten van het zorgverzekeringsfonds (rentebaten, bijdragen
van verdragsgerechtigden, kosten en opbrengsten wanbetalers en
onverzekerden) zijn vrijwel constant.
Als gevolg van tegenvallers bij inkomsten en uitgaven in 2006 tot en met
2012 zijn er tekorten ontstaan in het zorgverzekeringsfonds. Om deze
tekorten weg te werken zijn de premies zodanig vastgesteld dat de
inkomsten van het fonds in 2012 en 2013 hoger zijn dan de uitgaven. Naar
huidige inschatting is het tekort daarmee weggewerkt. Het is dus niet
langer nodig om een positief exploitatiesaldo in het fonds te hebben,
waardoor het saldo van het fonds van 2013 op 2014 met € 1,7 miljard kan
dalen.
De hierboven beschreven ontwikkeling van lasten, saldo en overige baten
leidt ertoe dat er in 2014 € 44,2 miljard aan premies, rijksbijdragen en
eigen betalingen nodig zijn; dit is € 0,2 miljard minder dan in 2013. Dit
resulteert in een beperkte daling van de inkomensafhankelijke bijdragen,
de nominale premie en de rijksbijdrage van 2013 op 2014, terwijl de eigen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

195

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

betalingen toenemen. Deze ontwikkelingen worden later in deze paragraaf
toegelicht.
Tabel 14 Financiering Zvw (bedragen x € 1 miljard)

Uitgaven ten laste van de macropremielast
Zorguitgaven zorgverzekeraars
Rechtstreekse uitgaven zorgverzekeringsfonds
BKZ-relevante uitgaven
Beheerskosten/reserveopbouw
zorgverzekeraars
Overige baten zorgverzekeringsfonds
Saldo zorgverzekeringsfonds
Totaal te financieren
Financiering
Inkomensafhankelijke bijdrage
Nominale premie
Rijksbijdrage kinderen
Eigen betalingen
Totaal

2012

2013

2014

35,1

38,1

39,9

1,1
36,2

2,4
40,6

2,7
42,6

3,5
0,1
1,7
41,6

2,0
0,1
1,7
44,4

1,6
0,0
0,0
44,2

20,6
16,7
2,4
1,9
41,6

22,5
16,6
2,6
2,7
44,4

22,1
16,4
2,5
3,1
44,2

Bron: VWS. De meeste cijfers in de kolom 2012 zijn afkomstig van of afgeleid van informatie van
het CVZ. De rechtstreekse uitgaven van het ZVF en het cijfer voor de zorguitgaven van zorgverzekeraars (voor alle sectoren behalve ziekenhuizen en ggz) zijn gebaseerd op CVZ-informatie van
juni. Voor de ziekenhuizen en de ggz is het cijfer deels gebaseerd op CVZ- en deels op
NZa-informatie. De nominale premie en de inkomensafhankelijke bijdrage zijn overgenomen van
het CPB. De rijksbijdrage is gebaseerd op CVZ-informatie van maart. Dit geldt ook deels voor de
post overige baten (rentebaten). Een ander deel van deze post (wanbetalers, onverzekerden,
verdragsgerechtigden) is overgenomen uit het financieel verslag uitvoeringstaken 2012 van het
CVZ. Bij de bijdrage uit het zorgverzekeringsfonds aan de zorgverzekeraars is de beoogde
bijdrage uit de begroting 2012 verwerkt. Deze post is niet meer afhankelijk van de uitgaven van
zorgverzekeraars, vanwege het afschaffen van de macronacalculatie. Bijstellingen zijn nog wel
mogelijk op grond van de risicoverevening, maar het CVZ heeft daarover nog geen beeld. De
post beheerskosten/reserveopbouw zorgverzekeraars is het saldo van de nominale premies en de
bijdrage aan verzekeraars uit het fonds enerzijds en de geraamde zorguitgaven van zorgverzekeraars anderzijds.

Het zorgverzekeringsfonds (ZVF)
In tabel 15 staan de uitgaven en inkomsten van het zorgverzekeringsfonds
en de individuele zorgverzekeraars20. Hierin staan de posten uit tabel 14,
maar daarnaast betalingen van het fonds aan de zorgverzekeraars.

20

In tabel 15 zijn de zorguitgaven van zorgverzekeraars, de uitkering aan de verzekeraars en het
exploitatiesaldo van het ZVF in 2013, inclusief een incidentele bijstelling met € 0,1 miljard in
verband met de dbc-hobbel bij de revalidatiezorg. In 2013 worden de zorgverzekeraars
geconfronteerd met een incidentele opwaartse bijstelling van hun schadelast vanwege de
introductie van dbc’s in de overgehevelde geriatrische revalidatiezorg. Zorgverzekeraars
dienen in 2013 zowel alle geleverde zorg in 2013 te verantwoorden als geleverde zorg in 2014
op in 2013 geopende dbc’s. Deze schadestijging hangt dus niet samen met meer geleverde
zorg. Daarom is deze stijging niet relevant voor het BKZ en het EMU-saldo. Om te voorkomen
dat zorgverzekeraars ter dekking van deze louter boekhoudkundige hobbel hun premie
verhogen worden zij hiervoor gecompenseerd via het ZVF. Deze incidentele uitgave van het
ZVF hoeft niet te worden opgevangen via hogere premies, omdat het normvermogen van het
ZVF in samenhang hiermee is aangepast. In tabel 14 is bij de uitgaven en het saldo van het
ZVF geen rekening gehouden met deze incidentele hobbel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

196

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 15 Exploitatie en premiestelling Zvw (bedragen x € 1 miljoen)
2012

2013

2014

20.928,1

23.184,0

24.625,2

19.689,8

20.587,0

21.758,0

172,5

171,3

171,2

1.065,8

2.425,7

2.696,0

Inkomsten
– Inkomensafhankelijke bijdrage
– Rijksbijdrage voor kinderen
– Compensatie eigen risico
– Overige baten

22.669,6
20.577,2
2.379,0
– 169,8
– 116,8

24.781,2
22.488,2
2.565,5
– 186,8
– 85,7

24.607,6
22.149,5
2.498,5
0,0
– 40,4

Exploitatiesaldo

1.741,5

1.597,2

– 17,5

– 3.332,8
– 1.636,5

– 1.735,6
– 1.763,2

– 1.753,2
– 1.763,2

– 1.696,3

27,5

10,0

38.668,4
35.146,1
3.522,3

40.285,5
38.264,3
2.021,2

41.434,1
39.860,8
1.573,3

38.668,4

40.285,5

41.434,1

19.689,8

20.587,0

21.758,0

172,5
13.975,5
2.715,7
1.968,7
146,2

171,3
15.356,3
1.277,5
2.866,4
27,0

171,2
14.977,7
1.402,2
3.098,1
27,0

ZORGVERZEKERINGSFONDS
Uitgaven
– Uitkering aan zorgverzekeraars voor
zorg
– Uitkering voor beheerskosten
kinderen
– Rechtstreeks uitgaven zorgverzekeringsfonds

Vermogen Zorgverzekeringsfonds
Vermogensnorm1
Vermogenssaldo Zorgverzekeringsfonds
INDIVIDUELE ZORGVERZEKERAARS
Uitgaven
– Zorg
– Beheerskosten/exploitatiesaldi
Inkomsten
– Uitkering van zorgverzekeringsfonds
voor zorg
– Uitkering van voor beheerskosten
kinderen
– Nominale rekenpremie
– Nominale opslagpremie
– Eigen risico
– Overige baten
1

Het feitelijk vermogen van het ZVF wordt vanaf 2008 negatief beïnvloed door een boekhoudkundige verschuiving in verband met de introductie van dbc’s in de GGZ. Deze verschuiving is
niet relevant voor het EMU-saldo en het BKZ. Via de vermogensnorm van – € 1,6 miljard wordt
voorkomen dat deze boekhoudkundige verschuiving wel premieconsequenties heeft. Deze
vermogensnorm is vanaf 2013 – € 1,8 miljard in verband met de hiervoor genoemde dbc-hobbel
bij de geriatrische revalidatiezorg.

Bron: VWS

Uit tabel 15 blijkt dat de uitgaven van het zorgverzekeringsfonds van 2013
naar 2014 stijgen met € 1,4 miljard terwijl de inkomsten dalen met
€ 0,2 miljard. Dit is mogelijk omdat er in 2014 anders dan in 2013 geen
positief exploitatiesaldo hoeft te zijn. Zoals hiervoor is toegelicht, is het
vermogen van het fonds zodanig verbeterd dat dit niet nodig is. De
inkomsten van het zorgverzekeringsfonds bestaan vooral uit de inkomensafhankelijke bijdrage en de rijksbijdrage ter dekking van de fictieve
premielast van kinderen tot 18 jaar.
De inkomensafhankelijke bijdrage daalt van 2013 naar 2014 met
€ 0,3 miljard. Dit hangt voor € 0,1 miljard samen met de daling van de in
tabel 14 gepresenteerde totale te financieren kosten van 2013 op 2014 van
€ 0,2 miljard (die voor 50% neerslaan in lagere IAB en voor 50% in lagere
nominale inkomsten). De resterende daling van de IAB van € 0,2 miljard
hangt samen met een verschuiving binnen de lasten op grond van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

197

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

50/50-regel21. De rijksbijdrage volgt de ontwikkeling van het aantal
kinderen en de ontwikkeling van de nominale premie plus eigen
betalingen en daalt daardoor met € 0,1 miljard. Zorgverzekeraars
ontvangen uit het zorgverzekeringsfonds een vergoeding voor de
beheerskosten van verzekerde kinderen die louter afhankelijk is van het
aantal verzekerde kinderen. De rechtstreekse betalingen uit het zorgverzekeringsfonds (beschikbaarheidsbijdragen en uitgaven internationale
verdragen) stijgen vooral vanwege de overheveling van opleidingen uit de
begroting naar de Zvw. De Compensatie Eigen Risico (CER) wordt
beëindigd met ingang van 2014. Via het zorgverzekeringsfonds lopen ook
de overige baten (rentebaten, premievervangende bijdragen verdragsgerechtigden en kosten en opbrengsten wanbetalers). Deze worden bij de
inkomsten geboekt.
De grootste uitgavenpost van het zorgverzekeringsfonds is de bijdrage
aan de zorgverzekeraars ter gedeeltelijke dekking van de zorgkosten. De
bijdrage aan zorgverzekeraars stijgt op grond van de 50/50-regel. Die regel
bepaalt – gegeven de totale lasten en gegeven de ontwikkeling van het
eigen risico – hoe de inkomensafhankelijke bijdrage en de nominale
premie zich moeten ontwikkelen. Daaruit volgt voor 2014 een daling van
de nominale premie met € 0,3 miljard. De stijging van de bijdrage uit het
zorgverzekeringsfonds aan de zorgverzekeraars met € 1,2 miljard maakt
dat mogelijk22. Er ontstaat binnen het zorgverzekeringsfonds ruimte voor
de stijging van die bijdrage omdat er geen positief saldo van het
zorgverzekeringsfonds meer nodig is, en de compensatie eigen risico
komt te vervallen.
Het beoogde exploitatiesaldo van het zorgverzekeringsfonds in 2014 is
nul. Het vermogenssaldo van het zorgverzekeringsfonds per ultimo 2013
wordt geschat op € 0,0 miljard. Het negatieve vermogen dat enige jaren
heeft bestaan is daarmee geheel weggewerkt. Via de premiestelling wordt
gepoogd het vermogenssaldo op nul te houden.
De zorgverzekeraars
De uitgaven van de zorgverzekeraars worden gevormd door de uitgaven
aan zorg en de beheerskosten/reserveopbouw. De ontwikkeling hiervan is
hierboven toegelicht. Dat geldt ook voor de bijdrage die zorgverzekeraars
ontvangen uit het zorgverzekeringsfonds ter gedeeltelijke dekking van de
zorgkosten die zij moeten betalen. Zorgverzekeraars ontvangen ook het
eigen risico en de eigen bijdragen van hun verzekerden. De opbrengst

21

Over de jaren 2006 tot en met 2012 heeft de IAB fors minder opgeleverd dan de nominale
inkomsten. Omdat in de begroting 2013 een verschil van € 1,6 miljard werd voorzien, is de IAB
2013 zodanig vastgesteld dat de IAB in 2013 naar de inschatting in de begroting 2013 € 0,4
miljard meer zou opleveren dan de nominale inkomsten. De IAB 2013 levert naar huidig inzicht
€ 0,2 miljard minder op dan in de begroting geraamd vanwege tegenvallende economische
groei. Omdat de zorgverzekeraars hun nominale premie 2013 lager hebben vastgesteld dan
geraamd in de begroting 2013 en de eigen bijdrage GGZ geschrapt is, komt de IAB in 2013 op
grond van de huidige raming € 0,6 miljard hoger uit dan de nominale component. Mede
vanwege bijstellingen van de cijfers voor 2011 en 2012 heeft de IAB over de jaren 2006 tot en
met 2013 € 0,7 miljard minder opgeleverd dan de nominale inkomsten. Dit verschil wordt in
vier jaar weggewerkt. De IAB 2014 wordt daarom € 0,2 miljard hoger vastgesteld dan de
nominale inkomsten. De daling van het verschil tussen de IAB en de nominale inkomsten met
€ 0,4 miljard leidt tot een daling van de IAB met € 0,2 miljard en tot een stijging van de
nominale inkomsten met € 0,2 mld.
22
Zowel de ontwikkeling van de uitgaven van zorgverzekeraars als de bijdrage uit het ZVF aan
zorgverzekeraars wordt in 2013 voor ruim € 0,1 miljard vertekend in verband met de (compensatie van de) dbc-hobbel bij revalidatie; zie voetnoot 20. Gecorrigeerd voor deze hobbel stijgt
de bijdrage uit het ZVF met € 1,3 miljard.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

198

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

daarvan stijgt van 2013 op 2014 met € 0,2 miljard in verband met de
indexering van het eigen risico.
De totale nominale premie daalt van 2013 op 2014 met € 0,3 miljard. Deze
daling wordt net als bij de inkomensafhankelijke bijdrage voor
€ 0,1 miljard verklaard door de daling van de in tabel 14 gepresenteerde
totale te financieren kosten. De daling van de nominale premie wordt
vergroot met € 0,2 miljard door de stijging van het eigen risico en met
€ 0,2 miljard door het vervallen van de compensatie eigen risico. Het
rechttrekken van de 50/50-verdeling leidt, zoals hiervoor gemeld, tot een
beperking van de daling met € 0,2 miljard.
De daling van de nominale premie betreft een daling van € 0,4 miljard bij
de rekenpremie en een stijging van € 0,1 miljard bij de opslagpremie. De
via de rekenpremie te financieren last daalt van € 43,4 miljard naar
€ 42,6 miljard.23 Deze daling van € 0,8 miljard slaat voor de helft neer in
nominale rekenpremie (€ 0,4 miljard). De daling van de rekenpremie
wordt met € 0,2 miljard vergroot door de stijging van het eigen risico en
voor eveneens € 0,2 miljard door het vervallen van de compensatie eigen
risico en beperkt door het vervallen van eigen bijdragen (€ 0,2 miljard) en
het rechttrekken van de 50/50-verdeling met € 0,2 miljard, waardoor de
daling van € 0,4 miljard resulteert. De stijging van € 0,1 miljard bij de
opslagpremie is het gevolg van de geraamde daling van de winst van
zorgverzekeraars enerzijds en het niet langer ten gunste van de zorgverzekeraars komen van de meevaller bij de zorguitgaven24.
De nominale premies en inkomensafhankelijke bijdragen
Hiervoor is toegelicht hoe de uitgaven en inkomsten zich op macroniveau
naar huidig inzicht ontwikkelen tussen 2013 en 2014. Daarbij wordt
rekening gehouden met de huidige inzichten voor 2013. Die waren nog
niet bekend toen de premies 2013 werden vastgesteld. Bij het verklaren
van de premiestijging van 2013 naar 2014 op microniveau moet het
huidige beeld 2014 worden vergeleken met het beeld 2013 ten tijde van de
premievaststelling. Dat is in de meeste gevallen de begroting 2013.
De inkomensafhankelijke bijdrage daalt van 7,75% in 2013 naar 7,5% in
2014. Bij de nominale premie wordt een daling geraamd van gemiddeld
€ 1.250 in 2013 naar gemiddeld € 1.226 in 2014.
In tabel 16 staan de oorzaken van de premieontwikkeling.

23

Via de rekenpremies worden alle onderdelen van de totale te financieren last gedekt, met
uitzondering van de beheerskosten/winst van zorgverzekeraars. De raming daarvan ten tijde
van de begroting 2013, toen de rekenpremie 2013 werd bepaald, bedroeg € 43,4 mld. De
raming 2014 in deze begroting bedraagt € 42,6 miljard.
24
In deze begroting worden voor 2013 lagere zorguitgaven door zorgverzekeraars geraamd dan
in de begroting 2013, met name als gevolg van goedkoper inkopen van geneesmiddelen. Dit
inkoopvoordeel mogen de zorgverzekeraars houden. De winst van zorgverzekeraars in 2014
wordt dus deels behaald via de opslagpremie en deels via goedkoper inkopen dan door VWS
geraamd. In de uitgavenraming voor 2014 in deze begroting is de meevaller bij de geneesmiddelen structureel verwerkt. Als deze conform verwachting weer optreedt in 2014, dan is dat
dus geen meevaller voor de zorgverzekeraars. De gehele geraamde winst moet daarom gedekt
worden via de opslagpremie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

199

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 16 Verklaring premieontwikkeling1

Premies 2013
Exploitatiesaldo zorgverzekeringsfonds
Ontwikkeling zorguitgaven
Eigen betalingen
Rechtstreekse uitgaven ZVF
Beperking reserveopbouw verzekeraars
Rijksbijdrage
Overige baten
Grondslag inkomensafhankelijke premie
50/50
Totale mutatie
Premie 2014
1

Nom.premie

IAB

1.250
– 75
+45
– 30
+15
–5
+5
– 10
–
+30
– 24
1.230

7,75%
– 0,35%
+0,05%
–
+0,05%
– 0,05%
–
– 0,05%
+0,10%
– 0,05%
– 0,25%
7,50%

Door afronding tellen de onderdelen niet op tot het totaal.

De belangrijkste oorzaak van de premieontwikkeling is het wegvallen van
het beoogde exploitatiesaldo in het zorgverzekeringsfonds van € 2 miljard
uit de begroting 2013. Dit leidt tot een daling van de nominale premie met
circa € 75 en een daling van de inkomensafhankelijke bijdrage met circa
0,35 procentpunt.
Een andere belangrijke oorzaak van de premieontwikkeling is de stijging
van de zorguitgaven van zorgverzekeraars van 2013 op 2014. Die groei
van de zorguitgaven is hoger dan de groei van het aantal premiebetalers.
Dit leidt tot een stijging van de nominale premie van circa € 4525. De groei
van de zorguitgaven is ook hoger dan de groei van het premieplichtig
inkomen. De uitgavenstijging leidt daarom tot een stijging van de
inkomensafhankelijke bijdrage met circa 0,05 procentpunt. Zowel de
stijging van de nominale premie als de stijging van de inkomensafhankelijke bijdrage is beperkt door de verwachting dat de uitgavenmeevallers
bij de zorgverzekeraars in 2012, structureel zijn. Dit drukt de nominale
premie circa € 15. Zonder dit effect zou de premie vanwege de stijging
van de zorguitgaven € 60 zijn gestegen.
Een derde oorzaak van de premieontwikkeling is de verhoging van de
eigen betalingen. Het eigen risico gaat in 2014 van € 350 naar € 360
vanwege indexering. Daarnaast wordt de compensatie eigen risico
afgeschaft. Hierdoor stijgen de eigen betalingen met circa € 0,4 miljard.
Deze bijstelling slaat – anders dan alle andere bijstellingen – volledig neer
in de nominale premie, die hierdoor met € 0,4 miljard daalt, ofwel circa
€ 30.
Een vierde oorzaak van de premieontwikkeling is de groei van de
rechtstreekse uitgaven van het zorgverzekeringsfonds met € 0,4 miljard,
wat leidt tot een stijging van de nominale premie met circa € 15 en van de
inkomensafhankelijke bijdrage met circa 0,05 procentpunt.
De beperking van de reserveopbouw door zorgverzekeraars met
€ 0,1 miljard leidt tot een daling van de nominale premie met circa € 5
(circa – € 10 bij de opslagpremie en circa + € 5 bij de rekenpremie) en een
daling van de inkomensafhankelijke bijdrage van circa 0,05 procentpunt.
Let wel, deze premiedaling als gevolg van minder reserveopbouw komt
25

Hierbij is verondersteld dat de zorgverzekeraars ten tijde van de premiestelling een uitgavenmeevaller ten opzichte van de begroting voorzagen van € 0,2 mld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

200

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

bovenop de premiedaling in 2013 ten opzichte van de begroting 2013,
terwijl in die begroting al een forse premiedaling was voorzien in verband
met lagere reserveopbouw.
De daling van de rijksbijdrage met € 0,1 miljard slaat volledig neer in
hogere nominale premies. Die komen hierdoor circa € 5 hoger uit.
Bij de overige baten van het zorgverzekeringsfonds doet zich een daling
van € 0,2 miljard voor wat leidt tot een daling van de nominale premie
met € 10 en een daling van de inkomensafhankelijke bijdrage van circa
0,05 procentpunt.
Een verklaring voor de ontwikkeling van de inkomensafhankelijke bijdrage
is de neerwaartse bijstelling van het bijdrageplichtig inkomen in verband
met de lagere economische groei. Die bijstelling vergt dat de inkomensafhankelijke bijdragepercentage in 2014 hoger wordt vastgesteld om een
gegeven te innen bedrag te innen. Dit leidt tot een stijging van de
inkomensafhankelijke bijdrage van circa 0,05 procentpunt.
Een laatste verklaring is gelegen in de regels ten aanzien van de 50/50verdeling. Per saldo brengt het nominale deel in de jaren 2006 tot en met
2013 naar huidige inschatting € 0,7 miljard meer op dan de inkomensafhankelijke bijdrage. Daarom dient de inkomensafhankelijke bijdrage in
2014 € 0,2 miljard meer op te leveren dan het nominale deel. In 2013
levert het inkomensafhankelijke deel € 0,6 miljard meer op. Daarom daalt
het aandeel van de inkomensafhankelijke bijdrage in de totale premielast
van 2013 naar 2014. Dit heeft een opwaarts effect op de nominale premie
van circa € 30 en een neerwaarts effect op de inkomensafhankelijke
bijdrage van circa 0,05%.
De nominale premie wordt overigens vastgesteld door de zorgverzekeraars en het gemiddelde kan dus ook anders uitkomen dan de nu
geraamde bedragen.
Tabel 17 Premieoverzicht Zvw1

Inkomensafhankelijke bijdrage
normaal (in %)
Inkomensafhankelijke bijdrage
verlaagd (in %)
Nominale premie totaal (gemiddeld)2
w.v. Nominale rekenpremie
w.v. Nominale opslagpremie
(gemiddeld) 2
Nominale premie totaal 18–
Standaardpremie2
Verplicht eigen risico
Compensatie eigen risico (CER)2
1
2

2012

2013

2014

7,10

7,75

7,50

5,00

5,65

5,40

1.253
1.050

1.250
1.154

1.226
1.121

206
0
1.426
220
85

96
0
1.478
350
99

105
0
1.461
360
0

Afgezien van de inkomensafhankelijke bijdrage betreft dit jaarbedragen in euro.
Het cijfer 2014 betreft een raming.

Bron: VWS

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

201

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

De zorgtoeslag
De Wet op de zorgtoeslag bepaalt dat een huishouden maximaal een op
basis van een formule bepaald percentage van het inkomen dient bij te
dragen aan de nominale premie en voor de betalingen in verband met het
verplicht eigen risico. De hoogte van de zorgtoeslag wordt bepaald door
de standaardpremie (de geraamde gemiddelde nominale premie voor een
zorgverzekering plus het geraamde gemiddelde te betalen bedrag
vanwege het verplicht eigen risico) en het huishoudinkomen van de
ontvanger.
De percentages die bepalen hoeveel een huishouden zelf moet betalen
wijzigen in 2014. Dit komt enerzijds door een maatregel uit 2011 waarin is
besloten deze percentages in vier stappen te verhogen (van 2012 tot en
met 2015). Ook de wijze waarop de standaardpremie wordt bepaald,
verandert. Met ingang van 2014 wordt deze gebaseerd op de gemiddelde
premie inclusief collectieve contracten, terwijl tot en met 2013 de premie
van collectieve contracten niet werd meegenomen. De raming voor deze
standaardpremie 2014 bedraagt € 1.461. Dit komt overeen met de eerder
genoemde raming van de nominale premie van € 1.226 plus het
geraamde gemiddelde eigen risico. De Belastingdienst/Toeslagen
ontvangt – voordat de zorgtoeslag feitelijk wordt uitgekeerd – een
geactualiseerde inschatting van de hoogte van de nominale premie nadat
de zorgverzekeraars hun premie bekend hebben gemaakt.
4.4 Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)
Tabel 18: Explotatie AWBZ (bedragen x € 1 miljoen)
2012

2013

2014

ALGEMEEN FONDS
Uitgaven
– Zorgaanspraken en subsidies
– Beheerskosten

27.892,5
27.721,1
171,3

27.340,7
27.158,0
182,7

28.116,7
27.923,8
192,9

Inkomsten
– Procentuele premie
– Eigen betalingen
– Rijksbijdrage
– BIKK
– Overige baten

23.343,5
16.404,0
1.695,8
13,2
5.275,7
– 45,2

23.254,2
17.753,0
1.858,8
13,2
3.679,2
– 50,0

25.117,4
19.451,7
1.943,5
13,3
3.758,8
– 50,0

Exploitatiesaldo

– 4.549,0

– 4.086,5

– 2.999,3

Vermogen Algemeen Fonds

– 13.409,5

– 17.496,1

– 20.495,4

12,15

12,65

12,65

Procentuele premie (in %)

Bron: VWS. De meeste cijfers in de kolom 2012 zijn afkomstig of afgeleid van CVZ-informatie.
Voor de premieopbrengsten is het CBS-cijfer in de EMU-definitie gebruikt en voor de eigen
bijdragen het CAK-cijfer. Het vermogen van het Algemeen Fonds per ultimo 2012 is afgeleid van
het cijfer voor 2011 uit het financieel jaarverslag fondsen 2011 van het CVZ.

De uitgaven in het kader van de AWBZ worden gefinancierd uit het
Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten (AFBZ). Tabel 18 geeft een
overzicht van de uitgaven en inkomsten van dit fonds.
De uitgaven in tabel 18 komen overeen met de AWBZ-uitgaven uit tabel
10. De zorguitgaven groeien van 2013 op 2014 met € 0,8 miljard.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

202

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

De inkomsten van het fonds worden gedomineerd door de premieinkomsten, de eigen bijdragen en de Bijdrage in de Kosten van Kortingen
(BIKK). De AWBZ-premie-inkomsten stijgen van 2013 op 2014 met
€ 1,7 miljard. Deze stijging hangt voor circa € 0,8 miljard samen met een
hogere premiegrondslag; bij een gelijkblijvend premiepercentage zijn er
dan meer ontvangsten. De premie-inkomsten stijgen daarnaast met circa
€ 1,0 miljard in verband met de verwerking van correcties uit oude jaren.
De groei wordt daarentegen beperkt met € 0,3 miljard vanwege de
ontwikkeling van heffingskortingen en afdrachtskortingen. Daar tegenover
staat dat de BIKK € 0,1 mljard hoger uitkomt.
4.5 Wat betaalt de gemiddelde burger aan zorg
Figuur 3 laat zien dat de gemiddelde volwassene in Nederland circa
€ 5.200 betaalt aan collectief verzekerde zorg. Dat betreft niet alleen de
nominale premie en de eigen betalingen. Een Nederlander betaalt
gemiddeld ook een fors bedrag aan AWBZ-premie. De inkomensafhankelijke bijdrage wordt voor een beperkt deel rechtstreeks door burgers
betaald (gepensioneerden en zelfstandigen) en voor het grootste deel
door werkgevers. Dat laatste deel beïnvloedt wel de loonruimte en is
daarom wel meegenomen. Via de zorgtoeslag ontvangt de gemiddelde
burger een bedrag ter gedeeltelijke betaling van de nominale premie en
het eigen risico. Als laatste is meegenomen het bedrag dat via belastingen
wordt opgebracht ter dekking van de rijksbijdragen en de zorgtoeslag. De
gemiddelde lasten voor de financiering van de zorg komen voor een
volwassene daarmee uit op € 5.186 voor het jaar 2014.
Dit bedrag is het gemiddelde per volwassene. Sommige mensen betalen
meer en anderen betalen minder. Hoeveel iemand precies betaalt is
afhankelijk van zijn inkomen (en bij recht op zorgtoeslag ook van het
inkomen van zijn partner). Huishoudens met een laag inkomen betalen
duidelijk minder dan € 5.186 per persoon en huishoudens met een hoger
inkomen duidelijk meer, omdat de meeste posten inkomensafhankelijk
zijn. Dat is duidelijk bij de inkomensafhankelijke AWBZ-premies, de
inkomensafhankelijke bijdrage Zvw, de inkomensafhankelijke eigen
bijdragen AWBZ en de belastingen. Omdat huishoudens met een laag of
middeninkomen een inkomensafhankelijke zorgtoeslag ontvangen ter
compensatie van de nominale premie en het eigen risico, geldt ook bij de
nominale premies en het eigen risico dat ze in samenhang met de
zorgtoeslag toenemen met het inkomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

203

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Figuur 3: Lasten per volwassene aan zorg in 2012, 2013 en 2014 (in euro’s per
jaar)

6.000
5.000
4.000

€ 4.878

€ 5.087

€ 5.188

831

774

343

379

1.334

1.456

1.545

1.690

1.658

1.253

1.250

1.226

− 395

− 361

− 305

2012

2013

2014

971
273
1.231

3.000
2.000
1.000
0
− 1.000

Belastingen
Premies AWBZ
Nominale premie ZVW

Eigen betalingen
Inkomensafhankelijke bijdrage ZVW
Zorgtoeslag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

204

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

5 Bijlage: Historische ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en
-ontvangsten 2004–2014
Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling weer van de BKZ-uitgaven en
-ontvangsten zoals gemeld in de diverse VWS-jaarverslagen en de naar
huidige inzichten actuele VWS-stand. Voor de jaren 2013 en 2014 zijn de
cijfers uit de ontwerpbegroting 2014 opgenomen.
Historische ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten 2004–2014 (bedragen x € 1 miljoen)
2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

1

2013

20142

2

BKZ-uigaven en
-ontvangsten stand
Jaarverslagen
Bruto-BKZ-uitgaven
BKZ-ontvangsten
Netto-BKZ-uitgaven

44.811
2.203
42.608

46.184
3.851
42.333

48.194
3.847
44.347

51.276
3.705
47.571

54.879
3.081
51.798

59.355
2.978
56.377

61.699
3.032
58.667

65.004
3.189
61.815

67.631
3.662
63.969

70.232
4.717
65.514

72.895
5.069
67.826

BKZ-uitgaven en
-ontvangsten actuele
VWS-stand
Bruto-BKZ-uitgaven
BKZ-ontvangsten
Netto-BKZ-uitgaven

44.875
2.204
42.671

46.505
3.835
42.671

48.323
3.847
44.476

50.977
3.665
47.312

55.529
2.968
52.561

59.335
3.022
56.313

62.535
3.032
59.503

64.521
3.185
61.336

67.509
3.662
63.847

70.232
4.717
65.514

72.895
5.069
67.826

1
Exclusief de eenmalige stimuleringsimpuls voor de bouw uit het aanvullend coalitieakkoord Balkenende IV (€ 320 mln.) die niet aan het BKZ is
toegerekend
2
De cijfers voor het jaar 2013 en 2014 zijn de standen ontwerpbegroting 2014

Bron: Financieel Beeld Zorg uit de Jaarverslagen VWS, diverse jaren en de actuele VWS stand

Onderstaande tabel laat de actuele stand zien van de BKZ-uitgaven en
-ontvangsten per sector over 2009 tot en met 2012 stand ontwerpbegroting 2014.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

205

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Actuele stand van de BKZ-uitgaven en -ontvangsten per sector 2009 t/m 2012 (bedragen x € 1 miljoen)
2009

20101

2011

2012

Zvw-uitgaven
Eerstelijnszorg
Medisch-specialistische zorg
Ziekenvervoer
Genees- en hulpmiddelen
Geneeskundige geestelijke gezondheidszorg
Overig2
Nominaal en onverdeeld
Zvw-uitgaven ontwerpbegroting 2014

3.985,4
18.329,8
563,5
6.394,8
3.778,8
704,1
0,0
33.756,4

4.127,9
19.323,2
589,7
6.578,4
3.975,2
942,2
0,0
35.536,6

4.309,3
19.334,3
568,7
6.597,2
4.279,1
934,8
0,0
36.023,4

4.166,7
20.213,2
581,2
6.124,7
4.039,4
1.100,1
– 13,3
36.212,0

Zvw-ontvangsten
Eigen risico Zvw
Eigen bijdrage Zvw
Zvw-ontvangsten ontwerpbegroting 2014
Netto Zvw-uitgaven ontwerpbegroting 2014

1.364,0
0,0
1.364,0
32.392,4

1.480,7
0,0
1.480,7
34.055,9

1.514,5
0,0
1.514,5
34.508,9

1.798,8
146,2
1.945,0
34.266,9

AWBZ-uitgaven
Preventieve zorg (Rijksvaccinatieprogramma)
Zorg in natura
– waarvan intramurale ggz
– waarvan intramurale ghz
– waarvan intramurale v&v
– waarvan extramurale zorg
– waarvan dagbesteding en vervoer
– waarvan kapitaallasten
– waarvan overige zorg in natura

99,8

95,3

90,5

103,3

1.594,6
6.421,0
12.534,8
0,0
0,0
0,0
0,0

1.245,5
4.400,7
7.379,4
3.610,0
1.138,7
2.476,6
766,7

1.361,2
4.599,3
7.657,3
3.821,8
1.131,9
2.687,8
890,9

1.587,0
5.283,1
8.793,2
4.150,1
1.238,6
2.453,3
1.117,4

Persoonsgebonden budgetten
Mee-instellingen
Overig3
Nominaal en onverdeeld
AWBZ-uitgaven ontwerpbegroting 2014

1.917,3
176,6
477,0
0,0
23.221,1

2.156,9
180,1
474,7
206,1
24.130,7

2.255,5
183,1
537,3
4,4
25.221,0

2.472,5
190,3
435,3
68,2
27.892,5

AWBZ-ontvangsten
Eigen bijdrage AWBZ
AWBZ-ontvangsten begroting 2014
Netto AWBZ-uitgaven ontwerpbegroting 2014

1.594,3
1.594,3
21.626,8

1.478,2
1.478,2
22.652,5

1.619,6
1.619,6
23.601,4

1.695,8
1.695,8
26.196,6

Begrotingsgefinancierde uitgaven
Zorgopleidingen (VWS-begroting)
Caribisch Nederland (VWS-begroting)
Wtcg (VWS-begroting)
Wmo (gemeentefonds)
Loon- en prijsbijstelling (Annvullende post Financién)
Begrotingsgefinancierde uitgaven ontwerpbegroting 2014

824,0
0,0
0,0
1.533,2
0,0
2.357,2

839,3
0,0
487,5
1.541,0
0,0
2.867,8

1.073,4
56,7
690,3
1.456,0
0,0
3.276,4

1.171,2
84,5
637,6
1.511,3
0,0
3.404,6

Begrotingsgefinancierde ontvangsten
Overige ontvangsten
Begrotingsgefinancierde ontvangsten ontwerpbegroting 2014
Netto- Begrotingsgefinancierde ontvangsten ontwerpbegroting 2014

63,3
63,3
2.293,9

73,4
73,4
2.794,4

50,9
50,9
3.225,5

20,9
20,9
3.383,7

Bruto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting 2014
BKZ-ontvangsten ontwerpbegroting 2014
Netto-BKZ-uitgaven ontwerpbegroting 2014

59.334,7
3.021,6
56.313,1

62.535,2
3.032,3
59.502,9

64.520,8
3.185,0
61.335,8

67.509,1
3.661,8
63.847,3

1
Exclusief de eenmalige stimuleringsimpuls voor de bouw uit het aanvullend coalitieakkoord Balkenende IV (Zvw- medisch-specialistische zorg
€ 160 miljoen en AWBZ-kapitaallasten € 160 miljoen) die niet aan het BKZ is toegerekend.
2
Bij de Zvw zijn onder de post overige gezondheidszorg opgenomen de deelsectoren; grensoverschrijdende zorg, beheerskosten uitvoeringsorganen Zvw en multidisciplinaire zorgverlening
3
Bij de AWBZ zijn onder de post overige langdurige zorg opgenomen de deelsectoren; subsidie langdurige zorg, beheerskosten/diversen AWBZ en
langdurige zorg onverdeeld

Bron: VWS, NZa-gegevens over de productieafspraken en voorlopige realisatiegegevens, CVZ-gegevens over de financieringslasten Zvw en AWBZ.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

206

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Na het verschijnen van het jaarverslag kunnen er nog aanpassingen in de
cijfers voor de jaren 2009–2012 plaatsvinden. Deze aanpassingen zijn
meegenomen in bovenstaand overzicht. Een aantal keren per jaar worden
de zorguitgaven geactualiseerd. Dit gebeurt aan de hand van budgetgegevens van de NZa en financieringsgegevens van het CVZ.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

207

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

6. Verdieping Financieel Beeld Zorg
6.1 Verdieping in de BKZ-deelsectoren
In deze verdiepingsbijlage wordt een overzicht gegeven van de ontwikkelingen van de uitgaven onder het Budgettair Kader Zorg. Deze verdiepingsbijlage is opgedeeld in de Zvw en de AWBZ en sluit hiermee aan bij
de presentatie van het BKZ (zie Financieel Beeld Zorg). De mutaties zijn
niet per artikel toegelicht maar per deelsector binnen de Zvw dan wel
AWBZ. Dit geeft een overzichtelijk en gedetailleerd beeld van de budgettaire ontwikkelingen binnen de afzonderlijke onderdelen van de zorg. De
mutaties zijn weergegeven ten opzichte van de ontwerpbegroting 2013 en
zijn onderverdeeld in verschillende categorieën: nominaal, mee- en
tegenvallers, intensiveringen, maatregelen en technisch.
Onder de nominale bijstelling wordt de loon- en prijsbijstelling verantwoord. De vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling wordt voor alle
zorgsectoren in eerste instantie gereserveerd op de deelsectoren
nominaal en onverdeeld. Daar staat de raming voor de jaren 2014 tot en
met 2018.
De mee- en tegenvallers bevat onder meer de actualisatie van de
zorguitgaven op basis van de meest recente cijfers van de NZa en het
CVZ. Intensiveringen en maatregelen betreffen de mutaties die het gevolg
zijn van politieke prioriteitstelling.
De technische mutaties betreffen voornamelijk herschikkingen en
financieringsmutaties. Herschikkingen betreffen budgetneutrale verschuivingen tussen verschillende deelsectoren. Bij financieringsmutaties is
sprake van een zeker tijdsverloop tussen het moment waarop de NZa de
productieafspraken van partijen ontvangt en de verwerking daarvan in de
budgetten en de bevoorschotting/declaraties van de instellingen. Als
gevolg daarvan is het gebruikelijk dat de financiering binnen een
jaargrens afwijkt van de uitgaven (budgetten) in dat jaar. Zo ontstaan
zogeheten financieringsachterstanden of -voorsprongen. Deze verschillen
worden in het daaropvolgende jaar verrekend. Tussen de jaren doen zich
daardoor incidentele financieringsschuiven voor. Meerjarig gezien volgt
de financiering echter altijd de uitgaven.
6.1.1 Zorgverzekeringswet (Zvw)
In deze bijlage wordt verder ingegaan op de financiële ontwikkelingen
binnen de Zvw in het afgelopen jaar. In tabel 1A wordt de totale mutatie
tussen ontwerpbegroting 2013 en ontwerpbegroting 2014 voor de
Zvw-uitgaven weergegeven. Tabel 1B gaat in op de ontvangsten. In tabel 2
wordt de opbouw van de Zvw op deelsector niveau weergegeven. De
sector nominaal en onverdeeld bevat de onverdeelde maatregelen, de
nog niet uitgedeelde groeiruimte en loon- en prijsbijstellingen. In deze
paragraaf wordt verder per deelsector ingegaan op alle mutaties tussen
ontwerpbegroting 2013 en ontwerpbegroting 2014.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

208

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 1A Ontwikkeling van de Zvw-uitgaven vanaf de ontwerpbegroting 2013 (bedragen x € 1 miljoen)
Uitgaven Zorgverzekeringswet

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Stand ontwerpbegroting 2013

36.986,2

41.049,9

43.181,2

45.195,0

48.401,5

51.852,7

51.852,7

Mutatie 1e suppletoire begroting
2013
Nieuwe mutaties

– 652,4
– 121,9

– 388,5
– 98,0

– 276,3
– 348,2

541,2
275,0

– 720,9
73,2

– 2.542,7
– 31,2

– 1.790,8
1.692,8

Stand ontwerpbegroting 2014

36.212,0

40.563,4

42.556,8

46.011,2

47.753,7

49.278,8

51.754,7

Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal

De mutatie eerste suppletoire begroting 2013 bestaat uit de maatregelen
uit het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Asscher en de actualisering
van de zorguitgaven. In de eerste suppletoire begroting is gemeld dat de
actualisering van de zorguitgaven leidt tot een daling van de
Zvw-uitgaven van € 460 miljoen structureel. De verlaging van de
Zvw-uitgaven wordt grotendeels veroorzaakt door de beperking van de
groeiruimte medisch-specialistische zorg, ggz en huisartsen uit het
regeerakkoord. Verder worden de Zvw-uitgaven verlaagd door de korting
op de incidentele looncomponent. De nieuwe mutaties betreffen het
verwerken van de Hoofdlijnenakkoorden 2013 en de extrapolatie 2018
(€ 1,7 miljard).
Tabel 1B Ontvangsten Zvw vanaf de ontwerpbegroting 2013 (bedragen x € 1 miljoen)
Ontvangsten Zorgverzekeringswet
Stand ontwerpbegroting 2013
Mutatie 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

1.945,0

2.851,6

2.941,1

2.755,4

2.903,5

2.972,8

2.972,8

0,0
0,0

– 145,0
0,0

79,0
105,0

139,0
339,0

139,0
323,0

139,0
344,0

258,7
344,0

1.945,0

2.706,6

3.125,1

3.233,4

3.365,5

3.455,8

3.575,5

Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal

De mutatie eerste suppletoire begroting 2013 bestaat uit de maatregelen
uit het regeerakkoord Rutte-Asscher. In het regeerakkoord is afgesproken
dat de eigen bijdrage ggz en de eigen bijdrage per verpleegdag niet
worden ingevoerd. De nieuwe mutaties worden grotendeels veroorzaakt
door de ramingsbijstelling van het eigen risico.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

209

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 2 Opbouw van de Zvw-uitgaven per sector (bedragen x € 1 miljoen)
2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Eerstelijnszorg
Huisartsenzorg
Tandheelkundige zorg
Paramedische zorg
Dieetadvisering
Verloskunde
Kraamzorg

2.335,6
712,7
629,1
0,0
200,7
288,6

2.448,6
750,9
665,4
45,9
209,7
302,8

2.528,1
750,9
679,9
46,9
212,0
303,8

2.600,4
750,9
679,8
46,9
212,0
304,6

2.663,9
750,9
679,8
46,9
212,0
304,6

2.729,8
750,9
679,8
46,9
212,0
304,6

2.729,8
750,9
679,8
46,9
212,0
304,6

Totaal begroting 2014

4.166,7

4.423,3

4.521,5

4.594,5

4.658,1

4.724,0

4.724,0

17.028,0
2.042,0
701,5

17.989,8
2.144,5
686,3

18.269,2
2.172,8
693,2

18.446,3
2.109,7
630,1

18.581,2
2.098,5
636,4

18.596,1
2.084,9
642,8

18.555,3
2.049,9
649,2

71,2

73,1

73,1

73,1

73,1

73,1

73,1

0,0
267,9
0,0
102,5
20.213,2

40,5
337,7
829,2
105,8
22.206,9

43,5
347,4
802,6
85,8
22.487,6

46,5
360,2
753,1
67,8
22.486,8

48,6
360,5
752,3
67,8
22.618,4

51,6
360,5
752,3
67,8
22.629,1

51,7
360,5
752,3
67,8
22.559,8

452,5
128,7
581,2

498,8
138,0
636,7

499,6
139,0
638,6

499,7
138,0
637,7

499,7
138,0
637,7

499,7
138,0
637,7

499,7
138,0
637,7

Genees- en hulpmiddelen
Farmaceutische hulp
Hulpmiddelen
Totaal begroting 2014

4.655,5
1.469,2
6.124,7

4.930,0
1.646,5
6.576,5

5.088,2
1.722,7
6.810,9

5.511,5
1.805,2
7.316,7

5.508,9
1.807,4
7.316,3

5.508,9
1.807,4
7.316,3

5.508,8
1.807,3
7.316,2

Geneeskundige geestelijke gezondheidszorg
Geneeskundige geestelijke gezondheidszorg
Totaal begroting 2014

4.039,4
4.039,4

4.272,0
4.272,0

4.334,0
4.334,0

4.371,4
4.371,4

4.410,7
4.410,7

4.441,9
4.441,9

4.441,9
4.441,9

0,0
0,0

1.023,1
1.023,1

1.189,8
1.189,8

1.208,5
1.208,5

1.228,4
1.228,4

1.261,8
1.261,8

1.240,1
1.240,1

Overig
Grensoverschrijdende zorg
Multidisciplinaire zorgverlening
Totaal begroting 2014

726,7
373,4
1.100,1

763,4
408,1
1.171,4

784,8
418,7
1.203,5

755,9
429,0
1.184,9

756,8
439,5
1.196,3

756,8
450,5
1.207,4

756,8
450,5
1.207,4

Nominaal en onverdeeld
Nominaal en onverdeeld
Totaal begroting 2014

– 13,3
– 13,3

253,5
253,5

1.371,0
1.371,0

4.210,7
4.210,7

5.687,8
5.687,8

7.060,9
7.060,9

9.627,8
9.627,8

36.212,0

40.563,4

42.556,8

46.011,2

47.753,7

49.278,8

51.754,7

Medisch specialistische zorg
Instellingen voor medisch-specialistische zorg
Vrijgevestigde medisch specialisten
Beschikbaarheidbijdrage academische zorg
Beschikbaarheidbijdrage overig medischespecialistische zorg
Beschikaarheidbijdrage kapitaallasten
academische zorg
Overig curatieve zorg
Geriatrische revalidatiezorg
Mondziekten en kaakchirurgie
Totaal begroting 2014
Ziekenvervoer
Ambulancevervoer
Overig ziekenvervoer
Totaal begroting 2014

Opleidingen
Beschikbaarheidbijdrage opleidingen Zvw
Totaal begroting 2014

Totaal uitgaven begroting 2014

Bron: VWS, NZa productieafspraken en (voorlopige) realisatiegegevens, CVZ (voorlopige) financieringslasten Zvw en AWBZ.

Ontvangsten Zorgverzekeringswet (Zvw)
2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Eigen risico Zvw
Eigen bijdrage Zvw

1.798,8
146,2

2.679,6
27,0

3.098,1
27,0

3.206,4
27,0

3.338,5
27,0

3.428,8
27,0

3.548,5
27,0

Totaal ontvangsten begroting 2014

1.945,0

2.706,6

3.125,1

3.233,4

3.365,5

3.455,8

3.575,5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

210

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 3 Huisartsenzorg (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
Intensiveringen
groeiruimte huisartsenzorg
substitutie huisartsenzorg
Stand ontwerpbegroting 2014

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2.324,1

2.394,1

2.412,4

2.422,7

2.422,8

2.422,8

2.422,8

0,0

43,0

43,0

43,0

43,0

43,0

43,0

11,5

11,5

11,5

11,5

11,5

11,5

11,5

0,0
0,0

0,0
0,0

36,7
24,5

61,6
61,6

87,0
99,6

113,4
139,1

113,4
139,1

2.335,6

2.448,6

2.528,1

2.600,4

2.663,9

2.729,8

2.729,8

De deelsector huisartsen bevat de huisartsenzorg inclusief de verloskundige hulp verricht door huisartsen.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
Op basis van cijfers van het CVZ over 2012 zijn de verwachte uitgaven aan
huisartsenzorg in 2013 en verder naar boven bijgesteld met
€ 11,5 miljoen.
Intensiveringen
groei huisartsenzorg
Nieuwe Hoofdlijnenakkoorden worden gesloten met ziekenhuizen,
medisch specialisten, zelfstandige behandelcentra, curatieve ggz,
eerstelijnszorgaanbieders (huisartsen, zorggroepen), zorgverzekeraars en
patiëntenorganisaties. In deze akkoorden is vastgelegd dat de groei van
de zorguitgaven wordt teruggebracht ten opzichte van het huisartsenconvenant 2012–2013 en ten opzichte van het groeipad uit het regeerakkoord
Rutte-Asscher. Voor 2014 gaat het om een regulier groeipad van
1,5%-groei en voor de jaren 2015 en verder gaat het om 1%- reguliere
groei per jaar. De groeiruimte wordt conform het akkoord meerjarig
verwerkt.
substitutie huisartsenzorg
In het op 16 juli 2013 bereikte Hoofdlijnenakkoord voor de huisartsen is er
voor 2014 een additionele groei van 1% voor gewenste substitutie
overeengekomen. Voor de jaren 2015 en verder zal deze additionele groei
voor substitutie 1,5% zijn. Omdat in de begrotingstand 2013 nog geen
substitutieruimte voor verdere jaren was verwerkt wordt die thans
conform de uitgangspunten van het onderhandelaarakkoord verwerkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

211

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 4 Tandheelkunde en tandheelkundige specialistische zorg (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
Intensiveringen
groeiruimte tandheelkundige zorg
Maatregelen
aanpassen tarieven kaakchirurgie
Stand ontwerpbegroting 2014

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

836,5

836,5

816,5

816,5

816,5

816,5

816,5

0,0

19,7

19,7

19,3

19,3

19,3

19,3

– 21,3

– 4,9

– 4,9

– 4,9

– 4,9

– 4,9

– 4,9

0,0

5,4

5,4

5,4

5,4

5,4

5,4

0,0

0,0

0,0

– 17,6

– 17,6

– 17,6

– 17,6

815,2

856,7

836,7

818,7

818,7

818,7

818,7

Deze deelsector bevat de tandheelkundige zorg en de medischspecialistische zorg mondziekten en kaakchirurgie (tandheelkundige
specialistische zorg). Het betreft zorg voor verzekerden tot en met 17 jaar
en bijzondere tandheelkunde op basis van indicatie voor volwassenen.
Verder bevat deze deelsector orthodontie door een specialist en kaakchirurgie.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
De uitgaven aan zowel tandheelkunde als medisch-specialistische zorg
mondziekten en kaakchirurgie zijn volgens de actuele gegevens van het
CVZ in 2012 minder gestegen dan was verwacht. De daling bij de
tandheelkundige zorg wordt in verband gebracht met het gestopte
experiment met vrije prijzen (dure behandelingen zijn uitgesteld naar
2013) en daarom wordt verondersteld dat de daling geen invloed heeft op
2013 en verder. De daling van € 4,9 miljoen ten opzichte van de vorige
raming wordt verwacht bij de tandheelkundige specialistische zorg.
Intensiveringen
groeiruimte tandheelkundige zorg
Dit betreft de uitdeling van de groeiruimte tranche 2013.
Maatregelen
aanpassen tarieven kaakchirurgie
Uit het onderzoek van de NZa naar de honoraria van kaakchirurgen is
gekomen dat met de korting van € 20 miljoen (per 2014) de honoraria nog
steeds te hoog zijn ten opzichte van de honoraria bij de medisch specialisten (gemiddeld € 270.000). Om bij dit gemiddelde aan te sluiten wordt
nog een extra korting van € 17,6 miljoen doorgevoerd. Gezien de beperkte
voorbereidingstijd wordt de extra korting per 2015 doorgevoerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

212

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 5 Paramedische hulp (bedragen x € 1 miljoen)1

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
Intensiveringen
groeiruimte paramedische zorg
tariefsaanpassing logopedie
Stand ontwerpbegroting 2014
1

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

617,2

614,2

614,2

614,2

614,2

614,2

614,2

0,0

13,0

13,1

13,0

13,0

13,0

13,0

3,5

3,5

3,5

3,5

3,5

3,5

3,5

0,0
8,4

14,8
19,9

14,8
34,2

14,8
34,2

14,8
34,2

14,8
34,2

14,8
34,2

629,1

665,4

679,9

679,8

679,8

679,8

679,8

Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal

De paramedische hulp omvat fysiotherapie, oefentherapie Caesar,
oefentherapie Mensendieck, logopedie en ergotherapie. In het Financieel
Beeld Zorg 2012 was dyslexie nog onderdeel van deze deelsector. Vanaf
de ontwerpbegroting 2013 is dyslexie een onderdeel van de deelsector
geneeskundige ggz.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
Op basis van cijfers van het CVZ over 2012 is bij de fysiotherapie en
oefentherapie sprake van een kleine meevaller van € 0,6 miljoen in 2012.
Bij de ergotherapie en logopedie is in 2012 sprake van een overschrijding
van € 4,1 miljoen. Beide mutaties worden structureel verondersteld.
Intensiveringen
groeiruimte paramedische zorg
Dit betreft de uitdeling van de groeiruimte tranche 2013.
tariefsaanpassing logopedie
De intensivering bij logopedie betreft een tariefsverhoging (totale
meerkosten € 34,2 miljoen) die in 3 stappen (2012–2014) wordt doorgevoerd. De verhoging over 2014 betreft de laatste stap van € 34,2 miljoen.
Uit het kostenonderzoek van NZa is naar voren gekomen dat de tarieven
sinds 1984 niet meer zijn herijkt en dat de bestaande rekennorm te krap is
voor de huidige logopedische praktijkvoering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

213

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 6 Dieetadvisering (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Intensiveringen
groeiruimte dieetadvisering
Stand ontwerpbegroting 2014

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

0,0

44,0

44,0

44,0

44,0

44,0

44,0

0,0

0,0

1,0

1,0

1,0

1,0

1,0

0,0

1,9

1,9

1,9

1,9

1,9

1,9

0,0

45,9

46,9

46,9

46,9

46,9

46,9

De uitgaven betreffen zowel dieetadvisering als voedingsvoorlichting.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Intensiveringen
groeiruimte dieetadvisering
Dit betreft de uitdeling van de groeiruimte tranche 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

214

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 7 Verloskundige zorg (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
Intensiveringen
groeiruimte verloskundige zorg
Stand ontwerpbegroting 2014

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

204,8

208,5

210,7

210,7

210,7

210,7

210,7

0,0

3,7

3,8

3,8

3,8

3,8

3,8

– 4,1

– 4,1

– 4,1

– 4,1

– 4,1

– 4,1

– 4,1

0,0

1,6

1,6

1,6

1,6

1,6

1,6

200,7

209,7

212,0

212,0

212,0

212,0

212,0

Deze deelsector bevat de extramuraal verstrekte verloskundige zorg. De
verloskundige zorg verricht door huisartsen is bij de deelsector huisartsen
opgenomen.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
Op basis van cijfers van het CVZ over 2012 is bij de verloskundige zorg
sprake van een onderschrijding van € 4,1 miljoen.
Intensiveringen
groeiruimte verloskundige zorg
Dit betreft de uitdeling van de groeiruimte tranche 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

215

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 8 Kraamzorg (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
Intensiveringen
groeiruimte kraamzorg
Stand ontwerpbegroting 2014

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

300,0

303,9

304,8

305,6

305,6

305,6

305,6

0,0

5,9

6,0

6,0

6,0

6,0

6,0

– 11,4

– 11,4

– 11,4

– 11,4

– 11,4

– 11,4

– 11,4

0,0

4,4

4,4

4,4

4,4

4,4

4,4

288,6

302,8

303,8

304,6

304,6

304,6

304,6

Op deze sector worden de uitgaven voor kraamzorg geraamd en
verantwoord. De kraamzorg is tweeledig. Allereerst houdt deze de
partusassistentie in: de hulp aan de verloskundige bij de bevalling.
Daarnaast levert de kraamverzorgende hulp gedurende de eerste dagen
na de bevalling en geeft zij advies met betrekking tot de verzorging van de
pasgeborene en de kraamvrouw.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
Op basis van cijfers van het CVZ over 2012 is bij de kraamzorg sprake van
een onderschrijding van € 11,4 miljoen. De meevaller is ruim 3% ten
opzichte van de vorige raming. Een belangrijke oorzaak is het lagere
geboortecijfer dat in verband kan worden gezien de economische
ontwikkeling.
Intensiveringen
groeiruimte kraamzorg
Dit betreft de uitdeling van de groeiruimte tranche 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

216

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 9 Instellingen voor medisch-specialistische zorg (bedragen x € 1 miljoen)1

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Intensiveringen
groeiruimte 2015 en 2016
Maatregelen
oploop maatregel Rutte-Verhagen
groeiruimte 2014 en 2015
dekking wijkverpleegkundigen
Technisch
overheveling beschikbaarheidbijdrage
kapitaallasten academische zorg
overheveling fertiliteitshormonen
overheveling injectiemateriaal groei- en
fertiliteitshormonen
overheveling vacuümpompen
overheveling trombosediensten
Stand ontwerpbegroting 2014
1

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

17.028,0

17.664,1

18.099,9

18.587,8

18.580,5

18.579,8

18.579,8

0,0

407,7

423,8

435,2

448,0

448,0

447,1

0,0

0,0

0,0

0,0

183,6

367,1

367,1

0,0
0,0
0,0

0,0
0,0
0,0

0,0
– 180,0
0,0

0,0
– 456,0
– 42,0

0,0
– 468,0
– 83,0

– 40,0
– 468,0
– 208,0

– 80,0
– 468,0
– 208,0

0,0
0,0

– 26,1
0,0

– 43,0
21,1

– 46,0
21,9

– 48,0
22,6

– 51,0
22,6

– 51,0
22,6

0,0
0,0
0,0

0,0
0,0
– 56,0

3,0
1,4
– 57,0

3,1
1,4
– 59,0

3,1
1,4
– 59,0

3,1
1,5
– 59,0

3,1
1,5
– 59,0

17.028,0

17.989,8

18.269,2

18.446,3

18.581,2

18.596,1

18.555,3

Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal

Voor de medisch-specialistische zorg zijn vooralsnog nog geen volledige en betrouwbare realisatiecijfers over 2012 beschikbaar.

Mede naar aanleiding van het bestuurlijk akkoord met de ziekenhuissector
is in de begroting vanaf 2012 een nieuw kader voor instellingen voor
medisch-specialistische zorg opgenomen. Dit kader is samengesteld uit de
voormalige onderdelen algemene en categorale ziekenhuizen, academische ziekenhuizen, ZBC’s en een groot deel van overige curatieve
instellingen (bijvoorbeeld centra voor erfelijkheidsonderzoek en dialysecentra). Ook de medisch specialisten in loondienst maken onderdeel uit
van deze nieuwe sector.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Intensiveringen
groeiruimte 2015 en 2016
Nieuwe akkoorden worden gesloten met ziekenhuizen, medisch specialisten, zelfstandige behandelcentra, curatieve ggz, eerstelijnszorgaanbieders (huisartsen, zorggroepen), zorgverzekeraars en patiëntenorganisaties. In deze akkoorden is vastgelegd dat de groei van de zorguitgaven
wordt teruggebracht ten opzichte van de akkoorden die eerder gesloten
zijn voor de periode 2012–2015 en ten opzichte van het groeipad uit het
regeerakkoord Rutte-Asscher. Voor 2014 gaat het om een verlaging van
het groeipad naar 1,5% en voor de jaren 2015 tot en met 2017 gaat het om
een verlaging tot 1%-groei per jaar. Omdat in de begrotingstand 2013 nog
geen groeiruimte voor de jaren 2016 en 2017 was verwerkt wordt die
thans conform de uitgangspunten van de Hoofdlijnenakkoorden verwerkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

217

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Maatregelen
oploop besparing regeerakkoord Rutte-Verhagen
In het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Verhagen is een besparing
opgenomen in verband met een pakket aan maatregelen dat samenhangt
met de uitbreiding van concurrentie in de zorg (uitbreiden B-segment,
invoering DOT, beperking ex-post verevening). Deze besparing bedroeg
€ 40 miljoen in 2014 en loopt uiteindelijk op tot € 330 miljoen. De oploop
in de eerste jaren was reeds verwerkt binnen het budgettaire kader van
het Hoofdlijnenakkoord 2011 en de begroting 2012. De oploop na 2016
wordt thans verwerkt.
groeiruimte 2014 en 2015
Nieuwe akkoorden worden gesloten met ziekenhuizen, medisch specialisten, zelfstandige behandelcentra, curatieve ggz, eerstelijnszorgaanbieders (huisartsen, zorggroepen), zorgverzekeraars en patiëntenorganisaties. In deze akkoorden is vastgelegd dat de groei van de zorguitgaven
wordt teruggebracht ten opzichte van de akkoorden die eerder gesloten
zijn voor de periode 2012–2015 en ten opzichte van het groeipad uit het
regeerakkoord Rutte-Asscher. Voor 2014 gaat het om een verlaging van
het groeipad naar 1,5% en voor de jaren 2015 tot en met 2017 gaat het om
een verlaging tot 1%-groei per jaar. In de begroting 2013 was voor de
jaren 2014 en 2015 een groei verwerkt van 2,5% per jaar. Thans vindt
conform de Hoofdlijnenakkoorden een aanpassing van de groei plaats
naar 1,5% in 2014 (-1%) en 1% in 2015 (-1,5%). Dit leidt tot een oplopende
neerwaartse bijstelling van het beschikbare kader.
dekking wijkverpleegkundigen
In het regeerakkoord Rutte-Asscher is afgesproken op grotere schaal
wijkverpleegkundigen in te zetten. Een deel van de budgettaire dekking
voor deze intensivering wordt geleverd door de medisch-specialistische
zorg.
Technisch
overheveling beschikbaarheidbijdrage kapitaallasten academische zorg
In de begroting 2013 was de beschikbaarheidbijdrage kapitaallasten
academische zorg onderdeel van de sector instellingen voor medischspecialistische zorg en de daarvoor in de begroting opgenomen reeks.
Deze beschikbaarheidbijdrage is bedoeld voor de kapitaallasten van de
academische zorg. In de begroting 2014 is er voor gekozen om deze
beschikbaarheidbijdrage apart op te nemen en geen onderdeel meer te
laten zijn van het kader instellingen medisch-specialistische zorg waarop
ook de uitgangspunten van de in juli 2013 overeengekomen Hoofdlijnenakkoorden van toepassing zijn.
overheveling fertiliteitshormonen
Met ingang van 1 januari 2014 worden de fertiliteitshormonen integraal en
exclusief onder de bekostiging van instellingen voor medischspecialistische zorg gebracht. Deze specialistische geneesmiddelen vallen
voortaan uitsluitend onder de Zvw-aanspraak geneeskundige zorg en niet
langer onder de aanspraak farmaceutische zorg en verdwijnen daarmee
uit het geneesmiddelen vergoedingen systeem (GVS). Kort gezegd beoogt
de overheveling te komen tot een eenduidige aanspraak op zorg met deze
specialistische geneesmiddelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

218

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

overheveling injectiemateriaal groei- en fertiliteitshormonen
Met ingang van 1 januari 2013 zijn de groeihormonen integraal en
exclusief onder de bekostiging van instellingen voor medischspecialistische zorg gebracht. Per 1 januari 2014 geldt dit ook voor de
fertiliteitshormonen. Voorheen werden de hulpmiddelen, die benodigd
zijn voor de toediening van deze geneesmiddelen, bekostigd vanuit het
extramurale hulpmiddelenkader. Met de overheveling van deze geneesmiddelen naar de aanspraak op geneeskundige zorg dienen ook de
hulpmiddelen, die daarbij horen, te worden overgeheveld. In afwijking
van de overheveling van de fertiliteitshormonen is deze reeks geen
onderdeel van de bedragen die zijn opgenomen in het Hoofdlijnenakkoord
dat gesloten gaat worden.
overheveling vacuümpompen
Met ingang van 1 januari 2014 worden de toebehoren bij de vacuümpomp
voor wondverzorging onder de bekostiging van instellingen voor
medisch-specialistische zorg gebracht. Deze overheveling volgt uit het
standpunt van het CVZ over duiding van de aanspraak en bekostiging van
deze zorg (CVZ rapport 22 november 2012). Reden voor de overheveling is
dat praktijkervaringen met de vacuümpomp leren dat een gescheiden
aanspraak en bekostiging van hoofdunit en noodzakelijke toebehoren tot
problemen leidt. In afwijking van de overheveling van de fertiliteitshormonen is deze reeks geen onderdeel van de bedragen die zijn opgenomen
in de nieuwe Hoofdlijnenakkoorden.
overheveling trombosediensten
Trombosediensten waren onderdeel van het kader instellingen medischspecialistische zorg dat ontleend is aan het Bestuurlijk Hoofdlijnenakkoord
2011. De trombosediensten hebben evenwel later aangegeven geen
onderdeel te willen uitmaken van het kader instellingen medischspecialistische zorg. De meerjarenreeks wordt hiervoor gecorrigeerd en
overgeheveld naar de sector overig curatief. Hierbij is uitgegaan van de
reeks die destijds ook in de grondslag van het Bestuurlijk Hoofdlijnenakkoord 2011 was opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

219

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 10 Vrijgevestigde medisch specialisten (bedragen x € 1 miljoen)1

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Intensiveringen
groeiruimte 2016 en 2017
transitie integrale tarieven
Maatregelen
governance ziekenhuizen
doelmatig voorschrijven medisch specialisten
honoraria ms
groeiruimte 2014 en 2015
Stand ontwerpbegroting 2014
1

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2.042,0

2.106,6

2.154,5

2.166,6

2.166,9

2.166,9

2.166,9

0,0

44,6

46,0

47,1

45,2

45,2

45,2

0,0
0,0

0,0
0,0

0,0
0,0

0,0
50,0

21,5
50,0

42,9
50,0

42,9
50,0

0,0
0,0
0,0
0,0

0,0
– 6,7
0,0
0,0

0,0
– 6,7
0,0
– 21,0

0,0
0,0
– 100,0
– 54,0

– 30,0
0,0
– 100,0
– 55,0

– 65,0
0,0
– 100,0
– 55,0

– 100,0
0,0
– 100,0
– 55,0

2.042,0

2.144,5

2.172,8

2.109,7

2.098,5

2.084,9

2.049,9

Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal

Voor de medisch-specialistische zorg zijn vooralsnog nog geen volledige en betrouwbare realisatiecijfers over 2012 beschikbaar.

Mede naar aanleiding van het bestuurlijk akkoord met de medisch
specialisten is in de ontwerpbegroting 2012 een nieuw kader voor
vrijgevestigde medisch specialisten opgenomen. In de ontwerpbegroting
2012 is hierover een nadere toelichting opgenomen. Het honorariumdeel
van de ZBC’s is onderdeel van dit kader.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Intensiveringen
groeiruimte 2015 en 2016
Met ziekenhuizen, medisch specialisten, zelfstandige behandelcentra,
curatieve ggz, eerstelijnszorgaanbieders (huisartsen, zorggroepen),
zorgverzekeraars en patiëntenorganisaties zijn afspraken gemaakt over
nieuwe Hoofdlijnenakkoorden. In deze akkoorden is vastgelegd dat de
groei van de zorguitgaven wordt teruggebracht ten opzichte van de
akkoorden die eerder gesloten zijn voor de periode 2012–2015 en ten
opzichte van het groeipad uit het regeerakkoord Rutte-Asscher. Voor 2014
gaat het om een verlaging van het groeipad naar 1,5% en voor de jaren
2015 tot en met 2017 gaat het om een verlaging tot 1%-groei per jaar.
Omdat in de begrotingstand 2013 nog geen groeiruimte voor de jaren
2016 en 2017 was verwerkt wordt die thans conform de uitgangspunten
van de Hoofdlijnenakkoorden verwerkt.
transitie integrale tarieven
Met de in juli 2013 overengekomen Hoofdlijnenakkoorden is bekrachtigd
dat de invoering van integrale tarieven per 2015 onverkort wordt
doorgezet. Door het integreren van het macrobudget voor de medisch
specialisten met dat van de ziekenhuizen, kunnen deze partijen de interne
organisatie van de te leveren zorg beter afstemmen op de behoeften en
wensen van patiënten. Dat komt de kwaliteit en doelmatigheid van de
geleverde zorg ten goede. De invoering van integrale tarieven zal er aan
bijdragen dat de (financiële) belangen van ziekenhuizen en medisch
specialisten meer gelijkgericht worden. Afgesproken is dat er (tot en met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

220

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

2024) middelen beschikbaar worden gesteld om de transitie naar integrale
bekostiging te faciliteren.
Maatregelen
governance ziekenhuizen
In het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Verhagen een besparing
opgenomen van € 10 miljoen in 2012 en structureel € 110 miljoen in
verband met verbetering van de governance. Achtergrond van deze
besparing is dat de verantwoordelijkheid voor kwaliteit en de positie van
de Raad van Bestuur van het ziekenhuis ten opzichte van de medisch
specialisten versterkt wordt. Dit is gerealiseerd door het wetsvoorstel
Wmg door te zetten, inclusief de implementatie van het beheersmodel
medisch specialisten (ook met betrekking tot hen die werkzaam zijn in
Zelfstandige Behandelcentra). Over goed bestuur in de zorg en de
wettelijke verankering ervan zal de Tweede Kamer in het najaar van 2013
een brief ontvangen. Daarnaast wordt de inzet van physician assistants
(PA) en verpleegkundig specialisten (VS) in het kader van taakherschikking
geoptimaliseerd. Ook was de insteek van deze maatregel dat het
beloningsbeleid van zorginstellingen zou veranderen wanneer de wet
normering topinkomens (WNT) zou worden aangenomen. De hiermee
samenhangende besparing van € 10 miljoen vanaf 2012 is reeds verwerkt
in het kader Hoofdlijnenakkoord 2011. Dat geldt niet voor de besparing die
als gevolg van governance en taakherschikking zou moeten optreden bij
de honoraria medisch specialisten. Deze besparing begon pas op te lopen
vanaf 2016. Dit lag buiten de termijn van de eerdere bestuurlijke
akkoorden en ook van de meerjarenreeks zoals opgenomen in de
begroting 2012. De verwerking van de oploop vindt daarom thans plaats.
doelmatig voorschrijven medisch specialisten
Het niet gerealiseerde deel (€ 6,7 miljoen) van de afgesproken besparing
doelmatig voorschrijven 2012 is op het kader vrijgevestigd medisch
specialisten in 2013 en 2014 in mindering gebracht.
honoraria medisch specialisten
De onder het huidige convenant afgesproken route van de invoering van
integrale tarieven per 2015 blijft van kracht, in lijn met de zienswijze van
de commissie-Meurs. De commissie concludeert dat er onder het
beheersmodel ruimte voor inkomensmatiging resteert. Derhalve is bij het
regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Asscher aanvullend op de akkoorden
een besparing van € 100 miljoen doorgevoerd op het budgettair kader
van medisch specialisten door deze na afloop van het lopende convenant
taakstellend te verlagen in combinatie met de honorariumtarieven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

221

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

groeiruimte 2014 en 2015
Op 16 juli 2013 zijn Hoofdlijnenakkoorden gesloten met ziekenhuizen,
medisch specialisten, zelfstandige behandelcentra, curatieve ggz,
eerstelijnszorgaanbieders (huisartsen, zorggroepen), zorgverzekeraars en
patiëntenorganisaties. In deze akkoorden is vastgelegd dat de groei van
de zorguitgaven wordt teruggebracht ten opzichte van de akkoorden die
eerder gesloten zijn voor de periode 2012–2015 en ten opzichte van het
groeipad uit het regeerakkoord Rutte-Asscher. Voor 2014 gaat het om een
verlaging van het groeipad naar 1,5% en voor de jaren 2015 tot en met
2017 gaat het om een verlaging tot 1%-groei per jaar. In de begroting 2013
was voor de jaren 2014 en 2015 een groei verwerkt van 2,5% per jaar.
Thans vindt conform de Hoofdlijnenakkoorden een aanpassing van de
groei plaats naar 1,5% in 2014 (– 1%) en 1% in 2015 (– 1,5%). Dit leidt tot
een oplopende neerwaartse bijstelling van het beschikbare kader.
Tabel 11 Beschikbaarheidbijdrage academische zorg (bedragen x € 1 miljoen)1

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
ramingsbijstelling
Maatregelen
topreferente zorg
Stand ontwerpbegroting 2014
1

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

696,3

708,5

711,5

724,7

725,0

724,6

724,6

0,0

18,9

19,2

19,3

17,1

17,1

17,1

5,3
0,0

0,0
– 41,0

0,0
– 37,5

0,0
– 43,9

0,0
– 35,7

0,0
– 29,0

0,0
– 22,5

0,0

0,0

0,0

– 70,0

– 70,0

– 70,0

– 70,0

701,5

686,3

693,2

630,1

636,4

642,8

649,2

Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal

De Universitair Medische Centra krijgen in verband met hun publieke
taken – het leveren van topreferente zorg en onderzoek en innovatie – een
subsidie in de vorm van de beschikbaarheidbijdrage academische zorg.
Deze beschikbaarheidbijdrage vervangt de academische component.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
De bijstelling op de beschikbaarheidbijdrage academische zorg is het
gevolg van enkele nabetalingen uit 2010 en 2012 die in 2012 tot een
kaseffect hebben geleid.
ramingsbijstelling
Om aan te sluiten bij de beschikbaarheidbijdrage academische zorg 2013,
zoals vastgesteld door de NZa, wordt de raming bijgesteld. Meerjarig
wordt uitgegaan van een groei van jaarlijks 1% per jaar conform de
gebruikelijke systematiek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

222

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Maatregelen
topreferente zorg
Doelmatigheidsverbeteringen op het vlak van topreferente zorg en
onderzoek worden bereikt door verdere concentratie. Door het bereiken
van hogere vaardigheid van ziekenhuizen kan met een hogere kwaliteit
eenzelfde productie worden bereikt in een topreferent (deel)specialisme.
Hiermee kan een doelmatigheidswinst op de academische zorg gehaald
worden. Deze wordt taakstellend verlaagd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

223

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 12 Beschikbaarheidbijdrage overig medisch-specialistische zorg (bedragen x € 1 miljoen)
2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Stand ontwerpbegroting 2013

71,2

71,2

71,2

71,2

71,2

71,2

71,2

Nominaal
loon- en prijsbijstelling

0,0

1,9

1,9

1,9

1,9

1,9

1,9

Stand ontwerpbegroting 2014

71,2

73,1

73,1

73,1

73,1

73,1

73,1

Op deze sector worden de uitgaven geraamd van de beschikbaarheidbijdragen ten behoeve van de spoedeisende hulp, Calamiteitenhospitaal,
Traumahelikopters/Mobiel Medisch Team-voertuigen, Trauma- en
brandwondenzorg, kenniscoördinatie, OTO (opleiden, trainen en oefenen)
en acute verloskunde. De beschikbaarheidbijdrage academische zorg en
beschikbaarheidbijdrage opleidingen worden apart gepresenteerd. De
genoemde beschikbaarheidbijdragen maakten tot en met 2012 onderdeel
uit van het kader instellingen voor medisch-specialistische zorg dat in de
VWS-begroting 2012 is opgenomen en is ontleend aan het Bestuurlijk
Hoofdlijnenakkoord 2011. Vanaf de ontwerpbegroting 2013 wordt de
raming voor deze beschikbaarheidbijdragen gepresenteerd als aparte
sector.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

224

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 13 Beschikbaarheidsbijdrage kapitaallasten academische zorg (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
ramingsbijstelling
Technisch
overheveling beschikbaarheidbijdrage
kapitaallasten academische zorg
Stand ontwerpbegroting 2014

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,5

0,5

0,6

0,6

0,7

0,0

14,4

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

26,1

43,0

46,0

48,0

51,0

51,0

0,0

40,5

43,5

46,5

48,6

51,6

51,7

De academische ziekenhuizen krijgen met de invoering van prestatiebekostiging de kapitaallasten die ze maken voor hun publieke functie niet
meer vergoed. Per 2013 is een beschikbaarheidbijdrage in het leven
geroepen ten behoeve van de kapitaallasten die samenhangen met de
academische zorg.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
ramingsbijstelling
De acht UMC’s krijgen met de invoering van prestatiebekostiging de
kapitaallasten die ze maken voor hun publieke functie niet meer vergoed.
Per 2013 is een beschikbaarheidbijdrage in het leven geroepen. Deze is
gedekt binnen de begroting 2013 ten laste van het kader instellingen voor
medisch-specialistische zorg. De raming voor deze bijdrage wordt
bijgesteld.
Technisch
overheveling beschikbaarheidbijdrage kapitaallasten academische zorg
In de begroting 2013 was de beschikbaarheidbijdrage kapitaallasten
academische zorg onderdeel van de sector instellingen voor medischspecialistische zorg en de daarvoor in de begroting opgenomen reeks.
Deze beschikbaarheidbijdrage is bedoeld voor de kapitaallasten van de
academische zorg. In de begroting 2014 is er voor gekozen om deze
beschikbaarheidbijdrage apart op te nemen en geen onderdeel meer te
laten zijn van het kader instellingen medisch-specialistische zorg waarop
ook de uitgangspunten van de Hoofdlijnenakkoorden van 16 juli 2013 van
toepassing zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

225

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 14 Overig curatieve zorg (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontwerpbegroting 2013

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

243,6

251,0

259,5

270,1

270,4

270,4

270,4

Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
Technisch
schuif tussen financieringsbronnen
overheveling trombosediensten

0,0

6,4

6,6

6,8

6,8

6,8

6,8

22,3

22,3

22,3

22,3

22,3

22,3

22,3

2,0
0,0

2,0
56,0

2,0
57,0

2,0
59,0

2,0
59,0

2,0
59,0

2,0
59,0

Stand ontwerpbegroting 2014

267,9

337,7

347,4

360,2

360,5

360,5

360,5

Mede naar aanleiding van het bestuurlijk akkoord met de ziekenhuissector
omvat het kader overig curatief vanaf 2012 voornamelijk de huisartsenlaboratoria. De uitgaven van andere soorten instellingen zijn vanaf 2012
opgenomen in het kader instellingen voor medisch-specialistische zorg.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
De afgelopen jaren was de groei in deze sector fors. De groeitrend lag
boven de beschikbare groeiruimte waardoor regelmatig opwaartse
bijstellingen nodig waren. Deze groeitrend lijkt vooralsnog niet te zijn
afgevlakt waardoor zich per saldo een tegenvaller voordoet. Mogelijk
hangt de groei van deze sector samen met substitutie vanuit de
tweedelijn.
Technisch
schuif tussen financieringsbronnen
Betreft een schuif tussen de financieringsbronnen.
overheveling trombosediensten
Trombosediensten waren onderdeel van het kader instellingen medischspecialistische zorg dat ontleend is aan het Bestuurlijk Hoofdlijnenakkoord
2011. De trombosediensten hebben evenwel later aangegeven geen
onderdeel te willen uitmaken van het kader instellingen medischspecialistische zorg. De meerjarenreeks wordt hiervoor gecorrigeerd en
overgeheveld naar de sector overig curatief. Hierbij is uitgegaan van de
reeks die destijds ook in de grondslag van het Bestuurlijk Hoofdlijnenakkoord 2011 was opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

226

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 15 Geriatrische revalidatiezorg (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontweprbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Intensiveringen
groei geriatrische revalidatiezorg
Technisch
correctie overheveling geriatrische revalidatiezorg van Awbz naar Zvw
overheveling ziekenvervoer
Stand ontwerpbegroting 2014

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

0,0

817,0

817,0

767,0

767,0

767,0

767,0

0,0

12,2

12,2

12,2

12,2

12,2

12,2

0,0

0,0

12,4

11,9

11,1

11,1

11,1

0,0
0,0

0,0
0,0

– 38,0
– 1,0

– 38,0
0,0

– 38,0
0,0

– 38,0
0,0

– 38,0
0,0

0,0

829,2

802,6

753,1

752,3

752,3

752,3

Geriatrische revalidatiezorg richt zich op kwetsbare ouderen met
meerdere aandoeningen, die in het ziekenhuis een medischspecialistische behandeling hebben ondergaan. Deze oudere cliënten
hebben behoefte aan een multidisciplinaire revalidatiebehandeling die
aan hun individuele herstelmogelijkheden en trainingstempo is aangepast
en rekening houdt met andere aandoeningen. Geriatrische revalidatie
onderscheidt zich daarmee in zorginhoud en cliëntgroep van de medischspecialistische revalidatie. Doel is hen te helpen terug te keren naar de
oude woonsituatie en maatschappelijk te blijven participeren.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Intensiveringen
groeiruimte geriatrische revalidatiezorg
Dit betreft de uitdeling van de groeiruimte 2014 van de geriatrische
revalidatiezorg. Hierbij wordt in lijn met de medisch-specialistische zorg
en curatieve ggz uitgegaan van 1,5%.
Technisch
correctie overheveling geriatrische revalidatiezorg van AWBZ naar Zvw
Op basis van realisatiecijfers 2012 met betrekking tot de geriatrische
revalidatiezorg is gebleken dat er vanaf 2013 € 38 miljoen te veel is
overgeheveld van de AWBZ naar de Zvw. Hiervoor vindt thans een
correctie plaats.
overheveling ziekenvervoer
Er worden incidenteel middelen overgeheveld van de geriatrische
revalidatiezorg naar het zittend ziekenvervoer (sector overig ziekenvervoer).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

227

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 16 Ambulancevervoer (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontwerpbegroting 2013

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

478,3

464,8

466,0

466,1

466,1

466,1

466,1

0,0

12,4

12,0

12,0

12,0

12,0

12,0

– 7,8

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
Intensiveringen
groeiruimte ambulancevervoer
Technisch
financieringsmutatie

0,0

21,6

21,6

21,6

21,6

21,6

21,6

– 18,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Stand ontwerpbegroting 2014

452,5

498,8

499,6

499,7

499,7

499,7

499,7

De ambulancezorg kent twee kerntaken: spoedvervoer en besteld vervoer.
Daarnaast staan ambulances ook paraat voor geneeskundige hulp bij
ongevallen en rampen. Op deze sector worden tevens de uitgaven
Centrale Posten Ambulancevervoer (CPA) verantwoord.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
De actualisering van de ambulance-uitgaven 2012 laat een beperkte
meevaller zien.
Intensiveringen
groeiruimte ambulancevervoer
Dit betreft de uitdeling van de groeiruimte tranche 2013.
Technisch
financieringsmutatie
Er is sprake van een zeker tijdsverloop tussen het moment waarop de NZa
de productieafspraken van partijen ontvangt en de verwerking daarvan in
de budgetten en de bevoorschotting/declaraties van de instellingen. Als
gevolg daarvan is het gebruikelijk dat de financiering binnen een
jaargrens afwijkt van de uitgaven (budgetten) in dat jaar. Zo ontstaan
zogeheten financieringsachterstanden of -voorsprongen. Deze verschillen
worden in het daaropvolgende jaar verrekend. Tussen de jaren doen zich
daardoor incidentele financieringsschuiven voor. Meerjarig gezien volgt
de financiering echter altijd de uitgaven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

228

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 17 Overig ziekenvervoer (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
Intensiveringen
groeiruimte overige ziekenvervoer
Technisch
overheveling ziekenvervoer
Stand ontwerpbegroting 2014

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

133,7

133,7

133,7

133,7

133,7

133,7

133,7

0,0

3,5

3,5

3,5

3,5

3,5

3,5

– 5,0

– 5,0

– 5,0

– 5,0

– 5,0

– 5,0

– 5,0

0,0

5,8

5,8

5,8

5,8

5,8

5,8

0,0

0,0

1,0

0,0

0,0

0,0

0,0

128,7

138,0

139,0

138,0

138,0

138,0

138,0

Het overig ziekenvervoer betreft het vervoer van patiënten van en naar
zorgaanbieders. Hiervoor in aanmerking komen verzekerden die chemoof radiotherapie ondergaan, nierdialyse ondergaan, zich uitsluitend in een
rolstoel kunnen verplaatsen, zeer slechtziend zijn of van hun zorgverzekeraar hiervoor toestemming hebben gekregen. Het betreft zowel
commercieel vervoer als vergoeding van de kosten van openbaar vervoer.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
De CVZ-gegevens laten voor het jaar 2012 een meevaller van € 5 miljoen
zien. Deze meevaller wordt tevens voor jaren 2013 en verder verondersteld.
Intensiveringen
groeiruimte overig ziekenvervoer
Dit betreft de uitdeling van de groeiruimte tranche 2013.
Technisch
overheveling ziekenvervoer
Er worden incidenteel middelen overgeheveld van de geriatrische
revalidatiezorg naar het zittend ziekenvervoer (sector overig ziekenvervoer).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

229

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 18 Geneesmiddelen (bedragen x € 1 miljoen)1

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
ramingsbijstelling
Maatregelen
maagzuurremmers
Technisch
overheveling fertiliteitshormonen
Stand ontwerpbegroting 2014
1

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

5.283,0

5.410,6

5.741,2

6.095,9

6.092,7

6.092,5

6.092,5

0,0

151,9

155,5

165,0

166,4

166,5

166,5

– 627,5
0,0

– 632,5
0,0

– 637,5
– 150,0

– 637,5
– 32,1

– 637,5
– 32,1

– 637,5
– 32,1

– 637,5
– 32,1

0,0

0,0

0,0

– 58,0

– 58,0

– 58,0

– 58,0

0,0

0,0

– 21,1

– 21,9

– 22,6

– 22,6

– 22,6

4.655,5

4.930,0

5.088,2

5.511,5

5.508,9

5.508,9

5.508,9

Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal

Op deze sector worden de uitgaven voor extramurale geneesmiddelen
geraamd en verantwoord.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
De onderschrijding over 2012 kan deels worden verklaard doordat
verzekeraars lagere prijzen dan verwacht voor dienstverlening van de
apothekers en geneesmiddelen die apothekers afleveren hebben
afgesproken. Ook zijn de prijzen voor geneesmiddelen lager uitgevallen
door intensivering en uitbreiding van het preferentiebeleid van zorgverzekeraars. Bij het opmaken van het VWS-jaarverslag 2012 en de eerste
suppletoire begroting 2013 ging het om een structurele opbrengst van
ruim € 600 miljoen. Op basis van actuele gegevens van het CVZ blijkt de
opbrengst nog circa € 25 miljoen hoger uit te vallen.
ramingsbijstelling
In de afgelopen jaren zijn de uitgaven voor extramurale geneesmiddelen
gestabiliseerd. De volumestijging en nieuwe instroom zijn opgevangen
door prijsdalingen. De verwachting is dat de volumestijging de komende
jaren zal doorzetten, maar op korte termijn nog zal kunnen worden
gedempt door de ontwikkeling van de prijzen. In de huidige raming voor
2014 en 2015 wordt niettemin uitgegaan van een zodanige groei dat er
aanleiding is voor een ramingsbijstelling. Het gaat om € 150 miljoen
vanaf 2014 en € 320 miljoen vanaf 2015 (waarvan € 287,9 miljoen vanaf
2015 gereserveerde groeiruimte voor geneesmiddelen op nominaal en
onverdeeld betreft).
Maatregelen
maagzuurremmers
Betreft structurele verwerking maatregel maagzuurremmers ter dekking
van taakstelling lage ziektelast. Voor periode 2012–2014 is daarvoor eerder
€ 75 miljoen (voor 2012 en 2013) en € 58 miljoen (voor 2014) van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

230

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

geneesmiddelenkader afgeboekt. Deze mutatie betreft de verwerking
vanaf 2015.
Technisch
overheveling fertiliteitshormonen
Met ingang van 1 januari 2014 worden de fertiliteitshormonen integraal en
exclusief onder de bekostiging van instellingen voor medischspecialistische zorg gebracht. Deze specialistische geneesmiddelen vallen
voortaan uitsluitend onder de Zvw-aanspraak geneeskundige zorg en niet
langer onder de aanspraak farmaceutische zorg en verdwijnen daarmee
uit het GVS. Kort gezegd beoogt de overheveling te komen tot een
eenduidige aanspraak op zorg met deze specialistische geneesmiddelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

231

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 19 Hulpmiddelen (bedragen x € 1 miljoen)1

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
Technisch
overheveling injectiemateriaal groei- en
fertiliteitshormonen
overheveling vacuümpompen
Stand ontwerpbegroting 2014
1

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

1.543,9

1.676,8

1.753,6

1.833,9

1.835,7

1.835,7

1.835,7

0,0

44,4

48,2

50,4

50,9

51,0

51,0

– 74,7

– 74,7

– 74,7

– 74,7

– 74,7

– 74,7

– 74,7

0,0
0,0

0,0
0,0

– 3,0
– 1,4

– 3,1
– 1,4

– 3,1
– 1,4

– 3,1
– 1,5

– 3,1
– 1,5

1.469,2

1.646,5

1.722,7

1.805,2

1.807,4

1.807,4

1.807,3

Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal

Op deze sector worden de uitgaven voor extramurale hulpmiddelen die
verstrekt worden krachtens de Regeling hulpmiddelen geraamd en
verantwoord.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
Op basis van actuele cijfers van het CVZ over 2012 blijkt een onderschrijding bij de hulpmiddelen die met circa € 75 miljoen iets lager uitvalt
dan het bedrag van circa € 90 miljoen waarmee bij het opmaken van het
VWS-jaarverslag 2012 en de eerste suppletoire begroting 2013 rekening is
gehouden. Deze onderschrijding wordt structureel verondersteld. De groei
van de uitgaven was in de eerste helft van 2012 een stuk lager dan de
gemiddelde jaarlijkse groei over de periode 2007 tot en met 2011. Deze
lagere groei lijkt vooral te komen door een daling in het volume. De
onderschrijding kan deels worden verklaard doordat zorgverzekeraars
doelmatiger zijn gaan inkopen. Daarnaast hebben de zorgverzekeraars
voor verbandmiddelen de regels voor vergoeding strenger gehandhaafd.
Verder is incontinentiemateriaal doelmatiger ingekocht.
Technisch
overheveling injectiemateriaal groei- en fertiliteitshormonen
Met ingang van 1 januari 2013 zijn de groeihormonen integraal en
exclusief onder de bekostiging van instellingen voor medischspecialistische zorg gebracht. Per 1 januari 2014 geldt dit ook voor de
fertiliteitshormonen. Voorheen werden de hulpmiddelen, die benodigd
zijn voor de toediening van deze geneesmiddelen, bekostigd vanuit het
extramurale hulpmiddelenkader. Met de overheveling van deze geneesmiddelen naar de aanspraak op geneeskundige zorg dienen ook de
hulpmiddelen, die daarbij horen, te worden overgeheveld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

232

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

overheveling vacuümpompen
Met ingang van 1 januari 2014 worden de toebehoren bij de vacuümpomp
voor wondverzorging onder de bekostiging van instellingen voor
medisch-specialistische zorg gebracht. Deze overheveling volgt uit het
standpunt van het CVZ over duiding van de aanspraak en bekostiging van
deze zorg (CVZ rapport 22 november 2012). Reden voor de overheveling is
dat praktijkervaringen met de vacuümpomp leren dat een gescheiden
aanspraak en bekostiging van hoofdunit en noodzakelijke toebehoren tot
problemen leidt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

233

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 20 Geneeskundige ggz (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Intensiveringen
groeiruimte 2015–2017
Maatregelen
beperking groeiruimte 2014 tot 1,5%
aandeel wijkverpleegkundigen
afschaffen eigen bijdrage eerstelijns ggz
Stand Hoofdlijnenkkoord 2014–2017
Nominaal
loon- en prijsbijstelling dyslexie
Technisch
schuif voormalige budgetcomponenten
overheveling AWBZ naar Zvw
Stand ontwerpbegroting 2014

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

4.037,6

4.153,2

4.241,5

4.241,5

4.241,5

4.241,5

4.241,5

0,0

107,3

107,3

107,3

107,3

107,3

107,3

0,0

0,0

0,0

42,9

86,2

129,9

129,9

0,0
0,0
0,0

0,0
0,0
0,0

– 41,3
0,0
0,0

– 41,3
– 5,0
0,0

– 41,3
– 9,0
0,0

– 41,3
– 21,5
0,0

– 41,3
– 21,5
0,0

4.037,6

4.260,5

4.307,5

4.345,4

4.384,7

4.415,9

4.415,9

0,0

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,0
1,8

0,0
10,7

0,0
25,7

– 0,5
25,7

– 0,5
25,7

– 0,5
25,7

– 0,5
25,7

4.039,4

4.272,0

4.334,0

4.371,4

4.410,7

4.441,9

4.441,9

Voor de curatieve ggz zijn vooralsnog nog geen volledige en betrouwbare realisatiecijfers over 2012 beschikbaar.

Deze sector omvat tot en met 2013 de geneeskundige ggz geleverd door
zowel eerstelijns psychologen (ELP) als aanbieders tweedelijns ggz, vanaf
2014 omvat dit de basis en de gespecialiseerde ggz. Tweedelijns geneeskundige ggz wordt geleverd door instellingen (zowel gebudgetteerde als
niet-gebudgetteerde instellingen) en vrijgevestigden.
Met ingang van de begroting 2013 worden op deze sector ook de uitgaven
voor de diagnose en behandeling van ernstige, enkelvoudige dyslexie
geraamd en verantwoord.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsbijstelling.
Intensiveringen
groeiruimte 2015–2017
Tegen de achtergrond van de verslechterde economische situatie en de
negatieve impact daarvan op de overheidsfinanciën is in de Hoofdlijnenakkoorden van juli 2013 afgesproken dat in de jaren 2015 tot en met 2017
sprake mag zijn van 1% volumegroei. Deze volumegroei wordt nu
meerjarig aan de sector toegevoegd.
Maatregelen
beperking groeiruimte 2014 tot 1,5%
In het Bestuurlijk Akkoord Toekomst ggz 2013–2014 was afgesproken dat
de volumegroei in 2014 2,5% mocht bedragen. In de Hoofdlijnenakkoorden 2013 is echter afgesproken dat de toegestane groei in 2014 wordt
beperkt tot 1,5%. De opgenomen reeks betreft de neerwaartse bijstelling
van de volumegroei met 1%.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

234

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

aandeel wijkverpleegkundigen
In het regeerakkoord Rutte-Asscher is afgesproken op grotere schaal
wijkverpleegkundigen in te zetten. Een deel van de budgettaire dekking
voor deze intensivering wordt geleverd door de curatieve ggz.
afschaffen eigen bijdrage eerstelijns ggz
In 2014 vervalt de eigen bijdrage in de eerstelijns ggz, de regering ziet af
van het vervangen van deze eigen bijdrage door een procentuele eigen
bijdrage. De hiermee gepaard gaande budgettaire derving zullen
verzekeraars in hun onderhandelingen betrekken zodat dit per saldo wordt
ingepast binnen de beschikbare uitgaven voor de curatieve ggz.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
In bovenstaande toedeling van de tranche 2013 van de vergoeding voor
de loon- en prijsbijstelling was nog geen rekening gehouden met de
toedeling van de loon- en prijsbijstelling voor de uitgaven voor dyslexie.
Deze omissie wordt hierbij gecorrigeerd.
Technisch
schuif voormalige budgetcomponenten
In verband met de invoering van prestatiebekostiging zijn per 2013 de
individuele budgetcomponenten «bestendig beleid» en «bijzonderheid
organisatie» tijdelijk omgezet in een beschikbaarheidbijdrage, in
afwachting van een definitief besluit. Besloten is om de raming en de
verantwoording van deze toeslagen per 1 januari 2015 onder te brengen
op de begrotingsgefinancierde uitgaven van artikel 7 Oorlogsgetroffenen
en Herinnering Tweede Wereldoorlog.
overheveling AWBZ naar Zvw
In het kader van de beleidsregel Overheveling ggz-budget AWBZ-Zvw is
het voor ggz-instellingen mogelijk te schuiven tussen AWBZ- en
Zvw-budgetten voor de ggz. In 2012 zijn door enkele tientallen instellingen
gezamenlijk met zorgkantoren en representerende verzekeraars verzoeken
ingediend, die per saldo hebben geleid tot een verschuiving van
€ 10,5 miljoen van AWBZ naar Zvw in 2012. In de begroting was reeds
rekening gehouden met € 8,7 miljoen zodat het resterende deel nu wordt
verwerkt. Voor 2013 leidt dit tot een aanvullende aanpassing van
structureel € 8,9 miljoen.
Daarnaast is in de begroting 2013 € 15 miljoen incidenteel overgeheveld
tussen AWBZ en Zvw als gevolg van de gewijzigde systematiek van de
berekening van de toe te rekenen kapitaallasten door de NZa. Op basis
van de huidige cijfers, is de schuif vanaf 2014 structureel € 15 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

235

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 21 Grensoverschrijdende zorg (bedragen x € 1 miljoen)1

1

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
werelddekking

620,4

640,1

601,0

633,2

634,1

634,1

634,1

0,0

17,0

17,5

16,4

16,4

16,4

16,4

106,3
0,0

106,3
0,0

106,3
60,0

106,3
0,0

106,3
0,0

106,3
0,0

106,3
0,0

Stand ontwerpbegroting 2014

726,7

763,4

784,8

755,9

756,8

756,8

756,8

Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal

Deze deelsector betreft de grensoverschrijdende zorg binnen en buiten
het macroprestatiebedrag (mpb). Binnen het mpb betreft het de lasten die
gemaakt zijn in het buitenland door in Nederland woonachtige
Zvw-verzekerden of Zvw-verzekerden die in het buitenland zorg krijgen.
Dit zijn bijvoorbeeld de medische lasten in een Oostenrijks ziekenhuis na
een ski-ongeluk, lasten die samenhangen met een behandeling in een
Belgisch ziekenhuis of lasten van grensarbeiders die in Nederland werken
en in Duitsland wonen.
De grensoverschrijdende zorg buiten het mpb betreft de lasten van
internationale verdragen. De lasten hebben betrekking op (Nederlandse)
verdragsgerechtigden (via CVZ: verdragsgerechtigden wonend in het
buitenland met een Nederlands pensioen en hun in het buitenland
wonende gezinsleden, alsmede in het buitenland wonende gezinsleden
van in Nederland werkende werknemers). De verdragsgerechtigden zijn
mensen die buiten Nederland wonen en niet aan Nederlandse sociale
verzekeringswetgeving zijn onderworpen, maar op grond van een
EG-verordening of door een Nederland gesloten verdrag inzake sociale
zekerheid in hun woonland toch recht hebben op geneeskundige zorg ten
laste van het Zorgverzekeringsfonds. Tegenover het recht op zorg staat de
verplichting voor (niet-Zvw en AWBZ-verzekerde) verdragsgerechtigden
om een bijdrage aan het CVZ te betalen. De in het buitenland wonende
Zvw/AWBZ-verzekerde (de in Nederland werkende grensarbeider) betaalt
de reguliere Zvw- en AWBZ-premies.
Daarnaast worden baten ontvangen voor de internationale verdragen, die
in mindering op de lasten gebracht mogen worden. Dit zijn kosten van
medische zorg van personen die verzekerd zijn in het buitenland en
langdurig (ingezetenen van Nederland) of kortdurend verblijven in
Nederland (in Nederland wonende en in het buitenland voor een
buitenlandse werkgever werkende werknemers en hun gezinsleden, in
Nederland wonende rechthebbenden op een buitenlands pensioen en hun
gezinsleden). Deze kosten worden doorberekend aan de internationale
verdragspartners. Zij betalen premies en verdragsbijdragen in het
buitenland. Om meer inzicht te krijgen in de patiëntenstromen start per
2014 een IBO grensoverschrijdende zorg.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

236

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Mee- en tegenvallers
actualisering
Op basis van cijfers van het CVZ over 2012 blijkt een overschrijding van
€ 106,3 miljoen in 2013. De overschrijding wordt structureel verondersteld. De overschrijding doet zich zowel bij de uitgaven binnen als buiten
het macroprestatiebedrag voor.
werelddekking
De invoering van de maatregel werelddekking zorg buiten de EU uit het
basispakket uit het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Verhagen wordt
niet gerealiseerd in 2014. In dit jaar is derhalve sprake van een besparingsverlies.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

237

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 22 Multidisciplinaire zorgverlening (bedragen x € 1 miljoen)1

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
Intensiveringen
groeiruimte multidisciplinaire zorgverlening
2013
groeiruimte multidisciplinaire zorgverlening
2014–2017
substitutie multidisciplinaire zorgverlening
Stand ontwerpbegroting 2014
1

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

355,2

375,3

375,3

375,3

375,3

375,3

375,3

0,0

6,6

6,9

6,9

6,9

6,9

6,9

18,2

18,2

18,2

18,2

18,2

18,2

18,2

0,0

8,0

8,0

8,0

8,0

8,0

8,0

0,0
0,0

0,0
0,0

6,1
4,1

4,3
10,3

14,5
16,6

18,8
23,2

18,8
23,2

373,4

408,1

418,7

429,0

439,5

450,5

450,5

Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal

De multidisciplinaire zorgverlening betreft de ketens Diabetes, COPD en
Vasculair Risicomanagement, geïntegreerde eerstelijnszorg en Stoppen
met roken. Binnen de ketens Diabetes, COPD en Vasculair Risicomanagement wordt zorg verleend waarbij zorgaanbieders van diverse
disciplines de zorgonderdelen in samenhang en in samenwerking met de
betreffende patiënt leveren.
De zorg bij het Stoppen-met-Rokenprogramma omvat geneeskundige
zorg zoals huisartsen, medisch specialisten, verloskundigen en klinisch
psychologen die plegen te bieden en farmacotherapeutische interventies
ter ondersteuning van gedragsverandering met als doel te stoppen met
roken.
Geïntegreerde eerstelijnszorg betreft multidisciplinaire eerstelijnszorg die
door meerdere zorgaanbieders met verschillende disciplinaire achtergrond in samenhang geleverd wordt en waarbij regie noodzakelijk is om
het zorgproces rondom de consument te leveren.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
Bij de multidisciplinaire zorg laten de cijfers over 2012 een overschrijding
zien bij de beleidsregel geïntegreerde eerstelijnszorg en de ketens CVRM
en COPD. De contractering van de keten Diabetes lijkt te stabiliseren.
Intensiveringen
groeiruimte multidisciplinaire zorgverlening 2013
Dit betreft de uitdeling van de groeiruimte tranche 2013.
groei multidisciplinaire zorgverlening 2014–2017
Op 16 juli 2013 zijn Hoofdlijnenakkoorden afgesproken met ziekenhuizen,
medisch specialisten, zelfstandige behandelcentra, curatieve ggz,
eerstelijnszorgaanbieders (huisartsen, zorggroepen), zorgverzekeraars en
patiëntenorganisaties. In het akkoord met de huisartsen is vastgelegd dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

238

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

de groei van de uitgaven wordt teruggebracht ten opzichte van het
huisartsenconvenant 2012–2013 en ten opzichte van het groeipad uit het
regeerakkoord Rutte-Asscher. Voor 2014 gaat het om een regulier
groeipad van 1,5%-groei en voor de jaren 2015 tot en verder gaat het om
1% reguliere groei per jaar. Gezien de grote samenhang tussen huisartsenzorg en multidisciplinaire zorg is in het nieuwe akkoord vastgelegd dat
de groei-afspraken voor de huisartsenzorg ook gelden voor de multidisciplinaire zorg.
substitutie multidisciplinaire zorgverlening
In het op 16 juli 2013 bereikte Hoofdlijnenakkoord voor de huisartsen is er
voor 2014 1% aan substitutieruimte overeengekomen. Voor de jaren 2015
en verder is voor substitutie 1,5% per jaar beschikbaar. Gezien de grote
samenhang tussen huisartsenzorg en multidisciplinaire zorg is in het
nieuwe akkoord vastgelegd dat de groei-afspraken over substitutie ook
gelden voor de multidisciplinaire zorg. Ook deze groeiruimte wordt
conform het akkoord verwerkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

239

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 23 Beschikbaarheidbijdrage opleidingen Zvw (bedragen x € 1 miljoen)1

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
gewijzigd kasritme
Intensiveringen
groeiruimte opleidingsfonds zvw
verzachten maatregel Begrotingsakkoord 2013
Maatregelen
harmoniseren duur opleiding ms
overheveling ivm experimenten topreferente
zorg
Technisch
overheveling FZO
overheveling opleidingen
inzet tbv harmoniseren opleiding medisch
specialisten
Stand ontwerpbegroting 2014
1

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

0,0

997,6

1.027,0

1.036,5

1.008,5

1.051,9

1.051,9

0,0

25,5

26,9

27,7

28,0

27,2

28,4

0,0

0,0

0,0

– 9,0

– 15,0

– 35,0

– 59,0

0,0
0,0

0,0
0,0

0,0
0,0

0,0
14,0

45,4
23,0

90,4
30,0

90,4
33,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

– 14,0

0,0

0,0

– 6,0

– 8,0

– 8,0

– 8,0

0,0

0,0
0,0

0,0
0,0

147,0
0,0

150,3
0,0

150,5
– 1,9

150,6
– 45,4

154,8
– 45,4

0,0

0,0

– 5,0

– 3,0

– 2,0

0,0

0,0

0,0

1.023,1

1.189,8

1.208,5

1.228,4

1.261,8

1.240,1

Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal

Met ingang van 2013 worden de specialistische vervolgopleidingen uit het
zogenaamde opleidingsfonds (inclusief de opleiding tot huisarts) en een
aantal ggz-opleidingen via een beschikbaarheidbijdrage op grond van de
Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) gefinancierd. De uitvoering
geschiedt door de NZa. De betalingen lopen via het CVZ.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
gewijzigd kasritme
Teneinde de afspraken die met de sector in het kader van invulling van het
regeerakkoord in april 2013 zijn gemaakt in budgettaire zin te verwerken,
wordt het kasritme van de maatregelen in het kader van de medischspecialistische vervolgopleidingen aangepast.
Intensiveringen
groeiruimte opleidingsfonds Zvw
Dit betreft de uitdeling van de groeiruimte tranche 2016 en 2017.
verzachten maatregel Begrotingsakkoord 2013
In het Begrotingsakkoord 2013 is afgesproken te komen tot een gelijkschakeling van de vergoedingsbedragen bij de medisch-specialistische
vervolgopleidingen. Deze korting loopt in 2016 op tot € 90 miljoen
structureel. In de afgelopen voorjaar afgesloten Zorgafspraken is onder
meer afgesproken dat deze maatregel wordt verzacht. Feitelijk wordt een
deel van ingeleverde incidentele loonontwikkeling aangewend om de
korting te verlagen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

240

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Maatregelen
harmoniseren duur vervolgopleiding medisch specialisten
Voor de invulling van de taakstelling uit het regeerakkoord van het
kabinet-Rutte-Asscher is met betrokken partijen overeengekomen de
opleidingsduur van medisch-specialistische vervolgopleidingen te
verkorten en de instroom in de medisch-specialistische vervolgopleidingen structureel met 100 plaatsen te verminderen ten opzichte van het
niveau in 2013. Dit levert vanaf 2022 structureel € 128 miljoen op.
In het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Asscher is aangekondigd dat
het aantal jaren van publieke bekostiging voor medisch-specialistische
vervolgopleiding wordt geharmoniseerd tot de opleidingsduur zoals
geformuleerd in de EU-richtlijn voor erkenning van beroepskwalificaties
(2005/36/EU). Structureel levert deze maatregel vanaf 2020 een besparing
op van € 180 miljoen.
overheveling in verband met experimenten topreferente zorg
Als er besloten wordt tot het instellen van experimenten rond de
bekostiging van topreferente zorg door algemene ziekenhuizen, zoals
verwoord in de IBO-rapportage Universitair Medische Centra van maart
2012, dan zullen de middelen hiervoor aan de desbetreffende ziekenhuizen ter beschikking worden gesteld en niet ten koste gaan van de
beschikbaarheidbijdrage academische zorg en het kader medischspecialistische zorg. Eventuele experimenten vinden plaats in inhoudelijke
samenhang met de werkzaamheden van de UMC’s en/of NKI-AVL
(Nederlands Kanker Instituut-Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis).
Hiervoor worden financiële middelen gereserveerd.
Technisch
overheveling FZO (Fonds Ziekenhuisopleidingen)
Een aantal zorgopleidingen worden met ingang van 2013 op basis van de
Wmg gefinancierd via de beschikbaarheidbijdrage. Per 1 januari 2014
worden ook de tot het kalenderjaar 2014 via de subsidieregeling Ziekenhuisopleidingen gefinancierde opleidingen via de beschikbaarheidbijdrage gefinancierd. Daartoe wordt het bijbehorende budget, met
uitzondering van een bedrag van € 20 miljoen dat in 2014 voor de
afrekeningen over 2013 nodig is, overgeheveld van het begrotingsgefinancierde deel van het BKZ naar het premiegefinancierde deel.
overheveling opleidingen
Betreft een correctie op de overheveling van de middelen voor opleidingen.
inzet ten behoeve van harmoniseren opleiding medisch specialisten
In het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Asscher zijn middelen
gereserveerd ten behoeve van de kosten die gemaakt worden bij het
aanpassen van de curricula van de medisch-specialistische vervolgopleidingen. De opleidingsduur wordt beperkt en de betrokken partijen worden
zo in de gelegenheid gesteld zich hierop voor te bereiden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

241

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 24 Ontvangsten Zvw (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontwerpbegroting 2013
Mee- en tegenvallers
eigen risico
Intensiveringen
extrapolatie
eigen bijdrage ggz/ verpleegdag
Maatregelen
afschaffen inkomensondersteunende
regelingen
Stand ontwerpbegroting 2014

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

1.945,0

2.851,6

2.941,1

2.755,4

2.903,5

2.972,8

2.972,8

0,0

0,0

129,0

423,0

407,0

428,0

428,0

0,0
0,0

0,0
– 145,0

0,0
– 145,0

0,0
– 145,0

0,0
– 145,0

0,0
– 145,0

119,7
– 145,0

0,0

0,0

200,0

200,0

200,0

200,0

200,0

1.945,0

2.706,6

3.125,1

3.233,4

3.365,3

3.455,8

3.575,5

Deze deelsector omvat onder andere het eigen risico en de eigen
bijdragen binnen de Zvw.
Mee- en tegenvallers
eigen risico
Betreft een aanpassing van de opbrengst van het eigen risico als gevolg
van de herijking van het model voor het eigen risico, de verwerking van
de regeerakkoordmaatregelen van het kabinet-Rutte-Asscher en de
alternatieve invulling van de lage ziektelastmaatregel.
Intensiveringen
extrapolatie
Dit betreft de geraamde groei van de ontvangsten Zvw tussen 2017 en
2018.
eigen bijdrage ggz/verpleegdag
De eigen bijdrage in de tweedelijns ggz komt per 2013 geheel te vervallen;
daarnaast wordt de invoering van de eigen bijdrage van € 7,50 per
verpleegdag in instellingen voor medisch-specialistische zorg teruggedraaid. Dit leidt in totaal tot een neerwaartse bijstelling van de
ontvangsten met € 145 miljoen. Deze € 145 miljoen is het saldo van het
vervallen van eigen bijdragen van € 200 miljoen en het vervallen van de
beoogde compensatieregeling die € 55 miljoen zou kosten.
Maatregelen
afschaffen inkomensondersteunende regelingen
In het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Asscher is aangekondigd dat
de Compensatie Eigen Risico (CER) wordt afgeschaft. Voor de CER geldt,
net als voor de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten
(Wtcg), dat de regeling ongericht en ondoelmatig is. Van de besparing van
€ 200 miljoen wordt de helft aan gemeenten beschikbaar gesteld voor het
gerichter ondersteunen van chronisch zieken en gehandicapten die door
meerkosten in de problemen komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

242

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

6.1.2 Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)
In deze bijlage wordt verder ingegaan op de financiële ontwikkelingen
binnen de AWBZ in het afgelopen jaar. In tabel 1A wordt de totale mutatie
tussen ontwerpbegroting 2013 en ontwerpbegroting 2014 voor de
AWBZ-uitgaven weergegeven. Tabel 1B gaat in op de AWBZ-ontvangsten.
In tabel 2 wordt de opbouw van de AWBZ op deelsector niveau weergegeven. De sector nominaal en onverdeeld bevat de onverdeelde maatregelen en de nog niet uitgedeelde groeiruimte en loon- en prijsbijstellingen. In deze paragraaf wordt verder per deelsector ingegaan op alle
mutaties tussen ontwerpbegroting 2013 en ontwerpbegroting 2014.
Tabel 1A Ontwikkeling van de AWBZ-uitgaven per sector vanaf de ontwerpbegroting 2013 (bedragen x € 1 miljoen)
Uitgaven Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
Stand ontwerpbegroting 2013
Mutatie 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

27.472,4

27.295,6

28.743,2

420,1
0,0

119,6
– 74,4

– 287,2
– 339,3

29.828,4
–
3.198,4
– 311,4

31.392,5
–
4.122,6
– 504,4

33.058,4
–
5.456,6
– 428,8

33.058,4
–
5.462,3
376,6

27.892,5

27.340,7

28.116,7

26.318,7

26.765,6

27.173,1

27.972,7

Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal

De mutatie eerste suppletoire begroting 2013 bestaat uit de maatregelen
uit het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Asscher en de actualisering
van de zorguitgaven. In de eerste suppletoire begroting is gemeld dat de
actualisering van de zorguitgaven leidt tot een stijging van de
AWBZ-uitgaven van € 286 miljoen structureel. De verlaging van de
AWBZ-uitgaven wordt grotendeels veroorzaakt door de maatregelen rond
persoonlijke verzorging en begeleiding en de invoering van de
kern-AWBZ. Daarnaast wordt de AWBZ verlaagd door de overhevelingen
van de AWBZ-functie extramurale verpleging en de langdurige ggz die in
het regeerakkoord Rutte-Asscher zijn afgesproken.
Omdat de wetsvoorstellen met betrekking tot de AWBZ en de Wmo nog
niet zijn behandeld door het parlement is er in deze ontwerpbegroting
voor gekozen de uitgaven van de langdurige zorg vanaf 2015 nog in één
AWBZ-uitgaventabel te presenteren.
1B Ontvangsten AWBZ vanaf de ontwerpbegroting 2013 (bedragen x € 1 miljoen)
Ontvangsten Algemene Wet Bijzondere
Ziektekosten
Stand ontwerpbegroting 2013
Mutatie 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

1.656,4

1.819,4

1.847,1

1.898,4

1.923,1

1.950,0

1.950,0

39,4
0,0

39,4
0,0

69,4
27,0

224,4
17,0

234,4
7,0

234,4
7,0

261,7
7,0

1.695,8

1.858,8

1.943,5

2.139,8

2.164,5

2.191,4

2.218,7

Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal

De mutatie eerste suppletoire begroting 2013 bestaat uit de maatregelen
uit het regeerakkoord Rutte-Asscher (onder andere afschaffen
Wtcg-korting op de eigen bijdrage) en de actualisering van de eigen
bijdrage AWBZ.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

243

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 2 Opbouw van de AWBZ-uitgaven per sector (bedragen x € 1 miljoen)
2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

103,3
103,3

137,6
137,6

137,9
137,9

137,9
137,9

137,9
137,9

137,9
137,9

137,9
137,9

Zorg in natura
Intramurale ggz
Intramurale gehandicaptenzorg
Intramurale verpleging en verzorging
Extramurale zorg
Dagbesteding en vervoer
Kapitaallasten
Overige zorg in natura
Totaal begroting 2014

1.587,0
5.283,1
8.793,2
4.150,1
1.238,6
2.453,3
1.117,4
24.622,8

1.550,2
5.200,7
8.283,6
4.132,7
1.103,9
2.210,7
1.267,5
23.749,4

1.568,6
5.275,6
8.407,1
4.131,7
1.101,7
1.949,7
1.270,6
23.705,1

1.617,4
5.437,9
8.687,9
4.131,7
1.101,7
1.464,5
1.270,6
23.711,7

1.643,6
5.584,8
8.907,8
4.122,7
1.101,7
976,7
1.270,6
23.608,0

1.671,5
5.685,9
9.059,2
4.122,7
1.101,7
624,2
1.270,6
23.535,8

1.671,2
5.686,8
9.058,7
4.122,7
1.101,7
470,9
1.270,6
23.382,5

Persoonsgebonden budgetten
Totaal begroting 2014

2.472,5
2.472,5

2.635,2
2.635,2

2.417,6
2.417,6

2.495,9
2.495,9

2.462,3
2.462,3

2.427,5
2.427,5

2.426,6
2.426,6

190,3
190,3

177,7
177,7

178,6
178,6

178,1
178,1

178,1
178,1

178,1
178,1

178,1
178,1

0,0
0,0

26,4
26,4

26,4
26,4

26,4
26,4

27,4
27,4

28,4
28,4

28,4
28,4

Overig
Bovenbudgettaire vergoedingen
Beheerskosten / diversen AWBZ
Tandheelkundige zorg
Medisch-specialistische zorg
Totaal begroting 2014

177,6
211,1
22,5
24,1
435,3

0,0
224,9
18,9
25,1
268,9

0,0
231,4
18,9
25,1
275,5

0,0
193,2
18,9
25,1
237,3

0,0
192,2
18,9
25,1
236,2

0,0
192,2
18,9
25,1
236,2

0,0
192,2
18,9
25,1
236,2

Nominaal en onverdeeld
Nominaal en onverdeeld
Totaal begroting 2014

68,2
68,2

345,6
345,6

1.375,8
1.375,8

– 468,6
– 468,6

115,7
115,7

629,2
629,2

1.583,0
1.583,0

27.892,5

27.340,7

28.116,7

26.318,6

26.765,6

27.173,1

27.972,7

Volksgezondheid
Preventieve zorg (Rijksvaccinatieprogramma)
Totaal begroting 2014

Mee-instellingen
Totaal begroting 2014
Opleidingen
Beschikbaarheidbijdrage opleidingen AWBZ
Totaal begroting 2014

Totaal uitgaven begroting 2014

Bron: VWS, NZa productieafspraken en (voorlopige) realisatiegegevens, CVZ (voorlopige) financieringslasten Zvw en AWBZ.

Ontvangsten Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Eigen bijdrage AWBZ

1.695,8

1.858,8

1.943,5

2.139,8

2.164,5

2.191,4

2.218,7

Totaal ontvangsten begroting 2014

1.695,8

1.858,8

1.943,5

2.139,8

2.164,5

2.191,4

2.218,7

Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal

Zorg in natura
In de AWBZ wordt bij zorg in natura gewerkt met een contracteerruimte
als financieel kader voor de zorgkantoren. Naast de contracteerruimte is er
een beperkt aantal geoormerkte middelen beschikbaar.
Jaarlijks worden in het voorjaar de mutaties van de contracteerruimte
vermeld in een brief aan de NZa over de voorlopige contracteerruimte
voor het komende jaar. Na Prinsjesdag wordt de definitieve aanwijzing
contracteerruimte voor het komende jaar aan de NZa gestuurd, na
voorhang bij het parlement. De NZa verdeelt de beschikbare middelen
binnen de contracteerruimte over de regionale zorgkantoren. Bij de
verdeling van de middelen door de zorgkantoren wordt geen onderscheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

244

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

gemaakt tussen de verschillende deelsectoren binnen de zorg in natura.
De verdeling van de middelen over de verschillende deelsectoren binnen
de contracteerruimte vindt plaats op basis van het inkoopbeleid van de
zorgkantoren. Dit inkoopbeleid houdt nadrukkelijk rekening met de
geïndiceerde zorg. De verdeling tussen de verschillende deelsectoren
zoals aangegeven in de tabel 2 is dus gebaseerd op de historische
gegevens over de uitgaven.
De gehanteerde werkwijze ten aanzien van de contracteerruimte betekent,
dat op voorhand niet alle extra middelen aan deelsectoren kunnen
worden toegewezen. Dit betreft met name de beschikbare groeiruimte die
in het FBZ is opgenomen onder de post «onverdeeld». Deze post wordt
alsnog aan de deelsectoren toegevoegd op basis van de realisatiegegevens.
In het Financieel Beeld Zorg zijn de middelen onderverdeeld naar
deelsectoren ten einde meer informatie te verschaffen over de zorg die
binnen de contracteerruimte geleverd wordt.
De intramurale zorg wordt onderverdeeld naar verpleging en verzorging,
gehandicaptenzorg en langdurige geestelijke gezondheidszorg. Daarnaast
worden de extramurale zorg, dagbesteding en vervoer en overige zorg in
natura onderscheiden. Onder overig vallen onder meer de geoormerkte
middelen (onder andere de regeling Meerzorg) en diverse andere posten.
Ten slotte is er de onverdeelde ruimte. Hieronder vallen de gereserveerde
onverdeelde groeiruimte voor de zorg in natura, onverdeelde intensiveringen en maatregelen.
Het persoonsgebonden budget valt niet onder de zorg in natura en niet
onder de contracteerruimte. Dit betreft een subsidieregeling waarvan het
subsidieplafond jaarlijks door VWS wordt vastgesteld. Het CVZ voert de
subsidieregeling uit.
De kapitaallasten worden geleidelijk in de contracteerruimte opgenomen
door de gefaseerde invoering van integrale tarieven. De deelsector voor
de kapitaallasten wordt hierdoor geleidelijk verlaagd en de sectoren voor
intramurale zorg worden geleidelijk verhoogd.
Op basis van gegevens van de NZa en het CVZ zijn de uitgaven van de
deelsectoren zorg in natura over 2013 (en verder) geactualiseerd. De totale
overschrijding bij de zorg in natura bedraagt € 286 miljoen26. De
achtergrond hiervan is een stijging van verleende zorg, toegenomen
kapitaallasten vanwege eerder in gebruik genomen nieuwe capaciteit en
versnelde afschrijving van immateriële vaste activa in verband met de
invoering van de normatieve huisvestingscomponent. Daarnaast is er
sprake van een meevaller van ruim € 39 miljoen bij de
AWBZ-ontvangsten.

26

De overschrijding is een optelsom van de actualiseringsmutaties op de zorg in natura
sectoren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

245

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 3 Intramurale ggz (bedragen x € 1 miljoen)1

Stand ontwerpbegroting 2013

1

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

1.513,1

1.467,9

1.490,6

1.535,6

1.576,9

1.605,3

1.605,3

0,0

22,7

22,1

22,5

8,4

9,1

9,7

39,6

36,0

36,0

36,0

36,0

36,0

36,0

35,1

35,1

35,1

35,1

35,1

35,1

35,1

Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
Intensiveringen
groeiruimte tranche 2012
Maatregelen
extramuraliseren
Technisch
overheveling AWBZ naar Zvw
overig

0,0

– 1,8

– 5,4

– 2,1

– 3,1

– 4,3

– 5,1

– 1,8
1,0

– 10,7
1,0

– 10,7
1,0

– 10,7
1,0

– 10,7
1,0

– 10,7
1,0

– 10,7
1,0

Stand ontwerpbegroting 2014

1.587,0

1.550,2

1.568,6

1.617,4

1.643,6

1.671,5

1.671,2

Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal

Op deze deelsector staat de uitgavenontwikkeling van de intramurale
zorgzwaartepakketten in de langdurige geestelijke gezondheidszorg. De
extramurale en intramurale geneeskundige geestelijke gezondheidszorg
korter dan een jaar valt onder de Zorgverzekeringswet.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
Op basis van gegevens van de NZa en het CVZ zijn de uitgaven van deze
deelsector geactualiseerd. Deze mutatie betreft het aandeel van deze
deelsector in de totale (structurele) overschrijding bij de zorg in natura
van € 286 miljoen.
Intensiveringen
groeiruimte tranche 2012
Dit betreft de uitdeling van de groeiruimte tranche 2012.
Maatregelen
extramuraliseren
Gemeenten ontvangen (zoals aangekondigd in de decembercirculaire
2012 van het gemeentefonds) compensatie voor hogere kosten in de
Wmo als gevolg van het extramuraliseren van lichte zorgzwaartepakketten
in de AWBZ voor nieuwe cliënten. Daarnaast worden de extra uitgaven
aan de huurtoeslag structureel gecompenseerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

246

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Technisch
overheveling AWBZ naar Zvw
In het kader van de beleidsregel «Overheveling ggz-budget AWBZ-Zvw» is
het voor ggz-instellingen mogelijk te schuiven tussen AWBZ- en
Zvw-budgetten voor de ggz.
overig
Dit betreft het overhevelen van middelen van nominaal en onverdeeld
AWBZ naar de beleidssectoren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

247

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 4 Intramurale gehandicaptenzorg (bedragen x € 1 miljoen)1

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
Intensiveringen
groeiruimte tranche 2012
Maatregelen
extramuraliseren
Technisch
overig
Stand ontwerpbegroting 2014
1

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

5.125,9

4.980,0

5.059,4

5.216,9

5.361,6

5.460,8

5.460,8

0,0

76,8

74,9

76,3

79,2

81,9

83,7

37,8

25,7

25,7

25,7

25,7

25,7

25,7

118,9

118,9

118,9

118,9

118,9

118,9

118,9

0,0

– 1,2

– 3,8

– 1,5

– 2,2

– 2,9

– 3,9

0,6

0,6

0,6

1,6

1,6

1,6

1,6

5.283,1

5.200,7

5.275,6

5.437,9

5.584,8

5.685,9

5.686,8

Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal

Op deze deelsector staat de uitgavenontwikkeling van de zorgzwaartepakketten in de intramurale gehandicaptenzorg beschreven. Onder deze
sector valt de zorg in instellingen voor verstandelijk en lichamelijk
gehandicapten en voor visueel en/of auditief gehandicapten.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
Op basis van gegevens van de NZa en het CVZ zijn de uitgaven van deze
deelsector geactualiseerd. Deze mutatie betreft het aandeel van deze
deelsector in de totale (structurele) overschrijding bij de zorg in natura
van € 286 miljoen.
Intensiveringen
groeiruimte tranche 2012
Dit betreft de uitdeling van de groeiruimte tranche 2012.
Maatregelen
extramuraliseren
Gemeenten ontvangen (zoals aangekondigd in de decembercirculaire
2012 van het gemeentefonds) compensatie voor hogere kosten in de
Wmo als gevolg van het extramuraliseren van lichte zorgzwaartepakketten
in de AWBZ voor nieuwe cliënten. Daarnaast worden de extra uitgaven
aan de huurtoeslag structureel gecompenseerd.
Technisch
overig
Dit betreft het overhevelen van middelen van nominaal en onverdeeld
AWBZ naar de beleidssectoren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

248

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 5 Intramurale verpleging en verzorging (bedragen x € 1 miljoen)1

Stand ontwerpbegroting 2013

1

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

8.539,2

7.949,8

8.074,6

8.322,1

8.549,5

8.705,4

8.705,4

0,0

115,7

120,2

122,5

127,0

131,2

134,1

Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
Intensiveringen
groeiruimte tranche 2012
Maatregelen
extramuraliseren
Technisch
overheveling Zvw naar AWBZ
overig

54,6

34,6

34,6

34,6

34,6

34,6

34,6

198,0

198,0

198,0

198,0

198,0

198,0

198,0

0,0

– 16,0

– 59,7

– 27,7

– 39,7

– 48,4

– 51,8

0,0
1,4

0,0
1,4

38,0
1,4

38,0
0,4

38,0
0,4

38,0
0,4

38,0
0,4

Stand ontwerpbegroting 2014

8.793,2

8.283,6

8.407,1

8.687,9

8.907,8

9.059,2

9.058,7

Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal

Op deze deelsector staat de uitgavenontwikkeling van de zorgzwaartepakketten in de verpleging en verzorging. Onder deze sector valt de zorg in
verpleeg- en verzorgingshuizen.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
Op basis van gegevens van de NZa en het CVZ zijn de uitgaven van deze
deelsector geactualiseerd. Deze mutatie betreft het aandeel van deze
deelsector in de totale (structurele) overschrijding bij de zorg in natura
van € 286 miljoen.
Intensiveringen
groeiruimte tranche 2012
Dit betreft de uitdeling van de groeiruimte tranche 2012.
Maatregelen
extramuraliseren
Gemeenten ontvangen (zoals aangekondigd in de decembercirculaire
2012 van het gemeentefonds) compensatie voor hogere kosten in de
Wmo als gevolg van het extramuraliseren van lichte zorgzwaartepakketten
in de AWBZ voor nieuwe cliënten. Daarnaast worden de extra uitgaven
aan de huurtoeslag structureel gecompenseerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

249

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Technisch
overheveling Zvw naar AWBZ
Op basis van realisatiecijfers 2012 met betrekking tot de geriatrische
revalidatiezorg is gebleken dat er vanaf 2013 € 38 miljoen te veel is
overgeheveld van de AWBZ naar de Zvw. Hiervoor vindt thans een
correctie plaats.
overig
Dit betreft het overhevelen van middelen van nominaal en onverdeeld
AWBZ naar de beleidssectoren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

250

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 6 Extramurale zorg (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontwerpbegroting 2013

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

4.082,2

4.013,5

4.013,5

4.013,5

4.013,5

4.013,5

4.013,5

0,0

60,9

59,9

59,9

50,9

50,9

50,9

53,1

43,5

43,5

43,5

43,5

43,5

43,5

Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
Intensiveringen
groeiruimte tranche 2012
Technisch
ADL
overig

94,7

94,7

94,7

94,7

94,7

94,7

94,7

– 76,9
– 3,0

– 76,9
– 3,0

– 76,9
– 3,0

– 76,9
– 3,0

– 76,9
– 3,0

– 76,9
– 3,0

– 76,9
– 3,0

Stand ontwerpbegroting 2014

4.150,1

4.132,7

4.131,7

4.131,7

4.122,7

4.122,7

4.122,7

Op deze deelsector staat de uitgavenontwikkeling van de extramurale
zorg. Onder deze zorg valt persoonlijke verzorging, verpleging,
begeleiding en behandeling die in de eigen woonomgeving wordt
gegeven.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
Op basis van gegevens van de NZa en het CVZ zijn de uitgaven van deze
deelsector geactualiseerd. Deze mutatie betreft het aandeel van deze
deelsector in de totale (structurele) overschrijding bij de zorg in natura
van € 286 miljoen.
Intensiveringen
groeiruimte tranche 2012
Dit betreft de uitdeling van de groeiruimte tranche 2012.
Technisch
ADL
Betreft de overheveling van ADL (Activiteiten van het Dagelijks Leven) van
extramurale zorg naar overig zorg in natura.
overig
Dit betreft het overhevelen van middelen van nominaal en onverdeeld
AWBZ naar de beleidssectoren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

251

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 7 Dagbesteding en vervoer (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
Intensiveringen
groeiruimte tranche 2012
Technisch
overig
Stand ontwerpbegroting 2014

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

1.208,0

1.058,0

1.058,0

1.058,0

1.058,0

1.058,0

1.058,0

0,0

18,0

15,8

15,8

15,8

15,8

15,8

– 1,4

– 4,1

– 4,1

– 4,1

– 4,1

– 4,1

– 4,1

28,0

28,0

28,0

28,0

28,0

28,0

28,0

4,0

4,0

4,0

4,0

4,0

4,0

4,0

1.238,6

1.103,9

1.101,7

1.101,7

1.101,7

1.101,7

1.101,7

Op deze deelsector worden de uitgaven verantwoord voor cliënten die
thuis wonen en één of meer dagdelen per week voor dagbesteding naar
een instelling gaan. Vanwege de geringe mobiliteit van deze cliënten is
vervoer veelal noodzakelijk. Het betreft ook intramurale cliënten die
dagbesteding genieten op een andere locatie.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
Op basis van gegevens van de NZa en het CVZ zijn de uitgaven van deze
deelsector geactualiseerd. Deze mutatie betreft het aandeel van deze
deelsector in de totale (structurele) overschrijding bij de zorg in natura
van € 286 miljoen.
Intensiveringen
groeiruimte tranche 2012
Dit betreft de uitdeling van de groeiruimte tranche 2012.
Technisch
overig
Dit betreft het overhevelen van middelen van nominaal en onverdeeld
AWBZ naar de beleidssectoren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

252

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 8 Kapitaallasten (bedragen x € 1 miljoen)1

Stand ontwerpbegroting 2013

1

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2.400,3

2.140,2

1.899,0

1.418,2

939,3

595,6

595,6

Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
nhc’s
IVA
Technisch
overheveling AWBZ naar Zvw
overheveling V&J

0,0

44,2

39,4

34,9

26,1

17,3

11,0

0,0
53,0

0,0
53,0

0,0
53,0

0,0
53,0

0,0
53,0

0,0
53,0

– 94,0
0,0

0,0
0,0

0,0
– 26,7

– 15,0
– 26,7

– 15,0
– 26,7

– 15,0
– 26,7

– 15,0
– 26,7

– 15,0
– 26,7

Stand ontwerpbegroting 2014

2.453,3

2.210,7

1.949,7

1.464,5

976,7

624,2

470,9

Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal

Deze deelsector betreft de na te calculeren kapitaallasten van de
gebouwen waarin AWBZ-zorg met verblijf wordt geleverd.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
nhc’s
Dit betreft de extrapolatie 2018 van de effecten van de invoering van de
normatieve huisvestingscomponent (nhc).
IVA
De compensatieregeling immateriële vaste activa (IVA) leidt tot een
tegenvaller van circa € 53 miljoen in de jaren 2012 tot en met 2017. De
regeling is bedoeld voor het versneld afschrijven op resterende
boekwaarde van vaste activa in het kader van de invoering van de
normatieve huisvestingscomponent (nhc).
Technisch
overheveling AWBZ naar Zvw
In de begroting 2013 is € 15 miljoen incidenteel overgeheveld tussen
AWBZ en Zvw als gevolg van de gewijzigde systematiek van de
berekening van de toe te rekenen kapitaallasten door de NZa. Op basis
van de huidige cijfers, is de schuif vanaf 2014 structureel € 15 miljoen.
overheveling Veiligheid & Justitie
Met ingang van 2007 zijn de exploitatiemiddelen voor de strafrechtelijke
forensische zorg overgeheveld van de AWBZ naar de begroting van
Veiligheid en Justitie. De bijbehorende kapitaallasten zijn destijds nog niet
overgeheveld in afwachting van de ontwikkeling van de normatieve
huisvestingscomponent (nhc). De middelen worden nu overgeheveld naar
de begroting van Veiligheid en Justitie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

253

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 9 Overige Zorg in Natura (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
Intensiveringen
groeiruimte tranche 2012
Technisch
ADL
ijklijnmutatie
Stand ontwerpbegroting 2014

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

979,0

1.108,1

1.108,1

1.108,1

1.108,1

1.108,1

1.108,1

0,0

17,2

16,5

16,5

16,5

16,5

16,5

35,4

35,4

35,4

35,4

35,4

35,4

35,4

26,1

29,9

33,7

35,8

35,8

35,8

35,8

76,9
0,0

76,9
0,0

76,9
0,0

76,9
– 2,1

76,9
– 2,1

76,9
– 2,1

76,9
– 2,1

1.117,4

1.267,5

1.270,6

1.270,6

1.270,6

1.270,6

1.270,6

Op deze deelsector worden alle uitgaven verantwoord die niet – direct –
toe te rekenen zijn aan één van de andere deelsectoren in de AWBZ of
waarvoor specifiek middelen beschikbaar zijn gesteld. Het gaat bijvoorbeeld om geoormerkte middelen in de aanwijzing Contracteerruimte
AWBZ (onder andere de regeling Meerzorg, kleinschalige experimenten,
ketenzorg dementie), toeslagen, de kosten van kind- en jeugdpsychiatrie
en de uitgaven voor het Volledig Pakket Thuis (VPT).
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
Op basis van gegevens van de NZa en het CVZ zijn de uitgaven van deze
deelsector geactualiseerd. Deze mutatie betreft het aandeel van deze
deelsector in de totale (structurele) overschrijding bij de zorg in natura
van € 286 miljoen.
Intensiveringen
groeiruimte tranche 2013
Dit betreft de uitdeling van de groeiruimte tranche 2012.
Technisch
ADL
Betreft de overheveling van ADL (Activiteiten van het Dagelijks Leven) van
extramurale zorg naar overig zorg in natura.
ijklijnmutatie
Overboeking naar de begrotingsgefinancierde uitgaven op artikel 7 ten
behoeve van de extra kosten van Joodse en Indische instellingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

254

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 10 Nominaal en onverdeeld AWBZ (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
Intensiveringen
hepatitis B
hpv-vaccinatie
extrapolatie groei AWBZ
uitdeling groei tranche 2012
Maatregelen
functies dagbesteding en begeleiding
extrapolatie extramuraliseren
verzachten maatregel extramuraliseren
korting contracteerruimte
besparing herziening AWBZ
tariefsaanpassing
extramuraliseren
beperken groeiruimte CR
loon- en prijsbijstelling
Technisch
financieringsmutatie
ramingsbijstelling groei zin
overige mutaties
groei pgb
Stand ontwerpbegroting 2014

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

353,1

1.422,5

3.285,3

4.308,8

5.967,1

7.727,4

7.727,4

– 63,3

– 578,6

– 556,4

– 552,0

– 1.420,2

– 2.074,2

– 1.743,9

61,4

61,4

61,4

61,4

61,4

61,4

61,4

– 10,0
– 6,0
0,0
– 503,3

– 10,0
– 6,0
0,0
– 509,8

– 10,0
– 6,0
0,0
– 513,6

– 10,0
– 6,0
0,0
– 515,7

– 10,0
– 6,0
0,0
– 515,7

– 10,0
– 6,0
0,0
– 515,7

– 10,0
– 6,0
683,5
– 515,7

0,0

0,0

0,0

– 1.565,0

– 1.565,0

– 1.580,0

0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0

0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0

0,0
– 330,0
0,0
– 160,0
0,0
– 21,0
– 60,0

30,0
0,0
0,0
– 200,0
0,0
– 21,0
– 215,0

130,0
0,0
– 45,0
– 200,0
– 35,0
– 169,0
– 314,0

280,0
0,0
– 500,0
– 250,0
– 70,0
– 260,0
– 425,0

– 1.590,0
– 100,0
300,0
0,0
– 500,0
– 250,0
– 75,0
– 274,0
– 429,0

68,2
0,0
168,1
0,0

0,0
– 60,0
26,1
0,0

0,0
– 185,0
61,1
– 190,0

0,0
– 185,0
– 1.409,1
– 190,0

0,0
– 185,0
– 1.387,9
– 190,0

0,0
– 185,0
– 1.373,7
– 190,0

0,0
– 185,0
– 1.320,7
– 190,0

68,2

345,6

1.375,8

– 468,6

115,7

629,2

1.583,0

Deze niet-beleidsmatige deelsector heeft een technisch-administratief
karakter. Vanuit deze deelsector vinden overboekingen van loon- en
prijsbijstellingen naar de loon- en prijsgevoelige deelsectoren binnen de
begroting plaats. Ook worden er taakstellingen of extra middelen op deze
deelsector geplaatst die nog niet aan de deelsectoren zijn toegedeeld.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
De tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsbijstelling is
uitgedeeld aan de diverse deelsectoren.
Mee- en tegenvallers
actualisering
Op basis van gegevens van de NZa en het CVZ zijn de uitgaven geactualiseerd. Deze mutatie is een onderdeel van de totale (structurele)
overschrijding van € 286 miljoen.
Intensiveringen
hepatitis B
Met ingang van 2012 is voor alle kinderen de vaccinatie hepatitis B
toegevoegd aan het Rijksvaccinatieprogramma. Deze middelen zijn
overgeheveld van nominaal en onverdeeld AWBZ naar de deelsector voor
het rijksvaccinatieprogramma.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

255

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

hpv-vaccinatie
Vanaf 2013 worden er weer HPV-vaccins aangeschaft. Tot en met 2012
heeft het RIVM kunnen volstaan met de voorraad HPV-vaccins die in 2009
zijn aangeschaft voor de invoering en de inhaalcampagne HPV. Deze
voorraad is ontstaan doordat de opkomst lager was dan verwacht. De
middelen hiervoor zijn overgeheveld van nominaal en onverdeeld AWBZ
naar de deelsector voor het rijksvaccinatieprogramma.
extrapolatie groei AWBZ
De raming van de groei van de zorguitgaven voor 2018 is toegevoegd.
uitdeling groei tranche 2012
Dit betreft het uitdelen van de groeiruimte 2012 aan de verschillende
deelsectoren.
Maatregelen
functies dagbesteding en begeleiding
Gemeenten worden geheel verantwoordelijk voor de activiteiten op het
gebied van ondersteuning, begeleiding en verzorging. Deze mutatie
betreft de besparing die hiervoor in het regeerakkoord Rutte-Asscher is
ingeboekt.
extrapolatie extramuraliseren
Dit betreft het effect voor 2018 van de maatregel extramuraliseren uit het
Begrotingsakkoord 2013. In de Zorgafspraken is deze maatregel gedeeltelijk verzacht.
verzachten maatregel extramuraliseren
De maatregel extramuraliseren lage ZZP’s wordt verzacht naar aanleiding
van afspraken in de Zorgafspraken die gesloten zijn met werkgevers en
werknemers. Doordat meer cliënten toegang houden tot instellingszorg
ontstaat een besparingsverlies dat oploopt tot € 300 miljoen in 2018.
korting contracteerruimte/tarieven
Er wordt gekort op de zorg in natura en de pgb-tarieven, ter dekking van
het besparingsverlies voor het beschikbaar houden van dagbesteding en
persoonlijke verzorging in 2014. Hiermee is een bedrag van € 330 miljoen
gemoeid.
besparing herziening AWBZ
De AWBZ wordt omgevormd tot een nieuwe verzekering waarin alleen de
zware intramurale ouderen- en gehandicaptenzorg wordt opgenomen. De
wet krijgt daarbij een centraal beleidskader voor zowel zorg in natura als
pgb’s. Deze mutatie betreft de besparing die aan deze herziening is
verbonden.
tariefsaanpassing
Ter dekking van de afspraken in de Zorgafspraken die het kabinet heeft
gesloten met werkgevers en werknemers wordt een tariefmaatregel
getroffen bij de extramurale verpleging en intramurale zorg die oploopt
tot € 250 miljoen structureel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

256

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

extramuraliseren
Deze mutatie betreft de maatregel uit het regeerakkoord van het kabinetRutte-Asscher voor het extramuraliseren van ZZP 4 in de ouderen- en
gehandicaptenzorg. In de Zorgafspraken van dit voorjaar is deze
maatregel gedeeltelijk verzacht.
beperken groei contracteerruimte
De beschikbare ruimte (contracteerruimte) voor de kern-AWBZ wordt
gekort. Om de budgettaire beheersbaarheid te behouden wordt het
regime van de contracteerruimte aangescherpt.
loon- en prijsbijstelling
In het regeerakkoord Rutte-Asscher is de afspraak gemaakt om de
incidentele looncomponent (ILO) op nul te stellen in 2016 en 2017. In de
Zorgafspraken van dit voorjaar is afgesproken dit al te starten in 2014 en
door te laten lopen tot en met 2017. Dit levert voor de care een bedrag van
€ 429 miljoen structureel op.
Technisch
financieringsmutatie
Er is sprake van een zeker tijdsverloop tussen het moment waarop de NZa
de productieafspraken van partijen ontvangt en de verwerking daarvan in
de budgetten en de bevoorschotting/declaraties van de instellingen. Als
gevolg daarvan is het gebruikelijk dat de financiering binnen een
jaargrens afwijkt van de uitgaven (budgetten) in dat jaar. Zo ontstaan
zogeheten financieringsachterstanden of -voorsprongen. Deze verschillen
worden in het daaropvolgende jaar verrekend. Tussen de jaren doen zich
daardoor incidentele financieringsschuiven voor. Meerjarig gezien volgt
de financiering echter altijd de uitgaven.
ramingsbijstelling groei zin
Deze mutatie betreft een ramingsbijstelling van de groei van zorg in
natura.
overige mutaties
Deze post is het saldo van verschillende mutaties waaronder de overhevelingen van de AWBZ-functie extramurale verpleging en de langdurige ggz
die in het regeerakkoord Rutte-Asscher zijn afgesproken. Activiteiten op
het gebied van persoonlijke verzorging gaan – net als begeleiding – vallen
onder de Wmo. Over de precieze verdeling van deze functies over Zvw en
Wmo moet nog een besluit worden genomen waardoor de bedragen nog
niet op de betreffende deelsectoren zijn afgeboekt.
groei pgb
Deze mutatie betreft een overboeking van gereserveerde groei voor het
pgb van nominaal en onverdeeld naar het pgb.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

257

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 11 Pgb (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontwerpbegroting 2013

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2.526,8

2.567,9

2.159,2

2.248,4

2.219,6

2.185,6

2.185,6

Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
besparingsverlies 10-uurscriterium
lager tarief niet-professionele zorg
aanpak pgb-fraude
pgb-tarieven
Technisch
groei pgb
overige mutaties

0,0

67,3

68,4

57,5

52,7

51,9

51,0

– 10,3
0,0
0,0
0,0
0,0

0,0
0,0
0,0
0,0
0,0

0,0
125,0
– 25,0
– 40,0
– 60,0

0,0
125,0
– 25,0
– 40,0
– 60,0

0,0
125,0
– 25,0
– 40,0
– 60,0

0,0
125,0
– 25,0
– 40,0
– 60,0

0,0
125,0
– 25,0
– 40,0
– 60,0

0,0
– 44,0

0,0
0,0

190,0
0,0

190,0
0,0

190,0
0,0

190,0
0,0

190,0
0,0

Stand ontwerpbegroting 2014

2.472,5

2.635,2

2.417,6

2.495,9

2.462,3

2.427,5

2.426,6

Deze deelsector betreft de kosten van de subsidieregeling pgb.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
Op basis van gegevens van het CVZ zijn de uitgaven van deze deelsector
geactualiseerd. In 2012 is sprake van een beperkte en incidentele
meevaller.
besparingsverlies 10-uurscriterium
In het Begrotingsakkoord 2013 is afgesproken om een gewijzigd
10-uurscriterium (alleen op basis van de functie Begeleiding) te hanteren
om de pgb-uitgaven in lijn te brengen met de beschikbare pgb-middelen.
Vanaf 2014 zou dit criterium ook gelden voor bestaande budgethouders
met alleen begeleiding. Deze budgethouders houden echter ook in 2014
hun bestaande rechten wat leidt tot een besparingsverlies van € 125
miljoen.
lager tarief niet-professionele zorg
Als dekking voor het besparingsverlies van het 10-uurscriterium worden
voor nieuwe budgethouders de tarieven voor niet-professionele zorg
verlaagd. Dit levert € 25 miljoen op.
aanpak pgb-fraude
Het ingezette beleid om het pgb fraudebestendig te maken, levert een
verwachte besparing op van € 40 miljoen.
pgb-tarieven
De pgb-tarieven worden niet geïndexeerd, wat € 60 miljoen opbrengt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

258

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Technisch
groei pgb
Deze mutatie betreft een overboeking van gereserveerde groei voor het
pgb van nominaal en onverdeeld naar het pgb.
overige mutaties
Deze mutatie betreft de doorwerking 2012 van de maatregel begeleiding
uit 2008.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

259

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 12 Subsidies MEE (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontwerpbegroting 2013

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

193,0

172,6

174,0

173,5

173,4

173,4

173,4

Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering

0,0

5,1

4,6

4,6

4,7

4,7

4,7

– 2,7

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Stand ontwerpbegroting 2014

190,3

177,7

178,6

178,1

178,1

178,1

178,1

Op deze deelsector wordt de subsidie aan MEE-organisaties verantwoord.
MEE-organisaties ontvangen een subsidie van het CVZ op grond van de
AWBZ.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
Op basis van de gegevens van het CVZ zijn de zorguitgaven 2012
geactualiseerd. Dit betreft echter nog een voorlopig beeld. Uit de huidige
actualisering volgen lagere uitgaven van € 2,7 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

260

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 13 Beschikbaarheidbijdrage opleidingen AWBZ (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontwerpbegroting 2013
Intensiveringen
groeiruimte opleidingsfonds AWBZ
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Stand ontwerpbegroting 2014

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

0,0

25,7

25,7

25,7

25,7

25,7

25,7

0,0

0,0

0,0

0,0

1,0

2,0

2,0

0,0

0,7

0,7

0,7

0,7

0,7

0,7

0,0

26,4

26,4

26,4

27,4

28,4

28,4

Met ingang van 2013 wordt een aantal ggz-opleidingen, de opleiding arts
verstandelijk gehandicapten en de opleiding specialist ouderengeneeskunde via een beschikbaarheidbijdrage op grond van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) gefinancierd. De uitvoering geschiedt
door de NZa. De betalingen lopen via het CVZ.
Intensiveringen
groeiruimte opleidingsfonds AWBZ
Dit betreft de uitdeling van de groeiruimte tranche 2016 en 2017.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

261

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 14 Beheerskosten/ diversen AWBZ (bedragen x € 1 miljoen)1

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
overige mutaties
Maatregelen
beheerskosten
Stand ontwerpbegroting 2014
1

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

213,9

219,1

225,5

229,1

229,5

229,5

229,5

0,0

5,8

5,9

6,1

4,9

4,9

4,9

– 2,8
0,0

0,0
0,0

0,0
0,0

0,0
0,0

0,0
– 0,1

0,0
– 0,1

0,0
– 0,1

0,0

0,0

0,0

– 42,0

– 42,0

– 42,0

– 42,0

211,1

224,9

231,4

193,2

192,2

192,2

192,2

Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal

Op deze deelsector worden enkele sector overstijgende uitgaven
verantwoord. Het betreft met name de uitvoeringskosten ten laste van de
AWBZ van zorgkantoren en Sociale Verzekeringsbank (SVb). Ook de
kosten van het College Sanering Zorginstellingen vallen onder deze
deelsector.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
Op basis van gegevens van het CVZ zijn de uitgaven bijgesteld.
overige mutaties
Deze post is het saldo van verschillende mutaties.
Maatregelen
beheerskosten
De AWBZ wordt omgevormd tot een nieuwe verzekering waarin alleen de
zware intramurale ouderen- en gehandicaptenzorg wordt opgenomen. Dit
levert een besparing op in de uitvoeringskosten vanaf 2015 van
€ 42 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

262

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 15 Overige AWBZ-zorg (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
Intensiveringen
groeiruimte tandheelkundige zorg (AWBZ)
Technisch
overig
Stand ontwerpbegroting 2014

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

56,2

56,8

56,8

56,8

56,8

56,8

56,8

0,0

1,4

1,4

1,4

1,4

1,4

1,4

4,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

– 13,7

– 14,3

– 14,3

– 14,3

– 14,3

– 14,3

– 14,3

46,6

44,0

44,0

44,0

44,0

44,0

44,0

Op deze deelsector worden de kosten verantwoord van medischspecialistische instellingen voor de zogenaamde «verkeerde bed»
problematiek en de kosten van AWBZ-instellingen voor tandheelkundige
zorg.
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
Op basis van gegevens van het CVZ zijn de uitgaven bijgesteld. De
mutatie betreft tandheelkundige zorg in AWBZ-instellingen.
Intensiveringen
groeiruimte tandheelkundige zorg (AWBZ)
Dit betreft de uitdeling van de groeiruimte tranche 2012.
Technisch
overig
Deze post is het saldo van verschillende mutaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

263

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 16 Rijksvaccinatieprogramma (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontwerpbegroting 2013
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Mee- en tegenvallers
actualisering
Intensiveringen
groeiruimte rijksvaccinatieprogramma
hepatitis B
hpv-vaccinatie
Technisch
financieringsmutatie
Stand ontwerpbegroting 2014

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

105,5

113,5

113,5

113,5

113,5

113,5

113,5

0,0

3,0

3,3

3,3

3,3

3,3

3,3

– 25,6

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

2,4
10,0
6,0

5,1
10,0
6,0

5,1
10,0
6,0

5,1
10,0
6,0

5,1
10,0
6,0

5,1
10,0
6,0

5,1
10,0
6,0

5,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

103,3

137,6

137,9

137,9

137,9

137,9

137,9

Deze sector omvat het Rijksvaccinatieprogramma (RVP).
Nominaal
loon- en prijsbijstelling
Dit betreft de tranche 2013 van de vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling.
Mee- en tegenvallers
actualisering
Van het CVZ/CAK is inmiddels de realisatie van de bevoorschotting 2012
ontvangen. Dit resulteert in een onderschrijding van € 25,6 miljoen bij het
Rijksvaccinatieprogramma.
Intensiveringen
groeiruimte rijksvaccinatieprogramma
Dit betreft de uitdeling van de groeiruimte tranche 2012 en 2013.
hepatitis B
Met ingang van 2012 is voor alle kinderen de vaccinatie hepatitis B
toegevoegd aan het Rijksvaccinatieprogramma.
hpv-vaccinatie
Vanaf 2013 worden er weer HPV-vaccins aangeschaft. Tot en met 2012
heeft het RIVM kunnen volstaan met de voorraad HPV-vaccins die in 2009
zijn aangeschaft voor de invoering en de inhaalcampagne HPV. Deze
voorraad is ontstaan doordat de opkomst lager was dan verwacht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

264

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Technisch
financieringsmutatie
Er is een zekere tijdsverloop tussen het moment dat de NZa de productieafspraken van partijen ontvangt en de verwerking daarvan in de
budgetten en de bevoorschotting van de instellingen. Als gevolg daarvan
wijkt de financiering binnen een jaargrens af van de uitgaven (budgetten)
in dat jaar. Zo ontstaan er financieringsachterstanden of -voorsprongen.
Financieringsmutaties hebben wel invloed op de hoogte van de zorguitgaven in enig jaar, maar over een langere periode bezien heffen financieringsvoorsprongen en -achterstanden elkaar op.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

265

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

Tabel 17 Ontvangsten AWBZ (bedragen x € 1 miljoen)

Stand ontwerpbegroting 2013
Mee- en tegenvallers
actualisering
ramingsbijstelling vermogensinkomensbijtelling
ramingsbijstelling intramurale eigen bijdrage
Intensiveringen
groeiruimte
eigen bijdrage jeugdzorg
verzachten regeerakkoordmaatregel
vermogensinkomensbijtelling
Maatregelen
afschaffen Wtcg
verhogen intramurale eigen bijdrage
Stand ontwerpbegroting 2014

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

1.656,4

1.819,4

1.847,1

1.898,4

1.923,1

1.950,0

1.950,0

39,4

39,4

39,4

39,4

39,4

39,4

39,4

0,0
0,0

17,0
0,0

17,0
255,0

17,0
255,0

17,0
255,0

17,0
255,0

17,0
255,0

0,0
0,0
0,0
0,0

0,0
0,0
0,0
– 17,0

0,0
0,0
– 248,0
– 17,0

0,0
– 35,0
– 248,0
– 17,0

0,0
– 35,0
– 248,0
– 17,0

0,0
– 35,0
– 248,0
– 17,0

27,3
– 35,0
– 248,0
– 17,0

0,0
0,0

0,0
0,0

0,0
50,0

180,0
50,0

180,0
50,0

180,0
50,0

180,0
50,0

1.695,8

1.858,8

1.943,5

2.139,8

2.164,5

2.191,4

2.218,7

Betreft de eigen bijdragen die binnen de AWBZ verplicht zijn.
Mee- en tegenvallers
actualisering
Op basis van de CVZ-jaarcijfers doet zich in 2012 een ontvangstenmeevaller voor bij de eigen bijdragen AWBZ. Deze meevaller wordt structureel
verondersteld.
ramingsbijstelling vermogensinkomensbijtelling
De opbrengst van het verhogen van de vermogensinkomensbijtelling in
het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Asscher is hoger dan geraamd.
Deze meeropbrengst wordt ingezet voor de verzachting van deze
maatregel.
ramingsbijstelling intramurale eigen bijdrage
De maatregel «verhogen intramurale eigen bijdrage» uit het regeerakkoord Rutte-Asscher levert meer op dan destijds werd aangenomen. Deze
meeropbrengst wordt gebruikt om de maatregel gericht te verzachten.
Intensiveringen
groeiruimte
De raming van de groei van de ontvangsten eigen bijdragen 2018 is
toegevoegd.
eigen bijdrage jeugdzorg
De introductie van een eigen bijdrage in de jeugdzorg, die per 2015 was
voorzien en door gemeenten zou worden uitgevoerd, wordt ongedaan
gemaakt.
verzachten regeerakkoordmaatregel
De verhoging van de intramurale eigen bijdrage uit het regeerakkoord
Rutte-Asscher wordt verzacht en de systematiek vereenvoudigd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

266

Financieel Beeld Zorg Begroting 2014

vermogensinkomensbijtelling
De vermogensinkomensbijtelling uit het regeerakkoord Rutte-Asscher
wordt gericht verzacht.
Maatregelen
afschaffen Wtcg
In het regeerakkoord van het kabinet-Rutte-Asscher is afgesproken dat de
bestaande regelingen voor financiële compensatie (Wtcg, CER en de
regeling specifieke zorgkosten) worden afgeschaft. Ook de Wtcg-korting
op de eigen bijdrage AWBZ/Wmo voor extramurale gevallen vervalt, dit
leidt tot een extra opbrengst van € 180 miljoen aan eigen bijdragen.
verhogen intramurale eigen bijdrage
Deze mutatie betreft de maatregel uit het regeerakkoord om de intramurale eigen bijdrage te verhogen tot de zak- en kleedgeldnorm.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

267

Z B O ’ S e n RW T ’ S

3. BIJLAGEN
1. ZBO’S EN RWT’S
Overzicht Rechtspersonen met een Wettelijke Taak en Zelfstandige Bestuursorganen vallend onder Ministerie van VWS
(Bedragen x € 1 miljoen)
Naam organisatie

ZBO

RWT

Functie

Begrotingsartikel

Begrotingsraming
2014

Verwijzing

ZonMw is een intermediaire organisatie die op
programmatische wijze
onderzoek en ontwikkeling
op het gebied van
gezondheid, preventie en
zorg laat uitvoeren.

x

4

81,4

www.zonmw.nl

x

Het betreft 25 private
organisaties die voor wat
betreft de kwaliteit van
werkzaamheden onder
toezicht staan van de
Nieuwe Voedsel en Waren
Autoriteit.

1

–

–

x

Het betreft 10 private
organisaties. De instellingsgrondslag betreft de Wet
beroepen in de individuele
gezondheidszorg (Wet
BIG), art. 14 en 15.

4

–

www.knmg.artsennet.nl
www.knmp.nl
www.tandartsennet.nl

x

In Nederland is DEKRA de
enige toegelaten instantie,
die bevoegd is medische
hulpmiddelen te certificeren.

2

–

www.dekra.com

x

Het CIZ beoordeelt of
mensen recht hebben op
AWBZ-zorg. Dit gebeurt op
basis van objectieve
criteria, welke een vertaling
zijn van de richtlijnen van
het Ministerie van VWS.

3

106,7

www.ciz.nl

x

Het CAK berekent en
incasseert de eigen
bijdragen voor de AWBZ en
de Wmo. Het CAK is ook
verantwoordelijk voor de
financiering van de
AWBZ-instellingen en het
uitbetalen van de compensatie eigen risico in de
zorgverzekeringswet en de
tegemoetkoming Wtcg.

4

90,7

www.hetcak.nl

Financiering uit
begrotingsmiddelen
Zorg Onderzoek
Nederland/ Medische
Wetenschappen
(ZonMw)

x
Keuringsinstanties
op grond van de
Warenwet

Registratiecommissies en opleidingscolleges KNMG,
KNMP en NMT

Keuringsinstanties
op grond van de Wet
op de Medische
Hulpmiddelen
(Dekra)
Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ)

Centraal Administratie Kantoor (CAK)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

268

Z B O ’ S e n RW T ’ S

Naam organisatie

ZBO

RWT

Functie

Begrotingsartikel

Begrotingsraming
2014

Verwijzing

x

Het aanbod van de
JeugdzorgPlus- instellingen
bestaat uit deskundige en
wetenschappelijk onderbouwde interventies op het
gebied van geestelijke
gezondheidszorg, licht
verstandelijke handicaps,
onderwijs en arbeidstoeleiding.

5

150,0

www.jeugdzorgplus.nl

x

De PUR beslist samen met
de Sociale Verzekeringsbank over de eerste
aanvragen in het kader van
de wetten en regelingen
voor oorlogsgetroffenen en
verzetsdeelnemers. Verder
stelt de PUR de beleidsregels vast voor de SVB.

7

4,3

www.pur.nl

x

CCMO is een bij wet (Wet
medisch-wetenschappelijk
onderzoek met mensen en
de Embryowet) ingestelde
commissie en waarborgt
de bescherming van
proefpersonen betrokken
bij medischwetenschappelijk
onderzoek, via toetsing aan
de daarvoor vastgestelde
wettelijke bepalingen en
met inachtneming van de
voortgang van de
medische wetenschap.

1

1,7

www.ccmo.nl

x

x

De NZa is belast met het
toezicht op markten voor
de zorg. De belangrijkste
taken zijn: advisering,
regulering en toezicht en
handhaving.

4

43,2

www.nza.nl

x

Het CVZ beheert het pakket
Zvw/ AWBZ, beheert het
Zorgverzekeringsfonds en
het Algemeen Fonds
Bijzondere Ziektekosten,
voert de financiering van
verzekeraars uit de fondsen
uit, beoordeelt de
rechtmatige en doelmatige
uitvoering van de AWBZ en
voert regelingen voor
bijzondere groepen uit
(verdragsgerechtigden,
wanbetalers, onverzekerden, illegalen en andere
onverzekerbare vreemdelingen en gemoedsbezwaarden). Tevens is het
Kwaliteitsinstituut
onderdeel van het CVZ.

4

48,4

www.cvz.nl

Accommodaties op
grond van de Wet op
jeugdzorg (exclusief
Almata en De
Lindenhorst-Almata)

Pensioen- en
Uitkeringsraad (PUR)

x
Centrale Commissie
voor Mensgebonden
Onderzoek (CCMO),
inclusief Medisch
Ethische Toetsingscommissies (METC’s)

Nederlandse
Zorgautoriteit (NZa)

College voor
zorgverzekeringen
(CVZ)

x

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

269

Z B O ’ S e n RW T ’ S

Naam organisatie

ZBO

RWT

Functie

Begrotingsartikel

Begrotingsraming
2014

Het CSZ voert onder
andere de meldings- en
goedkeuringsregeling voor
de vervreemding van
onroerende zaken uit. In
verband met de verdere
stroomlijning van de taken
van zelfstandige bestuursorganen op het terrein van
de zorg is in het voorstel
van Wet cliëntenrechten
zorg (Wcz) het voornemen
neergelegd om de taken
over te hevelen naar de
NZa (TK 32 402, nr. 6 en 7).

x

4

2,6

www.collegesanering.nl

x

Het College is zowel
verantwoordelijk voor de
toelating en bewaking van
geneesmiddelen op de
Nederlandse markt als
medeverantwoordelijk voor
de toelating van de
geneesmiddelen in de
gehele Europese Unie.

Agentschap

–

www.cbg-meb.nl

x

De SARSR is verantwoordelijk voor het beheer en
de besteding van de
(resterende) rechtsherstelmiddelen voor de Sinti en
Roma.

7

0,04

x

x

NTS is een dienstverlenende
non-profitorganisatie ten
behoeve van publiek,
donorziekenhuizen en
transplantatiecentra in
Nederland.

2

28.600

www.nts.nl

x

De zorgverzekering is een
in principe verplichte
ziektekostenverzekering
voor ingezetenen van
Nederland. De zorgverzekeringswet wordt uitgevoerd
door zorgverzekeraars.

FBZ

1.308,8

Zie FBZ

College Sanering
Zorginstellingen
(CSZ)

x
College ter beoordeling van Geneesmiddelen (CBG).

Stichting Afwikkeling
rechtsherstel Roma
Sinti (SARSR)

Verwijzing

Financiering uit
premiemiddelen
Nederlandse
Transplantatie
Stichting (NTS)

Zorgverzekeraars
Zvw

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

270

Z B O ’ S e n RW T ’ S

Naam organisatie

ZBO

RWT

Functie

x

Voor de uitvoering van de
AWBZ-taken fungeren 12
zorgverzekeraars als
zogenoemde concessiehouders. Zij zijn als het
ware de «beheerders» van
het zorgkantoor in «hun
zorgkantoorregio». Een
zorgkantoor voert de AWBZ
uit namens de zorgverzekeraars, de
AWBZ-zorgaanbieders
leveren de daadwerkelijke
zorg aan de cliënt.

Concessiehouders
zorgkantoren

x

Begrotingsartikel

Begrotingsraming
2014

Verwijzing

FBZ

188,1

Zie FBZ

Bovenstaande informatie is bedoeld voor de Staten-Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten worden ontleend.

Overzicht Rechtspersonen met een Wettelijke Taak en Zelfstandige Bestuursorganen vallend onder andere Ministeries
(Bedragen x € 1.000.000)
Naam organisatie

Ministerie

ZBO

RWT

Functie

Begrotingsartikel

Begrotingsraming
2014

De CAOR is belast is met de
toepassing en uitvoering van
de Algemene Oorlogsongevallenregeling, een regeling
voor oorlogsslachtoffers en
nabestaanden van de oorlog
met Japan in NederlandsIndië.
De SAIP is belast met de
uitvoering van de Algemene
Oorlogsongevallenregeling.

7

10,3

De SVB voert namens VWS
de regeling maatschappelijke
ondersteuning (mantelzorgcompliment) uit en de wetten
en regelingen voor oorlogsgetroffenen en verzetsdeelnemers.

3 en 7

305,4

Verwijzing

Financiering uit
begrotingsmiddelen
Commissie
Algemene Oorlogsongevallenregeling
(CAOR) Indonesië /
Stichting Administratie Indonesisch
Pensioenen (SAIP)

BZK

x

Sociale verzekeringsbank (SVB)

SZW

x

www.saip.nl

www.svb.nl

Bovenstaande informatie is bedoeld voor de Staten-Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten worden ontleend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

271

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k b e g r o t i n g

2. VERDIEPINGSHOOFDSTUK BEGROTING
Het verdiepingshoofdstuk bestaat uit een cijfermatig overzicht per
begrotingsartikel. Bij ieder artikel wordt eerst de opbouw van de stand
vanaf de ontwerpbegroting 2013 tot aan de stand ontwerpbegroting 2014
vermeld. Daarna worden de belangrijkste nieuwe mutaties toegelicht.
De nieuwe begrotingsmutaties zijn toegelicht voor zover de kasbedragen
in 2014 beleidsmatig relevant zijn.
Artikel 1 Volksgezondheid
Opbouw uitgaven x € 1.000

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

2013

2014

2015

2016

2017

2018

515.780
– 1.448
4.200
– 25.499
690
493.723

508.538
– 1.502
0
– 13.903
4.819
497.952

498.781
– 1.502
0
– 5.127
5.683
497.835

502.400
– 1.502
0
– 5.521
5.897
501.274

507.744
– 1.502
0
– 6.977
8.211
507.476

507.744
0
0
– 9.738
10.542
508.548

2013

2014

2015

2016

2017

2018

10.903
0
0
0
0
10.903

11.003
0
0
0
0
11.003

11.003
0
0
0
0
11.003

10.903
0
0
0
0
10.903

10.903
0
0
0
0
10.903

10.903
0
0
0
0
10.903

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2.735

2.696

2.679

2.698

2.805

2.804

0

4.200

4.200

4.200

4.200

4.200

Opbouw ontvangsten x € 1.000

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

Toelichting belangrijkste nieuwe mutaties (bedragen x € 1.000)

Toedeling loonbijstelling tranche 2013, kader Rijksbegroting in enge zin.
Bijdrage aan agentschap NVWA. Bij de behandeling van
de VWS-begroting 2013 in de Tweede Kamer is
amendement TK 33 400 XVI, nr. 47 aangenomen. Met dit
amendement wordt de in 2013 voorgenomen korting op
het budget van de NVWA niet doorgevoerd. Ter uitvoering
van dit amendement is het verplichtingenbedrag en het
uitgavenbedrag van artikel 1 (Volksgezondheid) structureel
verhoogd ten laste van de gereserveerde middelen voor
de prijsbijstelling (artikel 11 Nominaal en onvoorzien).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

272

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k b e g r o t i n g

Artikel 2 Curatieve zorg
Opbouw uitgaven x € 1.000

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2.796.291
0
0
115
764
2.797.170

2.828.787
0
0
36.415
– 131.244
2.733.958

2.944.176
0
0
81.810
– 85.730
2.940.256

3.135.010
0
0
23.893
– 105.712
3.053.191

3.367.757
0
0
– 84.785
– 161.929
3.121.043

3.367.757
0
0
17.015
– 110.759
3.274.013

Opbouw ontvangsten x € 1.000
2013

2014

2015

2016

2017

2018

22.128
0
0
39.700
0
61.828

14.953
0
0
20.900
0
35.853

14.953
0
0
20.900
0
35.853

14.953
0
0
21.000
0
35.953

14.953
0
0
21.000
0
35.953

14.953
0
0
21.000
0
35.953

2013

2014

2015

2016

2017

2018

1.001

949

945

959

949

941

Dit betreft de toevoeging van de middelen voor de
uitvoeringskosten van het CVZ in het kader van stringent
pakketbeheer.

0

10.000

15.000

15.000

15.000

15.000

Bijstelling van de uitgavenraming van de Rijksbijdragen
Zvw (kinderen tot 18 jaar) naar aanleiding van de actuele
ramingen van het CPB.

0

– 143.900

– 101.400

– 121.400

– 177.600

– 126.700

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

Toelichting belangrijkste nieuwe mutaties (bedragen x € 1.000)

Toedeling loonbijstelling tranche 2013, kader Rijksbegroting in enge zin.

Artikel 3 Langdurige ondersteuning en zorg
Opbouw uitgaven x € 1.000

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1esuppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

2013

2014

2015

2016

2017

2018

4.142.604
– 9.000
0
12.183
– 28.033
4.117.754

4.400.655
147.500
0
– 95.274
– 259.590
4.193.291

4.637.188
246.800
0
– 123.400
– 284.311
4.476.277

4.745.297
407.800
0
– 136.200
– 302.719
4.714.178

4.862.997
549.800
0
– 143.400
– 320.062
4.949.335

4.862.997
0
0
993.000
– 645.545
5.210.452

2013

2014

2015

2016

2017

2018

3.441
0
0
0
0
3.441

3.441
0
0
0
0
3.441

3.441
0
0
0
0
3.441

3.441
0
0
0
0
3.441

3.441
0
0
0
0
3.441

3.441
0
0
0
0
3.441

Opbouw ontvangsten x € 1.000

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

273

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k b e g r o t i n g

Toelichting belangrijkste nieuwe mutaties (bedragen x € 1.000)

Toedeling loonbijstelling tranche 2013, kader Rijksbegroting in enge zin.

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2.383

2.311

2.190

2.182

2.168

1.985

0

20.970

20.970

20.970

20.970

20.970

– 28.400

– 282.400

– 307.000

– 325.400

– 343.200

– 645.500

Dit betreft toevoeging van middelen aan artikel 3
(Langdurige zorg en ondersteuning) ter dekking van een
voorzien structureel tekort voor de uitvoering van de
regeling mantelzorgcompliment voor de jaren 2014 en
verder. De begrote bedragen zijn gebaseerd op een raming
van de Sociale Verzekeringsbank bij een mantelzorgcompliment van € 200.
Bijstelling van de uitgavenraming BIKK naar aanleiding
van de actuele ramingen van het CPB.

Artikel 4 Zorgbreed beleid
Opbouw uitgaven x € 1.000

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

2013

2014

2015

2016

2017

2018

757.374
– 1.850
0
60.092
136.747
952.363

742.613
– 300
0
22.842
– 67.438
697.717

745.280
– 1.880
0
2.891
– 6.695
739.596

753.351
– 1.880
0
– 18.413
– 1.872
731.186

762.661
– 1.880
0
– 22.067
1.053
739.767

762.661
0
0
3.385
– 17.529
748.517

Opbouw ontvangsten x € 1.000

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

2013

2014

2015

2016

2017

2018

4.858
0
0
0
152.000
156.858

4.858
0
0
0
0
4.858

4.858
0
0
0
0
4.858

4.858
0
0
0
0
4.858

4.858
0
0
0
0
4.858

4.858
0
0
0
0
4.858

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

274

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k b e g r o t i n g

Toelichting belangrijkste nieuwe mutaties (bedragen x € 1.000)
2013

2014

2015

2016

2017

2018

Toedeling loonbijstelling tranche 2013, kader Rijksbegroting in enge zin.

2.957

2.767

2.746

2.731

2.712

2.584

Toedeling loonbijstelling tranche 2013, kader BKZ, voor het
Opleidingsfonds.

1.055

1.119

1.187

1.199

1.209

1.225

435

480

510

557

595

604

Dit betreft een overboeking van de premie naar de
begroting voor de kwaliteitsimpuls personeel ziekenhuizen. In het zorgakkoord zijn middelen gereserveerd
voor een «kwaliteitsimpuls algemene en categorale
ziekenhuizen». Met het oog op het hiervoor, nog nader te
ontwikkelen, instrumentarium worden deze middelen naar
het begrotingsgefinancierde deel van het BKZ overgeheveld.

0

48.000

134.000

140.000

145.000

151.000

Er worden middelen gereserveerd om de vaststelling van
de uit het Fonds Ziekenhuisopleidingen (FZO) gefinancierde opleidingen te faciliteren. In verband met de
overgang van het FZO van de VWS begroting naar de
beschikbaarheidbijdrage binnen het BKZ en de daarmee
samenhangende verandering in de systematiek (bekostiging per kalenderjaar in plaats van studiejaar) is geraamd
dat er in 2014 € 20,0 miljoen aan nabetalingen zullen
moeten worden verricht voor de in het najaar 2013
verleende subsidies binnen het begrotingskader. De
financiering via de beschikbaarheidbijdrage start per
1 januari 2014.

– 20.000

20.000

0

0

0

0

Een aantal zorgopleidingen worden met ingang van 2013
op basis van de Wmg gefinancierd via de beschikbaarheidbijdrage. Per 1 januari 2014 worden ook de tot het
kalenderjaar 2014 via de subsidieregeling Ziekenhuisopleidingen gefinancierde opleidingen via de beschikbaarheidbijdrage gefinancierd. Daartoe wordt de bijbehorende
budgetreeks, met uitzondering van een bedrag van € 20,0
miljoen dat in 2014 voor de afrekeningen over 2013 nodig
is, overgeheveld van het begrotingsgefinancierde deel van
het BKZ naar het premiegefinancierde deel.

0

– 146.954

– 150.288

– 150.509

– 150.613

– 154.762

Dit betreft een overboeking van de premie naar de
begroting. In het regeerakkoord van het kabinet RutteAsscher zijn middelen gereserveerd ten behoeve van de
kosten die gemaakt worden bij het aanpassen van de
curricula van de medisch-specialistische vervolgopleidingen. De opleidingsduur wordt beperkt en de betrokken
partijen worden zo in de gelegenheid gesteld zich hierop
voor te bereiden.

0

5.000

3.000

2.000

0

0

Toedeling loonbijstelling tranche 2013, kader BKZ, voor
Caribisch Nederland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

275

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k b e g r o t i n g

Artikel 5 Jeugd
Opbouw uitgaven x € 1.000

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

2013

2014

2015

2016

2017

2018

1.533.547
0
0
– 12.602
– 20.500
1.500.445

1.530.986
0
0
2.460
17.680
1.551.126

1.485.350
0
0
– 22.990
29.133
1.491.493

1.417.696
0
0
– 54.220
32.438
1.395.914

1.404.279
0
0
– 75.220
32.875
1.361.934

1.404.279
0
0
1.780
– 44.743
1.361.316

2013

2014

2015

2016

2017

2018

9.215
0
0
213
11.200
20.628

4.715
0
0
– 207
0
4.508

67.715
0
0
– 63.207
0
4.508

67.715
0
0
– 63.207
0
4.508

67.715
0
0
– 63.207
0
4.508

67.715
0
0
– 207
– 63.000
4.508

2013

2014

2015

2016

2017

2018

10.714

10.680

10.508

10.013

9.850

9.232

0

– 7.775

0

0

0

0

0

17.000

17.000

17.000

17.000

17.000

Opbouw ontvangsten x € 1.000

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

Toelichting belangrijkste nieuwe mutaties (bedragen x € 1.000)

Toedeling loonbijstelling tranche 2013, kader Rijksbegroting in enge zin.
Overboeking naar het gemeentefonds. Het betreft
middelen voor de invoering van het nieuwe stelsel voor
Jeugdzorg.
Bij de behandeling van de VWS-begroting 2013 in de
Tweede Kamer is de motie Ypma (TK 33 400-XVI, nr. 31)
aangenomen. Deze motie roept de regering op om de
loonbijstelling voor de jeugdzorg gelijk te trekken met de
premiegefinancierde sectoren onder het ova-convenant.
Dit betekent dat de begrotingsgefinancierde zorg voor wat
betreft de jeugdzorgsector op een gelijke wijze wordt
behandeld bij de vergoeding van de arbeidskostenmutatie
als de premiegefinancierde zorg.

Artikel 6 Sport en bewegen
Opbouw uitgaven x € 1.000

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

2013

2014

2015

2016

2017

2018

135.000
0
0
– 61.069
1.060
74.991

133.428
0
0
– 5.193
4.186
132.421

124.713
0
0
– 778
4.177
128.112

124.783
0
0
2.667
4.426
131.876

124.783
0
0
3.652
3.952
132.387

124.783
0
0
1.500
3.694
129.977

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

276

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k b e g r o t i n g

Opbouw ontvangsten x € 1.000

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

2013

2014

2015

2016

2017

2018

1.740
0
0
0
0
1.740

1.740
0
0
0
0
1.740

1.740
0
0
0
0
1.740

1.740
0
0
0
0
1.740

1.740
0
0
0
0
1.740

1.740
0
0
0
0
1.740

2013

2014

2015

2016

2017

2018

592

585

556

555

552

544

0

5.000

5.000

5.250

5.250

5.000

Toelichting belangrijkste nieuwe mutaties (bedragen x € 1.000)

Toedeling loonbijstelling tranche 2013, kader Rijksbegroting in enge zin.
De uitwerking van de beleidsbrief Sport (TK 30 234, nr. 37)
is in 2012 op verschillende terreinen ter hand genomen en
zal in 2014 worden voortgezet, met in acht neming van de
passage in het regeerakkoord Rutte-Asscher over de
Olympische ambitie. In 2014 wordt op enkele dossiers een
belangrijke stap gezet. Vanuit het regeerakkoord is € 5,0
miljoen per jaar extra beschikbaar gesteld voor de
Sportimpuls, die in 2012 via ZonMw van start is gegaan.

Artikel 7 Oorlogsgetroffenen en herinnering Tweede Wereldoorlog
Opbouw uitgaven x € 1.000

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

2013

2014

2015

2016

2017

2018

331.574
0
0
11.682
293
343.549

313.851
0
0
13.672
279
327.802

297.370
0
0
11.255
2.867
311.492

281.896
0
0
7.819
2.853
292.568

266.217
0
0
5.805
2.837
274.859

266.217
0
0
– 9.728
2.836
259.325

2013

2014

2015

2016

2017

2018

901
0
0
0
0
901

901
0
0
0
0
901

901
0
0
0
0
901

901
0
0
0
0
901

901
0
0
0
0
901

901
0
0
0
0
901

2013

2014

2015

2016

2017

2018

293

279

267

253

237

236

Opbouw ontvangsten x € 1.000

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

Toelichting belangrijkste nieuwe mutaties (bedragen x € 1.000)

Toedeling loonbijstelling tranche 2013, kader Rijksbegroting in enge zin.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

277

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k b e g r o t i n g

Artikel 8 Tegemoetkoming specifieke kosten
Opbouw uitgaven x € 1.000

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

2013

2014

2015

2016

2017

2018

5.272.231
– 51.674
0
26.483
– 11.575
5.235.465

5.134.553
– 197.645
0
55.915
– 526.652
4.466.171

5.148.457
– 77.083
0
– 382.242
– 192.320
4.496.812

5.747.979
– 250.518
0
– 462.309
– 721.506
4.313.646

6.392.783
– 553.963
0
– 532.926
– 692.163
4.613.731

6.392.783
0
0
35.258
– 1.056.000
5.372.041

2013

2014

2015

2016

2017

2018

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

Opbouw ontvangsten x € 1.000

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

Toelichting belangrijkste nieuwe mutaties (bedragen x € 1.000)
2013

2014

2015

2016

2017

2018

Bijstelling van de uitgavenraming Zorgtoeslag
naar aanleiding van de actuele ramingen van het
CPB.

– 11.575

– 206.652

– 122.320

– 151.506

– 122.163

0

De zorgtoeslag wordt als gevolg van de afspraken
uit het aanvullend pakket neerwaarts bijgesteld
met € 320,0 miljoen door de standaardpremie
vanaf 2014 te baseren op gemiddelde nominale
premie inclusief collectieve contracten.

0

– 320.000

– 320.000

– 320.000

– 320.000

– 320.000

Als gevolg van de gefaseerde invoering van de
huishoudentoeslag vanaf 2015 wordt de bijdrage
aan de zorgtoeslag in samenhang met andere
maatregelen bijgesteld. In 2015 wordt de
maximale zorgtoeslag verhoogd ter compensatie
van het niet doorgaan van het inkomensafhankelijke eigen risico.

0

0

250.000

– 250.000

– 250.000

– 250.000

Artikel 9 Algemeen
Opbouw uitgaven x € 1.000

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

2013

2014

2015

2016

2017

2018

27.936
0
0
– 7.175
24
20.785

30.741
0
0
– 20
27
30.748

29.789
0
0
– 122
27
29.694

29.618
0
0
– 151
27
29.494

29.618
0
0
– 1.331
27
28.314

29.618
0
0
– 1.331
26
28.313

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

278

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k b e g r o t i n g

Opbouw ontvangsten x € 1.000

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

2013

2014

2015

2016

2017

2018

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0

2013

2014

2015

2016

2017

2018

24

27

27

27

27

26

Toelichting belangrijkste nieuwe mutaties (bedragen x € 1.000)

Toedeling loonbijstelling tranche 2013, kader Rijksbegroting in enge zin.

Artikel 10 Apparaatsuitgaven
Opbouw uitgaven x € 1.000
2013

2014

2015

2016

2017

2018

225.639
– 171
5.500
52.687
2.338
285.993

208.179
– 171
0
738
14.029
222.775

204.186
– 143
0
767
8.494
213.304

200.921
– 143
0
842
5.285
206.905

200.984
– 143
0
– 170
7.984
208.655

200.984
0
0
– 91
7.841
208.734

2013

2014

2015

2016

2017

2018

5.353
0
0
32.570
980
38.903

5.365
0
0
– 20
13
5.358

5.374
0
0
– 20
0
5.354

5.377
0
0
– 20
0
5.357

5.377
0
0
– 20
0
5.357

5.377
0
0
– 20
0
5.357

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Toedeling loonbijstelling tranche 2013, kader Rijksbegroting in enge zin.

231

226

224

215

214

214

Bij de behandeling van de VWS-begroting 2013 in de
Tweede Kamer is amendement TK 33 400 XVI, nr. 48
aangenomen. Met dit amendement worden extra
middelen aan de IGZ toegekend ten behoeve van extra
toezicht en de verbetering van de werkwijze en organisatie. Ter uitvoering van dit amendement zijn gereserveerde middelen voor de prijsbijstelling (artikel 11,
Nominaal en onvoorzien) structureel ingezet voor de
verhoging van het verplichtingenbedrag en uitgavenbedrag van artikel 10 (Apparaatsuitgaven, personele
uitgaven inspecties).

0

10.800

8.300

8.100

7.800

7.800

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

Opbouw ontvangsten x € 1.000

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

Toelichting belangrijkste nieuwe mutaties (bedragen x € 1.000)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

279

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k b e g r o t i n g

Artikel 11 Nominaal en onvoorzien
Opbouw uitgaven x € 1.000

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

2013

2014

2015

2016

2017

2018

– 26.659
0
– 9.700
32.279
– 29.162
– 33.242

– 26.127
0
0
9.459
– 20.146
– 36.814

– 7.333
0
0
16.549
– 21.403
– 12.187

– 13.178
0
0
6.778
– 12.575
– 18.975

– 1.924
0
0
– 5.478
– 25.348
– 32.750

– 1.924
0
0
17.599
– 55.161
– 39.486

2013

2014

2015

2016

2017

2018

5.000
0
0
0
0
5.000

5.000
0
0
0
0
5.000

5.000
0
0
0
0
5.000

5.000
0
0
0
0
5.000

5.000
0
0
0
0
5.000

5.000
0
0
0
0
5.000

Opbouw ontvangsten x € 1.000

Stand ontwerpbegroting 2013
Mutaties Nota van wijziging 2013
Mutaties amendementen 2013
Mutaties 1e suppletoire begroting 2013
Nieuwe mutaties
Stand ontwerpbegroting 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

280

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k b e g r o t i n g

Toelichting belangrijkste nieuwe mutaties (bedragen x € 1.000)
2013

2014

2015

2016

2017

2018

– 21.915

– 21.570

– 21.265

– 20.765

– 20.653

– 19.714

Toedeling loonbijstelling tranche 2013 aan de uitgavenartikelen, kader BKZ, voor het Opleidingsfonds en Caribisch
Nederland.

– 505

– 549

– 574

– 624

– 665

– 681

Bijdrage aan agentschap NVWA. Bij de behandeling van
de VWS-begroting 2013 in de Tweede Kamer is
amendement TK 33 400 XVI, nr. 47 aangenomen. Met dit
amendement wordt de in 2013 voorgenomen korting op
het budget van de NVWA niet doorgevoerd. Ter uitvoering
van dit amendement is het verplichtingenbedrag en het
uitgavenbedrag van artikel 1 (Volksgezondheid) structureel
verhoogd ten laste van de gereserveerde middelen voor
de prijsbijstelling (artikel 11 Nominaal en onvoorzien).

0

– 4.200

– 4.200

– 4.200

– 4.200

– 4.200

Bij de behandeling van de VWS-begroting 2013 in de
Tweede Kamer is amendement TK 33 400 XVI, nr. 48
aangenomen. Met dit amendement worden extra
middelen aan de IGZ toegekend ten behoeve van extra
toezicht en de verbetering van de werkwijze en organisatie. Ter uitvoering van dit amendement zijn gereserveerde middelen voor de prijsbijstelling (artikel 11,
Nominaal en onvoorzien) structureel ingezet voor de
verhoging van het verplichtingenbedrag en uitgavenbedrag van artikel 10 (Apparaatsuitgaven, personele
uitgaven inspecties).

0

– 10.800

– 8.300

– 8.100

– 7.800

– 7.800

Dit betreft een overboeking van het Ministerie van OCW
naar aanleiding van het terugdraaien van een maatregel
met betrekking tot mbo-studenten ouder dan 30 jaar uit
het regeerakkoord Rutte-Verhagen.

0

2.941

10.000

10.000

10.000

10.000

Inzet van de ruimte als gevolg van het terugdraaien van de
maatregel met betrekking tot mbo-studenten ouder dan 30
jaar uit het regeerakkoord Rutte-Verhagen.

0

– 2.941

– 10.000

– 10.000

– 10.000

– 10.000

De meerjarige nullijn voor de collectieve sector heeft erin
geresulteerd dat VWS het Ministerie van OCW compenseert voor het toekennen van ova-compensatie voor
Academische Ziekenhuizen. Het gaat hier om de structurele doorwerking van de tranches 2012 en 2013.

0

12.947

12.963

13.000

13.016

13.000

Overboeking naar het Ministerie van OCW voor de
uitgaven ter financiering van de loonkostenindexering op
grond van de ova. Het gaat hier om de tranche 2013. De
overboeking van de compensatie voor de tranche 2012
was al in de ontwerpbegroting 2013 verwerkt.

– 6.558

– 6.634

– 6.645

– 6.666

– 6.691

– 6.691

In het regeerakkoord Rutte-Asscher is een taakstelling van
€ 3,0 miljoen opgenomen in het kader van het topsectorenbeleid. Deze taakstelling wordt ten laste gebracht van
de academische component.

0

3.000

3.000

3.000

3.000

3.000

In het onderhandelingsakkoord medisch specialistische
zorg van 16 juli 2013 is overeen gekomen dat er
gedurende de looptijd van het convenant jaarlijks € 3,0
miljoen beschikbaar komt ten behoeve van patiëntenparticipatie.

0

3.000

3.000

3.000

3.000

3.000

Uitvoeringskosten fraudebestrijding. Voor de uitvoering
van de bestrijding van fraude in de zorg is € 5,0 miljoen
gereserveerd in 2014 en structureel € 10,0 miljoen vanaf
2015.

0

5.000

10.000

10.000

10.000

10.000

Toedeling loonbijstelling tranche 2013, kader Rijksbegroting in enge zin.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

281

Moties en toezeggingen

3. MOTIES EN TOEZEGGINGEN
Door de Staten-Generaal aanvaarde moties: moties afgedaan sinds de behandeling van de begroting VWS 2013
Motie ID

Kamerstuk

Datum

Indieners

Omschrijving

Stand van Zaken

2085

TK 33 400 XVI, nr.
76

6-12-2012

Dik-Faber, R.K.
(CU)

De motie Dik-Faber over
de kosten van Mentorschap Netwerk Nederland.

Zie brief over mentorschap
van 28 januari 2013
(TK 29 538, nr. 141).

2072

TK 33 400 XVI, nr.
71

6-12-2013

Bergkamp, V.A.
(D66) Krol,
H.C.M.
(50PLUS)
Staaij, mr. C.G.
van der (SGP)

De gewijzigde motie
Bergkamp c.s. over de
informele zorg en
mantelzorgers.

Zie brief van 20 juli 2013
(TK 30 169, nr. 28)

2078

TK 33 400 XVI, nr.
111

17-12-2012

Dekken, T.R.
van (PvdA)
Dijkstra, P.A.
(D66)

Motie-Van Dekken/Pia
Dijkstra over de subsidie
aan Service Médical.

Zie brief over respectievelijk de borging van
kennis en ervaring van de
Stichting Service Médical
(TK 33 400 XVI, nr. 146).

2092

TK 33 243, nr. 22

29-1-2013

Bruins Slot,
H.G.J. Slob, A.
(CU)

De motie Bruins Slot/Slob
over gebruikmaken van
reeds bestaande professionele standaarden.

Op 19 juni 2013 is door
VWS een brief verstuurd
aan het College voor
Zorgverzekeringen met
aandachtspunten voor het
jaarwerkplan en begroting
van het Kwaliteitsinstituut.

2093

TK 33 243 nr. 33

5-2-2013

Bouwmeester,
L.T. (PvdA)
Bruins Slot,
H.G.J.

De gewijzigde motie
Bruins Slot/Bouwmeester
over het toegankelijk
maken van informatie over
kwaliteit.

Op 19 juni 2013 is door
VWS een brief verstuurd
aan het College voor
Zorgverzekeringen met
aandachtspunten voor het
jaarwerkplan en begroting
van het Kwaliteitsinstituut.

2094

TK 33 243, nr. 34

5-2-2013

Bouwmeester,
L.T. (PvdA)
Dijkstra, P.A.
(D66)

De gewijzigde motie Pia
Dijkstra/Bouwmeester over
het onder de aandacht van
gemeenten brengen van
bestaande ketenzorgstandaarden.

Zie brief Voortgang
hervorming langdurige
zorg van 9 juli 2013
(TK 30 597, nr. 368).

2095

TK 33 243 nr. 29

29-1-2013

Staaij, mr. C.G.
van der (SGP)

De motie Van der Staaij
c.s. over onderzoek naar
uitbreiding van de
reikwijdte van de wet.

Zie brief Hervorming
langdurige zorg van
25 april 2013 (TK 30 597, nr.
296).

2096

TK 33 062 nr. 12

5-2-2013

Kooiman,
C.J.E. (SP)

De motie Kooiman over
het borgen van oudermeldingen.

Zie brief van 18 maart 2013
over voorhang AMvB
verplichte meldcode
huiselijk geweld en
kindermishandeling
(TK 33 062, nr. 23).

2097

TK 33 062 nr. 15

5-2-2013

Burg, B.I. van
der (VVD)

De motie Van der
Burg/Hilkens over het
verplicht stellen van het
ouderprotocol
Haaglanden.

Zie brief van 18 maart 2013
over voorhang AMvB
verplichte meldcode
huiselijk geweld en
kindermishandeling
(TK 33 062, nr. 23).

2099

TK 33 062, nr.17

31-1-2013

Bergkamp, V.A.
(D66)

De motie Bergkamp over
een onderzoek naar
gebruikte methoden en
programma’s.

Zie brief van 15 juli 2013
aan de Kamer (TK 33 400
XVI, nr. 156 en 157).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

282

Moties en toezeggingen

Motie ID

Kamerstuk

Datum

Indieners

Omschrijving

Stand van Zaken

2101

TK 33 062, nr. 19

5-2-2013

Burg, B.I. van
der (VVD)

De motie Hilkens/Van der
Burg over het raadplegen
van het AMK of SHG als
minimumeis.

Zie brief van 18 maart 2013
over voorhang AMvB
verplichte meldcode
huiselijk geweld en
kindermishandeling
(TK 33 062, nr. 23).

2110

TK 33 435, nr. 6

4-4-2013

Bergkamp, V.A.
(D66)

Motie Bergkamp/Kooiman
over het inzien van
persoonlijke dossiers

Zie brief van 1 augustus
2013 over slachtoffers
seksueel misbruik
(TK 33 435, nr. 12).

2111

TK 33 435, nr. 10

4-4-2013

Ypma, L.
(PvdA)

Motie Ypma over het
samenvoegen van de
rollen van pleegzorgmedewerker en gezinsvoogd.

Motie is afgedaan met de
voortgangsrapportage
Geweld in Afhankelijkheidsrelaties van 15 juli
2013 (TK 33 400 XVI, nr.
156).

2113

31 839, nr. 279

4-4-2013

Bergkamp, V.A.
(D66)

Motie Bergkamp over
afspraken over de
uitwisseling van gegevens.

Deze brief is afgedaan met
Transitieplan Jeugd,
verzonden d.d. 13 mei 2013
(TK 31 839, nr. 290).

2115

TK 33 204, nr. 28

9-4-2013

Staaij, mr. C.G.
van der (SGP)

Motie Van der Staaij over
de doorwerking van
specifieke fiscale
vrijstellingen.

Brief Vermogensinkomensbijtelling eigen bijdrage
AWBZ/Wmo (TK 33 204, nr.
33).

2118

TK 29 683, nr. 151

16-4-2013

Dik-Faber, R.K.
(CU)

Motie Dik-Faber over
praktijkproeven met
alternatieven voor
antibiotica.

Deze motie is overgedragen aan het Ministerie
van EZ.

2122

TK 31 015, nr. 87

11-4-2013

Bergkamp, V.A.
(D66)

Motie Bergkamp over
slachtoffers van kinderverwaarlozing.

Motie is afgedaan met de
voortgangsrapportage
Geweld in Afhankelijkheidsrelaties van 15 juli
2013 (TK 33 400 XVI, nr.
156).

2167

TK 32 402, nr. 55

2-7-2013

Kuzu (PvdA)

De motie Van Veen/Kuzu
over het geven van
aanwijzing aan beroepsbeoefenaren door de IGZ.

Zie brief over tuchtrecht
ziekenhuiszorg van 16 juli
2013 (TK 31 016, nr. 55).

Door de Staten-Generaal aanvaarde moties: lopende moties
Motie ID

Kamerstuk

Indieners

Omschrijving

Bewindspersoon

Stand van Zaken

1771

TK 32 371,
nr. 15

Mos, R. de
(PVV)

De motie- De
Mos over
sportbonden en
overheidsbeleid.

Minister van VWS

Deze motie wordt meegenomen in het nieuwe
evenementenbeleid dat
uiterlijk begin 2014 van
kracht wordt. Eind 2013 zal
de Kamer hierover geïnformeerd worden.

1815

TK 30 597,
nr. 175

Wiegman-van
Meppelen
Scheppink,
E.E. (CU)

De motieWiegman-van
Meppelen
Scheppink over
geestelijke
verzorging.

Staatssecretaris van VWS

De eerste fase van de pilot
loopt af in september 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

283

Moties en toezeggingen

Motie ID

Kamerstuk

Indieners

Omschrijving

Bewindspersoon

Stand van Zaken

1864

TK 32 022,
nr. 73

Straus,
K.C.J. (VVD)

De gewijzigde
motie-Straus
over een
evaluatie over
drie jaar

Minister van VWS

De Drank en Horecawet is per
1-1-2013 in werking getreden.
De eerste evaluatie is
voorzien voor 1-1-2016. De
Kamer zal dan over de
resultaten worden geïnformeerd.

1865

TK 29 509,
nr. 36

Staaij, mr.
C.G. van der
(SGP)
Wiegman-van
Meppelen
Scheppink,
E.E. (CU)

De motieWiegman-van
Meppelen
Scheppink/Van
der Staaij over
kinderpalliatieve
zorg

Staatssecretaris van VWS

De voortgangsbrief zal in
september 2013 naar de
Tweede Kamer worden
verzonden.

1866

TK 29 509,
nr. 38

Leijten, R.M.
(SP)
Wolbert,
A.G. (PvdA)

De motieLeijten/Wolbert
over de Leidraad
zorginkoop.

Staatssecretaris van VWS

De voortgangsbrief zal in
september 2013 naar de
Tweede Kamer worden
verzonden.

1886

TK 30 234,
nr. 45

Dekken, T.R.
van (PvdA)
Dijkstra, P.A.
(D66)

De motie-Van
Dekken/Dijkstra
over een
gedragscode.

Minister van VWS

De verwachting is dat de
aanbevelingen in de tweede
helft van 2013 aan de EU
Raadswerkgroep Sport
worden voorgelegd. Zodra
deze aanbevelingen naar
buiten zijn gebracht zal de
Kamer hierover eveneens
worden geïnformeerd.

1916

TK 27 529
nr. 85

Leijten, R.M.
(SP)

De motie-Leijten
over een
wettelijk kader
voor regionale
dossiers.

Minister van VWS

Ligt momenteel bij de Raad
van State voor advies.

1928

TK
33 000 XVI,
nr. 59

Staaij, mr.
C.G. van der
(SGP)

De motie-Van
der Staaij c.s.
over palliatieve
sedatie.

Minister van VWS

De voortgangsbrief zal in
september 2013 naar de
Tweede Kamer worden
verzonden.

2013

TK 31 016,
nr. 26

Gerbrands,
K. (PVV)

Motie over een
bestuurderstoets voor alle
bestuursfuncties
in de zorg.

Minister van VWS

Beantwoording is uitgesteld
met de brief d.d. 7 juni 2013
(TK 32 012, nr. 14). Z.s.m. na
de zomer zal de Kamer de
brief over goed bestuur in de
zorg ontvangen.

2014

TK 31 016,
nr. 31

Gerbrands,
K. (PVV)

Motie over
hoofdelijk
aansprakelijk
stellen van
bestuurders.

Minister van VWS

Beantwoording is uitgesteld
met de brief d.d. 7 juni 2013
(TK 32 012, nr. 14). Z.s.m. na
de zomer zal de Kamer de
brief over goed bestuur in de
zorg ontvangen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

284

Moties en toezeggingen

Motie ID

Kamerstuk

Indieners

Omschrijving

Bewindspersoon

Stand van Zaken

2018

TK 29 689,
nr. 399

Leijten, R.M.
(SP)

De motie-Leijten
Minister van VWS
over de
lage-ziektelastbenadering.

Het CVZ heeft zijn technische
uitwerking lage ziektelastmaatregel op 24 april jl.
uitgebracht. De Minister heeft
deze technische uitwerking
zonder een standpuntbepaling op 25 april 2013 aan
de Tweede Kamer gezonden
(TK 32 620, nr. 84). De
definitieve invulling van de
taakstelling lage ziektelast
vindt plaats bij voorjaarsbesluitvorming 2014.

2019

TK 29 689,
nr. 400

Voortman,
L.G.J. (GL)

De motieVoortman over
onderzoeken
van mogelijkheden van
kostenefficiëntie
door gebruik
van een systeem
als de NICE
guidelines.

Minister van VWS

Deze motie is meegenomen
in het verzoek aan het CVZ
om de Minister te adviseren
over kosteneffectiviteit. Het
rapport van het CVZ, waarin
antwoord op deze motie
wordt gegeven, verschijnt
naar verwachting eind van de
zomer 2013. Dit rapport is
dan openbaar. Z.s.m. daarna
ontvangt de Kamer het
standpunt van de Minister op
dit rapport.

2054

TK 33 204,
nr. 15

Krol, H.C.M.
(50PLUS)
Leijten, R.M.
(SP)

De gewijzigde
motieLeijten/Krol over
onderzoek naar
de zaken
Kleedgeldregeling

Staatssecretaris van VWS

Het streven is om de Kamer
hierover voor eind september
2013 te informeren.

2064

TK 33 255,
nr. 3

Bergkamp,
V.A. (D66)

De motie
Bergkamp c.s.
over evaluatie
van het verbod
op qat aangenomen.

Minister van VWS

De planning dat het gereed
is, is begin 2015. Er wordt
aan gewerkt samen met VenJ
en OCW.

2070

TK
33 400-XVI,
nr. 64

Bruins Slot,
H.G.J.

De motie Bruins
Slot over het
substitutiebeleid.

Minister van VWS

Na de zomer 2013 wordt de
Kamer hierover geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

285

Moties en toezeggingen

Motie ID

Kamerstuk

Indieners

Omschrijving

Bewindspersoon

Stand van Zaken

2083

TK
33 400 XVI,
TK
33 400 VI, nr.
31

Irma, L.
(PvdA)

De motie Irma
c.s. over de
korting op
begrotingsgefinancierde
sectoren.

Staatssecretaris van VWS

1. In het landelijk beleidskader jeugdzorg 2013–2015 is
opgenomen dat provincies
zich in zullen spannen om de
budgetkorting niet op de
directe zorgverlening te
verhalen.
2. Ova voor de jeugdzorg in
toekomst zelfde behandelen
als bij de overige zorgsectoren: Voor 2013 wordt door
VWS voor het VWS
onderdeel jeugdzorg de OVA
op de zelfde wijze behandeld
als in de overige zorgsectoren.
Voor 2014 is dit nadrukkelijk
ook de inzet vanuit VWS. In
hoeverre VWS hiertoe in
staat zal zijn is echter mede
afhankelijk van nadere
financiële besluitvorming in
het kader van de begrotingsvoorbereiding en begrotingsuitvoering voor 2014.

2084

TK
33 400 XVI,
nr. 61

Dijk, O.E.T.
van (PvdA)

De motie Otwin
van Dijk over
kwaliteitsinzichten voor
cliënten en
zorgaanbieders

Staatssecretaris van VWS

Vanwege de samenhang met
de uitwerking van voorstellen
voor de kern-AWBZ wordt de
brief waarin deze motie
wordt afgedaan in september
2013 naar de Kamer
gestuurd.

2100

TK 33 062

Bergkamp,
V.A. (D66)

De motie
Bergkamp over
een uniforme
werkwijze
tussen AMK en
SHG.

Staatssecretaris van VWS

Het streven de Tweede
Kamer eind september 2013
met de Voortgangsbrief
Jeugdstelsel te informeren
over een uniforme werkwijze
AMK en SHG.

2103

TK 33 341,
nr. 13

Bergkamp,
V.A. (D66)
Rutte, M.
(VVD)

Motie
Bergkamp/Rutte
over de
evaluatie van de
Drank- en
Horecawet.

Staatssecretaris van VWS

De leeftijdsgrens verhoging
wordt mee genomen in de
evaluatie van de Drank en
Horeca Wet. Deze vindt over
drie jaar plaats (2016).

2106

TK 33 253
nr. 49

Bruins Slot,
H.G.J.

De motie Bruins
Slot over het
nader duiden
van het begrip
sociale context.

Minister van VWS

VWS is in gesprek met de
NZa om dit nader te duiden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

286

Moties en toezeggingen

Motie ID

Kamerstuk

Indieners

Omschrijving

Bewindspersoon

Stand van Zaken

2107

TK 33 253,
nr. 53

Dijkstra, P.A.
(D66)

De motie Pia
Dijkstra over de
concentratieeffectrapportage: bij de
evaluatie van
het wetsvoorstel
moet nadrukkelijk worden
ingegaan op de
administratieve
lasten als gevolg
van de 8
elementen uit de
fusieeffectrapportage.

Minister van VWS

Het wetsvoorstel is in
behandeling. Volgende stap
is behandeling door de
Eerste Kamer.

2108

TK 32 439

Dijk, O.E.T.
van (PvdA)

Motie Otwin van
Dijk over
cumulatie van
eigen bijdragen
van cliënten in
instellingen.

Staatssecretaris van VWS

De gegevens van de
betreffende instellingen over
de betreffende cliënten is nog
niet ontvangen. Nadat de
gegevens zijn ontvangen,
wordt de Kamer z.s.m.
geïnformeerd. Het streven is
dit voor eind september
richting de Kamer terug te
koppelen. Uitstelbrief motie
Van Dijk (TK 32 439, nr. 21).

2109

TK 33 435

Burg, B.I.
van der
(VVD)

Motie Van der
Burg c.s. over
een oproep aan
het Openbaar
Ministerie om
aangiftes zo
spoedig
mogelijk in
behandeling te
nemen.

Staatssecretaris van VWS

De oproep in de motie wordt
omarmd en uitgevoerd; het
verzoek aan het OM berust
bij VenJ.

2117

25 847

Bergkamp,
V.A. (D66)

De motie
Bergkamp/Otwin
van Dijk over
een
signalement/
onderzoek door
de NZa.

Staatssecretaris van VWS

Het onderzoek is uitgezet en
de Kamer wordt in
september geïnformeerd.

2121

TK 29 389

Krol, H.C.M.
(50PLUS)

Gewijzigde
motie
Krol/Keijzer over
een uitgebreide
visie op
ouderenzorg in
Nederland.

Staatssecretaris van VWS

De uitvoering van deze motie
wordt betrokken bij de aan de
Tweede Kamer toegezegde
dementiebrief die gepland
staat voor het najaar 2013.

2123

TK 28 828,
nr. 28

Dijkstra, P.A.
(D66)

De motie Pia
Dijkstra over
meer aandacht
voor de
bekostiging van
de zorg in het
curriculum van
zorgopleidingen.

Minister van VWS

Dit wordt meegenomen in de
eerste voortgangsrapportage
in september 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

287

Moties en toezeggingen

Motie ID

Kamerstuk

Indieners

Omschrijving

Bewindspersoon

Stand van Zaken

2124

TK 28 828,
nr. 29

Mulder, A.
(VVD)

De motie Anne
Mulder over de
capaciteit en
budgetten ter
voorkoming en
bestrijding van
zorgfraude.

Minister van VWS

Aan de NZa is door de
Minister van VWS opdracht
gegeven het onderzoek naar
de omvang van fraude in
care en cure uit te voeren en
witte vlekken in het systeem
zichtbaar te maken. De
voortgang van het onderzoek
wordt betrokken bij de
voortgangsrapportages die in
september en eind 2013 aan
de Kamer worden toegezonden. De uitkomsten van
het onderzoek worden
betrokken bij het verkennen
van knelpunten in de
capaciteit en beschikbare
middelen bij NZa en OM.

2126

TK 28 828,
nr. 32

Bergkamp,
V.A. (D66)

De motie
Bergkamp c.s.
over een
fraudetoets in
verband met de
systeemwijziging in de
langdurige zorg.

Staatssecretaris van VWS

Dit wordt meegenomen in
tweede voortgangsrapportage in december 2013.

2127

TK 28 828,
nr. 33

Bergkamp,
V.A. (D66)
Dijk, O.E.T.
van (PvdA)

De gewijzigde
motie
Bergkamp/Otwin
van Dijk over het
sturen van een
actieplan aan de
Kamer.

Staatssecretaris van VWS

Dit wordt meegenomen in de
tweede voortgangsrapportage in december 2013.

2129

TK 28 828,
nr. 38

Bruins Slot,
H.G.J.

Motie Bruins
Slot/Klever over
een beroepsverbod voor
frauderende
beroepsbeoefenaren

Minister van VWS

Dit wordt in najaar 2013
verwacht.

2130

TK 28 828,
nr. 39

Krol, H.C.M.
(50PLUS)

De motie Krol
over preventie
van fraude.

Minister van VWS

Dit wordt meegenomen in de
tweede voortgangsrapportage in december 2013.

2131

TK 28 828,
nr. 40

Dijk, O.E.T.
van (PvdA)

de gewijzigde
motie Otwin van
Dijk c.s. over
een plan van
aanpak.

Staatssecretaris van VWS

Dit wordt meegenomen in de
eerste voortgangsrapportage
/ actieplan, september 2013.

2132

TK 28 828,
nr. 41

Bergkamp,
V.A. (D66)
Dijk, O.E.T.
van (PvdA)

De gewijzigde
motie Otwin van
Dijk/Bergkamp
over een heldere
uitwerking van
het systeem
«high trust, high
penalty.

Staatssecretaris van VWS

De Kamer wordt hierover
geïnformeerd in september
2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

288

Moties en toezeggingen

Motie ID

Kamerstuk

Indieners

Omschrijving

Bewindspersoon

Stand van Zaken

2133

TK 29 544
nr. 451

Karabulut,
S. (SP)

De motie
Karabulut over
gemeenten
ondersteuning
laten bieden aan
mensen met een
beperking.

n.v.t.

Overgedragen aan het
Ministerie van SZW.

2134

TK 32 793
nr. 74

Bruins Slot,
H.G.J.
Dijkstra, P.A.
(D66)

De motie Pia
Dijkstra/Bruins
Slot over een
visie met
afrekenbare
gezondheidsdoelen.

Minister van VWS

Motie wordt meegenomen in
het Nationaal Preventie
Programma dat voor de
begrotingsbehandeling VWS
aan de Kamer zal worden
gezonden

2135

TK 32 793
nr. 82

Voortman,
L.G.J. (GL)
Wolbert,
A.G. (PvdA)

De gewijzigde
motie Voortman/
Wolbert over de
kosten voor
tolken.

Minister van VWS

De planning is om de Kamer
voor de begrotingsbehandeling te informeren.

2136

TK 32 793
nr. 88

Wolbert,
A.G. (PvdA)

Motie Wolbert
over verbinding
Wpg en
tegengaan
sociaaleconomische
gezondheidsverschillen.

Minister van VWS

Motie wordt meegenomen in
het Nationaal Preventie
Programma dat in het najaar
2013 naar de Tweede Kamer
wordt gestuurd.

2137

TK 30 597
nr. 300

Bergkamp,
V.A. (D66)

De motie Van t
Wout/Bergkamp
over de
middelen voor
gemeenten ten
behoeve van de
taken in het
sociale domein.

Staatssecretaris van VWS

Uitwerking vindt plaats in het
wetsvoorstel Wmo. Planning
is dat dit tweede helft oktober
2013 naar de Tweede Kamer
wordt gestuurd.

2138

TK 30 597
nr. 301

Van ’t Wout
(VVD)

De gewijzigde
motie Van t
Wout c.s. over
onafhankelijke
cliëntondersteuning.

Staatssecretaris van VWS

Nadere uitwerking vindt
plaats in het wetsvoorstel
Wmo, planning tweede helft
oktober 2013 naar de Tweede
Kamer en verder in het
Transitieplan HLZ, planning
eind september 2013.

2139

TK 30 597
nr. 302

Dijk, O.E.T.
van (PvdA)

De motie Otwin
van Dijk over
samenwerking
tussen
gemeenten en
verzekeraars
voor zorg thuis.

Staatssecretaris van VWS

De Kamer wordt voor
1 oktober 2013 geïnformeerd.

2140

TK 30 597
nr. 303

Dijk, O.E.T.
van (PvdA)

De motie Otwin
van Dijk/Van t
Wout over
oplossingen
voor specifieke
doelgroepen.

Staatssecretaris van VWS

De Kamer wordt voor
1 oktober 2013 geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

289

Moties en toezeggingen

Motie ID

Kamerstuk

Indieners

Omschrijving

Bewindspersoon

Stand van Zaken

2141

TK 30 597
nr. 304

Dijk, O.E.T.
van (PvdA)

De gewijzigde
motie Otwin van
Dijk c.s. over het
verminderen
van de regeldruk
bij zorgaanbieders.

Staatssecretaris van VWS

De Kamer wordt voor eind
2013 geïnformeerd.

2143

TK 30 597
nr. 306

Dijk, O.E.T.
van (PvdA)

De motie Otwin
van Dijk over
proeftuinen en
pilots.

Staatssecretaris van VWS

De Kamer wordt voor
1 oktober 2013 geïnformeerd.

2144

30 597 nr.
307

Dijk, O.E.T.
van (PvdA

De motie Otwin
van Dijk over
een
beloningscode
voor de
zorgsector.

Staatssecretaris van VWS

Er wordt aan gewerkt om de
code in 2014 in te laten gaan.

2145

TK 30 597
nr. 320

Leijten, R.M.
(SP)

De motie Leijten
over de kosten
van de
overheveling
van zorgtaken.

Staatssecretaris van VWS

Dit wordt meegenomen bij
de begroting 2014.

2146

TK 30 597
nr. 326

Keijzer
(CDA).

De motie Keijzer
over bezuiniging
in relatie tot een
verzwaring van
de zorgindicatie.

Staatssecretaris van VWS

De Kamer wordt voor eind
oktober 2013 geïnformeerd.

2147

TK 30 597
nr. 328

Bergkamp,
V.A. (D66)
Dik-Faber,
R.K. (CU)

De motie
Bergkamp/DikFaber over de
functie
«behandeling
groep».

Staatssecretaris van VWS

De Kamer wordt voor
1 oktober 2013 geïnformeerd.

2148

TK 30 597
nr. 329

Bergkamp,
V.A. (D66)

De motie
Bergkamp over
een plan voor
een cultuuromslag in de
langdurige zorg.

Staatssecretaris van VWS

De Kamer wordt voor
1 oktober 2013 geïnformeerd.

2150

TK 29 477,
nr. 252

Kuzu (PvdA)

De motie Kuzu
over de
proefberekening
van het GVS.

Minister van VWS

Na het zomerreces wordt aan
de Kamer een indicatie
toegezonden op welke
termijn de proefberekening
van het GVS verwacht kan
worden.

2151

TK 25 424,
nr. 219

Kuzu (PvdA)

Motie Kuzu over
het meenemen
van de POH-ggz
in de evaluatie.

Minister van VWS

De Kamer wordt in het
tweede kwartaal 2014 op de
hoogte gesteld.

2152

TK 31 016,
nr. 47

Dijkstra, P.A.
(D66)

De motie Pia
Dijkstra over een
actieplan no
show.

Minister van VWS

De Kamer wordt voor de
komende begrotingsbehandeling geïnformeerd over de
stand van zaken met
betrekking tot no show.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

290

Moties en toezeggingen

Motie ID

Kamerstuk

Indieners

Omschrijving

Bewindspersoon

Stand van Zaken

2154

TK 31 016,
nr. 49

Bruins Slot,
H.G.J.
Staaij, mr.
C.G. van der
(SGP)

De motie Van
der Staaij/Bruins
Slot over
toetsing van het
definitieve plan
aan de 45
minutennorm.

Minister van VWS

Zodra de plannen van het
ziekenhuis gereed zijn zullen
ze aan de IGZ worden
voorgelegd, die ze aan de
45-minuten-norm zal toetsen.
Verwacht wordt dat dit voor
1 oktober 2013 zal zijn
afgerond.

2155

TK 31 016,
nr. 50

Wolbert,
A.G. (PvdA)

De motie
Wolbert over
spreiding van de
spoedeisende
hulp en acute
Verloskunde.

Minister van VWS

Tot op heden heeft er een
gesprek plaatsgevonden met
de VeiligheidsRegio.

2156

TK 31 016,
nr. 52

Bruins Slot,
H.G.J.

De motie Bruins
Slot over
onderzoek naar
de aanrijdtijden,
beschikbaarheid
en bereikbaarheid.

Minister van VWS

De IGZ zal voor het eind van
het jaar verslag doen van de
stand van zaken, waarover de
Kamer begin 2014 wordt
ingelicht.

2157

TK 29 689,
nr. 460

Bruins Slot,
H.G.J.
Leijten, R.M.
(SP)

De gewijzigde
motie Leijten/
Bruins Slot over
problemen met
de verwijzing in
de geriatrische
revalidatiezorg.

Minister van VWS

De Kamer wordt voor de
komende begrotingsbehandeling over de resultaten van
het onderzoek geïnformeerd.

2158

TK 29 689,
nr. 461

Bruins Slot,
H.G.J.

De motie Bruins
Slot over de
besteding van
de winst van
zorgverzekeraars.

Minister van VWS

Het streven is de Kamer voor
de begrotingsbehandeling te
informeren over deze motie.

2159

TK 33 605
XVI, nr. 8

Bruins Slot,
H.G.J.

Motie Kamerlid
Bruins Slot over
de voor- en
nadelen van
premiegefinancierde zorguitgaven onder de
Comptabiliteitswet. De
motie is
aangehouden in
afwachting van
de brief van de
Minister van
Financiën als
reactie op de
motie Schouten.

Minister van VWS

De motie is aangehouden in
afwachting van de brief van
de Minister van Financiën als
reactie op de motie
Schouten.

2160

TK 31 839,
nr. 300

Bergkamp,
V.A. (D66)
Ypma, L.
(PvdA)

De motie
Bergkamp/Ypma
over overleg
met de VNG
over behoud
van specifieke
kennis.

Staatssecretaris van VWS

Gesprek met VNG wordt
gepland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

291

Moties en toezeggingen

Motie ID

Kamerstuk

Indieners

Omschrijving

Bewindspersoon

Stand van Zaken

2161

TK 31 839,
nr. 302

Voortman,
L.G.J. (GL)
Ypma, L.
(PvdA)

De motie
Voortman/Ypma
over regionale
monitoring.

Staatssecretaris van VWS

Nagedacht wordt over
regionale monitoring.

2162

TK 31 839,
nr. 303

Voortman,
L.G.J. (GL)

De motie
Voortman over
een goede
aansluiting
tussen jeugd- en
Volwassenenzorg

Staatssecretaris van VWS

Nagedacht wordt over een
goede aansluiting tussen
jeugd en volwassenenzorg.

2163

TK 31 839,
nr. 305

Keijzer
(CDA)

De motie Keijzer
over overleg
met zorgkantoren en
zorgverzekeraars.

Staatssecretaris van VWS

Nagedacht wordt over te
plannen overleg met
zorgkantoren en zorgverzekeraars.

2164

TK 32 402,
nr. 51

Staaij, mr.
C.G. van der
(SGP)

De motie Van
der Staaij over
inwerkingtreding van de
nieuwe
bepalingen na
duidelijkheid
over de
reikwijdte.

Minister van VWS

Dit wordt bij de inwerkingtreding Wkkgz geregeld op
1 januari 2014.

2165

TK 32 402,
nr. 53

Bruins Slot,
H.G.J.
Leijden,
R.M. (SP)

De motie Bruins
Slot/Leijden
over het niet
belemmeren
van een eerste
open gesprek.

Minister van VWS

Dit wordt bij de invulling van
een AMvB geregeld.

2166

TK 32 402,
nr. 54

Kus. (PvdA)

De gewijzigde
motie Kus over
een beschrijving
van de taken
van het
Zorgloket.

Staatssecretaris van VWS

Het Ministerie is bezig met de
voorbereidingen voor het
projectplan ten behoeve van
de oprichting van het
Zorgloket. Als onderdeel van
dat projectplan werken we
aan de «gedetailleerde
beschrijving» die lid Kuzu
heeft gevraagd.

Toezeggingen bewindspersonen VWS
Toez ID

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken

ID 4482

Een nota van wijziging inzake het
wetsvoorstel tot wijziging van de
Drank- en Horecawet (TK 32 022)
zal bij de Kamer worden ingediend
(blz. 15–33).

Plenair debat (overig)
preventieve gezondheidszorg
wijziging drank- en horecawet
28 oktober 2010

De wet is op 1-1-2013 inwerking
getreden. Over 3 jaar zal de
evaluatie hiervan aan de Tweede
Kamer worden gezonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

292

Moties en toezeggingen

Toez ID

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken

ID 4222

In dit voorjaar zal de Tweede
Kamer het handhavingskader
governance van de IGZ ontvangen,
voorzien van een brief waarin
onder andere wordt ingegaan, na
overleg met de Staatssecretaris, op
het SP-voorstel inzake het onder
curatele stellen van het bestuur
van een instelling (blz. 14, 16/17).

AO IGZ
13 januari 2011

Afdoening is uitgesteld. De Tweede
Kamer zal de brief over goed
bestuur in de zorg in het najaar
ontvangen. Zie brief goed bestuur
d.d. 7 juni 2013.

ID 4426

Voorafgaand aan de in het najaar
2011 door de Europese Commissie
te houden conferentie over de
verbetering van de situatie ten
aanzien van activiteiten van
spelersmakelaars zal de Tweede
Kamer worden bericht over de
Nederlandse inzet (blz. 9).

AO informele EU-sportraad
17 februari 2011

In vervolg op de conferentie wordt
op EU-niveau een discussie
gevoerd over spelermakelaars en
transfers, in het bijzonder voor
minderjarigen. Dit gebeurt in het
kader van een EU Expertgroep
«Goed bestuur in de sport». Deze
EU Expertgroep zal naar
verwachting half 2013 advies
uitbrengen aan de Raadswerkgroep Sport. De Kamer zal in dat
kader nader over dit onderwerp
worden geïnformeerd.

ID 4257

De Tweede Kamer zal worden
geïnformeerd over een leerstoel
geestelijke verzorging (blz. 26).

AO Arbeidsmarkt beleid
9 maart 2011

De Kamer ontvangt in het najaar
van 2013 een brief.

ID 4021

De Kamer zal nader worden bericht
over de inrichting van de
commissies in het wetsvoorstel
verplichte ggz (blz. 24).

AO Dwang en drang
16 maart 2011

De nota naar aanleiding van het
verslag zal tegelijk met de nota van
wijziging en het nader rapport op
het advies van de Raad van State
aan het einde van het zomerreces
aan de Tweede Kamer worden
gezonden.

ID 4389

De Kamer zal het advies van de
Gezondheidsraad over de
effectiviteit van het Inspectietoezicht, vergezeld van een standpunt,
worden toegezonden (blz. 33).

AO Kwaliteitszorg Cure 20 april
2011

De Kamer zal het advies uiterlijk
voor het zomerreces 2014
ontvangen bij de volgende
verbetertrajectbrief.

ID 3846

Bij de eerstvolgende wijziging van
de WMO zal worden ingegaan op
het wettelijk verankeren van het
melden van bijwerkingen voor
niet-geneesmiddelen (blz. 76-4-36).

Plenair wetgevingsdebat Medisch
Wettenschappelijk Onderzoek
20 april 2011

Stuk ligt in de Tweede Kamer.
Kamerleden hebben tot eind
augustus de tijd om schriftelijke
vragen in te dienen.

ID 3747

De Kamer zal op de hoogte worden
gehouden van de ontwikkelingen
bij het tegengaan van uitstel van
het handelsverbod voor met
dierproeven in EU-verband (blz.
26).

AO Dierproeven
26 april 2011

De EU komt niet met een voorstel
verordening gaat onverkort in.
Brief aan Tweede Kamer volgt.

ID 4406

De Kamer zal schriftelijk worden
geïnformeerd over hetgeen is
opgenomen in het Verdrag inzake
de rechten van de mens en de
biogeneeskunde (blz. 35)

AO Geneesmiddelenbeleid
25 mei 2011

Besluit ratificatie is aangehouden
tot na behandeling Wetsvoorstel
TK 33508. Daarna bezien of
ratificatie nodig is.

ID 4440

In overleg met de VNG zal de
Kamer jaarlijks worden gerapporteerd over de handhavingsinzet ten
aanzien van jeugd en alcoholgebruik (blz. 93-4-72).

Plenair wetgevingsdebat wijziging
Drank- en horecawet
15 juni 2011

Hier wordt aan gewerkt, eind 2013
zal de eerste rapportage aan de
Kamer worden gezonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

293

Moties en toezeggingen

Toez ID

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken

ID 4355

De Kamer wordt t.z.t. nauwgezet
geïnformeerd inzake de
aanstaande wijziging van de
Europese richtlijn over klinische
trails en diens inzet aangaande
openbaarheid/transparantie in
Europees verband (blz. 27, 28 en
30)

Plenair wetgevingsdebat Medisch
Wettenschappelijk Onderzoek
6 september 2011

Dit betreft een terugkerende
toezegging en heeft dan ook geen
einddatum.

ID 4316

Eind 2011 zal de Kamer een
voorstel van de Europese
Commissie over vergaande
samenwerking bij de bestrijding
van infectieziekten ontvangen (blz.
11, 13, 21, 26).

AO Evaluatie Mexicaanse griep
29 september 2011

In juni heeft Europese parlement
akkoord gegeven. De Tweede
Kamer zal voor het eind 2013
worden geïnformeerd.

ID 3838

De Kamer zal zo spoedig mogelijk
na een positief overleg met het
veld een nota naar aanleiding van
het verslag en een nota van
wijziging inzake het wetsvoorstel
verplichte ggz ontvangen (blz. 18).

AO Geestelijke gezondheidszorg
29 september 2011

De nota naar aanleiding van het
verslag zal tegelijk met de nota van
wijziging en het nader rapport op
het advies van de Raad van State
aan het einde van het zomerreces
aan de Tweede kamer worden
gezonden.

ID 4431

De Kamer zal een inventarisatie
ontvangen van best practices in de
Europese Unie in verband met het
voorkomen van wangedrag en
geweld op het veld (blz. 8,12).

AO Informele EU Sportraad
6 oktober 2011

In overleg met VenJ is vastgesteld
dat de prioriteit ligt bij de
aanscherping van de Wet
Maatregelen Bestrijding Voetbalvandalisme en Ernstige Overlast.
Daarin worden, indien relevant,
ervaringen uit met name Engeland
meegenomen.

ID 3820

De Minister zendt voor de zomer
2012 een plan voor zorg in de buurt
(blz. 19)

Plenair debat (overig)
Plenaire behandeling
VWS-begroting 2012
10 november 2011

De toezegging is achterhaald door
nieuw regeerakkoord en beleidsbrief van de bewindspersonen (TK
32 620, nr. 78).

ID 4058

De Kamer zal op de hoogte worden
gehouden van het overleg met
veldpartijen over verbeterde
samenwerking tussen de ggz en de
somatiek (blz. 82)

Plenair debat (overig)
Plenaire behandeling
VWS-begroting 2012
10 november 2011

De Tweede Kamer is hierover
geïnformeerd tijdens het AO GGZ
van 5 juni 2013.

ID 3900

De Minister zal bij het ECDC
gegevens opvragen over hoe de
verschillende landen omgaan met
de uitbraak van bepaalde ziekten
(bof, mazelen, kinkhoest, polio e.d.)
(blz. 11).

AO EU Gezondheidsraad
24 november 2011

De gegevens van het European
Centre of Disease Prevention and
Control (ECDC) zijn inmiddels
ontvangen.

ID 4430

Na ontvangst van het onderzoek
van de Europese Commissie naar
overheidssteun van betaald
voetbalorganisaties zal dit per
omgaande naar de Kamer worden
gezonden (blz. 75/76).

Wetgevingsoverleg
Sport, voetbal
28 november 2011

De Europese Commissie heeft
bekend gemaakt dat zij het besluit
heeft genomen een onderzoek in te
stellen wegens vermeende
staatssteun door vijf Nederlandse
gemeenten aan betaald voetbalorganisaties: Arnhem (Vitesse), Den
Bosch (FC Den Bosch), Eindhoven
(PSV), Maastricht (MVV), Nijmegen
(NEC), Tilburg (Willem II). Het
besluit van de Europese
Commissie zal naar de Kamer
gezonden worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

294

Moties en toezeggingen

Toez ID

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken

ID 3890

De in het najaar te verwachten
resultaten van het evaluatieonderzoek naar de Euthanasiewet
zullen naar de Kamer worden
gezonden (blz. 21)

AO Levensbeëindiging
30 november 2011

Zie brief van 22 mei 2013
(TK 31 036, nr. 7).

ID 4078

Voor de zomer 2012 zal een
concreet werkplan naar de Kamer
worden gestuurd, waarin zal
worden ingegaan op de te treffen
maatregelen die ingezet zullen
worden om de zorg en ondersteuning in de buurt te versterken
(blz. 34)

AO Ziekenhuisbekostiging
21 december 2011

Toezegging is achterhaald door
nieuw regeerakkoord en beleidsbrief van de bewindspersonen
(TK 32 620, nr. 78).

Vraag 369: ID
3841

Vraag 369: Momenteel vindt
overleg plaats met ZN over de
motie Leijten/Wolbert TK 29 509,
nr. 38 (indicering palliatieve zorg in
ZZP VV10). De uitvoering hiervan
vergt meer tijd dan voorzien; we
vinden het belangrijk om de motie
op zorgvuldige wijze uit te voeren.
U zult zo spoedig mogelijk
geïnformeerd worden.

Plenair debat (overig)
Begroting 2012 schriftelijk
31 december 2011

Dit wordt meegenomen in
voortgangsbrief palliatieve zorg
najaar 2013.

Vraag 376: ID
3843

Vraag 376: Over de resultaten van
het plan Zorg voor mensen met
dementie en mogelijke vervolgstappen zal de Kamer in het najaar
van 2011 worden geïnformeerd.

Plenair debat (overig)
Begroting 2012 schriftelijk
31 december 2011

Zie brief van 4 april 2013
(TK 25 424, nr. 203)

ID 4036

De Kamer wordt te zijner tijd
geïnformeerd inzake de VN-reactie.
(blz. 51-9-70)

VAO/VSO Euthanasie
8 februari 2012

Nog geen VN reactie ontvangen,
de VN moet eerst rapporteren.

ID 4031

De Kamer zal een kabinetsreactie
ontvangen m.b.t. de publieke taak
van de UMC’s (blz. 42)

AO Zorglandschap
15 februari 2012

Er komt een nieuwe positioneringsnota voor eind 2013. Hierin
zullen ook de onderwerpen uit het
IBO worden besproken.

ID 3960

Met de convenantpartijen zal
worden overlegd over de
schuldhulpverlening in Nederland,
waarover de Kamer zal worden
geïnformeerd c.q. waarover
wetgeving zal worden voorgesteld
(blz. 9 en 10)

AO Wanbetalers
16 februari 2012

Tijdens de behandeling van het
wetsvoorstel inzake de verbetering
van de wanbetalersregeling later
dit jaar, wordt de Kamer geïnformeerd over de voortgang en de
bereikte resultaten.

ID 4220

In de notitie over governance in de
gezondheidszorg zal worden
ingegaan op de vraag over
hoofdelijke aansprakelijkheid van
bestuurders van zorginstellingen
(blz. 23, 24, 33).

AO Inspectie voor Gezondheidszorg
28 februari 2012

Afdoening is uitgesteld. De Kamer
zal de brief over goed bestuur in de
zorg na de zomer ontvangen. Zie
brief Termijn brief goed bestuur
d.d. 7 juni 2013.

ID 4382

De Kamer zal worden bericht in
hoeverre meer informatie over het
College van Medisch Toezicht,
zoals voorgelegde en behandelde
zaken, kan worden gegeven (blz.
32).

AO Inspectie voor gezondheidszorg
28 februari 2012

Toezegging is afgedaan middels
het Jaarverslag 2012 tuchtcolleges
voor de gezondheidszorg en het
college van medisch toezicht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

295

Moties en toezeggingen

Toez ID

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken

ID 4021

De nota naar aanleiding van het
verslag en een nota van wijziging
inzake het wetsvoorstel verplichte
ggz zullen naar verwachting voor
de zomer van 2012 naar de Kamer
worden gezonden (blz. 18).

AO Dwang en drang
1 maart 2012

De nota naar aanleiding van het
verslag zal tegelijk met de nota van
wijziging en het nader rapport op
het advies van de Raad van State
aan het einde van het zomerreces
aan de Tweede Kamer worden
gezonden.

ID 3929

De Kamer zal een standpunt
ontvangen over een aan de
Gezondheidsraad te vragen advies
over de voorwaarden waaraan de
fulll body scan moet voldoen als
mensen deze zelf, op eigen kosten,
willen laten maken. Hierin wordt
o.a. ingegaan op het laten
verrichten van scans door
ziekenhuizen buiten de reguliere
uren, de vervolgkosten, en de
aanprijzende spotjes (blz. 44, 45,
54, 55, 80, 81).

Notaoverleg
Nota Gezondheidsbeleid
5 maart 2012

Gezondheidsraad heeft per brief
van 19-12-12 laten weten dat het
advies eind 2013 komt, in verband
met ontwikkelingen op het gebied
van kwaliteitseisen (onder andere
richtlijn preventief medisch
onderzoek door ZonMw).
Overigens staat in de adviesaanvraag van juni die ook aan de
Kamer is gestuurd dat het advies
binnen een jaar wordt verwacht.
Een standpunt is dan 3 maanden
later, eerst het najaar van 2013 en
nu dus eind 2013.

ID 4012

De Kamer wordt na de zomer
nader geïnformeerd inzake de
SEH-normen (blz. 28).

AO Zwangerschap en geboorte
7 maart 2012

De Kamer wordt in het najaar
nader geïnformeerd inzake de
SEH-normen, daarbij wordt
mededeling gedaan over het
convenant.

ID 4037

De Kamer zal op de hoogte worden
gehouden van de ontwikkelingen
op Europees en internationaal
niveau met betrekking tot het
onderzoek naar het gemodificeerde
vogelgriepvirus (blz. 17).

AO Vogelgriep onderzoek
8 maart 2012

Is een doorlopende toezegging
waar geen einddatum aan is
verbonden.

ID 4378

De IGZ zal worden verzocht de
Kamer vóór de zomer te informeren hoe vaak zij betrokken is
geweest bij contracten tussen
zorgontvangers en zorgaanbieders
(blz. 66-7-51).

VAO/VSO
Overlijden Psychiatrisch patiënt
Inspectie voor de Gezondheidszorg
21 maart 2012

De publicatie is op 21 juni 2013
aangeboden aan Medisch Contact.

ID 4225

Na inwerkingtreding van de
Tijdelijke wet ambulancezorg zal zo
snel mogelijk een definitieve
regeling bij de Kamer worden
ingediend, die Europa-proof is en
zo dicht mogelijk ligt bij de wensen
van de Kamer en waarbij rekening
wordt gehouden met de huidige
ontwikkelingen (blz. 66-8-61, 62, 63,
64, 65, 66, 69).

Plenair wetgevingsdebat
Tijdelijke wet Ambulancezorg
21 maart 2012

Eerstvolgende stap is het
transitieakkoord dat komende
maanden door de betrokken
partijen wordt vastgesteld. De brief
van VenJ (i.s.m. VWS) zal in het
najaar 2013 naar de Kamer gaan.

ID 4226

De Kamer zal van iedere stap bij de
verdere uitwerking van de, samen
met de Minister van VenJ
opgestelde, hoofdlijnenbrief over
de meldkamer op de hoogte
worden gehouden (blz. 66-8-63,
69).

Plenair wetgevingsdebat
Tijdelijke wet Ambulancezorg
21 maart 2012

Eerstvolgende stap is het
transitieakkoord dat komende
maanden door de betrokken
partijen wordt vastgesteld. De brief
van VenJ (i.s.m. VWS) zal in het
najaar 2013 naar de Kamer gaan.

ID 4278

De Kamer wordt jaarlijks geïnformeerd over de voortgang en
bereikte resultaten (blz. 14).

AO Veilig werken in de zorg
23 mei 2012

De Kamer wordt jaarlijks geïnformeerd over de voortgang en
bereikte resultaten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

296

Moties en toezeggingen

Toez ID

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken

ID 4062

De Kamer zal op gezette tijden over
de resultaten van het programma
Goed Gebruik van Geneesmiddelen worden geïnformeerd (blz.
13).

AO Geneesmiddelenbeleid
21 juni 2012

Eerste voortgangsrapportage
wordt in 2013 verwacht en zal aan
de Tweede Kamer worden
gezonden.

ID 4307

De Kamer zal worden geïnformeerd als blijkt dat de prijs van
hoortoestellen op basis van
signalen van het CVZ, de NZa en
de verzekeraars zich ongunstig
ontwikkelt (blz. 22).

AO Pakketadvies 2012
21 juni 2012

De Tweede Kamer zal eind 2013
worden geïnformeerd.

ID 4619

Bij de Kamer zal een wetsvoorstel
tot wijziging van de Wet BIG
worden ingediend, waarmee het
College van Medisch Toezicht komt
te vervallen (blz. 15-8-31).

VAO/VSO Tuchtrecht
25 oktober 2012

Eerste helft 2014 wordt
wetsvoorstel Wet BIG naar de
Kamer gestuurd, zie ook de
antwoorden op de Kamervragen
(Aanhangsel 2012–2013, 2985).

ID 4634

De aanpassing op het wetsvoorstel
inzake winstuitkering (TK 33 168)
zal in februari 2013 naar de Kamer
worden gezonden (blz. 3).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

Zie nota van wijziging (TK 33 168,
nr. 7).

ID 4635

In februari 2013 verschijnt de
kabinetsreactie op de resultaten
van de onderzoeken naar de IGZ
(blz. 3).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

Zie brief van 15 februari 2013
(TK 33 149, nr. 17).

ID 4331

De Kamer zal een beleidsreactie
ontvangen op een CVZ-advies over
het basispakket (blz. 4).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

Het CVZ heeft zijn technische
uitwerking lage- ziektelastmaatregel op 24 april jl. uitgebracht. De
Minister van VWS heeft deze
technische uitwerking zonder een
standpuntbepaling op 25 april 2013
aan de Tweede Kamer gezonden
(TK 32 620, nr. 84). Bij voorjaarsbesluitvorming is besloten de
omvang van de taakstelling van de
lage-ziektelastmaatregel te
verlagen met € 0,6 miljard tot € 0,7
miljard, waarvan per 2015 al € 0,1
miljard is ingevuld. De definitieve
invulling van de taakstelling lage
ziektelast vindt plaats bij voorjaarsbesluitvorming 2014.

ID 4693

De Kamer zal voorstellen
ontvangen over ketensamenwerking binnen de huidige
wettelijke kaders (blz. 6).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

De Tweede Kamer zal voor het eind
van het zomerreces worden
geïnformeerd.

ID 4663

De Kamer zal periodiek worden
geïnformeerd over de voortgang
van de taskforce informatievoorziening in de zorg (incl. de
klankbordgroep) en worden
gerapporteerd over de daaruit
voortvloeiende maatregelen (blz.
8).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

Zie brief van 4 juli (TK 29 248, nr.
254).

ID 4335

De Kamer zal regelmatig worden
gerapporteerd over de agenda
voor het platform inzake verspilling
in de zorg (blz. 10 en 12).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

Zie brief van 23 mei 2013
(TK 33 654, nr. 1).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

297

Moties en toezeggingen

Toez ID

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken

ID 4636

In het voorjaar van 2013 zal de
Kamer worden geïnformeerd over
te treffen maatregelen/te hanteren
richtlijnen (incl. tijdpad) inzake
cosmetische operaties (blz. 12).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

De Tweede Kamer ontvangt in
september een brief.

ID 4320

De Kamer zal een opzet ontvangen
voor een nationaal preventieplan
(blz. 14).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

Het programma wordt voor de
behandeling van de
VWS-begroting naar de Kamer
gestuurd.

ID 4324

De Kamer zal in het voorjaar
worden geïnformeerd over de
wijze van financiering en de daarbij
geldende voorwaarden van de
wijkverpleegkundige (blz. 15).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

Zie brief van 23 april 2013
(TK 32 620, nr. 85).

ID 4333

In het najaar van 2013 zal de Kamer
worden geïnformeerd over de
uitkomsten van de risicoanalyse in
de ggz en de medischspecialistische zorg (blz. 16).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

De Kamer wordt hierover in het
najaar geïnformeerd.

ID 4637

De Kamer zal worden geïnformeerd over de verdere verlaging
van de regeldruk, en wie daarvoor
verantwoordelijk is (blz. 16).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

Met de toezending van het plan
van aanpak ter vermindering van
regeldruk (TK 29 362, nr. 212 d.d.
25 april 2013) en de vaststelling
van de maatwerkaanpak in de
Ambtelijke Commissie
Vernieuwing Publieke Belangen
d.d. 19 juni 2013 heeft het kabinet
richting gegeven aan de invulling
van de kabinetsdoelstelling. In de
komende periode wordt geconcretiseerd op welke wijze VWS een
bijdrage aan deze doelstelling kan
verlenen. De Tweede Kamer zal
hier over worden geïnformeerd.

ID 4466

De Kamer zal vóór de
Voorjaarsnota worden geïnformeerd over de problemen t.a.v. de
vergoeding van tolken in de zorg
(blz. 17).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

Zie brief van 28 mei 2013
(TK 33 400 XVI, nr. 148).

ID 4334

De resultaten van het overleg met
de zorgverzekeraars over de
digitale polisstandaard zullen de
Kamer worden gemeld (blz. 18).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

Zie brief van 13 mei 2013
(TK 33 400 XVI, nr. 147).

ID 4323

Begin 2013 wordt de Kamer
geïnformeerd over het deltaplan
dementie en het daarvoor voor
2013 beschikbare bedrag (blz. 18).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

Zie brief van 4 april 2013
(TK 25 424, nr. 203).

ID 4322

Begin 2013 wordt de Kamer
geïnformeerd over de experimenten inzake uitkomstfinanciering (blz. 18).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

Zie brief van 4 juli 2013
(TK 32 620, nr. 85).

ID 4638

De Kamer zal een overzicht
ontvangen van de derivaten die
onder het Waarborgfonds vallen
(blz. 19)

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

Zie brief van 12 december 2013
(TK 33 489, nr. 3).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

298

Moties en toezeggingen

Toez ID

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken

ID 4639
ID 4641
ID 4642
ID 4323

De komende kabinetsperiode kan
de Kamer het volgende
verwachten:
1. Een redelijk ambitieus en
omvangrijk wetgevingsprogramma.
2. Een agenda voor de vormgeving
van de innovatie in de langdurige
zorg.
3. Een visie en een programma om
het toezicht op langdurige zorg te
versterken.
4. Inhoudelijke programma’s
gericht op verbetering van de zorg,
zoals het Deltaplan Dementie.

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

1. Zie brief van 21 november 2012
(TK 33 400 XVI, nr. 18).
2. De Kamer zal in het najaar
hierover worden geïnformeerd.
3. De Kamer zal in het najaar
hierover worden geïnformeerd.
4. Zie brief van 4 april 2013
(TK 25 424, nr. 203).

ID 4327

In het voorjaar 2013 wordt de
Kamer geïnformeerd over de
positie van de palliatieve zorg in
het licht van gemaakte afspraken in
het regeerakkoord, waarin tevens
zal worden ingegaan op de
ondersteuningsstructuur (blz. 28).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

De stand van zaken met betrekking
tot toezegging (positionering
palliatieve zorg) is meegenomen in
de HLZ-veegbrief (van 9 juli jl.).

ID 3757

Er wordt naar gestreefd de
wetsvoorstellen voor ratificatie van
het VN-verdrag inzake de rechten
van mensen met een handicap
voor de zomer van 2013 aan de
Raad van State te sturen (blz. 30).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

Zie brief van 27 juni 2013
(TK 29 355, nr. 54).

ID 4692

Er zal een arbeidsmarkteffectrapportage worden opgesteld van de
maatregelen uit het regeerakkoord
voor de arbeidsmarkt in de zorg
(blz. 30).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

Resultaten zullen na het zomerreces naar de Kamer worden
verzonden.

ID 4666

Er zal een actieplan worden
opgesteld dat ervoor zorgt dat de
NZa proactief toezicht gaat houden
op frauduleuze praktijken in de
zorgsector (blz. 60).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

Zie brief van 12 maart 2013,
Handelingen 2012–2013,
Aanhangsel 1560.

ID 4321

In het kader van de begroting 2014
zal de Kamer worden bericht over
het substitutiebeleid (blz. 62).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

Deze toezegging zal worden
opgenomen in de brief Hoofdlijnenakkoord die in het najaar 2013
aan de Kamer zal worden gestuurd.

ID 4644

De Kamer zal actief worden
geïnformeerd over fraude bij de
pgb’s en bij zorg in natura (blz. 65).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

De Kamer zal in de tweede
voortgangsrapportage zorgfraude,
eind dit jaar, over de aanpak van
pgb-fraude worden geïnformeerd.

ID 4364

De Kamer zal worden geïnformeerd over de positie van
mantelzorgers (blz. 67).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

Zie brief van 20 juli 2013
(TK 30 169, nr. 28).

ID 4645

De Kamer zal een vergelijking van
de langdurige zorg met Frankrijk
ontvangen (blz. 68).

Plenair debat (overig)
Behandeling VWS-begroting 2013
6 december 2012

Zie brief van 27 mei 2013
(TK 30 597, nr. 299).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

299

Moties en toezeggingen

Toez ID

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken

ID 4498

In januari 2013 zal de Kamer
worden geïnformeerd over de
uitkomsten van de enquêtes onder
zorgverleners over verspilling van
genees- en hulpmiddelen,
vergezeld van een uitgewerkt plan
ter zake. Voor de zomer van 2013,
dan wel bij de begrotingsbehandeling zal de Kamer een eerste
rapportage ontvangen (blz. 35).

AO Geneesmiddelenbeleid
12 december 2012

Zie brief van 23 mei 2013
(TK 33 654, nr. 1).

ID 4340

De Kamer zal aan het einde van het
eerste kwartaal van 2013 op de
hoogte worden gesteld van
ontwikkelingen m.b.t. het
capaciteitstekort bij het CVZ waar
het de beoordeling van specialised
medicines betreft, waarbij tevens
duidelijkheid zal worden verschaft
over de wijze waarop patiënten en
voorschrijvers bij het
conceptadvies worden betrokken
(blz. 31).

AO Geneesmiddelenbeleid
12 december 2012

Zie brief van 31 mei 2013
(TK 29 477, nr. 246).

ID 4339

Begin 2013 ontvangt de Kamer een
brief met de stand van zaken met
betrekking tot de beleidsagenda
vervalste geneesmiddelen en
medische hulpmiddelen, waarin
tevens zal worden ingegaan op de
Europese richtlijn ter zake (blz. 39).

AO Geneesmiddelenbeleid
12 december 2012

Zie brief van 5 juli 2013 (TK 29 477,
nr. 254).

ID 4646

De Kamer zal worden gerapporteerd over de monitoring van de
Stichting EGV, met name op het
punt van de mogelijke onderbehandeling met TNF-alfaremmers
(blz. 34).

AO Geneesmiddelenbeleid
12 december 2012

Zie brief van 17 mei 2013
(TK 29 248, nr. 250).

ID 4343

In februari 2013 ontvangt de Kamer
een standpunt over de Wet
geneesmiddelenprijzen, waarin ook
zal worden ingegaan op de
herberekening van het GVS en op
het Noorse systeem (blz. 35).

AO Geneesmiddelenbeleid
12 december 2012

Zie brief van 31 mei 2013
(TK 29 477, nr. 245).

ID 4499

Na ontvangst van de
NZa-marktscan farmacie en het
rapport van de verkenners die een
schets maken van het apothekersveld (februari 2013) zal de
Kamer een standpunt daarbij
worden toegezonden (blz. 39).

AO Geneesmiddelenbeleid
12 december 2012

Zie brief van 29 mei 2013
(TK 29 477, nr. 243).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

300

Moties en toezeggingen

Toez ID

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken

ID 4467

De Kamer ontvangt eind februari
een brief waarin onder meer aan
de orde komen de NZa-markscan,
de integrale tarieven, een reactie
op de knelpunten van het lid
Wolbert, de transparantie van
zorggegevens (24/7 zorg), stand
van zaken van de uitvoering motie
Arib/Smilde, de eigen bijdrage
voor poliklinische bevallingen en
bevallingen in geboortecentra, het
alternatief voor de eigen bijdragen
en de stand van zaken omtrent de
regionale standaarden (pag. 13, 21,
22, 23, 29 en 30).

AO Zwangerschap en geboorte
13 december 2012

Zie brief van 24 april 2013
(TK 32 279, nr. 54).

ID 4468

De Kamer wordt halfjaarlijks
gerapporteerd inzake Dokkum en
Meppel (blz. 16 en 17).

AO Zwangerschap en geboorte
13 december 2012

Zie brief van 24 april 2013
(TK 32 279, nr. 54). Hierin staat
vermeld: «Ik heb de Inspectie
gevraagd om mij na de zomer te
rapporteren over de stand van
zaken in Dokkum en Meppel. Die
rapportage zal ik u dit najaar
sturen.»

ID 4469

De Kamer wordt nader bericht over
de uitkomst van het gesprek inzake
het convenant acute zorg (blz. 25).

AO Zwangerschap en geboorte
13 december 2012

De Kamer wordt in het najaar
nader geïnformeerd inzake de
SEH-normen, daarbij wordt
mededeling gedaan over het
convenant.

ID 4443

Via de Staatssecretaris van OCW
zal de Kamer worden geïnformeerd
welk deel van het budget wordt
besteed aan de professionalisering
van leraren en welk deel aan de
uitbreiding van het aantal
gymlesuren in het primair
onderwijs, en hoe en wanneer dit
wordt gerealiseerd (blz. 19).

Wetgevingsoverleg Sport
17 december 2012

De motie Dijkstra c.s.
(TK 33 400 XVI, nr. 115) inzake de
nulmeting voor het aantal
gymlesuren in het primair
onderwijs wordt door de Minister
van OCW in uitvoering gebracht, in
afstemming met het Ministerie van
VWS. De Kamer is hierover
geïnformeerd. De nulmeting zal
worden uitgevoerd door het Mulier
Instituut.
De Staatssecretaris van OCW zal de
Kamer dit jaar een brief sturen over
de uitwerking van de ambitie uit
het Regeerakkoord om meer
gymlesuren in het primair
onderwijs te realiseren. In deze
brief wordt uw Kamer ook
geïnformeerd over de uitkomsten
van de nulmeting.

ID 4446

Eind 2013 zal de Kamer de
voortgangsbrief van het
programma «Sport en Bewegen in
de Buurt» ontvangen, met de
eerste resultaten van de evaluatie
en de monitoring van dat
programma (blz. 19, 28).

Wetgevingsoverleg Sport
17 december 2012

Voorafgaand aan Wetgevingsoverleg Sport wordt de Kamer
geïnformeerd over de voortgang
van het programma «Sport en
Bewegen in de Buurt».

ID 4447

Begin 2013 zal het advies van de
Taskforce «Belemmeringen sport
en bewegen in de buurt»
(voorzitter Hoes), voorzien van een
standpunt, naar de Kamer worden
gezonden (blz. 20).

Wetgevingsoverleg Sport
17 december 2012

Zie brief van 25 april 2013
(TK 30 234, nr. 84).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

301

Moties en toezeggingen

Toez ID

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken

ID 4448

In januari 2013 zal de Kamer
worden bericht welke hobbels
moeten worden genomen om in de
sportsector te komen tot een zgn.
zwarte lijst van personen die
ernstig overlast geven (blz. 24).

Wetgevingsoverleg Sport
17 december 2012

Zie brief van 24 april 2013
(TK 30 234, nr. 83).

ID 4449

Begin 2013 zal de Kamer via de
Minister van VenJ worden
geïnformeerd over de uitkomsten
van het overleg met het Openbaar
Ministerie of en op welke wijze er
zwaarder gestraft kan worden bij
geweld tegen de scheidsrechter
(blz. 27).

Wetgevingsoverleg Sport
17 december 2012

Zie brief van 24 april 2013
(TK 30 234, nr. 83).

ID 4450

Medio 2013 zal een wetsvoorstel
tot aanscherping van de
Overlastwet (voorheen Voetbalwet)
bij de Kamer worden ingediend. De
Minister van VenJ zal worden
verzocht om meer voortvarendheid
bij de indiening (blz.27, 28).

Wetgevingsoverleg Sport
17 december 2012

Zie brief van 14 februari 2013
(TK 33 400 XVI, nr. 135).

ID 4452

De Kamer zal worden bericht over
de resultaten van het overleg met
het Ministerie van IenM en
gemeenten over de vormgeving
van voldoende ruimte voor sport
en bewegen bij de aanleg van
nieuwe wijken, de verantwoordelijkheidsverdeling ter zake, alsmede
over pilots, een eventuele
intensivering en het beschikbaar
stellen van kennis in een toolbox
(blz. 30).

Wetgevingsoverleg Sport
17 december 2012

Toolbox komt medio 2013 gereed,
daarna zal worden besloten welke
acties worden ondernomen.

ID 4454

In de loop van 2013 zal het
wetsvoorstel Regels ter oplossing
privacyprobleem dopingcontroles
bij de Kamer worden ingediend
(blz. 33).

Wetgevingsoverleg Sport
17 december 2012

Een wettelijke grondslag voor
dopingcontroles wordt voorbereid.
Het doel van het wetsvoorstel is de
verplichting voor topsporters om
zich te onderwerpen aan dopingcontroles, waarmee een wettelijke
grondslag wordt gecreëerd voor de
gegevensverwerking die in het
kader van de dopingcontroles
plaatsvindt. Naar verwachting
wordt een wetsvoorstel eind 2013
naar de Kamer gestuurd.

ID 4455

De Kamer zal worden geïnformeerd over de uitkomsten van het
overleg met de Minister van VenJ
en de Dopingautoriteit om te
bezien of binnen de huidige
wettelijke en financiële kaders het
werk van de Dopingautoriteit
verder kan worden ondersteund.
Hierbij wordt ook ingegaan op de
stand van zaken bij de handel in
dopinggeduide middelen en over
de omvang, de mate en de aard
van criminaliteit daaromtrent
(blz. 34, 35, 36, 42).

Wetgevingsoverleg Sport
17 december 2012

Zie brief van 1 juli 2013 (TK 30 234,
nr. 86).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

302

Moties en toezeggingen

Toez ID

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken

ID 4456

Medio 2013 zal de Kamer het
onderzoek naar matchfixing
worden toegezonden, voorzien van
een kabinetsreactie (blz. 37).

Wetgevingsoverleg Sport
17 december 2012

Het onderzoek, voorzien van een
reactie wordt na het zomerreces
naar de Kamer gestuurd.

ID 4457

De Kamer zal een overzicht
ontvangen van sportgerelateerde
zaken waarbij andere Ministeries
(SZW, OCW, IenM, BZK, VenJ) het
voortouw hebben en waarin ook
wordt aangegeven hoe VWS
daarbij is betrokken (blz. 39).

Wetgevingsoverleg Sport
17 december 2012

Zie brief van 14 februari 2013 (TK
33 400 XVI, nr. 135).

ID 4458

Vóór 1 mei 2013 zal de Kamer de
resultaten van de in januari 2013 te
houden expertmeeting over de
Stichting Service Médical worden
toegezonden (blz. 39, 52).

Wetgevingsoverleg Sport
17 december 2012

Zie brief van 13 mei 2013
(TK 33 400 XVI, nr. 146).

ID 4459

Het begin 2013 uit te komen
«Trendrapport Bewegen en
Gezondheid» van TNO en de in de
zomer van 2013 te verschijnen
«Vrijetijdsmonitor» van het SCP
zullen voorzien van een reactie
naar de Kamer worden gezonden
(blz. 41).

Wetgevingsoverleg Sport
17 december 2012

Het trendrapport Bewegen en
Gezondheid wordt samen met het
SCP rapport «Vrijetijdsmonitor» in
het najaar gekoppeld aan de brief
met betrekking tot het NPP
verstuurd aan de Kamer.

ID 4460

Binnen twee maanden zal de
Kamer worden bericht over de
uitkomsten van het overleg met de
bewindslieden van IenM, EZ en
Financiën in hoeverre het voor
sportverenigingen mogelijk is een
soortgelijke regeling als de EIA en
de Vamil te maken die het gebruik
van duurzame energie bij
sportverenigingen stimuleert
(blz. 51).

Wetgevingsoverleg Sport
17 december 2012

Zie brief van 14 februari 2013
(TK 33 400 XVI, nr. 135).

ID 4576

Medio 2013 zal de Kamer de
resultaten van een meting inzake
de voortgang van de realisatie van
de doelstelling van de intensiveringsmiddelen langdurige zorg, het
extra aannemen en opleiden van
zorgpersoneel, ontvangen
(blz. 42-7-13 en-14).

plenair debat (overig)
Intensiveringmiddelen Langdurige
zorg
22 januari 2013

Zie brief van 9 juli 2013 (TK 30 597,
nr. 368).

ID 4470

Drie jaar na inwerkingtreding van
deze wet zal de Kamer worden
gerapporteerd over de vermindering van de administratieve
lasten in de zorg die gerelateerd
zijn aan de transparantie van
kwaliteit en over een monitoring
van het opnemen van innovaties in
richtlijnen/standaarden (blz. 4519-60 en -63).

plenair wetgevingsdebat
Wijziging Wet Cliëntenrechten zorg
29 januari 2013

VWS stelt met het Kwaliteitsinstituut en het RIVM de evaluatiecriteria op. De Tweede Kamer zal de
evaluatie te zijner tijd toegezonden
krijgen.

ID 4563

Na ontvangst in maart 2013 van de
resultaten van een vervolgonderzoek zal de Kamer worden
geïnformeerd over de aanpak van
de introductie van uitkomstbekostiging (blz. 45-19-65).

plenair wetgevingsdebat
Wijziging Wet Cliëntenrechten zorg
29 januari 2013

Zie brief van 4 juli 2013 (TK 32 620,
nr. 85).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

303

Moties en toezeggingen

Toez ID

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken

ID 4471

Indien mogelijk zullen het
jaarverslag van de IGZ en de
verslagen van werkzaamheden van
de NZa en van het CVZ (inclusief
terugkoppeling van het meerjarenprogramma van het Kwaliteitsinstituut) rond hetzelfde tijdstip naar
de Kamer worden gezonden
(blz. 45-19-66 en -67).

Plenair wetgevingsdebat
Wijziging Wet Cliëntenrechten zorg
29 januari 2013

Jaarlijks zal het jaarverslag naar de
Tweede Kamer worden gestuurd.

ID 4472

In de meerjarenagenda en het
werkplan van het Kwaliteitsinstituut zal het onderwerp patiëntveiligheid worden opgenomen
(blz. 45-19-71).

Plenair wetgevingsdebat
Wijziging Wet Cliëntenrechten zorg
29 januari 2013

Toezegging is afgedaan door
aandachtspuntenbrief 2014 aan het
CVZ d.d. 19 juni 2013.

ID 4572

In het voorjaar 2013 zal de Kamer
een plan van aanpak voor de
verbetering van het inzicht in de
kwaliteit van de langdurige zorg
ontvangen (blz. 19-45-56 en 72).

Plenair wetgevingsdebat
Wijziging Wet Cliëntenrechten zorg
29 januari 2013

De Kamer ontvangt in het najaar
een brief.

ID 4475

Met het Kwaliteitsinstituut wordt
besproken of er een aanvulling op
het werkplan kan komen waarin
staat hoe tot een versnelde
procedure kan worden gekomen
om de best practices in de care tot
standaard te maken en om in de
meerjarenagenda expliciet te
rapporteren over caregerelateerde
onderwerpen (blz. 45-19-74 en 75).

Plenair wetgevingsdebat
Wijziging Wet Cliëntenrechten zorg
29 januari 2013

Toezegging is afgedaan door
aandachtspuntenbrief 2014 aan het
CVZ d.d. 19 juni 2013.

ID 4566

In de reactie op de initiatiefnota
van de VVD over patiëntveiligheid
zal worden ingegaan op de
uitwerking van de veiligheidsagenda (blz. 45-19-86).

Plenair wetgevingsdebat
Wijziging Wet Cliëntenrechten zorg
29 januari 2013

Zie brief van 21 maart 2013
(TK 33 497, nr. 4).

ID 4573

Te zijner tijd zal de Kamer worden
geïnformeerd over de kwestie rond
de instelling De Hoven in het licht
van het experiment regelvrije
instellingen (blz. 45-19-88).

Plenair wetgevingsdebat
Wijziging Wet Cliëntenrechten zorg
29 januari 2013

De beantwoording van deze
toezegging zal worden opgenomen
in brief aan de TK over experiment
regelarme instellingen die naar
verwachting voor het AO AWBZ
verstuurd zal worden.

ID 4490

Een overzicht van de lopende joint
actions op preventiegebied (blz. 7).

AO EU-Gezondheidsraad
28 februari 2013

Zie brief van 23 mei 2013
(TK 21 501-31-310).

ID 4492

De Kamer zal een vergelijking van
de zorgkosten van een aantal
Europese landen ontvangen en de
daar getroffen maatregelen om de
stijging van de kosten te beteugelen (blz. 8).

AO EU-Gezondheidsraad
28 februari 2013

Zie brief van 23 mei 2013
(TK 21 501-31-310).

ID 4491

Eind mei zal de Kamer worden
geïnformeerd over de Europese
zwarte lijst en de aanpak van
artsen (blz. 10).

AO EU-Gezondheidsraad
28 februari 2013

De Kamer ontvangt voor het eind
van het zomerreces een brief.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

304

Moties en toezeggingen

Toez ID

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken

ID 4599

De volgende afspraken zijn
gemaakt. Wordt in de Raad een
gemeenschappelijk standpunt
voorzien, dan zal de Staatssecretaris de Kamer het concept
toesturen met een reactie van het
kabinet daarop. Het Ierse voorzitterschap is overigens bezig met het
opstellen van een common
approach; dat wil het nog tijdens
het voorzitterschap doen. Dat zal
hij ook naar de Kamer sturen.
Daarnaast zal hij de Kamer
informeren als wordt voorzien dat
het standpunt van de regering om
welke reden dan ook onder druk
staat of moet worden gewijzigd.
Mocht er correspondentie
plaatsvinden tussen de regering en
de Europese Commissie, dan zal hij
die informatie ter beschikking
stellen. Daarover heeft de Kamer
indertijd de motie-Van Gent
aangenomen. Ook daarover
ontvangt de Kamer dus volledige
informatie (blz. 24).

AO Herziening EU Tabaksproductenrichtlijn
28 februari 2013

Zie brief van 28 mei 2013
(TK 33 522, nr. 5).

ID 4587

De Kamer zal voorstellen
ontvangen inzake boetebedingen
die met het roken te maken hebben
(blz. 27).

AO Herziening EU Tabaksproductenrichtlijn
28 februari 2013

Het wetsvoorstel ter verhoging van
het boeteplafond zal in het najaar
van 2013 aan de Tweede Kamer
worden

ID 4648

In het Jaarbeeld 2012 van de IGZ
zal de Kamer worden bericht over
het aantal zaken dat door de
inspectie voor de tuchtrechter is
gebracht en over het aantal
calamiteitenmeldingen (blz.
62-7-40).

Plenair debat (overig)
Inspectie voor de Gezondheidszorg
14 maart 2013

Zie brief van 3 juli 2013 (TK 33 149,
nr. 21).

ID 4621

De Kamer zal worden bericht in
welk(e) wet(svoorstel) de
verplichting wordt vastgelegd dat
als er tijdens een behandeling een
calamiteit plaatsvindt die aan de
IGZ wordt gemeld de zorgverlener
dit ook aan de patiënt of diens
familie laat weten (blz. 62-7-36).

Plenair debat (overig)
Inspectie voor de Gezondheidszorg
14 maart 2013

Zie brief van 3 juli 2013 (TK 33 149,
nr. 21).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

305

Moties en toezeggingen

Toez ID

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken

ID 4624

Jaarlijks, de eerste keer voor de
zomer van 2013, zal de Kamer een
voortgangsrapportage over het
verbetertraject IGZ ontvangen.
Hierin wordt onder andere
ingegaan op het tijdpad, oordeel
van de visitatiecommissie,
maatregelen op het gebied van
patiëntveiligheid, het zorgloket,
activiteiten van het veld ter
verbetering van de zorg, intercollegiale toetsing, waarde IGZ en te
verwachten resultaten, verdeling
van middelen, het veiligheidsmanagementsysteem, uitwerking
geïntegreerde vorm van toezicht,
het actief door ziekenhuizen
nagaan welke andere patiënten
disfunctionerende artsen behandelen, het eventueel verplicht
stellen van meldingen over
disfunctionerende artsen door
collega’s en het informeren van de
raad van bestuur / raad van
toezicht over deze artsen, het
standaard onaangekondigd
bezoeken van instellingen, en op
wat de IGZ centraal doet, wat de
aanmonsterpunten op regionaal
niveau doen en wat het zorgloket
doet (blz. 62-7-37, 38, 39, 40, 43, 44,
46 en 48).

Plenair debat (overig)
Inspectie voor de Gezondheidszorg
14 maart 2013

Zie brief van 3 juli 2013 (TK 33 149,
nr. 21).

ID 4691

Binnen twee maanden zal de
Kamer worden geïnformeerd over
de opzet van de visitatiecommissie
IGZ, het beoogde traject en de
personele invulling van deze
commissie (blz. 62-7-37).

Plenair debat (overig)
Inspectie voor de Gezondheidszorg
14 maart 2013

Zie brief van 3 juli 2013 (TK 33 149,
nr. 21).

ID 4622

In de voor de zomer van 2013 toe
te zenden brief over goed bestuur
zal onder andere worden ingegaan
op initiatieven ter invulling van de
verantwoordelijkheid van
bestuurders en op de motieGerbrands over onderzoek naar
hoofdelijke aansprakelijkheid van
bestuurders (blz. 62-7-42).

Plenair debat (overig)
Inspectie voor de Gezondheidszorg
14 maart 2013

Afdoening is uitgesteld. De Kamer
zal de brief over goed bestuur in de
zorg z.s.m. na de zomer ontvangen.
Zie brief Termijn brief goed bestuur
d.d. 7 juni 2013 (TK 32 012, nr. 14).

ID 4623

Een wetsvoorstel tot aanpassing
van de WTZi zal nog in 2013 bij de
Kamer worden ingediend (blz.
62-7-42).

Plenair debat (overig)
Inspectie voor de Gezondheidszorg
14 maart 2013

De Kamer ontvangt na de zomer
een brief.

ID 4649

In het najaar van 2013 zal de Kamer
worden geïnformeerd over de
uitkomsten van de evaluatie van de
Wet BIG, waarin ook wordt
ingegaan op mogelijke tuchtrechtelijke vervolging van maatschappen
(blz. 62-7-43,44).

Plenair debat (overig)
Inspectie voor de Gezondheidszorg
14 maart 2013

De Kamer zal aan het eind van het
jaar worden geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

306

Moties en toezeggingen

Toez ID

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken

ID 4650

De Kamer zal worden bericht over
de uitkomsten van het overleg met
de Minister van VenJ over het
mogelijk maken dat de strafrechter
maatregelen kan nemen in zaken
die buiten de beroepsbeoefening
hebben plaatsgehad (blz. 62-744,45).

Plenair debat (overig)
Inspectie voor de Gezondheidszorg
14 maart 2013

Zie brief van 16 juli 2013 over
tuchtrecht (TK 31 016, nr. 55).

ID 4651

In het voorjaar van 2013, over twee
maanden, zal de Kamer een
voorstel bereiken met betrekking
tot het voor volledige afronding
van het onderzoek schorsen van de
werkzaamheden van een arts,
waarvan het ernstige vermoeden
bestaat dat hij niet goed functioneert (blz. 62-7-45).

Plenair debat (overig)
Inspectie voor de Gezondheidszorg
14 maart 2013

Zie brief van 16 juli 2013 over
tuchtrecht (TK 31 016, nr. 55).

ID 4652

De Kamer ontvangt voor de zomer
een voortgangsrapportage
maatschappelijke opvang/
zwerfjongeren waarin onder meer
wordt ingegaan op de
regiobinding/grensstrook, de
toegankelijkheid (pag. 17).

AO Maatschappelijke opvang
zwerfjongeren
20 maart 2013

Zie brief van 15 juli 2013 over
voortgang van het beleid inzake
geweld in afhankelijkheidsrelaties
(TK 33 400 XVI, nr. 156 en 157).

ID 4653

De Kamer wordt geïnformeerd
over de uitkomst van het gesprek
met de Minister van SZW inzake
inkomenspositie, arbeidsmarktperspectief jongeren (blz. 20, 23).

AO Maatschappelijke opvang
zwerfjongeren
20 maart 2013

Zie brief van 15 juli 2013 over
voortgang van het beleid inzake
geweld in afhankelijkheidsrelaties
(TK 33 400 XVI, nr. 156 en 157).

ID 4654

De Kamer wordt voor de zomer
bericht inzake cijfers omtrent de
gemiddelde verblijfsduur/rapport
Trimbos Instituut (pag. 24).

AO Maatschappelijke opvang
zwerfjongeren
20 maart 2013

Zie brief van 15 juli 2013 over
voortgang van het beleid inzake
geweld in afhankelijkheidsrelaties
(TK 33 400 XVI, nr. 156 en 157).

ID 4655

De Kamer wordt bij brief nader
geïnformeerd inzake de cliëntenparticipatie (blz. 26).

AO Maatschappelijke opvang
zwerfjongeren
20 maart 2013

Zie brief van 25 april 2013 (TK
30 597, nr. 296).

ID 4626

Voor de zomer zal de Kamer
worden geïnformeerd over een
mogelijke oplossing voor ZZP’ers
die geen verzekering hebben en na
donatie bij leven arbeidsongeschikt
raken en over de uitkomsten van
het overleg met verzekeraars
inzake het oplossen van belemmeringen rond de vergoeding van
medische kosten voor orgaandonoren ten gevolge van donatie bij
leven (blz. 64-8-31, 32, 36).

Plenair wetgevingsdebat
Wijziging Wet orgaandonatie
20 maart 2013

Zie brief van 2 juli 2013 (TK 33 400
XVI, nr. 153). Toezegging af ronden
voor de zomer is niet haalbaar.

ID 4581

Het wetsvoorstel zal naar
verwachting voor de zomer bij de
Kamer worden ingediend (blz. 20).

AO Transitie / Stelherziening
Jeugdzorg 21 maart 2013

Wetvoorstel Jeugdwet is op 1 juli
2013 naar de Kamer verzonden
(TK 33 684, nr. 3).

ID 4582

De Kamer ontvangt in juni een
tweede voortgangsrapportage van
de Transitiecommissie (blz. 32).

AO Transitie / Stelherziening
Jeugdzorg 21 maart 2013

Zie bijlage bij TK 31 839, nr. 295.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

307

Moties en toezeggingen

Toez ID

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken

ID 4656

De Kamer wordt in juni geïnformeerd inzake het onderzoek naar
de samenhang tussen doelgroepenvervoer en toegankelijk
openbaar vervoer, voorzien van
een standpunt (blz. 10, 16 en 24).

AO Valys Doelgroepenvervoer
26 maart 2013

Zie brief van 5 juli 2013 (TK 25 847,
nr. 117)

ID 4578

De Kamer zal afschriften
ontvangen van rechterlijke
uitspraken inzake de aanbesteding
van Valys (blz. 24).

AO Valys Doelgroepenvervoer
26 maart 2013

Zie brief van d.d. 21-5-2013
(TK 25 847, nr. 116).

ID 4536

De Kamer wordt voor de zomer in
een aparte brief geïnformeerd
inzake opvang loverboys/Fier
Fryslan (blz. 12, 16 en 26).

AO Kindermishandeling en Geweld
in Afhankelijkheidsrelaties
27 maart 2013

Zie brief van 4 juli 2013 verzonden
door de Minister van VenJ, mede
namens Staatssecretaris van VWS
en de Minister van OCW
(TK 31 839, nr. 306).

ID 4627

De Kamer wordt zo spoedig
mogelijk geïnformeerd inzake het
rapport van de commissie-De
Winter en het basistakenpakket
jeugdgezondheidszorg (blz. 16 en
17).

AO Kindermishandeling en Geweld
in Afhankelijkheidsrelaties
27 maart 2013

Zie brief van 25 juni 2013
(TK 31 839, nr. 297).

ID 4538

In de volgende voortgangsrapportage «Geweld in afhankelijkheidsrelaties» zal worden ingegaan
op de financiering van forensisch
pediatrische zorg, de verwijsindex
ouderen, de stand van zaken van
de richtlijn ouderenmishandeling,
en mishandeling van Marokkaanse
kinderen (blz. 19, 20 en 26).

AO Kindermishandeling en Geweld
in Afhankelijkheidsrelaties
27 maart 2013

Tussenstand is vermeld in de
voortgangsrapportage Geweld in
Afhankelijkheidsrelaties d.d.
15-7-2013 (TK 33 400 XVI, nr. 156).

ID 4657

Voor de zomer wordt de Kamer
geïnformeerd inzake de pilottrajecten Veiligheidshuizen (blz. 20).

AO Kindermishandeling en Geweld
in Afhankelijkheidsrelaties
27 maart 2013

Tussenstand is vermeld in de
voortgangsrapportage Geweld in
Afhankelijkheidsrelaties d.d.
15-7-2013 (TK 33 400 XVI, nr. 156).

ID 4658

De Kamer wordt in april geïnformeerd inzake de hoe de uitbreiding
van kennis in de opleidingen
terechtkomt (blz. 27).

AO Kindermishandeling en Geweld
in Afhankelijkheidsrelaties
27 maart 2013

Tussenstand is vermeld in de
voortgangsrapportage Geweld in
Afhankelijkheidsrelaties d.d.
15-7-2013 (TK 33 400 XVI, nr. 156).

ID 4659

De Kamer wordt zo spoedig
mogelijk geïnformeerd inzake de
inventarisatie aandacht boor
kindermishandeling/huiselijk
geweld om de curricula voor de
initiële opleidingen (motie Ypma)
(blz. 17).

AO commissie-Samson Seksueel
misbruik in de Jeugdzorg
27 maart 2013

Tussenstand is vermeld in de
voortgangsrapportage Geweld in
Afhankelijkheidsrelaties d.d.
15-7-2013 (TK 33 400 XVI, nr. 156).

ID 4660

In het voorjaar/de zomer ontvangt
de Kamer een brief inzake het
toezichtstelsel Inspectie Jeugdzorg/
Inspectie voor de Gezondheidszorg
(blz. 17 en 34).

AO commissie-Samson Seksueel
misbruik in de Jeugdzorg
27 maart 2013

Zie brief van 12 juli 2013
(TK 31 839, nr. 307).

ID 4620

In april wordt de Kamer geïnformeerd inzake de «zwarte» lijst van
pleegouders (blz. 22).

AO commissie -Samson Seksueel
misbruik in de Jeugdzorg
27 maart 2013

Zie brief van 12 juni 2013
(TK 32 529, nr. 14).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

308

Moties en toezeggingen

Toez ID

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken

ID 4661

De Kamer wordt halfjaarlijks
geïnformeerd inzake de voortgang
met betrekking tot het dossier
geweld in afhankelijkheidsrelaties /
taskforce (blz. 22).

AO commissie -Samson Seksueel
misbruik in de Jeugdzorg
27 maart 2013

Zie voortgangsrapportage Geweld
in Afhankelijkheidsrelaties van
15 juli 2013 (TK 33 400 XVI, nr.
156).

ID 4548

De Kamer zal een cijfermatig
overzicht ontvangen op basis
waarvan een concretiseringslag
kan worden gemaakt (blz. 14).

AO Bestrijding Zorgfraude
10 april 2013

De Kamer wordt hierover in
september 2013 geïnformeerd.

ID 4603

De Kamer zal worden geïnformeerd over een in overleg met
betrokken ZBO’s en veldpartijen op
te stellen plan van aanpak met als
doel de controle op de rechtmatige
uitvoering van de Zorgverzekeringswet en een verbetering van
controles op zorgdeclaraties tot
stand te brengen (blz. 15).

AO Bestrijding Zorgfraude
10 april 2013

De Kamer wordt hierover in
september 2013 geïnformeerd.

ID 4602

Na overleg met o.a. brancheverenigingen zal de Kamer in het najaar
worden geïnformeerd over de
(complexe) vraag of het mogelijk is
patiënten vooraf inzicht te geven in
de kosten van de zorg die zij nog
moeten consumeren (blz. 16).

AO Bestrijding Zorgfraude
10 april 2013

De Kamer zal in het najaar worden
geïnformeerd.

ID 4662

In april ontvangt de Kamer een
brief over de vraag hoe de patiënt
inzicht kan worden gegeven in wat
voor zorg hij heeft ontvangen,
waarbij de resultaten van de
NPCF-enquête zullen worden
betrokken, opdat dit in 2014 wordt
geregeld (blz.16).

AO Bestrijding Zorgfraude
10 april 2013

Voor de behandeling van de
begroting in de Tweede Kamer zal
een brief naar de Kamer worden
gestuurd.

ID 4583

De Minister zal de Staatssecretaris
verzoeken de Kamer te informeren
over de stand van zaken m.b.t.
fraude met het pgb in de AWBZ
(blz. 20).

AO Bestrijding Zorgfraude
10 april 2013

De Kamer zal in de tweede
voortgangsrapportage zorgfraude,
eind dit jaar, over de aanpak van
pgb-fraude worden geïnformeerd.

ID 4604

De Kamer zal op de hoogte worden
gehouden van de vervolgstappen
m.b.t. de aanbevelingen die eerder
zijn gedaan over fraude bij de
inkoop van zorg door ziekenhuizen
(blz.21).

AO Bestrijding Zorgfraude
10 april 2013

Dit wordt meegenomen in de
tweede voortgangsrapportage/
actieplan en zal in december 2013
aan uw Kamer worden verstuurd.

ID 4549

De Kamer zal worden geïnformeerd over de uitkomsten van het
gesprek met het OM over
zorgfraudezaken, vergezeld van
een oordeel over een mogelijk
capaciteitstekort bij het OM (blz.
23).

AO Bestrijding Zorgfraude
10 april 2013

Dit wordt meegenomen in het
werkplan 2014 van de NZA en zal
eind 2013 aan de Kamer worden
verzonden.

ID 4584

De Minister zal de Staatssecretaris
verzoeken de Kamer te informeren
over de derivatenpositie binnen de
langdurige zorg (blz. 27).

AO Bestrijding Zorgfraude
10 april 2013

Zie brief van 15 juli 2013
(TK 33 489, nr. 11).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

309

Moties en toezeggingen

Toez ID

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken

ID 4550

De Kamer zal op enig moment
worden geïnformeerd wat het
fraudeverzamelpunt van de NZa
met de door mevr. Klever
aangereikte circa 600 fraudemeldingen zal doen (blz. 31).

AO Bestrijding Zorgfraude
10 april 2013

Dit wordt meegenomen in de
tweede voortgangsrapportage/
actieplan en zal in december 2013
aan de Kamer worden verstuurd.

ID 4605

De Kamer zal voor de zomer
worden geïnformeerd over
experimenten in de eerste lijn (i.c.
een experiment waarin de
behandeling en de diagnose uit
elkaar worden gehaald) (blz. 32).

AO Bestrijding Zorgfraude
10 april 2013

Naar aanleiding van een beslissing
van de Bestuurdraad hierover,
wordt duidelijk hoe deze
toezegging wordt opgepakt.

ID 4606

De Minister gaat met de zorgverzekeraars in gesprek over onderhavige materie en zal de Kamer
over de uitkomst voor de begroting
2014 informeren.

AO Winstcijfers van zorgverzekeraars
17 april 2013

Zie brief van 14 juni 2013,
TK 29 689 nr. 450

ID 4607

Als er aanwijzingen zijn dat er geen
sprake is van echte concurrentie
tussen zorgverzekeraars en de prijs
veel te hoog is, waar een rol voor
de NMa is weggelegd, zal de
Kamer daarover geïnformeerd
worden.

AO Winstcijfers van zorgverzekeraars
17 april 2013

Deze toezegging wordt meegenomen in de reactie aan de Kamer
op de Marktscan van de NZa. Het
streven is deze reactie medio
augustus aan de Kamer te sturen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

310

28 april 2011, nr.
DWJZ/R&E-3059879.
http://
wetten.overheid.nl/
BWBR0029947

Kaderregeling
VWS
subsidies

Subsidieregeling
Publieke
Gezondheid
(uitvoering
via het
RIVM)

Kaderregeling
VWS
subsidies

Beleidskader
VINEX

Subsidieregeling
Donatie bij
leven

Kaderregeling
VWS
subsidies

Regeling
palliatieve
terminale
zorg

1

1

2

2

2

3

3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

http://
wetten.overheid.nl/
BWBR0022841

28 april 2011, nr.
DWJZ/R&E-3059879.
http://
wetten.overheid.nl/
BWBR0029947

http://
wetten.overheid.nl/
BWBR0025870

http://www.lvg.org/wpcontent/uploads/11-0906-Beleidskadereerstelijnscentra-ingrootschaligenieuwbouwlocaties1.pdf

28 april 2011, nr.
DWJZ/R&E-3059879.
http://
wetten.overheid.nl/
BWBR0029947

12 september 2005, nr.
PG-2611880. http://
wetten.overheid.nl/
BWBR0018743

Vindplaats regeling

Art. Naam
subsidie
(-regeling)

Tabel subsidieregelingen (bedragen x € 1.000)1

4. SUBSIDIES

17.483

2

700

1.814

2

158.715

2

2012

18.810

237.771

800

1.312

89.394

176.532

61.610

2013

18.810

223.428

800

2.000

88.856

183.355

67.910

2014

18.810

202.771

900

2.000

76.091

191.206

64.237

2015

18.810

198.594

900

2.000

74.070

195.863

62.686

2016

18.810

199.914

900

2.000

62.689

200.673

62.482

2017

18.810

199.914

900

2.000

62.221

204.883

62.564

2018

235

106

450

9

102

15

68

Aantal
verleningen
in 2012

8

3

8

8

3

2012

3

Laatste
evaluatie

2018

3

2016

7

3

2016

3

9

3

2017

2017

3

2017

3

Volgende Einddatum
evaluatie

Subsidies

311

28 april 2011, nr.
DWJZ/R&E-3059879.
http://
wetten.overheid.nl/
BWBR0029947

Kaderregeling
VWS
subsidies

Patiëntenen
gehandicapten
organisaties
(uitvoering
via het
CIBG)

Subsidieregeling
stageplaatsen
zorg

Subsidieregeling
vaccinatie
stageplaatsen
zorg

Opleiding
tot
verpleegkundig
specialist/
physician
assistant

Subsidieregeling
opleidingen
publieke
gezondheidszorg
2013–20174

46

4

4

4

4

4

http://
wetten.overheid.nl/
BWBR0032105

TK 29 282, nr. 148

http://
wetten.overheid.nl/
BWBR0024188

http://
wetten.overheid.nl/
BWBR0030326

TK 29 214 nr. 60

Vindplaats regeling

Art. Naam
subsidie
(-regeling)

0

22.325

3.800

98.900

36.409

2

2012

16.900

27.425

3.850

106.000

29.974

88.542

2013

18.212

34.775

3.850

110.000

22.561

92.679

2014

20.400

38.813

3.850

110.000

19.729

75.226

2015

20.400

39.375

3.850

110.000

19.729

76.908

2016

20.400

39.375

3.850

110.000

19.729

79.512

2017

20.400

39.375

3.850

110.000

19.729

79.512

2018

48

14

58

1.505

451

50

Aantal
verleningen
in 2012

8

8

2011

2011

2011

3

Laatste
evaluatie

2017

2016

2016

2016

2016

3

2017

9

9

9

2017

3

Volgende Einddatum
evaluatie

Subsidies

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

312

Subsidieregeling
opvang
kinderen
van
ouders
met
trekkend/
varend
bestaan

Subsidieregeling
gesloten
jeugdzorg
2013/2014

Kaderregeling
VWS
subsidies

Kaderregeling
VWS
subsidies

5

5

6

7

Totaal
subsidieregelingen

28 april 2011, nr.
DWJZ/R&E-3059879.
http://
wetten.overheid.nl/
BWBR0029947

Kaderregeling
VWS
subsidies

5

28 april 2011, nr.
DWJZ/R&E-3059879.
http://
wetten.overheid.nl/
BWBR0029947

28 april 2011, nr.
DWJZ/R&E-3059879.
http://
wetten.overheid.nl/
BWBR0029947

http://
wetten.overheid.nl/
BWBR0031795

http://
wetten.overheid.nl/
BWBR0026965

Vindplaats regeling

Art. Naam
subsidie
(-regeling)

16.392

54.625

206.470

21.873

10.839

2013

16.491

59.751

203.728

21.453

10.557

2014

16.407

55.495

206.190

21.453

10.327

2015

16.407

59.010

199.340

21.453

10.327

2016

16.407

59.524

199.510

21.453

10.327

2017

16.407

57.372

199.510

21.453

10.327

2018

576.814 1.169.119 1.179.216 1.133.904 1.129.722 1.127.555 1.129.227

2

2

214.493

22.175

2

2012

3.246

30

52

29

4

20

Aantal
verleningen
in 2012

3

3

7

2005

3

Laatste
evaluatie

3

3

7

2014

3

3

3

2014

5

3

Volgende Einddatum
evaluatie

Subsidies

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

313

Subsidies

Toelichting
1. Subsidiedefinitie (art. 4.21 AWB): de aanspraak op financiële
middelen, door een bestuursorgaan verstrekt met het oog op
bepaalde activiteiten van de aanvrager, anders dan als betaling voor
aan het bestuursorgaan geleverde goederen of diensten.
2. Zie leeswijzer. In deze begroting zijn alle begrotingsartikelen ingevuld
volgens de nieuwe voorschriften, inclusief de aanpassing van de
tabel budgettaire gevolgen van beleid. Door de nieuwe indeling
kunnen in sommige tabellen, waaronder in dit overzicht, geen
gegevens worden opgenomen voor de kaderregeling voor 2012.
3. Vanwege het algemene, kaderstellende karakter van de regelingen is
een evaluatie van doelmatigheid en doeltreffendheid als zodanig niet
mogelijk. Evaluatie van verstrekte subsidies op basis van de
kaderregeling kan deel uitmaken van beleidsevaluaties.
4. De subsidieregelingen zorgopleidingen 1e en 2e tranche zijn vervallen
per 1 januari 2013. Daarvoor in de plaats is er een beschikbaarheidbijdrage op grond van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg),
uitgevoerd door de NZa. De bekostiging van de opleidingen publieke
gezondheidszorg blijft de verantwoordelijkheid van VWS. Hiervoor is
een aparte subsidieregeling opgesteld, de Subsidieregeling opleidingen publieke gezondheidszorg 2013–2017.
5. Deze subsidieregeling voorziet sinds 1971 in een opvang van
kinderen van ouders met een trekkend en of varend bestaan om
daarmee te kunnen voldoen aan de leer- en kwalificatieplicht zoals
opgenomen in de Leerplichtwet 1969.
6. De subsidieregeling Fonds Ziekenhuisopleidingen (artikel 4) vervalt
per 1 januari 2014. Daarvoor in de plaats is er een beschikbaarheidbijdrage, uitgevoerd door de NZa.
7. Geen evaluatie gepland.
8. Nog geen evaluatie plaatsgevonden.
9. Bij het opstellen van de ontwerpbegroting 2014 wordt nog bezien op
welk moment de regeling zal worden beëindigd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

314

Titel/onderwerp

1b. Ander onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid
Basistakenpakket jeugdgezondheidszorg
Letselpreventie 2008–2012
Subsidie Geneesmiddelenbulletin
Medicijnbalans en Farmacotherapeutisch
kompas
Pilots masterplan orgaandonatie
Subsidie Nederlandse Transplantatiestichting
Subsidieregeling Donatie bij leven
Effectonderzoek campagne orgaandonatie
Marktscan zorgverzekeringsmarkt (NZa)

1a. Beleidsdoorlichtingen
Artikel 1 integraal inclusief Nationaal
Preventieplan (NPP)
Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg
Screeningsbeleid
Letselpreventie
Kwaliteit en Patiëntveiligheid (2.1)
Toegankelijkheid en betaalbaarheid van
de zorg (2.2)
Bevordering van de werking van het
stelsel (2.3)
Langdurige zorg tegen maatschappelijk
aanvaardbare kosten (3.2) en Hervorming
Langdurige Zorg (HLZ)
Versterken positie cliënt (4.1)
Opleidingen, beroepenstructuur en
arbeidsmarkt (4.2)
Kwaliteit en transparantie kennisontwikkeling (4.3)
Zorg en jeugdzorg op Caribisch Nederland
Laagdrempelige ondersteuning bij het
opvoeden en opgroeien (5.1)
Noodzakelijke en passende zorg (5.2)
Uitvoering Sportbeleid
Sport- en beweegbeleid
IBO Grensoverschrijdende Zorg

1. Onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid van beleid

Soort onderzoek

Overzicht Evaluaties

2015
2014
2018
2010
2016
2013

4
5
5
6
6
FBZ

2015
2012
jaarlijks

2017

4

2
2
2/FBZ

2017
2017

4
4

2012
2015

2018

3/FBZ

2
2

2015

2

2012
2011
2014
2014

2013
2013
2013
2016
2017

1
1
1
2
2

1
1
2
2

2017

Start

1

Artikel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

2015
2014
jaarlijks

2014
2015

2013
2012
2016
2016

2019
2011
2017
2014

2016
2015

2018

2017
2018

2019

2016

2013
2013
2013
2017
2018

2018

Afronding

n.v.t.
n.v.t.
Weergave van de markt
2008–2012
TK 29 689, nr. 420

n.v.t.
n.v.t.

TK 31 839, nr. 297
TK 29 689, nr. 420
n.v.t.
n.v.t.

n.v.t.
TK 32 772, nr. 1
n.v.t.
n.v.t.

n.v.t.
n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.
n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.
n.v.t.
TK 32 772, nr. 2
n.v.t.
n.v.t.

n.v.t.

Vindplaats

In deze bijlage bij de begroting wordt een overzicht van al het evaluatie- en overig onderzoek voor het Ministerie van VWS opgenomen.

5. OVERZICHT EVALUATIES

Overzicht evaluaties

315

2. Overig onderzoek

Soort onderzoek

jaarlijks
2012
2011
2012

2/FBZ
2
2
2/FBZ

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

Embryowet
Euthanasiewet

Dyslexiezorg
Wondzorg
Vervolg integrale bekostiging chronische
zorg
Opleidingsfonds

Actieplan «Ouderen in veilige handen»
Zorgbalans
Evaluatie Beleidskader voor subsidiëring
van PG-organsaties
Monitor en effectmeting financieel
instrumentarium zorginnovatieplatform
Gezondheidszorg Caribisch Nederland na
de transitie
Evaluatie Wmg
Evaluatie Zvw/Wzt
Evaluatie Nza
Evaluatie CVZ
Evaluatie van de uitvoering van de taken
door het Nationaal Comité 4 en 5 mei
Evaluatie van de utivoering van de
pensioenen en uitkeringen door de
Sociale Verzekeringsbank

Herhaalstudie naar ziekenhuisopnames
door verkeerd geneesmiddelengebruik
Monitor effecten eigen bijdrage ggz
Evaluatie wet opsporing onverzekerden
Zorg voor Beter 2005–2012: Beter is, zorg
ervoor!

jaarlijks

2/FBZ

Marktscan Extramurale Farmaceutische
zorg
Kwantitatieve evaluatie risicoverevening
Wanbetaling zorgkosten: voorkomen is
beter dan genezen
Evaluatie Dutch Centre for Health Assets
TNO/Centrum Zorg en Bouw
Monitor zorggerelateerde schade

2014

7

1
1

2010
2010

2015

2013
2013
2013
2013
2013

4/FBZ
4/8/FBZ
4
4/FBZ
7

FBZ

2012

4

2011
2013
2013

2010

4

FBZ
FBZ
FBZ

2011
2013
2015

2012
2013
2011

2/FBZ
2/FBZ
3

3
4
4

2012

2

jaarlijks

2/FBZ

Marktscan geestelijke gezondheidszorg
(NZa)

Start

Artikel

Titel/onderwerp

2012
2012

2016

2012
2015
2014

2014

2014
2014
2014
2014
2014

2013

2013

2014
2014
2016

2013
2014
2012

2013

2013

2012

jaarlijks
2012

jaarlijks

jaarlijks

Afronding

TK 30 486, nr. 4
TK 31 036, nr. 6

n.v.t.

TK 29 689, nr. 382
n.v.t.
n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.
n.v.t.
n.v.t
n.v.t.
n.v.t.

TK 31 568, nr. 130

n.v.t.

n.v.t.
n.v.t.
www.zonmw.nl
programma’s, zorgvoorbeter
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.

n.v.t.
Zie ook Monitor
zorggerelateerde schade
bij patiënten ouder dan
70 jaar (Traject 4)
(http://www.narcis.nl)
TK 29 477, nr. 226

www.significant.nl

TK 29 689, nr. 380
TK 33 077, nr. 5

Weergave van de markt
2008–2012
TK 25 424, nr. 204
TK 29 477, nr. 229

Vindplaats

Overzicht evaluaties

316

Soort onderzoek

2011
2011
2011
2011
2013
2010
2013
jaarlijks

1
1
2
2
2
3
3
3

2012
2012
doorlopend
2011
2014
2012
jaarlijks

3

4
6
6
6
FBZ
FBZ
FBZ

FBZ

Financiële impactanalyse besluitvorming
over ratificatie van het Internationaal
Verdrag inzake de Rechten van personen
met een handicap
Evaluatie RVZ
Matchfixing
Onderzoek Ongevallen en bewegen in
Nederland (OBiN)
Rapportage Sport
Initatieven bestuurlijk akkoord ggz
Wet bijzondere medische verrichtingen
Marktscan intramurale AWBZ-zorg

Marktscan extramurale AWBZ-zorg

jaarlijks

2012

3

jaarlijks

2010

Start

1

Artikel

Monitor stedelijk kompas

Wet medisch wetenschappelijk onderzoek
met mensen
Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen
Warenwetbesluit Tatoeeren en Piercen
Wet BIG
Onderzoek Wet Geneesmiddelenprijzen
Veiligheidsprogramma
Longitudinaal onderzoek daklozen
Deelname aan vrijwilligerswerk, POLS
(CBS)
Monitor plan van aanpak G4

Titel/onderwerp

jaarlijks

2014
2014
2012
jaarlijks

2013
2013
doorlopend

2013

jaarlijks

jaarlijks

2012
2013
2012
2014
2014
2014

2012

2012

Afronding

www.scp.nl
n.v.t.
TK 33 693, nr. 1
http://
www.rijksoverheid.nl/
documenten-enpublicaties/rapporten/
2013/04/23/marktscan-enbeleidsbrief-geestelijkegezondheidszorg.html
http://
www.rijksoverheid.nl/
documenten-enpublicaties/rapporten/
2013/02/28/marktscan-enbeleidsbrief-extramuralefarmaceutische-zorg.html

n.v.t.
n.v.t.
www.veiligheid.nl

www.rijksoverheid.nl/
documenten-enpublicaties/rapporten/
2012/12/03/monitor-planvan-aanpakmaatschappelijkeopvang.html
www.rijksoverheid.nl/
documenten-enpublicaties/rapporten/
2012/12/03/monitorstedelijk-kompas2011.html
TK 29 355, nr. 54

TK 32 793, nr. 53
n.v.t.
TK 29 477, nr. 196
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.

TK 33 000, nr. 191

TK 29 963, nr. 5

Vindplaats

Overzicht evaluaties

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

317

Soort onderzoek

Rapport «Van incident naar effectief
toezicht», onderzoek naar de afhandeling
van dossiers over meldingen door de
Inspectie voor de Gezondheidszorg
Rapport «Doorpakken!», organisatieonderzoek naar de Inspectie voor de
Gezondheidszorg

Procesevaluatie Nationaal Programma
Ouderenzorg

Titel/onderwerp

2012

2012

10

2008

Start

10

3

Artikel

2012

2012

2012

Afronding

TK 33 149, nr. 15

www.zonmw.nl/
programma’s, nationaalprogrammaouderenzorg
TK 33 149, nr. 15

Vindplaats

Overzicht evaluaties

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

318

Parlementaire cijfers

6. PARLEMENTAIRE CIJFERS MINISTERIE VAN VWS 1 JANUARI
TOT 1 JULI 2013
In deze bijlage treft u een overzicht van parlementaire cijfers van 1 januari
2013 tot 1 juli 2013. Deze cijfers hebben betrekking op het Ministerie van
VWS (verzoeken vanuit de Vaste Commissie VWS) en op alle departementen (schriftelijke en mondelinge vragen).
Het Ministerie van VWS heeft afgelopen half jaar gemiddeld 7 verzoeken
per week vanuit de Vaste Commissie VWS gehad. Dit is meer dan een
verzoek per dag. Ruim 20% van deze verzoeken had spoed (binnen een
week of dag), zo gaf de Vaste Commissie VWS aan. Het Ministerie van
VWS staat departementaal breed in de top 3 van het aantal sets gestelde
schriftelijke vragen; het aantal subvragen en het aantal mondelinge
vragen.
Verzoeken vanuit de Vaste Commissie VWS
Onderstaand treft u een overzicht met het totaal aantal verzoeken aan het
Ministerie van VWS vanuit de Vaste Commissie VWS. Daarnaast treft u
het aantal verzoeken waarvan de Vaste Commissie VWS heeft aangeven
dat spoed betreft.
Verzoeken vanuit Cie VWS
Aantal1

Omschrijving

1

CIE brieven regulier
CIE brieven in de Regeling van Werkzaamheden
CIE brieven in procedurevergadering
Totaal CIE brieven

69
36
53
158

Schriftelijk overleg (SO)
Verslag schriftelijk overleg (VSO)

16
23

Totaal verzoeken vanuit Cie VWS met SO en VSO

197

waarvan
spoed

18
23
41

41

Deze cijfers zijn gebaseerd op de gegevens bekend bij Parlementaire Zaken VWS.

Schriftelijke en mondelinge vragen
Onderstaand treft u een top 3 en een overzicht van het aantal sets
schriftelijke vragen, het aantal subvragen (vragen die een set bevat) en het
aantal mondelinge vragen die door zijn gegaan van alle departementen.
Voor het Ministerie van VWS is ook het aantal gestelde mondelinge
vragen weergeven, voor al deze vragen is een dossier gemaakt door het
Ministerie van VWS.
Schriftelijke en mondelinge vragen
Top 3 sets schriftelijke
vragen
1. VenJ
2. VWS
3. EZ

Top 3 subvragen
schriftelijke vragen

Top 3 mondelinge vragen
die doorgaan

1. VWS
2. VenJ
3. EZ

1. VenJ
2. VWS
3. IenM

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

319

Parlementaire cijfers

Schriftelijke en mondelinge Kamervragen 1 januari tot 1 juli 2013
Ministerie

Sets schriftelijke vragen

Subvragen

384
321
189
167
157
139
132
103
101
29
51

2.536
2.597
1.327
1.044
1.093
936
922
661
669
213
347

42
21
0

315
124
0

Veiligheid en Justitie
Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Economische Zaken
Buitenlandse Zaken
Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Infrastructuur en Milieu
Financiën
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Defensie
Wonen en Rijksdienst
Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
Algemene Zaken
Immigratie en Asiel

Mondelinge
vragen gesteld

Mondelinge
vragen die
doorgaan
20
15
6
6
7
11
7
5
7
4
6

103

1
1
0

3.000
2.500
2.000
1.500
1.000
500

Schriftelijke vragen
Mondelinge vragen gesteld

Immigratie en Asiel

Algemene Zaken

Wonen en Rijksdienst

Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking

Defensie

Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap
Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties

Financiën

Infrastructuur en Milieu

Sociale Zaken en
Werkgelegenheid

Buitenlandse Zaken

Economische Zaken

Volksgezondheid,
Welzijn en Sport

Veiligheid en Justitie

0

Subvragen
Mondelinge vragen die doorgaan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

320

Begrippenlijst

7. BEGRIPPENLIJST
Aanvullende post

Boekhoudkundige post waar uitgaven en ontvangsten staan gereserveerd die deel uitmaken van de
totalen, maar die nog niet specifiek zijn toegedeeld. Belangrijkste voorbeeld betreft de middelen
voor de loon- en prijsbijstelling (nominaal).

Algemeen Fonds Bijzondere
Ziektekosten (AFBZ)

Het Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten (AFBZ) is een sociaal fonds dat gevuld wordt met de
opbrengsten van de procentuele AWBZ-premie, een bijdrage van de overheid in de kosten van
kortingen (BIKK) en de eigen bijdrage AWBZ die burgers betalen. De betaling van de zorguitgaven
in het kader van de AWBZ vindt plaats via de zorgkantoren, die hun geld uit het AFBZ ontvangen.

Algemene Wet Bijzondere
Ziektekosten (AWBZ)

De Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) vergoedt langdurige zorg voor mensen met een
ernstige beperking. Het gaat om beperkingen door een handicap, chronische ziekte of ouderdom.
Voor de meeste AWBZ-zorg is een indicatie nodig. De vergoeding is in de vorm van zorg in natura
of in de vorm van een persoonsgebonden budget (pgb). Voor de meeste vormen van zorg geldt een
eigen bijdrage.

Anonieme e-mental health

Anonieme e-mental health is hulpverlening voor psychische- of verslavingsproblemen via internet
waarbij de persoon die hulp zoekt, anoniem wil blijven.

Apparaatsuitgaven

Het totaal van de personeelsuitgaven en materiële uitgaven.

Begrotingsgefinancierde
uitgaven

De BKZ-uitgaven die direct op de rijksbegroting worden verantwoord, worden begrotingsgefinancierde uitgaven genoemd. Het gaat daarbij om uitgaven op de begroting van VWS (Wtcg, uitgaven
Caribisch Nederland en zorgopleidingen), een deel van het Gemeentefonds (Wmo) en een deel van
de aanvullende post van Financiën (loon- en prijsbijstelling). Op de begrotingsgefinancierde
uitgaven is het budgetrecht van de Staten-Generaal van toepassing. De Eerste en Tweede Kamer
hebben het recht de uitgaven te beoordelen, goed te keuren of te verwerpen. De Tweede Kamer
heeft tevens het recht van amendement.

Beschikbaarheidbijdrage

De beschikbaarheidbijdrage is een compensatie aan zorgaanbieders ten laste van het Zorgverzekeringsfonds (Zvf) of het Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten (AFBZ) om te voorkomen dat een
noodzakelijk geachte vorm van zorg (inclusief de omvang van wat beschikbaar moet zijn) niet tot
stand komt of in stand blijft. Achtergrond is dat die vorm van zorg niet (volledig) bekostigd kan
worden uit de tarieven die in rekening kunnen worden gebracht. Er zijn onder andere beschikbaarheidbijdragen mogelijk voor academische zorg, orgaanuitname bij donoren, mobiel medische
teams, gespecialiseerde brandwondenzorg, gespecialiseerde psychotraumazorg aan specifieke
doelgroepen en voor het verzorgen van (medische) vervolgopleidingen.

Bruto Binnenlands Product
(BBP)

De som van de beloningen van de productiefactoren in het Nederlandse productieproces, plus het
saldo van de indirecte belastingen en kostprijsverlagende subsidies.

Budgetdisciplinesector

Cluster van uitgaven die voor de regels budgetdiscipline op identieke wijze worden behandeld. Er
zijn drie budgetdisciplinesectoren: Rijksbegroting in enge zin, Sociale Zekerheid en Arbeidsmarktbeleid en Zorgsector.

Budgetflexibiliteit

De ruimte die budgettair-technisch bezien beschikbaar is voor een alternatieve besteding

Budgettair Kader Zorg (BKZ)

Het Budgettair Kader Zorg is het uitgavenplafond, waarin de maximale zorguitgaven zijn
vastgelegd, die jaarlijks gedurende de kabinetsperiode mogen worden gedaan. De BKZ-uitgaven
bestaan uit de zorguitgaven op grond van de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Algemene Wet
Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Daarnaast vallen van de VWS-begroting de uitgaven aan de
zorgopleidingen, de uitgaven van de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten
(Wtcg) en de uitgaven voor zorg, welzijn en jeugdzorg op Caribisch Nederland onder de
BKZ-uitgaven en van de andere begrotingshoofdstukken de middelen die via het Gemeentefonds
worden uitgekeerd aan gemeenten voor uitgaven voor huishoudelijke hulp in het kader van de Wet
maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Verder zijn er bedragen gereserveerd op de aanvullende
post van het Ministerie van Financiën die vallen onder het BKZ.

Caribisch Nederland

Bonaire, Sint Eustatius en Saba

Collectieve lastendruk

Het totaal van belasting- en premieontvangsten, vermeerderd met enkele
niet-belastingontvangsten.

Collectieve uitgaven

Het totaal van de relevante uitgaven van het Rijk (inclusief debudgetteringen en de uitgaven van de
agentschappen), de overige publiekrechtelijke lichamen (OPL) en de sociale fondsen. Onderlinge
betalingen worden geconsolideerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

321

Begrippenlijst

Combinatiepolis

Een combinatiepolis vergoedt sommige kosten in natura en andere kosten op rekening. De
verzekerde kan zelf kiezen door wie hij zich laat helpen. Soms moet de verzekerde de zorgverlener
eerst zelf betalen.

Curatieve zorg (cure)

Zorg gericht op herstel; vormen van zorg die gezien worden als curatieve zorg zijn huisartsenzorg,
medisch-specialistische zorg, ziekenhuiszorg, paramedische zorg, verloskundige zorg en kraamzorg,
ambulancezorg, tandzorg, revalidatiezorg, farmaceutische zorg, bloedvoorziening, transplantatiegeneeskunde en bepaalde onderdelen van de geestelijke gezondheidszorg.

Diagnosebehandelingcombinatie (dbc)

Een diagnosebehandelingcombinatie (dbc) is het totale traject vanaf de diagnose van de specialist
tot en met de (eventuele) ziekenhuis-/medisch specialistische behandeling die hieruit volgt. Een dbc
bestaat dus uit alle activiteiten van een ziekenhuis en medisch specialist die gevolg zijn van een
bepaalde zorgvraag. Diagnose en behandeling leiden samen tot één prijs die het ziekenhuis in
rekening brengt. Dit wordt vastgelegd in één administratieve code: de zogenoemde
dbc-prestatiecode. Elke dbc heeft een eigen tarief dat bestaat uit honorariumbedragen voor de
specialist en een kostenbedrag voor het ziekenhuis. Na afloop van het behandelingstraject ontvangt
de patiënt één rekening voor het totale traject.

DOT

DOT staat voor «dbc’s op weg naar transparantie». DOT is het traject om te komen tot een verbeterd
declaratiesysteem voor ziekenhuizen. Het verbeterde declaratiesysteem is op 1 januari 2012 in
werking is getreden. De declarabele prestaties worden uitgedrukt in dbc-zorgproducten en overige
zorgproducten.

Eerstelijnszorg

Eerstelijnszorg is zorg in de buurt. Als iemand zorg nodig heeft, is de eerstelijnszorg het eerste
aanspreekpunt. Het gaat dus om «laagdrempelige zorg». De eerstelijnszorg levert een bijdrage aan
het gezond blijven van mensen. Het gaat dan om lichamelijke en psychische gezondheid en sociaal
welbevinden. Daarnaast draagt de eerstelijnszorg bij aan begeleiding bij zwangerschap en
bevalling, snel genezen van alledaagse ziekten of zo goed mogelijk functioneren met (chronische)
ziekte of handicap.

Eigen betaling

Betalingen voor eigen rekening van zorggebruikers voor zorg die verzekerd is (Zorgverzekeringswet
en AWBZ) of waarvoor recht op compensatie bestaat (Wmo). Deze betalingen kunnen bestaan uit
het verplicht eigen risico, vrijwillig eigen risico, kosten die uitstijgen boven de maximale vergoeding
of wettelijke eigen bijdragen.

Eigen bijdrage

Eigen bijdragen zijn een gedeeltelijke betaling van de zorggebruiker voor de verzekerde zorg. Eigen
bijdragen worden geheven binnen de Zorgverzekeringswet (Zvw) (bijvoorbeeld voor hulpmiddelen,
geestelijke gezondheidszorg, ziekenvervoer), de AWBZ (bijvoorbeeld voor verpleging, verzorging,
begeleiding en zorg met verblijf) en de Wmo (bijvoorbeeld voor huishoudelijke hulp en woningaanpassingen).

Eigen risico

Voor iedereen van 18 jaar en ouder geldt een verplicht eigen risico voor de zorgverzekering. Dat
betekent dat voor zorg uit het basispakket de eerste € 350 door de patiënt zelf betaald moet
worden. Dat geldt niet voor de kosten van de huisarts, verloskundige zorg en kraamzorg. Bij
sommige verzekeraars is het mogelijk te kiezen voor een hoger eigen risico (vrijwillig eigen risico).
Dan kan een lagere premie voor de basisverzekering gelden.

EMU-saldo

Het EMU-saldo heeft betrekking op het vorderingensaldo van de sector Overheid op transactiebasis.
Het vorderingensaldo geeft de mutatie in het saldo van de financiële activa en passiva van de
collectieve sector weer. Omdat het EMU-saldo betrekking heeft op de totale collectieve sector, is niet
alleen het vorderingensaldo van het Rijk van belang, maar ook de vorderingensaldi van de sociale
fondsen en de lokale overheid.

EMU-schuld(-quote)

Het totaal van de uitstaande leningen ten laste van de gehele collectieve sector. Dit is de optelsom
van de uitstaande leningen ten laste van het Rijk, de sociale fondsen en de lokale overheid, minus
de onderlinge schuldverhoudingen van deze drie subsectoren. De EMU-schuld is een brutoschuldbegrip. Bij bepaling van de EMU-schuldquote wordt de EMU-schuld uitgedrukt in procenten
van het BBP.

Extramurale zorg

Onder extramurale zorg (letterlijk: zorg buiten de muren) verstaat men zorg die de zorgvrager op
afspraak in de praktijk van de hulpverlener krijgt, of die de hulpverlener bij de cliënt aan huis levert.

Fonds Economische Structuurversterking (FES)

Het FES wordt gevoed met een deel van de gasbaten, alsmede met de rentevrijval (na dividendderving) samenhangend met de ontvangsten uit de verkoop van staatsdeelnemingen, en eventueel
opbrengsten van veilingen van ether-frequenties. De middelen uit het FES worden gereserveerd
voor investeringsprojecten van nationaal belang die de economische structuur versterken. Het
betreft een verdeelfonds; vanuit het fonds worden bijdragen toegekend aan andere begrotingen van
het Rijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

322

Begrippenlijst

Gemeentefonds

Fonds waaruit jaarlijks (algemene) uitkeringen worden gedaan aan de gemeenten, ter dekking van
een deel van hun uitgaven.

Horizontale ontwikkeling

De horizontale ontwikkeling is de ontwikkeling die in dezelfde begroting te zien is tussen twee
opeenvolgende jaren.

Interdepartementaal beleidsonderzoek (IBO)

De evaluatie van beleidsterreinen en ontwikkeling van beleidsvarianten volgens een door de
regering vastgestelde interdepartementale procedure. Deze procedure voorziet onder meer in de
totstandkoming van openbare rapportages.

Intramurale zorg

Intramurale zorg (letterlijk: zorg binnen de muren) is gezondheidszorg die gedurende een onafgebroken verblijf van meer dan 24 uur geboden wordt in een zorginstelling, zoals een ziekenhuis,
verpleeghuis, verzorgingshuis of een instelling voor verstandelijk gehandicapten. De geboden zorg
kan bestaan uit begeleiding, verzorging en/of behandeling.

Kapitaallasten

Kapitaallasten zijn de rente en afschrijvingskosten van investeringen in gebouwen en grond.

Langdurige zorg (care)

Zorg die langer dan één jaar duurt voor mensen met een beperking, chronisch zieken en ouderen
die professionele zorg en/of begeleiding nodig hebben in hun dagelijks leven.

Lastenverlichting (en
-verzwaring)

Een verlaging (verhoging) van belastingtarieven dan wel verruiming (beperking) van fiscale
aftrekmogelijkheden of een verlaging (verhoging) van de tarieven van de socialeverzekeringspremies.

Leen- en depositofaciliteit

Een budgettaire faciliteit waarvan dienstonderdelen van het Rijk die een baten-lastenstelsel voeren
gebruik kunnen maken; zij kunnen bij de Minister van Financiën geldmiddelen lenen om investeringen te plegen,

Loonbijstelling

Tegemoetkoming voor de extra uitgaven van Ministeries ten gevolge van loonstijgingen.

Macrobeheersinstrument
(mbi)

Het macrobeheersinstrument is een instrument dat ingezet kan worden bij overschrijdingen in
sectoren waar prestatiebekostiging is ingevoerd om overschrijdingen ten opzichte van een vooraf
bepaald kader te redresseren. Indien de uitgaven aan zorg het kader overschrijden wordt de
overschrijding in beginsel door de Nza generiek verrekend over alle aanbieders, tenzij de
overschrijding op andere wijze wordt gecompenseerd. Daarbij wordt door de Nza gekeken naar de
uitgaven aan zorg geleverd door een individuele aanbieder als aandeel van die aanbieder in de
totale uitgaven aan geleverde zorg door alle aanbieders samen. De Nza stuurt een beschikking naar
de individuele aanbieders. De aanbieders dragen het bedrag van de beschikking af aan het
Zorgverzekeringsfonds.

Macroprestatiebedrag (mpb)

Macrobedrag dat beschikbaar is voor Zvw-uitgaven door verzekeraars, conform de VWS-begroting.
Zvw-uitgaven direct uit het zorgverzekeringsfonds (o.a. beschikbaarheidbijdragen en een deel van
de kosten buitenland) vallen hier buiten. Het mpb wordt op basis van de risicoprofielen van de
verzekerdenpopulaties aan de verzekeraars toegedeeld. Na aftrek van de nominale rekenpremie
leidt dit tot een uitkering aan de verzekeraars uit het zorgverzekeringsfonds
(ex-anterisicoverevening).

Multidisciplinaire zorgverlening

Multidisciplinaire zorgverlening houdt een zorgverlening in waarbij zorgaanbieders van diverse
disciplines de zorgonderdelen in samenhang en in samenwerking met de betreffende patiënt aan de
patiënt leveren. In deze begroting staan bij multidisciplinaire zorgverlening de kosten vermeld van
de ketens Diabetes, COPD en Vasculair Risicomanagement, geïntegreerde eerstelijnszorg en
Stoppen met roken.

Naturapolis

Bij een naturapolis betaalt de zorgverzekeraar de rekeningen rechtstreeks aan de zorgaanbieder
(bijvoorbeeld de dokter of het ziekenhuis). De verzekerde kan alleen de zorgaanbieders gebruiken
waar de zorgverzekeraar een contract mee heeft. Als de verzekerde toch door een andere zorgverlener wil worden geholpen, dan is de zorgverzekeraar niet verplicht de kosten te vergoeden.

Niet-belastingontvangsten

Alle begrotingsontvangsten van het Rijk die niet tot de belastingen worden gerekend. Het betreft
een zeer heterogene groep. Het gaat daarbij vooral om ontvangsten die samenhangen met
verleende overheidsdiensten en kredietverlening door het Rijk, sommige ontvangsten die als
collectieve lasten worden aangemerkt, de gasbaten (exclusief vennootschaps belasting) en
incidentele ontvangsten uit de verkoop van staatsdeelnemingen. Bij het Budgettair Kader Zorg
worden het verplicht eigen risico en de eigen bijdragen samen gerekend als
niet-belastingontvangsten.

Nominaal en onverdeeld

Zie aanvullende post.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

323

Begrippenlijst

(Nominale) opslagpremie Zvw

Het verschil tussen de echte Zvw-premie (vastgesteld door verzekeraars) en de nominale rekenpremie Zvw (vastgesteld door VWS). De opslagpremie wordt onder andere gebruikt voor de
administratiekosten van zorgverzekeraars en voor de opbouw van reserves. Ook kunnen verzekeraars winsten en verliezen uit het verleden, afwijkende inschattingen ten aanzien van de zorguitgaven of risico-opslagen in de opslagpremie verwerken.

(Nominale) rekenpremie Zvw

Premiebedrag dat door zorgverzekeraars bij verzekeraars in rekening gebracht moet worden om
samen met de uitkering uit het zorgverzekeringsfonds het macroprestatiebedrag op te brengen. De
rekenpremie is geen echte premie en wordt bij de begroting door VWS vastgesteld. Verzekeraars
bepalen de echte premiehoogte zelf (zie (nominale) opslagpremie Zvw).

Premiegefinancierde uitgaven

De BKZ-uitgaven volgens de Zvw en de AWBZ worden premiegefinancierde uitgaven genoemd,
omdat de uitgaven grotendeels (namelijk naast o.a. rijksbijdragen) worden opgebracht uit premies.
Deze uitgaven maken op grond van de Comptabiliteitswet geen onderdeel uit van de rijksbegroting.
Zij worden niet opgenomen in de begrotingsstaat van de VWS-begroting. Het budgetrecht is op
deze uitgaven niet van toepassing. De uitgaven maken wel deel uit van het beheersingsregime van
het Budgettair Kader Zorg. In de memorie van toelichting bij de begroting van VWS wordt wel
aandacht besteed aan de ontwikkeling van de zorguitgaven en de beleidsontwikkelingen.

Prestatiebekostiging

Prestatiebekostiging wil zeggen dat zorgaanbieders voor elke geleverde zorgprestatie apart betaald
krijgen, in plaats van dat zij per jaar één vast budget hebben voor het leveren van zorg. Het inkomen
van de zorgaanbieder is bij prestatiebekostiging gelijk aan de prijs per (zorg)prestatie en het aantal
keer (volume) dat hij deze prestatie leverde.

Prijsbijstelling

Tegemoetkoming voor de extra uitgaven van Ministeries ten gevolge van prijsstijgingen.

Prijs Nationale Bestedingen
(pNB)

De Nationale Bestedingen bestaan uit particuliere consumptie, de overheidsconsumptie, de
bedrijfsinvesteringen en de overheidsinvesteringen. De prijs van deze bestedingen is het gemiddelde prijspeil van deze afzetcategorieën. De reële uitgavenkaders worden op basis van de pNB
omgerekend in lopende prijzen, zodat de geraamde uitgaven aan deze kaders kunnen worden
getoetst. De Nationale Bestedingen-deflator (NB-deflator) geeft de ontwikkeling van de pNB weer.

Privékliniek

Particuliere kliniek die alleen onverzekerde zorg levert.

Procentuele AWBZ-premie

De procentuele AWBZ-premie wordt geheven als percentage over het inkomen in de eerste en
tweede belastingschijf. De premie wordt na aftrek van een deel van de heffingskortingen gestort in
het Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten (AFBZ).

Procentuele Zvw-premie

De procentuele Zvw-premie is een bijdrage die betaald wordt door de werkgever of uitkeringsinstantie als percentage van het bruto loon, de bruto uitkering of het bruto pensioen, of door de
verzekerde zelf over de netto inkomsten. Deze premies worden gestort in het zorgverzekeringsfonds.

Rechtspersoon met een
Wettelijke Taak (RWT)

Rechtspersonen met een Wettelijke Taak worden geheel of gedeeltelijk met publiek geld bekostigd
en oefenen een wettelijke taak uit. RWT’s kunnen tevens zelfstandig bestuursorgaan (ZBO) zijn,
maar er bestaan ook RWT’s die geen ZBO zijn en ZBO’s die geen RWT zijn.

Restitutiepolis

Bij een restitutiepolis kiest de verzekerde zelf zijn zorgverleners. De verzekerde betaalt de kosten
eerst zelf en stuurt de rekening naar zijn zorgverzekeraar. Meestal krijgt de verzekerde alle zorg uit
het basispakket vergoed. Een restitutiepolis is meestal iets duurder dan een naturapolis.

Risicoverevening

Compensatie van zorgverzekeraars voor verschillen in risico’s tussen verzekerden. Nodig omdat de
ene verzekerde voorspelbaar meer of minder zorgkosten zal veroorzaken dan de andere. Zorgverzekeraars mogen in de premiestelling geen onderscheid maken tussen de verzekerden en het is niet
gewenst dat zorgverzekeraars door risicoselectie zich eenzijdig richten op de verzekerden met
gunstige risico’s. De risicoverevening kent twee vormen, ex ante en ex post. Bij de
ex-anterisicoverevening vindt vooraf bij de verdeling van de middelen vanuit het zorgverzekeringsfonds aan de verzekeraars een correctie plaats op basis van risicofactoren van de verzekerdenpopulatie, zoals leeftijd, geslacht, medicatiegebruik, bepaalde aandoeningen en sociaal-economische
status. De ex-postcompensaties bestaan uit hogekostencompensatie voor de geneeskundige ggz
(pooling van de hoogste zorgkosten) en de bandbreedteregeling voor geneeskundige ggz en
Ziekenhuiszorg; dit is een vangnet waarmee resultaten die buiten een bepaalde bandbreedte vallen
aangevuld dan wel afgeroomd worden. Het streven is om de ex-postcompensaties binnen
afzienbare tijd af te bouwen.

Sociale fondsen

Fondsen waaruit uitkeringen en voorzieningen worden verstrekt krachtens socialeverzekeringswetten. De financiering vindt voor het overgrote deel plaats via sociale premies en
rijksbijdragen. Tot de sociale fondsen behoren ook het Zorgverzekeringsfonds (Zvf) en het
Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten (AFBZ).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

324

Begrippenlijst

Topreferente zorg

Topreferente zorg is zorg die alleen in universitair medische centra kan worden geboden. Hierbij
gaat het om moeilijke, dure of weinig voorkomende vormen van diagnostiek en behandeling. Deze
vormen van zorg vereisen zeer specialistische kennis.

Tweedelijnszorg

Tweedelijnszorg bestaat uit ziekenhuiszorg en geestelijke gezondheidszorg. Toegang tot deze zorg is
alleen mogelijk na verwijzing van een zorgverlener uit de eerstelijnszorg.

Uitgavenkader

Een jaarlijks uitgavenplafond, waarin de netto-uitgaven (uitgaven min de niet-belastingontvangsten)
voor de gehele kabinetsperiode zijn vastgelegd. Het totaalkader is onderverdeeld in drie deelkaders:
Rijksbegroting in enge zin, Sociale Zekerheid en Arbeidsmarkt en het Budgettair Kader Zorg.

Uitkomstbekostiging

Bekostiging gericht op het stimuleren van goede uitkomsten van medische behandeling in termen
van kwaliteit én kosten.

Verticale ontwikkeling

De verticale ontwikkeling is de ontwikkeling die zich heeft voorgedaan sinds de vorige begroting.
Het betreft dus een vergelijking van hetzelfde jaar of dezelfde reeks van jaren in de huidige
begroting met de voorgaande begroting.

Verzameluitkering

In een verzameluitkering worden per Ministerie alle financieel geringe overdrachten (beleidsthema’s) aan een medeoverheid opgenomen. Alle bedragen waarvoor een budget beschikbaar is
dat onder het grensbedrag (gesteld op maximaal € 10 miljoen) ligt, moeten in de verzameluitkering
worden opgenomen. Met de verzameluitkering wordt beoogd de medeoverheden ruimte te bieden
voor lokaal maatwerk en de administratieve lasten bij het Rijk en de medeoverheden te beperken.

Wet maatschappelijke
ondersteuning (Wmo)

De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) regelt dat mensen met een beperking ondersteuning kunnen krijgen. Het kan gaan om ouderen, gehandicapten of mensen met psychische
problemen. Zij krijgen bijvoorbeeld huishoudelijke hulp of een rolstoel. Dankzij de Wmo kunnen zij
meedoen in de maatschappij en zo veel mogelijk zelfstandig blijven wonen. Gemeenten voeren de
Wmo uit. Iedere gemeente legt andere accenten.

Zelfstandig behandelcentrum
(zbc)

Een samenwerkingsverband van ten minste twee medisch specialisten die (deels) verzekerde zorg
leveren.

Zelfstandig Bestuursorgaan
(ZBO)

Orgaan waaraan de uitoefening van een wettelijke taak is opgedragen, zonder dat er sprake is van
(volledige) ondergeschiktheid aan de Minister, en die voor de uitoefening van de taak uit collectieve
middelen (rijksbijdragen en heffingen) worden gefinancierd.

Zorg in natura

Zorg in natura is zorg die door de zorgverlener is verleend en via het zorgkantoor wordt betaald. De
kosten worden door het zorgkantoor rechtstreeks aan de zorgverlener vergoed. Voor de meeste
vormen van zorg geldt een eigen bijdrage.

Zorgverzekeringsfonds (Zvf)

Het Zorgverzekeringsfonds (Zvf) is een sociaal fonds dat gevuld wordt met de opbrengsten van de
procentuele Zvw-premie en een rijksbijdrage. Het grootste deel van de inkomsten wordt betaald aan
de zorgverzekeraars op basis van het risicoprofiel van hun verzekerdenpopulatie (zie risicoverevening). Een beperkt deel wordt direct aan zorgaanbieders betaald door het ZVF. Dit betreft
vooral beschikbaarheidbijdragen en kosten buitenland.

Zorgverzekeringswet (Zvw)

In de Zorgverzekeringswet is geregeld dat iedereen die in Nederland woont en/of loonbelasting
betaalt, verplicht een basisverzekering moet afsluiten. Voor verzekeraars geldt een acceptatieplicht,
een zorgplicht en een verbod op premiedifferentiatie op grond van gezondheidskenmerken. De
medisch noodzakelijke zorg uit de Zvw heeft de overheid vastgelegd in het zorgpakket. Welke zorg
dit precies is, werken de verzekeraars uit in de zorgpolis. De soort polis bepaalt of de verzekerde zelf
een zorgverlener mag kiezen. Voor het gebruik van zorg geldt een wettelijk verplicht eigen risico. In
sommige gevallen moet de verzekerde een eigen bijdrage betalen.

Zorgzwaartepakket (ZZP)

Een zorgzwaartepakket (ZZP) beschrijft welke ondersteuning of zorg iemand nodig heeft die niet
zelfstandig kan wonen. Er zijn 51 zorgzwaartepakketten, verdeeld over de sectoren verpleging &
verzorging, gehandicaptenzorg en geestelijke gezondheidszorg. Een ZZP omvat wonen, zorg,
diensten en eventueel ook dagbesteding en behandeling. Er zijn lichte pakketten voor mensen die
alleen hulp nodig hebben bij de dagelijkse verzorging en zware pakketten voor mensen met
bijvoorbeeld een ernstige beperking of een zware vorm van dementie. De zorgaanbieder krijgt voor
elk ZZP een bedrag.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

325

Lijst met afkortingen

8. AFKORTINGEN
ACBG
ADL
Aids
AMK
AMvB
AO
AOR
AWBZ
Awir
AZR
bbp
BIG
BIKK
BKZ
Bopz
BRV
BSN
BZK
C2000
CAK
CAO
CAOR
CBG
CBS
CBZ
CCE
CCMO
CEG
CGL
CGM
CIb
CIBG
CIZ
CJG
CJIB
CRD
CSZ
CVB
CVZ
DALY
dbc
DCP
DG
DKTP
ECDC
EMA
EU
EuSANH
FBZ
FES

Agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen
Algemene dagelijkse levensverrichtingen
Acquired immune deficiency syndrome
Advies- en Meldpunten Kindermishandeling
Algemene Maatregel van Bestuur
Algemeen overleg
Algemene Oorlogsongevallenregeling Indonesië
Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen
AWBZ-brede zorgregistratie
Bruto binnenlands product
Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg
Bijdrage in de kosten van kortingen
Budgettair Kader Zorg
Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen
Bovenregionale gehandicaptenvervoer
Burgerservicenummer
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Ministerie
van –
Communicatie 2000
Centraal Administratie Kantoor
Collectieve Arbeidsovereenkomst
Commissie Algemene Oorlogsongevallenregeling
Indonesië
College ter Beoordeling van Geneesmiddelen
Centraal Bureau voor de Statistiek
College bouw zorginstellingen
Centra voor Consultatie en Expertise
Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek
Centrum voor ethiek en gezondheid
Centrum Gezond Leven
Centrum Gezondheid en Milieu
Centrum Infectieziektebestrijding
Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg,
agentschap
Centrum Indicatiestelling Zorg
Centra voor Jeugd en Gezin
Centraal Justitieel Incasso Bureau
Commissie Registratie Diergeneesmiddelen
Commissie sanering ziekenhuisvoorzieningen
Centrum Bevolkingsonderzoek
College voor zorgverzekeringen
Disability Adjusted Life Year
diagnose- behandelcombinatie
Decentrale Procedure
Directoraat-Generaal
Difterie, kinkhoest, tetanus en polio
European Center for Disease Prevention and Control
European Medicines Agency
Europese Unie
European Science Advisory Network for Health
Financieel Beeld Zorg
Fonds Economische Structuurversterking

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

326

Lijst met afkortingen

FLO
fte
G4
GGD
GGG
ggz
GMS
GR
Harm
Hiv
IBO
ICT
IGZ
IenM
IJZ
IKNL
IKZ
InTracacc
IT
IVM
JGZ
JMW
JOGG
KNHB
KNMG
KNMP
KNVB
LEBA
LETB
LHV
LSFVP
Lvb
LZ
mbo
MC
MEE
METC
MO
Movisie
MRP
NCJ
NISB
NIVEL
NJi
NJR
NKI
NMa
NMT

Functioneel Leeftijdsontslag
fulltime equivalent
Vier grootste gemeenten van Nederland (Amsterdam,
Den Haag, Rotterdam en Utrecht)
Gemeentelijke Gezondheidsdienst
Goed Gebruik Geneesmiddelen
Geestelijke gezondheidszorg
Geïntegreerd Meldkamer Systeem
Gezondheidsraad
Hospital Admissions Related to Medication
Human immunodeficiency virus
Interdepartementaal Beleidsonderzoek
Informatie- en communicatietechnologie
Inspectie voor de Gezondheidszorg
Infrastructuur en Milieu, Ministerie van Inspectie Jeugdzorg
Integraal Kankercentrum Nederland
Integraal Kankercentrum Zuid
Instituut voor Translationele Vaccinologie
Informatietechnologie
Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik
Jeugdgezondheidszorg
Joods Maatschappelijk Werk
Jongeren op Gezond Gewicht
Koninklijke Nederlandse Hockey Bond
Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering
der Geneeskunst
Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der
Pharmacie
Koninklijke Nederlandse Voetbal Bond
Landelijke Evaluatie Bevolkingsonderzoek naar Baarmoederhalskanker
Landelijk Evaluatie Bevolkingsonderzoek borstkanker
Landelijke Huisartsen Vereniging
Landelijke Stichting Familievertrouwenspersoon
Licht verstandelijke beperking
Langdurige Zorg
middelbaar beroepsonderwijs
Medisch Centrum
Vereniging voor ondersteuning bij leven met een
beperking
Medisch Ethische Commissie
Maatschappelijke Opvang
Kennis en advies voor maatschappelijke ontwikkeling
Mutual Recognition Procedure
Nederlands Centrum Jeugdgezondheid
Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen
Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg
Nederlands Jeugdinstituut
Nationale Jeugdraad
Nederlands Kanker Instituut
Nederlandse Mededingingsautoriteit
Nederlandse Maatschappij tot Bevordering der Tandheelkunde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

327

Lijst met afkortingen

NOC*NSF
NTS
n.v.t.
NvW
NVWA
NVZ
NWO
NZa
NZi
OBiN
OCW
OESO
ova
PALGA
pg
pgb
PIP
Pkb
POLS
p*q
PSIE
PUR
RBVZ
RHB
RIVM
RMO
RMS
RTE
RVP
RVZ
RWT
SAIP
SBV-Z
SCP
SHG
SLA
Soa
SOR
SSO
Stb
SVB
SVB-Z
SVOP
SZW
TBU
TI Pharma
TK
TNO
TSZ
UMC
UZI

Nederlands Olympisch Comité*Nederlandse Sport
Federatie
Nederlandse Transplantatie Stichting
Niet van toepassing
Nota van Wijziging
Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit
Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen
Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk
Onderzoek
Nederlandse Zorgautoriteit
Nederlands Zorginstituut
Ongevallen en Bewegen in Nederland
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Ministerie van Organisatie voor Economische Samenwerking en
Ontwikkeling
Overheidsbijdrage in de arbeidskostenontwikkeling
Pathologisch anatomisch landelijk geautomatiseerd
archief
Patiënten- en gehandicaptenorganisaties
Persoonsgebonden budget
Poly Implant Prothèse
Persoonlijk kilometer budget
Permanent Onderzoek Leefsituatie
price*quantity
Prenatale screening van infectieziekten en erytrocytenimmunisatie
Pensioen- en Uitkeringsraad
Referentiebestand verzekerden Zorgverzekeringswet
Rijkshoofdboekhouding
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling
Reference Member State
Regionale Toetsingcommissie Euthanasie
Rijksvaccinatieprogramma
Raad voor de Volksgezondheid en Zorg
Rechtspersoon met een wettelijke taak
Stichting Administratieve Indonesische Pensioenen
Sectorale Berichten Voorziening in de Zorg
Sociaal en Cultureel Planbureau
Steunpunt Huiselijk Geweld
Service Level Agreement
Seksueel overdraagbare aandoening
Strategisch Onderzoek RIVM
Shared Service Organisatie
Staatsblad
Sociale Verzekeringsbank
Sectorale Berichten Voorziening in de Zorg
Strategisch Vaccin Onderzoek Programma
Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Ministerie van Tegemoetkoming buitengewone uitgaven
Top Instituut Pharma
Tweede Kamer
Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek
Tegemoetkoming Specifieke Zorgkosten
Universitair Medisch Centrum
Unieke Zorgverlener Identificatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

328

Lijst met afkortingen

VAO
VenJ
VINEX
VMS
VN
VNG
VTV
VUT
VWS
Wajong
Wbp
Wcz
WHO
Wmg
Wmo
WMO
WO II
Wpg
Wtcg
WTZi
WUBO
WUV
Wvggz
WZL
ZBC
ZBO
ZN
ZonMw
Zvw
ZZP

voortgezet algemeen overleg
Veiligheid en Justitie, Ministerie van Vierde Nota Ruimtelijke Ordening Extra
Veiligheidmanagementsysteem
Verenigde Naties
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
Volksgezondheid Toekomst Verkenning
Vervroegde Uittreding
Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Ministerie van werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten
Wet buitengewoon pensioen 1940–1945
Wet cliëntenrechten zorg
World Health Organisation – Wereldgezondheidsorganisatie
Wet marktordening gezondheidszorg
Wet maatschappelijke ondersteuning
Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen
Tweede wereldoorlog
Wet publieke gezondheid
Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten
Wet toelating zorginstellingen
Wet uitkeringen burger-oorlogsslachtoffers 1940–1945
Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers 1940–1945
Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg
Wet zeggenschap lichaamsmateriaal
Zelfstandige behandelcentra
Zelfstandig bestuursorgaan
Zorgverzekeraars Nederland
Zorgonderzoek Nederland Medische Wetenschappen
Zorgverzekeringswet
Zorgzwaartepakket

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

329

Tr e f w o o r d e n r e g i s t e r

9. TREFWOORDEN
Administratieve lasten 11, 63, 78, 118, 287, 303, 325
Agentschap 1, 3, 4, 25, 31, 35, 36, 37, 38, 41, 44, 49, 50, 51, 54, 57, 58, 66,
79, 80, 81, 83, 84, 90, 91, 118, 119, 121, 128, 129, 130, 132, 134, 135, 140,
143, 144, 145, 147, 148, 149, 151, 270, 272, 281, 321, 326
Alcohol 13, 33, 34, 35, 37, 42, 44, 293
Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) 6, 19, 62, 87, 111, 153,
161, 179, 180, 191, 193, 202, 243, 321
Arbeidsmarktbeleid 29, 75, 76, 77, 79, 80, 82, 83, 321
Bevolkingsonderzoek 32, 35, 39, 40, 41, 53, 326, 327
Caribisch Nederland 6, 7, 29, 35, 46, 75, 76, 78, 80, 86, 155, 156, 161, 190,
191, 206, 275, 281, 315, 316, 321
Chronische ziekten 8, 39, 54
Curatieve zorg 1, 8, 9, 10, 11, 14, 15, 16, 17, 23, 28, 46, 47, 48, 49, 52, 77,
85, 121, 126, 156, 157, 158, 161, 164, 165, 169, 174, 175, 210, 226, 273, 322
Drugs 33, 35, 42, 44, 116
Eerstelijnszorg 9, 55, 161, 162, 166, 168, 172, 173, 206, 210, 211, 217, 218,
220, 222, 238, 322, 323, 325
Eigen bijdrage 6, 7, 15, 21, 85, 171, 177, 178, 183, 186, 187, 188, 192, 194,
198, 199, 202, 203, 206, 209, 210, 234, 235, 242, 243, 244, 266, 267, 268,
283, 287, 301, 316, 321, 322, 323, 325
Eigen risico 6, 15, 24, 27, 85, 113, 114, 162, 171, 177, 188, 192, 193, 197,
198, 199, 200, 201, 202, 203, 206, 209, 210, 242, 268, 278, 322, 323, 325
E-mental health 49, 55, 321
Ethiek 28, 33, 36, 44, 126, 326
Financieel Beeld Zorg 1, 4, 5, 23, 40, 46, 48, 62, 64, 77, 153, 164, 205, 208,
213, 245, 326
Fraude 8, 9, 10, 12, 20, 24, 47, 48, 50, 51, 57, 58, 65, 66, 71, 182, 258, 281,
288, 299, 309, 310
Geboorte 49, 52, 167, 216, 296, 301
Geestelijke gezondheidszorg 10, 15, 42, 48, 56, 58, 62, 63, 87, 161, 165,
167, 168, 180, 206, 210, 245, 246, 269, 294, 316, 322, 325, 327, 329
Geneesmiddelenbeleid 17, 18, 116, 172, 293, 297, 300
Huisarts 8, 9, 14, 15, 16, 18, 56, 78, 79, 82, 83, 89, 139, 162, 165, 166, 168,
169, 171, 173, 209, 210, 211, 215, 217, 218, 220, 222, 226, 238, 239, 240,
322, 327
Huiselijk geweld 69, 93, 282, 283, 308
Indicatie 5, 20, 39, 40, 64, 70, 71, 73, 88, 95, 101, 180, 181, 185, 212, 290,
321
Indicatiestelling 62, 63, 66, 70, 121, 129, 179, 268, 326
Infectieziektebestrijding 32, 35, 41, 43, 82, 85, 326
Inhuur externen 120, 121, 134, 147, 151
Innovatie 10, 11, 17, 18, 20, 22, 47, 54, 61, 65, 73, 75, 76, 84, 97, 98, 99,
103, 117, 128, 169, 222, 299, 303, 316
Inspectie 4, 11, 27, 71, 87, 89, 120, 122, 123, 140, 141, 165, 179, 279, 281,
293, 295, 296, 301, 305, 306, 307, 308, 318, 327
Internationale samenwerking 65, 116, 117, 118
Jeugdgezondheidszorg 28, 32, 33, 34, 39, 79, 82, 85, 87, 89, 308, 315, 327
Jeugdzorg 1, 3, 6, 9, 10, 22, 23, 26, 29, 75, 76, 78, 79, 80, 86, 87, 88, 89, 90,
91, 93, 94, 95, 96, 121, 123, 125, 129, 144, 145, 146, 147, 148, 149, 183, 185,
187, 266, 269, 276, 286, 307, 308, 309, 313, 315, 321, 327
Kwaliteitsinstituut 11, 12, 17, 51, 73, 76, 78, 85, 269, 282, 303, 304
Langdurige zorg 1, 4, 9, 10, 11, 17, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 28, 29, 48, 60,
61, 62, 63, 64, 65, 66, 68, 70, 72, 77, 85, 116, 121, 125, 126, 156, 179, 181,
206, 243, 274, 282, 288, 290, 299, 303, 304, 309, 315, 321, 323
Leefstijl 9, 12, 33, 36, 41, 42, 44, 101

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

330

Tr e f w o o r d e n r e g i s t e r

Maatschappelijke ondersteuning 31, 60, 61, 62, 63, 64, 66, 67, 68, 126,
156, 179, 180, 271, 329
Mantelzorg 9, 10, 21, 22, 25, 62, 63, 64, 66, 67, 68, 271, 274, 282, 299
Medisch specialist 8, 15, 82, 161, 162, 166, 168, 169, 171, 173, 175, 176,
210, 211, 212, 217, 218, 220, 221, 222, 238, 240, 241, 281, 322, 325
Onverzekerde 29, 47, 50, 51, 57, 58, 59, 85, 195, 196, 269, 316, 324
Oorlogsgetroffene 1, 28, 30, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 235, 269,
271, 277
Orgaandonatie 47, 49, 53, 54, 307, 315
Overgewicht 34, 42, 44, 100
Palliatieve zorg 51, 63, 66, 67, 71, 72, 284, 295, 299
Persoonsgebonden budget 10, 65, 66, 67, 161, 163, 180, 184, 193, 206,
244, 245, 321, 328
Prestatiebekostiging 225, 235, 323, 324
Preventie 6, 10, 12, 14, 22, 28, 32, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 48,
58, 84, 85, 87, 88, 90, 92, 101, 123, 125, 126, 140, 161, 179, 185, 206, 244,
268, 288, 289, 292, 296, 298, 304, 315
Sport 1, 3, 4, 6, 8, 12, 13, 27, 28, 30, 33, 34, 42, 44, 85, 97, 98, 99, 100, 101,
103, 116, 117, 118, 120, 123, 130, 135, 140, 141, 276, 277, 283, 284, 293,
294, 301, 302, 303, 315, 317, 320, 327, 328, 329
Stelselwijziging 22, 88, 89, 91, 94, 118, 123
Subsidiebeheer 54
Taakstelling 9, 37, 119, 128, 129, 137, 138, 139, 142, 143, 185, 230, 241,
255, 281, 285, 297
Toezicht 10, 11, 12, 15, 20, 27, 34, 45, 46, 58, 75, 85, 87, 89, 104, 105, 111,
119, 122, 123, 127, 144, 165, 268, 269, 279, 281, 293, 295, 297, 299, 306,
308, 318
Topsport 30, 97, 98, 99, 100, 103, 118, 302
Verspilling 8, 9, 10, 16, 24, 47, 48, 49, 57, 297, 300
Vrijwilliger 8, 22, 61, 317
Wanbetaler 29, 47, 50, 51, 57, 58, 59, 85, 195, 196, 198, 269, 295
Werkgelegenheid 9, 20, 21, 83, 84, 116, 176, 320, 328
Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 6, 62, 85, 87, 111, 153, 179,
321, 325
Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) 46, 77, 78, 240, 261, 314
Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) 6, 21,
111, 113, 114, 155, 156, 190, 242, 321
Wijkverpleegkundige 16, 171, 173, 175, 217, 218, 234, 235, 298
Zorgaanbieder 11, 13, 15, 16, 17, 20, 24, 47, 50, 52, 56, 61, 65, 72, 73, 78,
84, 86, 87, 95, 118, 122, 123, 135, 153, 165, 166, 169, 170, 179, 185, 191,
193, 229, 238, 271, 286, 290, 296, 321, 323, 324, 325
Zorginstelling 11, 19, 46, 51, 75, 77, 78, 80, 82, 85, 86, 121, 129, 165, 166,
167, 221, 262, 270, 295, 323, 326, 329
Zorgtoeslag 24, 27, 30, 46, 78, 111, 112, 113, 114, 193, 202, 203, 278
Zorgverzekeraar 9, 10, 12, 13, 16, 17, 18, 20, 22, 46, 52, 58, 73, 85, 87, 153,
157, 162, 165, 166, 168, 169, 172, 173, 179, 191, 192, 193, 195, 196, 197,
198, 199, 200, 201, 202, 211, 217, 218, 220, 222, 229, 230, 232, 238, 270,
271, 291, 292, 298, 310, 323, 324, 325, 329
Zorgverzekering 6, 12, 17, 18, 44, 47, 49, 50, 56, 57, 58, 59, 63, 73, 76, 78,
80, 83, 85, 86, 111, 121, 129, 165, 166, 168, 174, 179, 191, 192, 193, 195,
196, 197, 198, 200, 201, 202, 236, 269, 270, 282, 315, 321, 322, 323, 324,
325, 326
Zorgverzekeringswet 6, 16, 17, 46, 48, 51, 55, 57, 58, 59, 64, 78, 85, 87,
111, 153, 161, 162, 163, 165, 166, 174, 191, 195, 208, 209, 210, 246, 268,
270, 309, 321, 322, 325, 328, 329
Zwangerschap 44, 49, 52, 53, 296, 301, 322

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 750 XVI, nr. 2

331