Toekomst Medialandschap
1. Hoe garanderen we een pluriform medialandschap?
Deze vraag is zeer open en multi-interpretabel, wij gaan ervan uit dat u zich hier
met name richt op pluriformiteit bij de publieke omroep: laten wij eerst ingaan op
het gehele landschap. Nederland kent op dit moment een zeer rijk, pluriform
medialandschap op vrijwel alle terreinen. De financiering is gemengd, met vele
publieke en commerciële initiatieven naast elkaar. Van groot belang voor de
audiovisuele media is de mate waarin creativiteit tot haar recht kan komen. Dat is
op dit moment niet altijd verzekerd omdat met name programma investeringen
bij de publieke omroep onder druk staan. Naar onze mening is de creatieve
gemeenschap in Nederland ondernemend genoeg om de eigen broek op te
houden.
Zorgelijk is echter de teruglopende financiering voor programma’s bij de publieke
omroep en daar wringt zich op dit moment de schoen. De publieke financiering
voor de Nederlandse publieke omroep is op dit moment per hoofd van de
bevolking een van de laagste in Europa.
De vraag is of de huidige opzet van de publieke omroep doelmatig is. Onzes
inziens kan de huidige opzet met verschillende eenheden (omroepverenigingen)
zeer zinvol zijn, aangezien dit de verregaande bureaucratie die men bij de Bitse en
Duitse publieke omroep ziet vermijdt. De verschillende omroepen, met elk hun
eigen missie dragen ook bij aan de pluriformiteit binnen het omroepbestel. Echter,
de regels, besluitvorming en verdelingen van verantwoordelijkheden binnen de
publieke omroep zijn op dit moment verre van perfect en een gemeenschappelijk
belang lijkt gek genoeg van ondergeschikt belang. Onder regie van de overheid
moeten de regels binnen de huidige opzet worden aangescherpt, zodat de
publieke omroep weer naar behoren kan gaan functioneren. Op dit moment is het
een wonder dat de output van de publieke omroep op zo’n hoog niveau ligt,
ondanks alle bestuurlijke problemen.
3 Rivers BV | Postbus 94642 | 1090 GP Amsterdam | tel. +31 (20) 7077899 | info@3rivers.nl | www.3rivers.nl
3 Rivers BV is geregistreerd onder nummer 52685667 KvK AMSTERDAM

1

2. Wat betekenen digitale ontwikkelingen voor ons publiek bestel?
Enerzijds is er een technologische ontwikkeling waardoor de distributie van media
die tot 20 jaar geleden zeer complex en duur was, nu voor iedereen mogelijk is.
Het is een commodity geworden. Dit betekent dat er nog nooit zoveel video wordt
geproduceerd en gedistribueerd. Per dag wordt vandaag meer video aan de
digitale wereld toegevoegd dan 20 jaar geleden in een heel jaar. Dit betekent dat
niet langer de distributie van video (en audio) de drempel tot de markt vormt,
maar veeleer de herkenbaarheid. Zoals een collega bij een van de commerciële
omroepen het uitdrukte: ‘YouTube is het beste medium om een video te
verbergen’. De strategie dat de NPO alle content van de publieke omroepen
distribueert is niet langer houdbaar.
De digitale ontwikkelingen hebben ook tot gevolg dat de verschillende
mediapartijen (krant, tijdschrift, radio, TV) en adverteerders en willekeurig welke
andere (maatschappelijke) organisatie in dezelfde markt en op hetzelfde platform
kunnen opereren. Dit betekent dat er geen convergentie meer is op platform,
maar veeleer op onderwerp of doelgroep. De rol van het publieke bestel zou
onzes inziens moeten zijn om de door de politiek belangrijk gevonden
maatschappelijke waarden te garanderen. Dit betekent een rol voor de overheid
om zonder inhoudelijk bemoeienis een goede (ware) en pluriforme
informatievoorziening voor jong en oud te kunnen blijven garanderen.

3 Rivers BV | Postbus 94642 | 1090 GP Amsterdam | tel. +31 (20) 7077899 | info@3rivers.nl | www.3rivers.nl
3 Rivers BV is geregistreerd onder nummer 52685667 KvK AMSTERDAM

2

3. Hoe houden we de kwaliteit en pluriformiteit van ons medialandschap op peil
ondanks teruglopende reclame-inkomsten?
Dit zou heel goed kunnen door (net als in het verleden in Frankrijk en Spanje is
gebeurd) de publieke omroep volledig publiek te financieren. De afhankelijkheid
van de reclameopbrengsten valt dan weg en is een zaak voor de commerciële
partijen. De afwezigheid van reclameblokken kan de populariteit van de publieke
omroep aanjagen. Echter er dient wel voor gewaakt te worden dat de publieke
omroep niet wordt gemarginaliseerd. Het wegvallen van de commerciële drijfveer
om bepaalde doelgroepen te kunnen bereiken, zou kunnen betekenen dat de
vindbaarheid en herkenbaarheid van de publieke omroep afneemt. Hier dient een
systematiek voor gevonden te worden die ervoor zorgt dat alle lagen van de
bevolking bereikt kunnen worden.
4. Hoe zorgen we, ook in de toekomst, voor sterke lokale en regionale media?
Door het huidige zeer versnipperde landschap nu voor eens en altijd effectiever te
organiseren en intensiever samenwerking af te dwingen. De huidige opzet van
regionale en lokale spelers is zeer inefficiënt en versnipperd.

Mark Ramakers

3 Rivers BV | Postbus 94642 | 1090 GP Amsterdam | tel. +31 (20) 7077899 | info@3rivers.nl | www.3rivers.nl
3 Rivers BV is geregistreerd onder nummer 52685667 KvK AMSTERDAM

3