Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3104
Vragen van de leden Van den Hul (PvdA) en Jasper van Dijk (SP) aan de
Ministers van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en voor Basis- en Voortgezet
Onderwijs en Media over onderzoek waaruit blijkt dat nog altijd één op de vijf
reformatorische scholen het homohuwelijk moreel onacceptabel vindt
(ingezonden 6 februari 2020).
Antwoord van Minister Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media) en van
Minister Van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) (ontvangen
10 juni 2020). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr.
1965.
Vraag 1
Wat vindt u van de bevindingen van onderzoek van KRO-NCRV’s Pointer dat
tal van reformatorische scholen nog steeds afwijzende verklaringen over
LHBTI’s hanteren en 34 scholen in hun schoolprofielen stellen dat seksualiteit
alleen kan plaatsvinden binnen een huwelijk tussen één man en één vrouw?1
Antwoord 1
Artikel 23 van de Grondwet biedt scholen voor bijzonder onderwijs de ruimte
om vanuit de overtuiging en opvatting van de eigen levensbeschouwing het
onderwijs in te richten. Wij hechten eraan te benadrukken dat bij de vrijheid
van onderwijs ook verantwoordelijkheid hoort. Een eenzijdig beroep op de
vrijheid van onderwijs, zonder de rechten en vrijheden van individuele
leerlingen of leraren te respecteren, volstaat niet. Met andere woorden: de
ruimte die artikel 23 van de Grondwet biedt, wordt begrensd door andere
grondrechten. Dat vraagt van scholen om, binnen de vrijheid die hen
grondwettelijk toekomt, verantwoordelijkheid te nemen voor een schoolklimaat waarin jongeren kunnen uitkomen voor hun seksuele oriëntatie en
waarin onderling respect centraal staat, en waarbij er wordt voldaan aan de
wettelijke verplichtingen rondom burgerschap, sociale veiligheid en de
kerndoelen. Daarbij hoort respect voor de Nederlandse wetgeving, bijvoorbeeld als het gaat om LHBTI-rechten.

1

ah-tk-20192020-3104
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Pointer, 5 februari 2020, https://pointer.kro-ncrv.nl/artikelen/een-op-de-vijf-reformatorischescholen-vindt-homohuwelijk-moreel-onacceptabel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Vraag 2
Onderschrijft u de wettelijke bepaling dat elke school respect en een veilig
klimaat voor LHBTI-leerlingen moet creëren? Welke consequenties verbindt u
aan deze bepaling voor de 34 reformatorische scholen die schoolprofielen of
identiteitsverklaringen hanteren die afwijzend staan tegenover homoseksualiteit en daarin bijvoorbeeld stellen: ″een homoseksuele levenswijze [wordt] als
zijnde in strijd met Gods Woord afgewezen»?
Antwoord 2
Ieder kind moet kunnen rekenen op een veilig schoolklimaat. Daar dient een
school voor te zorgen. Scholen worden beoordeeld op of zij voldoen aan de
wettelijke verplichtingen voor burgerschap, sociale veiligheid en de kerndoelen, waaronder het kerndoel over seksualiteit en seksuele diversiteit. Daarbij
mogen zij niet in strijd handelen met de wettelijke grenzen die we kennen
binnen onze democratische rechtsstaat. Deze wettelijke bepalingen zijn het
kader waarbinnen de uitingen van een school worden beoordeeld. Het is aan
de inspectie om vast te stellen of een school aan deze bepalingen voldoet en
om in te grijpen als dat niet het geval is.
In de algemene burgerschapsopdracht in de wet is bepaald dat het onderwijs
er mede van uitgaat dat leerlingen opgroeien in een pluriforme samenleving,
mede gericht is op het bevorderen van actief burgerschap en sociale
integratie, en er mede op gericht is dat leerlingen kennis hebben van en
kennismaken met verschillende achtergronden en culturen van leeftijdgenoten. Het leren omgaan met en acceptatie van de diversiteit in de samenleving
is een belangrijk onderdeel van deze opdracht. Daarnaast is wettelijk bepaald
dat het bevoegd gezag van een school zorg draagt voor de veiligheid op
school, waaronder wordt verstaan de sociale, psychische en fysieke veiligheid
van leerlingen. Uiteraard onderschrijven we deze bepalingen.
Vraag 3
Deelt u onze mening dat ook op zulke scholen LHBTI-leerlingen beschermd
moeten worden tegen zulke afwijzende uitspraken? Zo ja, wat onderneemt u
tegen deze scholen?
Antwoord 3
Buiten kijf staat dat ieder kind recht heeft op een veilige school waar ruimte
is om te zijn wie hij of zij is. De inspectie houdt daarom ook toezicht op de
sociale veiligheid op scholen en zal ingrijpen wanneer blijkt dat scholen niet
aan de wettelijke bepalingen voldoen. Zie verder het antwoord op vraag 1 en
2.
Vraag 4
In welke mate acht u zulke schoolprofielen en identiteitsverklaringen
verenigbaar met de motie van het lid Jasper van Dijk die de Kamer op
17 december 2009 heeft aangenomen, die de regering vroeg om in gesprek te
gaan met schoolbesturen met als inzet dat deze voor hun personeel geen
verklaringen dat «ongehuwd samenwonen en de homoseksuele levenswijze
worden afgewezen» meer zouden gebruiken? Bent u bereid met deze scholen
in gesprek te gaan met als inzet om deze verklaringen niet langer te
gebruiken?2
Antwoord 4
Deze motie richtte zich op het onderwijspersoneel. Per 1 juli 2015 is de
zogenaamde enkele-feit constructie uit de Algemene wet gelijke behandeling
(Awgb) verdwenen. Een bijzondere school mag van haar leraren eisen dat hij
of zij de richting van de school onderschrijft. Artikel 5, eerste en tweede lid,
van de Awgb is in dit kader relevant. Een bijzondere school mag onderscheid
maken «op grond van godsdienst, levensovertuiging of politieke gezindheid,
voor zover deze kenmerken vanwege de aard van de betrokken specifieke
beroepsactiviteit of de context waarin deze wordt uitgeoefend een wezenlijk,
legitiem en gerechtvaardigd beroepsvereiste vormen, gezien de grondslag
van de instelling.» Dit onderscheid mag echter nooit leiden tot onderscheid

2

Kamerstuk 27 017, nr. 62

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

op andere gronden uit de Awgb, zoals hetero- of homoseksuele gerichtheid
of burgerlijke staat.
Vraag 5
Wanneer gaat u de kerndoelen over seksuele en genderdiversiteit aanscherpen, zoals werd aangekondigd in het regeerakkoord?
Antwoord 5
In het regeerakkoord is aangekondigd dat de kerndoelen seksuele diversiteit
worden aangescherpt. De aanscherping van deze kerndoelen loopt mee in de
integrale curriculumherziening, waarover wij meest recentelijk op 5 maart jl.
met uw Kamer hebben gesproken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3