Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2819
Vragen van de leden Tanamal en Recourt (beiden PvdA) aan de Minister van
Veiligheid en Justitie over intimidatie van Molukkers bij hoog Indonesisch
bezoek (ingezonden 29 april 2016).
Antwoord van Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
14 juni 2016).
Vraag 1
Bent u op de hoogte van het artikel «Intimidatie Molukkers bij hoog Indonesisch bezoek» en van het gefilmde incident, te bekijken op https://youtu.be/
NNvSEbOmkNI?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat bij dit incident een vrouw en haar dochter werden gesommeerd
de Molukse vlag te verwijderen, geen sjaal mochten dragen met de Molukse
vierkleur en ook niet mochten zingen onder het dreigement te worden
verwijderd door de beveiliging?
Antwoord 2
Zoals uit het betreffende filmpje op YouTube blijkt, is dit inderdaad gezegd.
Vraag 3 en 4
Klopt het dat deze beveiligers tot de Dienst Bewaken en Beveiligen behoren?
Hebben zij specifieke instructies gekregen met betrekking tot uitingen van de
Molukse gemeenschap in het zicht van de Indonesische delegatie? Zo ja,
welke instructies hebben zij gekregen en waren deze instructies alleen van
toepassing in de nabijheid van de Indonesische delegatie of ook voor
uitingen van de Molukse identiteit op andere plaatsen dan de haven van Hoek
van Holland?
Zijn deze instructies ook gedeeld met anderen zoals het gemeentebestuur van
Rotterdam, waar Hoek van Holland onder valt? Zo nee, kunt u een toelichting
geven op de acties van de beveiliging?

1

ah-tk-20152016-2819
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

AD/Rotterdam 26 april 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Antwoord 3 en 4
Het betreft inderdaad medewerkers van politie die werkzaam zijn bij de Dienst
Bewaken en Beveiligen (hierna: DBB). De DBB is belast met de uitvoering van
persoonsbeveiliging van onder andere buitenlandse staatshoofden.
De betreffende medewerkers van politie hebben geen specifieke instructies
gekregen met betrekking tot uitingen van de Molukse gemeenschap, anders
dan het waarborgen van de veiligheid van de te bewaken persoon. De lokale
gezagen zijn zoals gebruikelijk, geïnformeerd over het bezoek van de
Indonesische president en de beveiliging hieromheen. De beveiliging is
verzorgd door de DBB, omdat hier sprake was van een te beveiligen persoon
die binnen het rijksdomein van het stelsel bewaken en beveiligen valt.
Vraag 5, 6, 7 en 8
Bent u van mening dat het tonen van de Molukse vlag, weliswaar verboden is
in Indonesië, maar in Nederland niet strafbaar is? Zo ja, waarom moest de
Molukse vlag worden verwijderd inclusief andere uitingen van de Molukse
vierkleur op Nederlands grondgebied? Zo nee, waar staat in het wetboek van
strafrecht dat het verboden is de Molukse vlag te tonen en waar staat dit in
de algemene politie verordering van Rotterdam zoals werd beweerd door de
beveiliging?
Waaraan ontleent de betreffende beveiliger de bevoegdheid de vrouwen te
gelasten de Molukse vlag te verwijderen, hun sjaal niet te dragen, en het
zingen te verbieden?
Bent u van mening dat de beide vrouwen hun recht op de vrijheid van
meningsuiting is ontnomen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat gaat u doen om
dit recht te zetten?
Klopt het dat de beveiliging juist deze vrouw aansprak omdat men vermoedde dat de gedane uitingen de president van Indonesië of zijn delegatie
onwelgevallig zouden kunnen zijn en dat zij preventief werden geïntimideerd
door de beveiliging?
Antwoord 5, 6, 7 en 8
Vrijheid van meningsuiting is in Nederland een groot goed, dat grondwettelijke bescherming geniet. Het tonen van de Molukse vlag is in Nederland niet
strafbaar. Bij het bezoek van de president van Indonesië zijn dan ook geen
beperkingen opgelegd voor het tonen van vlaggen bij de demonstraties die
conform de Wet Openbare Manifestaties waren aangekondigd en waarvoor
een bewijs van kennisgeving was verleend. Uit informatie van politie en
gemeente is mij duidelijk geworden dat in deze situatie de gemeente niet de
verplichte kennisgeving had ontvangen. Was dat wel het geval geweest,
hadden er tussen de demonstrante(n), gemeenten en de politie afspraken
gemaakt kunnen worden, bijvoorbeeld over de locatie voor de demonstratie.
Uit de aangereikte informatie blijkt tevens dat het optreden van de betreffende medewerker(s) van de DBB gebaseerd is op een inschatting van de
situatie op dat moment en de risico’s voor de veiligheid van de Indonesische
president. Met name het oordeel dat sprake was van een onoverzichtelijke
situatie voor de persoonsbeveiliging, is daarbij bepalend geweest. Voor een
toelichting op de feiten en context van dit optreden, mede gebaseerd op een
schriftelijk feitenrelaas van de betrokken medewerkers van de DBB, verwijs ik
u naar de brief van 2 mei jl. van de burgemeester van Rotterdam aan de
Gemeenteraad naar aanleiding van het incident2.
Het is niet aan mij om middels de beantwoording van schriftelijke Kamervragen een uitspraak te doen over het individuele functioneren van deze
medewerkers van de DBB. Uiteraard staat het betrokkene(n) altijd vrij een
klacht in te dienen bij de politie inzake de bejegening door de medewerker
van de DBB. De politie zal deze klacht dan in behandeling nemen en op basis
van de feiten en omstandigheden tot een afgewogen oordeel komen over de
handelwijze van de medewerker(s).

2

Beantwoording aanvraag actualiteit over vrijheid van meningsuiting bij bezoek president
Indonesië (16bb3314).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 9
Is er volgens u sprake van een demonstratie, wanneer er diverse toeschouwers staan waaronder twee Molukse vrouwen waarvan er eentje een sjaal
draagt met de Molukse vierkleur die aangeven daar rustig en vreedzaam te
staan en naar de Indonesische president te willen kijken?
Antwoord 9
Zodra meerdere mensen uiting willen geven aan hun gedachten, wordt dit al
snel aangemerkt als een betoging, waarop de Wet openbare manifestaties
van toepassing is. Het tonen van deze vlag bij het bezoek van de Indonesische president door meerdere personen kan worden gezien als een betoging
in de zin van deze wet. In het onderhavige geval voerden de vrouwen zelf aan
dat ze daar stonden om hun mening te uiten, zo blijkt uit het filmpje.
Vraag 10
Welke criteria worden gebruikt om te beoordelen of een bepaalde uiting een
demonstratie is die kan worden verhinderd of verboden omdat er vooraf
geen toestemming is gevraagd?
Antwoord 10
Op grond van de Wet openbare manifestaties en de daarmee samenhangende APV-bepaling(en) kunnen eisen worden gesteld aan het houden van
een betoging.
De bevoegdheden tot beperking van het recht tot betoging kunnen slechts
worden aangewend ter bescherming van de gezondheid, in het belang van
het verkeer en ter bestrijding of voorkoming van wanordelijkheden.
Vraag 11
Deelt u de mening dat het recht op de vrijheid van meningsuiting is
geschonden van Nederlandse staatsburgers teneinde de goede betrekkingen
met een bevriend staatshoofd niet te verstoren? Zo ja, waarom? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 11
Nee, die mening deel ik niet. De reden dat de beveiliging juist deze dames
aansprak, was niet gelegen in het onwelgevallig zijn van de uitingen voor de
Indonesische president, maar op een inschatting van de situatie en de risico’s
voor de veiligheid van de te beveiligen persoon.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3