Ministeri^^fi^RJpr
> ^ ^

E-doc Nr
Datum Rcg

1 5 MRT 2010

Directie
Ter behaniielmq aan;

Aan de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en W etenschap
mevrouw j . M . van Bijsterveldt-Vliegenthart
kp Advies aan/afdoening door bewindspersoon
Postbus 16375
i \ < Z l * - s>
D Advies aan/afdoening door lid MT-OCW
2500 Bj Den Haag
\) ^ A V >
• Afdoening op directieniveau
DTer kennisneming
Afdoening voor:
uw kenmerk

ons kenmerk

telefoonnummer

faxnummer

AB/ah/014

035 672 55 04

035 623 61 62

datum

onderwerp

12 maart 2010

Toekomstverkenning publieke omroep

Geachte mevrouw Van Bijsterveldt-Vliegenthart,
In de brief van uw voorganger, de heer Plasterk, van 15 december 2009, wordt Ster
uitgenodigd een bijdrage te leveren aan de toekomstverkenning landelijke publieke
omroep. Wij stellen het zeer op prijs dat wij in de gelegenheid zijn gesteld onze
visie over deze belangrijke zaak te geven.
Alvorens in te gaan op de diverse onderwerpen en te antwoorden op de in de
bijlagen van het verzoek gestelde vragen wil Ster graag aangeven vanuit welk
perspectief zij haar mening heeft gevormd en haar inbreng levert.
Positie Ster
Ster is binnen de publieke omroep een aparte zendgemachtigde. Als zelfstandige
stichting exploiteert zij het kijk-, luister- en onlinebereik van publieke audiovisuele
content. Daarmee is een duidelijke scheiding gecreëerd tussen de
programmatische en de commerciële verantwoordelijkheden. De publieke omroep
programmeert altijd onafhankelijk van Ster.
Ster neemt geen eigen standpunt in over de organisatie en onafhankelijkheid van
de publieke omroep en de samenwerking met derden. Ster volgt de doelstellingen
van de publieke omroep. De synergie tussen omroep en reclame is gebaseerd op
de overweging dat een breed bereik onder de bevolking de publieke omroepfunctie
dient en tevens een geschikt platform biedt voor reclame. De onderscheidende en
kwalitatieve programma's bereiken massaal brede en smalle doelgroepen en
genereren daarmee een groot en tevens uniek bereik onder de Nederlandse
bevolking. Dit platform is substantieel, toonaangevend en daarmee zeer waardevol
voor adverterend Nederland. Van groot belang in dit kader is de positionering van
het Nederlandse publieke bestel, waarbij sprake is van duale financiering uit zowel
de rijksmiddelen als reclameopbrengsten. Dat leidt enerzijds tot het toestaan van
reclame bij publieke audiovisuele content (op televisie, radio en internet) en
anderzijds tot beperking daarvan in verband met de publieke functie. Daarom is er
sinds jaar en dag een groot onderscheid tussen het reclameregime op de publieke
zenders en het regime bij de commerciële mediabedrijven.

Laapetsveld 70

T 035 672 55 00

Handelsregister

1213 VB Hilversum

F 035 621 89 40

Gooiland 32023562

Postbus 344

E ster@ster.nl

BTW-Nummer

1200 AH Hilversum

I

NL.0a.19.38.514

www.sler.nl

T
S

T

E

T

E

T

I

R

«

T

T
T

T

E
E

L

E

I

E

S

I

E

R

E

R

R

A

R

A

A

D

A

D

[)
D

1

N
N

o

N

1

N

T

1

E

E

«

N

R

N

E
N

'

T

T
S

I

E

E

E

L

D

D

i l

O

O O

I I

N

o

N

N

T

T

N

T

T

E

E

E

T

TT

EE

RR

N N

NN

TT

EE

RR

N N

E E

jN

T T

EE

RR

NN

EE

T,

fT

E E

RR

NN

EE

EE

RR

NN

EE

TT

SS

TT

«"

tP

TT

Ss

TT

EE

U

,

„B

^

EE

TT

SS

Tf

T

1?

ff

é

f

S

TT

ï

h

é

R
R

N
N

Ss

TT

EE

R»

r,

ffi

LL

££

yV

S

«R

L

ss

EE

LL

EE

VV

|1

SS

,1

E E

V v

II

s S

| I

E

E E

V v

1 1

SS

1 I

E

E

R

R

V V

11

SS

11

EE

R R

A

A

E

I l

S s

I I

EE

RR

A *

!

Ss

i i

EE

RR

AA

D

A A

D

L

E
L

E

V

V

1

I
V

V

V

1

',
I

E

E

R

R

A

A

E

E

R

R

R

R

A

A

D

O

D

D

D

I

|

T

T

E

I

1

I

O

O

O

i

I

E

L

E

E

E
T

E

E

L

L

E
E

E

L

V

I

E

V
E

E

V

V

I

I

S

I

E

L

f
f

V

T

E

I
L

E
E

V
V

1
I

S
S

1
I

I
|

V
V

I
I

S
S

I
I

i
|

I
I

E
E

R
R

A
A

D
[)

1
I

E
E

R
R

A
A

D
D

I

E

R
R

A
A

D
D

I

E

I
V

L

E

1

R
R

V

1

s

A
A

o
O

D
D

N

O

D

E

N

O

E

N

D

"

D

I

E

T

E

R

R

E

R

N

T

E

E

R

N

R

E
N

R
R

N

E

E

T

T

S

N

T

T

N

E

s

T

0

O

O

1
£

D D

D

I

E
T

T

E

D

T
R

N

V
E

F

|

E

R

f

ii

E
L

R

T
R

E

E

l1

V^

vv

L
E

EE

EE

I

E

LL

LL

'

T

EE

EE

I

T

TT

T
R

R

E

I
R

f

TT

R

R
R

T

E

E

R
E

R

E

E

E

E

R

I

T

T

E
T

T

E

T

T

T

R

c

s

S

E
E

S

T

T
S

S

T

I

T

R
E

R

R

R
(

T

T

%

E

E

E
E

T

T

E
T

E

E
T

l

T

!

T

fE

LL

T

T

i

T

T

S

I

f

E

S

T
T

s

s

T
=,

S

S

S

S

S

T

S

T

T

T

T

S

T

T

T

E

T
E

E

E

«

TT

E

E

E

T

E

N

T

N

N

N

E

E

R

R

R

1

»

m

T

E

T

E

NN

•:

N

N

E

E

%

T

.
T

N

^

T

T

O

%

E

„
N

N

\

E
E

T

N

N

i 1

D

EE

T

,

Q

R
R

L

E
I

O

E
E

E

E

I

r
i

E

E

I

f

R

T

D

T

R

R

D

«

T

T

AA

I

(

R

A.

T

E

R

RR

R
E

f

%

T

,

BR

D

(

I

0

T

E

E

E

c

| 0

I

R

T

I

E
E

T

E

D

1
1

S

E
T

D

N
ti

E

T

A

I

E

T
S

A

R

T

S
T

R

E

E

S

„

T

N

T

O

D

S

T

T
I

D

f

N

T

A

f

R

E

I

O

N

E

A

E

H

tt

.,
N

E

R

D

1
I

N

N

R

D

N
N

f

N

E

A

N
N

R

R

A

1

R

R
F

D

0
O

E

E

,

O
O

E

,

S

D

E

I

,
S

D

i

N

R

R

D

O
0

O

A

R

R

o

A

E

I

0 °

A

A

0
o

o

R

R

D
D

O

1

«

A

A

'

1

E

A

*

D
0

I

A

R

E

E
E

R
R

E

1

E

E

I

I

R

E
1

I

S

e

1

I

R

E

I
I

'

S

S

E

I

'•

1

s

S

I

1

S
5

S

1

S

I

.
I

I

s

s

I
1

,

s

1

V
.

V

I

I

I

I

,
"

.

V

I

1

V

V

1

V

V

E

V

V

5

V

V

V

E
E

E

V

E
E

E

L

E
E

I
l

E

E

L
L

E

L
L

L

L

T

L
I

E

E
E

E

I

T

T

E
E

E

R
R

R

T
T

«

E

f

R
K

I

N

R
»

N

N

T

N
N

N
N

E

E

T

E

T

T

S
s

E
E

T

T

S

T

s

T

T

1

T

I
I

datum

ons kenmerk

pagina

12 maart 2010

AB/ah/014

2

Ster opereert al 45 jaar binnen strikte kaders. De verschillen tussen het
reclameregime bij de publieke omroep en de commerciële omroepen zijn zoals
gezegd groot. De commerciële omroepen mogen 15% van hun zendtijd voor
reclameboodschappen gebruiken, voor Ster geldt een maximale hoeveelheid
zendtijd van 10%. Bovendien geldt er voor Ster een verbod op programmaonderbrekende reclame waardoor de redamehoeveelheid voor Ster in de praktijk
op 7,5% uitkomt. De helft minder reclamezendtijd dan op de commerciële
zenders. De mediawet schrijft voor de publieke omroep grote terughoudendheid
voor op het gebied van non-spot en verbiedt programmasponsoring en
sluikreclame. Ster onderschrijft het belang van de scheiding van redactie en
commercie in het publieke domein.
Ster opereert in vergelijking met commerciële omroepen wel met een arm op de
rug gebonden. Ster kan minder zendtijd vermarkten en is daarom al jaren geen
marktleider meer. Over het algemeen vraagt Ster juist hogere prijzen dan de markt.
De publieke omroep maakt immers een kwalitatief hoogwaardig product en bereikt
daarmee alle, zowe brede als smalle, doelgroepen. Op de dagelijkse markt van de
handel in reclame gedraagt Ster zich wel competitief als dat noodzakelijk is: onze
missie is en blijft een zo groot mogelijke afdracht aan het ministerie van OC&W.
Ster meent dat er voldoende redenen zijn o m het publieke reclameregime naar de
toekomst door te zetten ook als er andere mediavormen en
distributiemogelijkheden ontstaan. Er is naar het oordeel van Ster in ieder geval
geen reden o m dat niet te doen.
Reactie Ster op de vragen uit de inleiding en uitgangspunten toekomstverkenning
In de inleiding van de bijlage van de brief van de heer Plasterk worden twee vragen
gesteld. Ten eerste welke ontwikkelingen in het medialandschap en de
maatschappij het functioneren van de publieke omroep over 5 -10jaar raken en ten
tweede o f de publieke omroep dan verder kan i n z i j n huidige vorm o f dat er
wijzingen n o d i g zijn in taak, organisatie distributie en financiering.
Bij punt 3 "uitgangspunten toekomstverkenning" worden de volgende vragen
gesteld:
Vraag l a
Vindt u het n o d i g dat de overheid meer gaat doen dan n u o m de kwaliteit,
verscheidenheid en toegankelijkheid van andere media dan de publieke omroep te
verzekeren? Z o j a wat is daarvoor de aanleiding en aan welke maatregelen denkt u?
Vraag 1b
Deelt u bovenstaande uitgangspunten voor de publieke omroep? Welke
uitgangspunten z o u u eventueel willen toevoegen o f veranderen, op basis van
welke argumenten?

S

S

T

T

T

E

E

E

R

T

R

E

E

R

T
r

L

E
P

'

E

'

L

L

E

'

L

L

E

E

E

E

E

E

V

V
V

V

V

I

'

V

|

'

S

S

1

'

'

S

5

s

S

S

^

I

'

E

E

'

s S
S

1
I

'

E

E

R
R

«

1

E

E

A

*

S

I

'

'

R

«

A

*

n
D

D

E

1

I

'

S

,

!

I

II

1

^

^

V

E
F

V

E

E

lL

,

L

E

E

E

L

L

L

L

L

E

E

E

E

E

T

T

T

T

T

R

R

"

R

E

'

R

E

E

E

R

R «

A

A A
A

D

R

R

A

R

A

A

A

D

D

A

D

D

O

D

O

D

I

I

O

„
O

„
O

1

I

N

N

N

T

1

T

E

N

0

E

I

i

I

o O

O

o

'

I

1 I

N

N

N

N

N

E

,

'

E

V

1

V

S

S

'

F

v

I

V

I

5

I

S

I

, '

E

R «

°

D

I

E

. "
R

. *
A

^

,

,

0

°

I

I

N

N

r

T

E

E
E

R
R

A
A

D
D

A

*

D

D
D

I

O

o
°

I
l '

N
N N

T
T T

0 °

l '

N N

T '

,'

N N

/

EE

I
D

N

N

I

T

E

E

« R

N

R R

N N

E E

0

„

l

l

0

°

T

0

I

I

N N

T T

E

E "

1

I

,

5

R

1

I

E
E

E

1

R
R

R

E

E

R

A

D
D

R

A

D

O

A

D

O

1
I

o
O

O

1
I

N
N

T
T

N
N

T
T

E
E

R
R

R
R

N
N

I

O

1
|

O
O

1
1

N
N

T
T

E
E

O
O

I
I

N
N

T
T

E
E

R
R

N
N

^

N

T
T

E
E

R
R

N
N

E

T

E

R

N

T
N

T

E

'
T

E

E

R

N

E

E

R

N

R
R

N
N

E
E

N

E

U

E

T
T

T

E

T

E

T

T

s

E

E

R

E

T

S

T

E

R

T

E

L

E

E

E R
E

R

T E
T

E

L E
L

V

T

E

V

I
V

E

F

"

R

T

S

E

R

T

R

T

T

E

T

T

E

E

E

E

L

L

R

"
E

T

E

E

L

L

L

E

E

T

T
D

^

1^

EE

N

N N

E

N

E E

T

E

T

S

T

l

L

E

E

E

V

V

E

T

L

E

E

^

'

r

L

L

E

L

E

V

V

'

I

E

^

V

'

I

5

^

V

'

1

^

S

'

1

V

'

1

^

S

'

1

E

E

I

S

S

1

E

E

R

S

I
'

S

E

E

V

I

T

\

l
L

E

V

I

^

1

\

E
E

V

1

1

l

V
V

t

I

T

I

è

f

V
V

1
1

^

i'

5
S

EE

-

LL

EE

LL

EE

L

E E

V V

E

tV V

I

#

EE

V v

| l

V V

| 1

I

S

S

S S

E
I

r S

E

,1

"

T

'

R

E

R

A

R

A

R
R

1

D

D

O

D

O

D

O

, 1

N

E

T

1

I

F

S S

1

E

E

R R

1

F

E

R R

A

A

Scl
S
I

E

R

E

R R

A A

D

A

D

O

1

A *

D

R

1

E

E

E

« R

A

A

R

R

A A

D

D

*

A

O

A

A

D

I

I

N

N

D

I

1

O

I

I

o

I

O

O

I I

O

I

I

N

0

T

N

N

T

F

R

N

N

N

T

E

T

E

R

N

D

D

D

T

E

O
O

N

D

T

N

RR

N

'

E

E

E

S S

I

D

O

N

D

R

I

A

N

E

E

E

R

T

T
T

T
T

N

T

T
E

e

T

E

E
R

E

E
E

R

F
E

R

R
E

I

S

S

| I

1 1

I I

5

.,

R

I

1

s

S

N

I 1

I

1

s

S

S

I

S
|

I

S

/

l 1

I

V

V

1

V

V

E

E

\

V

E

E

V

E

E

E

L

E

L

E

L

L

E

t

ü

L

1

T

I

*

E

E

T

r

L
E

T

T

TT

E
T

L

E

E

" R

E
I

E

E

E

T

T

E

V

V
V

H

E

"R

1 ^

E E

t

E
C

R

L L

V

F

E E

E

E

V

.
E

L

E

E

L

L

L

L

E

T T

T
' T

E

E E

E E

T

T

TT

T

T T

,

E

T

S

Tf

TT

i

RR

R

L

1

E

E

R

E

E

F

EE

T

ï

S <

T

R

T

R

R

i

R

R

T
R

R

R

R

E

R
I

E

E

R

T

.

S S

Ss

SS

3.

«

T T

TT

TT

S

%

EE

EE

f

r

T

E

T

T

T

T

E

E
T

R

R

«

R

„

E

'
T

"

E

T

T

E

R"

R R

S

T

5 T

E

T

S

E

T

S

T

NN

?

E

T

R

T

T

« »

RR

E

I

S

EE

T T

T

T

T

E E

RR

E

#

T

Ss

R

T

%

E

T

S

\

N

T

-

E E

c
E

T

N

T

T

T

I

R

N

T T

N

f 1

lO1

i

T
T

S

%

S

T

S

T

s

T

T

E

E

T

E

T

"

N

N N

if

D

N

o

'

D

R

D

0

I

I

D

D

D
D

'

I

1
'

,

l

D

A

A

A

A
A

A

R

R

A
A

A
R

1

S

(

E

1

0

I

E

E

E

F
R

R

'

s

T

T

E

S

T

E

T

T

T

T

T

T

T

S

T

T

T

S

S

S

N

S

T

T

R

T
E

S

T

S

E

E

S

E

O
O

o

T

E

T

I

0

S

E

'

I

E E

E
N

T
V V

E

R

E

T

N

N

E
T

E

R

T

N

N

E

E

R

R

T

N

F

N
D

R

E

1

R

R

N

K

N

N

E

N

N

T

E

N

T

E

'.

T

S

T

E

R

R
N

N

E

N

E
E

E

T
E

T
T

T
T

T

T

T
S

S
S

S

T

T
T

E
E

R
R

datum

ons kenmerk

pagina

12 maart 2010

AB/ah/014

3

Reactie Ster:
Ster neemt geen eigen standpunt in over de taak en organisatievorm van de
publieke omroep. Het is niet aan Ster vast te stellen of de huidige taakopdracht van
de publieke omroep, een breed bereik met diverse genres onder alle lagen van de
bevolking met een focus op non-fictie, zou moeten veranderen. Dat is een politieke
keuze. Vanuit de markt krijgt Ster echter zeer veel reacties over de waarde van
zowel het brede als het unieke bereik dat de publieke omroep weet te realiseren.
De publieke omroep is vanwege de brede verankering in de maatschappij een
wezenlijke en vooral stabiele speler in het huidige medialandschap. De publieke
omroep biedt daarmee ook een relevant, onafhankelijk platform voor commerciële
communicatie. De publieke omroep wordt door de diverse marktpartijen
gepercipieerd als onafhankelijk, gezaghebbend, toonaangevend, kwalitatief en
betrouwbaar. Met betrekking tot de financiering wijst Ster op de substantiële
bijdrage die Ster al 45 jaar levert aan de mediabegroting. Een duale financiering
biedt bovendien garantie voor een vitale onafhankelijke publieke omroep, is goed
voor de economie en voor de belastingbetaler.
Mediagoeroes voorspellen als regel om de vijfjaar het ontstaan van een "nieuwe
mediawereld" met "nieuwe spelregels". Die nieuwe werelden ontstaan echter nooit
plotseling omdat ze er meestal al zijn. Nieuwe mediaproducten ontstaan
voortdurend uit en vooral naast de bestaande producten en diensten. Dit is een
ontwikkeling die zich al jaren manifesteert in het (publieke) omroepdomein. Een
moderne publieke omroep distribueert haar programma's in de huidige tijd
daarom ook via internet, mobiel of via digitale technologie. Het begon in de vorige
eeuw met de overgang van radio naar televisie, van zwart/wit naar kleur, van
antennes naar kabel, van rtv over de kabel naar rtv over de telefoondraad, van
basispakketten naar pluspakketten, van analoog naar digitaal, van mediaal naar
multimediaal, van kranten naar video, van papieren boek naar e-boek, van koper en
coax naar glasvezel, van telefoon en kabel naar internet. En kijkend naar de
toekomst zullen zich weer nieuwe vormen aandienen. Het belangrijkste kenmerk
van deze ontwikkelingen is dat ze overwegend complementair zijn. En dus niet
direct de plaats van bestaande media innemen. De toenemende beeldcultuur leidt
tot het toenemend gebruik van schermen. Zo ontstaat er naast het reguliere
lineaire programma aanbod ook veel non-lineair aanbod (Uitzending Gemist, You
Tube, NRC-tv). De mediasector staat dus niet voor een ravijn met aan de andere
kant een nieuwe wereld met nieuwe spelregels of waar het gras groener is. Er komt
aan deze ontwikkelingen ook nooit een einde. Want de techniek drijft, en maakt
meerdere distributievormen mogelijk. Het publiek adopteert en stimuleert deze
nieuwe mogelijkheden en dus past de mediawereld, zo ook de publieke omroep,
zich daaraan aan. Zonder deze innovatiekracht zou zij de aansluiting met het
publiek gaan verliezen en tot een reservaat verworden.
Bij punt 4 "Onderwerpen van verkenning" worden de volgende vragen gesteld:

S
s

T
T

'

E

R

'

T

T

E

E

L

L

E

E

V

V

1

'

S

S

,

1

E

E

R

R

A

A

D

D

I

,

O

I

0

,

N

T

N

R

E

T

N

E

R

T

'

E

'

R

R

R

R

E
C

1

T

E

E

'•

L

L

E

E

E
t

,
E

V

V

„
V

V

1

'

,

I

c

N

S

T

S

S

1

E

'

E

R

R

A

A

D

D

I

,

O

o

I

,

N

T

N

T

E

T

N

E

N

"

E

E

T

'

E

L

'

E

'

L

E

E

'

V

'

V

'

'

1

V

V

1

'

1

'

1

S

S

S

S

S

S

'

1

'

1

'

E

E

E

E

E

'

R

E

«

"

R

"

A

«

A

A *

'

D

A

D

D

O

,

D

D

I

, 1

I

I

O

o

O

O

O

,

o

1

,

I

,

N

,

N

N

N

T

N

T

N

T

T

E

E

T

T

E

E

R

R

N

R

E

E

R

R

N

T

T

S

T

N

N

E

E

"

v

E

, '

I

E

V

'

1

S

1

I

1

I

I

1

S

s

1

I

E

R

R

A

A

A

A

R
A

A

T

I'

D

OO

R

A

f
F

R
R

A
A

D
O

R

A

E

T

E

E

D

A
»

D
D

I
1

R

O 0

3°

^

' N

I

E

'

E

T

S
T

I

TT

' s

' T

' E

N
N

R

R

E

'

1

E

E

R

T

E

T

'

E

L

'

E
L

'

v

"

L

E

'

tfl

E

E
E

E

L

L

,

v

l

s

f

V

V

I

V

1

I

S
S

S

\

1
I

S

V

I

i

V

V

E

'

$

%

T

1

T

t

T

E,

ï

I

l

«

•

T

RJ

r

TT

T

f

f

L

EE

t

I

s

S

1

S

1

I

I
I

I

1

E

R

I

E

R

R

D

LL

££

/

sS

,'

VV

,<

^

,'

E

T

E

R

'T

EE

IL

EE

vV

,l

5S

,1

EE

RR

E

R

E

L

R

'T

E

E

LL

EE

VV

,1

sS

,1

EE

R«

A '

T

T

E

E

LL

EE

W

11

SS

,1

EE

R"

A *

D D

E

^L

E

Vv

11

SS

1 1

EE

R«

A*

E

V ,

,

D D

'

1

Ss

S

S

V

'

S

l

S

,

'

E

"

S

G

I

' l

E

l

E

1

E

I

S

l

S

V

'

I

N

I

N

D "

N

E

R

*

S

l

,

s

11

I

E

E E

E

R

,

,

EE

E

R

RR

R

A

A

RR

A A

D

D

A A

D

E

R

AA

E

DD

D

I

'

R

A

A

D

D

|

l

R

*

A

D

D

I

I

O

O

A

D

D

I

i

O

,

I

O

R

o

I

O

,

N

,

F

N

T

E

|

I

N

0

t

O

,

N

,

T

N

N

N

T

E

R

R

R

N

T

E

.

T

T

E

E

E

N

E
E

E

E

N

T

T

N

N

T

S

T

S

T

S
S

I
T

T
S

N

E

T

'

T
T

T

T

R

R

R

N

N

N

E

N

N

N

E
E

N

R

R

R

T

T

N

N

N

1

N

0

,

E
E

E

0

E
E

N

D D

,

1

T

N

:

E

V

O

R

R

E

O
o

R

R

V

v

E

£

L

D
D

EE

l'

EE

L

D

D

LL

E

D

A

L

EE

E

A

R

TT

E

R

|

»R

S

1

S

L

V
E

E

E

F

E
L

E

EE

E

E

E

E

'

L

1

EI

E

E

v

V

T

E

T

T

S

N

V

E

E

V
E

E
L

L

E
E

T^

TT

T

L

L

E

f
l

%

T

L

T

R

R

T

F

E
E

I

E

E

RR

R
R

' T

R

EE

E
E

T

E

T
R

I

R^

RR

RR

E
E

%

E

EE

T
T

T

E

TT

SS

h.

\

T

TT

h

E

E

EE

\

S

E

NN

<k

' T

T

R»

t

'T

T

EE

*

R

R

EE

*

E

R
F

T T

f

T

T

SS

é

s

T

TT

iï

S

R

EE

g

T

R

NN

l

T

E

RR

I
I

S

E
T

EE

N
N

L

T

TT

T

T

E E

EE

EE

E

E

R

R

T

T T

T T

TT

E

N

T

S S

1^

N

'

T T

E,

R

N

T

E E

TT

S

'

NN

SS

T

s

RR

TT

E

S

T

EE

EE

N

' T

TT

tl*

" R

\

S^,

S S

rf'

' E

\

T T

EE

T
T

\

E E

/

E
E

\

N N

NN

N
N

" ,

RR

,'

R
R

' E

EE

/

E
E

' N

TT

NN

T
T

" ,

T T

,'

N
N

' E

EE

T
R

S
E

O0

R
R

R

I

S

T

E

E
E

E

NN

NN

NN

|'

T
T

E
I

N N

T

E

E

N
N

N

I '

l '

N

N
N

N

«R

E

N

I

N
N

O

EE

"

« ,

T

D

o
O

0

TT

E E

T

R

E

L

0°

A

NN

T

R

T

R

I 1

D

D

D

D

D

R

, 1

N N

!

T

D

N

£

,1

1

T

T
S

D

A

I

O O

T

T

S

S
E

D

A
A

0°

A

D

A

R

R

R "

R

R

R

R

E

E

E

E

E

I

E

E

I

E

E

I

S

S

1 '

S

1

v

S
s

1

S

S

N

T

E

T

T

E

S

R

R

E

N

S

E

E

8

T

T

N

I

R

E

E

E

F

T

N

T

E

E
R

R

datum

ons kenmerk

pagina

12 maart 2010

AB/ah/014

4

Vraag 2a
Verwacht u de komende vijftot tien jaar substantiële verschuivingen in het mediaaanbod en mediagebruik, welke zijn dat, en wat zijn de gevolgen voor de publieke
omroep en de andere spelers op de mediamarkt?
Vraag 2b
Welk multimediaal ontwikkelingsscenario biedt de beste kansen om iedereen met
het publieke aanbod te bereiken; bundeling, differentiatie o f een ander scenario?
Reactie Ster:
Substantiële verschuivingen gaan meestal geleidelijk. Uit de historie valt te leren
dat de consument veel trager reageert op wat technisch (al langer) mogelijk is; de
ontwikkeling loopt vaak langs de generaties. En we zijn demografisch op weg naar
een verouderende bevolking. De jongere generatie adopteert de nieuwe media
zoals internetten, on demand kijken en het gebruik van social media sneller. Het
gedrag van het publiek c.q. de consument speelt in de ontwikkeling van het
medialandschap een essentiële rol. Uit herhaald wetenschappelijk onderzoek blijkt
dat de technische ontwikkelingen op afstand in de tijd gevo gd worden door de
consument. Het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) spreekt in dit verband overde
trage acceptatie van de snelle media. Op de achtergrond speelt dat in de wereld
van de nieuwe media de mogelijkheden op korte termijn overschat worden en op
lange termijn onderschat. Uit het verleden is te leren dat alle nieuwe distributie- en
mediavormen aanvullingen vormen op het bestaande. Er is telkens sprake van
herschikking en herordening. Momenteel is dit proces het scherpst te zien bij de
kranten en tijdschriften. Door de technische ontwikkelingen is een overgang van de
schrijfcultuur naar de beeldcultuur in gang gezet die niet te keren is. Het aanbod in
de printsector is al tien a vijftien jaar aan het verouderen. De effecten worden nu
goed zichtbaar. Bovendien zijn audiovisuele media per definitie onvergelijkbaar
met printmedia. De krant gaat echter niet verdwijnen evenmin als boeken. Zij
behouden een plaats naast andere mediavormen die op het beeld zijn gebaseerd.
De bedrijven in de kranten- en boekenwereld zullen zich naar alle
waarschijnlijkheid ontwikkelen tot aanbieders van hybride producten.
Feit is dat anno 2010 het publiek, ondanks de enorme hoeveelheid nieuwe
mediavormen die dagelijks tot onze beschikking staan, nog steeds drie uur per dag
lineair televisie kijkt en ruim drie uur per dag radio luistert. Internet wordt dagelijks
ruim een uur gebruikt. De publieke omroep is met haar prachtige progamma's dus
in staat om de burger te bereiken via diverse platforms, overal en altijd. De
publieke omroep onderscheidt zich bovendien door massaal en uniek bereik met
onderscheidende programmering, innovaties, onafhankelijkheid en pluriformiteit.
Ongeacht het platform. De kern, de kwaliteit van de programma's, wordt ook door
adverteerders gezien als uniek in het landschap. Onderzoek van de Bond van
Adverteerders (BVA) gaf aan dat adverteerders zich zorgen maken overde kwaliteit

S
s

T

T

E

E

R

"

T

T

E
E

K

E

'

R

"

T

T

R

R

T

T

E

E

T

T

E

É

L

L

T

R

E

T

,

E

'

E

L

L l

E

L

E

V

V

E

V V

1 '

E

E

E

V

L

E

1

L

L

^

E

E

E

V

|

V

E

E

L

E

E

L

L

E

E

L

E

E

V

V

V

1

'

s

E

V

V

V

^

1

^

1

'

S

l

S

S

l

S

S

1

'

'

S

S

E

'

E

E

E E

1 '

I

1

R

A

l '

EE

RR

A*

0 °

l '

O

I

S

1

1

E

R

A

R

A

I

R

A

D

A

D

A

D

A

D

A

D

I

I

N

E

,

E

R

N

E

'

N

E

E

N

T

E

T
E

S

T

S
T

S

T
S

T

S

T

E

T

E

E

R

T
R

T

T

T

T

E

E

,

E

N
N

E

T

E

s

l

|

O

R

L
E

E
L

V
E

l

0

l

l

N

I

N NN

T

E

K, T

TT

TE

EE

,R

R
R

E

„

R

N

E

R
E

T

E

T

E

'

E

L

1

T

s

T

E

E

v

V

V

'

v

V

V

I
V

1

S

,

s

E

RR

N N

EE

N N

E E

T T

S

E E

T T

Ss

T

S

T,.

SS

S$

TT

S

TT

EE

SS

Tr

EE

R

t

^

E

«

T

f

t

f

«

TT

ï

LL

#

O'

1

EE

LL

EE

/

lI '

S
S
S

I

LL

EE

vV

ll

EE

VV

,1

SS

ss

I1

E

E

,1

EE

RR

E

R«

A*

A A

D D

LL

E

F
E

VV

11

SS

,1

E

E

Vv

11

SS

l l

E E

R R

E

E

VV

V
V
V

,

'

1

S

c

I
S

1

E

SS

Ss

11

1

,
E c
' 1
E E

'

I

"

E

"

R

E

C

E

R
R

A

11

A

D

R

A

A

A

A

D

I

D

D

I

R R

RR

RR

R

D

EE

EE

EE

1 ,

s

S

I

S
'

1 ,

'l

S

S

l
I

E
s

R
I

'

A
E "

r
R

,
A

'

E

R

i

t
T

E

t

I

E

R

T

E

I

E

1

E

i

V
E

V

1

S

r
L

i

E

V

F

L

V
V

E

1
1

^

E
E

V
V

E

V

1

V

1

S

1

S
S

1
1

E
E

R

A

D

R

A

D

lI '

E

R

1

R
R

A
A

A

D

I

A

,1

sS

T

E

T

EE

|

,1

R

R

T

R

E

f

VV

R
i

E

I

RR

R

EE

i

1

R

EE
I

E

LL

T

I

E

T

EE

i

S

T

S

T

TT

RR

T

T T

T

TT

T

T

T

T

S

l

E

T

E

E

T

N

L

N

N

L ,
L L

L

E

V

'

E E

EE

c
E

E

I

E

R R

N

R

S

N

R"
R

O

D
D

O

D
D

N
0 °

A A

D

AA

D D

D

I

I

o

0

I

O

A A

T

T

E

N

O

I

,

I

I

o

A

D

D

o

i

I

N

T

0 °

I

I

T

T

N

1

'

N

N

T

'

E

E

E

R

R

T

T

E

E

R

R

N

R

N

R

N
N

T

R

E
R

N

E

T

N

E

E

E

^

R

E

N "

I

E

E

T

R
R

E

1

N

0

N

N

N

N

N

N

O

E
E

E

T

! I

D

I1

O

D

D

T

N

N

E cE

E

EE

R R

S

E

E

E c

L

TT

NN

TT

TT

T
T

L

.

E

L

E

E
L

L
E

T

;

E

TT

T

"R
'

E
T

NN

T T

RR

E

N

EE

E

T

« R

NN

T

T
R

R

T

R
R

R

E

E E

RR

fc
*

E

R

EE

Ef
»£

T

T T

E E

E

TT

TT
T

E

NN

E

T

E

S,

E

T

N N

T

T

N N

RR

S

E

I I

E E

i

R

R

L

V

T

N

„

S

1

l

T

N

T T

N

TT

-h

T

N

NN

h

T

l |

NN

\

E

' T

E

T

0 0

I '

\

T

.

E

L

I

T

1
N

T

T
T

N
N

E

N

N

0

o

N

R

D

l l

NN

I

S

T

E

E

S

T

T

T

E

I

D

0 °

0 °

T

"R

L

E
T

K

E

E

R

D

I

OO

S

E

E

'

f

T

T

O O

f

R

R

I

f)

T

R

I

g

F
E

S

E

i l

f

s

E

"

"
E

E

E

O

f

T

T

D

*

S

E
T

E

T

T

S

A

f

T

S

A

l

T
S

T

T

«

1

T

S

E

»

EE

E

S

D

A

-^

T

T

D

A

RR

T

T

N

D

EE

E

E

A

/

E

E

A

R

NN

N

E

D

*

N

N

D

RR

N

N

R

E

A

EE

T
T

N

A

TT

N
N

R

R

NN

*

R

R

l'

R
R

E

E

0°

E
E

E

A

R«

T
T

T

A

EE

N
N

T
N

R

TT

N

R

i

R

NN

E
E

E

l

R

E

l'

I

E

E

E

0°

T

T

R

I

'

N
N

T

N

E

l'

D

1

N

'

0°

O
O

O
O

E

O

D

D

O

'

O

D

D

E

R

A
A

A

1

R

R

R

,

O

SS

E
R

^

1

l '

E

E

0 °

VV

I

1

A *

R "

D

I

,

D .

A

S

S

A *

R

S

S

«

E

R

'

R

1

E

,

E

S

E

S

E

I

I

S

E

V

1

'

l

E

1

,

T

1

S S

E

N

N

E
E

T
T

S
S

T
T

S

T
T

R

datum

ons kenmerk

pagina

12 maart 2010

AB/ah/014

5

van de programma's wanneer reclame-inkomsten via Ster zouden verdwijnen en
het budget voor de publieke omroep zou dalen (bron BVA). De kwaliteit van de
programma's en de onafhankelijkheid van de publieke omroep wordt dus door
adverteerders erkend. Zij kunnen daardoor belangrijke doelgroepen, de
hoogopgeleide, veelal kapitaalkrachtige consument, via de publieke zenders goed
bereiken. Zij nemen de beperkte reclamemogelijkheden daarbij voor lief. Deze
"freedom of commercial speech" is, zolang er een publieke omroep is, dus ook van
wezenlijk economisch belang.
Vraag 3a
Verwacht u de komende 5 t o t 10 j a a r substantiële veranderingen i n de distributie
van audiovisuele media- niet alleen technisch gezien maar vooral ook economisch?
Wat z i j n de gevolgen voor de publieke omroep en andere spelers op de
mediamarkt?
Vraag 3b
Welke aanpassingen in w e t - e n regelgeving e n / o f de organisatie van de publieke
omroep z i j n n o d i g o m de verspreiding en p r o m o t i e van het publieke aanbod onder
de Nederlanders veilig te stellen?
Reactie Ster:
De belangrijkste ontwikkelingen in het huidige decennium zijn de digitalisering en
de invloed van internet. Aantallen zenders zijn hierdoor niet meer schaars maar,
integendeel, feitelijk oneindig geworden. Door digitalisering kan meer en
gespecificeerde content over dezelfde infrastructuur gedistribueerd worden. De
volgende stap is de verglazing van de infrastructuren van kabel en telefonie,
waardoor de distributiecapaciteit verder toeneemt. Programmatisch betekent van
analoog naar digitaal om te beginnen een verdubbeling: dezelfde analoge
programma's worden ook digitaal uitgezonden. Dat geeft technisch een beter
bee d in de huiskamer. Daaraan worden vervolgens door de kabelaars aparte
digitale (plus)pakketten toegevoegd, die niet meer analoog zijn te verkrijgen. De
volgende stap is verdere diversificatie en individualisering van het programmaaanbod waardoor een (meer) directe relatie tussen vraag en aanbod mogelijk
wordt. Tegelijkertijd zullen andere en ook individuele
financieringsmogelijkheden
(on demand) toenemen. Daarmee zal een directe band kunnen ontstaan tussen
het programma-aanbod en de consument die daarvoor op individuele basis gaat
betalen. Zoals hiervoor uiteengezet is het tempo van deze ontwikkelingen nog niet
goed te voorspellen, maar het is verstandig dat ook de publieke omroep en Ster
hierop kunnen anticiperen.
Tegen de bovengeschetste achtergrond is de vraag: Wat zijn de effecten daarvan
voor reclame via radio, televisie en andere distributiemiddelen? Vooraf, deze
effecten zijn volledig gelijk voor de commerciële en publieke reclame. Voor beide
geldt als kernpunt het creëren van bereik en het behouden daarvan op nieuwe
media, omdat dat de basis is voor het huidige businessmodel gebaseerd op
spot/blokreclame. De publieke omroep heeft als lijn uitgezet: Volg de kijkers en

5

T

T

T
T

E
E

'

E

E

R

"

R
R

T

T

"

R

T

T

E

E

E

E

E

T

L

L

L

E

L

'

E

E

E

L

V

V

E

E

E

"

I

V

V

V

I

'

S

S

,

1

I

'

S

^

1

'

E

E

S

S

I

'

E

E

R

'

E

E

R

R

A

A

D

O

D

„

I

N

0

R

«

A

A

O

O

I

.

O

R

A

A

D

D

I

I

O

o

0

I

,

.

,

N

N

N

T

R

T

'

E

E

L

L

E

E

V

V

1

'

S

S

,

'

E

E

R

R

A

A

D

O

1

,

O

o

I

,

N

N

'

T

,

'

E

E

L

^

E

E

V

V

1

'

S

S

1

'

E

E

R

»

A

A

D

0

,

I

O

O

I

I

N

N

T

T

E

E

R

E

E

V

V

1

'

S

S

.

«

A

A

OO

T

T

E

E

R

R

NN

,

'

s

S

1

'

E

L

L

1.

E

V

1

V

1

s

1

I

'

E '

E

E

E

R "

R

A

A

A

V

I

S

1

E

R

A

D

v'

,'

SS

,'

EE

RR

A*

0°

l'

S

S

I
S

1

I

E

E

I

A

R

A

D

E'

RR

A4

DD

l'

A
A

D
D

O0

, 1

N N

T T

E

E

R

0 °

!

I

NN

TT

E E

R R

N

I'

NN

TT

EE

«R

NN

NN

TT

EE

RR

NN

EE

D

l

o

D

I

O

O
O

N

E

E

E

T

T

F

T

T

S

N

E

EE

T,

Ss

T T

E[

RR

TT

Ss

T T

EE

RR

T^

^

E

EE

TT

SS

'T

NN

TT

EE

RR

NN

EE

TT

SS

T,

EE

RR

EE

SS

TT

E,

T'

RR

^

E.

T

E

R,
R

T
T

^
^

H,
^

T

E

E

RR

E

T

T

^

|

R

^

E

E

R

^

T

^

E ^

R ^

R ^

T

E

T

^

^

E ^

^

E

E

L

E
E

EE

L^

EE

V^

l

1

E

L

E
E

V
V

L

E
E

V
V

I

V

',

S
s

E

r
E

T

E

R

^

E

T

T

T

T

T

E

S

T

T

^

^

S

^

S

S S

T

^

S

S

T T

E

T

E

'

S

E E

E

T

T

T

T

T
E

T

T

S

E
N

N

E

N

E

N

N

E

NN

NN

l'

1

1^

1
I

|

1
I

s

1

l

N T
N

^

5

W

I

5

K

I

N
N

E

E
E

R
R

T

E
E

R

N

N

T

'E

s

T

^

*

^

*

*

^

^

l
L

f

S

T

.

«

ï

|

t

|

5

T

E

.

f

f

t

f

V

I

S

1

E

R

A

D

v

'

S

1

E

R

A

D

T
1

E

#

*

I

T
T

"R

f

I

N'

T

E

RR

T

N
N

N

,

,

EE

Tt

O
O

N

R

Tl

O
O

A D
A D

N

NN

NN

0°

D

E

11

R

R

N

R

N

R

R

E

R

E

R

E

E

N
R

E

E

,'

D

1

R
R

D

A

R

D

'

OO

O O

0°

D

A

A

A

R

E

R

R

R

E

I

E

I

D

E

1

D "

II

E

R

T

i

E

T

E

N

T

N

R

E

T

'

T

s

%

%

t

^

^T

«

l

^

T

f

n

L

EE

L

é

LL

O

'

I
,>

^

EE

E

E

V

E

',

R
R

I

S

1

E

R

A

D

1

S

I

E

R

A

D

A

D

S

ss

1

;

E

R

R«

EE

;

I

o
o

E

'

E
I

R
E

E

R

N

" N

' F

E

T

T

S

S

T

T

;

R

E

T

s

T

'

E

R

R

T

E

R

T

E
T

"

E

E

'

RR

TT

EE

u

EE

VV

,<

s>

,'

E

E

T

E

"R

T

T

EE

LL

EE

VV

,1

s^

,'

EE

R"

R«

/

T

E

' T

's

'T

E

E

"R

T

T

E

E

LL

EE

VV

,1

SS

,1

EE

„ «

^

^

' T

S

' T

E

E

R

R

V

E

E

LL

E E

VV

11

sS

,1

EE

RR

.A

^

i

R

T

T

E

VV

,1

SS

,1

E

R R

A A

D D

,

T

E

R

E

T

T

EE

S

S

T

T

T

T
T

T

T

S

T
E

S

E
E

R

N

T

N

E

N

R

T

^

N
R

R
E

R

E

E
E

T

E

" R

T

R

'

E

T

E

E

L

L

'

T

L

E

E

E

"

T

E

E

l

L

E

E

V

L

L

E

L

E

E
T

L
E

E
T

R

" R

T

E

T

E

E

E

E

L

L

' £

V

V

V

E

L

E

E

V v

EE

RR

AA

S

I 1

E E

R R

A A

D

'

1

E

E

R

R

A

A

D

D

1

E

E

R

R

A

A

D

D

,

I

E

R

R

A

A

R

A

A

^

0

' I

S

'

1

S

S

S

'

'

E

V

E

V

V

'

1

S

^

V

'

,

S

S

'

,

E

'

1

S

S

'

1

E

E

R

R «

11

V

L

E E

11

Ss

V

L

SS

< I

E

E

I ,

E

A A

D

D

D

D

1 '

,1

0

D

I

D

i o

I

1 O

O

1

,

„

O

' N

I

N

N

N

N

T

T

E

N

T
T

T

T

E

T

c

E

E

E

R

R

I
T

T

E

T

N

N

[

N

E

E

T

T

T
T

T

T

^

.

S

s

T

,

^

T

T

T

s

T
T

E

T
N

E

E
E

N

E

i
j

N

N

R N
R

N

R

N

N

R

N
N

N

R

R

R
R

R

R

E
E

R

E

R

E
E

«
.

E

E

E

T
T

E

E
T

N
N

T

F

N
N

N

N

E

N

N

N

N

N
I

o O

0

N

O

O

O

D

O

I

O

N

o

0°

A '

I

^

T

T

[

E

r

^

R

datum

ons kenmerk

pagina

12 maart 2010

AB/ah/014

6

luisteraars, ook op andere mediumtypen; het gaat immers om de (inhoud van de)
programma's en als de burgers die op andere manieren tot zich wensen te nemen
dan moet de publieke omroep van die andere distributiemogelijkheden gebruik
maken. Er zijn daarom ook veranderingen te verwachten in het reclame-aanbod.
De huidige spot/blokreclame zal minder passen bij de geschetste individualisering
van het aanbod. De reclamesector zal nieuwe vormen van reclame/commerciële
communicatie gaan ontwikkelen die passen bij de nieuwe mogelijkheden. Dat
betekent niet dat de huidige reclame-uitingen snel zullen verdwijnen. Het
zwaartepunt van het kijkergedrag zal nog jarenlang op het brede radio- en
televisieaanbod rusten. Daarnaast zullen andere reclame-uitingen tot ontwikkeling
worden gebracht.
Het is te verwachten dat het programma-aanbod de komende jaren een hybride
karakter krijgt: naast het collectieve aanbod (lineair) groeit het op de individuele
consument gerichte aanbod (non-lineair). Het verschil tussen vóór de decoder
(free to air en gratis) en achter de decoder (on demand en mogelijk (deels)
betaald) zal met de digitalisering kunnen verdwijnen. Voor de reclamesector (Ster
en de commerciële omroepen gezamenlijk) is een belangrijke vraag hoe de
reclamemogelijkheden met deze ontwikkelingen (kunnen) meegroeien. Ster is
reeds met deze toekomst bezig. In 2006 heeft T N O een rapport opgesteld over 'De
toekomst van reclame in een digitaal televisielandschap'. Het belangrijkste inzicht
in de mediaontwikkelingen is dat er geen sprake is van een breukvlak tussen oude
en nieuwe media. Het gaat o m een continue ontwikkeling. Wat enige tijd geleden
nieuwe media werden genoemd, zoals digitale kanalen en Uitzending Gemist, zijn
nu alweer niet weg te denken onderdelen van het reguliere rtv aanbod geworden.
De digitale ontwikkeling zal doorzetten en over een aantal jaren de normale
distributienorm zijn. Ook dan gaat het voor de publieke omroep - net zoals nu o m het substantieel bereiken van kijkers en luisteraars dat de publieke
omroepfunctie rechtvaardigt. Die situatie is eveneens interessant voor r e c l a m e net zoals nu. Er blijft ook dan reden voor een specifiek reclameregime voor een
publieke Ster zoals hiervoor aangegeven. Ster is bereid mee te onderzoeken hoe
die beperkingen er precies uit moeten zien.
Er is echter geen enkele reden reclame op de publieke (nieuwe) media uit te
sluiten. De minister verklaart uitdrukkelijk en op goede gronden dat dit niet de
bedoeling is. Uit een geactualiseerde studie van T N O blijkt dat afschaffing van de
huidige reclame bij de publieke omroep financiële compensatie van de overheid
vergt van circa 300 miljoen euro structureel. De belangrijkste overweging voor
handhaving van reclame op alle distributie- en mediavormen is het eerder
beschreven inzicht dat het nieuwe van vandaag het gewone en dominante van
morgen is. Dan is het willen afschaffen van de reclame bij zogenaamde 'nieuwe'
media te beschouwen als ondoordacht zagen aan de verkeerde kant van de tak
waarop men zit. Immers, als het veranderende distributieaanbod, zoals hiervoor
geschetst, dominant wordt, betekent het ontbreken van Ster-reclame dat de
publieke omroep in een financiële sterfhuissituatie wordt gebracht. De publieke
omroep komt dan in een financieel neergaande lijn die rechtstreeks leidt tot een
neergaand programmabudget.

S

T

E

T

E

T

E

E

E

R

R

R

R

R

R

"

T

T

T

T

E

E

E
T

E

E

E

L

E

/

VV

E

L

^

E

E

L

L

E
E

E

E

E

V

^

V
I

V

V

"

1

1

'

SS

I

S

S

1

'

I

"

1

'

1

'

S

^

S
I

1

R

EE

. "

A*

D °

l '

R

A

"

I
E

E

R
R

A

F

"
R

*
A

D

D

A
A

D
D

A

D

A

D

O
O

O
O

N

I

N
N

T
T'

rE
E

E

„R
RR

/

EE

R"

^

0

I

O
O

I

N
N

N

I

N

T

i

:

TT

i

e

T

E
E

R
R

N
N

\

T

E

E

R

R

N
E

N

N
N

N

£

E

T

T

R
E

E

N
R

.

' N

N

f

E

%

E

F

S

F

E

F

R

R

R

T

'E

T

E

%

T

'E

R

R

T

E

T

R

T

E

R

T

R

T

E

T

E

"

T

S

T

T

E

T

T

E

R

s
's

T

T

%

E

T

T

T

E

T

T

'

L

L

E

L

E

R

R

T

L

E

T

E

V

TT

E

T

I

00

'

N

N

N

1

O

1

I

|

|

N N

N

T T

T

N

E

N

'

,

E

E

E

T

R

NN

EE

RR

N

N

E
N

TT

E E

R R

N N

E E

T

E E

T T

S S

N N

E

T

E

T

E

NN

NN

EE

EE

T T

TT

S S

.

SS

T T

IF

SS

TT

T T

E
T

E

SS

r

%

TT

i

T

E

I

«

^

EE

TT

R

I

R

T

E

t

T

\

R

T

|

t

f

f

t

f

r

E

L

'

TT

EE

LL

EE

/

/

S

,

L

L

E

V
V

R
E

E

E

^

LL

EE

vV

|l

jS

,'

^t

EE

LL

EE

VV

ii

ss

,1

E
E

RR

EE

VV

1
I '1

S
SSS

,, 11

FE
EL

R "

W

II

SS

,1

E

E

R R

A A

E

E

L,

R

^T

E

E

LL

EE

F

^L

E

E

Vv

11

L

E

E

Vv

I,

SS

V v„

11 ,

'

I

S

'

V

'

S

S

I

S

1

Ss

S

S S

1 1

11

11

E E

EE

E

E

R

R

R

A A

D

R
R

„
R

A

A

R
R

A

A

D

D

A

D

'

S

I
'

1

E

E

F
R
E

E

1

E

S

1

I

E

^

'

F

1

C

1

S
I

T

E

E

L

L

E

E

V

V

'

1

S

S

'

1

E

E

1
I

1

S

I

V

1

S

1

S
s

1
1

I

E

1

R

^

1

E

R

1

E

R

A

1

E

R

A

I

R

A

D

i

R

A

D

»

D

'

D

.
R

R

A

D

R
R

A

o

D

A

O
o

D

R

A

D
D

A '

D

I

O

N

D

RR

E

E

R

R

A A

R

R

A

A

D

A

A

1

F

A

«

R

A

D

T

F

I

R

A A

D

D

T

N

T

'

E

O
"

O

1

R

N

N
N

'

N

E

E

N

D

E

T
T

T

S

T

O

|

l

N

N

T

T

EE

E

R
R

R

I

T

T

S

T
N

T

T

N

E

O

N
N

N

R
i,

N

I

R
R

E

D

D

E
E

E

D

D

D

I

F

N

D D

T

S

T

S

T

|

N

E

E E
„

V

1
V

D

EE

T
T

I

\

V

V

N

I
1

E
I

v
E

V

1

1

LT

T

V

E
L

R

o
R

E

E
E

E

1

SS

i
E

L

E

E
E

1

E

E

E

I

*

E
E

T

E

E

1

R

V

T
T

T

^

\

*

;

E

EE

R

R

V

TT

R
E

R

i

I

I

E

E

EE

T

R

E

R

T

!

R

E

I

T

E

R
E

T T

R
R

EE

T

T

R

EE

S
S

T

l

T

E

T
T
S

S

T

T

T T

S

S

T

RR

T

T

T

E

T

R

RR

N

S

E
T

•

N

R

E E

I

N
R

TT

N

T

T

N

E

R

E

E

„

T

N

T

^

RR

"

E

KW

s

E

T

R

E

EE

NN

F
E

L

I

TT

RR

E

E

'

O

NN

i i

EE

Ef

1

E

E

E

O Q

ll

00

RR

f

T

°

E

R

E

V

V

O

N

E

I

II

l

T

N

D

*

E

E

L ,

E

V
E

E

T

'

T

T

R

R

E

T

E
L

l

?

h

T

' T

F

E

D

i

f

S,
'

S

S

L

E

L
E

E

R

T

F

T

T
E

S

f

w

T

T

E

%

T

S

T

E
N

5

T

N

D D

D

E

\

S

' E

E

R

A

TT

*

T

T

T

I

D

N

f

N
N

R

D

NN

EE

O

R

A

H

TT

N

E

0 °

NN

R

E

A

N N

l'

E
E

T

R

'

0°

T
T

T

,

M"

N
N

N

O •>

, '
1

1
1

N

A

A

^0
O

I

O
O

A

D

I

I)

'

A

EE

'

D

D

R

D

*

A

A

A

R

R

R

E

D

A

D

1

E

N

D

l '

R

R

1

E

A

SS

E

'

R

D °

l '

E

,

E

E

E

R

S

1

'

AA

D

I

1

«

A

R

N

»

R

'

R

E

E

I

c
S

»

1

S

I
' S

E

. "

E

' S

^

E E

E

EE

S

1

E

I

'

1

S

S

E

V
V

V

V

1
S

'

s

E
'

E

R

V

' V

E

1

1

R
R

L
•

L

l

L

E

V

V

I

E

'

V

1

E

E

L

LL

T

T

L
L

E

T

.
T

T

T

E

E

R

R

datum

ons kenmerk

pagina

12 maart 2010

AB/ah/014

7

Vraag 4 a en vraag 4 b behelzen de organisatievorm.
Reactie Ster:
Hierover neemt Ster geen standpunt in.
Vraag 5
Welke (duurzame) samenwerking tussen de publieke omroep en verwante
journalistieke, culturele en educatieve organisaties is wenselijk en wat eist dat van
de publieke omroeporganisatie en de wetgeving*
Reactie Ster:
Ster neemt geen standpunt in over de wenselijkheid van
samenwerkingsverbanden. Ster pleit als exclusieve verkoopmaatschappij van
publieke audiovisuele content voor een helder reclameregime, ook bij
samenwerking met derden voor diezelfde publieke content.
Vraag 6
Op welke wijze dienen overheidscontrole en onafhankelijkheid van de publieke
omroep in evenwicht te worden gebracht? Is er aanleiding o m wetgeving op
ondermeer bovengenoemde onderdelen te wijzigen?
Reactie Ster:
Ster neemt geen standpunt in met betrekking tot dit issue.
Voor vragen ben ik graag beschikbaar.
Met vriendelijke groet,

Arian Buurman
algemeen directeur

S

T

T

T

E

E

E

R

R

"

T

T

T

"

E

E

E

E

T

R

E

T

L

L

L

L

E

'

E

E

E

L

,

V

V

V

V

V

V

E

E

E

1

1

1

'

S

c

s

,

1

S

'

S

S

,

^

1

'

E

1

.

F

R

1

E

1

E

L

R

R

A

A

R

R

A

A

D

D

N

D

N

T

D

N

N

T

E

T

«

A

A

D

D

I

I

O

o

N

N

T

E

T

E

T

E

E

T

R

T

S

"

T

,

'

E

E

'

E

E

L

L

E

L

E

L

L

E

E

E

E

E

V

V

I

'

V

E

L

I

E

V

1

S

/

l '

SS

,

E

V

V

1

V

V

1

'

S

S

S

S

1

'

S

1

'

S

S

1

'

E

1

'

E

E

E

RR

1

E

E

R

"

R

R

A

A

A

A

D

D

,

1

AA

R

A

DO

E

R

A

„
D

D

I

EE

RR

AA

D^

I

'

D

D

I

l

I

l

O

O

O

o

I

N

I

N

N

T

N

'

T

E

R

R

E

N

R

N

R

E

S

T

T

i i

N N

T T

E E

RR

N N

E E

E

v

!

V

S

1

s

1

I
E

E

R

I

E

T ^

, 1

N N

T

E

T

R R

E

N

T

E

E

R

i

R

1

A

R

T

T

E

R

A

T

D

I

N

o

"R

\

\

E

T

'

EE

T T

S S

T T

E E

TT

EE

RR

NN

FE

TT

SS

TT

EE

RR

E

TT

NN

,'

TT

EE

RR

^

EE

rf'

^

EE

N

T

/f

f

f

f

L

f

S

T

T

E

E

L

L

V

S

1

S

1

1

>
-

1

1

s

1

1

R

S

1

1

R

1

1

R

A

1

1

R

A

1

i

R

A

D

1

1

H

A

D

V

1

V

1

E

l
i

s
s

h

\

t

1

S

I

t

E
N

T

S

R

A

SS

l'

F'

R

A

E

T

E

^

L

R

A

0 °

R

R

N
R

N

E

T

%

'

E

E

T

T

T

T

'

T

R

E

R

T

E

E

T

R

E

T

R

E

R

E

T

L

L

E

E

E

E

L

V
v

L

E

V
E

V

V

' i

E

.

C

T

R

LT

EE

IL

i:

EE

LL

EE

E

T

VV

I1

,1

SS

,1

E

E

E

E

LL

EE

VV

l l

sS

,1

E
£

R R

A A

E

LL

EE

VV

11

SS

, 1

E E

RR

A A

D D

I I

S S

1 1

E E

R

R

A

D

H

A

D

V

E

^

V

i

0

D
0

O

D

'

E

V

I

,

S

s

I

1

c
'

S

I

s

S

E

' l

A

A

E

T

1

D

D

v

1

V

R

E

N

S S

1 1

E

E

R

R

A

1 1

1 1

R

R

A

A

D

E E

R R

A A

D

D

A

D

O

D

I

I

, 1

O

0

l

E

I

I

I

N

N
N

N

R

^

R

T

N

AA

N

DD

T

N

S
1

1

c

S

,

E
1

.
E

R
K

R

R

A

A

D

D

|

I

O

l

o

O

l

|

N

N

T

E

E

I E

R
R

T

E

I

E

T

I

E

N

RR

N

N

N

E

N

R

R

N

O

E

F.

O

D

N

o

E

E

I

T

T
T

T
'
V

i
i

N

E

s

VV

EE

T

E

V

f.

RR

R
R
«R

^ L

E

L

E

E

T

R

^T

'

V

E

R

E

R

E

E

E

T

R

T

E
' Et

T

N

E
L

T
'T

S

R

R

E
L

L

E

'

T

R

R

L

r

S

E

E

E

L

E

E

T

S

E

T

N

E

E

E

T

E

T

T

S

T

T

T
R

T

T

T

T

S

T

T

s

T

S

R

R

E

T

S

R
E

E

E

E

T

N

1

I

\

T

I

S

E

s

1

1

F

^

W

I
V

X'
E

N
N

E

V
E

R
R

R

V
E

F

T^

R R

E
E

5

R

NN

Et

T
T

S

"
r

NN

l'

RR

F E

N
N

T

,

T T

I

E

E

M N

E

E

V

E

E
L

R R

ï

E

T

E E

i

N

T

T T

}

N

'

S s

{

N

L
E

N
N

N

E

E

R
R

R

S

E

E
E

T

S

T

T

E

F

N N

T

S

I

T

N
N

E

T

T

I

E

R
R

RR

S

T

E

E

T

I

E

E

T

E
E

T

^

R R

S

T
T

I

E

E E

S

T

N
N

T

,

T T

N

O

T

N

N

T

E

I
I

N

N

T T

N

«

O
O

O

1

, I

O

A

E E

R R

1
O0

D
D

I

„ 0
O

O0

D

A

T

E E

E

R

D

A

R

E E

T T

EE

'

D

N N

N N

1

T

L

D

D

A

E

I

D

D

A

R

N

|

D

A

I
R

t

D

A
A

A

OO

R

R

«

E

N

S

D

A

R
R

"

E

A

R

E

1

R

E

'

1

E

1

S
S

1

S

1

1

'

R
E

E

O ©

i

f

1
E
E

f

S

T

oo

T

T

N

E

N

S

T

T

s
R

T

S

E

R

E

T

N

E

N

E

T

T

R
R

I

,

N

I

T

S
S

T
T

T
E

,

T

'

E

E

E

L

L

L

'

V
E

V

£

V

'

S

'
V

I

I

S

S

'

F
S

1

'

E

E

1
1

E

R

E
E

R

R
R

R

A

A

*

D

D

I

O
D

D

O

I

O

|

I

N

'

N

N

T

N

T

T

E

T

E

E

R

E

R

R

N

R

N

N

T

T

E

E

I

I

N

T

S
s

T
T

I

I

R
R