Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2852
Vragen van het lid Schouw (D66) aan de Staatssecretaris van Veiligheid en
Justitie over het rapport «Gezinnen in de knel» (ingezonden 18 juni 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Dijkhoff (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
9 juli 2015).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het artikel in de Volkskrant d.d. 12 juni 2015
«Nederland schendt verdragen voor gezinshereniging»1 en het rapport
«Gezinnen in de knel: een analyse van het belang van het kind in het
Europese en Nederlandse gezinsmigratiebeleid» van Defence for Children?2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Zo ja, wat is uw reactie op het artikel en het rapport met aanbevelingen?
Antwoord 2
Nederland handelt conform de betreffende Verdragen. Het rapport bevat het
standpunt van Defence for Children over elementen die al langer onderwerp
van debat zijn. Zowel mijn ambtsvoorganger, als ikzelf hebben op meerdere
momenten met uw Kamer van gedachten gewisseld over verschillende
elementen uit het rapport (Algemeen Overleg op 14 januari en 4 juni jl.).
De wijze waarop door de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND) wordt
getoetst aan de voorwaarden en de wijze waarop de belangenafweging
plaatsvindt zijn in overeenstemming met de Verdragen en met de bijbehorende jurisprudentie, waaraan Nederland gehouden is.
Vraag 3
Klopt het dat Nederland niet registreert in hoeveel gevallen een buitenlandse
ouder verblijf aanvraagt bij een (Nederlands) kind? Zo ja, wat is hiervoor de
reden? Bent u bereid dit voortaan wel te gaan registreren?

1

http://www.volkskrant.nl/binnenland/nederland-schendt-verdragen-voorgezinshereniging~a4072272/.
2
http://www.defenceforchildren.nl/p/140/4301/mo233-m80/%91nederland-wijstgezinsherenigingen-onterecht-af%92.

ah-tk-20142015-2852
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Antwoord 3
In het datawarehouse van de IND worden verblijfsaanvragen van ouders bij
kinderen niet als zodanig geregistreerd. Voor aanvragen van ouders voor
verblijf bij minderjarige kinderen bestaat namelijk geen apart verblijfsdoel.
Deze aanvragen worden getoetst aan artikel 8 EVRM en indien deze toets
positief uitvalt, wordt verblijf op grond van artikel 8 EVRM (gezinsleven)
verleend. Gegevens over verblijf van ouder bij kind zijn derhalve niet uit het
systeem van de IND te halen.
De inzet is dat door verdere ontwikkeling van het systeem in de toekomst
(geleidelijk) meer informatie geleverd zal kunnen worden. Bij iedere aanpassing van het systeem maak ik de afweging tussen de urgentie van de
aanpassing, de kosten en de capaciteit die met de aanpassing gemoeid zijn
en de technische stabiliteit van het systeem.
Vraag 4
Deelt u de conclusie in het rapport dat het «belang van het kind» het
zwaarstwegende belang is in een belangenafweging over gezinsmigratie,
zonder dat dit gelijk impliceert dat het «belang van het kind» op zichzelf altijd
doorslaggevend is?
Antwoord 4
Ingevolge het Verdrag voor de Rechten van het Kind (VRK) en jurisprudentie
van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens is «het belang van het
kind» een eerste overweging («a primary consideration»). Dat wil zeggen dat
in ieder geval altijd aan het belang van het kind moet worden getoetst en dat
in de algehele belangenafweging een zwaar gewicht bij dat belang moet
liggen. Dit wil evenwel niet zeggen dat dit belang in de toelatingsprocedure
dan ook de doorslag behoeft te geven ten aanzien van het verlenen van
verblijf.
Vraag 5
Bent u voornemens «het belang van het kind» uit artikel 3 van het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind op te nemen in de Vreemdelingenwetgeving en een duidelijk toetsingskader te creëren voor de aspecten die
worden meegenomen bij de vaststelling van het belang van het kind? Bent u
vervolgens bereid na te gaan of de mate van weging van deze aspecten in
lijn zijn met General Comment 14 van het VN-Kinderrechtencomité? Zo ja, op
welke termijn gaat u dit doorvoeren? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Nee, ik ben niet voornemens om het belang van het kind separaat te
codificeren in vreemdelingenwetgeving aangezien ik van oordeel ben dat de
huidige regelgeving en praktijk reeds afdoende rekening houdt met dit
belang. Ik heb de Kamer op 4 juni jl. toegezegd te bezien op welke wijze het
belang van het kind meer expliciet in de werkinstructie voor de toepassing
van artikel 8 EVRM kan worden opgenomen. Uw Kamer is hierover separaat
geïnformeerd (dossiernummer 19637 briefnummer 2020).
Een aanvullende verwijzing naar General Comment 14 van het
VN-Kinderrechtencomité lijkt mij weinig meerwaarde hebben.
Paragraaf 66 van deze Comment gaat specifiek over migratie: «[...] preservation of the family unit should be taken into account when assessing the best
interests of the child in decisions on family reunification».
Uiteraard is hiervan sprake in het besluitvormingsproces binnen de
Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Er wordt een individuele zaaksanalyse gemaakt, waarbij alle betrokkenen de gelegenheid krijgen – zo nodig met
behulp van rechtsbijstand – de voor hen relevante belangen toe te lichten. Bij
het maken van deze belangenafweging wordt veel gewicht toegekend aan het
bijeenhouden van het gezin. Dat laatste laat uiteraard onverlet dat tevens
gewicht mag worden toegekend aan het niet voldoen aan formele voorwaarden voor gezinshereniging.
Vraag 6
Kunt u de toetsing «het belang van het kind» opnemen in wetgeving en/of
het beleid ten aanzien van artikel 8 van het Europees Verdrag voor de
Rechten van de Mens en fundamentele Vrijheden (EVRM) aanpassen, waarbij
tevens het criterium uit de Jeunesse-zaak van het Europees Hof voor de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Rechten van Mens wordt opgenomen dat bij iedere beslissing moet worden
gekeken naar de uitvoerbaarheid, haalbaarheid en proportionaliteit van een
beslissing?
Antwoord 6
Zie het antwoord op vraag 5.
Het aangehaalde criterium uit de Jeunesse-uitspraak van het EHRM is geen
nieuw criterium. Om de beslismedewerkers van de IND nader te instrueren
over de gevolgen van de Jeunesse uitspraak van het EHRM heb ik dit
criterium opgenomen in de Handleiding 8 EVRM (blz.3. Ik verwijs hiervoor
naar de brief van mijn ambtsvoorganger van 30 oktober 2014.
Vraag 7
Deelt u de stelling uit het rapport dat de Nederlandse wetgeving nog niet in
overeenstemming is met de artikelen 5, vijfde lid en artikel 17 van de
Gezinsherenigingsrichtlijn (GRi) en dat deze artikelen niet geïmplementeerd
kunnen worden door te verwijzen naar de toets aan artikel 8 EVRM? Zo ja,
bent u voornemens typerende artikelen uit deze richtlijn die verplichten tot
een individuele belangenafweging zoals artikel 5 lid 5 GRi en artikel 17 GRi
voor alle gezinsmigratiezaken over te nemen in Nederlandse wet- of
regelgeving? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Nee. Volgens het Hof van Justitie van de Europese Unie vereist omzetting
van een richtlijn in nationale wetgeving niet noodzakelijkerwijs in elke lidstaat
een optreden van de wetgever.4 Volgens het Verdrag betreffende de Werking
van de Europese Unie zijn lidstaten bevoegd om voor de uitvoering van de
richtlijnen de vorm en de middelen te kiezen waarmee het door de richtlijnen
nagestreefde resultaat het best kan worden bereikt. Uiteindelijk gaat het erom
dat het nuttig effect wordt bereikt. Bij de implementatie van de richtlijn is
ervan uitgegaan dat het apart benoemen van deze beide artikelen in de
regelgeving niet noodzakelijk is. De Europese Commissie heeft aangegeven5
dat deze artikelen aansluiten bij respectievelijk artikel 3 VRK en artikel 8
EVRM.
Voor de Commissie was dit reden op te merken dat het aanbeveling verdient
om bij de afweging van belangen uit te gaan van de interpretatie van artikel 8
EVRM.
Ook heeft het Hof van Justitie van de EU overwogen dat de criteria van
artikel 17 van de richtlijn corresponderen met die van artikel 8 EVRM.6
Door de wijze waarop een aanvraag wordt getoetst aan de Vreemdelingenwet
2000 (Vw), de artikelen 4:84 Algemene wet bestuursrecht (Awb) en 3:4 Awb
en artikel 8 EVRM en deze beoordeling aansluit op de artikelen 5, lid 5 en 17
van de richtlijn zie ik geen noodzaak beide artikelen op te nemen in het
Vreemdelingenbesluit 2000.

3

http://www.defenceforchildren.nl/p/140/4301/mo233-m80/%91nederland-wijstgezinsherenigingen-onterecht-af%92.
4
HvJ EU, C-233/00, r.o. 76, idem C-456/03, r.o. 51.
5
Commissiedocument COM(1999) 638, blz. 19 slotzin en slotzin blz. 23–24.
6
24.13HvJ 27 juni 2006, nr. C-540/03, punt 64. De Franse taalversie, de procestaal, is het meest
precies: «de tels critères [de l’article 17 de la directive] correspondent à ceux pris en considération par la Cour Européenne des droits de l’homme lorsqu’elle vérifie si un État, qui a refusé
une demande de regroupement familial, a correctement mis en balance les intérêts en
présence.»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3