Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

28 807

Vogelpest (Aviaire influenza)

Nr. 214

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 december 2017
Hoogpathogene vogelgriep (HPAI) is de laatste jaren een continue
dreiging met een grote impact voor de pluimveehouderij in Nederland en
Europa. Met deze brief informeer ik u over de stand van zaken over HPAI.
Met deze brief geef ik tevens invulling aan de motie van de leden Lodders,
Geurts en Graus voor de uitgaven van de HPAI uitbraken eind 2016
(Kamerstuk 34 570, nr. 13).
Advies deskundigengroep dierziekten vogelgriep
De deskundigengroep dierziekten heeft op 31 oktober 2017 vergaderd
over een onderzoek van de Universiteit Utrecht (UU) en over de huidige
epidemiologische HPAI-situatie.
Op verzoek van mijn ministerie heeft de UU een studie gedaan naar de
HPAI H5N8 uitbraken in 2016. Het doel van de analyse was om meer
inzicht te krijgen in mogelijke risicofactoren voor virusinsleep. Een
vergelijkbare analyse is eind 2014 uitgevoerd. Ten opzichte van deze
eerdere is de laatste studie uitgebreid met een analyse van Sovon
Vogelonderzoek Nederland van de aantallen en soorten wilde watervogels
in de omgeving van de besmette pluimveebedrijven. Eén van de
conclusies is dat rond de besmette bedrijven veel meer smienten en
andere wilde watervogelsoorten aanwezig waren dan rond vergelijkbare
bedrijven in de rest van Nederland of andere vergelijkbare waterrijke
gebieden. De deskundigen zijn gereserveerd over al te harde uitspraken
over de aanwezigheid van smienten en het risico op insleep van HPAI,
maar concluderen wel dat rondom bedrijven in waterrijke gebieden veel
risicovogels voorkomen en dat daar een hoog risico op infectie aannemelijk is.
De deskundigen geven verder aan dat ten opzichte van de afgelopen
maanden er geen aanwijzingen zijn dat de virusdruk van het HPAI-virus in
Noordwest-Europa is toegenomen. Zij wijzen wel op het risico van grote

kst-28807-214
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 28 807, nr. 214

1

aantallen watervogels, die in groepen leven. Er overwinteren in Nederland
erg veel watervogels (trekvogels). En veel in Nederland aanwezige
watervogelsoorten komen ’s winters in groepen bij elkaar. Als deze grote
groepen vogels in aanraking komen met HPAI-virus, kan dat virus op grote
schaal vermeerderen. Hoe de HPAI-virus dreiging zich de komende
maanden zal ontwikkelen, is echter moeilijk te voorspellen. Extra aandacht
voor monitoring van dode en zieke vogels is daarom van belang.
De deskundigen wijzen op het belang van het volgen van de situatie in de
landen op de trekroute van vogels uit Rusland, de Baltische staten, Polen,
Noord-Duitsland en het zuiden van Scandinavië. Ik heb de pluimveesector
geïnformeerd over het advies van de deskundigengroep dierziekten. Het
verslag van de deskundigengroep is samen met een samenvatting van het
onderzoek van de UU te vinden op de website van deskundigengroep
(www.deskundigengroepdierziekten.nl).
Maatregelen vogelgriep
De in 2016 ingestelde bioveiligheidsmaatregelen voor stal- en erfbetreders
van pluimveebedrijven zijn nog steeds van kracht. Deze hygiënemaatregelen zijn van belang om de insleep van allerlei pluimveeziekten,
waaronder vogelgriep, te voorkomen. De pluimveesector erkent het
belang van de hygiënemaatregelen en blijft zich inspannen om insleep
van vogelgriep te voorkomen.
Gezien de huidige situatie en conclusies van de deskundigen vind ik het
op dit moment niet nodig aanvullende maatregelen, zoals een ophokplicht, in te stellen. De epidemiologische situatie en actuele ontwikkelingen met betrekking tot vogelgriep in Europa en Nederland worden door
mijn departement nauwlettend in de gaten gehouden. Ook wordt er in
Nederland op dit moment extra aandacht geschonken aan het melden en
onderzoeken van dood gevonden wilde watervogels. Ik zal laten onderzoeken of het mogelijk is om op basis van de huidige kennis risicogebieden in Nederland aan te wijzen en ook nagaan of risicogebaseerde
maatregelen, zoals een regionale ophokplicht, praktisch uitvoerbaar zijn.
Evaluatie en toekomststrategie
Bureau Berenschot rond de evaluatie van de aanpak van de vogelgriepuitbraken 2016/2017 begin december af. Ik zal het rapport met mijn reactie in
december aan de Tweede Kamer sturen.
De pluimveesector heeft aangegeven met andere belangenpartijen te
willen werken aan een toekomststrategie in verband met een voortdurende vogelgriepdreiging. Mijn departement is daarbij betrokken. Centrale
vraag is wat de structurele dreiging van HPAI voor de pluimveesector
betekent (diergezondheid, dierenwelzijn en economisch) en op welke
manier negatieve effecten kunnen worden beperkt. U wordt daar op een
later tijdstip nader over geïnformeerd.
Motie met Kamerstuk 34 570 nr. 13 van de leden Lodders, Geurts
en Graus
Naar aanleiding van motie van de leden Lodders, Geurts en Graus geef ik
u bij deze brief een gedetailleerd overzicht van de uitgaven van de
hoog-pathogene vogelgriep uitbraak 2016/2017, zie bijlage 1 (Kamerstuk
34 570, nr. 13). In de motie werd verzocht om bij de bestrijding van een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 28 807, nr. 214

2

besmettelijke dierziekte inzichtelijk te maken welke uitgaven zijn gedaan
op de verschillende onderdelen in het proces van aanpak, ruiming en
logistiek bij uitbraak en bestrijding besmettelijke dierziekten.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
C.J. Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 28 807, nr. 214

3

BIJLAGE 1:

UITGAVEN BESTRIJDING VOGELGRIEP 2016/17
Uitgavenposten

Kosten (euro)

Aanschaf Stickers
Aanschaf verbruiksgoederen dierenarts
Cateringkosten
Destructie kadavers
Dierenartsen(praktijken) (DAP)
Dodingsapparatuur op maatregellocatie
Huur douche en toilet
Inhuur loonwerkersbedrijven
Inhuur overig personeel
Inhuur ruimingsploegen
Inhuur taxateurs
Klein materieel
Laboratoriumonderzoek
Ongediertebestrijding
Plaatsen borden
Quarantaine personeel
Reinigen en ontsmetten
schade bij ruimen excl. Btw
Schadeloosstelling Dieren
Schadeloosstelling overig
Transport kadavers
Transport overig
Uitvoeringskosten nVWA
Verbranding Overig
Verbranding Veevoeder
Griep vaccinaties
Eindtotaal

2.766,43
2.816,88
85.384,72
32.793,62
2.054,24
1.127.305,66
52.284,18
121.086,29
4.520,43
157.553,79
23.119,66
26.018,75
61.400,85
30.948,05
139.200,10
25.103,72
228.168,45
42.294,23
2.801.754,95
189.100,23
75.507,18
106.957,64
256.011,24
69.537,64
486,37
18.999,37
5.683.174,67

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 28 807, nr. 214

4