DEPARTEMENTAAL VERTROUWELIJK

Aan
Van

MINDEF

TER BESLISSING

DGB

Afgestemd met
☒
In afschrift aan

CDS, DJZ, DCO, HDFC, HDP

Datum
18 december 2023

STAS

Onze referentie
BS2023037944
Opgesteld door

Nota

Inrichting meldstructuur burgerslachtoffers
@mindef.nl
Aantal bijlagen
1

Aanleiding


Op 24 oktober jl. heeft u de Kamer gemeld dat er z.s.m. een update volgt over de
toezegging te bezien of bestaande meldstructuren bij vermoedens van burgerslachtoffers
inzichtelijker en toegankelijker te maken zijn (Kamerstuk 29725, nr. 943).

Geadviseerd besluit









U wordt geadviseerd om voor reeds beëindigde artikel 100 inzet een loketfunctie in te
richten voor partijen buiten Defensie, zoals ngo’s en slachtoffers/nabestaanden, zodat
duidelijk is waar zij vermoedens van burgerslachtoffers bij Nederland kunnen melden.
U wordt geadviseerd om voor aanvang van toekomstige artikel 100 missies in
coalitieverband in te zetten op de mogelijkheid om te melden bij een centraal loket van de
betreffende coalitie.
U wordt geadviseerd om de huidige mogelijkheden voor militairen (veteranen in werkelijke
dienst en post-actieve veteranen) om te melden breder onder de aandacht te brengen en geen
nieuw loket voor hen in te stellen.
U wordt geadviseerd om voor alle meldingen beter vast te leggen wat het achterliggende proces
van behandeling is (de backoffice).
U wordt geadviseerd de Kamer door middel van bijgaande brief hierover te informeren.

Kernpunten
Meldingen militairen





Voor militairen (veteranen in werkelijke dienst en post-actieve veteranen) geldt dat de
loketfunctie voldoende is ingericht. Zij hebben meerdere mogelijkheden om vermoedens van
burgerslachtoffers te melden. Meldingen kunnen verlopen via de commandantenlijn, Melding
Voorval, Meldpunt Integriteit Defensie, of het Veteranenloket van het Nederlands Veteranen
Instituut (NLVi).
De aanwezigheid van meerdere opties stelt de melder in staat afhankelijk van de aard van
de melding, de context en de eigen positie een meldpunt te kiezen.
Wel kan Defensie de huidige mogelijkheden om te melden nog breder onder de aandacht
brengen. Met extra aandacht kunt u een belangrijk signaal afgeven dat Defensie het thema
burgerslachtoffers serieus neemt en voor militairen klaar staat. Defensie kan militairen in
dienst informeren over huidige mogelijkheden via intranet, (e-)magazines, brieven en het NLVi
kan post-actieve veteranen informeren.

Meldingen partijen buiten Defensie


Media kunnen via hun eigen netwerk van Defensiewoordvoerders of via de website van
Defensie vragen stellen over eventuele vermoedens van burgerslachtoffers. Advocaten
weten hun weg via Directie Juridische Zaken en de Rechtbank goed te vinden.

Pagina 1 van 3

DEPARTEMENTAAL VERTROUWELIJK

DEPARTEMENTAAL VERTROUWELIJK
Datum
18 december 2023
Onze referentie
BS2023037944










Op dit moment hebben ngo’s en slachtoffers/nabestaande (partijen buiten Defensie) geen
duidelijk loket om vermoedens van burgerslachtoffers te melden.
In lijn met de verhoogde transparantie die onderdeel is van het Stappenplan
burgerslachtoffers (Kamerstuk 29 521, nr. 442), moet ook voor partijen buiten Defensie
helder zijn waar zij vermoedens van burgerslachtoffers kunnen melden over reeds
beëindigde artikel 100 inzet.
Voor toekomstige artikel 100 inzet, waarbij het risico op burgerslachtoffers substantieel is, is
het van belang dat partijen buiten Defensie al gedurende de inzet meldingen kunnen doen.
Omdat Nederland voornamelijk in coalitieverband optreedt, is het wenselijk dat melders zich
in eerste instantie kunnen melden bij de betreffende coalitie. Mocht een betreffende coalitie
een meldstructuur niet adequaat kunnen inregelen, wordt u geadviseerd dit bij Defensie te
faciliteren.
Voordelen van een loket voor partijen buiten Defensie
o Als moderne krijgsmacht is het van belang dat Defensie verantwoording af kan
leggen voor wapeninzet. Partijen buiten Defensie bezitten mogelijk aanvullende
informatie die onderzoek naar de gevolgen van wapeninzet kan verbeteren.
o Meldingen aannemen van externe partijen en deze adequaat afhandelen vergroot de
legitimiteit van de krijgsmacht.
Nadelen van een loket voor partijen buiten Defensie
o Op dit moment is niet bekend dat partnerlanden anders dan de VS, meldingen van
vermoedens van burgerslachtoffers aannemen van externe partijen. Het is dus
mogelijk dat meldingen over de wapeninzet van andere landen bij Defensie
binnenkomen. Deze kunnen echter niet door Defensie worden behandeld.
o Het risico bestaat dat men onterecht gebruik maakt van een loketfunctie. Het filteren
van terechte meldingen is potentieel tijdrovend.

Toelichting




De precieze wijze van het aannemen van meldingen van partijen buiten Defensie wordt
verder uitgezocht. Het is van belang dat er voldoende personele capaciteit en expertise
bestaat voor adequate en tijdige afhandeling van meldingen. Bij voorkeur vloeit een
backoffice voor vermoedens van burgerslachtoffers in reeds bestaande structuren. Ook is het
van belang dat de backoffice van huidige meldstructuren formeel wordt vastgelegd.
Waar en hoe partijen buiten Defensie vermoedens kunnen melden, kan kenbaar worden
gemaakt via de Defensie website, (sociale) mediakanalen en relevante ngo’s.

Financiële overwegingen


Het uitgangspunt is om zoveel mogelijk van de bestaande structuren en processen om meldingen
te doen gebruik te blijven maken. Bij nadere uitwerking van een verbeterde meldstructuur zal
separaat moeten worden besloten over de financiële gevolgen.

Juridische overwegingen


Bij het inrichten van een loket voor partijen buiten Defensie zullen de verplichte waarborgen
op basis van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) in acht worden
genomen.

Communicatie




DCo voorziet voor het versturen van deze Kamerbrief geen actieve communicatie in de vorm
van een nieuwsbericht of sociale media.
DCo kan Defensiepersoneel aanvullend informeren over bestaande meldingsmogelijkheden.
Afhankelijk van uw besluit kan DCo een loket voor partijen buiten Defensie onder de
aandacht brengen, bijvoorbeeld via de Defensiewebsite.

Informatie die niet openbaar wordt gemaakt
Persoonsgegevens van de steller en ondertekenaar worden gelakt vanwege bescherming
persoonlijke levenssfeer.
Pagina 2 van 3

DEPARTEMENTAAL VERTROUWELIJK

DEPARTEMENTAAL VERTROUWELIJK
Datum
18 december 2023
Onze referentie
BS2023037944

DE DIRECTEUR-GENERAAL BELEID

Pagina 3 van 3

DEPARTEMENTAAL VERTROUWELIJK