Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

202
Vragen van de leden Timmermans en Dikkers (beiden PvdA) aan de minister
van Buitenlandse Zaken en de staatssecretaris van Economische Zaken,
Landbouw en Innovatie over het bericht dat energiebedrijven nog steeds niet
openbaar maken of ze bloedkolen gebruiken (ingezonden 15 augustus 2012).
Antwoord van staatssecretaris Bleker (Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie), mede namens de minister van Buitenlandse Zaken (ontvangen
4 oktober 2012).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht getiteld «Geen schone handen bij import
steenkool»?1
Antwoord
Ja.
Vraag 2
Klopt het bericht dat energiemaatschappijen na een al bijna twee jaar
durende kolendialoog nog steeds niet openbaar maken of ze wel of geen
bloedkolen gebruiken? Zo ja, deelt u de mening dat dit zo snel mogelijk moet
veranderen? Zo nee, welke energiemaatschappijen maken mogelijk gebruik
van bloedkolen uit Colombia of andere landen?
Antwoord
Bij de beantwoording ga ik ervan uit dat u met het woord «bloedkolen» doelt
op steenkool van mijnbouwbedrijven die ervan worden verdacht betrokken te
zijn bij mensenrechtenschendingen.
Ik verwacht dat binnen de steenkooldialoog stappen worden gezet die
beantwoorden aan de OESO-richtlijnen voor Multinationale Ondernemingen.
Bedrijven worden geacht risicoanalyses van hun keten te maken en adequate
maatregelen te nemen om geïdentificeerde risico’s te vermijden. In de
steenkooldialoog is afgesproken om te werken aan het verbeteren van de
transparantie over de steenkoolketen. De energiebedrijven zijn in de
steenkooldialoog met een voorstel gekomen om op geaggregeerde wijze
bekend te maken uit welke mijnen zij steenkool betrekken. Informatie over de
specifieke leveranciers van steenkolen aan energiebedrijven is, volgens
laatstgenoemden, commercieel gevoelig. Daarnaast wordt gewerkt aan een
1

ah-tk-20122013-202
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

de Telegraaf, 14 augustus 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

verbeterde beoordelingsmethode van de maatschappelijke aspecten van de
steenkoolwinning door individuele mijnbouwbedrijven.
Vraag 3
Deelt u de mening dat het strafbaar moet worden gesteld wanneer Nederlandse en Europese energiemaatschappijen willens en wetens bloedkolen,
waar grove mensenrechtenschendingen aan kleven, importeren en/of
gebruiken? Zo ja, op welke wijze gaat u hier voor zorgen? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord
Nee, zelfregulering op basis van dialoog heeft mijn voorkeur. Conform de
OESO-richtlijnen ga ik ervan uit dat de energiemaatschappijen de urgentie
van te nemen maatregelen relateren aan de ernst van de vermeende
mensenrechtenschendingen. Bedrijven worden geacht risicoanalyses van hun
keten te maken en adequate maatregelen te nemen om geïdentificeerde
risico’s te vermijden.
Vraag 4
Op welke wijze stimuleert u actief dat energiebedrijven wel gaan rapporteren
of ze bloedkolen importeren en/of gebruiken om elektriciteit op te wekken?
Antwoord
Ik ben positief over de steenkooldialoog, waaraan naast bedrijven ook de
vakbonden en verscheidene NGO’s deelnemen. Langs die weg kan zelfregulering qua doelmatigheid het beste worden gerealiseerd.
Vraag 5
Kunt u als waarnemer bij de kolendialoog in uw antwoord aangeven welke
concrete resultaten de dialoog de afgelopen twee jaar heeft geboekt en wat
de planning is tot het einde van de dialoog? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
De dialoog loopt naar verwachting nog tot eind 2012. Op dit moment heeft de
steenkooldialoog de volgende resultaten geboekt:
– Er is door de deelnemers aan de dialoog een gezamenlijk inventarisatie
gemaakt van de belangrijkste MVO- kwesties die spelen bij de winning
van steenkolen;
– Men werkt met externe deskundigen aan een protocol voor het uitvoeren
van inspecties bij mijnen. Deze inspecties hebben betrekking op de eerder
genoemde inventarisatie van MVO-kwesties;
– Er zijn 25 relevante mijnen benaderd voor een proefinspectie. Met een
aantal mijnen wordt inmiddels gesproken over hun medewerking; de
eerste reacties zijn in beginsel positief.
– Eind september presenteren de energiebedrijven de resultaten van hun
transparantievoorstel van maart 2012 waarbij op geaggregeerde wijze
bekend wordt gemaakt uit welke mijnen zij hun steenkool betrekken.
Vraag 6
Klopt het bericht dat sommige Nederlandse energiemaatschappijen kolen
gebruiken afkomstig uit Colombiaanse mijnen van het bedrijf Drummond dat
in de Verenigde Staten wordt aangeklaagd wegens betrokkenheid bij grove
mensenrechtenschendingen en het vermoorden van vakbondsleden in dat
land? Zo ja, welke Nederlandse energiemaatschappijen maken gebruik van
deze kolen en wat vindt u daarvan?
Antwoord
Navraag bij EnergieNederland leert dat er Nederlandse energiebedrijven zijn
die steenkolen gebruiken die afkomstig zijn van Colombiaanse mijnen van
Drummond. Drummond is in de Verenigde Staten en Colombia aangeklaagd
wegens vermeende betrokkenheid bij mensenrechtenschendingen in 2001. In
deze rechtzaken is nog geen uitspraak gedaan. In een eerdere rechtzaak in de
Verenigde Staten over dezelfde kwestie is Drummond in 2007 vrijgesproken.
De afgelopen jaren hebben zich geen ernstige incidenten van vermeende
mensenrechtenschendingen voorgedaan. Nederlandse bedrijven die kolen
importeren uit Colombia laten periodieke audits uitvoeren, waarin ook sociale

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

en mileuaspecten worden beoordeeld. In het kader van de steenkooldialoog
worden tussen de deelnemende mijnbouwbedrijven, energiebedrijven,
vakbonden en NGOs verdere afspraken gemaakt om gezamenlijke audits uit
te voeren. Indien de steenkooldialoog op afzienbare tijd werkbare afspraken
gaat vastleggen en uitvoeren, zal dit de beste basis bieden voor toekomstige
verbeteringen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3