Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3595
Vragen van de leden Futselaar en Van Gerven (beiden SP) aan de Ministers
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport over het bericht «Zorgen om luchtvervuiling in Brabant en Limburg:
«Wat als er een tweede golf komt en het aantal doden hier weer hoger ligt?»
(ingezonden 18 mei 2020).
Antwoord van Minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit),
mede namens de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de
Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat (ontvangen 21 juli 2020).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Zorgen om luchtvervuiling in
Brabant en Limburg: «Wat als er een tweede golf komt en het aantal doden
hier weer hoger ligt?»?»1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u zich voorstellen dat inwoners van Limburg en Brabant bovenmatig
bezorgd zijn over een heropleving van COVID-19, met name in hun directe
woonomgeving die zwaar is getroffen door de pandemie?
Antwoord 2
Ik kan mij voorstellen dat bewoners in zwaar getroffen regio’s, zoals Limburg
en Noord-Brabant, bezorgd zijn over een heropleving van COVID-19. Door de
maatregelen op advies van de experts stapsgewijs en gecontroleerd te
versoepelen, maar ook door het testen en bron- en contactonderzoek wordt
getracht een tweede golf van het virus te voorkomen.

1

ah-tk-20192020-3595
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

AD.nl, 15 mei 2020, Zorgen om luchtvervuiling in Brabant en Limburg: «Wat als er een tweede
golf komt en het aantal doden hier weer hoger ligt?»: https://www.ad.nl/binnenland/zorgen-omluchtvervuiling-in-brabant-en-limburg-wat-als-er-een-tweede-golf-komt-en-het-aantal-dodenhier-weer-hoger-ligt~a2172726/?referrer=https://www.google.nl/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Vraag 3
Kunt u aangeven hoe lang het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
(RIVM) bij benadering bezig zal zijn met het door u aangekondigde onderzoek
naar de eventuele relatie tussen luchtkwaliteit, veehouderij en gevoeligheid
van mensen voor COVID-19?2
Antwoord 3
Zoals ik in mijn brief «COVID-19 en mogelijke relatie met dieren» van 22 april
jongstleden (Kamerstuk 28 286, nr. 1088) heb aangegeven, is het RIVM
gevraagd een verkenning uit te voeren naar de onderzoeksmogelijkheden
aangaande de relatie luchtkwaliteit, veehouderijen en COVID-19. Dit betreft
een complex vraagstuk. Ik ben met het RIVM in gesprek over de onderzoeksmogelijkheden. Nadat deze in kaart zijn gebracht zullen mijn collega’s van
I&W en VWS en ikzelf besluiten of en zo ja, welke onderzoeken we willen
uitzetten bij het RIVM. Daarbij worden de regionale partijen zoals de provincie
Noord-Brabant en de GGD betrokken. Uw Kamer wordt daarover geïnformeerd.
Vraag 4
Welke mogelijkheden ziet u om in afwachting van de resultaten van dit
onderzoek te starten met het verbeteren van de luchtkwaliteit, bijvoorbeeld
door te beginnen met het inkrimpen van de veestapel in de meest veedichte
gebieden?
Antwoord 4
Het is bekend dat luchtverontreiniging in het algemeen kan leiden tot een
verhoogd risico op ziekte en sterfte. Daarom heeft het verbeteren van de
luchtkwaliteit ten behoeve van de gezondheid de volle aandacht. Met het
Schone Lucht Akkoord (hierna: SLA) zet het kabinet samen met decentrale
overheden zich in om voor alle inwoners van Nederland de luchtkwaliteit te
verbeteren zodat de gezondheidsschade door luchtverontreiniging minder
wordt. Binnen het SLA wordt ingezet op de belangrijkste bronnen van
luchtverontreiniging voor de impact op gezondheid zoals verkeer, landbouw,
houtstook en industrie.
De maatregelen in het kader van de stikstofaanpak, de verduurzaming van de
veehouderij (middels stalinnovaties) en het Klimaatakkoord zullen eveneens
bijdragen aan de verbetering van de luchtkwaliteit.
Vraag 5
Bent u bereid om de Kamer te informeren over de resultaten van tot op
heden uitgevoerde internationale onderzoeken naar de relatie tussen
luchtkwaliteit en risico’s op besmetting met COVID-19 en de effecten op
medische schade daardoor?
Antwoord 5
Zoals de Staatssecretaris van I&W heeft aangegeven in haar brief van 4 mei
jongstleden in antwoord op de vragen van het lid Van Esch (PvdD) (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 2667) zal uw Kamer geïnformeerd worden over welk onderzoek er in internationaal verband (MultiCountry Multi-City Collaborative Research Network) uitgevoerd zal worden
naar de relatie tussen luchtkwaliteit en COVID-19.
Vraag 6
Is het uitgesloten dat mensen die werken in een nertsenfokkerij besmet
kunnen raken door met het coronavirus besmette nertsen?
Antwoord 6
Nee. Er zijn tot op heden op 25 locaties een besmetting met SARS-CoV-2 bij
nertsen aangetroffen. Op twee locaties is naar alle waarschijnlijkheid
SARS-CoV-2 overgegaan van nerts naar mens. Op beide locaties heeft de
infectie waarschijnlijk plaatsgevonden toen nog niet bekend was dat nertsen
op dit bedrijf besmet waren en er nog geen persoonlijke beschermingsmidde-

2

Brief regering, 22 april 2020, COVID-19 en mogelijke relatie met dieren: Kamerstuk 28 286,
nr. 1088

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

len werden gebruikt. Inmiddels is het gebruik van niet medische mondkapjes
en gezichtsschermen op alle nertsenbedrijven verplicht. Daarnaast zal de
NVWA het toezicht op de naleving van de maatregelen ter voorkoming van
infectie van nertsen met SARS-CoV-2 intensiveren. Naast het traceringsonderzoek dat door de NVWA en GGD wordt gedaan zal de Faculteit Diergeneeskunde de komende tijd op alle besmette bedrijven nog uitgebreider onderzoek doen om introductieroutes te achterhalen.
Vraag 7
Wat is de medische stand van zaken met betrekking tot de overdracht van het
COVID-19 virus?
Antwoord 7
Het SARS-CoV-2-virus verspreidt zich vooral via druppels in de lucht en
mogelijk via oppervlaktes. De stuwende kracht achter de uitbraak van
COVID-19 is de mens-op-mens overdracht. Daarnaast zijn er nertsenbedrijven
positief getest voor SARS-CoV-2, waarbij het aannemelijk is dat de nertsen
via verzorgers besmet zijn geraakt. Zoals ik in het antwoord op vraag 6 heb
aangegeven, hebben er naar alle waarschijnlijkheid vervolgens ook enkele
besmettingen van nerts op mens plaatsgevonden.
Vraag 8
Deelt u de mening dat de bedrijfsactiviteiten van de nertsenhouderijen waar
SARS-CoV-2 aangetroffen is bij dieren versneld afgebouwd dienen te worden
in aanloop naar het verbod op pelsdierhouderij, gezien de omstandigheden in
het gebied en de mogelijke risico’s tot besmetting van andere nertsenhouderijen en het aldaar werkzame personeel?
Antwoord 8
Besmette nertsenbedrijven worden geruimd. Zoals ik in mijn brief «Reactie op
aangenomen moties over COVID-19 gerelateerd aan slachthuizen en de
nertsenhouderij» van 1 juli jongstleden (Kamerstuk 28 286, nr. 1120) heb
aangegeven, onderzoek ik of en zo ja hoe een stoppersregeling kan worden
vormgegeven waarmee deze bedrijven op korte termijn vrijwillig hun
bedrijfsvoering kunnen beëindigen. Het kabinet is voornemens om in
augustus aanstaande een besluit te nemen over de stoppersregeling en de
Kamer daarover te informeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3