Landspakket
Curaçao
Uitvoeringsagenda
1 januari – 31 maart 2024

Op 4 april 2023 zijn Aruba, Curaçao, Sint-Maarten en Nederland in het kader van de
implementatie van de landspakketten voor de uitvoering van hervormingen in de
publieke sector van de Caribische landen van het Koninkrijk een nieuwe fase gestart
middels de ondertekening van de Onderlinge regeling samenwerking bij hervormingen.
Deze onderlinge regeling vormt de basis waarop de Caribische landen in het Koninkrijk
en Nederland met elkaar samenwerken bij de uitvoering van genoemde hervormingen
en heeft eigenaarschap, gelijkwaardigheid, gemeenschappelijkheid als leidende
beginselen.
Voor u ligt de Uitvoeringsagenda van Curaçao voor het eerste kwartaal van het jaar
2024. De focus in het eerste kwartaal van 2024 ligt op de onderstaande beoogde
resultaten.
In het kader van de verbetering van het financieel beheer wordt gestart met de
implementatie van de aanbevelingen uit de doorlichting van het begrotingsproces.
Daarnaast wordt gestaag doorgewerkt aan het oplossen van de knelpunten om te
komen tot een getrouwe en tijdige jaarrekening.
Het implementatieplan “Verbeteren Functioneren Overheid” en het daarbij behorende
dekkingsplan, alsmede het huisvestingsplan, zijn in november 2023 door de Raad van
Ministers goedgekeurd. Op basis daarvan kan in 2024 gestart worden met het
ontwerpen en de inrichting van het Directoraat Topkader en de uitwerking van de
interne dienstverlening en bedrijfsvoering. Tevens moeten in 2024 grote stappen
worden gemaakt richting een digitale overheidsomgeving en de digitale dienstverlening
door de overheid. In het eerste kwartaal van 2024 wordt daartoe onder andere een
plan van aanpak voor het ‘data exchange’ project afgerond, zal worden gestart met de
implementatie van M365 en een inrichtingsplan voor de directie informatievoorziening.
De uitvoering van het hervormingsplan voor de Belastingdienst voorziet in het eerste
kwartaal in een aantal belangrijke stappen om de organisatiestructuur te hervormen
met het oog op een effectievere werkwijze en een verbetering van de dienstverlening,
waardoor een verhoging van de belastinginkomsten mogelijk wordt. In het eerste
kwartaal worden voorts enige noodzakelijke aanpassingen in de belastingwetgeving aan
de Staten ter goedkeuring aangeboden.

Ook het advies inzake de verduurzaming van sociale fondsen is eind 2023 aangeboden
aan de Raad van Ministers ten behoeve van besluitvorming gedurende de eerste maanden
van 2024, hetgeen gevolgd zal worden door de opstelling van een plan van aanpak.
De implementatie van het programma ter verbetering van het ondernemerschapsklimaat
is reeds gestart. In het nieuwe jaar wordt onder meer ingezet op de keten voor het
aantrekken van kennismigranten.
In het kader van de optimalisatie van het grond- en ruimtelijke planningsbeleid wordt een
pilotproject afgerond waarbij gepoogd is illegaal geoccupeerde overheidsgronden te
formaliseren. Verder wordt verwacht dat de principenota’s over de gebiedsontwikkeling
Rif en Colon in de eerste maanden van 2024 door de Raad van Ministers zullen worden
goedgekeurd.
Gedurende het eerste kwartaal van 2024 worden de rapportages verwacht aangaande de
verduurzaming van het CMC en de hervormingen in de zorg, inclusief aandacht voor
maatregelen ter bevordering van preventie, voor de financiering van de
ongedocumenteerde zorg en ander flankerend beleid.
Voor het thema onderwijs zijn, naar aanleiding van de Theory of Change en Roadmap,
enige onderwerpen voor aanvullend onderzoek geïdentificeerd. Dit aanvullend onderzoek
zal in het eerste kwartaal van 2024 van start gaan en betreft het definiëren van een
basiskwaliteit voor het onderwijs en het in kaart brengen van ongelijke kansen in het
onderwijs.
Voor de modernisering en hervorming van de online kansspelsector wordt begin 2024 de
LOK aangeboden aan de Staten en in de komende periode wordt gewerkt aan het
inrichten van de nieuwe toezichthouder zodat die optimaal haar taken kan uitvoeren
zodra de LOK door de Staten is goedgekeurd in 2024.

In 2024 wordt doorgegaan met het versterken van het toezicht en de governance van
de Centrale Bank van Curaçao en St. Maarten, aan de hand van internationale best
practices en aanbevelingen van het IMF.

Leeswijzer
In deze Uitvoeringsagenda zijn de gerealiseerde afspraken in de Uitvoeringsagenda voor
het vierde kwartaal van 2023 verdwenen. De afspraken uit de Uitvoeringsagenda voor het
vierde kwartaal 2023 die nog gerealiseerd moeten worden blijven staan en nieuwe
afspraken voor het eerste kwartaal 2024 zijn toegevoegd. Op deze manier is het
overzichtelijk welke afspraken gelden voor het komende kwartaal. De beoogde resultaten
worden doorgenummerd, zodat duidelijk is dat er stappen vooraf zijn gegaan aan de
huidige afspraken.

Het plan van aanpak Modernisering Toelatingsbeleid Arbeidsmigranten is in het laatste
kwartaal 2023 aan de Raad van Ministers ter goedkeuring aangeboden. Op grond
daarvan wordt in 2024 gestart met beleidsontwikkeling met betrekking tot
kennismigranten en andere specifieke doelgroepen, het optimaliseren van het proces
voor de afgifte van tewerkstellingsvergunningen en de verbetering van het toezicht en
de handhaving.

G.S. Pisas
Minister-president van
Curaçao

A.C. van Huffelen
Staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties

2

Thema A:
Financieel beheer

Thema E:
Economische hervormingen

Thema B:
Kosten en effectiviteit
publieke sector

Thema F:
Zorg

Thema C:
Belastingen

Thema G:
Onderwijs

Thema D:
Financiële sector

Thema H:
Versterken rechtsstaat

3

Thema A: Financieel beheer
Doel

• het beheersen en het op orde krijgen van het financieel beheer en het financieel toezicht vanuit de noodzaak om als overheid ‘in control’ te zijn.

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

A.1

A.1.1

9. Basis op orde: Het op orde
brengen van de werking van het
begrotingsproces, zodanig dat de
opzet en de kwaliteit van de
beleidsbegroting aanzienlijk
verbeteren en alle partijen meer
hun rol- en verantwoordelijkheid
voor de begroting dragen.

30 november
2024

Curaçao +
Nederland

Een werkgroep werkt voorstellen uit, die de overlegstructuur en
procedures verbeteren, zodanig dat de verantwoordelijkheden weer
meer bij de ministeries komen te liggen. Ook zal een voorstel worden
uitgewerkt voor een verbetering van de opzet van de beleidsbegroting,
zodanig dat deze overzichtelijker en eenvoudiger wordt.

10. Een stapsgewijze verbetering
en herontwerp van het
begrotingsbeleid, het
begrotingsproces en de
begrotingsopzet naar een
meerjarig beleids- en doelstelling
gedreven vorm van begroten
(policy based budgeting).

31 oktober 2025

Curaçao +
Nederland

Er wordt een blauwdruk opgesteld voor hoe policy based budgeting in
Curaçao stapsgewijs geïmplementeerd kan worden.

10. Verbeterd (jaareinde) proces
en planning uitgewerkt om de
doorlooptijd van de oplevering en
controle van de jaarrekening fors
te verminderen.

29 februari 2024

Curaçao

In februari 2024 zal de jaarrekening over 2022 alsnog worden afgerond.
Ook zal een nieuwe planning en afspraken worden gemaakt, zodat de
controleverklaring over jaarrekening 2023, uiterlijk december 2024 kan
worden afgegeven.

12. Aanvullend onderzoek naar
mogelijkheden die kunnen helpen
bij de uitvoering van de Roadmap
Financieel Beheer, zoals
aanpassingen in beleid en
regelgeving.

n.n.b.

Curaçao +
Nederland

Wegens verschillende lopende trajecten is het onderzoek nog niet
gestart en voorlopig is ook niet de capaciteit beschikbaar om een
seperaat onderzoek uit te voeren. Prioriteit wordt gegeven aan het
afronden van lopende trajecten. Wel zal het onderwerp alvast impliciet
worden meegenomen bij de uitvoering van de Roadmap (zie ook
A.1.2.18).

13. Roadmap: Met betrekking tot
het deeltraject "Beloning van
Personeel" zal middels interne en
externe rapportage worden
vastgesteld dat de interne controle
op de getrouwheid en
rechtmatigheid van de opgenomen
personeelsgegevens in de
personeelsadministratie en de
doorgevoerde mutaties in de
salarisadministratie t/m 30 juni
2022 is afgerond (inclusief
rapportage).

2 januari 2024

Curaçao

De IAD-Fin heeft de controles nog niet uitgevoerd. In overleg met SOAB
wordt gezocht naar een alternatieve oplossing, die begin januari
duidelijk moet zijn.

14. Onderzoek ten behoeve van
de implementatie van de nieuwe
werkwijze is afgerond.

n.n.b.

Curaçao +
Nederland

Het onderzoek voldeed niet aan de verwachtingen en zal opnieuw
worden aanbesteed.

17. Uitvoeren periodieke interne
audits door de IAD.

31 januari 2024

Curaçao

Op basis van de afspraken om de doorlooptijd van de oplevering en de
controle van de jaarrekening te verkorten is de IAD gestart met
kwartaalcontroles, waar de controlerend accountant (SOAB) op moet
kunnen gaan steunen bij haar eigen controles.

Op basis van bestaand en/of aanvullend
onderzoek zal worden bepaald hoe de
financiële kolom wordt versterkt. Hierbij
wordt in ieder geval gekeken naar de
financiële en beleidscontrole (centraal en bij
de diensten), de auditfunctie, en de positie
van de Raad van Advies en de Algemene
Rekenkamer. Op basis van voorstellen zal
besluitvorming en implementatie
plaatsvinden.

A.1.2

Doorlichting door Nederland
samen met Curaçao van de
praktijk van het begrotingsproces
(met name de voorbereiding en
opstelling van de begroting voor
het komende jaar en de uitvoering
van het lopende jaar
(begrotingswijzigingen):
begrotingsproces,
begrotingsregels,
meerjarenramingen (gewone
dienst en kapitaaldienst),
taken/verantwoordelijkheden/bevo
egdheden (meest) relevante
actoren (voorverkenning).

Toewerken naar een
goedkeurende
accountantsverklaring bij de
jaarrekening die tijdig gereed is.

4

Maatregel (zie Landspakket)
A.1

A.2

Uitwerkingsactiviteit

vervolg

Op basis van bestaand en/of aanvullend
onderzoek zal worden bepaald of en hoe het
gebruik van betrouwbare statistische
informatie en data ten behoeve van
beleidsontwikkeling en besluitvorming kan
worden versterkt. Op basis van voorstellen
zal besluitvorming en implementatie
plaatsvinden.

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

19. Roadmap: Alle
personeelsgegevens in de
personeelsadministratie zijn up-todate.

30 juni 2024

Curaçao +
Nederland

Oplossen onzekerheid omtrent de juistheid en rechtmatigheid van de
verantwoorde personeelskosten.

20. Roadmap: Studieleningen
worden juist en volledig
gewaardeerd.

30 juni 2024

Curaçao +
Nederland

Oplossen onzekerheid omtrent de waardering van de studieleningen.

21. Roadmap: Er wordt een
bevestiging bij de jaarrekening
van Curaçao verstrekt.

30 september
2024

Curaçao +
Nederland

Oplossen van het knelpunt van het ontbreken van een bevestiging van
de Raad van Ministers bij de jaarrekening.

22. Roadmap: Belastinginkomsten
worden getrouw en rechtmatig
verantwoord.

31 december
2024

Curaçao +
Nederland

Oplossen van de onzekerheid omtrent getrouwheid en rechtmatigheid
van de opbrengsten uit hoofde van de belastingen.

A.1.3

Overzicht van de taken & rollen
van de instituties die betrokken
zijn bij het begrotings- en
verantwoordingsproces en
eventuele verbetervoorstellen in
de (onderlinge) samenwerking
daarbij.

6. Onderzoeken mogelijkheden
voor een alternatieve aanpak om
de positie en effectiviteit van de
instituties te optimaliseren.

Q1 2024

Curaçao +
Nederland

In plaats van een onderzoek wordt door de Algemene Rekenkamer van
Curaçao en de Algemene Rekenkamer Nederland gezamenlijk een
aanpak uitgewerkt voor rechtstreekse collegiale ondersteuning op basis
van een assessment, die ook nog ter goedkeuring zal worden
voorgelegd aan beide colleges. Bezien wordt of een dergelijke aanpak,
voor zover nodig, ook mogelijk is bij de Raad van Advies.

A.1.4

Uitwerken van een integrale visie
en een stappenplan voor de
langere termijn om het financieel
beheer (incl. toezicht), het
financieel beleid en het
begrotingsproces op orde te
krijgen, vanuit de noodzaak om als
overheid in control te zijn.

2. Bestuurlijk vaststellen van een
Theory of Change en bijbehorende
routekaarten voor geheel thema A.

29 februari 2024

Curaçao

Aanvullend op de Roadmap om tot een goedkeurende controleverklaring
te komen bij de jaarrekening, wordt een bredere en meer integrale visie
en routekaart vastgesteld.

A.2.2

Implementeren Plan van Aanpak
Nationaal Statistisch Systeem
(NSS) en mechanismen voor
aanlevering, bewerken en
disseminatie van data

2. Opleveren
samenwerkingsconvenanten, ten
behoeve van het NSS.

1 juni 2024

Curaçao

Datum geactualiseerd. Het document is klaar en CBS en OWCS het
zullen het in januari ondertekenen. Nu dat het convenant tussen OWCS
en CBS is ondertekend wordt verkend met welke andere partners in het
NSS het volgende convenant wordt ondertekend.

4. Start ontwerp en bouw Data
Dashboard

1 februari 2024

Curaçao

Datum geactualiseerd. Het starten van ontwerp en de bouw van het
Data Dashboard van CBS volgt op het in gebruik nemen van de
Database door CBS (A.2.2.11.). Oorspronkelijke afrondingsdatum was
30 september 2023.

9. Een oplaadportaal en
datawarehouse. Personeel
getraind voor het gebruik.

n.t.b.

Curaçao

De realisatie van een oplaadportaal en datawarehouse en trainen van
personeel van CBS, volgt op het in gebruik nemen van de Database
door CBS (A.2.2.11).

10. Databronnen van andere
departementen en instanties (van
b.v. onderwijs en basisregistratie)
koppelen aan de database.

n.t.b.

Curaçao

Het koppelen van databronnen volgt op in gebruik nemen van de
Database voor CBS (A2.2.11) en het inrichten en bouwen van de data
dashboard (A.2.2.4). Voorgaande afrondingsdatum was 30 september
2023.

11. Ingebruikname Database GMN
door CBS

1 februari 2024

Curaçao

Datum geactualiseerd. De database is aangepast, licenties zijn begroot.
Het gebruik van de database door CBS kan van start (vervolg op
A.2.2.3). Voorgaande afrondingsdatum was 1 december 2023.

5

Maatregel (zie Landspakket)
A.2

Uitwerkingsactiviteit

vervolg

A.3

Op basis van bestaand en/of aanvullend
onderzoek zal worden bepaald of het
subsidiebeleid, de uitvoering en de
bestaande subsidierelaties voldoen aan de
eisen: rechtmatigheid, legitimiteit,
effectiviteit en efficiency.
Op basis van de uitkomsten zullen
aanpassingen aan beleid en/of uitvoering
worden doorgevoerd en onrechtmatig
verstrekte subsidies met inachtneming van
de wettelijke kaders en rechtsbeginselen
(indien proportioneel) worden
teruggevorderd.

A.3.1

Bepalen (o.a. op basis van
bestaande onderzoeken) of het
subsidiebeleid, de uitvoering en de
bestaande subsidierelaties naast
de eisen van rechtmatigheid en
legitimiteit voldoen aan de eisen
van effectiviteit en efficiency en of
de aanbevelingen uit het rapport
“Mollen (2014)” en de het rapport
van de Algemene Rekenkamer
“Subsidie. Afwijkingen op de
subsidieverordening en het
subsidiebeleid over de jaren 2010
t/m 2015” (2018) zijn
geïmplementeerd.

A.4

Op basis van bestaand en/of aanvullend
onderzoek zal worden bepaald hoe de
inkoopfunctie kan worden versterkt, zodat
de overheid op een zo doelmatige en
effectief mogelijke wijze de inkoop van
goederen en diensten kan verrichten.
Daarbij zal centralisatie worden overwogen.
Op basis van voorstellen zal besluitvorming
en implementatie plaatsvinden.

A.4.0

Activiteit nader in te vullen

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

12. Vaststellen nieuwe
statistiekverordening in RvM,
samen met National Strategy for
the Development of Statistics
(NSDS).

1 maart 2024

Curaçao

Datum geactualiseerd. De verordening is aangeboden aan de minister
en wordt nu juridisch getoetst. Dit kost tijd. Er zal naar verwachting in
het eerste kwartaal van 2024 aangeboden aan de RvM. In lijn met
programma Verbeteren Functioneren Overheid (B4.1) wordt in de
statistiekverordening bepaald dat CBS binnen Min BPD als adviesorgaan
op zich komt te staan. Afrondingsdatum voor oplevering van de
concept-verordening (voorheen A2.2.6) was 31 maart 2023.

13. Verkennen welke activiteiten
in een vervolg Plan van Aanpak
kunnen worden opgenomen voor
2024 en 2025, ter versterking van
NSS en CBS, in het bijzonder
gericht op verbeteren nationale
rekeningen.

1 februari 2024

Curaçao

Hierbij wordt ondermeer gebruik gemaakt internationale
adviesrapporten van ECLAC en Caricom.

14. Peer review Nationaal
Statistisch Systeem vanuit
samenwerkingsverband Dutch
Caribbean Statistical System
(DCSS)

1 maart 2024

Curaçao

CBS CUR, NHC en TWO NL verkennen of het realiseren en ondersteunen
van het DCSS bij het mogelijk maken van peer reviews, gewenst en/of
mogelijk is.

10. Evaluatie pilot SOAW en
bepalen vervolg

29 februari 2024

Curaçao +
Nederland

De pilot bij SOAW is afgerond. In deze pilot zijn een subsidie-unit
ingericht en een beleidskader opgesteld, die de basis vormen voor een
nieuwe beleidscyclus. De pilot wordt geëvalueerd en bezien wordt of
deze aanpak ook breder kan worden ingezet om het beheer en de
doelmatigheid van de subsidieverlening te verbeteren.

6

Thema B: Kosten en effectiviteit publieke sector
Doel

• de doelmatigheid van de publieke sector verhogen door een verlaging van de public wage bill (in lijn met het Caribisch
gemiddelde van 10 procent van het BBP) en het terugdringen van de kosten van de publieke sector in algemene zin;
• het verhogen van de kwaliteit en de effectiviteit (inclusief uitvoeringskracht) van de publieke sector.

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

B.1

De landen dragen zorg voor de continuïteit
van vitale processen, waaronder in ieder
geval wordt verstaan: elektriciteit,
olievoorziening, internet en datadiensten,
drinkwatervoorziening, vlucht- en
vliegtuigafhandeling,
scheepvaartafhandeling, betalingsverkeer,
de hulpdiensten en communicatie
daartussen en medische instellingen.

B.1.1

Doorlopend

B.2

Op basis van een integrale doorlichting van
de (semi-)overheidsbedrijven en
overheidsentiteiten naar legitimiteit van
publiek aandeelhouderschap (dienen ze
publieke belangen/ doelen?), effectiviteit
(bereiken ze de doelstellingen?) en
doelmatigheid zullen voorstellen worden
ontwikkeld en geïmplementeerd.

B.2.2

Uitvoeren doorlichting overheidsnv’s.

1. Definitieve eindrapportage
opgeleverd.

1 april 2024

Curaçao +
Nederland

Het onderzoek wordt uitgevoerd door de SOAB en bestaat uit twee
trajecten: 1) een analyse van het beleidskader en 2) een doorlichting
van vijf overheid-nv's. Doel van het onderzoek is het doen van
specifieke aanbevelingen met betrekking tot de (onderzochte) overheidnv's en, meer in algemene zin, voor een concreet beleidskader,
waarmee de effectiviteit, de wijze van besturing (governance) en de
bedrijfsvoering van de overheid-nv verbeterd kan worden, zodat
(toekomstige) financiële risico’s en verliezen voor Curaçao kunnen
worden voorkomen c.q. beperkt.

B.4

Op basis van een integrale doorlichting
zullen voorstellen worden ontwikkeld en
geïmplementeerd om de kwaliteit,
effectiviteit en uitvoeringskracht van de
overheidsorganisatie te verbeteren,
waaronder ook wordt verstaan de
slagkracht van de ministeriële staven.

B.4.1

Vaststellen overall plan van
aanpak verbetertrajecten

8. Uitvoeren quick scans 9
ministeries, met prioriteit bij
organisatie-inrichting ministeries

31 maart 2024

Curaçao

Datum geactualiseerd. Fase 1 van de quick scans is afgerond met het
vaststellen van basisrapporten per ministerie. De voorgaande deadline
as was 1 juli 2023. Fase II vindt plaats in Q1 2024. De voorgaande
deadline as was 30 september 2023.

10. Uitwerken voorwaarden voor
besluitvorming over implementatie
van de verbetervoorstellen

31 maart 2024

Curaçao

De datum geactualiseerd. Het sociaal beleidskader
organisatieverandering en de juridische documenten moeten nog
worden vastgesteld. Overleg met het Centraal Georganiseerd Overleg in
Ambtenarenzaken (CGOA) loopt door in Q1 2024. Zie verder B6.3.7
Ook het aanpassen van wet- en regeling (LABO 2.0 en
mandaatregeling) lopen de activiteiten door in Q1 2024. Voorgaande
deadline was 30 september 2023.

13. Werving en selectie
programmaorganisatie

31 maart 2024

Curaçao

De werving en selectie ten behoeve van de programmaorganisatie loopt
door in Q1 2024. De deadline was 1 maart 2023.

14. Start implementatietraject

31 maart 2024

Curaçao

Datum geactualiseerd. De start zal in Q1 2024 plaatsvinden. Is nog wel
afhankelijk van vaststelling in RvM van Sociaal Beleidskader en de
startdatum van de implementatie. De oorspronkelijke deadline wordt
niet gehaald; deze is nu voorzien op 1 februari 2024. De
implementatieactiviteiten zijn uitgewerkt in het Implementatieplan d.d.
22.03.2023

15. Evaluatie versterken MT
SOAW.

1 februari 2024

16. Inrichten mobiliteitsbureau

31 maart 2024

Curaçao

Zoals in Uitvoeringsagenda Q1 2023 onder activiteit B4.6.1.
vastgesteld, wordt de inzet van een aanvullend MT-lid bij SOAW, na één
jaar tussentijds geëvalueerd.
Curacao

Het inrichten en bemensen van het mobiliteitsbureau is vanaf Q3 2023
ondergebracht bij VFO (voorheen B.6.3.6).

7

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

B.4

B.4.2

1. Actualiseren, consolideren en
digitaliseren wettenbestand
conform huidig staatsbestel
(wegwerken achterstanden
ontstaan na 10-10-10)

31 maart 2025

Curaçao +
Nederland

Datum geactualiseerd. De tweede fase van dit project die onlangs in
ging zal eind maart 2025 zijn afgerond. In het eerste kwartaal wordt
het verbeteren van de huidige wettenbank voor rijkswetgeving
opgestart.

4. Ondersteuning
wetgevingsfunctie t.b.v. uitvoeren
Landspakket.

Doorlopend

Curaçao +
Nederland

In maart 2024 vindt er een evenement plaats ter versterking van de
wetgevingsketens van de Caribische Landen. Coördinatie bij inzet van
wetgevingsjuristen is een voornaam thema.

6. Opleveren
functiewaarderingsonderzoek en
aanbieden rapport RvM

1 november
2023

Curaçao

Datum geactualiseerd. Het onderzoek is afgerond. Wanneer het rapport
met functiebeschrijvingen definitief is, wordt het aangeboden bij de
RvM. Beoogde opleverdatum was 30 september 2023.

7. Uitverhuizen en ontvlechten
huurcommissie bij WJZ afgerond.

1 december
2023

Curaçao

Het secretariaat van de huurcommissie heeft in haar functie geen
raakvlak met de functie van WJZ. Het ligt voor de hand het secretariaat
over te hevelen naar front office functies van b.v. BPD
vergunningenloket of domeinbeheer VVRP, maar WJZ wacht nog op een
besluit over waar het secretariaat wordt ondergebracht. Voorgaande
deadline was 31 maart.

vervolg

Doorlichting wetgevingsfunctie

B.5

Op basis van onderzoek naar de primaire,
secundaire en tertiaire
arbeidsvoorwaarden (waaronder
overwerkvergoedingen,
verlofregelingen, bijzondere beloningen en
toeslagen, reizen
en reisvergoedingen, etc.) worden
voorstellen voor mogelijke
versobering ontwikkeld en
geïmplementeerd.

B.5.3

In aanvulling op het vergelijkend
onderzoek naar de primaire,
secundaire en tertiaire
arbeidsvoorwaarden wordt een
benchmark onderzoek uitgevoerd
waarin de arbeidsvoorwaarden uit
de (semi)publieke sector worden
vergeleken met de private sector.

8. Bestuurlijke reflectie gereed
over B5 inclusief doorkijk over hoe
verder.

29 maart 2024

Curacao

Op basis van de bestuurlijke reflectie over B5 wordt vervolgens
afgesproken welke aspecten nader worden uitgewerkt.

B.6

In het kader van een optimale personele
inzet wordt de formatie, bezetting en
daadwerkelijke aanwezigheid en
inzetbaarheid van medewerkers van
overheid en overheidsorganisaties
onderzocht. Indien medewerkers onterecht
loon ontvangen worden, afhankelijk van de
situatie, maatregelen getroffen (o.a.
stopzetten salaris, ontslagtraject).

B.6.3

Implementatie mobiliteitsbeleid

4. Implementatie gereed.

1 april 2024

Curaçao

Activiteit vanaf Q4 2023 onder Programma VFO (B4.1.14), voor zover
het de taken gericht op het oprichten, inrichten, bemensen en werkend
krijgen van het mobiliteitsbureau betreft. Deze activiteit loopt door in
Q1 2024. De activiteiten onder B6.3.5 en B6.3.6. blijven bij
lijnorganisatie BPD - HRO. De overdracht heeft plaatsgevonden.

5. Inrichten mobiliteitsbureau:
procedures en processen ten
behoeve van oplossen (juridische)
knelpunten

n.t.b.

Curaçao

Conform overdracht zal de beleidsorganisatie HRO verantwoordelijk
blijven/zijn voor HR instrumenten ogv mobiliteit. Derhalve is de
activiteit per Q3 2023 ondergebracht bij de bestaande
beleidsorganisatie BPD - HRO. Zij krijgen hierbij ondersteuning van een
extern bureau dat gestart is met een inventarisatie (fase 1 opdracht).

7. Sociaal plan: concept ontwerpbeleidsdocument Sociaal Plan
gereed.

30 januari 2024

Curaçao

De inzetbrief voor Sociaal Beleidskader Organisatieverandering is eind
maart 2023 aangeboden aan het CGOA en het overleg met de CGOA
loopt. Streefdatum bereiken akkoord is geactualiseerd vanwege de
opgelopen vertraging..
Deze activiteit is officieel vanaf Q3 2023 onder gebracht in het
Programma VFO (B4.1.14). De voorgaande deadline was 30 september
2023.

1. Beleidskader gereed

1 juni 2024

Curaçao

Datum geactualiseerd. Het PvA is vastgesteld. In lijn met de planning
van het realiseren van het beleid in het plan is deadline aangepast.
Voorgaande deadline was 15 augustus 2023.

B.6.6

Moderniseren arbeidsvoorwaarden

8

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

B.6

B.6.7

3. Ambtenaren die betrokken zijn
bij het Landspakket zijn getraind
op het gebied van
projectmanagement

1 november
2024

Curaçao en
Nederland

Datum geactualiseerd. De voorbereiding van de training in afstemming
met Aruba heeft geleid tot een aangepaste planning. De training zal
naar verwachting in januari van start.

4. Opstellen roadmap.

1 november
2024

Curaçao en
Nederland

Datum geactualiseerd. Het afmaken van de roadmap wordt
gecombineerd met de training project management.

vervolg

Optimaliseren personele inzet
programmastructuur en staande
organisatie Ministerie BPD:
investeren in aansluiting van de
programmastructuur op de
staande organisatie van het
Ministerie BPD.

B.7

Er wordt een aanpak ontwikkeld gericht op
het terugdringen en beheersen van de
kosten voor externe inhuur.

B.7.0

Activiteit nader in te vullen

B.8

Op basis van een doorlichting van de HRfunctie (beleid, HR-advies, administratie en
instrumentarium) worden
verbetervoorstellen ontwikkeld en
geïmplementeerd.

B.8.3

Vastellen plannen van aanpak op
de onderdelen uit het overall plan
van aanpak versterking HR-functie

1. Prioritering van uit te werken
deelplannen per onderdeel van de
HR service delivery model.

31 maart 2024

Curaçao

Activiteit is gestart en loopt door in Q1 2024
Deze activiteit valt sinds Q3 2023 onder Programma VFO (B.4.14).
Herinrichting van ketenorganisatie HRO is onderdeel van de opdracht.
Voorgaande deadline was 1 november 2023.

B.9

Op basis van bestaand en/of aanvullend
onderzoek wordt strategisch
personeelsbeleid ontwikkeld. Hieronder
wordt in ieder geval verstaan:
- een strategische personeelsplanning i.r.t.
de uitkomsten van de doorlichting onder
B.4;
- invoer van een prestatie-management
systeem binnen het ambtelijk apparaat;
- het beperken van de politieke invloed op
personeelsaangelegenheden.

B.9.1

Herijken businessplannen 2010
naar meerjarige planning, waarbij
een public wage bill van 10% BBP
gerealiseerd wordt in 2026.

1. Oplevering en vaststelling
organisatie- en formatierapporten

30 april 2024

Curaçao

Het herijken van de businessplannen volgt uit fase II van de quick scans
(B4.1.8); activiteit start in Q1 2024. Dit wordt onder Programma VFO
(B4.1) opgepakt. De deadline van oplevering organisatie-en
formatierapporten is bepaald op 30 maart 2024. Besluitvorming RvM
volgt daarna

B.10

Op basis van bestaand en/of aanvullend
onderzoek zullen de behoefte en kosten met
betrekking tot huisvesting inzichtelijk
worden gemaakt en mogelijkheden tot
kostenverlaging en verbeteringen worden
onderzocht en, indien aanwezig, worden
doorgevoerd. Beoogd is een kostenreductie
van 20% in 5 jaar (begroting 2020 als
ijkpunt) die verwerkt is in de begroting voor
2025.

B.10.3

Implementatie plan van aanpak

7. Regierol werkgroep
Huisvestingsbeleid vastgesteld
door RvM.

1 januari 2024

Curaçao

Datum geactualiseerd. De regierol die de werkgroep Huisvestingsbeleid
moet vervullen vraagt om een besluit van de RvM. De brief van de SG
BPD die daarvoor nodig is, is gereed. De werkgroep heeft een sleutelrol
in het effectueren van het onlangsvastgestelde huisvestingsbeleid.

9. Reductie energieverbruik
overheid huisvesting

31 maart 2024

Curaçao

Datum geactualiseerd. De voorgestelde beheersmaatregelen worden in
Q1 alsnog omgezet naar een concept beleidskader. Er is een
projectleider aangesteld bij Aqualectra die zal adviseren over een aantal
quick wins. Min BPD is in afwachting van adviesrapporten over reductie
energieverbruik van Aqualectra. Het realiseren van energiereductie valt
niet onder de verantwoordelijkheid van de uitvoerders van activiteiten
i.h.k.v. B10, maar draagt wel bij aan de besparingsdoelstelling. De
voorgaande afrondingsdatum was 30 september 2023.

12. Nota 'probleemanalyse' &
verbetervoorstellen door de
nieuwe vastgoedmanager

31 maart 2024

Curaçao

Datum geactualiseerd. Conceptnota ligt er. Voordat overgegaan kan
worden tot vaststelling van de nota, alvorens vastgoed af te kunnen
gaan stoten, moet worden bepaald of de nota al het overheidsvastgoed
met maatschappelijke doeleinden betreft, of vastgoed t.b.v.
overheidshuisvesting. Dit vraagt iets meer tijd. De
projectmanagementorganisatie vastgoed (E7.2.1) die wordt opgestart
wordt belast met deze toets. De voorgaande afrondingsdatum was 30
sepetmber 2023.

13. Kwantitatieve nulmetingen
(m2 per medewerker) t.b.v. een
Huisvestingsplan per ministerie.

31 maart 2024

Curaçao

Nu dat het nieuwe huisvestingsbeleid is vastgesteld, is er een deadline
bepaald. Ondertussen gaat de inventarisatie o.b.v. het aantal
medewerkers en het aantal gehuurde vierkante meters
overheidshuisvesting door.

9

Maatregel (zie Landspakket)
B.10

B.11

B.13

Uitwerkingsactiviteit

vervolg

In het kader van een efficiënte overheid
zullen de mogelijkheden voor een digitale
overheidsomgeving en digitale
dienstverlening worden onderzocht. Op
basis van een onderzoek zullen voorstellen
worden ontwikkeld en geïmplementeerd.

Maximaliseren duurtetoeslag op 100
procent van salaris; verlagen huidige
duurtetoeslag uitkeringen met 10 procent
(en geen indexering), waarbij rekening zal
worden gehouden met mogelijk
onevenredige financiële implicaties in
individuele gevallen.

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

14. Huisvestingsplan overheid
Curaçao

31 maart 2024

Curaçao

Vastgestelde huisvestingsbeleid geeft een eenduidig uitgangspunt om
tot een huisvestingsplan te komen voor de overheid van Curaçao. Er
wordt een implementatieplan opgesteld, inclusief fasering.
Besluitvorming en realisatie zal de nodige tijd in beslag.

15. Businesscases "Nationale
Bibliotheek Curacao i.c.m. OWCS
huisvesting" en "Postkantoor"

31 maart 2024

Curaçao

Er worden twee business cases opgesteld om te verkennen hoe deze
locaties het beste passen in het vastgestelde huisvestingsbeleid.

16. Rapportage tussenstand
kostenreductie
overheidshuisvesting t.o.v.
vastgestelde begroting 2024 en
werkelijke kosten over 2023

31 maart 2024

Curaçao

De kostenontwikkelingen (van overheidshuisvesting) t/m 2022 gaven
een positieve lijn aan richting de eindtarget (20%). Ontwikkelingen
ingezet in 2023 geven aanleiding tot nauwere monitoring van
'werkelijke kosten in 2023 en begrootte kosten in 2024' om eventuele
laatste bijsturing in 2024 uit te voeren.

B.11.2

Inrichten Directie
Informatievoorziening

1. Opleveren organisatieplan.

1 april 2024

Curaçao

Het PvA Directie informatievoorziening (CIO-office) is vastgesteld. Er
wordt nu gewerkt aan het inrichtingsplan.

B.11.3

Generieke cloud omgeving

4. In gebruik nemen Cloud
omgeving

n.n.b

Curaçao +
Nederland

Voordat er applicaties in de Cloud omgeving in gebruik genomen
worden zal er vanuit het Directie informatievoorzienin i.o. een
richtingbepalend advies moeten komen.

B.11.5

Digitale identificatie

4. Business case EHerkenning
afgerond

1 februari 2024

Curaçao +
Nederland

Datum geactualiseeerd. Op basis van de business case heeft de
stuurgroep gevraagd om een vergelijking met andere oplossingen, om
de business case in perspectief te plaatsen. Voorgaande deadline was 1
november 2023.

B.11.8

Data Exchange project (ter
vervanging van Stelsel
Basisregistraties, B.11.6)

2. Planning werkzaamheden,
opleidingen, inrichting
zaaksysteem en bouwen & testen
zaaktypen afgerond.

1 februari 2024

Curaçao

Datum geactualiseerd. Het Plan van Aanpak (incl. resultaatplanning,
training etc.) wordt in het eerste kwartaal aangeboden aan de RvM. De
voorgaande afrondingsdatum was 1 juli 2023.

B.11.9

Implementatie van M 365

4. Afronden aanbesteding
implementatie MS365

1 maart 2025

Curaçao

De implementatie is gestart met een testcase. Door het aanwijzen van
5 zgn. champions die met M365 starten worden specifieke
gebruiksvoorwaarden in beeld gebracht, voorafgaande aan verdere
implementatie.

B.11.10

Aanpassing registraties en data
verbetering.

2. Verkenning strategische
systemen

1 maart 2024

Curacao

Met aanpassen van registraties en het verbeteren van data bij
strategische systemen, krijgt het project Data exchange een impuls. De
verkenning biedt zicht op in welke registraties geïnvesteerd kan worden
en hoe. Hiervoor wordt een projectleider aangesteld.

B.13.1

Besluitvorming over
implementatiemogelijkheden, op
basis van door Curaçao aan te
leveren gedegen onderbouwing.

3. Uitvoering besluitvorming.

n.n.b.

Curaçao +
Nederland

De maximalisatie van de duurtetoeslag op 100 procent van het salaris is
reeds doorgevoerd per 1 januari 2016.
Besluitvorming over het verlagen en niet indexeren van de
duurtetoeslag is uitgesteld en wordt in samenhang bezien met
maatregel E.4.1.1 Hervorming Sociale Verzekeringen.

10

Thema C: Belastingen
Doel

• het herinrichten van een robuust belastingstelsel met een brede grondslag, dat bijdraagt aan een eerlijke(re) verdeling van het
inkomen, stimulering van de economie en uitvoerbaarheid en controleerbaarheid door de Belastingdienst;
• het realiseren van adequaat ingerichte belastingdiensten.

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

C.1

C.1.2

3. Staten hebben het eerste deel
van de veegwet vastgesteld.

1 april 2024

Curaçao

Curaçao doorloopt het wetgevingstraject, advies Raad van Advies wordt
ontvangen in Q4, nader rapport wordt opgesteld in Q4, aanbieding aan
de Staten in Q4 2023, behandeling door Staten in Q1 2024.

1 juli 2024

Curaçao

Curaçao doorloopt het wetgevingstraject. Overleg met de commerciële
banken over de praktische implementatie vindt plaats. Advies Raad van
Advies wordt verwacht in Q1, waarna nader rapport wordt opgesteld en
aanbieding aan de Staten kan plaatsvinden.

Q4 2024

Curaçao

De Minister van Financiën keurt de beoogde wetswijzigingen goed.
Curaçao deelt de beoogde wetswijzigingen met TWO. Aanbieding aan de
verschillende adviesorganen wordt voorzien niet later dan 1 juli 2024.
Behandeling in de Staten kan dan plaatsvinden voor eind 2024.

Q2 2024

Curaçao +
Nederland

Opstellen van een visiedocument met hervormingskaders in Q1 en Q2
(rekening houdend met de laatste bestuurlijke prioriteiten en
voortschrijdende inzichten, internationale- en EU-regelgeving en
richtlijnen met betrekking tot belastingheffing en input van relevante
stakeholders, waaronder adviezen van de TWO, verwerkt)

Om inkomsten te verhogen en het stelsel
robuuster en eenvoudiger te maken zal een
integrale doorlichting worden uitgevoerd
van het fiscale stelsel inclusief de
inkomstenbelasting. De volgende
voorstellen zullen worden meegewogen:
- Verbreding van de belastingbasis,
verschuiving van directe naar indirecte
belastingen en invoering VAT/BTW van 12,5
procent, conform voorstellen van de Fiscal
Affairs Department (FAD) van het IMF of
ABB conform fiscaal stelsel Caribisch
Nederland.
- Maatregelen gericht op substantiële
vermindering van belastinguitgaven en
bijdragen/overdrachten aan derden.
- Beperken bestuurlijke
inmenging/discretionaire bevoegdheden van
zowel ambtenaren als bestuurders (m.b.t.
aftrekposten, ‘tax holidays’).
Op basis van de doorlichting en adviezen
zullen voorstellen worden ontwikkeld en
geïmplementeerd. Rekening zal gehouden
worden met internationale regels van o.a.
de OECD.

Uitvoering Quickwins uit het PvA.

Wetswijziging herstelt omissies in
of past diverse oudere
landsverordeningen aan, voert
aanbevelingen van OESO door en
implementeert adviezen van
Curaçaose adviesorganen.
4. Staten hebben de wetswijziging
omzetbelasting (OB) vastgesteld.
Wetsvoorstel maakt
uitzonderingen op OB-verplichting
mogelijk en wijzigt wijze van
inning van een deel van de
verschuldigde OB.
7. De Staten hebben
wetswijzigingen gebaseerd op het
visiedocument IB & WB
vastgesteld.
Wetsvoorstel moet versimpelingen
realiseren, mazen dichten en
effectiviteit verbeteren.
C.1.4

Geactualiseerd hervormingsplan
ten behoeve van
implementatiefase.

1. De visie op de hervorming van
het belastingstelsel is
geactualiseerd en vastgesteld.

11

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

C.4

C.4.5

6. Het organisatieschema en
functiehuis van de nieuwe
belastingdienst zijn in concept
gereed

Q1 2024

Curaçao

In het hervormingsplan voor de belastingdienst is nu de overgang naar
een nieuwe entiteit opgenomen. Voor de formele oprichting hiervan is
een Landsbesluit houdende algemene maatregelen (LB-ham) nodig.

7. Ontwerp voor
organisatieonderdeel
informatiemanagement is gereed,
informatiemanager is in functie.

Q1 2024

Curaçao

Vooruitlopend op de nieuwe organisatieschema en functie huis voor de
nieuwe belastingdienst, worden enkele onderstenende diensten alvast
geintegreerd ingericht. De klantenservice is reeds ingericht. De basis
wordt nu gelegd voor de inrichting van het organisatieonderdeel
Informatiemanagement.

3. Afgeronde nulmeting naar
functioneren Douane Curaçao

31 maart 2024

Curaçao +
Nederland

Met hulp van Douane Nederland uitvoeren van een nulmeting bij
Douane Curaçao aan de hand van een internationale standaard. Hierbij
wordt de World Customs Organisation (WCO) betrokken. De
oorspronkelijke deadline was 30 oktober 2023.

1. Vastgesteld plan van aanpak
voor de modernisering en
optimalisering van de Douane.

Q2 2024

Curaçao +
Nederland

Het plan van aanpak wordt nu vastgesteld aan de hand van de
resultaten van de nulmeting bedoeld onder beoogd resultaat 3. Hierdoor
verandert de chronologische volgorde en valt dit resultaat nu na
resultaat 3.

2. Regeling heeft adviestraject
doorlopen en is behandeld in de
parlementen.

1 februari 2024

Curaçao +
Nederland

De BRNC is naar de parlementen van Nederland en Curaçao gestuurd.
Mogelijk vindt publicatie niet in beide gevallen plaats vóór 1 januari
2024.
Oorspronkelijke deadlines waren 1 januari 2023 en 1 januari 2024.

Op basis van bestaand en/of aanvullend
onderzoek wordt bepaald of en hoe de
Belastingdienst kan worden geoptimaliseerd
en gemoderniseerd, dusdanig dat
belastinginning effectief en efficiënt kan
plaatsvinden. Op basis van voorstellen zal
besluitvorming en implementatie
plaatsvinden.

C.4.6

C.5

Er wordt een Belastingregeling voor
Nederland en Curaçao overeengekomen, in
lijn met minimum Base Erosion and Profit
Shifting (BEPS) voorwaarden waarbij o.a.
wordt gekeken naar het voorkomen
mogelijke winstverschuivingen.

C.5.1

Geactualiseerd hervormingsplan
ten behoeve van
implementatiefase.

Op basis van bestaand en
aanvullend onderzoek wordt
bepaald of en hoe de Douane kan
worden geoptimaliseerd en
gemoderniseerd. Op basis van
voorstellen zal besluitvorming en
implementatie plaatsvinden.

Belastingregeling overeenkomen

12

Thema D: Financiële sector
Doel

• het realiseren van een stabiele financiële sector die zijn rol ter ondersteuning van de reële economie op een goede manier kan vervullen;
• het realiseren van een passende wijze van regulering van de financiële sector, waarbij adequaat toezicht wordt gehouden op de naleving;
• het realiseren van een toezichthouder die tijdig en daadkrachtig optreedt bij problemen bij financiële ondernemingen.

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

D.2

D.2.2

1. Als onderdeel van de
Enniaresolutie is in het
hoofdlijnenakkoord bepaald dat de
opname van de actiepunten onder
Thema D in de uitvoeringsagenda
staat.

Doorlopend

CBCS

Als onderdeel van de afspraken in het kader van de Ennia-resolutie zijn
en worden door de CBCS de nodige hervormingen doorgevoerd ter
versterking van het toezicht op de financiële sector, zoveel mogelijk
rekening houdend met IMF adviezen. De CBCS zal het IMF uiterlijk 31
maart 2024 een review laten uitvoeren van de kwaliteit van de
doorgevoerde hervormingen in het toezicht en regelgevend kader via
een Financial Sector Assessment Program (FSAP).

3. Inrichten Financiële
Stabiliteitscomité t.b.v.
beleidsdialoog met Min Fins
Curaçao en Sint Maarten

31 maart 2024

CBCS

Datum geactualiseerd. Er dient een verzoek te worden gedaan aan het
IMF t.b.v. advies bij het opstarten van een dialoog tussen CBCS en de
Min Fins over institutionele vormgeving van het comité. De voorgaande
deadline was 30 september 2023. (voorheen D.1.2.3.)

4. Strategische Review
toekomstige financiële sector

30 september
2024

CBCS

Datum geactualiseerd. Er wordt gewerkt aan de opdrachtfomulering
voor uitvoering van de Review. De voorgaande deadline was 30
september 2023. (voorheen D.1.2.4).

5. Afronden implementatie
Risicogericht toezicht

31 december
2024

CBCS

(voorheen D.1.2.5).

7. Review resolutieraamwerk en
implementatie DGS

31 december
2024

CBCS

(voorheen D.1.2.7).

Er wordt een integrale doorlichting van het
stelsel van toezicht (wet- en regelgeving,
toezichtbeleid) op de financiële markten
uitgevoerd door een externe onafhankelijke
partij.
Op basis van de uitkomsten van deze
doorlichting worden maatregelen
geformuleerd om tekortkomingen te
adresseren.

Voortgang van de uitvoering van
de aanbevelingen van het IMF
monitoren en bijsturen waar
nodig.

D.4

Er vindt modernisering plaats van bekende
tekortkomingen in wet- en regelgeving, in
ieder geval invoering
Depositogarantiestelsel DGS en
modernisering resolutieraamwerk).
Overzicht van welke wetgeving zou moeten
worden aangepast, vervolgens aanpassing,
besluitvorming en implementatie van de
wetgeving.

D.4.1

Voortzetting plan van aanpak
CBCS, ontwikkeling
wetgevingskalender en afspraken
met WJZ over versterking
wetgevingscapaciteit.

3. Wetgevingskalender
implementeren: a) Lv toezicht
virtuele activa dienstverleners; b)
Lv betaaldienstverleners; c) Lv
toezicht pensioenen

Doorlopend

CBCS +
Curaçao

D.5

De governance van de CBCS wordt
versterkt, conform internationale best
practices waaronder door het scheiden van
verschillende taken binnen de CBCS.

D.5.2

Op zo kort mogelijke termijn
volledig invulling geven aan
maatregelen om tekortkomingen
te adresseren naar aanleiding van
aanbevelingen van het IMF inzake
de interne organisatie van de
CBCS.

1. Voortgang aanbevelingen naar
aanleiding van review interne
organisatie monitoren. Bij de
opvolging van de aanbevelingen
uit het IMF-rapport staat de
onafhankelijkheid van de CBCS
voorop.

Doorlopend

CBCS +
Curaçao

In het eerste kwartaal wordt gewerkt aan het aanpassen van het
bankstatuut en wordt er een vervolg gegeven aan de IMF governance
review via een Board workshop (o.a. aandacht voor board room
dynamics).
De interne governance is een verantwoordelijkheid van de CBCS. Het
bewaken van de onafhankelijkheid is een verantwoordelijkheid van
zowel de landen Curaçao en Sint Maarten als van de CBCS.

13

Thema E: Economische hervormingen
Doel

• het realiseren van een weerbare, dynamische en veerkrachtige economie;
• het realiseren van een robuust en betaalbaar sociaal zekerheidsstelsel, dat de prikkels op de juiste plek legt.

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

E.1

Er zal een integrale analyse van het huidige
arbeidsmarktbeleid, wet- en regelgeving
worden uitgevoerd op basis waarvan het
arbeidsmarktbeleid wordt geactualiseerd en
gemoderniseerd. Maatregelen als
arbeidstijdverkorting, deeltijdwerken,
contracten voor bepaalde tijd, versoepelen
ontslagrecht, wegnemen belemmeringen
voor aannemen buitenlandse
arbeidskrachten, illegale tewerkstelling en
bestrijding van de jeugdwerkloosheid zullen
in de analyse worden betrokken.
Op basis van de analyse worden voorstellen
ontwikkeld en geïmplementeerd.

E.1.1

6. Implementatieagenda
opgesteld.

1 mei 2024

Curaçao +
Nederland
(werkgroep
E.1)

Het onderzoeksrapport is afgerond. Na dialoog met sociale partners
(vakbonden en werkgevers) en het besluitvormingsproces met SOAW
en de SVB, kan een implementatieagenda worden opgesteld die in Q2
2024 kan worden vastgesteld door de Minister. Om deze dialoog te
verdiepen zal in Q1 het rapport gepresenteerd worden aan de Dialogo
Nashonal en de Raad van Ministers.

7. Implementatieagenda
vastgesteld.

1 mei 2024

Curaçao +
Nederland

Zie toelichting E.1.1.6.

E.2

De informele economie en illegale arbeid
wordt tegengegaan.
Op basis van onderzoek naar de omvang
van de informele economie zullen
voorstellen worden ontwikkeld en
geïmplementeerd.

E.2.0

Activiteit nader in te vullen

E.3

Illegale tewerkstelling van buitenlandse
arbeidskrachten wordt tegengegaan. Er zal
onderzoek worden gedaan naar illegale
tewerkstelling van buitenlandse
arbeidskrachten. Op basis van de resultaten
en aanbevelingen worden voorstellen
ontwikkeld en geïmplementeerd.

E.3.1

Onderzoek illegale tewerkstelling
arbeidskrachten, inclusief
verbeteren van de toelatingsketen.

E.3.3

Onderzoek arbeidsmarktbeleid en
wet- en regelgeving.

Doorlichting van de
Arbeidsinspectie SOAW

Aan deze maatregel wordt deels invulling gegeven in E3 (illegale
tewerkstelling buitenlandse arbeiders).

8. Vastgesteld plan van Aanpak
waarin hervormingsmaatregelen
worden voorgesteld.

30 november
2023

Curaçao

Datum geactualiseerd. Het plan is door de Minister vastgesteld in Q4 en
ter goedkeuring voorgelegd aan de RvM. Projecten die vervolgens na
vaststelling door de RvM worden uitgevoerd zijn o.a. het opstellen van
beleid voor kennismigranten en andere specifieke doelgroepen, het
optimaliseren van het uitvoeringsproces tewerkstellingsvergunningen,
het verbeteren van toezicht en handhaving van toepasselijke
regelgeving en het verkrijgen van meer inzicht in de kwalitatieve en
kwantitatieve behoefte aan arbeidskrachten in specifieke sectoren.

9. Start implementatie
hervormingsmaatregelen.

30 november
2023

Curaçao +
Nederland

Datum geactualiseerd. Nadat politieke besluitvorming in de RvM heeft
plaatsgevonden, kan worden gestart met de implementatie van de
geprioriteerde hervormingsmaatregelen (zie ook E.3.1.8). De
mijlpalenplanning van de implementatie wordt opgenomen in de
volgende uitvoeringsagenda's.

10. Start nader onderzoek

n.n.b.

Curaçao +
Nederland

Het onderzoek illegale tewerkstelling arbeidskrachten heeft een lijst
quick wins en korte- en langetermijnmaatregelen opgeleverd (E.3.1.6).
Het onderzoek heeft tevens uitgewezen dat er op een aantal
onderwerpen nader onderzoek moet worden gedaan (E.3.1.7). Het
nader onderzoekstraject is in onderling overleg getemporiseerd, gezien
de veelheid aan onderzoeken bij SOAW die al lopen of net zijn afgerond
en waar de overgang naar implementatie van hervormingsmaatregelen
momenteel veel van de organisatie vraagt.

6. Programma modernisering
inspectie SOAW is afgerond.

30 juni 2024

Curaçao +
Nederland

Het streven is om het Programma Modernisering Inspectie SOAW
halverwege 2024 af te ronden. De voortgang van de uitvoering vordert
stapsgewijs. Veel acties (bijvoorbeeld aanvraag bevoegdheden, herzien
wetgeving, invoer registratiesysteem) zijn in gang gezet. O.b.v. het
overzicht van de concrete acties dat in december 2023 beschikbaar is
gesteld, worden de openstaande acties voor 2024 verder opgepakt.

14

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

E.4

E.4.1

4. Advies minister SOAW over
integrale aanpak sociale zekerheid
en zorg is aangeboden aan de
Raad van Ministers.

1 december
2023

Curaçao +
Nederland

Advies van minister van SOAW aan de minister van GMN over de
integrale aanpak rondom sociale zekerheid en zorg is conform planning
verstuurd voor agendering in de RvM. De agendering wordt in de eerste
maanden van 2024 verwacht. TWO wordt benaderd (na besluitvorming
door de Raad van Ministers) voor het verzorgen van een presentatie.

5. Het (participatief) formuleren
van beleidsvoorstellen en het
presenteren van deze
beleidsvoorstellen ter
besluitvorming aan de Raad van
Ministers.

1 mei 2024

Curaçao

De maatschappelijke consultatie over de voorstellen uit het eindrapport
dat in juni 2023 door de onderzoekers is afgerond, is deels gaande. Om
de beoogde beleidsdoelen te formuleren wordt in Q1 2024 een plan van
aanpak voor communicatie, participatie en procesbegeleiding opgesteld
en wordt het plan uitgevoerd onder begeleiding van een
procesfacilitator.

Bewerkstelligd wordt dat het stelsel van
sociale zekerheid een activeringsfunctie zal
hebben, met de juiste prikkels, waarbij
tevens zorggedragen wordt voor adequaat
sociaal vangnet. Op basis van bestaand
en/of aanvullend onderzoek zullen
voorstellen worden ontwikkeld en
geïmplementeerd.
Bezien in samenhang met de maatregelen
omtrent de hervorming van de
arbeidsmarkt.

Realiseren duurzame
betaalbaarheid Sociale
Verzekeringen (behoudens
zorggerelateerd). Hierbij wordt
zowel de financieringskant, als de
kostenkant meegenomen.

Deelrapporten worden gefaseerd gepubliceerd op het moment dat
overeenstemming is over hervormingsvoorstellen op het terrein van het
deelrapport maar uiterlijk 1 mei 2024.
De hervorminingsvoorstellen worden ter besluitvorming aan de Raad
van Ministers aangeboden.

E.5

Curaçao verhoogt de pensioengerechtigde
leeftijd naar 66 (in 2025), tenzij uit
onafhankelijk onderzoek blijkt dat een
verhoging van de pensioengerechtigde
leeftijd naar 66 jaar in 2025 niet realistisch
is en er alternatieve voorstellen zijn met
hetzelfde budgettaire effect. Een
onafhankelijk economisch instituut
(aangewezen door de TWO in overleg met
het land) brengt in kaart wat de structurele
budgettaire effecten zijn voor de
betaalbaarheid van de pensioenen en
sociale zekerheid als de
pensioengerechtigde leeftijd wordt
verhoogd naar 66 jaar in 2025 en verder
verhoogd zou worden door koppeling aan de
levensverwachting en rekent de alternatieve
voorstellen door. De uitkomsten worden
voorgelegd aan Curaçao en Nederland
waarna in overleg bekeken wordt hoe er
invulling wordt gegeven aan de
onderzoeksresultaten.

6. Opgestelde en vastgestelde
roadmap voor de implementatie.

1 juli 2024

Curaçao +
Nederland

In de roadmap komen de waarborgen voor de uitvoering van de
plannen voor onderdelen E1 tot en met E4.2 en hun onderlinge
samenhang tot uitdrukking.

E.4.2

Realiseren duurzame
betaalbaarheid sociale
voorzieningen. Hierbij wordt zowel
de financieringskant, als de
kostenkant meegenomen.

9. Implementatieplan
Knelpuntenanalyse Sociale
Voorzieningen wordt uitgevoerd en
gemonitord.

15 december
2024

Curaçao +
Nederland
(werkgroep
E.4)

SOAW monitort de uitvoering van het implementatieplan. Voor 2024
betreft dit o.a. het ontwikkelen van een integrale visie op bijstand, op
maatschappelijke activering en toeleiding naar arbeidsparticipatie, als
ook het reviseren van beleid over de kosteloze rechtskundige bijstand.
Specifieke juridische bijstand vanuit TWO wordt o.a. aangevraagd voor
de hervorming van de nodige landsverordeningen en besluiten inzake
het bijstandstelsel.

E.4.3

De werkgroep SVB maatregelen
werkt opties uit die op de korte
termijn een bijdrage leveren aan
de houdbaarheid van de sociale
zekerheid en de zorg (zie ook
F.3.2).

4. Halfjaarlijkse rapportage
waaruit blijkt dat Curaçao het
structurele evenwicht in het
schommelfonds bewaakt en
zonodig maatregelen neemt om
genoemd evenwicht te realiseren.

Halfjaarlijkse
rapportage van
de werkgroep
SVB per 30 juni
en 31 december

Curaçao

Uit de halfjaarlijkse rapportage blijkt dat het schommelfonds in
evenwicht is of een overschot vertoont.

E.5.0

Activiteit nader in te vullen

15

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

E.6

E.6.3

8. Implementatie programma ter
verbetering van het
ondernemerschapsklimaat:
vermindering red tape

1 januari 2025

Curaçao +
Nederland

De implementatie van het programma ter verbetering van het
ondernemerschapsklimaat is gestart. Om red tape te verminderen
wordt komende tijd ingezet op onder meer het verbeteren van het
register Kamer van Koophandel, het vereenvoudigen van de
Bankhandtekeningskaart en het uitvoeren van een testcase ten behoeve
van het verbeteren van de keten voor het aantrekken van
Kennismigranten.

9. Implementatie programma ter
verbetering van het
ondernemerschapsklimaat:
verlagen cost of doing business

1 januari 2025

Curaçao +
Nederland

De implementatie van het programma ter verbetering van het
ondernemerschapsklimaat is gestart. Om de cost of doing business te
verlagen wordt komende tijd ingezet op het vernieuwen van
energiebeleid en digitalsering van het MKB.

Ondernemerschap en het
investeringsklimaat zullen worden
bevorderd. Daarbij is o.a. van belang dat
het vergunningenstelsel wordt
geoptimaliseerd, de costs of doing business
worden verlaagd, en bureaucratie (red
tape) wordt weggenomen.

Aanpak 'red tape' en 'cost of doing
business'

Op basis van een integrale doorlichting van
(o.a.) wet- en regelgeving zullen voorstellen
worden ontwikkeld en geïmplementeerd.
E.6.5

Project integrale
gebiedsontwikkeling Schottegat en
Havengebied: dit wordt
doorgeschoven naar een volgende
agenda.

Het project wordt doorgeschoven.

E.6.6

Het opstellen van een Theory of
Change

2. Opstellen roadmap.

1 april 2024

Curaçao en
Nederland

Datum geactualiseerd. De roadmap op hoofdlijnen klaar. Nu het plan
van aanpak het programma ter verbetering van het
ondernemerschapsklimaat (E.6.3) is vastgesteld en het
programmateam wordt samengesteld, zal de roadmap in de komende
periode worden afgerond.

E.6.7

Toepassen aanbevelingen rapport
The Curaçaoan economy in
relation to other small island
states

1. Appreciatie aanbevelingen

1 februari 2024

Curaçao en
Nederland

MEO, MIN EZK, NHC en TWO verkennen gezamenlijk of en hoe
aanbevelingen kunnen worden toegepast, door op zich staande
activiteiten te ontplooien, of door lopende trajecten te ondersteunen.
Om dit proces te voeden levert Min EZK een appreciatie van het rapport
op, met suggesties over hoe beleidsaanbevelingen kunnnen worden
geimplementeerd.

E.6.8

Implementeren Economische
Gebiedsvisie Binnenstad

1. Start uitvoering programma
o.b.v. gebiedsvisie.

1 maart 2024

Curaçao en
Nederland

MEO werkt samen met VNG aan het werven van een gebiedsmanager.
De komende periode wordt verkend hoe het Landspakket kan bijdragen
aan ontwikkeling en uitvoering van de economische gebiedsvisie
Binnenstad, gekoppeld aan Invest in Willemstad.

E.6.9

Verbeteren samenwerking t.b.v.
schaalvergroting

1. analyse onderzoeksrapport
mededinging in Curacao

1 april 2024

Curaçao en
Nederland

Momenteel loopt er een onderzoek naar het verbeteren functioneren
markten en mededinging. Wanneer het onderzoek gereed is in het
eerste kwartaal, zal worden verkend of er bijvoorbeeld kan worden
ingezet op gebruiksvriendelijker publiceren toegestane werkwijzen,
samenwerking met de andere Landen en of er een koppeling met
consumentenbescherming kan worden gemaakt.

16

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

E.7

E.7.1

2. Vaststellen hoofdlijnen van de
nieuwe inrichting van
Domeinbeheer door RvM.

n.n.b.

Curaçao

On hold. De hoofdlijnen zijn gereed. Aanbieden aan de RvM gebeurt in
lijn met proces en tijdslijn implementatie VFO (B4.1). Er gaat een
Project management team van start die zich bezig gaat houden met het
beheren van de vastgoedportefeuille. Op termijn wordt er een afdeling
vastgoed opgericht, waartoe een plan van aanpak wordt opgesteld.

4. In gebruik nemen financiële
kaders, een position paper en
interne afspraken Domeinbeheer,
intern VVRP met ministerie van
Financiën.

31 december
2024

Curaçao

De regering van Curaçao heeft via de kapitaaldienst middelen ter
beschikking gesteld voor uitvoering van de grondexploitatie Colon. De
administratie van de inkomsten en uitgaven zal geschieden in een
aparte grondexploitatie op basis van de tot nu toe besproken
spelregels. Hiermee zal het komende half jaar worden geoefend. Voor
1/7/2024 wordt dit geëvalueerd. Daarna zullen de werkzaamheden
t.b.v. landsverordening "werken met grondexploitaties" worden
opgestart.

Ontwikkelen en implementeren grondbeleid
en ruimtelijk ordeningsbeleid.

Duurzame versterking van
Domeinbeheer.

E.7.2

Hervorming en verzakelijking van
het grond- en vastgoedbeleid en beheer.

6. Koppelen aministratie uit te
geven kavels en te ontwikkelen
gronden aan het GIS-systeem

1 april 2024

Curaçao

Dit is een vervolg op het op orde brengen van de administratie van uit
te geven kavels en te ontwikkelen gronden.

E.7.3

Schoon door de poort.

3. Formaliseren van in aanmerking
komende illegaal geoccupeerde
gronden en verlengen verlopen
erfpacht gronden

1 maart 2024

Curaçao

Datum geactualiseerd. Er zijn 200 cases verzameld van illegaal
geocupeerde gronden, waarvan het geoptimaliseerde proces voor
formalisatie zal worden ingezet.

E.7.4

Bijdrage aan de economische
ontwikkeling.

2. Uitwerking principenota's over
gebiedsontwikkelingen Rif en
Colon

1 april 2024

Curaçao

Datum geactualiseerd. De investeringsnota komt in Q1 2024 in de RvM.
Hierna komt de investeringsnota RIF in de RvM. Ondertussen wordt
doorgewerkt aan de verkeersinfra in verband met CPA en de activiteiten
met betrekking tot verplaatsing van het honkbalstadion.

3. Afronden principenota's
gebiedsontwikkeling Zakito en
Maria Maai

n.n.b

Curaçao

Het project Rif en Colon is veel omvangrijker dan initieel gedacht. Het
project Zakito en Maria Maai schuift daarom door en gaat op een nader
te bepalen moment van start.

5. Position paper Ruimtelijke
Economische Strategie
opgeleverd. Dient als basis voor
strategische beleidsvorming VVRP.

31 maart 2024

Curaçao

Datum geactualiseerd. De inhoudelijke position paper wordt voor 31
maart gepresenteerd. Voorgaande realisatiedatum was 1 maart 2024.

2. Verzenden facturen ter waarde
van NAf 2,5 miljoen in 2024

31 maart 2024

Curaçao

De target t.w.v. NAF 2,5 miljoen voor 2024 is gelijk aan die van 2023,
de aanpak wordt geconsolideerd. In 2024 zal er meer prioriteit gegeven
worden aan Schoon door de Poort (E7.3.3).

E.7.5

Bijdrage aan de overheidskas.

17

Thema F: Zorg
Doel

• het beheersen en beheersbaar houden van COVID-19;
• het borgen van de continuïteit van de acute zorg;
• het efficiënt inrichten van de zorg en het realiseren van een robuust en betaalbaar zorgstelsel.

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

F.1

Om COVID-19 te kunnen beheersen en beheersbaar te houden
worden de adviezen van het OMT Cariben (24 april 2020 en 3
juni 2020) doorgevoerd, waaronder in ieder geval de volgende
maatregelen:
- op peil houden beschikbare IC-capaciteit;
- versterken diensten publieke gezondheid (o.a. i.v.m. bronen contactonderzoek)
- op voorraad houden van voldoende persoonlijke
beschermingsmiddelen (PBM);
- vergoten en op peil houden testcapaciteit;
- invoeren syndroom surveillance;
- garanderen voldoende air-ambulance capaciteit;
- Aankoop COVID vaccin en doorvoeren vaccinatieprogramma
(vanaf beschikbaar zijn vaccin).

F.1.1

F.2

In het kader van doelmatigheid worden overbodige
dubbelingen in het zorgaanbod van de verschillende
ziekenhuizen en andere inefficiënties in kaart gebracht en
teruggedrongen, middels opstellen en uitvoeren plan
samenwerking regionale ziekenhuizen Caribisch gebied
Koninkrijk en maken bestuurlijke afspraken, waaronder in
ieder geval wordt verstaan:
− reduceren van het aantal medische uitzendingen naar derde
landen door uitbreiding van zorgaanbod binnen het Caribisch
gebied van het Koninkrijk (top-specialistische zorg);
− gezamenlijke inkoop medicatie, middelen, materialen en
apparatuur;
− regionaal opleiden en capaciteitsplanning van zorgpersoneel
(kosten opleiding reduceren door minder opleiden in het
buitenland);
− rationalisering laboratoriumzorg en reductie aantal
laboratoria;
− medische specialisten die verzekerde zorg leveren in
loondienst van ziekenhuizen (sterfhuisconstructie);
− versterken samenwerking eerstelijnszorg en
tweedelijnszorg;
− herijken bekostigingswijze en tarieven tweedelijnszorg
samen met zorgverzekeraars en Nederlandse zorgautoriteit.

F.2.2

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

Doorlopend

Doorlopend

Curaçao

In de praktijk verloopt de monitoring van de
uitvoering van deze maatregel via het
Vierlandenoverleg Zorg

Voorstel om in gezamenlijkheid
(Dutch Caribbean Hospital Alliance
(DCHA) + het platform voor
Zorgverzekeraars CAS-BES (PSZ))
een programma van eisen op te
stellen waarop een (op kwaliteit en
kosten gebaseerde) inventarisatie
van tarieven van de bij DCHA
aangesloten ziekenhuizen en
zorginstellingen op andere
bestemmingen (Colombia,
Dominicaanse Republiek,
Nederland) gestoeld zal worden.

Doorlopend

Curaçao

In de praktijk verloopt de monitoring van de
uitvoering van deze maatregel via het
Vierlandenoverleg Zorg

18

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

F.3

F.3.1

4. Vastgesteld nader rapport
stelselwijziging, inclusief
voorstellen voor flankerend beleid
(zoals preventie en versterking
eerstelijnszorg).

31 maart 2024

Curaçao

Gelet op het feit dat onderzoek naar een eventuele stelselwijziging veel
onderling verbonden facetten betreft en nader onderzoek naar een
belangrijk onderdeel van de stelstelwijziging pas in het eerste kwartaal
van 2024 kan worden afgerond, wordt overwogen om het eindrapport
over de stelselwijziging gefaseerd aan de RvM ter vaststelling aan te
bieden, waarbij het accent (in lijn met de werkwijze van de SVB) zal
worden gelegd op maatregelen in de “Care” en “Cure” sectoren.

Op basis van bestaand en/of aanvullend
onderzoek naar de doelmatigheid (inclusief
bekostiging) en effectiviteit van de zorg en
de uitkomsten van maatregel F.2 zullen
voorstellen worden ontwikkeld en
geïmplementeerd. Gedacht kan worden aan
herijken verzekeringspakket en invoeren
van eigen betalingen.

Een plan van aanpak vaststellen
voor de inrichting van het traject
om de duurzame betaalbaarheid,
toegankelijkheid en kwaliteit van
het zorgstelsel te realiseren.
Hierbij wordt zowel de
financieringskant, als de
kostenkant (modernisering
zorgstelsel waaronder governance)
meegenomen.

Oorspronkelijke deadline was 30 juni 2023. De verwachting is dat het
deelrapport over de “Care” uiterlijk eind januari 2024 zal worden
uitgebracht en het deelrapport over de “Cure” uiterlijk eind maart 2024
(vanwege de afronding van het nader onderzoek en de extra benodigde
stakeholdersconsultaties).
5. Vastgesteld plan van aanpak
naar aanleiding van nader rapport.

31 mei 2024

Curaçao +
Nederland

Nadat de deelrapporten (F.3.1.4) zijn vastgesteld door de RvM, worden
de daarbij behorende plannen van aanpak opgesteld voor de inrichting
van een betaalbaar, toegankelijk en kwalitatief goed zorgstelsel, waarbij
tevens voorstellen voor flankerend beleid worden meegenomen.
Oorspronkelijke deadline was 31 juli 2023. Het plan van aanpak Care
wordt uiterlijk eind februari 2024 vastgesteld en die van Cure uiterlijk
31 mei 2024.

F.3.2

De werkgroep SVB maatregelen
werkt opties uit die op de korte
termijn een bijdrage leveren aan
de houdbaarheid van de sociale
zekerheid en de zorg (zie ook
E.4.3.3).

4. Halfjaarlijkse rapportage
waaruit blijkt dat Curaçao het
structurele evenwicht in het
schommelfonds bewaakt en zo
nodig maatregelen neemt om
genoemd evenwicht te realiseren.

Halfjaarlijkse
rapportage van
de werkgroep
SVB per 30 juni
en 31 december

Curaçao

Uit de halfjaarlijkse rapportage blijkt dat het schommelfonds in
evenwicht is of een overschot vertoont.

F.3.3

Implementatie maatregelen ter
minimalisering verliezen bij het
ziekenhuis CMC.

8. Periodiek overleg over
voortgang uitvoering spoor 1 plan
van aanpak verduurzaming
exploitatie CMC.

Maandelijks
vanaf 30 maart
2023.

Curaçao

Nadat de nodige onderzoeken door de Regiegroep zijn verricht is een
extern onderzoeksbureau begin december 2023 begonnen met de
werkzaamheden om over spoor 1 advies uit te brengen. Dat advies
wordt uiterlijk eind januari 2024 verwacht, waarna door de
Begeleidingscommissie uiterlijk februari 2024 advies zal worden
uitgebracht. Dit advies behelst tevens het advies zoals genoemd onder
F.3.3.9.

9. Opgeleverd onderzoeksrapport
kostprijs en doelmatigheid CMC
(en AAH).

29 februari 2024

Curaçao

Een onafhankelijk onderzoeksbureau onderzoekt de doelmatigheid van
de bedrijfsprocessen van CMC conform aanbevelingen van de
Nederlandse Zorgautoriteit en het bestuurlijk hoofdlijnenakkoord tussen
de regering en de CMC-entiteiten. Oorspronkelijke deadline was 31 juli
2023. De rapportage is vertraagd door het hoor- en wederhoorproces
bij het doelmatigheidsonderzoek en het besluit van de
Begeleidingscommissie om een totaaladvies aan de minister uit te
brengen in samenhang met het advies over spoor 1 (zie F.3.3.8).
Uiterlijk eind februari 2024 zal de Begeleidingscommissie, nadat een
appreciatie is uitgevoerd van de aanbevelingen van het extern
onderzoeksbureau en gehoord de stakeholders, advies uitbrengen aan
de minister van GMN.

10. Besluit van de regering inzake
een structurele regeling voor de
kosten van zorg aan
ongedocumenteerden en
onverzekerde patiënten.

30 juni 2024

Curaçao

Nadere uitwerking wordt meegenomen in het deelrapport over de
stelselwijziging “Cure” (zie toelichting F.3.1.4) dat uiterlijk 31 maart
2024 wordt voorzien. Oorspronkelijke deadline was 31 augustus 2023.
De besluitvorming zal, na overleg met de Toelatingsorganisatie en
private sector verzekeraars, uiterlijk 30 juni 2024 kunnen plaatsvinden.

11. Officieel instellen van de
Curaçaose Zorgautoriteit.

30 juni 2024

Curaçao

De CZa is op dit moment inhoudelijk als adviesinstantie gedeeltelijk
operationeel, maar mist nog steeds een juridische grondslag.
Oorspronkelijke deadline was 1 maart 2024. In het wetgevingstraject
zijn er vertragingen opgetreden. De aanbieding van de
instellingsverordening voor de CZa aan de adviesorganen is voorzien
voor Q1/2024. Thans bestaat de verwachting dat de CZa per 30 juni
2024 kan worden geformaliseerd, nadat de desbetreffende verordening
door de Staten is goedgekeurd.

19

Thema G: Onderwijs
Doel

• het realiseren van een basiskwaliteit van onderwijs;
• realiseren van een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt;
• het realiseren van goede doorstroom tussen stelsels van onderwijs (al dan niet in Europees Nederland).

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

G.1

G.1.1

5. Opgestelde theory of change en
onderliggende roadmap.

1 december
2023

Curaçao en
Nederland

De ToC sessies zijn in oktober 2023 afgerond en er zijn om en nabij 30
activiteiten onderscheiden in de Roadmap. De prioritering en het
tijdspad van deze activiteiten in de Roadmap, wordt in december 2023
afgerond. Dan wordt ook gezamenlijk met NHC en TWO bepaald welke
activiteiten in het Landspakket worden opgenomen. Deze activiteiten
worden in 2024 onder G.1.3 weergegeven in de Uitvoeringsagenda.
Oorspronkelijke deadline was 31 mei 2023 .

6. Vastgestelde aanvullend
onderzoeksvoorstel.

1 december
2023

Curaçao en
Nederland

In de Roadmap is noodzakelijk aanvullend onderzoek geformuleerd.
Deze voorstellen worden gesynchroniseerd met de aanbevelingen uit
het Plan Mehorashon di Enseñansa en in december 2023 vastgesteld.
Oorspronkelijke deadline was 15 juni 2023.

7. Aanvullend onderzoek is
afgerond.

31 juli 2024

Curaçao

Een aanvullend onderzoek dat na de ToC sessies is geïdentificeerd,
betreft het definiëren van een eenduidige basiskwaliteit van het
onderwijs. Een tweede aanvullend onderzoek betreft het in kaart
brengen van ongelijke kansen in het onderwijs en stappen hoe die te
verminderen.
Daarnaast zijn er bij de Quick wins al twee plannen van aanpak
ontvangen die ook als aanvullend onderzoek kunnen worden betiteld:
Benchmark salariëring en bekostigingsmethodiek. Zie ook G.1.3.1

Een expertgroep uit de vier landen / groep
onderwijsexperts uit de vier landen voert
een doorlichting uit van het gehele
onderwijsbestel, met inbegrip van alle
publieke en particuliere betrokken partijen,
inclusief de overheid. Hierbij komen in ieder
geval aan de orde:
- onderwijskwaliteit, lesmethoden en –
middelen;
- aansluiting tussen onderwijs en
arbeidsmarkt;
- doorstroom tussen ko, po, vo en
mbo/ho/wo (al dan niet in Europees
Nederland);
- doelmatigheid en doeltreffendheid van de
onderwijsbekostiging, mitigeren van
inefficiënties in het systeem;
- versterken van de kwaliteitsverbetering
door effectief toezicht door onder andere de
inspecties;
samenwerking onderwijs- en
ontwikkelingsvoorzieningen in de regio (en
eventueel Europees Nederland).
Hierbij worden in elk geval de
onderwijsinspecties van de vier landen
betrokken.
Op basis van de uitkomsten van de
doorlichting worden maatregelen ontwikkeld
en geïmplementeerd

Uitvoeren doorlichting op basis van
vastgesteld plan van aanpak.

20

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

G.1

G.1.2

10. Vastgesteld strategisch
huisvestingsplan.

31 januari 2024

Curaçao +
Nederland

Opstellen van een advies aan de minister van OWCS over hoe en bij wie
het structurele onderhoud aan de schoolgebouwen duurzaam
organisatorisch kan worden belegd. In de uitvoeringsagenda onder E7
wordt er op termijn een afdeling vastgoed opgericht. Hier zijn
gesprekken gevoerd met OWCS met betrekking tot het structureel
onderhoud van de overheidsschoolgebouwen. Zie ook E.7.1.2

vervolg

Achterstallig onderhoud
onderwijshuisvesting aanpakken.

Verdere stappen in Q1 2024 zijn het strategisch onderhoudsplan,
inclusief implementatieplan. Ook een spreidingsplan wordt opgesteld.
Het huisvestingsplan wordt meegenomen in het Plan di Mehorashon di
Enseñansa. Oorspronkelijke deadline was 31 mei 2023.

G.1.3

Uitvoeren acties die volgen uit de
doorlichting van het
onderwijsbestel.

12. Functionerende
uitvoeringsstructuur ten behoeve
van het project achterstallig
onderhoud schoolgebouwen.

31 december
2023

Curaçao en
Nederland

Inbedden van de uitvoeringsstructuur in de projectmanagementorganisatie, die alle verbeteracties voor thema G coördineert.
Invulling PMO, waaronder aanwijzen van een projectmanager inclusief
budget hiervoor.

13. Operationele duurzame en
toekomstbestendige
uitvoeringsstructuur onderhoud
scholen.

31 maart 2024

Curaçao

Uitvoeren implementatieplan op basis van het vastgestelde strategisch
huisvestingsplan (zie G.1.2.10).

14. Uitgevoerd onderhoud scholen
fase 1.

30 juni 2024

Curaçao

Uitvoeren onderhoud drie scholen (Cola Debrotschool, Nelly
Winkelschool en Kolegio Erasmo) conform de beschikking en
voorwaarden van 7 oktober 2022.

15. Uitgevoerd onderhoud scholen
fase 2.

31 december
2024

Curaçao

Uitvoeren onderhoud negen scholen (Adventschool Bonam, St. Paulus
College, Skol Immanuel, Kolegio Alejandro Paula, Vigdis Jonckheer
Mensing College, Marnix FO 1+2, Kolegio Monseigneur Willem Ellis,
Kolegio San Hose FO 1+2 en Myrna Dovaleschool) conform de
beschikking en voorwaarden van 6 december 2022.

1. Vastgestelde actieplannen voor
prioriteiten Curaçao.

1 maart 2024

Curaçao

Vaststellen van actieplannen (die aangemerkt zijn als quick wins in de
nulmeting) voor 1) het aanpassen bekostigingsmethodiek (V&V-stelsel),
2) de verdere ontwikkeling van de onderwijsapplicatie (CLOA), 3) een
salarisbenchmark in de regio, 4) een onderzoek naar de bereidwilligheid
ouders om bij te dragen aan het onderwijs (n.a.v. ToC) en 5) evaluatie
personeel ten opzichte van het beroepsbeeld. Plannen 1, 2 en 3 zijn in
concept opgeleverd. De oplevering van de overige plannen en de
vaststelling wordt in Q1 2024 verwacht.
Oorspronkelijke deadline 31 juli 2023.

2. Plannen van aanpak
verbetervoorstellen voor de
langere termijn zijn opgesteld,
vastgesteld door de Minister,
ingediend bij en goedgekeurd door
NHC en TWO

1 januari 2024

Curaçao en
Nederland

Opstellen van plannen van aanpak voor de verbetervoorstellen zoals
opgenomen in de Roadmap. Zie G.1.1.5

21

Thema H: Versterken rechtsstaat
Doel

• een bijdrage leveren aan de versterking van de rechtsstaat, door in ieder geval in te zetten op het versterken van het
grenstoezicht, de aanpak van financieel-economische criminaliteit en het verbeteren van het detentiewezen.

Maatregel (zie Landspakket)
H.1

H.9

H.12

In het belang van stabiliteit van de
openbare orde en veiligheid worden tot
nader orde geen bezuinigingen toegepast
die de operationele uitvoeringscapaciteit
binnen de meest vitale sectoren van de
rechtsstaat (Politie, Douane,
Landsrecherche, OM, Hof, Kustwacht,
gevangeniswezen en de veiligheidsdienst)
beperken.
Landen werken gezamenlijk toe naar een
geharmoniseerd niveau van bescherming
persoonsgegevens binnen het Koninkrijk
middels een Rijkswet. Een plan van aanpak
zal worden ontwikkeld en geïmplementeerd.

Beheer en toezicht t.a.v. het
criminaliteitsfonds wordt op orde gebracht.
Curaçao en Sint Maarten volgen de
aanbevelingen uit de rapporten van de Raad
voor de Rechtshandhaving op.
Uiterlijk 1 april 2021 hebben de landen een
onafhankelijke organisatie aangewezen die
het fonds controleert op het opvolgen van
de aanbevelingen en rapporteert of het
fonds naar behoren werkt.

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

H.1.1

Doorlopend

Doorlopend

Curaçao

H.1.3

Opstellen realistisch
meerjareninstroomplan met
financiële paragraaf ter
garandering operationele
uitvoeringscapaciteit van alle H1instellingen.

3. Opgestelde instroomplanning en
instroomopgave voor het OM.

1 juli 2024

Curaçao

Na vaststelling functieboek voor OM via reguliere interne procedure van
Curaçao, afronden van de instroomplanning voor het OM.
Oorspronkelijke afrondingsdatum was 30 september en 31 december
2023.

H.9.1

Projectfase uitvoeren op basis van
vastgesteld plan van aanpak.

6. Hoofdstuk 3 concept
wetsontwerp gereed

30 juni 2024

Curaçao en
Nederland

Het derde hoofdstuk van de consensusrijkswet, inclusief de
bijbehorende Memorie van Toelichting, zal voor het JVO van juni 2024
worden opgeleverd aan de opdrachtgever. Bij die gelegenheid zal aan
de opdrachtgever ook een tussentijdse uitvoeringstoets worden
aangeboden die ziet op hoofdstuk 2 van de rijkswet.
Oorspronkelijke afrondingsdatum was 31 januari 2024.

7. Uitvoeringstoets wetsontwerp

n.n.b.

Curaçao en
Nederland

Nog niet actueel, afhankelijk van afronding van H.9.1.6.

8. Duidelijkheid bijstandsverzoek
landen

n.n.b.

Nederland

In samenwerking met TWO gaat JenV de gevraagde bijstand voor het
implementatietraject van de Rijkswet beschikbaar stellen, een en ander
zoals verzocht door de ministers van Justitie van de landen op 14
december 2022 en toegezegd door JenV op 16 mei 2023.
Oorspronkelijke afrondingsdatum was 15 augustus 2023.

H.12.3

Verbeterde operationele sturing
van het CF conform de
aanbevelingen van de Raad voor
de Rechtshandhaving (resultaat 1
plan van aanpak).

2. Herzien en door de minister van
Justitie van Curaçao vastgesteld
handboek.

1 juli 2024

Curaçao

Afronden ‘Handboek Medefinanciering’ en ‘Handboek Beheer
Derdengelden’. Uitzetten concept-handboek voor feedback.
Uitwerken van een verkorte en een reguliere procedure voor indiening
voorstellen. Vaststellen handboeken door minister van Justitie van
Curaçao. Oorspronkelijke afrondingsdatum was 31 maart 2024.

H.12.5

Geoptimaliseerde organisatie door
uitgewerkte en vastgestelde
organisatie-inrichting en
Administratieve Organisatie/
Interne Controle (resultaat 3 plan
van aanpak).

2. Vastgestelde profielschetsen en
procedure voor benoeming leden
Criminaliteitsfonds Curaçao.

1 juli 2024

Curaçao

Onderdeel van het herzien handboek (zie H.12.3.2) wat nog moet
worden vastgesteld door de minister.

3. Gewijzigde en gepubliceerde
Landsverordening
Criminaliteitsbestrijdingsfonds

n.n.b.

Curaçao

Overleggen over de noodzakelijke wetgevingscapaciteit.

4. Vastgestelde maximaal door het
Criminaliteitsfonds te financieren
periode van activiteiten en
projecten.

1 januari 2024

Curaçao

Vastleggen van de mogelijkheid tot uitbreiden van de maximale termijn
van drie jaar door minister van Justitie op grond van de
comptabiliteitsvoorschriften.

1. Gecommuniceerde formele en
materiele (administratieve)
regelgeving, beleid en procedures
aangaande.

Doorlopend

Curaçao

Opstellen van een communicatieplan voor het CF in Q1.
Uitvoeren communicatieplan vanaf Q2.
Start uitvoering is afhankelijk van de vaststelling van het handboek (zie
H.12.3.2).

2. Herziene en nageleefde
administratieve procedures.

Doorlopend

Curaçao

Herziene procedures zijn opgenomen in het handboek.
Afronding is afhankelijk van de goedkeuring van het handboek
(H.12.3.2).

H.12.6

Geformaliseerde en
gecommuniceerde administratieve
procedures en eisen voor
projecten (resultaat 4 plan van
aanpak).

22

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

H.17

Curaçao komt met behulp van Defensie
voor 1 maart 2021 met een plan van
aanpak om de verouderde
dienstplichtverordeningen aan te passen en
om de CURMIL te professionaliseren,
waarbij onder andere de
doorstroommogelijkheden van de CURMIL
naar de landelijke veiligheidspartners
worden verankerd.

H.17.1

Opstellen plan van aanpak gericht
op verdere professionalisering van
de CURMIL, waar actualisatie van
de Dienstplichtverordening een
onderdeel van is.

2. Geactualiseerde
dienstplichtverordening.

n.n.b.

Curaçao +
Nederland

Curaçao werkt met Defensie aan de actualisering van de
dienstplichtverordening, een specifieker tijdspad wordt nog bepaald.
Er wordt in Q1 overleg gevoerd over de wijze waarop uitvoering
gegeven gaat worden aan deze maatregel, de daarmee beoogde
resultaten en de noodzakelijke randvoorwaarden (zoals
wetgevingscapaciteit en projectaansturing).

H.17.3

Opstellen moderne
rechtspositieregeling voor
Caribische beroepsmilitairen,
inclusief wettelijke inkadering.

1. Vastgestelde gemoderniseerde
rechtspositieregeling.

1 april 2024

Curaçao +
Nederland

Op basis van de opgehaalde input van de Landen zijn concepten
opgesteld voor het realiseren van een op de CARMIL toegepaste
rechtspositionele regeling bij landsverordening en landsbesluit. Deze
concepten moeten in onderlinge afstemming worden vervolmaakt.
Na vaststelling volgt de implementatie van de vervolgacties.

Curaçao heeft op 1 april 2021 de benodigde
stageplaatsen beschikbaar gesteld ten
behoeve van het Sociaal Vormings Traject.
Curaçao en Defensie sluiten voor 1 februari
2021 een convenant dat hierop toeziet.

H.18.1

Op basis van een gesloten
convenant benodigde
stageplaatsen beschikbaar stellen.

11. Bijsturing project naar
aanleiding van de evaluatie.

Doorlopend

Curaçao

Aan de hand van o.a. de tussentijdse evaluatie uit november 2022,
zullen Curaçao en Defensie in goed overleg bepalen welke wijzigingen
noodzakelijk zijn om het project te optimaliseren.

12. Opstellen contourenplan
nieuwe opzet LWT.

1 april 2024

Curaçao

Opstellen contourenplan aan de hand van tussentijdse evaluatie.
Contourenplan wordt ingevuld als plan van aanpak, waarin ook de
borging opgenomen is bij een van de deelnemende ministeries.
Ingangsdatum is voorzien voor 1 juli 2024.
Oorspronkelijke deadline was 31 december 2023.

13. Evaluatie convenant Land
Curaçao en Defensie.

31 maart 2024

Curaçao en
Nederland

Convenant loopt af medio 2024 en dient aan te sluiten aan nieuwe
opzet LWT.

17. Concept LOK die voldoet aan
de uitgangspunten van H19 en het
plan van aanpak is aangeboden
aan de Staten.

1 januari 2024

Curaçao

Het definitieve concept zal waarschijnlijk op 20 december 2023, door
tussenkomst van de Raad van Ministers ter behandeling worden
aangeboden aan de Staten. Oorspronkelijke deadline was 31 augustus
2023.

18. LOK is vastgesteld en
gepubliceerd.

31 januari 2024

Curaçao

Voortzetten lopende wetgevingstraject door behandeling conceptlandsverordening in de Staten van Curaçao. Oorspronkelijke deadline
was 1 oktober 2023.

19. Vergunningsverleningsproces
en modelvergunningen zijn gereed
en voldoen aan uitgangspunten
H19 en het plan van aanpak.

1 juli 2024

Curaçao

Vergunningverleningsproces en modelvergunningen worden ter
kennisneming met de TWO gedeeld. Eventuele input van de TWO wordt
waar mogelijk meegenomen door Curaçao. Concepten worden definitief
gemaakt nadat de LOK is vastgesteld. Oorspronkelijke deadline waren
31 augustus 2023 en 1 december 2023.

20. Inrichtingsplan (PvA) nieuwe
toezichthouder is gereed en
voldoet aan de LOK.

1 februari 2024

Curaçao

Aanpassen inrichtingsplan nieuwe toezichthouder, mede op basis van
input van de TWO en de laatste versie van de LOK zoals die aan de
Staten wordt aangeboden (zie H.19.1.17). Werven personeel voor
afhandelen aanvragen van vergunningshouders. Oorspronkelijke
deadline was 1 juni 2023.

21. Nieuwe toezichthouder kan
optimaal haar taken uitvoeren.

1 juli 2025

Curaçao

In de komende periode worden diverse activiteiten opgenomen ter
realisatie van dit beoogd resultaat. In Q1 2024 wordt gewerkt aan de
implementatie van de aanbevelingen van het onderzoek naar
gokverslaving (H.19.2.1). Na vaststelling van het Inrichtingsplan (zie
H.19.1.20) wordt gestart met de implementatie daarvan, waaronder het
aanpassen en vaststellen van de processen en procedures.
Nadat de beoordeling van de lagere regelgeving is afgerond (zie
H.19.2.2), wordt eventuele input van de TWO waar mogelijk
meegenomen door Curaçao bij de implementatie.

2. Beoordelen of de bestaande
(lagere) regelgeving voldoende
waarborgen biedt.

30 juni 2024

Curaçao en
Nederland

TWO vergelijkt het overzicht van de eerder geïnventariseerde lagere
regelgeving (H.19.1.5) met de laatste versie van de LOK zoals die aan
de Staten wordt aangeboden om te adviseren over de nog ontbrekende
aspecten in de regelgeving op het gebied van anti-witwasbepalingen,
technische eisen, AML/Counter Terrorism Financing en
consumentenbescherming en verslavingspreventie en over de eventueel
nog aan te passen en op te stellen (lagere) regelgeving.
Oorspronkelijke deadline was 15 mei 2023.

H.18

H.19

Curaçao komt met een getrapt plan voor de
modernisering en hervorming van het
aanbod van online-kansspelen. Dit plan
bevat tevens een realistisch tijdpad met
bijbehorende mijlpalen. De modernisering
en hervorming omvat ten minste:
1. Wet- en regelgeving die voorziet in een
onafhankelijke toezichthouder op online
kansspelen. Zij verstrekt ook licenties en
handhaaft indien nodig, waarbij als uiterste
interventie de licentie kan worden
ingetrokken.
2. Waarborgen dat aanbieders van online
kansspelen vanuit Curaçao handelen
conform wet- en regelgeving van de landen
waarop zij zich richten.
3. Maatregelen om (via de Curaçao Gaming
Control Board en de Belastingdienst) de
door licentiehouders verschuldigde
belastingen en licentievergoedingen te
innen.

H.19.1

H.19.2

Uitwerken maatregel deel 1 en
deel 2

Er zijn waarborgen ingesteld die
erop toezien dat het
kansspelbeleid in Curaçao voorziet
in de bescherming van
minderjarigen en andere
kwetsbare spelers

23

Landspakket
Curaçao
Uitvoeringsagenda 1 januari – 31 maart 2024