Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

32 824

Integratiebeleid

Nr. 90

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 maart 2015
Tijdens het AO Inburgering van 22 januari jl. (Kamerstuk 32 824, nr. 89)
heb ik u toegezegd om per brief te reageren op een aantal vragen van uw
commissie. Hierbij doe ik deze toezegging gestand.
Inzagerecht inburgeringsexamens
Tijdens het AO Inburgering hebben de Kamerleden Marcouch (PvdA),
Karabulut (SP) en Van Weijenberg (D66) gevraagd om kandidaten die
gezakt zijn voor een of meerdere onderdelen van het inburgeringsexamen
inzage te geven zodat zij, en hun docent, kunnen leren van de gemaakte
fouten.
Tijdens het AO heb ik reeds aangegeven dat het afnamesysteem van het
inburgeringsexamen geheel anders is dan bijvoorbeeld die van de
eindexamens van het voortgezet onderwijs. Deze worden éénmalig
afgenomen en zijn daarna openbaar. Dat is mogelijk omdat zij nooit meer
als examenmateriaal zullen worden gebruikt. Het afnamesysteem van het
inburgeringsexamen is daarentegen gestoeld op de gedachte dat iedereen
altijd het examen moet kunnen doen. Dat betekent dat de kandidaat een
selectie van de opgaven maakt, die ook weer aan andere kandidaten
kunnen worden voorgelegd. Een door de Kamerleden voorgesteld
inzagerecht zou betekenen dat het risico van het bekend worden van
vragen en antwoorden zo groot wordt dat het door de kandidaat ingeziene
examen niet meer gebruikt kan worden.
Tijdens het AO heb ik gezegd dat het door de Kamerleden verlangde
inzagerecht daarmee erg duur zou zijn. Het telkens vervangen van
examens die door kandidaten zijn ingezien vergt een grote investering in
zowel doorlooptijd als geld. Verschillende Kamerleden hebben gevraagd
om inzage in deze kosten. Het gaat bij de ontwikkeling en het pre-testen
per vraag om tussen de 2000 en 3.000 euro exclusief BTW. Met examens
rond de 40 vragen komt dit neer op tussen de 80.000 en 120.000 euro
exclusief BTW per examen. Als 10% van de kandidaten, dit is circa 1000
personen, inzage krijgen zou dit tussen de 80 miljoen en 130 miljoen euro

kst-32824-90
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 824, nr. 90

1

bedragen. Dit zijn enorme kosten en zou de uitvoeringscapaciteit van de
toetsontwikkelaars ook ver te boven gaan.
Verschillende Kamerleden hebben voorgesteld de examens te laten
maken door docenten. Dat zou goedkoper zijn dan het inhuren van
adviseurs.
Docenten zijn opgeleid voor het geven van lessen Nederlands als tweede
taal. In hun opleiding hebben ze ook geleerd toetsen te maken zodat zij
tijdens de opleiding van de cursisten op het niveau A2 kunnen controleren
of de cursisten de lesstof hebben begrepen/beheersen. Zo krijgt de docent
informatie over wat de cursisten wel en niet kunnen en dat verwerkt hij
weer in zijn lessen.
Een examen heeft een ander doel dan een dergelijke toets. Een examen is
de afsluiting van een leerperiode; kandidaten kunnen slagen of zakken.
Bij examens gaat het om het ontwikkelen van leerstofonafhankelijke
vragen die tot doel hebben te meten of de kandidaat het niveau A2 voor
de vaardigheden lezen, luisteren, spreken en schrijven van de Nederlandse taal beheerst. Deze examens moeten betrouwbaar en valide zijn.
Een examen wordt betrouwbaar genoemd als het bij herhaalde afname
onder dezelfde omstandigheden eenzelfde resultaat laat zien. Dit wordt
onderzocht in de pretest fase. Valide betekent dat de toets meet wat de
constructeur bedoeld heeft ermee te meten. Hiervoor zijn deskundigen
nodig die speciaal hiervoor zijn opgeleid. Daarom worden de inburgeringsexamens en de Staatsexamens NT2 door gespecialiseerde toetsinstituten gemaakt.
In de afgelopen weken heb ik de mogelijkheden bekeken die een
alternatief voor het inzagerecht zouden kunnen betekenen. Daarvoor heb
ik eerst bezien hoe het inzagerecht wordt gehanteerd bij de Staatsexamens NT2 I en II. Ook bij deze examens geldt dat kandidaten door de
tijd heen dezelfde opgaven maken en dat deze dus niet bekend mogen
raken.
Tijdens het AO werd (Kamerstuk 32 824, nr. 89) verschillende malen
verwezen naar de Staatsexamens NT2 als zijnde examens met inzagerecht. Nader overleg met de verantwoordelijken voor dit examen heeft
geleerd dat dit recht wordt verleend als er goede redenen zijn om aan te
nemen dat er fouten zijn gemaakt bij de beoordeling of bij de controle van
de antwoorden. In artikel 17 van het examenreglement is opgenomen dat
«de kandidaat daartoe een gemotiveerd schriftelijk verzoek moet indienen
bij het College voor Examens. Wanneer de kandidaat naar het oordeel van
het College gegronde redenen heeft om te betwijfelen of zijn/haar
examenwerk op de juiste wijze is verwerkt kan het besluiten het werk te
laten inzien door een, na overleg met de kandidaat, aan te wijzen
persoon.»
Bij de Staatsexamens NT2 heeft het inzagerecht dus geen betrekking op
de kandidaat zelf; het gaat om de vraag of er fouten in de beoordeling van
het examen zijn gemaakt en heeft niet tot doel de kandidaat te laten leren
van zijn fouten. En juist dat laatste leek de belangrijkste reden om dit
inzagerecht voor te stellen.
Als een kandidaat een fout antwoord heeft gegeven weet hij daarmee nog
niet hoe hij de volgende keer moet antwoorden. Het vóóraf controleren
van wat men goed of fout doet is beter dan na het examen. Op de website
van DUO staat momenteel één voorbeeldexamen van alle examenonderdelen. Ik zal ervoor zorgen dat er in de komende periode meer voorbeeldexamens en oefenopgaven worden geplaatst op de website van DUO die
als oefenmateriaal voor kandidaten en hun docenten kunnen worden
gebruikt. Na het maken van een voorbeeldexamen krijgt de kandidaat dan
niet alleen de uitslag maar weet hij ook welke vragen hij goed en niet
goed heeft beantwoord. Op die wijze kan de kandidaat met zijn docent
zien wat zijn zwakke punten zijn waar nog extra op moet worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 824, nr. 90

2

geoefend. Deze aanpak wordt ondersteund door deskundigen binnen de
Beroepsvereniging NT2.
Verruiming leenfaciliteit
Mevrouw Karabulut (SP) vroeg zich af of inburgeringsplichtigen aan wie
op grond van de regeling langdurig verblijvende kinderen, of wel het
kinderpardon, een reguliere verblijfsvergunning is verleend, in
aanmerking komen voor een kwijtschelding van de lening indien zij aan
de inburgeringsplicht hebben voldaan. Dat is niet het geval. Deze
mogelijkheid is en blijft beperkt tot asielgerechtigden en hun nareizende
gezinsleden. Anders dan bij deze doelgroep gaat het bij het kinderpardon
om personen die al jaren in Nederland verblijven en veelal goed
geworteld zijn in onze samenleving. Indien zij financiële problemen
ondervinden bij het aflossen van de lening kunnen zij wel een beroep
doen op de draagkrachtregeling waarbij de af te lossen bedragen verlaagd
of op nul kunnen worden gesteld.
Bellen van geslaagde inburgeraars
De heer Marcouch (PvdA) deed tijdens het AO de suggestie om geslaagde
inburgeraars vier weken na het examen te bellen om te informeren of zij
al aan het werk zijn en zo niet, hen te verwijzen naar het UWV.
Hieraan wordt aandacht gegeven in het nieuwe examenonderdeel
Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt (ONA). In de voorbereiding op
dit onderdeel bereidt de kandidaat zich voor op toegang tot de arbeidsmarkt en maakt een loopbaanplanning voor de komende jaren. Ten tijde
van het eindgesprek heeft de examinator als één van de taken tips te
geven ten behoeve van de verdere voortgang van de kandidaat. Hij kan
hierbij zo nodig extra aandacht geven aan het vinden van een baan op
korte termijn.
Daarnaast zal het onderdeel Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt,
net zoals de andere onderdelen van het inburgeringsexamen, periodiek
worden gemonitord. In hoeverre het nieuwe examenonderdeel heeft
bijgedragen aan het vinden van werk, kan daarin worden meegenomen.
Wet inburgering buitenland (Wib)
De heer De Graaf (PVV) heeft vragen gesteld over de Eindrapportage
behoefteonderzoek migranten voor vertrek naar Nederland van onderzoeksbureau BMC (bijlage bij Kamerstuk 32 005, nr. 5). Hierin worden
cijfers gegeven over het aantal respondenten dat betaald werk heeft. Zijn
eerste vraag is welke definitie van betaald werk is gehanteerd. Voor dit
onderzoek is respondenten gevraagd of zij betaald werk hebben; 56% van
de respondenten heeft hier «ja» op geantwoord. Het betreft hier een
zelfevaluatie van de respondenten, waarbij «betaald werk» niet verder
gedefinieerd is. Het onderzoek van BMC is uitgevoerd onder verschillende
groepen huwelijks- en gezinsmigranten. De respondenten bestonden
daarom uit zowel WIB-plichtigen als niet-WIB-plichtigen. De vraag van de
heer De Graaf (PVV) in hoeveel gezinnen waar sprake is van huwelijks- en
gezinsmigratie de overheid de enige kostwinnaar is, is niet exact te
beantwoorden. Ik kan u wel meedelen dat aangezien de inkomenseis voor
Wib-plichtigen is gesteld op 100% van het minimumloon met minimaal
een jaarcontract, er geen beroep wordt gedaan op het sociale vangnet. Er
zijn geen cijfers beschikbaar over het aantal gezinnen uit deze groep
waarin sprake is van betaald werk of uitkeringsafhankelijkheid op langere
termijn.
De heer Azmani (VVD) heeft gevraagd de informatieverstrekking over
inburgering aan Turkse migranten door de Nederlandse ambassade te
laten doen. Ik vind het van belang dat deze doelgroep voor vertrek naar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 824, nr. 90

3

Nederland zo goed mogelijk wordt geïnformeerd over het belang van een
succesvolle integratie in de Nederlandse samenleving. Het Ministerie van
Buitenlandse Zaken zal hiertoe een folder uit gaan reiken aan Turkse
migranten gedurende de MVV-procedure.
Stand van zaken afname basisexamen inburgering in het
buitenland
Van deze gelegenheid wil ik ook gebruik maken om u op de hoogte te
stellen van de laatste ontwikkelingen rond de afname van het basisexamen inburgering in het buitenland. De offline afname van het
basisexamen met behulp van laptops verloopt naar wens. Alle achterstanden van kandidaten die sinds 1 november 2014 examen wilden doen
zijn weggewerkt. Het testen van de voorziene online examenafname op de
posten in het buitenland laat helaas nog steeds geen stabiele en acceptabele examenafname zien. Omdat hier binnen afzienbare tijd geen
verbetering in wordt verwacht is besloten dat de examensoftware lokaal
op de computers op de posten wordt geïnstalleerd. Beheer en onderhoud,
evenals het uitwisselen van de uitslagen zullen via het netwerk van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken plaatsvinden. De doorlooptijd van de
implementatie van deze oplossing zal ongeveer een half jaar zijn. Tot die
tijd wordt gebruik gemaakt van de huidige laptops.
Ten slotte
De heer De Graaf (PVV) heeft gevraagd om informatie over de Europese
procedures. Er lopen momenteel twee prejudiciële procedures bij het
Europese Hof van Justitie. Prejudiciële vragen zijn gesteld over de
verenigbaarheid van de richtlijn langdurig ingezetenen met het inburgeringsexamen in Nederland. De conclusie van de Advocaat Generaal in
deze zaak is eind januari gepubliceerd. De uitspraak wordt over enige
maanden verwacht. Daarnaast zijn prejudiciële vragen gesteld over de
verenigbaarheid van het basisexamen inburgering in het buitenland en de
richtlijn gezinshereniging. De conclusie van de Advocaat Generaal wordt
eind maart gepubliceerd. De Europese Commissie heeft aangekondigd
Nederland in de laatste zaak in gebreke te stellen. Wanneer over deze
procedure informatie beschikbaar is, wordt u daarover geïnformeerd.
Conform toezegging ontvangt u voor het zomerreces een brief waarin u
wordt geïnformeerd over de verdieping van Kennis van de Nederlandse
Maatschappij (KNM) wat betreft onderwerpen grondrechten, vrijheden en
normen en waarden, en onderwerpen die relateren aan het overgangsrecht van diegenen die vóór 2013 inburgeringsplichtig werden en een
rapportage inzake het onderzoek naar het examen leesvaardigheid.
Ik heb u toegezegd na de zomer informatie te geven over het aantal
afgelegde inburgeringsexamens en afgesloten leningen. Daarnaast
ontvangt u voor het kerstreces informatie over prijs, kwaliteit en spreiding
van de cursusinstellingen.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
L.F. Asscher

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 824, nr. 90

4