Beleidsregel van de Minister voor Medische zorg van
, kenmerk
,
over regels voor de verstrekking van een tegemoetkoming
in verband met de grote gevolgen van de Q-koortsuitbraak
(Beleidsregel tegemoetkoming Q-koorts)

De Minister voor Medische Zorg,
Handelende in overeenstemming met de Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit,
Gelet op artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht;
Besluit:
Artikel 1.

Begripsbepalingen

In deze beleidsregel wordt verstaan onder:
Q-koorts: infectieziekte die kan overgaan van dieren op mensen, veroorzaakt door
de bacterie Coxiella burnetii;
Q-koortsuitbraak: de uitbraak van Q-koorts in Nederland in de periode van 1
januari 2007 tot en met 31 december 2010;
Q-koortspatiënt: een nog in leven zijnde natuurlijke persoon die in de periode van
1 januari 2007 tot en met 31 december 2011 in Nederland is besmet met Qkoorts;
chronische Q-koorts: aandoening met langdurige ernstige klachten als gevolg van
een acute Q-koortsinfectie, die blijkens bloedonderzoek heeft geleid tot een
chronische infectie;
Q-koortsvermoeidheidssyndroom (QVS): aandoening met ten minste zes maanden
voortdurende klachten van ernstige vermoeidheid als gevolg van een acute Qkoortsinfectie die niet tot chronische Q-koorts heeft geleid, en niet door andere
oorzaken te verklaren zijn;
QVS gelijkend ziektebeeld: op QVS gelijkend ziektebeeld met ten minste zes
maanden durende klachten van ernstige vermoeidheid als gevolg van een acute
Q-koortsinfectie die niet tot chronische Q-koorts heeft geleid, die niet afdoende
door andere oorzaken te verklaren zijn;
nabestaanden:
1° de ten tijde van het overlijden niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot of
geregistreerde partner, of de levensgezel die ten tijde van het overlijden met
de overledene een gezamenlijke huishouding voerde;
2° bij ontstentenis van de onder 1° bedoelde persoon, de kinderen tot wie de
overledene in familierechtelijke betrekking stond;

Pagina 1 van 13

3° bij ontstentenis van de onder 1° en 2° bedoelde personen, de overige
bloedverwanten van de overledene in de eerste graad.
minister: Minister voor Medische Zorg;
tegemoetkoming: een eenmalige financiële bijdrage als gebaar ter erkenning van
de grote gevolgen van de Q-koortsuitbraak voor een Q-koortspatiënt met
chronische Q-koorts, QVS of een QVS gelijkend ziektebeeld, of voor de
nabestaanden van patiënten die zijn overleden aan chronische Q-koorts.
Artikel 2.

Het recht op een eenmalige tegemoetkoming

De minister kent op aanvraag een tegemoetkoming toe aan een Q-koortspatiënt
die is gediagnosticeerd met chronische Q-koorts, QVS of een op QVS gelijkend
ziektebeeld, of, indien een Q-koortspatiënt aan chronische Q-koorts is overleden,
aan diens nabestaande of nabestaanden, indien de aanvrager voldoet of de
aanvragers voldoen aan de voorwaarden, bedoeld in artikel 3, 4 of 5.
Artikel 3.

Voorwaarden tegemoetkoming voor een patiënt met
chronische Q-koorts

Een Q-koortspatiënt met chronische Q-koorts kan in aanmerking komen voor een
tegemoetkoming indien hij voorafgaand aan de inwerkingtreding van deze
beleidsregel is gediagnosticeerd met chronische Q-koorts, als gevolg van een
besmetting met Q-koorts in de periode van 1 januari 2007 tot en met 31
december 2011.
Artikel 4.

Voorwaarden tegemoetkoming voor een patiënt met QVS of
een QVS gelijkend ziektebeeld

Een Q-koortspatiënt met QVS of een op QVS gelijkend ziektebeeld kan in
aanmerking komen voor een tegemoetkoming indien hij voorafgaand aan de
inwerkingtreding van deze beleidsregel is gediagnosticeerd met QVS of met een
op QVS gelijkend ziektebeeld, als gevolg van een besmetting met Q-koorts in de
periode van 1 januari 2007 tot en met 31 december 2011.
Artikel 5.

Voorwaarden tegemoetkoming voor de nabestaande of
nabestaanden van een patiënt overleden aan chronische Qkoorts

De nabestaande of nabestaanden van een patiënt die is overleden aan chronische
Q-koorts kan of kunnen gezamenlijk in aanmerking komen voor een
tegemoetkoming, indien de desbetreffende patiënt voorafgaand aan de
inwerkingtreding van deze beleidsregel is gediagnosticeerd met en overleden aan
chronische Q-koorts, als gevolg van een besmetting met Q-koorts in de periode
van 1 januari 2007 tot en met 31 december 2011.
Artikel 6.

Het beschikbare bedrag en wijze van verdeling

1. Het beschikbare bedrag voor het verstrekken van tegemoetkomingen bedraagt
€ 14.500.000 en wordt evenredig verdeeld over het aantal ingediende
toegewezen aanvragen.
2. De tegemoetkoming bedraagt ten hoogste € 15.000 per toegewezen aanvraag.

Pagina 2 van 13

3. Artikel 4:25, tweede en derde lid, van de Algemene wet bestuursrecht is van
overeenkomstige toepassing op het verstrekken van tegemoetkomingen.
Artikel 7.

De aanvraag

1. Voor de aanvraag wordt een door de minister vastgesteld formulier gebruikt.
2. Een Q-koortspatiënt is verplicht bij de aanvraag te verstrekken:
a. de gegevens waarnaar in het aanvraagformulier wordt gevraagd;
b. een verklaring dat hij is gediagnosticeerd met chronische Q-koorts, met
QVS of een op QVS gelijkend ziektebeeld, als gevolg van een besmetting
met Q-koorts in de periode van 1 januari 2007 tot en met 31 december
2011;
c. een machtiging om gegevens bij de behandelend medisch
beroepsbeoefenaren of Q-support op te vragen die noodzakelijk zijn voor
de beoordeling van de aanvraag; en
d. desgevraagd overige inlichtingen en bewijsstukken, die noodzakelijk zijn
voor de beoordeling van de aanvraag.
3. De nabestaande of nabestaanden van een patiënt die is overleden aan
chronische Q-koorts is of zijn verplicht bij de aanvraag te verstrekken:
a. de gegevens waarnaar in het aanvraagformulier wordt gevraagd;
b. een verklaring dat zijn of hun naaste is gediagnosticeerd met en overleden
aan chronische Q-koorts, als gevolg van een besmetting met Q-koorts in de
periode van 1 januari 2007 tot en met 31 december 2011;
c. een machtiging om gegevens bij de betrokken medisch
beroepsbeoefenaren op te vragen die noodzakelijk zijn voor de beoordeling
van de aanvraag; en
d. desgevraagd overige inlichtingen en bewijsstukken, die noodzakelijk zijn
voor de beoordeling van de aanvraag.
4. Indien er meer dan één nabestaande is, dragen de nabestaanden er zorg voor
dat aan één van hen een volmacht wordt verleend tot het indienen van een
gezamenlijke aanvraag en vertegenwoordiging ten behoeve van de uitvoering
van deze beleidsregel.
5. De aanvraag voor een tegemoetkoming kan worden ingediend vanaf 1 oktober
2018 en wordt uiterlijk 31 januari 2019 ontvangen.
6. Een aanvraag die na 31 januari 2019 wordt ontvangen, wordt afgewezen.
Artikel 8.

Overlijden na aanvraag

1. Indien een patiënt met chronische Q-koorts is overleden nadat hij de aanvraag
heeft ingediend, maar voordat op deze aanvraag is beslist, wordt de
behandeling van de aanvraag ten behoeve van de nabestaande of
nabestaanden voortgezet, tenzij deze schriftelijk te kennen geeft of geven
daarop geen prijs te stellen.
2. Artikel 7, vierde lid, is van overeenkomstige toepassing.

Pagina 3 van 13

Artikel 9.

Advies externe deskundigen

1. Er is een door de minister benoemde commissie van externe deskundigen die
tot taak heeft in aan haar voorgelegde gevallen te adviseren over de medische
aspecten van een aanvraag.
2. De minister kan indien hij dat wenselijk acht een aanvraag aan de commissie
van externe deskundigen voorleggen.
Artikel 10. Besluit en uitbetaling
1. De minister beslist binnen 22 weken na sluiting van het aanvraagtijdvak
bedoeld in artikel 7, vijfde lid, op een volledige aanvraag voor een
tegemoetkoming.
2. De minister betaalt het bedrag van de tegemoetkoming in één keer uit.
3. Indien de tegemoetkoming ertoe leidt dat de aanvrager in 2020 aantoonbaar
geen aanspraak meer kan maken op zorgtoeslag op grond van de Wet op de
zorgtoeslag, huurtoeslag op grond van de Wet op de huurtoeslag, of
kindgebonden budget op grond van de Wet op het kindgebonden budget, kan
de minister hiervoor een aanvullende tegemoetkoming verstrekken.
Artikel 11. Intrekking
1. De minister kan een besluit tot toekenning van een tegemoetkoming intrekken
indien:
a. de aanvrager of aanvragers aan wie een tegemoetkoming is toegekend
onjuiste of onvolledige informatie heeft of hebben verschaft, waardoor een
tegemoetkoming ten onrechte is toegekend;
b. het besluit tot toekenning van een tegemoetkoming anderszins onjuist was
en de aanvrager of aanvragers dat wist of wisten, dan wel behoorde of
behoorden te weten.
2. De minister vordert een bedrag dat als gevolg van een besluit als bedoeld in
het eerste lid ten onrechte is uitbetaald terug van degene aan wie is uitbetaald.
Artikel 12. Inwerkingtreding
Deze beleidsregel treedt in werking met ingang van 1 oktober 2018.
Artikel 13. Citeertitel
Deze beleidsregel wordt aangehaald als: Beleidsregel tegemoetkoming Q-koorts.
Deze beleidsregel zal met toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.
De minister voor Medische Zorg,

B.J. Bruins

Pagina 4 van 13

TOELICHTING
Algemeen
In de periode van 2007 tot en met 2010 heeft zich in Nederland een uitzonderlijke
Q-koortsuitbraak voorgedaan. De uitbraak was onverwachts groot en had een
uniek verloop. De overheid heeft maatregelen genomen om de uitbraak onder
controle te krijgen en de negatieve gevolgen voor de burgers zoveel als mogelijk
te voorkomen, dan wel te beperken. Niettemin heeft de Q-koortsuitbraak
indringende gevolgen gehad. Mensen zijn overleden aan Q-koorts of ernstig ziek
geworden, en de impact op hun leven en dat van hun naasten is logischerwijze
groot.
Vanwege de indringende gevolgen van de uitbraak voor betrokkenen is eerder, in
aanvulling op bestaande regelingen, zoals die met betrekking tot
arbeidsongeschiktheid en ziektekosten, € 10 miljoen beschikbaar gesteld aan
Stichting Q-support, om patiënten te ondersteunen met advies, begeleiding en
onderzoek. Het kabinet hecht waarde aan de activiteiten van Q-support en het
behoud van de kennis en kunde die zij in de afgelopen jaren heeft ontwikkeld.
Gelet hierop is dan ook besloten Stichting Q-support nog drie jaar voort te zetten,
om te zorgen voor een goede overdracht van Q-koortspatiënten naar de reguliere
zorg.1
De Nationale ombudsman heeft in vervolg op een eerder onderzoek in 2016 een
tweede onderzoek gedaan naar de lessen die de overheid uit de Q-koortsuitbraak
heeft getrokken. In zijn rapport beveelt hij onder meer aan een concreet gebaar
te maken naar Q-koortspatiënten als blijk van erkenning.2 Mede naar aanleiding
hiervan heeft het vorige kabinet besloten alsnog te komen tot een vorm van
tegemoetkoming. Dit als gebaar ter erkenning van de grote gevolgen die de
patiënten hebben ondervonden.3
Een dergelijk gebaar is uitzonderlijk. De tegemoetkoming volgt niet uit een
juridische plicht tot schadevergoeding. De Staat erkent geen aansprakelijkheid
voor de schade van Q-koortspatiënten. Daarnaast oordeelde de rechtbank Den
Haag in haar vonnis van 25 januari 2017 dat de Staat in dezen niet aansprakelijk
is.4 De betrokken patiënten zijn hiertegen in hoger beroep gegaan. Namens hen is
verzocht de behandeling van het hoger beroep bij het gerechtshof Den Haag aan
te houden, oftewel uit te stellen, in afwachting van de regeling voor de
tegemoetkoming.
Een gebaar is uitzonderlijk omdat in het Nederlandse rechtssysteem als
uitgangspunt geldt dat een ieder zijn eigen schade draagt, tenzij sprake is van een
bijzondere wettelijke regeling (zoals de Wet schadefonds geweldsmisdrijven),
tenzij iemand anders aansprakelijk is of er sprake is van een – al dan niet
verplichte – verzekering voor de bewuste schade. In Nederland bestaan regelingen
waarop ook Q-koortspatiënten een beroep kunnen doen in geval van medische
kosten en inkomensverlies als gevolg van ziekte en arbeidsongeschiktheid.
1

Kamerstukken II 2016/17, 25 295, nr. 42.
https://www.nationaleombudsman.nl/nieuws/2017/onderzoek-qkoorts-nog-steeds-een-kwestie-van-erkenning.
3
Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de staatssecretaris van Economische Zaken van 14
juli 2017, 1156492-165603-PG.
4
Rb. Den Haag 25 januari 2017, ECLI:NL:RBDHA:2017:587.
2

Pagina 5 van 13

Het gaat hier echter ook om een uitzonderlijke situatie: een uitzonderlijk grote
uitbraak waarvan de consequenties voor betrokkenen destijds niet voorzienbaar
waren. Zij konden besmetting met Q-koorts niet voorkomen en de gevolgen
hiervan niet voorzien. Mensen zijn als gevolg van de uitbraak ziek geworden. Zij
kregen acute Q-koorts, met griepachtige ziekteverschijnselen.
Bij een deel van de patiënten blijkt de acute infectie echter tot een chronische
infectie te hebben geleid (chronische Q-koorts) of tot langdurige, ernstige
vermoeidheidsklachten (Q-koortsvermoeidheidssyndroom, oftewel QVS) of een
QVS gelijkend ziektebeeld. Deze groepen patiënten houden langdurige
gezondheidsklachten. Circa 75 patiënten zijn aan chronische Q-koorts overleden.
Ik kan mij voorstellen dat patiënten en nabestaanden behoefte hebben aan
erkenning. Het kabinet acht het daarom wenselijk om een uitzondering te maken
en een financiële tegemoetkoming toe te kennen aan patiënten met chronische Qkoorts, QVS of een op QVS gelijkend ziektebeeld en aan de nabestaanden van
overleden Q-koortspatiënten. Die tegemoetkoming is uitgewerkt in deze
beleidsregel.
Voorwaarden voor tegemoetkoming
Op basis van deze beleidsregel kunnen patiënten die als gevolg van een
besmetting met Q-koorts tijdens de uitbraak chronische Q-koorts of QVS hebben
opgelopen of een op QVS gelijkend ziektebeeld hebben en de nabestaanden van
patiënten die zijn overleden aan chronische Q-koorts in aanmerking komen voor
een tegemoetkoming.
De tegemoetkoming is bedoeld voor deze patiënten en nabestaanden, omdat zij
nog dagelijks de gevolgen ondervinden van de Q-koortsepidemie. Patiënten die
acute Q-koorts hebben opgelopen komen derhalve niet in aanmerking voor een
tegemoetkoming. Zij zijn wel in meer of mindere mate ziek geweest en ik ben mij
er terdege van bewust dat dit voor sommigen veel impact heeft gehad, maar hun
gezondheidsklachten zijn van voorbijgaande aard gebleken.
Voor een patiënt met chronische Q-koorts, QVS of een op QVS gelijkend
ziektebeeld is voor het verkrijgen van een tegemoetkoming van belang dat kan
worden vastgesteld dat hij of zij gedurende de Q-koortsuitbraak met Q-koorts is
besmet. Evenzo is voor de nabestaande(n) van een Q-koortspatiënt die voor een
tegemoetkoming in aanmerking wenst of wensen te komen relevant dat de
desbetreffende patiënt in diezelfde periode besmet is geraakt met Q-koorts.
De Q-koortsuitbraak in Nederland vond plaats in de periode van 2007 tot en met
2010. Medio 2011 werd uiteindelijk geoordeeld dat de uitbraak ten einde was
gekomen.5 Coulancehalve ga ik in deze beleidsregel uit van een ruimere periode.
Om in aanmerking komen te voor een tegemoetkoming moet sprake zijn van een
besmetting met Q-koorts in de periode van 1 januari 2007 tot en met 31
december 2011.
Voor een patiënt is voor het verkrijgen van een tegemoetkoming daarnaast van
belang dat bij hem chronische Q-koorts, QVS of een op QVS gelijkend ziektebeeld
is geconstateerd. Of deze diagnose is gesteld ten tijde van de uitbraak of in de

5

Brief van de staatsecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie en de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport van 15 september 2011, 231558.
Pagina 6 van 13

jaren daarna doet niet ter zake, zolang de diagnose maar is gesteld vóór de
inwerkingtreding van deze beleidsregel, dus vóór 1 oktober 2018.
Voor de nabestaande(n) van een overleden chronische Q-koortspatiënt die voor
een tegemoetkoming in aanmerking wenst of wensen te komen is relevant dat
vaststaat dat de desbetreffende patiënt is overleden aan chronische Q-koorts, in
de periode van de uitbraak of in de jaren daarna, maar voorafgaand aan de
inwerkingtreding van deze beleidsregel.
Beschikbare bedrag voor tegemoetkomingen
Voor de financiële tegemoetkoming van Q-koortspatiënten is in totaal € 15,5
miljoen vrij gekomen, inclusief uitvoeringskosten (de kosten die worden gemaakt
voor het uitvoeren van deze beleidsregel).6 Voor het verstrekken van
tegemoetkomingen op basis van deze beleidsregel is een bedrag van € 14,5
miljoen beschikbaar en voor de uitvoering een bedrag van € 1 miljoen.
Het bedrag van € 14,5 miljoen wordt evenredig verdeeld over het totale aantal
tijdig ingediende aanvragen dat wordt toegewezen. Voor deze wijze van verdeling
is gekozen omdat alle patiënten met chronische Q-koorts, QVS of een QVS
gelijkend ziektebeeld allemaal langdurige gevolgen hebben ondervonden. De
tegemoetkoming is bedoeld als erkenning van deze gevolgen en, voor zover
mogelijk, als afsluiting van deze periode. Daarbij acht ik het niet zinvol en ook niet
uitvoerbaar om onderscheid te maken tussen verschillende ziektebeelden en de
mate van ziektelast.
De tegemoetkoming bedraagt maximaal € 15.000 per toegewezen aanvraag. Als
de inhoudelijke beoordeling van de aanvragen heeft plaatsgevonden en het totale
aantal aanvragen dat zal worden toegewezen bekend is, wordt het definitieve
bedrag van de tegemoetkoming bepaald.
Bij het ontwerp van deze beleidsregel is rekening gehouden met het zo laag
mogelijk houden van de administratieve lasten voor de aanvragers. Patiënten en
nabestaanden die in aanmerking wensen te komen voor een tegemoetkoming
dienen tijdig een aanvraag in te dienen. Hiervoor is een aanvraagformulier
beschikbaar, waarbij de aanvrager een verklaring (over de gestelde diagnose) en
een machtiging aan de uitvoerder moet voegen (zodat die navraag kan doen bij
de behandelend arts of bij Q-support). De patiënt of de nabestaande(n) hoeft of
hoeven om een aanvraag en de bijbehorende documenten in te dienen de
behandelend arts niet vooraf te raadplegen.
In het onderstaande komt de aanvraagprocedure nader aan bod. Wanneer een
aanvraag wordt toegewezen of afgewezen ontvangt de aanvrager hiervan
schriftelijk bericht. Tegen dit besluit staat de mogelijkheid van bezwaar en beroep
op grond van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) open.

6

Brief van de minister voor Medische Zorg en Sport en de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van
19 december 2017, 1268126-171084-PG.
Pagina 7 van 13

Artikelsgewijs
Artikel 1
In dit artikel worden de Q-koorts gerelateerde begrippen uit de beleidsregel
gedefinieerd (Q-koorts, -uitbraak, -patiënt, chronische Q-koorts, QVS en een QVS
gelijkend ziektebeeld), tezamen met enkele andere begrippen.
Bij Q-koorts gaat het om de infectieziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie
Coxiella burnetii. In deze beleidsregel gaat het bij Q-koortspatiënten om nog
levende natuurlijke personen die in de periode van 1 januari 2007 tot en met 31
december 2011 in Nederland zijn besmet met Q-koorts. Zoals hiervoor genoemd
vond de uitbraak plaats in de periode van 1 januari 2007 tot en met 31 december
2010, maar wordt coulancehalve uitgegaan van een ruimere periode (1 januari
2007 tot en met 31 december 2011).
Bij patiënten met chronische Q-koorts heeft de acute Q-koortsinfectie geleid tot
een chronische infectie. Uit bloedonderzoek is gebleken dat de bewuste bacterie in
het lichaam van de patiënt blijft en langdurige, ernstige klachten veroorzaakt,
vaak op het gebied van hart en vaten. Bij een patiënt met QVS heeft de acute Qkoortsinfectie niet geleid tot chronische Q-koorts, maar tot minstens zes maanden
voortdurende klachten van ernstige vermoeidheid, die niet door andere oorzaken
te verklaren zijn. In geval van een QVS gelijkend ziektebeeld is eveneens sprake
geweest van een besmetting met Q-koorts en gaat het om dezelfde klachten van
ernstige vermoeidheid, maar zijn andere mogelijke oorzaken (zoals diabetes of
een depressie) niet uit te sluiten.
Indien een patiënt aan chronische Q-koorts is overleden, kan of kunnen diens
nabestaande(n) gezamenlijk in aanmerking komen voor een tegemoetkoming. In
deze beleidsregel wordt een beperkte invulling gegeven aan het begrip
‘nabestaanden’. Het gaat allereerst om de onder 1° bedoelde echtgenoot (of
echtgenote) van de overleden patiënt, dan wel de geregistreerde partner of de
levensgezel die met de overledene een gezamenlijke huishouding voerde. Als
hiervan geen sprake (meer) is, komt de tegemoetkoming de onder 2° bedoelde
kinderen van de overledene gezamenlijk toe. En als ook daar geen sprake van is,
is de tegemoetkoming bedoeld voor de onder 3° bedoelde overige bloedverwanten
van de overledene in de eerste graad, oftewel diens ouders.
Artikel 2
Artikel 2 bepaalt welke personen voor een tegemoetkoming in aanmerking kunnen
komen door een aanvraag in te dienen. De tegemoetkoming is bedoeld voor Qkoortspatiënten die zijn gediagnosticeerd met chronische Q-koorts, QVS of een
QVS gelijkend ziektebeeld. De tegemoetkoming is daarnaast bedoeld voor de
nabestaanden van Q-koortspatiënten die aan chronische Q-koorts zijn overleden.
Om in aanmerking te komen voor een tegemoetkoming dient of dienen de
aanvrager(s) te voldoen aan de voorwaarden, bedoeld in artikel 3, 4 of 5.
Als sprake is van meer dan één nabestaande, is de tegemoetkoming bedoeld voor
de nabestaanden gezamenlijk. Dit zal zich bijvoorbeeld voordoen als de
overledene geen echtgenoot, geregistreerd partner of levensgezel (meer) heeft.
Stel dat de overledene drie kinderen heeft, dan kunnen zij gezamenlijk één

Pagina 8 van 13

tegemoetkoming aanvragen (dus niet voor elk van hen een tegemoetkoming). Het
bedrag van de tegemoetkoming is voor hen drieën samen.
Artikel 3
Dit artikel betreft de voorwaarden voor een patiënt met chronische Q-koorts om in
aanmerking te komen voor een tegemoetkoming. Kort gezegd moet sprake zijn
van a) een diagnose chronische Q-koorts, die vóór de inwerkingtreding van deze
beleidsregel gesteld is, dus vóór 1 oktober 2018, en b) een besmetting met Qkoorts in de periode van 1 januari 2007 tot en met 31 december 2011.
Artikel 4
Artikel 4 ziet op de voorwaarden voor een patiënt met QVS, of een op QVS
gelijkend ziektebeeld, om in aanmerking te komen voor een tegemoetkoming. Ook
dan geldt dat a) de diagnose moet zijn gesteld vóór de inwerkingtreding van deze
beleidsregel, dus vóór 1 oktober 2018, en dat b) de besmetting met Q-koorts
heeft plaatsgevonden in de periode van 1 januari 2007 tot en met 31 december
2011.
Voor de vraag of bij een specifieke patiënt QVS is vastgesteld, wordt uitgegaan
van de Multidisciplinaire LCI-richtlijn Q-koortsvermoeidheidssyndroom (QVS) van
het RIVM (te vinden op https://lci.rivm.nl/sites/default/files/201705/Multidisciplinaire%20richtlijn%20QVS.pdf).
Artikel 5
Artikel 5 is gericht op de nabestaande(n) van patiënten die zijn overleden aan
chronische Q-koorts.
De nabestaande of nabestaanden kan of kunnen gezamenlijk in aanmerking
komen voor een tegemoetkoming, indien a) de bewuste patiënt vóór de
inwerkingtreding van deze beleidsregel is gediagnosticeerd met en overleden aan
chronische Q-koorts en b) de besmetting met Q-koorts heeft plaatsgevonden in de
periode van 1 januari 2007 tot en met 31 december 2011. Als sprake is van meer
dan één nabestaande, wordt de tegemoetkoming aan de nabestaanden
gezamenlijk toegekend.
Artikel 6
Voor het verstrekken van tegemoetkomingen op grond van deze beleidsregel is
een bedrag van € 14,5 miljoen beschikbaar. Dit bedrag wordt evenredig verdeeld
over het totale aantal tijdig ingediende aanvragen dat wordt toegewezen. Als een
aanvraag wordt toegewezen zal de tegemoetkoming ten hoogste € 15.000
bedragen, zo bepaalt het tweede lid.
Het derde lid bepaalt dat artikel 4:25, tweede en derde lid, van de Algemene wet
bestuursrecht (hierna: Awb) van overeenkomstige toepassing is op het
verstrekken van tegemoetkomingen. Dit betekent het volgende. Zoals gezegd
wordt het beschikbare bedrag van € 14,5 miljoen naar evenredigheid verdeeld. Dit
bedrag wordt niet overschreden, tenzij niet tijdig op een aanvraag zou worden
beslist, of als een aanvraag in de bezwaar- of beroepsfase of ter uitvoering van
een rechterlijke uitspraak alsnog wordt toegewezen.

Pagina 9 van 13

In artikel 6, derde lid, wordt artikel 4:25, tweede en derde lid, Awb van
overeenkomstige toepassing verklaard, omdat deze bepalingen niet automatisch
gelden. Artikel 4:25 Awb geldt namelijk voor subsidies en ziet op het vaststellen
van een subsidieplafond en de gevolgen hiervan. De onverplichte
tegemoetkomingen die op basis van dit beleidskader worden verstrekt zijn geen
subsidies, nu geen sprake is van door een bestuursorgaan verstrekte financiële
middelen voor het verrichten van bepaalde activiteiten (of een nalaten daarvan)
door een aanvrager. Het tweede en derde lid van artikel 4:25 Awb zijn dus niet
automatisch van toepassing, maar zijn in artikel 6, derde lid, van deze
beleidsregel wel van overeenkomstige toepassing verklaard.
Artikel 7
Artikel 7 ziet op de aanvraagprocedure. Om een goede en efficiënte beoordeling
van de aanvragen te faciliteren wordt gebruik gemaakt van een door de minister
vastgesteld aanvraagformulier (te vinden op www.dus-i.nl). Een minderjarige
patiënt kan alleen een aanvraag voor een tegemoetkoming indienen met de
toestemming van zijn wettelijke vertegenwoordiger.
Op grond van het tweede lid dient een patiënt bij zijn aanvraag de volgende
informatie te verschaffen: a) de gegevens waarnaar in het aanvraagformulier
wordt gevraagd, b) een verklaring (dat hij is gediagnosticeerd met chronische Qkoorts, met QVS of aan QVS gerelateerde klachten, als gevolg van een besmetting
met Q-koorts in de periode van 1 januari 2007 tot en met 31 december 2011) en
c) een machtiging. De patiënt hoeft hierbij zijn behandelend arts niet vooraf op de
hoogte te brengen.
Een aanvraag van een patiënt zou met het aanvraagformulier, zijn verklaring en
de machtiging in beginsel compleet moeten zijn. Het is evenwel denkbaar dat ten
behoeve van de beoordeling nog nadere inlichtingen of bewijsstukken nodig zijn.
Gelet hierop kan d) aanvullende informatie worden opgevraagd.
De machtiging is nodig om bij de arts of Q-support gegevens op te vragen om de
aanvraag goed te kunnen beoordelen. Ter beoordeling van de aanvraag neemt de
uitvoerder altijd contact op met de behandelend arts of met Q-support. In het
algemeen is het daarbij voldoende als de arts verklaart of bij de betreffende
patiënt inderdaad de verklaarde diagnose is gesteld.
Op grond van het derde lid dient of dienen de nabestaande(n) bij zijn of hun
aanvraag de volgende informatie te verschaffen: a) de gegevens waarnaar in het
aanvraagformulier wordt gevraagd, b) een verklaring (dat zijn of hun naaste is
gediagnosticeerd met en overleden aan chronische Q-koorts, als gevolg van een
besmetting met Q-koorts in de periode van 1 januari 2007 tot en met 31
december 2011) en c) een machtiging.
Mochten er ten behoeve van de beoordeling van de aanvraag nog nadere
inlichtingen of bewijsstukken nodig zijn, dan kan d) aanvullende informatie
worden opgevraagd. Als sprake is van meerdere nabestaanden moet bij de
aanvraag ook e) een volmacht worden bijgevoegd.
Indien er bij een aanvraag sprake is van meer dan één nabestaande, kan de
aanvraag op grond van het vierde lid alleen worden ingediend als de
nabestaanden iemand uit hun midden machtigen tot vertegenwoordiging ten

Pagina 10 van 13

behoeve van de uitvoering van de beleidsregel. Hierdoor is bij de beoordeling van
de aanvraag helder aan wie eventueel nadere inlichtingen moeten worden
gevraagd, de beslissing moet worden gezonden enz. Als de aanvraag wordt
toegewezen en de tegemoetkoming aan de betrokken nabestaanden wordt
toegekend, wordt het bedrag van de tegemoetkoming in principe uitbetaald aan
de gevolmachtigde nabestaande. De verantwoordelijkheid voor de verdeling van
het te ontvangen bedrag over de nabestaanden aan wie de tegemoetkoming is
toegekend, ligt bij hem.
De machtiging is nodig om bij de voormalig behandelend arts gegevens op te
vragen om de aanvraag goed te kunnen beoordelen. In het algemeen is het
daarbij voldoende als de arts verklaart of de overledene in de bewuste periode
(van 1 januari 2007 tot en met 31 december 2011) is besmet met Q-koorts en of
hij is gediagnosticeerd met en overleden aan chronische Q-koorts.
Het kan voorkomen dat de betrokken arts niet bereid is een verklaring te geven
over de diagnose van de bewuste patiënt, gelet op zijn medisch beroepsgeheim,
dat ook geldt na het overlijden van de patiënt. Nabestaanden krijgen thans slechts
in uitzonderlijke situaties inzage in het medisch dossier. Bijvoorbeeld wanneer de
patiënt bij leven toestemming heeft gegeven voor inzage. Of, zo volgt uit de
jurisprudentie ter zake, als de toestemming van de overleden patiënt kan worden
verondersteld en de nabestaande een rechtmatig belang heeft bij inzage. De
toestemming kan in ieder geval worden verondersteld als een nabestaande zeer
nauw betrokken is geweest bij de medische behandeling van de overleden patiënt.
Het is de betrokken arts die beslist over inzage. Als de door de nabestaande(n)
verklaarde diagnose op basis van de aanvraag, navraag bij de arts en eventueel
gevraagde aanvullende informatie niet vast is komen te staan, komt of komende
nabestaande(n) helaas niet in aanmerking en zal zijn of hun aanvraag derhalve
worden afgewezen.
De aanvraag voor een tegemoetkoming kan worden ingediend vanaf de datum
van inwerkingtreding van deze beleidsregel, derhalve vanaf 1 oktober 2018, en
moet uiterlijk 31 januari 2019 zijn ontvangen, zo volgt uit het vijfde lid.
Aanvragen die na 31 januari 2019 worden ontvangen, worden afgewezen, zo
bepaalt het zesde lid.
Deze fatale aanvraagtermijn is noodzakelijk omdat het voor tegemoetkomingen
beschikbare bedrag wordt verdeeld over de aanvragen die tijdig zijn ingediend en
worden toegewezen. Daartoe is het is noodzakelijk om tijdig te beschikken over de
aanvragen van alle patiënten en nabestaanden van overleden patiënten die voor
een tegemoetkoming in aanmerking wensen te komen. De verantwoordelijkheid
voor de tijdige ontvangst van de aanvraag ligt bij de aanvrager.
Artikel 8
Artikel 8 ziet op de situatie dat een patiënt met chronische Q-koorts een
tegemoetkoming aanvraagt, maar overlijdt voordat op zijn aanvraag is beslist. In
dat geval wordt de behandeling van de aanvraag ten behoeve van zijn
nabestaande(n) voortgezet, tenzij hij of zij schriftelijk verklaart of verklaren dat
hij of zij daar geen prijs op stelt of stellen. Ook dan geldt dat als sprake is van
meer dan één nabestaande, de nabestaanden iemand uit hun midden een
volmacht moeten verlenen om de verdere behandeling van de aanvraag mogelijk
te maken.

Pagina 11 van 13

Artikel 9
Dit artikel bepaalt dat er een commissie van externe deskundigen is die op
verzoek van de minister adviseert over de medische aspecten van aanvragen die
aan haar worden voorgelegd. Deze commissie bestaat uit onafhankelijke medici.
De verwachting is dat bij een groot deel van ingediende aanvragen geen twijfel zal
bestaan over de beoordeling van de aanvraag. Bij een deel van de aanvragen kan
er op basis van de aanvraag en de bijbehorende documenten onduidelijkheid
bestaan over de bij de desbetreffende patiënt gestelde diagnose. De minister kan
dan besluiten een aanvraag voor advies voor te leggen. De commissie van externe
deskundigen kan, gelet op haar medische expertise, adviseren over de medische
aspecten van de beoordeling van de aanvraag. Haar advies zal worden betrokken
bij de beslissing op de aanvraag.
Artikel 10
Binnen 22 weken na afloop van het aanvraagtijdvak beslist de minister op een
volledige aanvraag voor een tegemoetkoming. Indien voorafgaand aan de
inhoudelijke beoordeling wordt vastgesteld dat een aanvraag (nog) niet compleet
is, wordt de aanvrager in de gelegenheid gesteld deze binnen een redelijke, door
de minister te stellen termijn aan te vullen, conform artikel 4:5, eerste lid, onder
c, van de Algemene wet bestuursrecht. Als een aanvraag niet binnen de geboden
termijn wordt aangevuld, en dus onvoldoende gegevens bevat om een goede
beoordeling mogelijk te maken, wordt deze niet in behandeling genomen.
Bewijsstukken die pas na de daarvoor geboden termijn worden aangeboden,
worden niet meer bij de beoordeling betrokken en kunnen ook in de bezwaarfase
niet meer als bewijs dienen.
Indien tijdens de beoordeling van de aanvraag nadere vragen aan de aanvrager
worden gesteld, heeft de periode van beantwoording door de aanvrager een
opschortende werking voor de beslistermijn.
Als een aanvraag wordt toegewezen betaalt de minister het bedrag van de
tegemoetkoming na zijn besluit in één keer uit.
Als blijkt dat een aanvrager als gevolg van de tegemoetkoming in 2020
aantoonbaar geen aanspraak meer kan maken op zorgtoeslag, huurtoeslag, of
kindgebonden budget, dan kan de minister hiervoor een aanvullende
tegemoetkoming verstrekken.
Artikel 11
In dit artikel wordt bepaald dat een besluit tot toekenning van een
tegemoetkoming kan worden ingetrokken indien een aanvrager onjuiste of
onvolledige informatie heeft verschaft. Ook indien de aanvrager anderszins
redelijkerwijs had kunnen weten dat er ten onrechte een tegemoetkoming is
toegekend kan het besluit worden ingetrokken. Ten onrechte betaalde bedragen
zullen door de minister worden teruggevorderd.

Pagina 12 van 13

Artikel 12
Deze beleidsregel treedt in werking met ingang van 1 oktober 2018 en wordt zo
spoedig mogelijk bekend gemaakt, ten behoeve van het indienen van de
aanvragen voor een tegemoetkoming.
De minister voor Medische Zorg,

B.J. Bruins

Pagina 13 van 13