Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 2208

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 september 2016
Bij brief van 16 september 2016 heeft de vaste commissie voor Veiligheid
en Justitie verzocht de Kamer – in aanvulling op de BNC-fiches1 inzake
Procedureverordening, Kwalificatieverordening, Opvangrichtlijn en
EU-Hervestigingskader – zo spoedig mogelijk een overzicht te geven van
de bepalingen in het nationale Vreemdelingenrecht die moeten worden
gewijzigd ten gevolge van de huidige versie van deze EU-voorstellen. In
deze brief ga ik in op dit verzoek.
De Europese regels over de in asielzaken te hanteren procedures en de
toe te passen materiële normen zijn op dit moment neergelegd in
richtlijnen (Procedurerichtlijn en Kwalificatierichtlijn2). Dat geldt ook voor
de regels over de opvang van asielzoekers (Opvangrichtlijn3). In de
Commissievoorstellen worden de regels voor de procedures en de
materiële normen neergelegd op het niveau van verordeningen. Het
Commissievoorstel dat ziet op de regels voor opvang betreft een
zogeheten herschikking van de bestaande richtlijn. Het Commissievoorstel
voor een verordening over hervestiging bevat nieuwe regels.
Als bijlage treft u drie tabellen aan4. Hierin is een overzicht opgenomen
van de bepalingen uit de geldende richtlijnen waarmee de bepalingen in
de nieuwe voorstellen corresponderen (tweede kolom) en wordt aangegeven waar de betreffende bepalingen in de Nederlandse regelgeving zijn
geïmplementeerd (derde kolom), en of wijziging van de huidige regels
naar verwachting noodzakelijk zal zijn (vierde kolom). Dat laatste betreft
een eerste inschatting. Op bepaalde onderdelen is nog nadere bestudering of een nadere toelichting van de Europese Commissie nodig. De
1

Kamerstuk 22 112, nrs. 2190 t/m 2193.
Resp. Richtlijn 2013/32EU en Richtlijn 2011/95/EU.
Richtlijn 2013/33/EU.
4
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
2
3

kst-22112-2208
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 22 112, nr. 2208

1

verordening over hervestiging lijkt, uitgaande van het voorstel zoals het
nu luidt, uitgevoerd te kunnen worden binnen de bestaande Nederlandse
regelgeving, al kan niet worden uitgesloten dat aanpassingen toch nodig
blijken te zijn. Meer in zijn algemeenheid merk ik op dat de uiteindelijke
gevolgen voor de Nederlandse regelgeving op dit moment uiteraard nog
niet volledig zijn te overzien. Hoe de betreffende regels uiteindelijk zullen
luiden, hangt immers af van de uitkomst van de komende onderhandelingen over de voorstellen.
De voorstellen voor de Procedureverordening en de Kwalificatieverordening verdienen in het bijzonder aandacht. Hierin wordt een aantal
inhoudelijke wijzigingen voorgesteld ten opzichte van de Procedurerichtlijn en de Kwalificatierichtlijn. In de BNC-fiches is op deze punten
ingegaan en is inzicht gegeven in de onderhandelingsinzet die ik me op
die punten voorstel. Veel van de normen die in de voorstellen zijn
opgenomen komen overeen met de normen die al zijn neergelegd in de
richtlijnen die nu gelden. Ook als materieel geen sprake is van wijziging,
zullen de consequenties voor de Nederlandse regelgeving echter zeer
groot zijn. Verordeningen zijn, anders dan richtlijnen die geïmplementeerd
dienen te worden in nationale regelgeving, rechtstreeks toepasselijk in de
lidstaten van de Europese Unie. Om deze rechtstreekse werking te
garanderen is het niet toegestaan om bepalingen van een EU-verordening
over te nemen in nationale regelingen. Op nationaal niveau kan wel
uitvoeringswetgeving vereist zijn, bijvoorbeeld om bevoegde autoriteiten
aan te wijzen of te voorzien in sanctionering. Voor zover een verordening
toestaat dat nationale wetgeving voorziet in nadere invulling van,
aanvulling op of afwijking van de Europese regels, dient dit ook in de
uitvoeringswetgeving te worden meegenomen. In de gevallen waarin in
de tabellen die horen bij de voorstellen voor de Kwalificatieverordening
en de Procedureverordening, wordt aangegeven dat wijziging van de
Nederlandse regelgeving noodzakelijk is, zal dat dan ook in de meeste
gevallen betekenen dat deze bepalingen zullen moeten worden geschrapt,
en in enkele gevallen dat zal worden voorzien in nadere invulling van,
aanvulling op of afwijking van bepalingen van de verordening. Wat dit
betekent voor de systematiek van de Nederlandse Vreemdelingenwet en
(lagere) regelgeving zal nog nader moeten worden bestudeerd.
Het uiteindelijke gevolg zal zijn dat de in het asielrecht geldende regels
deels zullen moeten worden gevonden in Europese instrumenten en deels
in nationale regelgeving. Het onderscheid tussen wat op Europees niveau
en wat op nationaal niveau wordt geregeld, zal daarbij niet steeds zijn
ingegeven door de aard van de betreffende normen. Bij de aanpassing
van de Nederlandse regelgeving zal er naar moeten worden gestreefd om
de samenhang tussen Europese en nationale normen zo inzichtelijk
mogelijk te maken.
Het voorstel voor de Opvangrichtlijn betreft, als gezegd, een herschikking
van de huidige geldende Opvangrichtlijn. Ook voor wat betreft dit voorstel
heb ik uw Kamer in het BNC-fiche geïnformeerd over de inhoudelijke
wijzigingen die worden voorgesteld en over de onderhandelingsinzet die
ik voorzie. De geldende Opvangrichtlijn is geïmplementeerd. In de tabel
die behoort bij het voorstel voor de herschikking van de opvangrichtlijn
wordt aangegeven waar dit in de Nederlandse regelgeving is gebeurd. Bij
de implementatie van de herschikking zal te zijner tijd moeten worden
bezien of, en zo ja in hoeverre de betreffende bepalingen moeten worden
aangepast en of nieuwe bepalingen moeten worden toegevoegd. In de
vierde kolom is een eerste inschatting gegeven.
Bovenstaand overzicht toont aan dat de voorstellen zoals ze nu luiden
aanzienlijke gevolgen zullen hebben voor de huidige Nederlandse

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 22 112, nr. 2208

2

regelgeving. Dit enerzijds vanwege de keuze om in twee gevallen een
richtlijn om te zetten in een verordening en anderzijds vanwege de inhoud
van de voorstellen. Het is niet eenvoudig om in te schatten hoe lang het
gaat duren voordat de EU tot besluitvorming komt. Ik verwacht dat de
onderhandelingen over deze voorstellen, met name over de Kwalificatieen Procedureverordening, wel verschillende voorzitterschappen in beslag
zullen nemen. Ter illustratie, de onderhandelingen over de vorige
herziening van de Procedurerichtlijn hebben ongeveer 4 jaar in beslag
genomen.
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
K.H.D.M. Dijkhoff

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 22 112, nr. 2208

3