Selectielijst van het
Ministerie van Justitie en Veiligheid
en rechtsvoorgangers
vanaf 5 mei 1945

Versie
Datum
Status
Vastgesteld door

1.0
9 april 2021
vastgesteld.
Staatscourant 12 april 2021, nr. 17848.

1

Inhoudsopgave
Inhoudsopgave .................................................................................................................................. 2
Colofon .................................................................................................................................................. 6
Versiebeheer ....................................................................................................................................... 7
Leeswijzer ............................................................................................................................................ 8
Toelichting op de selectielijst (deel I)............................................................................... 8
Lijst met processen en waarderingen (deel II) ............................................................. 8
Deel I: Toelichting .......................................................................................................................... 10
Hoofdstuk 1 Inleiding .................................................................................................................... 10
1.1 Doel en aanleiding .............................................................................................................. 10
1.2 Achtergrond .......................................................................................................................... 10
1.3 Reikwijdte van de selectielijst ........................................................................................ 12
1.3.1 Binnen de reikwijdte .................................................................................................. 12
1.3.2 Buiten de reikwijdte ................................................................................................... 14
1.3.3 Bestuursrechtelijk kader .......................................................................................... 15
1.4 Ingangsdatum en intrekking oude selectielijsten .................................................. 16
Hoofdstuk 2 Contextuele informatie ....................................................................................... 20
2.1 Inleiding.................................................................................................................................. 20
2.2 Taken en organisatie van Justitie en Veiligheid ...................................................... 20
2.2.1 Missie en doelstelling................................................................................................. 20
2.2.2 Beknopte geschiedenis, 1945-2020 .................................................................... 20
2.2.3 Structuur en taken per 1 januari 2020 .............................................................. 24
2.2.4 Besluitvormende overleggen van JenV .............................................................. 31
2.2.5 Relatie van JenV met andere organisaties ........................................................ 32
2.2.6 Cruciale processen van JenV .................................................................................. 34
2.2.7 (Basis)registraties van JenV ................................................................................... 35
2.3 Archiefsystemen en ordening......................................................................................... 35
2.3.1 Archiefsystemen .......................................................................................................... 35
2.3.2 Ordening ......................................................................................................................... 36
2.3.3 Verhouding papier-digitaal ...................................................................................... 37
Hoofdstuk 3 Verantwoording selectielijst .............................................................................. 38
3.1 Waardering en selectie ..................................................................................................... 38
3.2 Selectiedoelstelling en -methodiek .............................................................................. 38
2

3.3 Archiefwet 1995 en gegevensbescherming .............................................................. 39
3.4 Verantwoording van de waarderingen ........................................................................ 41
3.4.1 Risicoanalyse JenV ......................................................................................................... 41
3.4.2 Systeemanalyse JenV.................................................................................................... 41
3.4.3 Steekproeven en voorbeelddossiers ........................................................................ 43
3.4.3.1 Inleiding ...................................................................................................................... 43
3.4.3.2 Steekproefmethodieken ....................................................................................... 43
3.4.3.3 Steekproeven opgenomen in de selectielijst ................................................ 44
3.4.3.4 Voorbeelddossiers opgenomen in de selectielijst ....................................... 45
3.4.3.5 Archief PI Veenhuizen .......................................................................................... 46
3.5 Criteria voor het maken van uitzonderingen ........................................................... 46
3.5.1 Hotspots JenV................................................................................................................... 46
3.5.1.1 Definitie ...................................................................................................................... 46
3.5.1.2 Criteria ........................................................................................................................ 46
3.5.1.3 Proces .......................................................................................................................... 47
3.5.2 Andere uitzonderingen .................................................................................................. 47
3.6 Verslag besluitvorming ..................................................................................................... 47
3.7 Afspraken en vooruitkijken ............................................................................................. 47
Deel II: Categorieën van te bewaren en vernietigen archiefbescheiden .................. 49
Cluster 1: Besturingsfuncties ..................................................................................................... 49
Organisatie en reorganisatie .................................................................................................. 49
Management ................................................................................................................................. 49
Ondernemingsraad ..................................................................................................................... 50
Benoemingen................................................................................................................................ 51
Jaarplannen en jaarverslagen ................................................................................................ 51
Planning en control .................................................................................................................... 52
Begroting ....................................................................................................................................... 52
Bestuursdwang ............................................................................................................................ 52
Cluster 2: Primaire bedrijfsfuncties ......................................................................................... 53
Primair beleid ............................................................................................................................... 54
Ondersteunend beleid ............................................................................................................... 54
Beleidsadvisering buiten JenV ............................................................................................... 54
Maken en evalueren wet- en regelgeving ......................................................................... 55

3

Advisering wet- en regelgeving............................................................................................. 55
Uitvoeringsbepalingen wet- en regelgeving ..................................................................... 55
Publieksvoorlichting ................................................................................................................... 56
Informatieverzoeken ................................................................................................................. 56
Klachten Nationale Ombudsman........................................................................................... 56
Opsporing, straf- en rechtsvordering en civielrechtelijke taken .............................. 57
Forensisch onderzoek................................................................................................................ 67
Ten uitvoer leggen strafrechtelijke beslissingen en strafbeschikkingen ............... 72
Gedragskundig onderzoek en observatie .......................................................................... 77
Ten uitvoer leggen van vrijheidsstraffen en vrijheidsbenemende maatregelen 78
Gratie ............................................................................................................................................... 83
Internationale rechtshulp ........................................................................................................ 84
Migratie ........................................................................................................................................... 87
Beveiligen samenleving ............................................................................................................ 89
Subsidies ........................................................................................................................................ 91
Vergunningen kansspelen ....................................................................................................... 91
Klaag- bezwaar- en beroepschriften ................................................................................... 92
Kinderbescherming .................................................................................................................... 93
Benoemingen................................................................................................................................ 98
Screening ....................................................................................................................................... 98
Rechtspersonen ......................................................................................................................... 101
Burgerlijke stand....................................................................................................................... 103
Erkenning EU beroepskwalificatie ...................................................................................... 104
Passief kiesrecht........................................................................................................................ 104
Vertegenwoordigen minister of Staat ............................................................................... 106
Betrekkingen en samenwerkingsverbanden .................................................................. 107
Crises, calamiteiten en rampen .......................................................................................... 108
Cluster 3: Onafhankelijke functies ......................................................................................... 109
Kennis en advies ....................................................................................................................... 109
Toezicht ........................................................................................................................................ 112
Cluster 4: Ondersteunende functies...................................................................................... 114
Personeel...................................................................................................................................... 114
Informatie en ICT ..................................................................................................................... 114

4

Organisatie .................................................................................................................................. 115
Financiën ...................................................................................................................................... 115
Facilitaire diensten ................................................................................................................... 116
Interne communicatie ............................................................................................................. 116
Huisvesting .................................................................................................................................. 116
Juridische ondersteuning ....................................................................................................... 116
Bijlagen ............................................................................................................................................. 117
Bijlage 1 Lijst van afkortingen ............................................................................................. 117
Bijlage 2 Verslag overleg (conform Archiefbesluit 1995) ......................................... 124

5

Colofon
Contactgegevens

Ministerie van Justitie en Veiligheid
Turfmarkt 147
2511 DP Den Haag
[persoonsgegevens]

Auteur(s)
Eindredacteur(s)

Met de selectielijst JenV doen wij recht aan de waarde van informatie.
[persoonsgegevens]plaatsvervangend secretaris-generaal, ministerie van Justitie en
Veiligheid

Wat wij bewaren bepaalt ook het beeld dat toekomstige generaties van onze tijd zullen hebben.
Kiezen met het oog op een onbekende toekomst is een fascinerende en verantwoordelijke taak,
maar niet een makkelijke.
[persoonsgegevens] algemene rijksarchivaris

6

Versiebeheer
Versie
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6

Datum
21-11-2018
29-1-2019
13-2-2019
27-3-2019
20-11-2019
13-12-2019

0.7
0.8

16-1-2020
25-2-2020

0.81
0.82
0.83

30-4-2020
15-5-2020
26-6-2020

0.9
0.91
0.92
0.93
0.94

2-6-2020
9-6-2020
12-6-2020
1-7-2020
6-7-2020

0.95
0.96
0.97
0.98
0.99
0.991
0.992
0.993
1.0

10-7-2020
15-7-2020
20-7-2020
12-8-2020
26-8-2020
1-9-2020
14-12-2020
22-12-2020
9-4-2021

Opmerkingen
Aanpassingen Nationaal Archief verwerkt
Aanpassingen Nationaal Archief verwerkt
Aanpassingen Nationaal Archief verwerkt
Commentaar Expert Meeting JenV verwerkt
Opbouw document conform Belangen in Balans
Commentaar Justis, WODC, IND, NCTV verwerkt
Nummering werkprocessen (deel II) aangepast
Aanpassingen Nationaal Archief verwerkt
Aangevuld met informatie uit onderzoek naar en gesprekken
met het Nederlands Forensisch Instituut (NFI), de Dienst
Terugkeer en Vertrek (DT&V), de Raad voor de
Kinderbescherming (RvdK), het Centraal Justitieel
Incassobureau (CJIB), de Justitiële Informatiedienst (JustID),
het Bureau Adviescollege verloftoetsing tbs (BAvt), het
secretariaat van de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken
(secretariaat ACVZ), het College voor de Rechten van de Mens
(CRM), het secretariaat van de Raad voor de
Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (secretariaat RSJ),
en het secretariaat van de Commissie Schadefonds
Geweldsmisdrijven (CSGM)
Opmerkingen Nationaal Archief op deel I verwerkt
Besproken in de Privacy Board JenV
Aanpassingen Openbaar Ministerie, aanscherping
onderbouwing deelname particuliere justitiële inrichtingen,
aanvullingen Justis, NCTV, DJI
Finale review ten behoeve van het Nationaal Archief
Aanvullingen diverse JenV onderdelen
Aanvullingen diverse JenV onderdelen
Geschoond en voorzien van opmerkingen Nationaal Archief
Bespreking in het overleg “Migratieketen Archivering” en in de
“Stuurgroep Stukken Beter”
Geschoond en voorzien van opmerkingen Nationaal Archief
Aanvullingen van NFI, NCTV, CJIB
Bespreking in het VSIP (voorportaal CIO-Raad)
Bespreking in de CIO-Raad, na verwerking reacties VSIP
Verwerking reacties CIO-Raad
Ter advisering naar de externe deskundige
Ter vaststelling naar het Strategisch Informatie Overleg
Bestemd voor terinzagelegging
Bestemd voor vaststelling en publicatie

7

Leeswijzer
Deze selectielijst bestaat uit twee delen: een toelichting (deel I) en de lijst met werkprocessen en
waarderingen (deel II).

Toelichting op de selectielijst (deel I)
Hoofdstuk 1 bevat het doel en de aanleiding voor het maken van een nieuwe selectielijst voor het
ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV). Daarbij is kort ingegaan op de politieke,
maatschappelijke en praktische achtergronden om te komen tot een nieuwe selectielijst en tevens
op de reikwijdte van de lijst. Hoofdstuk 2 geeft een schets van de organisatorische en inhoudelijke
context, zoals de taken en verantwoordelijkheden van het ministerie JenV, de aanwezige
archiefsystemen en ordening in die systemen. Ten slotte komen in hoofdstuk 3 de inhoudelijke
totstandkoming van de selectielijst en een verantwoording van de waarderingen aan de orde.

Lijst met processen en waarderingen (deel II)
Deel II vormt het hart van de selectielijst. Het bevat de gestructureerde opsomming van
werkprocessen en de waarderingen (bewaartermijnen) van de informatie in relatie tot processen.
Informatie komt na bepaalde tijd voor vernietiging in aanmerking of is blijvend te bewaren.
De werkprocessen kennen waar mogelijk een hoog abstractieniveau. De indeling van de lijst is
gebaseerd op het bedrijfsfunctiemodel uit de Enterprise Architectuur Rijksdienst (EAR). Dit model is
een organisatie-onafhankelijke beschrijving van de taakgebieden (bedrijfsfuncties) van de
Rijksdienst.
Afbeelding 1: Bedrijfsfunctiemodel Rijksdienst

De bedrijfsfuncties zijn onderverdeeld in vier cluster:
Cluster 1: Besturingsfuncties (politieke functies, bedrijfsvoering, verantwoording en toezicht);
Cluster 2: Primaire bedrijfsfuncties (beleid en uitvoering);
Cluster 3: Onafhankelijke functies (kennis en advies, controle, toezicht en onderzoek);
Cluster 4: Ondersteunende functies (PIOFACH).

8

De categorieën werkprocessen uit het Generiek Waarderingsmodel Rijksoverheid (GWR 2.0) zijn
vervolgens ondergebracht in vier clusters van bedrijfsfuncties uit de EAR. De processen en
waarderingen uit dit model zijn als vertrekpunt gebruikt voor deze selectielijst.
Afbeelding 2: Categorieën (GWR 2.0) per bedrijfsfunctie (EAR)
Cluster 1: Besturingsfuncties (politieke functies, bedrijfsvoering, verantwoording, toezicht)
Categorie 1

Maken en uitvoeren van afspraken betreffende de inrichting en besturing van de
organisatie

Categorie 2

Het (mede-) opstellen van de Rijksbegroting en de ramingen voor de volgende jaren

Categorie 3

Het uitoefenen van toezicht op overheidsorganisaties

Cluster 2: Primaire bedrijfsfuncties (beleid en uitvoering)
Categorie 4

Het maken, verantwoorden en uitdragen van beleid

Categorie 5

Het maken van wet- en regelgeving

Categorie 6

Het geven van voorlichting en het verstrekken van informatie aan burgers, bedrijven
en instellingen

Categorie 7

Het controleren op de naleving van wet- en regelgeving en de handhaving daarvan

Categorie 8

Het leveren van producten en diensten aan personen, bedrijven, instellingen en (lagere
of andere) overheden

Categorie 9

Het vertegenwoordigen van de Minister of de Staat in bestuursrechtelijke procedures
voor (inter-)nationale gerechtelijke instanties

Categorie 10

Het onderhouden van (internationale) betrekkingen en samenwerkingsverbanden

Categorie 11

Het leveren van overheidsdiensten bij crises en calamiteiten

Cluster 3: Onafhankelijke functies (kennis en advies, controle toezicht en onderzoek)
Categorie 12

Het (laten) verrichten van onderzoeken en het rapporteren hierover

Cluster 4: Ondersteunende bedrijfsfuncties (PIOFACH)
Categorie 13

Het verlenen van ondersteunende diensten

Elke categorie bestaat uit een aantal werkprocessen. Voor elk werkproces vermeldt de selectielijst:

een uniek volgnummer;

een procesomschrijving;

een (wettelijke) grondslag;

de producten uit het proces;

de waardering en de grondslag voor de waardering, met verwijzing naar de criteria indien
archiefbescheiden voor blijvende bewaring in aanmerking komen;

een eventuele toelichting op het proces en de waardering, voorzien van voorbeelden.
Een voorbeeld:
Volgnummer

1.1

Werkproces

Het inrichten van de organisatie

Grondslag

GWR 2.0, proces 1.1

Product(en)

Instellings- en opheffingsbesluiten, onder andere van agentschappen en
zelfstandige bestuursorganen, adviesorganen en commissies, directies van
JenV.
SA-B1

Waardering
Toelichting

Onder deze categorie valt alle neerslag met betrekking tot de inrichting van
de organisatie, zoals bijvoorbeeld het instellen van dienstonderdelen of het
reorganiseren van dienstonderdelen.

De waardering ‘SA-B’ betekent blijvend bewaren en overbrengen naar een archiefbewaarplaats.
Het bijhorende nummer verwijst naar het Systeem Analyse – Bewaarcriterium dat van toepassing
is.
De waardering ‘V x jaar’, of in enkele gevallen ‘V x maanden’, moet (tenzij anders aangegeven)
gelezen worden als ‘vernietigen na x jaar of x maanden na sluiting van het desbetreffende dossier’.
Bij sommige processen kan de waardering ‘V x jaar’ na (een bepaalde activiteit)’ staan. De
vernietigingstermijn start dan na de betreffende activiteit.

9

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Deel I: Toelichting
Hoofdstuk 1 Inleiding
1.1 Doel en aanleiding
Overheidsorganen zijn niet alleen verplicht de onder hen berustende archiefbescheiden in goede,
geordende en toegankelijke staat te brengen en te bewaren, maar dienen ook te zorgen voor de
vernietiging van de archiefbescheiden die daarvoor in aanmerking komen.1 Archiefbescheiden die
als te bewaren zijn aangemerkt, dienen op termijn naar een archiefbewaarplaats te worden
overgebracht. Het begrip archiefbescheiden is ruim: het gaat niet enkel over documenten die onder
beheer zijn gebracht (’gearchiveerd'), maar om alle informatie die ambtenaren vanuit hun functie
opmaken of ontvangen, in de context van het handelen van het overheidsorgaan. De vorm is niet
van belang: e-mail, twitter en berichtenapps bijvoorbeeld vallen ook onder dit begrip.
De minister van JenV, tevens de zorgdrager zoals genoemd in de Archiefwet 1995, is belast met
het ontwerpen en opstellen van selectielijsten voor zijn ministerie. De selectielijst geeft een
opsomming van de taken van een overheidsorgaan en een systematisch overzicht van de
categorieën archiefbescheiden met vermelding van bewaartermijnen. De selectielijst is het
juridische instrument om selectie uit te kunnen voeren: zonder een vastgestelde selectielijst,
mogen overheidsorganen niet overgaan tot vernietiging of overbrenging van archiefbescheiden.
Het ministerie van JenV had om verschillende redenen behoefte aan een nieuwe selectielijst:

De moeizame toepassing van de bestaande selectielijsten, de nodige herijking van de
processen en waarderingen en de behoefte aan een versnelde aanpak voor het wegwerken
van papieren archieven;

De mogelijkheid om bij de opname van digitale informatie in de systemen van JenV
bewaartermijnen vooraf toe te kennen en in te regelen.
Deze twee concrete aanleidingen zijn gelegen in de volgende politieke, maatschappelijke en
praktische achtergrond die herziening noodzakelijk maakt.

1.2 Achtergrond
Aanvankelijk beschikte het ministerie van Justitie over een vernietigingslijst 2 uit 1956, waarop
werd aangegeven welke informatie voor vernietiging in aanmerking kwam. De overige informatie
was blijvend te bewaren en werd naar een archiefbewaarplaats overgebracht. Selectie vond in feite
op documentniveau plaats en was daardoor erg bewerkelijk. Een relatie tussen de selectielijst en
de ordening was er toen niet.
Momenteel is op JenV een groot aantal, rond de laatste eeuwwisseling opgestelde ‘Basis Selectie
Documenten’ van toepassing, bestaande uit ‘handelingen’3 waaraan bewaartermijnen zijn
toegekend. Het huidige selectie-instrumentarium is echter verouderd, onvolledig en lastig
toepasbaar vanwege de grote aantallen specifieke handelingen. Er is behoefte aan een beter
toepasbaar en onderhoudsvriendelijk selectie-instrument. Dit is dringend van belang om de nog
aanwezige papieren archieven van naar schatting ruim 130 kilometer, waarvan ongeveer de helft
achterstanden van vóór 2006, eenvoudig en versneld te kunnen bewerken.
Voorts was de aandacht tot nu toe vooral gericht op het bewaren van archiefbescheiden over de
totstandkoming van het beleid, en op het vernietigen van informatie over de uitvoering van het
beleid. De Raad voor Cultuur heeft diverse malen gewezen op het belang van het bewaren van
1

Art. 3 Archiefwet 1995 (Aw). De selectielijst is genoemd in art. 5 Aw en in art. 5 Archiefbesluit 1995 (Ab).
Lijst van voor vernietiging in aanmerking komende stukken vastgesteld bij gemeenschappelijke beschikking
van de Minister van Justitie en de Minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen d.d. 8 september 1956
(…) en 6 oktober 1956 (…); gewijzigd bij gemeenschappelijke beschikkingen van de Minister van Justitie en de
Minister van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk d.d. 4 juni 1965.
3
Handeling (BSD): een complex van activiteiten ter vervulling van een taak of op grond van een bevoegdheid.
2

10

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

(steekproeven van) dossiers over personen die in aanraking zijn gekomen met Justitie4. Dit strookt
met de breed gedragen opvatting onder wetenschappelijk onderzoekers dat juist aan informatie
over de uitvoeringspraktijk, en dus de individuele casuïstiek, belang moet worden gehecht. Voorts
zijn de belangen van verantwoording en onderzoek zwaarder gaan doorwegen. Te denken valt aan
het werk van door het parlement ingestelde commissies die de afgelopen jaren onderzoek hebben
verricht naar kwetsbare groepen uit de samenleving die onder verantwoordelijkheid van de
overheid zijn geplaatst.5 Onder meer door onderzoek in de archieven van JenV hebben dergelijke
commissies nieuwe inzichten kunnen opleveren. De minister van JenV heeft na advies 6 daarover
besloten om verpleegdedossiers, in het kader van de tenuitvoerlegging van de maatregel
terbeschikkingstelling met dwangverpleging, te bewaren.7 In deze selectielijst wordt dit besluit
verwerkt. Daarnaast wordt in deze selectielijst ook voor enkele andere processen uit de
uitvoeringspraktijk gekozen voor een ruimer bewaarbeleid. Hieraan lag het interne adviesrapport
Archief in bewaring, waarmee de hoofddirectie van de Dienst Justitiële Inrichtingen in 2018 heeft
ingestemd, mede ten grondslag.
Deze beleidswijzigingen voor JenV staan niet op zichzelf. Met het rapport Gewaardeerd verleden8
heeft het Nationaal Archief een koerswijziging in de archiefselectie voor het Rijk ingezet. Vanuit het
programma Informatie op Orde hebben de departementen in samenwerking met het Nationaal
Archief het Generiek Waarderingsmodel Rijksoverheid (GWR) ontwikkeld.9 Dit model is het
startpunt van het ontwikkelen van een nieuwe methode voor waarderen en selecteren die
‘efficiënter is dan de bestaande en aansluit op de digitale ontwikkelingen’. Het GWR is bedoeld om
het aantal selectielijsten binnen het Rijk drastisch terug te dringen, om de toepassing daarvan te
vereenvoudigen en om eenduidigheid in de archiefwaardering en -selectie te bevorderen. Ook
draagt het bij aan het voorkomen van dubbele bewaring door afspraken over het bewaarniveau.
In 2010 is de Tweede Kamer door de staatssecretaris van OCW en de minister van BZK
geïnformeerd over de hoofdlijnen van het nieuwe beleid voor waardering en selectie van
archieven.10 In Belangen in balans heeft het Nationaal Archief dit beleid uitgewerkt tot een nieuwe
methodiek voor waardering en selectie.11
Daarnaast is in de huidige, vrijwel geheel digitale informatiehuishouding, een goede selectielijst
van wezenlijk belang om de juiste informatie veilig te stellen en te voldoen aan de aangescherpte
eisen vanuit privacywetgeving. Het toekennen van bewaartermijnen al bij de creatie van informatie
voorkomt nieuwe achterstanden in selectie achteraf. Dit is mede van belang in het licht van de
verwachte nieuwe Archiefwet, die de overbrengingstermijn terug zal brengen naar tien jaar.

4

Bijvoorbeeld: Reactie op de Ontwerp-selectielijst archiefbescheiden op het beleidsterrein “Gevangeniswezen
en terbeschikkingstelling” (27 juli 2006, arc-2006.03029/5); Verzameladvies over selectielijsten uit de periode
augustus 2007 tot en met december 2008 (17 juni 2010, bca-2010.05817/1, p. 8-9); Selectie: Een kwestie van
waardering. Verzameladvies 3 2009-2012 (Den Haag, 25 april 2013, Casus Gevangeniswezen en TBS, p. 28).
5
De Commissie Geweld Jeugdzorg (Commissie-De Winter, 2016-2019) en de Commissie Onderzoek seksueel
misbruik van minderjarigen die onder verantwoordelijkheid van de overheid in instellingen zijn geplaatst
(Commissie-Samson, 2010-2013) onderzochten geweld en seksueel misbruik vanaf 1945 tot heden; de
Commissie evaluatie regelgeving (2013-2015) heeft onderzoek laten verrichten naar therapeutische castratie
en andere psychiatrische behandelingen van zedendelinquenten, 1920-1970.
6
Ad hoc commissie bewaarbeleid tbs-dossiers, Over tien jaar over gisteren. Tbs-dossiers: bewaren of
vernietigen? (Den Haag, 2016).
7
Art. 32, tweede lid, Reglement verpleging ter beschikking gestelden.
8
Commissie waardering en selectie (Nationaal Archief), Gewaardeerd verleden. Bouwstenen voor een nieuwe
waarderingsmethodiek voor archieven (Den Haag 2007).
9
www.earonline.nl/images/earpub/a/a7/Generiek_Waarderingsmodel_Rijksoverheid_2_0_def_pdf.pdf.
Het GWR is gebaseerd op het Model Architectuur Rijksoverheid (MARIJ 1.0), dat inmiddels is opgenomen als
bedrijfsfunctiemodel in de Enterprise Architectuur Rijksdienst (EAR).
10
Kamerstukken II, 2010-2011, 29362, nr. 186.
11
Nationaal Archief / Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Belangen in balans. Handreiking voor
waardering en selectie van archiefbescheiden in de digitale tijd (versie 1.0, maart 2015).
11

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

1.3 Reikwijdte van de selectielijst
1.3.1 Binnen de reikwijdte
De selectielijst is allereerst van toepassing op de dienstonderdelen van het ministerie van JenV en
wel vanaf 5 mei 1945. In het huidige Organisatiebesluit Ministerie van Justitie en Veiligheid12 zijn
deze onderdelen, met taken op het terrein van onder meer de ontwikkeling en uitvoering van weten regelgeving, beleid en onderzoek, als volgt beschreven:
De clusters en directies van het ministerie van JenV:

het cluster secretaris-generaal (SG-cluster);

het cluster plaatsvervangend secretaris-generaal (pSG-cluster);

het directoraat-generaal Straffen en Beschermen (DGSenB);

het directoraat-generaal Politie en Veiligheidsregio’s (DGPenV);

het directoraat-generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving (DGRR);

het directoraat-generaal Migratie (DGM);

de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV);

de Inspectie Justitie en Veiligheid (IJenV).
De diensten van het ministerie van JenV:

de Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V);

de Justitiële Informatiedienst (JustID);

de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK);

het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC);

het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC).
De baten-lastenagentschappen van het ministerie van JenV:

het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB);

de Justitiële Uitvoeringsdienst Toetsing, Integriteit, Screening (Justis);

de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI);

de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND);

het Nederlands Forensisch Instituut (NFI).
Daarnaast vallen de volgende organisaties met taken op het terrein van Justitie en Veiligheid
binnen de reikwijdte van de selectielijst13:
De sui generis organisaties van het ministerie van JenV:

het Openbaar Ministerie (OM).
De ZBO’s zonder rechtspersoonlijkheid die vallen onder van het ministerie van JenV:

College van toezicht auteursrechten en naburige rechten (CvTA);

Commissie schadefonds geweldsmisdrijven (SGM);

College voor de Rechten van de Mens.
De commissies en adviescolleges die vallen onder het ministerie van JenV, zoals:

Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken (ACVZ);

Adviescollege Verloftoetsing tbs (Avt);

Landelijke Adviescommissie Plaatsing Langdurige Forensisch Psychiatrische Zorg (LAP);

Adviescollege Weigerende Observandi;

Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ).
Forensisch Psychiatrische Centra (FPC) en Forensisch Psychiatrische Klinieken (FPK), momenteel:

FPC Dr. S. van Mesdag (Groningen);

FPC Van der Hoeven Kliniek (Utrecht);

FPC De Kijvelanden (Poortugaal);

FPC De Rooyse Wissel (Oostrum);
12

13

https://wetten.overheid.nl/BWBR0040293/2020-01-01.
Deze reikwijdte is bepaald in overleg met de betreffende organisaties.
12

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945







FPC Pompestichting (Nijmegen en Zeeland, Noord-Brabant);
FPK De Beuken / Trajectum (Boschoord);
FPK Inforsa (Amsterdam);
FPK GGZ Drenthe (Assen);
FPK De Woenselse Poort (Eindhoven).

Deze particuliere inrichtingen14 vallen voor de tenuitvoerlegging van de maatregel
terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege op basis van de
Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden15, zoals omschreven in proces 7.40, onder
de reikwijdte van de voorliggende selectielijst omdat de minister van JenV hiervoor
eindverantwoordelijk is. Meer concreet houdt dit in dat de voorliggende selectielijst van
toepassing is op het verpleegdedossier zoals omschreven in artikel 19 van de Beginselenwet
verpleging ter beschikking gestelden en in hoofdstuk 9 van het Reglement verpleging ter
beschikking gestelden.16
Particuliere justitiële jeugdinrichtingen (JJI), momenteel:

Juvaid (Veenhuizen)17:

JJI Lelystad;

Teylingereind (Sassenheim).
Deze particuliere inrichtingen18 vallen, voor de tenuitvoerlegging van een aan de jeugdige
opgelegde vrijheidsstraf of vrijheidsbenemende maatregel19 op basis van de Beginselenwet
justitiële jeugdinrichtingen, zoals omschreven in proces 7.36, onder de reikwijdte van de
voorliggende selectielijst omdat de minister van JenV hiervoor eindverantwoordelijk is. Meer
concreet houdt dit in dat de voorliggende selectielijst van toepassing is op het dossier van de
jeugdige zoals omschreven in artikel 63 van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen en in
hoofdstuk 12 van het Reglement justitiële jeugdinrichtingen.
Diensten op de BES-eilanden
Het ministerie van JenV is inhoudelijk verantwoordelijk voor het invoeren en het uitvoeren van
beleid van JenV op Bonaire, Sint Eustatius en Saba (BES). De Rijkdienst Caribisch Nederland
(RCN), onderdeel van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties, is de
schakel tussen de ministeries die aanwezig zijn op de BES-eilanden. JenV wordt ondersteund
door de centrale dienstverlening van de RCN, zoals het formele werkgeverschap, facilitaire
zaken, huisvesting, ICT, personeelszaken en opleidingen. De Nederlandse Minister van Justitie
en Veiligheid is eindverantwoordelijk voor het gevoerde beleid en de uitoefening van de
volgende justitiële taken op de BES-eilanden:

Openbaar Ministerie BES;

Voogdijraad Caribisch Nederland;

Schadefonds Geweldsmisdrijven;

Justitiële Inrichting Caribisch Nederland;

Immigratie- en Naturalisatiedienst Caribisch Nederland (IND-CN).

14

De minister van JenV wijst instellingen aan voor de verpleging van ter beschikking gestelden. Dit betreft
zowel particuliere als rijks justitiële inrichtingen als bedoeld in artikel 90quinquies, tweede lid, Wetboek van
Strafrecht. Een particuliere inrichting wordt door de minister van JenV gesubsidieerd, een rijksinrichting wordt
door de minister van JenV in stand gehouden.
15
Ter beschikking gestelde: een ter beschikking gestelde ten aanzien van wie een bevel tot verpleging van
overheidswege als bedoeld in artikel 37b van het Wetboek van Strafrecht of artikel 6:6:10, eerste lid, van het
Wetboek van Strafvordering is gegeven.
16
Het is mogelijk dat – hoofdzakelijk oudere – verpleegdedossiers ook particuliere stukken bevatten. Deze
vallen uit praktische overweging eveneens onder de reikwijdte van de voorliggende selectielijst.
17
Dit geldt in verband met sluiting van de inrichting tot en met 31 december 2020.
18
De minister van JenV wijst instellingen aan ten behoeve van de uitvoering van een aan een jeugdige
opgelegde vrijheidsstraf of vrijheidsbenemende maatregel. Dit betreft zowel particuliere als rijks justitiële
inrichtingen als bedoeld in artikel 3a van de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen. Een particuliere
inrichting wordt door de minister van JenV gesubsidieerd, een rijksinrichting wordt door de minister van JenV in
stand gehouden.
19
Vrijheidsstraf: jeugddetentie en vervangende jeugddetentie; vrijheidsbenemende maatregel: voorlopige
hechtenis, vreemdelingenbewaring en gijzeling voor zover de leeftijd van achttien jaren nog niet is bereikt,
plaatsing in een inrichting voor jeugdigen, alsmede de tenuitvoerlegging van een machtiging in een geval als
bedoeld in artikel 6.2.2, tweede lid, van de Jeugdwet.
13

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

1.3.2 Buiten de reikwijdte
De selectielijst is niet van toepassing op de volgende ZBO zonder rechtspersoonlijkheid:

Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen (NRGD).
Deze reikwijdte is bepaald in overleg met de NRGD.
De selectielijst is niet van toepassing op de volgende ZBO’s met eigen rechtspersoonlijkheid:

Autoriteit Persoonsgegevens (AP);

Bureau Financieel Toezicht (BFT);

Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA);

Instituut Fysieke Veiligheid (IFV);

Kansspelautoriteit (Ksa);

Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO);

Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV);

Politieacademie;

Raad voor Rechtsbijstand.
De selectielijst is niet van toepassing op de volgende sui generis organisaties die onder JenV
vallen:

Nationale Politie;

Raad voor de rechtspraak;

Hoge Raad der Nederlanden.
Voor een aantal overheidsorganen die betrekking hebben op de beleidsterreinen van Justitie en
Veiligheid geldt dat er een eigen zorgdrager is, niet zijnde de minister van JenV. Bij de Nationale
Politie is de korpschef zorgdrager. De korpschef is een bestuursorgaan van de krachtens
publiekrecht ingestelde rechtspersoon ‘politie’ (bestuursorgaan sui generis). De korpschef is geen
zelfstandig bestuursorgaan in de zin van de Kaderwet ZBO’s. Dat betekent dat de minister
volledige politieke verantwoordelijkheid draagt voor alle facetten van het functioneren van de
korpschef.
Als gevolg van de stelselwijziging rechtelijke organisatie maken gerechten sinds 1 januari 2002
geen deel meer uit van het ministerie van JenV. Omdat noch de Archiefwet 1995 noch de Wet op
de rechtelijke organisatie een specifieke zorgdrager voor de archiefbescheiden aanwijst, volgt uit
artikel 41 van de Archiefwet 1995 dat de besturen van de gerechten (de rechtbanken, de
gerechtshoven, de Centrale Raad van Beroep en het College van Beroep voor het Bedrijfsleven)
belast zijn met de zorg. Binnen de Rechtspraak is de zorgdrager de president van de rechtbank en
van het gerechtshof. De Raad voor de Rechtspraak is het overkoepelend orgaan voor de gerechten.
De Hoge Raad der Nederlanden valt niet onder het bereik van de Raad voor de Rechtspraak en
heeft een bijzondere positie in het Nederlands staatsbestel. In een convenant is de relatie tussen
het ministerie van JenV en de Hoge Raad op het terrein van de bedrijfsvoering, waaronder het
archief, nader geregeld. Het Nationaal Archief heeft bevestigd dat de Hoge Raad namens het
ministerie van JenV gemandateerd is voor het zorgdragerschap van haar archief. 20
De minister van JenV is slechts gedeeltelijk verantwoordelijk voor het politie- en
brandweerkorps Bonaire, Sint Eustatius en Saba (zie Veiligheidswet BES): onder het
zorgdragerschap van JenV vallen de processen van beleid en financiering vanuit het departement,
niet de uitvoerende processen van de korpsen. Daarnaast heeft de directeur-generaal Politie van
het Ministerie van Justitie en Veiligheid een mandaat om bepaalde beheerstaken te vervullen zoals
het benoemen, bevorderen, schorsen en ontslaan van politieambtenaren. Het Korps Politie
Caribisch Nederland (KPCN, tot 1 januari 2011 Korps Politie Bonaire, Sint Eustatius en Saba) is
organisatorisch gezien een onderdeel van het directoraat-generaal Politie van het Ministerie van
Justitie en Veiligheid. Er bestaat weliswaar een nauwe samenwerking tussen de politie in Nederland
en de politie op de BES-eilanden, maar het openbaar lichaam BES heeft een eigen politiekorps met
20

Brief van het Nationaal Archief aan de Hoge Raad, 15 sep. 2011, 8193; Mandaatregeling beheer Hoge Raad
21 feb. 2005; Convenant, organisatieregeling beheer Hoge Raad 21 feb. 2005.
14

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

een eigen korpschef. Het programma internationale en Caribische aangelegenheden heeft tot
opdracht om het Caribisch politie- en brandweerkorps op zodanig niveau te brengen dat ze hun
inhoudelijke beleids- en beheertaken zelfstandig kunnen uitvoeren.
Naast de organisatorische afbakening is er ook een inhoudelijke afbakening. De voorliggende
selectielijst is niet van toepassing op de processen op personeelsgebied, die betrekking hebben op
individuele personeelsleden. Deze processen worden uitgevoerd door P-Direkt en de
archiefbescheiden worden opgeslagen in de applicaties van P-Direkt. Hiervoor blijft gelden het
‘Basisselectiedocument P-dossier is Mens-en-werk, 1945-‘ (Stcrt. 2016, nrs. 61351 en 61358).

1.3.3 Bestuursrechtelijk kader
In de Archiefwet 1995 is vastgelegd dat elk overheidsorgaan21 een zorgdrager kent. Een
zorgdrager is degene die bij of krachtens de wet belast is met de zorg voor de archiefbescheiden
binnen de organisatie. Dit betekent dat de minister van JenV als zorgdrager bestuurlijk
verantwoordelijk is voor de informatie van het ministerie van Justitie en Veiligheid.
Om inzicht te geven in de voor het Ministerie van JenV te onderscheiden organisatieonderdelen, en
daarmee in de reikwijdte van de selectielijst, wordt gekeken naar de typen onderdelen, hun
verantwoordelijkheid en verhouding tot de minister. Binnen het ministerie zijn meerdere
constructen geïntroduceerd om - vanuit het perspectief van verantwoording ten aanzien van (de
uitvoering van) publieke taken en/of van financiën en bedrijvingsvoering - autonomie en daarmee
afstand te creëren voor organisaties binnen het departement. Het enorme aantal publieke taken en
besluiten dwingt tot een mandatering van een bestuursorgaan naar taakorganisaties. Daarnaast is
de scheiding van wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht van belang. Ook is er sprake van
functie- en taakscheiding, bijvoorbeeld tussen beleid en uitvoering, eigenaar en opdrachtgever,
maar ook in de relatie tot specifieke publieke taken om potentieel conflicterende taken als executie
en toezicht, of het nemen van een besluit en het behandelen van een bezwaar te scheiden.
Onderscheiden naar rechtsvorm gaat het om de volgende typen organen22:

dienstonderdeel: directie, cluster of dienst, valt onder de hiërarchie van de minister;

agentschap: intern verzelfstandigd dienstonderdeel, in de vorm van een baten-lasten- of
verplichting-kasstelsel-agentschap, zonder eigen rechtspersoonlijkheid en dus volledig
vallend onder de staat;

zelfstandig bestuursorgaan (ZBO)23: een bestuursorgaan van de centrale overheid dat met
openbaar gezag is bekleed, en dat niet hiërarchisch ondergeschikt is aan een minister, in
de vorm van (a) een rechtspersoon krachtens publiekrecht ingesteld (a-orgaan) en (b) een
persoon of college zonder eigen rechtspersoonlijkheid en dus volledig vallend onder de
staat (b-orgaan);

rechtspersoon met een wettelijke taak (RWT): organisatie met eigen rechtspersoonlijkheid,
dus niet vallend onder de rechtspersoon ‘Staat der Nederlanden’;

sui generis: enig in zijn soort (voor JenV: Openbaar Ministerie, Raad voor de Rechtspraak,
Hoge Raad der Nederlanden, Nationale Politie en Politie- en brandweerkorps Bonaire, Sint
Eustatius en Saba). De verantwoordelijkheden en sturingsmodellen zijn uniek per
organisatie en opgenomen in respectievelijk de Wet op de Rechtelijke Organisatie en de
Politiewet 2012.
De minister is in beginsel verantwoordelijk voor de uitvoering van publieke taken. Door delegatie
en mandatering kunnen publieke taken door een ander orgaan worden uitgeoefend. Delegatie
vereist een wettelijke grondslag, waarbij het oorspronkelijke orgaan de bevoegdheid tot uitoefening
van de taak verliest. Bijvoorbeeld: de delegatie van de publieke taak ‘het dragen voor de
organisatie van alsmede de verlening van rechtsbijstand’ aan de Raad voor de Rechtsbijstand. Bij
mandatering wordt een bevoegdheid namens het bestuursorgaan uitgevoerd door een andere
organisatie. Dit wijzigt niet de ministeriele verantwoordelijkheid. Bijvoorbeeld: het laten uitgeven
21

Een overheidsorgaan is (1) een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld, of (2)
een ander persoon of college met enig openbaar gezag bekleed; artikel 1, onder b, Archiefwet 1995.
22
https://www.rijksfinancien.nl/verzelfstandigingen.
23
Op 1 februari 2007 is de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen in werking getreden. Hierin zijn de organen
opgenomen waaraan de minister of de staatssecretaris van Justitie de eerste verantwoordelijkheid overdraagt.
15

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

en beheren van het strafrechtketennummer (SKN) door de Justitiële Informatiedienst namens het
directoraat-generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving.
Het zorgdragerschap van de minister van JenV strekt zich uit over de taken van de
dienstonderdelen en agentschappen, maar ook door ZBO’s of adviescolleges zonder
rechtspersoonlijkheid en andere organisaties die onder de bestuurlijke verantwoordelijkheid van
JenV vallen, zoals het Openbaar Ministerie (OM).

1.4 Ingangsdatum en intrekking oude selectielijsten
Deze selectielijst gaat met terugwerkende kracht in vanaf 5 mei 1945 – datum van het einde van
de Tweede Wereldoorlog - en is vanaf publicatie in de Staatscourant maximaal 20 jaar geldig. De
selectielijst start in 1945, omdat er nog archief uit de periode vanaf 1945 bewerkt moet worden.
De selectielijst is na vaststelling hierop van toepasing. De archieven die onder reikwijdte van deze
selectielijst vallen, maar al in bewerking zijn, bewerkt zijn of al overgebracht zijn naar het
Nationaal Archief, zullen niet opnieuw bewerkt worden op basis van deze selectielijst.
De volgende selectielijsten24 worden voor alle handelingen ingetrokken voor zover van toepassing
op het Ministerie van JenV en vastgesteld voor de minister van JenV:
Tabel: ingetrokken selectielijsten voor het ministerie van JenV
BSD
Selectielijst
nr.
001
002
003
004
006
007
008
010
010
011
011
012
015
015
016
020
021
023

Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie Coördinatie
algemeen regeringsbeleid vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Medische Beroepen en Opleidingen over de periode vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Oorlogsgetroffenen vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie Beleidsterrein
Telecommunicatie en Post in Nederland vanaf 1945-1990.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Planning Voorzieningen gezondheidszorg vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie
beleidsterrein Bekostiging en verzekering van de gezondheidszorg
vanaf 1941.
Selectielijst neerslag handelingen Minister Justitie beleidsterrein
Vaststelling van tarieven in de gezondheidszorg vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Gefinancierde Rechtsbijstand vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein zorg
voor de rechtspleging 1945–2002.
Rectificatie selectielijst voor de neerslag handelingen Minister van Justitie
en de onder hem ressorterende actoren op het beleidsterrein
Nationaliteiten over de periode vanaf 1945’ vastgesteld 17 maart 2003
Selectielijst neerslag handelingen beleidsterrein Nationaliteiten over de
periode vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Kwaliteit van de Nederlandse wetgeving vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Beheer van de Rijksbegroting vanaf 1945.
Basis Selectie Document beleidsterrein beheer van
de rijksbegroting 1945-1993.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Burgerluchtvaart vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Militair materieel vanaf 1945
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Scheepvaart en maritieme zaken over de periode vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Toelating Vreemdelingen vanaf 1945.

Publicatiedatum
en –nr in de
Staatscourant
18-03-2009/53
19-03-2009/54
24-05-2007/98
11-03-2009/43, 48,
68
29-05-2007/100
28-11-2006/232
15-11-2007/222
10-03-2008/49
17-03-2008/54
27-04-2011/7152
06-05-2003/86
14-02-2007/32
11-09-2006/176
08-10-2001/194
02-09-2008/169
24-04-2007/79
07-07-2008/128
09-02-2010/1754

24

De website van het Nationaal Archief bevat een actueel overzicht van vastgestelde selectielijsten:
https://www.nationaalarchief.nl/archiveren/kennisbank/vastgestelde-selectielijsten.
16

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

023
032
035B
040
042
045
046
047
050
054
056
067
068
071
072

073
074
075
076
077
078
087
089
090
092
094
095
098
100
101

Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie en onder hem
ressorterende actoren op beleidsterrein toelating vreemdelingen 19451993.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein Flora
en Fauna vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Pachtaangelegenheden vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
regulering en toezicht bank- en kredietwezen vanaf 1940.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Studiefinanciering vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
rijkshuisvesting vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Voorlichting van de rijksoverheid, 1945–
Selectielijst neerslag handelingen Minister Justitie beleidsterrein
Inkomens- en arbeidsvoorwaardenbeleid vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Militaire Operatiën vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Gewasbescherming vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Nationale ombudsman (1964) 1982–
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Toezicht Verzekeringsbedrijf vanaf 1940.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Constitutionele Zaken vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Kunsten vanaf 1945.
Selectielijst voor de neerslag van de handelingen van de Minister van
Justitie als vakminister en de onder hem als vakminister ressorterende
actoren op het deelbeleidsterrein arbeidsverhoudingen bij de overheid
over de periode 1945-1995 (1997).
Selectielijsten deelbeleidsterrein
Arbeidsvoorwaarden voor ambtenaren en arbeidscontractanten in de
sector Rijk in de periode 1945-1996.
Selectielijst neerslag handelingen van de Minister van Justitie beleidsterrein
Buitensectorale Arbeidsvoorwaarden 1945 tot heden.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie deelbeleidsterrein
formatiebeleid, arbeidsmarktbeleid en personeelsontwikkeling en
mobiliteit.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie deelbeleidsterrein
Arbeidsomstandigheden bij de overheid 1945-1996.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie deelbeleidsterrein
Personeelsinformatievoorziening en –administratie 1945-1996.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Herverzekering van export- en importkredieten en
investeringsgaranties vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Stichting
Reclassering Nederland op het beleidsterrein Reclassering over de periode
1948–1999.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Sociale Voorzieningen 1940–2004.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Wapens en Munitie periode 1945–1997.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Overheidsinformatievoorziening over de periode 1945–1999.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Milieubeheer vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen van het Ministerie van Veiligheid en
Justitie en taakvoorganger op het beleidsterrein Toezicht
Rechtspersonen, over de periode vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie en onder hem
ressorterende actoren op beleidsterrein weerkorpsen en
beveiligingsorganisaties.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein Politie
1945–1993.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Adelsbeleid, adelsrecht en decoratiestelsel vanaf 1945.

23-05-2002/95
21-02-2007/37
Rect. 01-03-2007/43
14-07-2008/133
26-11-2007/229
04-06-2006/127
26-07-2007/142
14-06-2007/112
16-02-2007/34
05-03-2007/45
11-12-2006/241
23-10-2007/204
01-04-2008/63
21-06-2007/117
30-05-2007/101
16-10-2001/200

16-10-2001/200
17-10-2001/201
30-10-2007/210
16-10-2001/200
17-10-2001/201
16-10-2001/200
17-10-2001/201
16-10-2001/200
17-10-2001/201
12-07-2007/132
21-07-2004/137
11-04-2006/72
24-11-2005/229
29-07-2004/143
24-04-2009/78
02-07-2012/13216
06-07-2000/128
06-11-2007/215
05-12-2007/236

17

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

104
106
107
108A
111
112
116
117
118
119
123
124
125
129
130
131
131
135
138
139
140
142
143
144
145
148
150
151
152
153
154
155

Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Beroepenkwaliteit vanaf 1940 (1945).
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Bescherming van Persoonsgegevens 1968–
Selectielijst neerslag handelingen beleidsterrein
Gezondheid en welzijn van dieren over de periode vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Prijsbeleid, vanaf 1945.
Selectielijst handelingen beleidsterrein
Aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen over de periode 1964–
2000.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Sanctiebeleid over de periode 1991–2001.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Internationale Rechtshulp in strafzaken vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister Justitie beleidsterrein Voedingen productveiligheid vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Auteursrecht periode (1912) 1945–2000.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van
Justitie beleidsterrein Gratie vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Verslavingsbeleid 1945–
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Rechterlijke macht periode vanaf 1950.
Selectielijst neerslag handelingen beleidsterrein
Cultuurbeheer over de periode 1945–2000: Ministerie van Justitie.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Patiëntenbeleid 1945–
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Kansspelen 1945–2000.
Selectielijst neerslag handelingen beleidsterrein
Emancipatie en gelijke behandeling over de periode vanaf 1965.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Emancipatie en Gelijke Behandeling 1945 tot heden.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Gevangeniswezen en Terbeschikkingstelling vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Bevolkingsadministratie en reisdocumenten vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie
beleidsterrein Friese taal vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister Justitie
beleidsterrein Lijkbezorging vanaf 1948.
Selectielijst neerslag handelingen minister van Justitie
beleidsterrein Bestuurlijk en financiële organisatie lagere overheden
vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie
beleidsterrein Organisatie Rijksoverheid vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie
beleidsterrein Zondagswet 1945–
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie
beleidsterrein Buitenlandse Economische Betrekkingen vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie
beleidsterrein Industrie- en technologiebeleid vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie
beleidsterrein Regionaal en Ruimtelijk Economisch Beleid 1945–
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie
beleidsterrein Geldzuivering, over de periode 1942–1986.
Selectielijst voor neerslag handelingen Minister van
Justitie beleidsterrein Justitiële Jeugdzorg 1945–2000.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie
beleidsterrein Beleid Openbaar Ministerie periode vanaf 1950.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie
beleidsterrein Vermogensrecht vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie
beleidsterrein Voedselvoorziening en agrarisch markt- en prijsbeleid
(1934) 1945–2000.

18-10-2007/202
16-04-2007/73
31-03-2003/63
01-04-2003/64
23-10-2007/205
04-06-2011/104
10-01-2006/7
22-05-2006/99
07-03-2007/47
29-11-2005/232
05-12-2006/237
26-02-2007/40
08-01-2007/5
28-10-2004/208
09-08-2007/152
19-07-2007/137
28-07-2004/142
12-11-2007/219
25-02-2008/39
05-04-2007/68
12-04-2007/71
01-02-2007/23
30-01-2007/21
15-10-2007/199
12-02-2007/30
10-10-2006/197
17-10-2006/202
05-10-2007/193
25-10-2007/207
27-02-2006/41
02-12-2005/235
25-03-2008/58
12-10-2007/198

18

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

156
157
160
162
163
170
172
182
188

Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie
beleidsterrein Binnenvisserij 1945–1999.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie
beleidsterrein Landbouwkwaliteit en voedselveiligheid en kwaliteit
uitgangsmateriaal en biotechnologie vanaf 1945
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie
beleidsterrein Media, Letteren en bibliotheken vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen beleidsterrein
Natuurlijke Personen vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister Justitie
beleidsterrein Justitiële documentatie en verklaringen omtrent het
gedrag vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie
beleidsterrein Toerisme vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie
beleidsterrein Notarissen vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie
beleidsterrein Gerechtsdeurwaarders vanaf 1945.
Selectielijst neerslag handelingen minister Justitie beleidsterrein
Gefinancierde Rechtsbijstand en Rechtshulp vanaf 1975.

20-03-2006/56

Selectielijst voor het Schadefonds Geweldsmisdrijven over de periode
vanaf 1976 (actualisatie 2014).
Selectielijst ingediend door het ministerie van Justitie voor de neerslag van
de handelingen van het Nederlands Forensisch Instituut over de
periode vanaf 1945.
Selectielijst, ingediend door het Ministerie van Veiligheid en Justitie voor de
administratieve neerslag van het handelen van het Centraal Justitieel
Incasso Bureau (CJIB) over de periode vanaf 1990 –

09-12-2015/44312

21-05-2007/95
26-03-2008/61
13-02-2008/31
01-08-2007/146
28-02-2007/42
13-11-2007/220
10-03-2008/49
08-01-2009/348

16-11-2009/17122
16-12-2011/22764

19

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Hoofdstuk 2 Contextuele informatie
2.1 Inleiding
In dit hoofdstuk is vanuit een historische en hedendaagse context beschreven waartoe het
ministerie van Justitie en Veiligheid in het leven is geroepen. Het werk dat sinds 5 mei 1945 door
het ministerie wordt verricht, is benaderd vanuit de missie, de taken en de organisatie van het
departement en de andere onderdelen. Daarbij wordt ingezoomd op de relatie van JenV met
andere organisaties, de besluitvormende overleggen, de cruciale processen en de basisregistraties.
Daarnaast komen de gebruikte archiefsystemen en de ordening van de informatie, zowel in
papieren als digitale vorm, aan bod. Door het in kaart brengen van deze structuren kan worden
bepaald welke informatie nodig is om de activiteiten van JenV op hoofdlijnen te kunnen blijven
reconstrueren. Met behulp van een dergelijke beschrijving van de context (een ‘systeemanalyse’)
kan worden bepaald welke informatie uit welke processen in aanmerking komt voor blijvende
bewaring.

2.2 Taken en organisatie van Justitie en Veiligheid
2.2.1 Missie en doelstelling
Het ministerie van Justitie en Veiligheid is verantwoordelijk voor de rechtsorde in Nederland, zodat
mensen in vrijheid kunnen samenleven, ongeacht hun opvattingen of levensstijlen. JenV werkt
bovendien aan een veiliger en rechtvaardiger samenleving door mensen rechtsbescherming te
geven en waar nodig in te grijpen in hun leven. Soms is dat een ingrijpende maatregel, soms
worden nieuwe perspectieven geopend. Altijd zijn het ingrepen die alleen JenV kan en mag doen.

2.2.2 Beknopte geschiedenis, 1945-2020
JenV is momenteel het grootste ministerie van Nederland. Dat komt hoofdzakelijk doordat het
ministerie naast het maken van beleid ook de uitvoering daarvan onder zich heeft. Het ministerie is
dus veel breder dan het departement: tal van organisaties ressorteren eronder. Een geschiedenis
van het ministerie omvat dus ook meer dan de geschiedenis van het departement alleen. Deze zal
hier beknopt in thema’s uiteengezet worden.25 Allereerst zal een globale schets van het ministerie
in de naoorlogse jaren vanaf 1945 gegeven worden. In deze jaren ligt de focus op de opsporing en
berechting van misdaden die tijdens de Tweede Wereldoorlog begaan zijn en ligt de ontwikkeling
op andere beleidsterreinen nagenoeg stil. Vanaf de jaren vijftig verschuift de focus van het
ministerie terug naar de beleidsthema’s waar het zich voor de oorlog ook mee bezig hield:
handhaving en rechtspleging, tenuitvoerlegging van sancties en resocialisatie, jeugd en
vreemdelingenbeleid. De ontwikkelingen binnen deze beleidsterreinen zullen apart belicht worden.
Tot slot zal worden ingegaan op de recente geschiedenis van twee naamswijzigingen van het
ministerie, die, voortkomende uit de ontwikkelingen op alle beleidsterreinen, maatschappelijke
reactie hebben opgeroepen, maar gelijktijdig kunnen worden gezien als een samenvatting van de
terreinen waar het ministerie zich altijd al mee bezig heeft gehouden: justitie en veiligheid.
2.2.2.1 Naoorlogse ontwikkelingen
Formeel is Nederland op 5 mei 1945, na vijf oorlogsjaren, bevrijd van de Duitse bezetter. Al op
17 april kwam Apeldoorn, waar het departement van Justitie in de oorlog naartoe verhuisd was, in
geallieerde handen. Een terugkeer naar het departementsgebouw waar het ministerie tot de
verhuizing naar Apeldoorn in gezeten had, aan het Plein 2B in Den Haag, zat er nog niet in. Den
Haag zou namelijk pas een kleine maand later, op 8 mei, bevrijd worden.
In mei ’45 werd een begin gemaakt met de terugkeer van het ministerie uit Apeldoorn naar Den
Haag. In juni en juli keerden uit zowel Londen als Apeldoorn steeds meer ambtenaren en materieel
terug naar Den Haag. Dit gold ook voor de departementale bibliotheek en de archieven. Het
ministerie is vanaf dat moment nooit meer uit Den Haag weggeweest.
Na de bevrijding lag de prioriteit bij de rechtsvervolging van NSB’ers en andere mensen die
misdaden in het kader van de oorlog begaan hadden. Op 1 november werd bij Koninklijk Besluit
het Directoraat-Generaal Bijzondere Rechtspleging (DGBR) opgericht, dat per 1 januari 1946 zou
beginnen. De eerste jaren na de oorlog heeft het ministerie van Justitie zich hoofdzakelijk hiermee
beziggehouden, waarbij meer dan 130.000 mensen op grond van de bijzondere rechtspleging zijn
25

Deze paragraaf is geschreven door Vincent Lageweg, historicus en medewerker van JenV. De paragraaf
“Naoorlogse ontwikkeling” is ontleend aan Marcel Verburg, Geschiedenis van het ministerie van Justitie 19401945 (Amsterdam, 2016), p. 377-399, aangevuld met informatie uit correspondentie en mondeling overleg met
de heer Verburg, als historicus verbonden aan JenV.
20

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

vastgehouden. Dit blijkt uit het feit dat meer dan de helft van het budget voor Justitie naar dit DG
ging. Het DGBR was opgericht om zichzelf weer op te heffen. Zodra het klaar was met de
bijzondere rechtspleging zou het in etappes opgeheven worden. Zo werden de speciale
rechercheafdelingen begin 1948 bij de gemeentepolitie geïntegreerd en werd de
verantwoordelijkheid van de gevangenen- en interneringskampen ondergebracht bij het
gevangeniswezen. De bijzondere rechterlijke instanties werden uiteindelijk begin jaren vijftig,
ongeveer zeven jaar na de oprichting, definitief opgeheven. Alle dossiers over de bijzondere
rechtspleging zijn inmiddels in het bezit van het Nationaal Archief. 26 Echter, soms worden er nog
documenten uit deze periode teruggevonden.
Vanaf de jaren vijftig kreeg het normale justitiebedrijf weer de overhand en kwam de focus van het
beleid op de thema’s waar het ministerie zich voor de oorlog ook al mee bezig hield.
2.2.2.2 Handhaving en rechtspleging
Rechtspleging, met het Openbaar Ministerie als belangrijkste organisatie daarin, is altijd onderdeel
geweest van het ministerie. Over handhaving is echter sedert de vorming van de eerste
politiekorpsen discussie gevoerd of dit terrein op lokaal of nationaal niveau belegd moet worden en
of dit onderdeel bij Justitie of bij Binnenlandse Zaken belegd zou moeten zijn. Deze discussie werd
in 2010 voorlopig beslecht. Deze paragraaf gaat daar aan de hand van de ontwikkeling van de
politie en het Openbaar Ministerie nader op in.
Politie
Secretaris-Generaal Van Angeren was tijdens de oorlog al van mening dat de minister van Justitie
meer invloed zou moeten krijgen in het politiebedrijf. Hierover verschilden echter velen van
mening. Voor de Staten-Generaal in 1945 weer actief werden, voerde Van Angeren daarom nog
tijdens het Militair Gezag het Politiebesluit 1945 in. Hiermee kreeg de politie een duaal karakter,
waarbij grotere gemeenten beschikten over gemeentepolitie en de overige handhaving verzorgd
werd door een rijkspolitie. Deze rijkspolitie kwam te vallen onder de minister van Justitie. Het
handhaven van de openbare orde viel onder de verantwoordelijkheid van de burgemeesters. De
gemeentepolitie werd ondergebracht bij Binnenlandse Zaken. Het Politiebesluit 1945 werd pas in
1957 tot wet verheven (Politiewet 1957). Hiermee werd formeel geregeld dat de gemeentepolitie
onder Binnenlandse Zaken viel, terwijl de rijkspolitie onder Justitie bleef ressorteren.
De druk van de sociale veranderingen van de jaren zestig en zeventig liet ook de politie niet
ongemoeid. Er kwamen steeds meer stemmen op om de Politiewet 1957 te herzien en te
actualiseren. De ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie stelden begin jaren tachtig voor om
de organisatie van de politie voortaan op provinciaal niveau te beleggen. Net als in de periode 1945
–1957 waren er veel stemmen – zoals de burgemeesters – tegen deze reorganisatie gekant. Door
de tegenstand besloten de ministers de wet niet te vervangen, maar alleen aan te passen. In 1988
kwam hierdoor een aangepaste Politiewet tot stand waarbij de organisatiestructuur grotendeels
intact bleef. Deze samenwerking tussen Justitie en BZK leidde uiteindelijk in 1993 wel tot een
nieuwe Politiewet, waarbij 25 regiokorpsen werden opgericht en de gemeente- en rijkspolitie de
facto gefuseerd werden. De rijkspolitie bleef echter als een soort overkoepelend orgaan bestaan,
als Korps Landelijke Politiediensten (KLPD). Uiteindelijk werden ook deze eenheden samengevoegd
door de Politiewet 2012, waarbij de 25 regiokorpsen werden samengevoegd tot het Korps Nationale
Politie, geheel vallende onder de verantwoordelijkheid van de minister van Justitie en Veiligheid.
De politie kreeg echter wel een sui generis status,27 ook vanuit archiefwettelijk oogpunt (zie
subparagraaf 1.3.2).
Openbaar Ministerie
Het Openbaar Ministerie (OM) heeft in wezen altijd dezelfde kerntaak vervuld: de strafrechtelijke
handhaving van de rechtsorde en andere taken die in de wet geregeld zijn. Mét monopolie op
strafrechtelijke vervolging en de tenuitvoerlegging van straffen. Het heeft daarbij altijd onder de
minister van Justitie geressorteerd. In 1956-1957 werd het OM gereorganiseerd. Bij deze
reorganisatie werden de ambtenaren van het OM die bij de kantongerechten werkzaam waren in
een arrondissement samengevoegd met de rechtbanken en de hoven. Alle ambtenaren van het OM
kwamen dus te werken in een arrondissement bij een rechtbank. 28
26

Onder dit DG vielen 126 gevangenkampen, 67 opsporingsorganen, 19 tribunalen, vijf hoge autoriteiten, vijf
bijzondere gerechtshoven en de Bijzondere Raad van Cassatie. Het archief over de bijzondere rechtspleging
bevindt zich sinds 2000 volledig in het Nationaal Archief te Den Haag, zie ook: Sjoerd Faber en Gretha Donker,
Bijzonder gewoon. Het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (1944-2010) en de ‘lichte gevallen’ (3e druk,
geactualiseerd en uitgebreid, Zwolle/Den Haag 2010).
27
Politieacademie, Canon politiegeschiedenis, raadpleegbaar via:
https://www.politieacademie.nl/thema/Politiegeschiedenis/canonpolitiegeschiedenis/Pages/1750-1880.aspx
28
Op basis van e-mailcorrespondentie met de heer Verburg.
21

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Net als bij de politie onderging ook het OM veranderingen door de sociale verschuivingen van de
jaren zestig. Het OM werd echter niet verder gereorganiseerd. Door toenemende druk op de
rechtbanken kreeg het OM meer mogelijkheden om zelf strafvorderingen op te leggen, zoals bij
kleine overtredingen, verkeersovertredingen en lichte misdrijven. De grootste verandering voor het
OM was het wijzigende maatschappelijk perspectief op de verhouding tussen de minister en het
OM. Tot de jaren zestig werd vanzelfsprekend aangenomen dat het OM onder de
verantwoordelijkheid van de minister diende te vallen en dat zij afhankelijk van de uitvoerende
macht was. De minister is immers tot vandaag de dag constitutioneel verantwoordelijk voor het
OM. Hier kwam bij dat door deze idee de onafhankelijke positie van de rechters werd versterkt. In
de jaren zestig verschoof dit beeld en ging het OM onafhankelijker van het ministerie opereren.
Deze dualistische en diffuse organisatievorm bestaat tot op de dag van vandaag: het OM opereert
met grote onafhankelijkheid, maar blijft als dienstonderdeel onder de directe verantwoordelijkheid
van de minister vallen.29
2.2.2.3 Tenuitvoerlegging van sancties en resocialisatie
Het gevangeniswezen maakte, net als andere onderdelen van Justitie, na de oorlog veranderingen
door. Het tot dan toe bestaande cellulaire stelsel, waarin gevangenen alleen opgesloten zaten in
een cel, maakte plaats voor een stelsel dat meer gericht was op resocialisatie. In de beginselenwet
op het gevangeniswezen van 1951 werd het cellulaire stelsel definitief afgeschaft. In de loop van
de twintigste eeuw werd ook het resocialisatie-ideaal langzaam losgelaten. Begin jaren tachtig
stegen de criminaliteits- en recidivecijfers enorm. Een groot deel van de gevangenen bleek lastig te
resocialiseren. Halverwege de jaren negentig werd dan ook besloten om gevangenissen sober en
doelmatig in te richten, met nadruk op arbeid en drukking van de kosten. Straf op zich bleek als
resocialisatiemiddel niet te werken.30
Een bijzondere strafoplegging die zich na de oorlog steeds verder ontwikkelde was de maatregel
terbeschikkingstelling (tbs). Deze in 1928 ingevoerde maatregel had enerzijds als doel om de
maatschappij te beschermen tegen mensen die minder toerekeningsvatbaar zijn én een gevaar
voor de samenleving vormen, maar anderzijds ook de patiënt in kwestie te behandelen en de kans
te geven op terugkeer in de maatschappij. Omdat de toestroom van patiënten gestaag steeg, werd
in 1947 de ‘psychopatennoodwet’ ingevoerd. Deze wet zorgde ervoor dat alleen ernstige delicten
nog voor tbs in aanmerking kwamen. Ook kwam het vanaf de jaren vijftig steeds meer voor dat
rechters kozen voor een gevangenisstraf met daarnaast tbs. Sinds 1988 kan de rechter bij
specifieke delicten tbs met dwangverpleging opleggen. Echter, omdat deze maatregel zeer
ingrijpend is, werd het vanaf 1997 mogelijk om bij mildere delicten te kiezen voor tbs met
voorwaarden in plaats van een opname in een gesloten setting. Tegenwoordig zijn veel tbsklinieken in particuliere handen en koopt Justitie behandelplaatsen in.31
De idee van resocialisatie had ook zijn uitwerking op de reclassering. Tot en met de Tweede
Wereldoorlog werd deze vooral verricht door kerkelijke of particuliere instellingen. Met de
Reclasseringsregeling van 1947 kreeg Justitie meer te zeggen over de reclassering. Deze werd
onder overheidsverantwoordelijkheid geprofessionaliseerd. Vanaf 1965 werd deze zelfs geheel door
de overheid gefinancierd, waardoor er meer mogelijkheden kwamen voor intensieve begeleiding en
verdere professionalisering. In 1976 fuseerden alle losse reclasseringseenheden tot één orgaan, de
Algemene Reclasseringsvereniging. In de jaren tachtig werd, met het resocialisatie-ideaal op zijn
retour, de reclassering dichter bij het departement getrokken en direct onderdeel van de
strafrechtketen. Tot op de dag van vandaag werken de stichting Reclassering Nederland, het Leger
des Heils Jeugdbescherming & Reclassering en de Stichting Verslavingsreclassering GGZ intensief
samen met het OM en de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI, agentschap sinds 1995).
2.2.2.4 Jeugd
De jeugdbescherming en het jeugdstrafrecht vormden sinds begin twintigste eeuw onderdeel van
Justitie. Net als de politie, het OM en het gevangeniswezen ging de organisatie rondom jeugdigen
in de jaren vijftig op de schop. Tot dan toe hadden vooral voogdijraden bestaande uit vrijwilligers
de kwestie van kinderverwaarlozing op zich genomen en zij adviseerden rechters over het uit huis
plaatsen van kinderen. Vanaf 1956 gingen de voogdijraden op in Raden voor de
29

P.B. Cliteur, ‘Het Openbaar Ministerie in zijn historische ontwikkeling’, in: C.J.H. Jansen en M. van de Vrugt,
Recht en geschiedenis (Nijmegen, 1999).
30
S. van Ruller, ‘Geschiedenis van de vrijheidsbeneming’, in: E.R. Muller en P.C. Vegter, Detentie. Gevangen in
Nederland (Alphen aan den Rijn, 2005).
31
Ad hoc commissie bewaarbeleid tbs-dossiers, Over tien jaar over gisteren. Tbs-dossiers: bewaren of
vernietigen? (Den Haag, 2016).
22

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Kinderbescherming. Elk gerechtelijk arrondissement kreeg een raad. Deze bestond nog steeds
deels uit vrijwilligers, maar hier werd een bureau aan toegevoegd dat onderzoek deed naar de
situatie van het kind.
In de jaren zeventig en tachtig kwam er kritiek op het functioneren van de raden. Met de Wet op
de Jeugdhulpverlening werd besloten dat het adviserende deel voor kinderbescherming en de zorg
voor kinderen uit elkaar gehaald moesten worden. Het kind moest namelijk centraler komen te
staan. De adviserende rol kwam bij de raden te liggen. Zo ging bijvoorbeeld de advisering over
ondertoezichtstelling, maar ook het toezicht op adoptie een steeds belangrijkere rol spelen. Vanaf
1995 werd de uitvoering van ondertoezichtstelling definitief naar gezinsvoogdijinstellingen
overgeheveld. De Raden voor de Kinderbescherming fuseerden tot één Raad voor de
Kinderbescherming. Tegenwoordig valt dus nog alleen de jeugdbescherming onder het
beleidsterrein van Justitie. De verantwoordelijkheid voor de jeugdzorg is bij VWS belegd.
2.2.2.5 Migratie en naturalisatie
Het verkrijgen van het Nederlanderschap door naturalisatie vond altijd al plaats onder de
verantwoordelijkheid van het ministerie van Justitie. Daarnaast werd de Rijksvreemdelingendienst
opgericht (1939), die eveneens rechtstreeks onder de minister van Justitie kwam te hangen. Deze
dienst werd belast met de doorlating van vreemdelingen, de verblijfsontzeggingen, de centrale
registratie van hier verblijvende en van ongewenste vreemdelingen en het machtigen van
consulaire ambtenaren in het buitenland. Nadat deze dienst tijdens de Tweede Wereldoorlog een
slapend bestaan had gekend, werd het onderwerp migratie begin jaren vijftig actief opgepakt. De
taak werd achtereenvolgens belegd bij het Bureau Rijksvreemdelingendienst van de Directie Politie
(tot 1956), de Hoofdafdeling Vreemdelingenzaken en Grensbewaking (1956-1976), de Directie
Vreemdelingenzaken (1976-1994) en de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND, 1994-heden).32
In 2007 werd de Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) opgericht om de terugkeer van
vreemdelingen te bevorderen. Voorafgaand aan een uitzetting kan een vreemdeling die
onrechtmatig in Nederland is en niet uit zichzelf vertrekt, als uiterste middel in bewaring worden
gesteld in een van de drie onder de DJI vallende detentiecentra. Samen met het Centraal Orgaan
opvang Asielzoekers (COA) valt deze migratieketen, die niet onder het strafrecht maar onder het
bestuursrecht valt, in zijn geheel onder Justitie en Veiligheid.
2.2.2.6 Naamswijzigingen
Tot 2010 heette het ministerie het Ministerie van Justitie. Bij het aantreden van kabinet Rutte I
werd besloten het gehele politieapparaat onder de minister van Justitie te hangen. Tot dusver was
de politie altijd verdeeld geweest over Justitie en Binnenlandse Zaken. Het Directoraat-Generaal
Veiligheid (voorheen Directoraat-Generaal Openbare Orde en Veiligheid), dat onder andere belast
was met het handhaven van de openbare orde (zie paragraaf ‘politie’), en de Inspectie Openbare
Orde en Veiligheid (IOOV) werden onderdeel van het Directoraat-Generaal Politie.33 Omdat het
ministerie zich nu niet meer alleen bezig hield met de rechtspleging en rechtshandhaving maar ook
met de openbare orde, werd besloten dat de naam het Ministerie van Veiligheid en Justitie beter
van toepassing was. Deze naam was eveneens gevoelsmatig meer in lijn met de taken die de Raad
voor de Kinderbescherming en DJI uitvoeren.
Daarbij kwam dat vanaf oktober 2010 het beleidsterrein migratie/vreemdelingenzaken als gevolg
van diezelfde departementale herindeling van Justitie naar Binnenlandse Zaken verschoof. Het
voormalige Directoraat-Generaal Internationale Aangelegenheden en Vreemdelingenzaken onder
Justitie werd opgeheven waardoor onder BZK het nieuwe DG Vreemdelingenzaken werd ingesteld.
Het DG Vreemdelingenzaken is per 5 november 2012 onder Rutte II weer teruggebracht bij
Veiligheid en Justitie. Zo heeft dus bijvoorbeeld de IND twee jaar onder BZK geressorteerd.34
Met het aantreden van het kabinet Rutte III werd de naam van het ministerie wederom gewijzigd.
De naam Veiligheid en Justitie deed voorkomen dat het ministerie Veiligheid liet prevaleren boven
Justitie. Om de nadruk meer op dat deel van het ministerie te leggen, werd besloten de naam te
wijzigen in het Ministerie van Justitie en Veiligheid.
Het ministerie heeft in 75 jaar geschiedenis drie namen gekend, Justitie, Veiligheid en Justitie en
het huidige Justitie en Veiligheid. Sedert de Tweede Wereldoorlog heeft het zich echter continu met
dezelfde vijf grote beleidsterreinen beziggehouden: (1) handhaving en rechtspleging, (2)
tenuitvoerlegging van sancties en resocialisatie, (3) jeugdbescherming, (4) migratie en
naturalisatie en (5) veiligheid.
32

Nationaal Archief, Inventaris van het archief van de Rijksvreemdelingendienst (RVD) en taakvoorgangers van
het Ministerie van Justitie, 1918-1945 (-1981). Versie: 18-06-2018, p. 11.
33
Nationaal Archief, Actorenregister, Directoraat-Generaal Openbare Orde en Veiligheid (BZK).
34
Nationaal Archief, Actorenregister, Directoraat-Generaal Vreemdelingenzaken (BZK, V&J).
23

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

2.2.3 Structuur en taken per 1 januari 2020
In deze subparagraaf is een overzicht opgenomen van de onderdelen die op 1 januari 2020 onder
het ministerie van JenV ressorteren. De beschrijving van de organisatie is gebaseerd op het recent
gewijzigde Organisatiebesluit Ministerie van Justitie en Veiligheid (zie hierboven, subparagraaf
1.3.1). Voor de vroegere organisatiestructuur van het ministerie vanaf 1945 wordt verwezen naar
eerdere beschrijvingen, met name in rapporten institutioneel onderzoek (RIO), die zijn opgesteld
voor de reeds vastgestelde basisselectiedocumenten.
De politieke leiding op het ministerie is in handen van de minister van Justitie en Veiligheid, de
minister voor Rechtsbescherming en de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid. Het ministerie
bestaat uit de secretaris-generaal, de plaatsvervangend secretaris-generaal, de clusters, de
diensten en baten-lastenagentschappen en het secretariaat van het Schadefonds
Geweldsmisdrijven. Ook het Openbaar Ministerie (OM) valt, als sui generis, onder het ministerie.
Verder worden in deze subparagraaf drie ZBO’s zonder rechtspersoonlijkheid beschreven, een
aantal adviesorganen dat nauw samenwerkt met JenV en particuliere justitiële inrichtingen, die
onder deze selectielijst vallen.
2.2.3.1 Het cluster secretaris-generaal (SG-cluster)
De Secretaris-Generaal is ambtelijk verantwoordelijk voor de volgende dienstonderdelen: de
clusters op het departement, de diensten en de baten-lastenagentschappen. Daarnaast vervult de
Secretaris-Generaal de rol van eigenaar als bedoeld in de Regeling agentschappen en de circulaire
'Governance ten aanzien van zbo’s’, voor de dienstonderdelen en de zelfstandige bestuursorganen.
Het SG-Cluster heeft taken op de terreinen van wetgeving, Europese en internationale, alsook
civielrechtelijk aangelegenheden, onderzoek, strategievorming, innovatie, voorlichting,
communicatie, financiën en bestuurlijke en parlementaire ondersteuning.
Het SG-Cluster bestaat uit de volgende dienstonderdelen: de Directie Wetgeving en Juridische
Zaken (DWJZ), de Directie Europese en Internationale Aangelegenheden (DEIA), de Centrale
Eenheid Strategie (CES), de Directie Bestuursondersteuning (DBO), de Directie Communicatie
(DCOM), de Directie Financieel-Economische Zaken (DFEZ), het Innovatieteam, het Project-,
Programma- en Adviescentrum (PPAC) en het bureau Adviescollege Verloftoetsing tbs (Avt).
2.2.3.2 Het cluster plaatsvervangend secretaris-generaal (pSG-cluster)
Het pSG-cluster bewaakt en coördineert de aanlevering van stukken aan de bewindslieden en de
secretaris-generaal, maar ook aan het parlement, de Algemene Rekenkamer en internationale
instanties. Het pSG-cluster verricht daarnaast taken op het terrein van de bedrijfsvoering van het
ministerie, in het bijzonder op het gebied van personeel, informatievoorziening, organisatie,
automatisering, huisvesting en faciliteiten. Het pSG-cluster zorgt onder meer voor voldoende en
gekwalificeerd personeel, ict-apparatuur en applicaties, passende huisvesting en vergaderruimtes.
Een andere taak is afstemming van de inbreng van JenV in overleg met andere departementen op
het gebied van bedrijfsvoering. Het pSG-cluster is tevens belast met de advisering en
ondersteuning van de secretaris-generaal ten aanzien van de eigenaarsrol van de SG bij het
Centraal Orgaan opvang Asielzoekers, de Commissie Schadefonds Geweldsmisdrijven, het Instituut
Fysieke Veiligheid, de Onderzoeksraad voor Veiligheid en de Raad voor Rechtsbijstand.
Het pSG-cluster bestaat uit de directie Personeel en Organisatie (DP&O), de directie
Informatievoorziening en Inkoop (DI&I), het Dienstencentrum (DC), de directie Huisvesting en
Facilities (DHF) en de directie Eigenaarsadvisering (DEA).
2.2.3.3 De directoraten-generaal
Alle directoraten-generaal houden zich bezig met beleid op een specifiek beleidsterrein. Ze zijn
belast met het (laten) ontwikkelen, implementeren en in zeer beperkte mate met de uitvoering van
beleid. Hieronder wordt per directoraat-generaal aangegeven met welk beleidsterrein zij zich bezig
houdt. Naast stafondersteuning bestaan de directoraten–generaal uit verschillende directies. Deze
onderdelen worden hier kort genoemd (meer gedetailleerde informatie is te vinden in het eerder
genoemde Organisatiebesluit).
Het directoraat-generaal Straffen en Beschermen (DGSenB)
Het DGSenB houdt zich bezig met de bescherming en begeleiding van jeugdigen in onveilige
opvoedsituaties en een persoonsgerichte en groepsgerichte aanpak van jeugdigen die in aanraking
komen of dreigen te komen met politie en Justitie. Daarnaast beschermt het DGSenB personen en
instellingen tegen criminaliteit en begeleidt het slachtoffers van geweld en criminaliteit. Het beleid
24

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

richt zich tevens op het voorkomen van recidive en onveiligheid en op een effectieve en integrale
tenuitvoerlegging van straffen en maatregelen, inclusief de regie op dit deel van de taken binnen
de strafrechtketen.
Het directoraat-generaal bestaat uit de directie Sanctietoepassing en Jeugd (DSJ), de directie
Beschermen, Aanpakken en Voorkomen (DBAenV) en de directie Coördinatie Financiën,
Bedrijfsvoering en Juridische Zaken (CBJ).
Het directoraat-generaal Politie en Veiligheidsregio’s (DGPenV)
Het DGPenV is belast met de verantwoordelijkheid voor het functioneren van de politieorganisatie
en het leveren van kwalitatief goede politiezorg. Daarnaast richt het DGPenV zich in samenspraak
met de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) op het preventief
afwenden van gevaar en het voorkomen of het beperken van de gevolgen van een ramp of crisis.
Dit laatste houdt onder meer in de deelname aan overleg over crisisbeheersing en operationeel
advies bij nationale en internationale incidenten.
Binnen de portefeuille van het DGPenV vallen Politieorganisatie en -middelen, Politioneel beleid en
taakuitvoering, Veiligheidsregio’s, Crisisbeheersing en Meldkamer en het Landelijk Operationeel
Coördinatie Centrum (LOCC). Ook het korps politie en het brandweerkorps op de eilanden Bonaire,
Sint Eustatius en Saba vallen binnen de portefeuille van het DGPenV.
Het directoraat-generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving (DGRR)
Het DGRR is belast met het beleid voor het tegengaan van onveiligheid en criminaliteit. Zij doet dit
door voorwaarden te scheppen voor een slagvaardig, toegankelijk en doelmatig werkend
rechtsbestel en voor een effectieve en doelmatige rechtshandhaving. Verder draagt het DGRR bij
aan de internationale samenwerking op justitieel gebied. Voorts is het directoraat-generaal belast
met de behandeling van uitvoeringsvraagstukken in de strafrechtketen waar een specifieke
verantwoordelijkheid van de bewindspersoon aan de orde is. Aandachtsgebieden van DGRR zijn
onder meer de bescherming van privacy en van mensenrechten in brede zin in Nederland, in
samenwerking met respectievelijk de Autoriteit Persoonsgegevens (ZBO) en het College voor de
Rechten van de Mens (onderdeel van deze lijst).
Het directoraat-generaal bestaat uit de directie Rechtshandhaving en Criminaliteitsbestrijding
(DRC), de directie Rechtsbestel (DRb), de directie Financiën, Bedrijfsvoering en Control (FBC), de
directie Juridische en Operationele Aangelegenheden (DJOA), de directie Veiligheid en Bestuur
(DVB) en de directie Strafrechtketen (DSK).
Het directoraat-generaal Migratie (DGM)
Het DGM is belast met het beleid voor het uitvoeren van de vreemdelingenwetgeving en van de
Rijkswet op het Nederlanderschap. Hieronder vallen toelating van vreemdelingen tot Nederland,
een verblijf in en vertrek uit Nederland terugkeer van vreemdelingen. Het directoraat-generaal is
voorts belast met het voeren van regie op de toegang, toelating, toezicht en terugkeer van
vreemdelingen. Het DGM adviseert de regering over het vreemdelingenrecht en het -beleid en over
het naturalisatie- en nationaliteitsrecht.
Het DGM bestaat uit de directie Migratiebeleid (DMB), de directie Regie Migratieketen (DRM), het
bureau Internationaal Migratiebeleid (BIM) en het secretariaat van de Adviescommissie voor
Vreemdelingenzaken (ACVZ).
Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV)
De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) heeft tot taak om de nationale
veiligheid te versterken, te voorkomen dat de maatschappij ontwricht wordt door dreigingen voor
de vitale belangen van de samenleving te identificeren en door de weerbaarheid en bescherming
van de maatschappij te versterken. De dreigingen liggen op het terrein van terrorisme, statelijke
dreigingen en cybersecurity. Daarnaast richt de NCTV zich op crisiscoördinatie.
Inspectie Justitie en Veiligheid (IJenV)
De Inspectie Justitie en Veiligheid (Inspectie JenV) bestaat sinds januari 2012. Ze is ontstaan uit
een samenvoeging van de Inspectie Openbare Orde en Veiligheid (IOOV) en de Inspectie voor de
Sanctietoepassing (ISt). In 2014 zijn de taken van de Commissie Integraal Toezicht Terugkeer bij
de inspectie ondergebracht. In de loop van het jaar is het toezicht van de Inspectie JenV verbreed
naar de gehele vreemdelingenketen. Vanaf januari 2015 heeft de Inspectie er taken bijgekregen
vanuit de Jeugdwet. Hiermee houdt de Inspectie toezicht op het brede domein van justitie en
veiligheid, variërend van politie tot sanctietoepassing, jeugd, nationale veiligheid en migratie.
De IJenV bestaat uit de volgende, thematisch opgedeelde directies: de directie Strategie, Kwaliteit
en Bedrijfsvoering (DSKenB), de directie Toezicht Rechtsbescherming en Executie (DTRE), de
directie Toezicht Politie en Crisisbeheersing (DTPC) en de directie Toezicht Migratie, Cyber en
Security (DTMCS).
25

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

2.2.3.4 Diensten
Diensten zijn zelfstandige organisatieonderdelen binnen een departement. Zij hebben een bepaalde
mate van autonomie, maar de ministeriële verantwoordelijkheid - en daarmee het gezag van de
politiek - is niet ingeperkt.
De Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) is belast met de uitvoering van wetgeving rondom het
vertrek en de uitzetting van vreemdelingen. De DT&V regisseert het vertrek van vreemdelingen die
geen recht hebben op verblijf in Nederland. Samen met andere overheidsdiensten en
maatschappelijke organisaties streeft de DT&V er naar dat vreemdelingen zelfstandig en met
perspectief terugkeren.
De Justitiële Informatiedienst (Justid) is belast met de centrale voorziening voor de registratie
en het beheer van justitiële gegevens en de verstrekking daarvan aan daartoe bevoegde personen
en instanties. Justid faciliteert de informatie-uitwisseling in de keten en biedt een actieve
ondersteuning aan ketenwerkprocessen. Zij beheert en onderhoudt hiervoor diverse systemen,
zoals het Justitieel Documentatiesysteem (JDS), waarin misdrijven en overtredingen worden
geregistreerd (uittreksel justitiële documentatie of het strafblad). Daarnaast onderhoudt Justid in
opdracht van het DGRR de Strafrechtketendatabank (SKDB), het gegevensoverzicht
(identiteitsstaat) van veroordeelden. Justid stelt gegevens beschikbaar aan onderdelen van JenV en
andere partijen in de strafrechtketen. Tevens legt Justid de inzage in gegevens vast.
De Raad voor de Kinderbescherming (RvdK) is belast met de bij of krachtens wet opgedragen
taken. Deze taken omvatten onder meer het onderzoek naar het belang en de positie van het kind
in beschermingszaken, strafzaken en gezag- en omgangszaken. De raad kan om
kinderbeschermingsmaatregelen verzoeken bij een rechtbank en coördineert de uitvoering van
taakstraffen, voert casusregie in strafzaken en doet onderzoeken ten behoeve van het verkrijgen
van een beginseltoestemming voor interlandelijke adoptie.
Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) is, met het oog op het voorkomen en beperken
van maatschappelijke ontwrichting door cyberdreigingen en -incidenten en het versterken van de
digitale weerbaarheid van de samenleving, belast met het verrichten van analyses van dreigingen
en technisch onderzoek. Daarnaast informeert en adviseert het NCSC de rijksoverheid en vitale
aanbieders in geval van dreigingen en incidenten en levert advies en bijstand met betrekking tot
hun netwerk- en informatiesystemen. NCSC is centraal contactpunt, zoals bedoeld in de Wet
beveiliging netwerk- en informatiesystemen en bevordert de publiek-private samenwerking op het
gebied van cyber security.
Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) is belast met het
(laten) verrichten van onderzoek naar het evalueren van beleid en beleidsprogramma’s. Voorts
adviseert het WODC over het voorgenomen beleid en beleidsprogramma’s. Hiertoe verzamelt en
beheert het WODC data. Het WODC is het kennisinstituut voor wetenschappelijke publicaties op het
terrein van Justitie en Veiligheid.
2.2.3.5 Baten-lastenagentschappen
Agentschappen zijn een bijzondere vorm van diensten, die vooral opgericht zijn voor een
doelmatiger uitvoering van overheidstaken. Het zijn uitvoerende onderdelen van het ministerie die
intern verzelfstandigd zijn en een eigen administratie en een resultaatgericht sturingsmodel
hebben. Behalve de ministeriële verantwoordelijkheid wordt het budgetrecht van de Tweede Kamer
evenmin ingeperkt door de instelling van agentschappen.
Het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) is belast met het innen van administratieve
sancties en administratiekosten op grond van de Wet administratiefrechtelijke handhaving
verkeersvoorschriften, waaronder de incasso van verkeersboetes. Het CJIB is tevens
verantwoordelijk voor de ondersteuning van het Openbaar Ministerie en de departementsleiding bij
de tenuitvoerlegging van strafrechtelijke beslissingen en administratieve sancties, inclusief de
verwerking en het beheer van de daarvoor benodigde gegevens. Het CJIB is tot slot belast met
door de bewindspersoon aangewezen andere werkzaamheden ter ondersteuning van het Rijk bij de
uitvoering zijn taken, waaronder de incassowerkzaamheden voor de aangewezen onderdelen van
het Rijk alsmede voor zelfstandige bestuursorganen.
Justis is belast met het namens de bewindspersoon nemen van besluiten en verwerken van
informatie ter bevordering van een betrouwbare, veilige en rechtvaardige samenleving in sectoren

26

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

met kwetsbare belangen. Daartoe beoordeelt Justis aanvragen voor vergunningen en verklaringen
op grond van de Wet wapens en munitie (Wwm), de Wet particuliere beveiligingsorganisaties en
recherchebureaus (Wpbr) en de Wet controle op rechtspersonen (Wcor; Track). Ook geeft Justis
Verklaringen Omtrent het Gedrag (VOG) en Gedragsverklaringen Aanbesteden (GVA) af. Justis
behandelt aanvragen over opsporingsbevoegdheid van een buitengewoon opsporingsambtenaar
(boa) en stelt de bekwaamheid en betrouwbaarheid van bijzondere opsporingsambtenaren (bod)
vast. Om fraude bij faillissementen tegen te gaan, voert Justis de garantiestellingsregeling
curatoren (GSR) uit. Ook worden verzoekschriften om gratie behandeld. Ten slotte beoordeelt
Justis ook aanvragen voor trouwen bij volmacht (als een van beide partners niet aanwezig kan
zijn), huwelijksdispensatie (trouwen met familie) en naamswijziging.
Het Landelijk Bureau Bibob (LBB) is onderdeel van Justis. Het verzamelt en analyseert informatie
afkomstig uit diverse bronnen over een persoon of organisatie en vormt aan de hand daarvan een
oordeel over zijn of haar integriteit. Op basis van deze informatie wordt de gevraagde vergunning
of verklaring al dan niet verleend of alsnog ingetrokken. Het bureau adviseert bestuursorganen en
rechtspersonen met een overheidstaak over de mate van gevaar van misbruik van vergunningen,
subsidies, aanbestedingen en vastgoedtransacties. Daarnaast geeft het bureau voorlichting en
advies over de implementatie en toepassing van de Wet Bibob.
De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) is belast met de tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen
en vrijheidsbenemende maatregelen, die door een rechter zijn opgelegd, en tevens met het
voorbereiden van de aan de zorg van de minister toevertrouwde personen op hun succesvolle
terugkeer naar de maatschappij, binnen of buiten Nederland. Hieronder valt ook de behandeling
van internationale rechtshulpverzoeken voor overdracht en overname van de tenuitvoerlegging.
De insluiting vindt plaats in verschillende soorten instellingen: huizen van bewaring en
gevangenissen (penitentiaire inrichtingen), justitiële jeugdinrichtingen, forensische psychiatrische
centra voor (tbs-) patiënten en detentiecentra voor vreemdelingen zonder verblijfsvergunning. De
Justitiële Inrichting Caribisch Nederland locatie Bonaire (JICNB) is zowel een huis van bewaring als
een gevangenis voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba en valt vanaf 10 oktober 2010 onder het
beheer van DJI. Naast rijksinrichtingen heeft DJI een subsidierelatie met particuliere instellingen.
DJI kent een aantal landelijke diensten, waaronder de Dienst Vervoer en Ondersteuning (DV&O),
de Dienst Geestelijke Verzorging (DGV) en het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en
Psychologie (NIFP). De DV&O is verantwoordelijk voor het vervoer van justitiabelen, beveiliging
van deze personen en van justitiële gebouwen en elektronische monitoring. De DGV geeft invulling
aan het recht van justitiabelen om hun godsdienst en levensbeschouwing te praktiseren. Het NIFP,
waaronder het Pieter Baan Centrum, stelt rapportages pro Justitia op en verricht indicatiestelling
en wetenschappelijk onderzoek. DJI vraagt bij de tenuitvoerlegging advies aan onder meer het
Adviescollege verloftoetsing tbs (Avt) en aan de Landelijke Adviescommissie Plaatsing Langdurige
Forensisch Psychiatrische Zorg (LAP)
De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) is belast met de uitvoering van de
vreemdelingenwetgeving en van de Rijkswet op het Nederlanderschap. De IND beoordeelt alle
verzoeken van mensen die in Nederland verblijf willen aanvragen of die Nederlander willen worden.
Dit betreft aanvragen voor visa voor kort verblijf (visa), aanvragen van vreemdelingen die de
Nederlandse overheid om bescherming vragen tegen bijvoorbeeld vervolging in hun land van
herkomst (asiel) en aanvragen voor de verlening van de Nederlandse nationaliteit (naturalisatie).
De IND beschikt over specialistische kennis op het gebied van internationale wetgeving
(documenten) en analyseert fraudesignalen ter voorkoming van misbruik van procedures.
Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) is belast met het verrichten van forensisch en ander
DNA- en sporenonderzoek, onder meer met het oog op de waarheidsvinding in strafzaken. Dit
betreft onderzoek op overwegend technisch, medisch-biologisch en natuurwetenschappelijk gebied.
Het NFI brengt vervolgens verslag uit over het onderzoek. Het NFI is voorts belast met de
ondersteuning bij de hulpverleningstaak van de politie. Daarnaast ontwikkelt en implementeert het
NFI nieuwe onderzoeksmethoden en technieken ter bevordering van kennis op het gebied van
forensisch onderzoek. Het NFI is het nationaal en internationaal kennis- en expertisecentrum op
het gebied van forensisch onderzoek.

27

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

2.2.3.6 Sui generis: Openbaar Ministerie
De minister van Justitie en Veiligheid is ook verantwoordelijk voor het Openbaar Ministerie (OM).
Deze sui generis35 organisatie van JenV heeft een grote autonomie op zijn werkterrein. Het OM is
belast met de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde en andere bij wet vastgestelde taken.
Het OM bepaalt wie voor de strafrechter moet verschijnen en voor welk strafbaar feit. Het is de
enige instantie die kan besluiten een persoon strafrechtelijk te vervolgen. Deze hoofdtaak valt in
drie taken uiteen:
1. de opsporing van strafbare feiten: het OM heeft de eindverantwoordelijkheid voor de
rechtmatige opsporing van strafbare feiten door de politie en de bijzondere
opsporingsdiensten;
2. de vervolging van strafbare feiten: het OM kan besluiten een zaak voor de rechter te
brengen, een strafbeschikking uit te vaardigen of een transactie aan te bieden, of niet te
vervolgen (te seponeren);
3. de executie van straffen: het OM houdt toezicht op de uitvoering van straffen en
maatregelen opgelegd door rechters én op de uitvoering van transacties aangeboden door
het OM (boetes moeten worden betaald, gevangenisstraffen uitgezeten, maatregelen
nageleefd en taakstraffen goed uitgevoerd).
Tevens behandelt het OM civielrechtelijke verzoeken om zaken voor de rechter te brengen.
Voorbeelden hiervan zijn voogdijzaken, laattijdige geboorteaangifte ten behoeve van wijziging
Basis Registratie Personen (BRP), onder toezichtstelling en uithuisplaatsing minderjarigen.
Het OM legt enerzijds verantwoording af aan de rechter. Het OM doet zijn werk onafhankelijk en
staat in voor de rechtmatigheid van opsporing en vervolging. De officieren van justitie zijn – samen
met de rechters – onderdeel van de onafhankelijke rechterlijke macht.
Aan de andere kant legt het OM verantwoording af aan de minister van JenV. De minister is politiek
verantwoordelijk voor het handelen van het OM. De minister kan algemene en bijzondere
aanwijzingen geven betreffende de uitoefening van taken en bevoegdheden van het
OM. Deze verantwoordelijkheid krijgt vooral gestalte bij het door het OM gevoerde opsporings- en
vervolgingsbeleid. De minister kan volgens daarvoor vastgestelde procedures het OM een
aanwijzing geven om in een concrete strafzaak tot vervolging over te gaan, of juist niet. Dergelijke
aanwijzingen moeten openbaar gemaakt worden. De beheersverantwoordelijkheid voor het OM is
binnen het departement belegd bij de Directeur-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving. De
beleidsverantwoordelijkheid is niet gemandateerd aan DGRR, en ligt bij de Minister van JenV.
Het College van procureurs-generaal heeft de landelijke leiding van het OM en bepaalt, samen met

de minister van JenV, het landelijke opsporings- en vervolgingsbeleid.
Het College van Procureurs-Generaal wordt ondersteund door een ambtelijke staf: het ParketGeneraal (PaG), onder leiding van de hoofdofficier van justitie, en de concerndirecteuren. Het OM is
een landelijke organisatie met parketten verdeeld over tien arrondissementen. Daarnaast vormen
het Landelijk Parket (LP), het Functioneel Parket (FP) en het Parket Centrale Verwerking OM
(CVOM) de landelijke OM-onderdelen. Voorts zijn er vier ressortparketten. Andere onderdelen van
het OM zijn de Dienstverleningsorganisatie (DVOM) en de Rijksrecherche.
De Rijksrecherche onderzoekt strafbare feiten en gedragingen die de integriteit van de overheid
ernstig kunnen aantasten. Het gaat bijvoorbeeld om omkoping van een ambtenaar of het lekken
van vertrouwelijke informatie door een ambtenaar. De Rijksrecherche doet daarnaast onderzoek
naar incidenten met vuurwapengebruik of ander ernstig geweldgebruik door de politie.
2.2.3.7 ZBO’s zonder rechtspersoonlijkheid
Schadefonds Geweldsmisdrijven (SGM)
Het Schadefonds Geweldsmisdrijven (SGM) is er voor slachtoffers van geweldsmisdrijven, die
hierdoor ernstig lichamelijk en/of psychisch letsel hebben opgelopen. Het SGM verstrekt een
eenmalige uitkeringen aan hen. Ook verstrekt het Schadefonds uitkeringen aan nabestaanden van
slachtoffers die door een geweldsmisdrijf of door een schulddelict zijn overleden. De uitkering is
een maatschappelijke uiting van solidariteit en een blijk van erkenning van het onrecht en leed dat

35

Sui generis organisaties staan in een bijzondere verhouding tot de minister: de termen eigenaar, opdrachtgever en opdrachtnemer zijn
niet van toepassing en er geldt specifieke wet- en regelgeving. Naast het OM betreft dat de Hoge Raad der Nederlanden, de Raad voor de
Rechtspraak en de Nationale Politie.
28

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

een slachtoffer of nabestaande is overkomen. De tegemoetkoming is bedoeld om het geschade
vertrouwen enigszins te herstellen.
College voor de Rechten van de Mens
Het College voor de Rechten van de Mens beschermt, belicht en bevordert de mensenrechten in
Nederland. Dat doet het College onder andere door onderzoek, advies en voorlichting. Het gaat
daarbij om mensenrechteneducatie, discriminatie op de arbeidsmarkt, mensenrechten op lokaal
niveau en bijvoorbeeld speciale aandacht voor mensen met een handicap (VNgehandicaptenverdrag). In individuele gevallen oordeelt het College (op verzoek) of er sprake is
van discriminatie. Ook rapporteert het jaarlijks over de situatie in Nederland op het gebied van
mensenrechten. Het College neemt deel aan de overleggen binnen de VN-Mensenrechtenraad en
andere toezichthoudende organen van de VN. Het College startte in 2012 door overname van de
taken van de toenmalige Commissie Gelijke Behandeling (1994).
College van Toezicht Auteursrechten (CvTA)
Het College van Toezicht Auteursrechten (CvTA) is op grond van de op 15 juli 2003 in werking
getreden Wet toezicht collectieve beheersorganisaties auteurs- en naburige rechten belast met het
toezicht op een aantal collectieve beheersorganisaties.
Veel auteurs, musici, maar bijvoorbeeld ook voor toneeluitgevers of bedrijven die digitale
informatie of computerspelletjes op de markt brengen laten het claimen van hun auteursrechten
over aan een collectieve beheersorganisatie. Een van de bekendste daarvan is Buma Stemra, die
de belangen van musici behartigt. Het College ziet er onder meer op toe dat dit soort collectieve
beheersorganisaties een overzichtelijke (financiële) administratie bijhouden, de verschuldigde
vergoedingen voor het gebruik van auteursrechtelijk beschermde werken op rechtmatige wijze en
tegen redelijke beheerskosten innen en tijdig verdelen onder rechthebbenden, transparante
tariefstructuren hanteren en voldoende zijn uitgerust om hun taken naar behoren uit te voeren.
Jaarlijks brengen de bovengenoemde Colleges en het Schadefonds van de door hen verrichte
werkzaamheden verslag uit aan de Eerste en Tweede Kamer.
2.2.3.8 Adviesorganen
Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken (ACVZ)
De Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken is een onafhankelijk adviescollege. Zij adviseert de
regering en parlement over migratiebeleid en vreemdelingenrecht. Dit kan zowel gevraagd als
ongevraagd advies zijn. Wijzigingen in de vreemdelingenwet worden standaard aan de ACVZ
voorgelegd.
Elk jaar stelt het ACVZ een werkprogramma op, waarin wetsadviezen voor en onderzoeksrapporten
worden opgenomen. De ACVZ verricht onderzoek en stelt aansluitend een onderzoeksrapport op.
De onderzoeksrapporten zijn openbaar en worden gepubliceerd op de website van de ACVZ.
Voorheen werden die in papieren vorm verspreid, maar de laatste jaren worden die alleen nog
gepubliceerd op de website.
Adviescollege verloftoetsing tbs (Avt)
In het instellingsbesluit is de taak van het Adviescollege Verloftoetsing tbs als volgt omschreven:
“Het inhoudelijk beoordelen van alle verlofaanvragen inzake ter beschikking gestelden of
anderszins verpleegden die in inrichtingen waar tbs met verpleging ten uitvoer wordt gelegd
verblijven en daarover gemotiveerd advies uitbrengen aan de Minister” (art. 4, eerste lid, Besluit
Adviescollege Toetsing tbs, 27 september 2007).
In de praktijk vragen klinieken verlof aan voor tbs-gestelden en overige verpleegden. Die
aanvragen komen binnen via de DJI. De aanvraag van de kliniek wordt vergezeld door een
rapportage van het NIFP en rechtbankstukken. Over de aanvraag en rapportage geeft het Avt
advies en dat gaat terug naar DJI die daaropvolgend een besluit neemt namens de minister.
Landelijke Adviescommissie Plaatsing Langdurige Forensisch Psychiatrische Zorg (LAP)
De LAP heeft tot taak de Minister te adviseren over de afdoening van aanvragen tot plaatsing of
beëindiging van plaatsing van ter beschikking gestelden in een longstay-voorziening van de
langdurige forensische zorg. Tevens adviseert de LAP de Minister elke drie jaar over de voortzetting
van de plaatsing. In de praktijk vraagt DJI advies aan de LAP voor plaatsing op longstay
afdelingen. Het LAP beoordeelt vervolgens deze aanvraag.
Adviescommissie Weigerende Observandi
Van een weigerende observandus is sprake als een verdachte van een tbs-waardig delict weigert
mee te werken aan pro Justitia-onderzoek. De commissie adviseert over de bruikbaarheid van
29

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

persoonsgegevens van de betrokkene. Dit om vast te kunnen stellen of een weigerende
observandus tijdens het begaan van het ten laste gelegde een mogelijke gebrekkige ontwikkeling
of ziekelijke stoornis van geestvermogens had en dus verminderd toerekeningsvatbaar is. Na het
verzoek om een advies brengt de commissie binnen dertig dagen gemotiveerd advies uit aan de
officier van Justitie.
Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ)
De Raad toetst als beroepsrechter beslissingen die zijn genomen over personen die een
vrijheidsstraf of vrijheidsbenemende maatregel ondergaan. Justitiabelen die het niet eens zijn met
beslissingen die over hem of haar zijn genomen kunnen daartegen in beroep bij de RSJ.
Justitiabelen en jongeren bevinden zich in een afhankelijke positie. Zij hebben daarom
bescherming nodig tegen te ver gaande inbreuken op hun (grond)rechten of een willekeurige
toepassing daarvan door de staat. De overheid is namelijk primair verantwoordelijk voor de zorg
van justitiabelen en jongeren die onder de jeugdbescherming vallen. De RSJ ziet toe op een
humane en rechtvaardige toepassing van sancties. Deze rechtspraak geschiedt volledig
onafhankelijk. Het dossier blijft evenwel vallen onder de verantwoordelijkheid van het secretariaat
van de RSJ.
Daarnaast adviseert de Raad de ministers van Justitie en Veiligheid en van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over beleid en wetgeving op het gebied van straffen, maatregelen en jeugdigen.
Dit zijn adviezen die of op verzoek van de ministers of op eigen initiatief worden uitgebracht op de
domeinen. Bij beide taken houdt de RSJ rekening met de positie van justitiabelen, de veiligheid van
de samenleving en de positie van slachtoffers en nabestaanden.
Adviescollege Levenslanggestraften
Het Adviescollege Levenslanggestraften (ACL) oordeelt of een gedetineerde die veroordeeld is tot
een levenslange gevangenisstraf, na 25 jaar detentie kan starten met activiteiten die zijn gericht
op een mogelijke terugkeer in de samenleving. Het adviescollege, dat sinds 1 juni 2017 aan het
werk is, brengt zijn onafhankelijke advies uit aan de minister voor Rechtsbescherming. De minister
besluit over het wel of niet starten van deze activiteiten voor re-integratie, met inbegrip van verlof.
Het bureau dat het adviescollege ondersteunt is gehuisvest in Arnhem bij het gerechtshof ArnhemLeeuwarden. Het adviescollege betrekt alle relevante onderzoeken en dossiers bij de voorbereiding
van het advies, zoals het penitentiair dossier, het strafdossier, de rapportage pro Justitia en
gratiedossiers. Gratie is het wettelijk instrument om te beoordelen of met het voortzetten van de
tenuitvoerlegging van de levenslange gevangenisstraf nog een legitiem doel wordt gediend en dus
of de door de rechter opgelegde levenslange gevangenisstraf kan worden verkort (art. 19
Gratiewet). De minister neemt namens de Kroon een beslissing over gratie.
2.2.3.9 tbs-klinieken
Een Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) of een Forensisch Psychiatrische Kliniek (FPK) is een
gesloten instelling (“tbs-kliniek”) waar ook patiënten verblijven aan wie de maatregel
terbeschikkingstelling met verpleging van overheidswege is opgelegd. In een tbs-kliniek worden
mensen met een psychiatrische aandoening behandeld en verpleegd, die een ernstig strafbaar feit
hebben begaan. Een kliniek biedt een intensieve behandeling en verpleging aan in een hoog
beveiligde omgeving, die is gericht op het verminderen van delictgevaar. Het doel is dat de
verpleegde op een veilige manier resocialiseert.
De tbs kan momenteel ten uitvoer worden gelegd in één van de twee rijks Forensisch
Psychiatrische Centra (FPC De Oostvaarderskliniek en CTP Veldzicht) of in een daarvoor
aangewezen particuliere inrichting. Momenteel zijn dat het FPC Dr. S. van Mesdag (Groningen),
FPC Van der Hoeven Kliniek (Utrecht), FPC De Kijvelanden (Poortugaal), FPC De Rooyse Wissel
(Oostrum), FPC Pompestichting (Nijmegen en Zeeland, Noord-Brabant), FPK Hoeve Boschoord
(Boschoord), FPK Inforsa (Amsterdam), FPK GGZ Drenthe (Assen), FPK De Woenselse Poort
(Eindhoven). De minister van JenV subsidieert hiervoor jaarlijks zorgplaatsen bij particuliere
instellingen via een subsidieovereenkomst. Hierin zijn de voorwaarden voor verpleging en
behandeling vastgelegd.
2.2.3.10 Justitiële jeugdinrichtingen
In Nederland zitten jongeren tussen de 12 en 18 jaar die zijn veroordeeld volgens het
jeugdstrafrecht in een justitiële jeugdinrichting (JJI). Jeugdigen kunnen in een JJI komen als ze
verdacht worden van het plegen van een strafbaar feit of als de (kinder)rechter hier een straf of
maatregel voor oplegt. Daarnaast kunnen jeugdigen er ook preventief worden geplaatst, in
afwachting van hun rechtszaak.

30

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

De tenuitvoerlegging van straffen en maatregelen staat ten dienste van de begeleiding van de
jeugdige in diens ontwikkeling en terugkeer in de maatschappij. Bij ernstige delicten en zware
(psychische) problematiek van een twaalf- tot achttienjarige dader kan een zogenaamde PIJmaatregel met opname in een behandelinrichting worden opgelegd. Bij de particuliere
jeugdinrichtingen subsidieert de minister van JenV de plaatsen in de justitiële jeugdinrichting via
een subsidieovereenkomst. In de subsidievoorwaarden zijn de voorwaarden voor de begeleiding
van jeugdigen en behandeling vastgelegd.
Nederland heeft momenteel één Rijks Justitiële Jeugdinrichting die bestaat uit drie locaties (RJJI De
Hartelborgt, RJJI Den Hey-Acker, RJJI De Hunnerberg) en drie particuliere jeugdinrichtingen:
Juvaid, JJI Lelystad en Teylingereind.

2.2.4 Besluitvormende overleggen van JenV
Ministerstaf
De ministerstaf is het wekelijks overleg tussen de politieke en ambtelijke leiding. Het doel van het
overleg is te zorgen voor afstemming tussen de politieke en ambtelijke leiding. In de ministerstaf
komen onder meer aan de orde: actualiteiten, de terugkoppeling en de voorbereiding van
vergaderingen van het parlement en de ministerraad, de beantwoording van Kamervragen,
werkbezoeken en andere activiteiten van de bewindslieden.
Stafoverleg
Wekelijks zijn er afzonderlijke stafoverleggen van de Directeuren-Generaal met de
bewindspersonen. In de staven worden actualiteiten, gevoelige zaken, parlementaria en reguliere
stukken besproken.
Bestuursraad en Brede Bestuursraad
De secretaris-generaal (voorzitter), de plaatsvervangend secretaris-generaal, de directeurengeneraal en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid vormen samen de
bestuursraad. De bestuursraad formuleert de ministeriebrede en gemeenschappelijke kaders en
bewaakt dat de activiteiten en het beleid van de onderscheiden clusters daarbinnen blijven.
De voorzitter van het College van procureurs-generaal, de hoofddirecteur van de Dienst Justitiële
Inrichtingen, de hoofddirecteur van de Immigratie- en Naturalisatiedienst en de korpschef van de
Nationale Politie nemen als toehoorder deel aan de bestuursraad (Brede Bestuursraad).
Beleidsoverleg
Het Beleidsoverleg (BO) geeft de bewindspersonen en ambtelijk Justitie en Veiligheid de
gelegenheid om met elkaar van gedachten te wisselen over (DG-overschrijdende) onderwerpen die
om een (meer) uitgebreide discussie vragen. Reden daarvoor kan zijn dat er belangrijke keuzes
voorliggen van strategische, politieke of financiële aard. De onderwerpen die in het BO aan de orde
komen, worden geselecteerd en gepland door Directie Bestuursondersteuning in overleg met de
leden van de Bestuursraad (BR). In principe nemen de bewindslieden en de SG altijd deel aan het
BO en hebben de andere leden van de Ministerstaf een vaste uitnodiging. De overige deelnemers
(maximum acht) verschillen, afhankelijk van het onderwerp dat aan de orde is.
DG-DBO stafoverleg
De stafmedewerkers van de Directoraten-Generaal (DG's) overleggen wekelijks met de adviseurs
van de afdeling Advies en het (plaatsvervangend) hoofd Directie Bestuursondersteuning. Het
overleg vindt doorgaans iedere week plaats, tenzij geen onderwerpen zijn aangemeld.
In dit overleg komen doorgaans de volgende onderwerpen aan de orde:
 Terugkoppeling uit Ministerstaf en Bestuursraad;
 Justitiebrede procedures en procedurewijzigingen;
 Voorbereiding van onderwerpen die in de Bestuursraad aan de orde komen;
 Voorbereiding van grotere processen, zoals de Begrotingsbehandeling;
 Kamervragen, moties, toezeggingen en schriftelijke Kamervragen.
Strategisch Bestuurlijk Beraad (SBB)
Het strategisch Bestuurlijk Beraad (SB) wordt door de SG gevoerd met de directeuren van de
vijftien grootste uitvoeringsorganisaties.

31

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Strategische Bedrijfsvoeringsraad (SBR)
In de Strategische Bedrijfsvoeringsraad (SBR) worden bedrijfsvoeringsvraagstukken op tactisch en
strategisch niveau besproken met als doel de primaire en ondersteunende processen van Justitie
en Veiligheid goed op elkaar aan te laten sluiten. Tevens vindt er in de SBR een dialoog plaats over
de koers van de bedrijfsvoering binnen JenV en worden de bedrijfsvoeringskaders vastgesteld.
De SBR kan worden beschouwd als een voorportaal van de Bestuursraad. Het verslag van de SBR
wordt dan ook vastgesteld in de daaropvolgende Bestuursraad.
De deelnemers aan de SBR zijn de plaatsvervangend secretaris-generaal (voorzitter), de
directeuren / hoofden bedrijfsvoering van de directoraten generaal, de dienstonderdelen en de
directeuren pSG cluster, Financieel Economische Zaken en Dienstencentrum. De Nationale Politie
en het COA zijn agendalid.
CIO-raad
Vanaf de invoering van het CIO-stelsel bij het Rijk in 2009 beschikken de meeste onderdelen van
JenV over een Chief Information Officer (CIO). Aan de hand van een opgestelde informatiestrategie
en informatieplanning geeft JenV richting aan de ontwikkeling van haar informatievoorziening.
Besluiten over het gemeenschappelijke deel worden genomen door de CIO-raad JenV.
Besluitvormende organen van de dienstonderdelen
De afzonderlijke hoofddirecties van de diensten en baten-lastenagentschappen nemen besluiten
voor hun organisaties, gehoord hebbende hun interne raden en voorportalen.
Besluitvormende organen in geval van crises
Het Nationaal Kernteam Crisiscommunicatie (NKC) bij de NCTV fungeert tijdens een crisis of
incident als informatieknooppunt voor de Rijksoverheid op het gebied van pers- en
publiekscommunicatie. Het NKC maakt onderdeel uit van de nationale crisisstructuur. Het kan
worden opgeschaald bij nationale crises, maar ook bij incidenten waarbij er fysiek weliswaar (nog)
geen sprake is van een crisis maar die wel tot maatschappelijke onrust leiden. Het NKC is belast
met adviseren van Interdepartementaal Afstemmingsoverleg (IAO), de Interdepartementale
Commissie Crisisbeheersing (ICCb) en de Ministeriële Commissie Crisisbesluitvorming (MCCb) over
de te volgen communicatiestrategie en de communicatieve gevolgen van (voor)genomen besluiten.

2.2.5 Relatie van JenV met andere organisaties
De onderdelen van JenV werken, veelal in ketens, met elkaar samen en/of met andere organisaties
buiten JenV. Te denken valt aan de strafrechtketen of de migratieketen (zie volgende paragraaf).
Daarnaast is er sprake van internationale samenwerking.
2.2.5.1 Nationale samenwerking
Het nationale netwerk is breed en betreft (inter)departementale samenwerking, samenwerking met
lagere overheden en met particuliere organisaties. Onder aan deze paragraaf staan de organisaties
op de beleidsterreinen van Justitie en Veiligheid opgesomd die autonomie hebben ten opzichte van
de minister van JenV en intensief met het departement samenwerken.36
Daarnaast is er samenwerking op thema’s. JenV is betrokken bij verschillende publiek-private
initiatieven op het gebied van cyber security en de aanpak van cybercrime. Zo neemt het OM deel
aan de Cyber Security Raad (CSR), het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) en de Electronic
Crimes Task Force (ECTF). Naast cybercrime zijn slachtofferhulp en mensenhandel andere thema’s
waarbij JenV intensief samenwerkt met andere partijen. Zo kunnen slachtoffers van een misdrijf of
ongeluk met al hun vragen terecht bij Slachtofferhulp Nederland. Tevens is er een ketenbreed
(digitaal) Slachtofferportaal waarin Slachtofferhulp Nederland, het OM, het CJIB, het Schadefonds
Geweldsmisdrijven en de Nationale Politie samenwerken.
Tijdens en na detentie heeft JenV samenwerking met veel partijen. In het kader van resocialisatie
heeft de DJI contact met gemeenten en Reclassering van belang: waar gaat een voormalig
gedetineerde wonen, hoe komt hij aan werk en wat is nodig voor het functioneren van het gezin.
Stichtingen
JenV heeft momenteel een samenwerkingsrelatie met zestien stichtingen, waarvan de
Geschillencommissies voor Consumentenzaken de oudste is (1970). Het Rijk is in veel gevallen
36

Bronnen: Voor de grondslagen wetten.overheid.nl. Voor de organisaties, activiteit en aansturing de
Rijksbegroting 2019 http://www.rijksbegroting.nl/2019/voorbereiding/begroting,kst248428_35.html
32

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

medeoprichter van de stichtingen die belangen van bepaalde doelgroepen vertegenwoordigen. Zo
zijn er stichtingen op het gebied van reclassering: Stichting Reclassering Nederland (SRN),
Verslavingsreclassering (GGZ), Leger des Heils Jeugdbescherming en Reclassering (LJR), HALT.
Op het terrein van slachtofferhulp zijn ook diverse door JenV gesubsidieerde stichtingen actief:
Stichting Perspectief Herstelbemiddeling (St. PH), Expertisebureau Online Kindermisbruik (EOKM),
Slachtofferhulp Nederland, Nidos (jeugdbescherming voor vluchtelingen) en Coördinatiecentrum
Mensenhandel (CoMensha).
Op het gebied van criminaliteitsbestrijding acteren de volgende stichtingen met subsidie van JenV:
Centrum voor Criminaliteitsbestrijding en Veiligheid (CCV), Aanpak Voertuigcriminaliteit (AVC),
Aanpak Financieel-Economische Criminaliteit in Nederland (SafeCin), Centrum Internationale
Kinderontvoering (CIK).
Daarnaast subsidieert JenV Stichting Donorgegevens Kunstmatige bevruchting (SDKB), Stichting
Arbeidsmarkt en Opleidingsfonds Politie (SAOP), Stichting NL Confidential (St. NLC), Stichting
Recht en Overheid (St. RenO), Stichting Adoptievoorzieningen (St. AV), Expertisecentrum
Forensische Psychiatrie (EFP) en Maatschappelijke Alliantie (MA).
ZBO en RWT
Naast de stichting zijn er begrotingsgefinancierde zelfstandige bestuursorganen en rechtspersonen
met een wettelijke taak, waarmee JenV verbonden is, zoals: het Centraal Orgaan opvang
asielzoekers (COA), de Raad voor Rechtsbijstand (RvR), het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV), de
Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV), de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), het Bureau Financieel
Toezicht (BFT), de Politieacademie (PA), het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO),
het Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen (NRGD), de Raad voor de rechtshandhaving, de
Particuliere jeugdinrichtingen (cluster) en de Particuliere forensisch psychiatrische centra (cluster)
JenV heeft ook een relatie met sommige niet-begrotingsgefinancierde zelfstandige bestuursorganen
en rechtspersonen met een wettelijke taak, zoals: de Kansspelautoriteit (Ksa), het
Keurmerkinstituut BV (Certificatie-instelling voor jeugdbescherming en jeugdreclassering).
Subsidierelaties
Op het werkterrein van JenV bewegen zich ook organisaties met een wettelijke taak en/of subsidie,
die geen zelfstandige bestuursorganen en/of rechtspersonen met een wettelijke taak zijn, zoals de
Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB)/ cluster notarissen, de Koninklijke
Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG)/ cluster gerechtsdeurwaarders, de
Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA), de Stichting Coördinatiecentrum Mensenhandel
(CoMensha), de Stichting Centrum Internationale Kinderontvoering (CIK) en de Stichting
Expertisecentrum Forensische Psychiatrie (EFP). Deze lijst is hier verre van volledig.
Adviescolleges
De bewindslieden van JenV laten zich over bepaalde onderwerpen adviseren door vaste en ad-hoc
adviescommissies. Voorbeelden van dergelijke vaste adviescommissies zijn de Raad voor de
Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ), de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en
Seksueel geweld tegen kinderen, De Centrale Toetsingscommissie (CTC), Bureau Adviescommissie
Verloftoetsing tbs-gestelden (BAVT), Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken (ACVZ), de
Landelijke adviescommissie plaatsing longstay Forensische Zorg (LAP).
Andere, eenmalige adviescolleges betreffen de Adviescommissie voor burgerlijk procesrecht (ACBP), de Adviescommissie vennootschapsrecht en rechtshandhaving (AC-VR), de Adviescommissie
auteursrecht (AC-AR), de Adviescommissie voor aangelegenheden betreffende burgerlijke staat en
nationaliteit (AC-BSenN), de Commissie van toezicht bescherming persoonsgegevens Bonaire
Eustatius en Saba (CvT BP-BES) en de (tijdelijke) Adviescommissie Experiment gesloten
coffeeshopketen en de Adviescommissie Evaluatie Politiewet. Ook dit is geen volledig overzicht van
eenmalige commissies vanaf 1945.
2.2.5.2 Internationale samenwerking
In bepaalde gevallen is internationale samenwerking vereist. Te denken valt aan cybercrime, die
niet aan landsgrenzen gebonden is. Verder is internationale samenwerking vereist voor
bijvoorbeeld de overdracht van strafvonnissen of de terugkeer en het vertrek van vreemdelingen
uit Nederland naar het land van herkomst.
De beleidsdirecties van het departement van JenV zijn in het buitenland vertegenwoordigd. Te
denken valt aan de afdeling Justitie en Veiligheid van de Permanente Vertegenwoordiging bij de
Europese Unie (PV EU). Een ander voorbeeld zijn de attachés Justitie en Veiligheid op Nederlandse
ambassades en andere permanente vertegenwoordigingen in het buitenland.
33

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Daarnaast zijn er internationale organisaties waar JenV een bepaalde subsidieverhouding mee
heeft, zoals de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM), die migranten assisteert die
vrijwillig willen terugkeren naar het land van herkomst en hen ondersteunt bij hun duurzame reintegratie.

2.2.6 Cruciale processen van JenV
Overkoepelende cruciale processen:

Het maken, verantwoorden en uitdragen van het primaire beleid op de beleidsterreinen die
onder de verantwoordelijkheid van JenV vallen;

Het maken van wet- en regelgeving;

Het verstrekken van informatie aan burgers, bedrijven, instellingen en andere overheden;

Het vertegenwoordigen van de Minister of de Staat in internationale gerechtelijke
procedures;

Het aangaan en onderhouden van internationale betrekkingen en
samenwerkingsverbanden;

Het verstrekken van en verantwoording geven over subsidies;

Het voorbereiden, (laten) uitvoeren van onderzoek en het publiceren van de
onderzoeksresultaten met betrekking tot de beleidsterreinen van JenV.
Specifieke cruciale processen
JenV heeft zich sinds 5 mei 1945 in wezen altijd met vijf grote beleidsterreinen beziggehouden:
(1) handhaving en rechtspleging, (2) tenuitvoerlegging van sancties en resocialisatie,
(3) jeugdbescherming,(4) migratie en naturalisatie en (5) veiligheid. Veelal zijn de processen bij
JenV in ketenverband37 georganiseerd. Aldus vinden we cruciale processen in de vijf domeinen:
1. de strafrechtsketen (handhaving en rechtspleging);
2. de executieketen (tenuitvoerlegging, feitelijk een onderdeel van de strafrechtketen);
3. de jeugdbescherming;
4. de migratieketen (migratie en naturalisatie);
5. het veiligheidsdomein.
Deze ketens zijn juridisch gereguleerd en de regelgeving is ketengewijs opgezet. De keten bepaalt
de taken, bevoegdheden en daarmee ook de verantwoordelijkheden. Ketens worden ook wel als de
ankerpunten van de rechtsstaat beschouwd38. We beschrijven hier kort de belangrijkste processen
van JenV binnen deze ketens. De cruciale processen zijn meestal gewaardeerd als (deels) blijvend
te bewaren.
Strafrechtketen
De strafrechtsketen omvat het opsporen, het vervolgen en het berechten van verdachten, het ten
uitvoer leggen van rechterlijke beslissingen en het re-integreren van justitiabelen. Tot deze keten
wordt tevens het jeugdstrafrecht en de forensische zorg gerekend. Ook de slachtofferketen, waarin
niet de verdachte maar het slachtoffer centraal staat, is onderdeel van de strafrechtsketen. Hierin
spelen de volgende cruciale processen:

Het opsporen en vervolgen, zoals het vergelijken van DNA-profielen of het laten uitvoeren
van klinische onderzoeken naar de geestesgesteldheid van justitiabelen.
Executieketen
De executieketen omvat het tenuitvoerleggen van rechterlijke beslissingen en het re-integreren
van justitiabelen. Tot deze keten wordt tevens het jeugdstrafrecht gerekend. Hierin spelen de
volgende cruciale processen:

Het ten uitvoer leggen van vrijheidsstraffen en vrijheidsbenemende maatregelen, voor
onder andere jeugdigen, volwassenen, terbeschikkinggestelden, waaronder ook het
verlenen van verlof en medische zorg aan justitiabelen.
Jeugdbescherming
Jeugdbescherming betreft de jeugdzorg die verplicht wordt opgelegd door de rechter op grond van
het Burgerlijk Wetboek. Overige jeugdzorg gaat buiten justitie om. Hierin spelen de volgende
cruciale processen:

37

Hier wordt de volgende definitie gevolgd: ‘Een keten is een sequentieel proces waarin diverse, onderling in
bestuurlijk opzicht onafhankelijke actoren werken aan een gemeenschappelijk resultaat’, uit: Wim Borst, De
verdachte in de ketens. Informatie delen in ketens en netwerken (Boombestuurskunde 2019), p. 24.
38
Borst, De verdachte in ketens, p. 31.
34

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945



Het beschermen van jeugdigen, zoals beslissingen over het ouderlijk gezag en
adoptieverlening.

Migratieketen
De migratieketen (voorheen: vreemdelingenketen) omvat processen over migratie, naturalisatie
(Nederlanderschap) en vreemdelingenbewaring. Hierin spelen de volgende cruciale processen:

Het toe- of afwijzen van aanvragen van migranten tot permanent verblijf in Nederland en
het behandelen van aanvragen voor het verkrijgen van het Nederlanderschap.
Veiligheidsdomein
Het veiligheidsdomein betreft de (inter)nationale samenwerking om Nederland te beschermen
tegen dreigingen van binnenuit en van buitenaf. Hierin spelen de volgende cruciale processen:

Het voorkomen van aanslagen door het bestrijden van extremisme en terrorisme;

Het beschermen van Nederland tegen statelijke actoren, ook op het gebied van cyber
security;

Het leveren van overheidsdiensten bij crises, calamiteiten, rampen.

2.2.7 (Basis)registraties van JenV
Binnen JenV worden onder de verantwoordelijkheid van de minister van JenV grootschalige
registraties aangelegd en bijgehouden. Het gaat momenteel om de volgende registraties:

Het Openbaar Ministerie is belast met het beheer van strafvorderlijke gegevens in het
Geïntegreerd Processysteem Strafrecht (GPS) en in het Nieuw Appel Systeem (NIAS);

de Strafrechtsketendatabank (SKDB), identiteitsvaststelling in de strafrechtketen;

het Justitieel documentatiesysteem (JDS), In JDS worden alle misdrijven en een groot
aantal overtredingen (Justitiële Documentatie) geregistreerd aangaande natuurlijke en
rechtspersonen, zoals benoemd in de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens (Wjsg);

het Informatieportaal Justitiabelen (Injus), gegevensuitwisseling over gedetineerden tussen
de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) en gemeenten;

het Generiek Casus Ondersteunend Systeem (GCOS), waarmee gegevens over jeugdigen
met complexe casussen worden uitgewisseld tussen de Veiligheidshuizen en andere
partijen binnen de Justitiële Jeugdketen voor een gezamenlijke analyse en plan van aanpak
voor kinderbescherming en het voorkomen en terugdringen van jeugdcriminaliteit;

de Basisvoorziening Vreemdelingen (BVV), in de BVV worden biometrische en andere
gegevens verwerkt die op grond van de Vreemdelingenwet 2000 zijn afgenomen. Tevens
wordt er een uniek nummer per vreemdeling in de BVV gegenereerd;

Bij de DJI wordt het register bijgehouden voor de inschrijving van justitiabelen gedurende
hun verblijf in een inrichting;

Binnen de IND worden het register van Erkende Referenten en het Nationaliteitenregister
bijgehouden en beheerd in het Centraal Digitaal Depot.

2.3 Archiefsystemen en ordening
2.3.1 Archiefsystemen
In de periode van 1945 tot 1975 werd ongeveer elke inkomende en uitgaande brief en elk memo
geregistreerd. Door de groeiende omvang van de informatiehuishouding werd de registratiegraad
lager. In de jaren ‘90 werd nog slechts een deel van de inkomende en uitgaande informatie
geregistreerd. Dit gebeurde in diverse document management systemen, onder andere in Postdos
en Decos-Join. Maar met name de snel in omvang toenemende stroom e-mail werd niet
geregistreerd en ging vrijwel geheel buiten het officiële registratiesysteem om. Veel informatie
werd ook opgenomen op persoonlijke en gemeenschappelijke netwerkschijven, zonder in een
registratiesysteem te zijn vastgelegd. Een deel van die informatie werd ‘geschoond’ als de
schijfruimte vol dreigde te raken, of als er een bepaalde periode verstreken was. Daarnaast werden
binnen de bedrijfsvoering ook applicaties gebruikt, waarvan sommige voldeden aan
archiveringseisen en andere niet.
In de periode vanaf 1945 tot aan 2014 was het archiefsysteem van JenV fysiek. Elk
organisatieonderdeel vormde en beheerde zijn eigen papieren archief. Postdos is op het
departement in gebruik geweest vanaf 1990 tot 2014. In deze applicatie werden documenten niet
digitaal opgenomen, maar wel vanaf binnenkomst vastgelegd, inclusief de registratie van de

35

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

distributie naar de behandelende afdeling / ambtenaar en de bewaking van de voortgang van de
behandeling. Na afhandeling kwamen de stukken in het fysieke archief terecht..
De processen voor beleidsvorming, besluitvorming en besturing door de onderdelen van het
departement worden sinds 2014 digitaal ondersteund met het document managementsysteem
(DMS) DigiJust. Ook de hoofdkantoren van de dienstonderdelen maken voor deze processen
gebruik van de applicatie of hebben een aansluiting gemaakt. De onderdelen hebben de keuze om
hier van af te wijken (comply or explain).
Centraal Digitaal Depot
Het bewaren van archiefbescheiden geschiedt bij een dienstonderdeel, tenzij het beheer is
ondergebracht bij een interne of externe dienstverlener. De permanent te bewaren
archiefbescheiden dienen te worden geplaatst in het Centraal Digitaal Depot (CDD+) beheerd door
de Justitiële Informatiedienst. De Bestuursraad heeft in november 2007 besloten het CDD+ aan te
wijzen als instrument binnen het ministerie voor de opslag van langdurig te bewaren
archiefbescheiden, vooraf aan het overbrengen naar het Nationaal Archief.39
De dossiers kunnen handmatig worden gevuld, maar ook automatisch via een koppeling tussen
CDD+ en informatiesystemen van de gebruikers. DJI maakt bijvoorbeeld gebruik van het CDD+
voor dossiers over justitiabelen. Daarnaast wordt de archivering en uitwisseling van informatie in
de migratieketen ondersteund door het CDD+. Organisaties die hier onder meer van gebruik
maken zijn de IND, de DT&V en de DJI. Momenteel is een koppeling tussen DigiJust en het CDD+
in de maak. Daarmee wordt beoogd om informatie over de besturing, beleids- en besluitvorming
duurzaam toegankelijk te beheren.
Leonardo en Exact
Daarnaast wordt op het departement Leonardo gebruikt. Dit is de naam van het (Oracle)
applicatie-landschap voor financiële administratie en inkoop voor de meeste onderdelen van JenV
en tevens voor de arbeidsadministratie van DJI. Het CJIB maakt gebruik van Exact.
Webarchieven
Voor webarchieven gelden de eisen uit de Richtlijn archiveren overheidswebsites (Nationaal Archief,
december 2018). Openbare websites van JenV zijn opgenomen in het Webregister Rijksoverheid.
Dagelijks wordt deze website geharvest via een Rijksbrede voorziening.

2.3.2 Ordening
Qua archief- en ordeningssystematiek heeft JenV na 1945 in principe altijd het dossierstelsel (ook
wel: zaaksgewijze ordening) gehanteerd. Dit houdt in dat dossiers zoveel mogelijk zijn gevormd
over een zaak (zaakdossier) of in een serie over soortgelijke zaken (seriedossier). Dossiers werden
veelal aangelegd door archiefmedewerkers op basis van een vooraf bepaalde ordening. Deze
ordening kwam voornamelijk neer op zogenaamde A-dossiers (zaaksdossiers) en C-dossier
(seriedossiers), waarvoor jaarlijks een actuele lijst werd gemaakt. In de basis hanteerde het hele
ministerie dezelfde nummeringssystematiek.
Met de introductie van DigiJust is deze werkwijze min of meer aangehouden. Ambtenaren dienen
tegenwoordig zelf hun documenten in DigiJust op te slaan. Als ordening worden in Digijust
categorieën uit het GWR model gebruikt, deels zonder dat de behandelende ambtenaren dit
merken. Deze ordeningscategorieën zijn in de loop der jaren aangevuld. De gehanteerde lijst geldt
als de voorloper voor voorliggende selectielijst.
Met de vaststelling van de voorliggende selectielijst zal de nummering van de daarin opgenomen
werkprocessen als ordening worden gehanteerd. Daarmee worden zaken / dossiers in DigiJust
vooraf gekoppeld aan een werkproces met een bewaartermijn, voor zover die in DigiJust worden
opgenomen (zoals eerder uiteengezet worden lang niet alle documenten opgenomen in DigiJust:
het betreft met name informatie over beleids- en besluitvorming en PIOFACH).

39

Uitvoeringsregeling archiefbeheer Veiligheid en Justitie 2014, https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt2014-17939.html.
36

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

2.3.3 Verhouding papier-digitaal
JenV werkte tot de laatste eeuwwisseling hoofdzakelijk op papier. Van 2000 tot ongeveer 2014
bestonden de archieven van JenV deels uit papier en grotendeels ook uit digitale bestanden. Dit
noemen we hybride archieven. Nu werkt JenV zoveel mogelijk digitaal. Het huidige selectiebeleid
voor digitale archieven kent hoofdzakelijk twee sporen. Digitale archieven worden geselecteerd
nadat een systeem is afgesloten en vervangen door een nieuwe applicatie (legacy-systeem).
Afhankelijk van de informatie in een systeem kan dan besloten worden op procesniveau te
selecteren of (als alle informatie in een systeem als te vernietigen geldt) integraal te vernietigen.
Selectie achteraf blijft in dat opzicht in een digitale omgeving lastig en soms uit
efficiencyoverwegingen, grofmazig. Daarnaast zal bij aanschaf en inzet van nieuwe applicaties de
archieffunctie by design in worden gericht. DigiJust is daar een eerste voorbeeld van.

37

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Hoofdstuk 3 Verantwoording selectielijst
3.1 Waardering en selectie
In de archiefwet- en regelgeving is aangegeven wat in de selectielijst wordt geregeld en waar een
selectielijst aan moet voldoen om te kunnen worden vastgesteld. De selectielijst JenV volgt deze
aanwijzingen en ook de elementen waarop in de handreiking Belangen in balans is voortgebouwd.40
Bij het ontwerpen en vaststellen van selectielijsten moet een zorgdrager rekening houden met een
aantal aspecten dat is beschreven in artikel 2 van het Archiefbesluit 1995. Daarin is aangegeven
dat bij waardering van archieven moeten worden meegewogen:
• de taak van het desbetreffende overheidsorgaan;
• de verhouding van dit overheidsorgaan tot andere overheidsorganen;
• de waarde van de archiefbescheiden als bestanddeel van het cultureel erfgoed, en
• het belang van de in de bescheiden voorkomende gegevens voor overheidsorganen, rechtof bewijszoekenden en historisch onderzoek.
Alles bewaren is geen optie. Het doel van waarderen en selecteren is dat archiefbescheiden
beschikbaar zijn voor zolang als nodig is voor taakuitvoering en verantwoording, en vernietigd
worden zodra het belang is verstreken of wanneer daartoe een principiële noodzaak bestaat.
Daarnaast worden archiefbescheiden geïdentificeerd die in aanmerking komen voor blijvende
bewaring en overbrenging naar een archiefbewaarplaats. Overheidsorganen zullen zelf de belangen
en keuzes moeten formuleren en expliciteren, waarbij kennis van de processen van de eigen
organisatie de basis vormt. De belangenafweging voor bewaartermijnen vindt plaats in overleg met
de proceseigenaars, met onafhankelijke deskundigen en met de algemene rijksarchivaris.

3.2 Selectiedoelstelling en -methodiek
In 2010 heeft het toenmalige kabinet naar aanleiding van de voortschrijdende digitalisering en het
feit dat als gevolg daarvan overheden minder grip hebben op de informatiehuishouding een nieuwe
selectiedoelstelling geformuleerd voor blijvend te bewaren archief. Deze doelstelling is een
aanvulling op of verbijzondering van de bovenstaande aspecten en luidt: “Waardering, selectie en
acquisitie van archieven heeft tot doel het bijeenbrengen en veiligstellen van bronnen die het voor
individuen, organisaties en maatschappelijke groeperingen mogelijk maken hun geschiedenis te
ontdekken en het verleden van staat en samenleving (en hun interactie) te reconstrueren. Daartoe
dienen de archieven of onderdelen van archieven veilig gesteld te worden die (1) representatief
zijn voor wat in de samenleving is vastgelegd, (2) representatief zijn voor de activiteiten van
personen en organisaties van een samenleving en (3) door waarnemers als belangrijk, bijzonder of
uniek worden beschouwd omdat ze de belangrijke, bijzondere en unieke maatschappelijke
ontwikkelingen, activiteiten, personen en organisaties in een bepaalde periode weerspiegelen.” 41
Het Nationaal Archief heeft met het oog op operationalisering van deze selectiedoelstelling een
nieuwe waarderingsmethodiek ontwikkeld, die in 2015 vorm kreeg in de handreiking Belangen in
Balans. Deze methode omvat de toepassing van drie instrumenten: de risicoanalyse, de
systeemanalyse en de periodieke hotspot-monitor. Ieder instrument hanteert een eigen invalshoek.
De resultaten van de systeemanalyse en de risicoanalyse zijn vastgelegd in de voorliggende
selectielijst. Deze selectielijst wordt aangevuld met een periodiek en afzonderlijk gepubliceerde
hotspotlijst, het resultaat van de uitvoering van de hotspotmonitor.
Risicoanalyse
Aan de hand van de risicoanalyse kan worden bepaald hoe lang de informatie ten minste bewaard
dient te blijven, dan wel wanneer deze vernietigd moet worden. Het doel van deze analyse is om
een bewaartermijn en vooral het belang van een proces en de informatie die daarin omgaat vast te
stellen. Dit gebeurt vanuit het perspectief en het oordeel van de procesverantwoordelijke.
Informatie moet beschikbaar zijn voor de uitvoering van een proces en zodat de overheid zich
daarover kan verantwoorden. Te denken valt aan risico’s die een minister loopt wanneer bepaalde
40
41

Belangen in balans, pp. 28-32 (bijlage 2: wettelijk kader; bijlage 3: procedure selectielijst).
Kamerbrief over de selectieaanpak archieven, Kamerstukken, vergaderjaar 2010–2011, 29 362, nr. 186.
38

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

informatie ontbreekt of onvindbaar is. Informatie kan langdurig of zelfs blijvend van betekenis zijn,
bijvoorbeeld vanwege mogelijke schade of vanuit veiligheidsoverwegingen. In bijzondere wet- of
regelgeving op sectoraal, Europees of internationaal niveau (verdragen) kan zijn bepaald dat
gegevens verplicht vernietigd moeten worden of voor een bepaalde tijd bewaard moeten blijven.
Een risicoanalyse zal doorgaans ook worden uitgevoerd vanuit de perspectieven van
informatiebeveiliging en van gegevensbescherming. Voor JenV is dit uitgewerkt in onderdeel 3.4.1.
Systeemanalyse
Het doel van de systeemanalyse is om basisinformatie over het functioneren van de overheid te
identificeren. Op grond hiervan wordt informatie aangewezen die altijd bewaard dient te blijven,
ongeacht het risicoperspectief voor de zorgdrager. De analyse hanteert een institutionele
invalshoek en identificeert de te bewaren informatie vanuit het perspectief van de missie,
doelstellingen en kerntaken van de organisatie. De systeemanalyse is het fundament dat onder de
andere twee analyses ligt. De analyse brengt in kaart bij welke onderdelen zich informatie over de
kerntaken van een organisatie bevindt (informatieknooppunten). Bijvoorbeeld: Kamervragen en
antwoorden komen bij elkaar bij het Bureau SG in definitieve vorm.
Om dit te kunnen bepalen zijn vijf Systeem Analyse - Bewaarcriteria (SA-B) geformuleerd:

SA-B1: processen die betrekking hebben op de besluitvorming;

SA-B2: processen die betrekking hebben op besluitvorming die de organisatie overstijgt;

SA-B3: processen die betrekking hebben op (tijdelijke) cruciale ontwikkelingen c.q.
procedures;

SA-B4: processen die betrekking hebben op verslaglegging, plan- en beleidsvorming;

SA-B5: processen die betrekking hebben op (basis)registraties.
Voor JenV is dit uitgewerkt in onderdeel 3.4.2.
Periodieke hotspotmonitor
Met de hotspotmonitor worden gebeurtenissen en kwesties in de samenleving geïdentificeerd die
veel maatschappelijke beroering hebben veroorzaakt en die grote invloed hebben gehad op de
activiteiten van de organisatie. Het doel van dit instrument is om er voor te zorgen dat periodiek
en vanuit het perspectief van de samenleving archiefbescheiden die betrekking hebben op hotspots
worden aangewezen voor blijvende bewaring. Een hotspot is gedefinieerd als ‘een gebeurtenis of
kwestie die leidt tot een opvallende of intensieve interactie tussen overheid en burgers of tussen
burgers onderling’.
De hotspotmonitor is een aanvulling op de systeemanalyse: naast basisinformatie die structureel
van blijvende waarde is, wordt periodiek gekeken naar de actualiteit en het incidentele. Het gaat
om het identificeren van archiefbescheiden die het mogelijk maken om het verleden en de
interactie van staat en samenleving te reconstrueren. Dit levert een waardering op die weliswaar
kort na de vorming van archiefbescheiden beschikbaar is, maar vaak nog niet direct bij de vorming
bekend is.
Een hotspotlijst per zorgdrager wordt niet vastgelegd in de selectielijst. In het toelichtende deel
van de selectielijst worden wel de gevolgde procedure en criteria beschreven en vastgelegd. Op
deze manier wordt inzichtelijk gemaakt hoe selectiebeslissingen tot stand komen. Voor JenV is dit
uitgewerkt in onderdeel 3.5.1.

3.3 Archiefwet 1995 en gegevensbescherming
Gegevensbescherming is een belangrijk aspect van het begrip privacy. Eenieder heeft recht op
bescherming van zijn persoonsgegevens. Gegevensbescherming is ook onder de bescherming van
de persoonlijke levenssfeer gebracht.42 Een persoonsgegeven is niet alleen een identificerend
gegeven, maar ‘elk gegeven betreffende een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke
persoon’ (art. 4, onder 1, AVG; art. 3, onder 1, Rgbs).
42

Dat kreeg vooral vorm in Europees verband vanaf eind jaren zestig, zoals in: art. 8 Europees Verdrag voor de
Rechten van de Mens (EVRM); Verdrag van Straatsburg, 28 januari 1981; Verdrag van Lissabon 2007; art. 8
Handvest van de grondrechten van de EU, 2009; art. 10 Grondwet.
39

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Voor alle gegevens en documenten van de overheid geldt dat zij na afloop van de bewaartermijn
ofwel moeten worden vernietigd ofwel moeten worden overgebracht naar een archiefbewaarplaats.
Hoe verhoudt de Archiefwet en in het bijzonder de selectielijst zich tot de regels over
gegevensbescherming, die onlangs vanuit de Europese Unie zijn aangescherpt? Hoe regelen we dat
we de juiste informatie bewaren en tegelijkertijd de gegevensbescherming in acht nemen? 43
Kader voor gegevensbescherming
De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG, EU 2016/679) gaat over het rechtmatig
omgaan met persoonsgegevens. De AVG is niet van toepassing op de verwerking van
persoonsgegevens door de bevoegde autoriteiten met het oog op de voorkoming, het onderzoek,
de opsporing en de vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen, met
inbegrip van de bescherming tegen en de voorkoming van gevaren voor de openbare veiligheid
(art. 2, tweede lid, onder d, AVG). Voor die verwerkingen geldt de Richtlijn gegevensbescherming
strafrecht (Rgbs, EU 2016/680). De dienstonderdelen van JenV voeren taken uit die, voor wat
betreft de verwerking van persoonsgegevens, ofwel onder de richtlijn vallen of onder de AVG. De
AVG laat op een aantal punten ruimte voor nationale keuzes. Deze zijn in Nederland uitgewerkt in
de Uitvoeringswet Algemene gegevensbescherming (Uavg) van 16 mei 2018. De regels van de
richtlijn hebben geleid tot wijzigingen in de Wet politiegegevens en de Wet justitiële en
strafvorderlijke gegevens (Wjsg) en de daaronder vallende besluiten.
De regels over gegevensbescherming gaan over de verantwoordelijkheid voor het verwerken van
persoonsgegevens. Persoonsgegevens mogen alleen worden verzameld voor welbepaalde,
uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigde doeleinden. Daarvoor is een concrete en duidelijk
omschreven grondslag nodig. Zij mogen in sommige gevallen voor een ander doel worden gebruikt
dan waarvoor zij zijn verzameld mits dat niet onverenigbaar is met het oorspronkelijke doel.
Bewaartermijnen
De Rgbs en de AVG verplichten verwerkingsverantwoordelijken om een register bij te houden dat,
indien mogelijk, de beoogde termijnen bevat waarbinnen de verschillende categorieën van
persoonsgegevens moeten worden gewist (art. 24 Rbgs en art. 30, eerste lid, onder f, AVG). Het
wissen gebeurt op het moment dat de gegevens niet meer noodzakelijk zijn voor het doel waarvoor
deze zijn verzameld. In de Wjsg zijn wel bewaartermijnen opgenomen. Hiervan kan alleen
afgeweken worden ten behoeve van archivering in het algemeen belang.
Persoonsgegevens kunnen ‘met het oog op archivering in het algemeen belang, wetenschappelijk
of historisch onderzoek of statistische doeleinden worden verwerkt en blijvend worden bewaard
mits de vereiste passende technische en organisatorische maatregelen worden getroffen om de
rechten en vrijheden van de betrokkene te beschermen’ (art. 5, eerste lid, onder e, AVG).
Persoonsgegevens mogen onder de condities in deze bepaling met het oog op archivering voor
langere perioden worden opgeslagen.
In het kader van de Rgbs en de AVG is ‘archivering in het algemeen belang’ en daarmee het
permanent bewaren van persoonsgegevens verenigbaar met de oorspronkelijke rechtmatige
doeleinden waarvoor ze zijn verzameld. De belangenafweging en motivatie tot het permanent
bewaren moet zijn neerslag vinden in de selectielijst, waarover, desgevraagd, verantwoording
moet kunnen worden afgelegd.
Dit betekent dat er afstemming moet zijn tussen de bepaalde termijnen in een verwerkingsregister
en de bewaartermijnen op de selectielijst. Dit kan bijvoorbeeld door een koppeling te maken tussen
de selectielijst JenV en het verwerkingsregister van elke organisatie van JenV (zie bijvoorbeeld het
online raadpleegbare AVG-verwerkingsregister van JenV44). Een koppeling valt niet altijd eenduidig
te maken, vooral omdat de Archiefwet 1995 betrekking heeft op archiefbescheiden en de Rgbs /
AVG op persoonsgegevens.

43

Zie ook: Weten of vergeten? Handreiking voor het toepassen van de algemene verordening
gegevensbescherming in samenhang met de Archiefwet in de dagelijkse praktijk van het informatiebeheer bij
de overheid, werkgroep AVG, april 2020.
44
www.AVGregisterrijksoverheid.nl/organisatie/ministerie-van-justitie-en-veiligheid
40

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

3.4 Verantwoording van de waarderingen
3.4.1 Risicoanalyse JenV
Bij het opstellen van deze selectielijst is gebruik gemaakt van een risicoanalyse. De risicoanalyse
houdt in dat per proces gekeken is wat een passend bewaartermijn is voor de processen indien
deze niet voor blijvende bewaring in aanmerking komen. De volgende overwegingen zijn
meegenomen:

Er is eerst uitgezocht welke bijzondere wet- en regelgeving op sectoraal, Europees of
internationaal niveau (verdragen) van toepassing is op JenV. Daarin kan zijn geregeld of
voldaan moet worden aan bepaalde bewaartermijnen. Bij de categorieën in deel II van
deze selectielijst wordt verwezen naar de relevante wetsartikelen. Het gaat onder meer om
de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens (Wjsg), de Vreemdelingenwet 2000, de Wet
opneming buitenlandse kinderen ter adoptie, de Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden of
de Penitentiaire beginselenwet.

Als leidraad voor de termijnen is daarnaast gebruik gemaakt van de ‘default waarderingen’
zoals opgenomen in het Generiek Waarderingsmodel Rijk.

Ook is een analyse gemaakt van de bewaartermijnen in de bestaande selectielijsten.

Een van de belangrijkste componenten van de risicoanalyse is dat
procesverantwoordelijken hebben aangegeven hoe lang informatie ten minste beschikbaar
moet zijn voor de uitvoering van de werkzaamheden en om zich te kunnen verantwoorden.
Dit is in aparte sessies met vertegenwoordigers van afdelingen, directies en diensten
gebeurd. Bij elke categorie archiefbescheiden is met procesverantwoordelijken gekeken
naar hoe lang informatie nodig is, zowel voor de taakuitvoering als vanuit de politieke,
financiële, juridische (wettelijke) en maatschappelijke (recht- en bewijszoekende burger)
belangen.

Verwerkingsregisters zijn gebruikt die in het kader van de Algemene Verordening
Gegevensbescherming (AVG) en de Richtlijn gegevensbescherming strafrecht (Rgbs) zijn
opgesteld
De risicoanalyse JenV heeft verschillende bewaartermijnen opgeleverd. Het streven van JenV is om
het aantal bewaartermijnen tot enkele te beperken, met name: V5, V10 en V20. Andere
bewaartermijnen zijn hierop een uitzondering of zijn harde termijnen uit wet- en regelgeving. De
meeste termijnen volgen uit wet- en regelgeving, zoals informatie over Europese
subsidieverstrekking (vernietigen na 13 jaar, V13) of de termijnen uit de Wet justitiële en
strafvorderlijke gegevens (V12, V20, V30, V50, V80).
Op basis van de actualiteit zal de risicoanalyse periodiek worden herhaald. Als deze nieuwe
inzichten opleveren, zullen deze leiden tot een aanpassingen van de waardering in de selectielijst
(zie paragraaf 3.7).

3.4.2 Systeemanalyse JenV
In hoofdstuk 2 zijn de missie, doelstellingen en kerntaken en tevens de organisatiestructuur en de
taakuitvoering van het ministerie van JenV beschreven. Deze analyse is uitgevoerd op het niveau
van de directoraten-generaal, stafdiensten, agentschappen en andere dienstonderdelen, zoals
adviesraden en inspecties. De onderdelen waaruit de organisatie is opgebouwd en hoe de
werkzaamheden zijn ingericht, zijn in kaart gebracht.
Vervolgens zijn de besluitvormingsprocessen binnen de organisatie in beeld gebracht, met de
nadruk op besluiten met een naar buiten gericht gevolg, zoals het effect op een andere afdeling
binnen JenV, een ander orgaan of een bepaalde doelgroep in de samenleving. Een belangrijk
hulpmiddel voor de reconstructie van de besluitvorming is DigiJust, het systeem waarin de
‘parafenlijn’ - de werkstroom voor besluitvorming - op digitale wijze is ingericht. Steeds meer
onderdelen van JenV maken hiervan gebruik.
Naast de besluitvormende organen op het directieniveau van onderdelen zijn ook de ambtelijke
voorportalen en adviesgremia als informatieknooppunten van belang. Op dergelijke punten worden
de belangrijkste beslissingen genomen en komt de meeste informatie samen, die voor blijvende
bewaring in aanmerking komt.
41

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Behalve besluitvorming kunnen bepaalde plannen en verslagen een goed beeld vormen van de
resultaten, de ambities en de ontwikkelingen van JenV. Ook komt informatie uit (tijdelijke) cruciale
processen en (basis)registraties voor blijvende bewaring in aanmerking.
Welke processen beschouwd worden als kerntaak wordt bepaald door de missie en kerntaken van
een organisatie als uitgangspunt te nemen. In de onderstaande afbeelding is weergegeven wat op
basis van de systeemanalyse voor blijvende bewaring in aanmerking komt.
Afbeelding 3: systeemanalyse JenV
Selectiecriterium
Toelichting
SA-B1
Hieronder wordt verstaan de neerslag van de belangrijkste besluitvormingsProcessen die
organen en -routes die betrekking hebben op de kerntaken/ doelen en de
betrekking
inrichting van JenV. Te denken valt aan structurele overleggen op hoog
hebben op de
ambtelijk niveau, maar ook aan cruciale besluitvorming die langs andere
besluitvorming
wegen verloopt, bijvoorbeeld via ambtelijke voorportalen.
Met name besluitvorming op de hoogste politieke en ambtelijke niveaus
komt in aanmerking voor blijvende bewaring. In het algemeen geldt dat
besluitvormingsorganen in aanmerking komen voor blijvende bewaring als:
1.
ze van belang zijn om het handelen van de organisatie op
hoofdlijnen te kunnen reconstrueren;
2.
sprake is van een belangrijk informatieknooppunt.

SA-B2
Processen die
betrekking
hebben op de
besluitvorming die
de organisatie
overstijgt

SA-B3
Processen die
betrekking
hebben op
(tijdelijke)
cruciale
ontwikkelingen
c.q. procedures

NB: Voor overleggen geldt dat de besluitvorming alleen gereconstrueerd
kan worden als ook de stukken op grond waarvan de besluiten zijn
genomen als onderdeel van het proces gearchiveerd worden. Juist de
aanwezigheid van deze stukken maakt dat een overleg beschouwd kan
worden als een informatieknooppunt.
Een deel van de besluitvorming ligt buiten de organisatie, maar wordt wel
binnen de organisatie voorbereid of door de organisatie geadministreerd.
Specifiek voor JenV kan bijvoorbeeld rekening gehouden worden met:

interdepartementaal overleg: wanneer het departement het
secretariaat voert en het gaat om overleg op hoog ambtelijk niveau
(SG, CIO, DG);

internationale besluitvorming: de voorbereiding van besluitvorming
binnen de Benelux, EU, NAVO en VN komt in aanmerking voor
bewaring als JenV verantwoordelijk is voor de coördinatie van de
Nederlandse inbreng.
Hieronder wordt verstaan de (tijdelijke) processen die als cruciaal worden
beschouwd, omdat ze een goed beeld geven van nieuwe initiatieven,
koerswijzigingen en belangrijke ontwikkelingen. Tevens valt het toezicht op
deze processen en evaluatie hiervan onder dit selectiecriterium.
Hierbij kan gedacht worden aan beleid op bepaalde terreinen (kerntaken),
wetgeving op bepaalde terreinen, maar ook aan bijzondere commissies die
voor een bepaald onderwerp worden ingesteld en reorganisatietrajecten.
Uitvoerende, repeterende processen zullen in de regel niet in aanmerking
komen voor bewaring.

42

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

SA-B4
Processen die
betrekking
hebben op
verslaglegging,
plan- en
beleidsvorming

SA-B5
Processen die
betrekking
hebben op
(basis)registraties

Verslagen en plannen die een goed beeld geven van de ontwikkeling en
planvorming op een van de beleidsterreinen van de organisatie of de
ontwikkeling binnen de organisatie zelf.
In geaggregeerde vorm wordt in verslaglegging en planvorming vaak veel
vastgelegd over het actuele functioneren, de inrichting en de doelen van de
organisatie. Niet alle rapportages en plannen komen in aanmerking voor
bewaring, maar alleen die verslagen en plannen die betrekking hebben op
de hele of een groot deel van de organisatie, op een kerntaak of een
belangrijk beleidsterrein. Daarbij wordt wel bepaald of alleen het
eindproduct in aanmerking komt voor blijvende bewaring of heel het proces.
Met name bij planvorming op een bepaald beleidsterrein zal het proces
mogelijk ook van belang zijn. Tevens valt het toezicht op het gevoerde
beleid en de beleidsevaluatie onder dit selectiecriterium.
Hieronder wordt verstaan de grootschalige registraties die een waardevolle
bron zijn voor toekomstig historisch onderzoek, statistische analyse
enzovoort. Hoewel het bijhouden van een (basis)registratie niet altijd een
kerntaak is, kan het zijn dat de registratie zulke waardevolle informatie
bevat dat deze voor blijvende bewaring in aanmerking komt.
Wanneer het gaat om registraties waarin persoonsgegevens voorkomen,
wordt op voorhand bepaald of de data als dusdanig of in geanonimiseerde
of gepseudonimiseerde vorm bewaard worden. Dat is afhankelijk van
andere wetgeving. Dat een register persoonsgegevens bevat is op zich geen
reden om het te vernietigen. Het is wel reden om met de
beschikbaarstelling van deze informatie zeer zorgvuldig om te gaan.

3.4.3 Steekproeven en voorbeelddossiers
3.4.3.1 Inleiding
Bij sommige processen op de selectielijst is er voor gekozen om niet alle neerslag ervan te
vernietigen, maar een deel van het bestand blijvend te bewaren. De Raad voor Cultuur heeft in zijn
advies op de concept-selectielijst Gevangeniswezen en terbeschikkingstelling in 2006 gewezen op
het belang van het bewaren van steekproeven van de uitvoering van beleid45. In het rapport
Archief in bewaring, dat de hoofddirectie DJI in 2018 heeft vastgesteld, is het trekken van
steekproeven en voorbeelddossiers voor het bewaren van een deel van bestanden nadrukkelijk
genoemd.
In deze selectielijst is er voor gekozen om uit de neerslag van sommige processen steekproeven te
trekken en in andere gevallen enkele voorbeelddossiers te bewaren. Bij een steekproef bepalen de
parameters van de steekproef (Wat wil je ermee laten zien of berekenen?) de hoeveelheid die van
een bestand bewaard dient te worden. Soms is een bestand zo klein dat het trekken van een
representatieve steekproef niet efficiënt is, of wordt diepgravend onderzoek in een bestand niet
verwacht, maar is het wel van belang enige achtergrond over een proces te bewaren en/of de
inhoud ervan te illustreren. In zulke gevallen is het bewaren van enkele voorbeelddossiers
voldoende.
In deze paragraaf wordt kort aangegeven van welke bestanden steekproeven of voorbeelddossiers
worden bewaard en wat daarmee wordt beoogd. In deze selectielijst wordt de methode uit de
Handleiding steekproeven (Nationaal Archief)46 gevolgd, waarbij gekozen is voor de toepassing van
de eenvoudige aselecte steekproef. Hoe de steekproeven worden getrokken en voorbeelddossiers
worden aangewezen, staat ook vermeld bij het betreffende proces in deel II van de selectielijst.

3.4.3.2 Steekproefmethodieken
In de Handleiding steekproeven wordt een praktische handreiking gedaan om een steekproef te
kunnen trekken. De handleiding geeft aanwijzingen voor het periodiek trekken van een relatief
eenvoudige aselecte steekproef47 met standaard parameters op homogene bestanden met
45

Zie noot 3.
https://www.nationaalarchief.nl/archiveren/waardering-en-selectie/handleiding-steekproeven.
47
Aselecte steekproef: steekproef waarbij elk element uit een populatie op basis van toeval dezelfde kans heeft
om in de steekproef te worden opgenomen.
46

43

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

uitvoeringsinformatie. Voor het trekken van een dergelijke steekproef is het niet nodig om een
statisticus in de arm te nemen. Bij de aselecte steekproef is de omvang van het bestand van
wezenlijk belang voor de representativiteit. Uitgangspunt voor deze selectielijst is dat er complete
bestanden zijn, waaruit dergelijke steekproeven kunnen worden getrokken.
De standaardmethode voorziet overigens in een ‘veiligheidsklep’: bij minder dan duizend dossiers
per jaar wordt veiligheidshalve alles bewaard. Zo nodig kan dan bij een actualisering van de
selectielijst nog worden bijgestuurd.

3.4.3.3 Steekproeven opgenomen in de selectielijst
Bestanden waaruit periodiek een eenvoudige aselecte steekproef wordt getrokken:

Het tenuitvoerleggen van vrijheidsstraffen en vrijheidsbenemende maatregelen opgelegd
aan volwassenen, het penitentiair dossier (proces 7.37);

Het behandelen van en het beschikken op verzoekschriften om gratie (proces 7.45);

Het behandelen van aanvragen van migranten tot permanent verblijf in Nederland
(afwijzen) (proces 7.54);

Het organiseren van vreemdelingenbewaring en het vertrek van migranten uit Nederland
(proces 7.56).
De tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen en vrijheidsbenemende maatregelen opgelegd
aan volwassenen - penitentiair dossier (proces 7.37)
De bewaartermijn van de penitentiaire dossiers van volwassen justitiabelen, die een straf of
maatregel opgelegd hebben gekregen, is V40 na de invrijheidsstelling, met steekproef SA-B3.
Deze penitentiaire dossiers kunnen van belang zijn voor criminologisch en historisch onderzoek na
40 jaar. Ze kunnen onderzoekers inzage geven in de gevangenispopulatie, zeker in combinatie met
de inschrijfregisters. Dit kan van belang zijn voor bijvoorbeeld gedragswetenschappelijk onderzoek.
Met de steekproef wordt beoogd om per jaar op landelijk niveau een representatief beeld van de
gedetineerdenpopulatie te bewaren. Bij het trekken van de steekproef wordt geen onderscheid
gemaakt per regio, per inrichting of naar strafmaat. De jaarlijkse instroom van justitiabelen is
ongeveer 37.000.
De steekproef wordt toegepast op de penitentiaire dossiers die vanaf 2008 digitaal worden
gearchiveerd. Dit betreft een homogene serie van een voldoende grote omvang, waaruit jaarlijks
een aselecte steekproef wordt getrokken. De steekproef zal in het jaar voordat de dossiers voor
vernietiging in aanmerking komen (veertig jaar na het einde van de detentie) worden uitgevoerd.
Het behandelen van en het beschikken op verzoekschriften om gratie (proces 7.45)
Het gaat bij gratieverlening om toepassing van een discretionaire bevoegdheid van de minister van
JenV. Bij collectieve gratieverlening en gratieverlening aan levenslang gestraften geldt dat deze
dossiers permanent worden bewaard. Van de overige dossiers over gratieverlening wordt, vanuit
het belang van historisch en wetenschappelijk onderzoek naar toepassing van gratiebeleid per tien
jaar een aselecte steekproef bewaard.
Het behandelen van aanvragen van migranten tot permanent verblijf in Nederland met
afwijzing tot gevolg (proces 7.54)
Migratie is een mondiaal vraagstuk. Wereldwijd zijn er naar schatting 25 miljoen vluchtelingen.
Mensen hebben volgens het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en het VNVluchtelingenverdrag het recht om asiel aan te vragen in Europa. Door het Verdrag van Dublin ligt
de verantwoordelijkheid bij het land waar de vluchteling aankomt. Het Europese
vluchtelingenbeleid kan in de (Nederlandse) publieke opinie en politiek gevoelig liggen.
Zorgvuldigheid is dus heel belangrijk. Het is denkbaar dat de Europese Unie op termijn wil
onderzoeken hoe lidstaten zijn omgegaan met mensenrechten en het mensenrechtenbeleid hebben
uitgevoerd.
De dossiers van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) die zijn gevormd naar aanleiding van
het afwijzen van aanvragen van migranten tot permanent verblijf in Nederland zijn een bron van
informatie voor wetenschappelijk onderzoek, met name vanuit historisch en sociologisch
perspectief. Uit de jaarverslagen van de IND over 2017 en 2018 blijkt dat de IND ongeveer 30.000

44

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

asielaanvragen per jaar behandelt, waarvan in 2017 ongeveer de helft (54%) werd afgewezen. De
steekproef zal jaarlijks worden getrokken op basis van het vreemdelingennummer en de
vertrekdatum uit de BVV.
Het organiseren van vreemdelingenbewaring en het vertrek van migranten uit Nederland
(proces 7.56)
Dit proces volgt op proces 7.54 en wordt uitgevoerd door de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) en
door de Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V). De vreemdelingenbewaring duurt meestal relatief
kort: het is de bedoeling dat een uitgezette vreemdeling in het land van herkomst een nieuw leven
opbouwt. De vraag is of dat lukt: veel vreemdelingen keren terug. Van de dossiers wordt een
aselecte steekproef bewaard. De steekproef zal jaarlijks worden getrokken op basis van het
vreemdelingennummer en de datum van vertrek uit de BVV.

3.4.3.4 Voorbeelddossiers opgenomen in de selectielijst
Van sommige processen is het van belang om enige achtergrond te bewaren en/of het verloop van
een specifiek (deel)proces te illustreren. Hieruit worden per jaar aselect vijf dossiers als voorbeeld
bewaard. Het is geen doel om uitspraken over de oorspronkelijke populatie te kunnen doen.
daarom is gekozen voor voorbeelddossiers en niet voor een steekproef.
Bestanden waaruit voorbeelddossiers worden bewaard:

Het behandelen van overige informatieverzoeken (proces 6.3);

Het indienen van een verzoek tot uitlevering of overlevering, of het beslissen over een
ingediend verzoek tot uitlevering of overlevering (proces 7.46);

Het overnemen of overdragen van de tenuitvoerlegging van strafrechtelijke beslissingen
van en naar het buitenland (proces 7.50);

Het uitbrengen van onafhankelijk advies over individuele casuïstiek op de beleidsterreinen
van Justitie en Veiligheid (proces 12.5);

Het op aanvraag beschikken op een verzoek om een (aanvullende) uitkering uit het
Schadefonds Geweldsmisdrijven (proces 12.6) en Het behandelen van bezwaar- en
beroepschriften naar aanleiding van een door het Schadefonds Geweldsmisdrijven
vastgestelde beschikking (proces 12.7);

Het ten uitvoer leggen van vrijheidsstraffen en vrijheidsbenemende maatregelen opgelegd
aan volwassenen (proces 7.37).
Het behandelen van overige informatieverzoeken (proces 6.3)
Met burgervragen (informatieverzoeken) wordt vaak een verzoek gedaan om een toelichting op
het beleid, wordt een mening gegeven over het beleid of om een beleidswijziging gevraagd. Deze
uitingen zijn immers ook in groten getale te vinden op sociale media en bijvoorbeeld als
ingezonden brieven op opiniepagina's van kranten en tijdschriften (proces 6.2). Per jaar worden
vijf voorbeelddossiers van burgerbrieven bewaard, omdat die enig inzicht geven in de interactie
tussen de burger en de overheid en in hoe beleid in de praktijk uitwerkt.
Het ten uitvoer leggen van vrijheidsstraffen en vrijheidsbenemende maatregelen
opgelegd aan volwassenen (proces 7.37)
In het inrichtingsdossier wordt de overige op de gedetineerde betrekking hebbende informatie, die
niet valt onder het penitentiair dossier, opgenomen. Om te laten zien wat dit dossier in de praktijk
bevat, worden per jaar vijf voorbeelddossiers bewaard.
Het indienen van een verzoek tot uitlevering of overlevering, of het beslissen over een
ingediend verzoek tot uitlevering of overlevering (proces 7.46)
Bij uitlevering gaat het om de overdracht van een persoon naar een andere staat, op verzoek van
die staat. Doel van die uitlevering is dat de verzoekende staat deze persoon strafrechtelijk kan
vervolgen en/of een strafvonnis kan laten ondergaan. Bij overlevering gaat het om uitlevering
tussen lidstaten van de Europese Unie (EU). Om te laten zien hoe dit proces in de praktijk werkt,
worden per jaar vijf voorbeelddossiers bewaard.
Het overnemen of overdragen van de tenuitvoerlegging van strafrechtelijke beslissingen
van en naar het buitenland (proces 7.50)
Bij dit proces gaat het om Nederlanders die in het buitenland zijn veroordeeld tot gevangenisstraf,
waarvoor de Nederlands overheid zich inzet om hen hun straf in Nederland uit te kunnen laten
zitten. Daarnaast gaat het ook om buitenlanders die in Nederland zijn veroordeeld tot
gevangenisstraf en die in hun thuisland uit willen zitten. Om te laten zien hoe dit proces in de
praktijk werkt, worden hiervan vijf voorbeelddossiers per jaar bewaard.
45

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Het uitbrengen van onafhankelijk advies over individuele casuïstiek op de
beleidsterreinen van Justitie en Veiligheid (proces 12.5)
Dit werkproces omvat de advisering over individuele casuïstiek inclusief de bemiddeling en
behandeling van klaagschriften. De uitgebrachte adviezen worden 20 jaar bewaard door de
desbetreffende adviesorganen. De adviezen waar door JenV besluiten over zijn genomen, worden
bewaard door de dienstonderdelen van JenV. Hiervan worden per jaar vijf voorbeelddossiers
bewaard.
Het op aanvraag beschikken op een verzoek om een (aanvullende) uitkering uit het
Schadefonds Geweldsmisdrijven (proces 12.6) en Het behandelen van bezwaar- en
beroepschriften naar aanleiding van een door het Schadefonds Geweldsmisdrijven
vastgestelde beschikking (proces 12.7)
Het Schadefonds Geweldsmisdrijven (SGM) verstrekt eenmalige uitkeringen aan mensen die door
een geweldsmisdrijf ernstig lichamelijk of psychisch letsel hebben opgelopen. Ook verstrekt het
SGM uitkeringen aan nabestaanden van slachtoffers die door een geweldsmisdrijf of door een
schulddelict zijn overleden. Hiervan worden per jaar vijf voorbeelddossiers bewaard. Hiertegen kan
beroep en bezwaar aangetekend worden. Hiervan wordt per jaar één voorbeelddossier bewaard.

3.4.3.5 Archief PI Veenhuizen
Het rapport Archief in bewaring schetst de waarde van het archief van de Penitentiaire Inrichting
Veenhuizen en stelt dat het integraal bewaard zou moeten worden. De PI Veenhuizen heeft een
lange, veelzijdige geschiedenis en kent een bijzonder gevarieerde populatie. De informatie in de
processen die als te vernietigen zijn gewaardeerd, wordt in dit geval bewaard. Het gaat hierbij niet
alleen om informatie over justitiabelen, maar ook om het reilen en zeilen van een penitentiaire
inrichting in de praktijk, waarbij onder meer gegevens worden bijgehouden over het bewaken en
vervoeren van justitiabelen (zoals bezoekerslijsten), de bedrijfsvoering (de bevoorrading van de
inrichting, financiën, personeel en huisvesting), de afdeling arbeid en de geestelijke verzorging.

3.5 Criteria voor het maken van uitzonderingen
In bijzondere gevallen kunnen archiefbescheiden die in de selectielijst staan gewaardeerd als te
vernietigen toch worden aangemerkt als te bewaren, zonder de lijst daarop te moeten aanpassen. 48
De aangehaalde waarderingsmethodiek voorziet in een periodieke hotspotmonitor. Voorwaarde is
dat in de selectielijst de criteria voor het maken van uitzonderingen worden opgenomen. Daarnaast
moeten andere uitzonderingsvoorwaarden, indien van toepassing, worden genoemd.

3.5.1 Hotspots JenV
3.5.1.1 Definitie
De hotspotmonitor JenV is gericht op het periodiek identificeren van gebeurtenissen en kwesties in
de samenleving die zorgen voor een opvallende of intensieve interactie tussen JenV en de
samenleving en/of tussen burgers onderling. Het doel van de monitor is om er voor te zorgen dat
alle relevante archiefbescheiden die betrekking hebben op een hotspot van JenV worden
aangewezen voor blijvende bewaring.

3.5.1.2 Criteria
Een hotspot voldoet aan een of meer van de volgende criteria, die ook zijn beschreven in de
methodiek uit Belangen in balans: er is sprake van een (schokkende) gebeurtenis op de
beleidsterreinen van Justitie en Veiligheid die (1) voor veel maatschappelijke beroering en emotie
zorgen en waarvoor uitzonderlijk veel aandacht bestaat in de media, of die (2) belangrijke
principiële tegenstellingen tussen burgers aan het licht brengt, of (3) aanleiding is voor een
intensief publiek debat over het functioneren van het ministerie van JenV, of er is sprake van (4)
een politieke kwestie waardoor de positie van onze minister of het kabinet ernstig is bedreigd.
De criteria zijn betrekkelijk subjectief; op het moment van signaleren zijn langetermijneffecten niet
altijd te overzien. Daarom betrekt JenV meerdere experts bij het signaleren van hotspots.

48

Op grond van artikel 5, eerste lid, onder e, van het Archiefbesluit 1995.
46

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

3.5.1.3 Proces
De hotspotmonitor JenV bestaat uit het periodiek signaleren, adviseren, besluiten en publiceren
van hotspots. Het proces wordt meegenomen in de bestaande planning- en controlcyclus van het
ministerie. JenV zal jaarlijks een hotspotmonitor uitvoeren en bezien of nieuwe hotspots kunnen
worden geïdentificeerd op basis van de bovengenoemde criteria. Deze zogenaamde longlist wordt
opgesteld onder regie van de Directie Informatievoorziening en Inkoop (DI&I) en in samenwerking
met een informatieadviseur van een organisatieonderdeel waarop een mogelijke hotspot betrekking
heeft. De longlist kan ter advisering worden voorgelegd aan de Commissie advies
informatiehuishouding. De regisseur bij DI&I maakt op basis van de longlist en aan de hand van de
criteria een keuze en levert een onderbouwde lijst op. Deze lijst wordt aan het Nationaal Archief
voorgelegd voor advies. Eventueel kan de adviseur van het Nationaal Archief ook aanschuiven bij
de bespreking in de Commissie. Daarna stelt het SIO de hotspot vast.
Na vaststelling wordt het besluit binnen JenV bekend gemaakt (CIO-Raad, Bestuursraad) en
worden er maatregelen genomen om er voor te zorgen dat de voor een hotspot relevante
archiefbescheiden worden geïdentificeerd en veilig gesteld. De verantwoordelijkheid voor de
bekendmaking ligt bij DI&I en voor de implementatie en uitvoering bij de CIO van het betreffende
organisatieonderdeel.
Het resultaat van de jaarlijkse hotspotmonitor wordt niet telkens vastgelegd in de selectielijst JenV,
maar ten behoeve van de burger wel gepubliceerd op de website van het Nationaal Archief.

3.5.2 Andere uitzonderingen
In de hieronder vermelde gevallen kunnen archiefbescheiden eveneens van vernietiging
uitgezonderd worden:
a. zaken of gebeurtenissen met een voor het eigen werkgebied uniek of bijzonder karakter;
b. personen, die op enig gebied van bijzondere betekenis (geweest) zijn49;
c. dubbelen (kopieën/afschriften) van teloor gegane blijvend te bewaren archiefbescheiden;
d. archiefbescheiden, die bij daadwerkelijke vernietiging de logische samenhang van de te
bewaren archiefbescheiden zouden verstoren;
e. dossiers over panden die om bouwkundige of historische redenen bijzonder zijn.

3.6 Verslag besluitvorming
In december 2020 is de conceptselectielijst ingediend bij het Nationaal Archief met het verzoek om
de selectielijst vast te stellen. Dit concept werd in september 2020 voorgelegd aan een externe
deskundige, in overeenstemming met artikel 3, sub d, van het Archiefbesluit 1995. Van het
daaropvolgend overleg over de selectielijst in de periode december 2019 tot en met december
2020 is een verslag opgesteld (zie bijlage 2).
Vanaf 4 januari 2021 lag de selectielijst gedurende zes weken ter publieke inzage bij de
registratiebalie van de studiezaal en op de website van het Nationaal Archief, hetgeen was
aangekondigd in de Staatscourant. Van (historische) organisaties of individuele burgers is geen
commentaar ontvangen.
Daarop werd de selectielijst op 10 maart 2021 door de algemene rijksarchivaris namens de
minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media en door de minister van Justitie en
Veiligheid vastgesteld. Dit besluit is gepubliceerd in de Staatscourant (Stcrt. nr. 17848, d.d. 12
april 2021).

3.7 Afspraken en vooruitkijken
De voorliggende selectielijst is zoveel mogelijk tijdsonafhankelijk opgesteld en wordt vastgesteld
voor de duur van ten hoogste twintig jaar. Indien noodzakelijk zal de selectielijst in overleg met
het Nationaal Archief op onderdelen bijgewerkt worden op grond van wettelijke wijzigingen,
49

Te denken valt ook aan de criteria voor het selecteren van persoonsdossiers, die zijn opgesteld door de
Commissie nota persoonsdossiers, Persoonsdossiers: een geval apart, nota opgesteld in opdracht van het
Instituut voor Nederlandse Geschiedenis en het Nationaal Archief door de tijdelijke commissie nota
persoonsdossiers (uitgave Nationaal Archief, Den Haag 2006).
47

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

wijziging in taken, spoedeisende bepalingen of vanwege termijnen die op basis van jurisprudentie
of de dagelijkse praktijk knellend blijken te zijn. De selectielijst zal na maximaal vijf jaar worden
geëvalueerd. Het is mogelijk om de evaluatie ter advisering voor te leggen aan de Commissie
advies informatiehuishouding JenV met de vraag of een herziening noodzakelijk is.50

50

Geïnstalleerd door de plaatsvervangend Secretaris-Generaal van JenV op 17 oktober 2019, instellingsbesluit
19 mei 2020, Staatscourant 2020, 26822.
48

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Deel II: Categorieën van te bewaren en vernietigen
archiefbescheiden
Cluster 1: Besturingsfuncties
Cluster 1

Besturingsfuncties

Toelichting

Besturingsfuncties betreft een cluster van bedrijfsfuncties gericht op sturing
en beheersing van de Rijksdienst in termen van effecten (doelstellingen),
resultaten (producten), activiteiten en middelen/budgetten. Besturing omvat
zowel het formuleren van doelen als het beheersen (bewaken dat de doelen
worden gehaald en daar waar nodig nemen van maatregelen). Het betreft de
sturing en de beheersing van primaire en ondersteunende bedrijfsprocessen.
We onderscheiden drie typen van besturing:
 politieke besturingsfuncties
De politieke functies formuleren de maatschappelijke doelstellingen die met
beleid en uitvoering bereikt moeten worden, bewaken de realisatie daarvan en
sturen waar nodig bij. Het gaat hier vooral om effectsturing en -beheersing.
 Bedrijfsvoering
De Algemene Rekenkamer definieert dit als de interne sturing en beheersing
van bedrijfsprocessen binnen een organisatie om de beleidsdoelstellingen te
kunnen realiseren. Het betreft derhalve de sturing en beheersing van de
processen binnen de organisaties van de Rijksdienst.
 Externe verantwoording en toezicht
De aansturing en beheersing van agentschappen, rechtspersonen met een
wettelijke taak (RWT) en Zelfstandige bestuursorganen (ZBO) en/of de
sturing en beheersing van lagere overheden (door middel van zogenaamd
(inter)bestuurlijk toezicht).

Categorie 1
Organisatie en management:
Het maken en uitvoeren van afspraken betreffende de inrichting en besturing van de organisatie
Binnen het bereik van deze categorie valt alle documentaire neerslag met betrekking tot de
inrichting van de organisatie zoals het instellen van dienstonderdelen. Voorbeelden van overige
documentaire neerslag zijn: jaarplannen, managementcontracten, directieplannen,
samenwerkingsovereenkomsten, het afleggen van verantwoording over geleverde ondersteuning
aan de organisatie (rapportages)
Organisatie en reorganisatie
Volgnummer

1.1

Werkproces

Het inrichten van de organisatie

Grondslag

GWR 2.0, proces 1.1

Product(en)

Instellings- en opheffingsbesluiten, organisatie- en formatierapporten,
mandaatregelingen
SA-B1

Waardering
Toelichting

Onder deze categorie valt alle informatie met betrekking tot de inrichting van
de organisatie op hoofdlijnen, zoals bijvoorbeeld het instellen van
dienstonderdelen, raden en commissies. Zie ook proces 1.7 onder
Benoemingen. Reorganisaties in dit kader vallen ook onder dit werkproces.
Management

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering

1.2
Het sturen van de organisatie op bestuurlijk niveau
GWR 2.0, proces 1.3
Agenda’s, notulen, verslagen
SA-B1
49

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Onder dit werkproces valt de besluitvorming op centraal niveau, door onder
meer de (plaatsvervangend)Secretaris Generaal en de Directoraten Generaal.
Overleggremia zijn:
de Ministerstaf;
het Stafoverleg;
de brede Bestuursraad;
de Bestuursraad;
de Chief Information Officers Raad (CIO Raad) Justitie en Veiligheid;
de Strategische Bedrijfsvoeringsraad (SBR);
het Directeurenoverleg Personeel (DOP);
de voorportalen van deze overleggremia vanwege de mogelijkheid tot
reconstructie van de besluitvorming;
Overleggen met de ondernemingsraden
Besluitvormende organen in tijden van crises zijn:
Het Nationaal Kernteam Crisiscommunicatie (NKC);
Interdepartementale Afstemmingsoverleg (IAO);
de Interdepartementale Commissie Crisisbeheersing (ICCb) en
de Ministeriële Commissie Crisisbesluitvorming (MCCb)
1.3
Het voeren van overleg op keten- en hoofddirectieniveau
GWR 2.0, proces 1.3
Agenda’s, notulen en verslagen
SA-B1
Informatie uit dit proces wordt blijvend bewaard, omdat de overleggen
beschouwd kunnen worden als informatieknooppunten.
Overleggremia zijn onder meer:
Overleggen binnen de strafrechtsketen, executieketen,
jeugdbeschermingsketen, migratieketen en binnen het domein veiligheid
(JenV voert secretariaat);
Het College van Procureurs Generaal bij het Openbaar Ministerie;
de hoofddirecties van de baten-lasten agentschappen en diensten;
de overleggen door de topstructuur van onderdelen ressorterend onder
het Openbaar Ministerie, de baten-lasten agentschappen en diensten
(bijvoorbeeld directieoverleggen binnen penitentiaire inrichtingen of
besluitvorming door de arrondissementsparketten);
de voorportalen van deze overleggremia vanwege de mogelijkheid tot
reconstructie van de besluitvorming;
Overleggen met de ondernemingsraden.
1.4
Het voeren van overig overleg (keten-, directie- en afdelingsniveau)
GWR 2.0, proces 1.4
Agenda’s, notulen en verslagen
V10
Het gaat in dit proces over alle andere overleggen dan beschreven in de
processen 1.2 en 1.3, zoals ketenoverleggen waar JenV niet het secretariaat
voert en overleggen door directies/afdelingen. Een voorbeeld van een
dergelijk ketenoverleg is het Driehoeksoverleg tussen politie, Openbaar
Ministerie en gemeenten. Hier voert de politie het secretariaat en deze
informatie wordt daar gewaardeerd als blijvend te bewaren.
Ondernemingsraad

Volgnummer

1.5

Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering

Het voeren van overleg van de ondernemingsraad met de bestuurder
Wet op de ondernemingsraden
Agenda’s, notulen, verslagen, adviesaanvragen, instemmingsaanvragen
V10

50

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Het betreft alle ondernemingsraden (bijvoorbeeld de Departementale
Ondernemingsraad (DOR), Gemeenschappelijke Ondernemingsraad (GOR),
Centrale Ondernemingsraad (COR) en lokale ondernemingsraden. Het
bewaarniveau van de informatie uit deze overleggen vindt plaats bij de
bestuurder (zie werkprocessen 1.2 en 1.3).
1.6
Het houden van verkiezingen voor de samenstelling van de
ondernemingsraden
Wet op de ondernemingsraden
stembiljetten, uitnodigingen, kandidatenlijsten
V5
De verkiezingen voor de ondernemingsraad zijn standaard om de drie jaar,
maar de ondernemingsraad kan in zijn reglement bepalen dat (een deel van)
de leden om de twee of vier jaar aftreden (art. 12 Wor).
1.7
Het opstellen van een reglement en ondernemingsovereenkomst voor
de ondernemingsraad
Wet op de ondernemingsraden
Reglement, ondernemingsovereenkomst
V10 na intrekking
De ondernemingsraad regelt zijn eigen werkwijze en legt die vast in een
reglement (art. 14 Wor).
Benoemingen

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

1.8
Het leveren van een bijdrage aan benoemingen van ambtenaren op
functies die zijn aangewezen voor leden van de Algemene
Bestuursdienst (ABD)
GWR 2.0, proces 1.2
Voordracht, advies
V7 na advies
Dit werkproces heeft betrekking op benoemingen via de Algemene
Bestuursdienst en gedaan door de minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties. Alle overige processen vallen onder het BSD Mens-enWerk.
1.9
Het benoemen, schorsen of ontslaan van voorzitters, secretarissen,
leden en ambtelijke adviseurs van formeel ingestelde adviesorganen,
stuurgroepen en ondernemingsraden
GWR 2.0, proces 1.2
Besluiten
V7 na vervallen benoeming, schorsing of ontslag
Het betreft hier organen die niet zijn opgenomen in het organisatiebesluit
JenV, bijvoorbeeld de commissie Visser (tbs-commissie). Benoemingen van
functionarissen voor organisatieonderdelen binnen de reikwijdte van het
organisatiebesluit vallen onder het BSD Mens-en-Werk.
Jaarplannen en jaarverslagen

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

1.10
Het opstellen van jaarplannen en jaarverslagen op bestuurlijk niveau
GWR 2.0, proces 2.1
Jaarplannen, jaarverslagen, onderzoeksprogrammering
SA-B4
Dit betreft de jaarplannen en -verslagen op het centrale niveau van een
organisatieonderdeel: (p)SG-cluster, DG-cluster, diensten, agentschappen,
penitentiaire inrichtingen, (Rijks) justitiële jeugdinrichtingen, de (voormalig)
Rijksklinieken tbs-gestelden en de onderdelen van het Openbaar Ministerie.
Onder dit werkproces valt ook de onderzoeksprogrammering zoals deze van

51

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

het WODC.
1.11
Het opstellen van jaarplannen en jaarverslagen op directie- en
afdelingsniveau
GWR 2.0, proces 4.1
Jaarplannen, jaarverslagen
V7
De informatie uit de jaarplannen en -verslagen van de dienstonderdelen
komen terug in de jaarplannen en -verslagen op bestuurlijk niveau (zie
proces 1.10).
Planning en control

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

1.12
Het beheersen van de organisatie
GWR 2.0, proces 1.5
Inkoopplannen, wervingsplannen, bestedingsplannen, voortgangsrapportages
V7
Het gaat hier om onder andere de planning- en controlcyclus en werkgroepen
over inrichting van JenV. Het besturen van de organisatie onder meer door de
inzet van managementinstrumenten en het houden van hierop gericht
overleg.

Categorie 2
Het (mede) opstellen van de rijksbegroting en de ramingen voor de volgende jaren.
Begroting
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)

Waardering
Toelichting

2.1
Het leveren van een bijdrage aan de Rijksbegroting, evenals de
ramingen voor de vier op het betrokken jaar volgende jaren
GWR 2.0, proces 4.1
Rijksbegrotingen, begrotingsstukken, voorjaars- en najaarsnota’s, memories
van toelichting, wetsontwerpen, meerjarenramingen jaarrekeningen (inclusief
accountantsverklaringen), financiële jaarverslagen Rijk (FJR), interne
jaarrekeningen en financiële jaarverslagen.
V20 bij mutaties met betrekking tot de Rijksbegroting
V7 voor overige informatie
Dit proces omvat de JenV bijdrage aan het voorbereiden van de
Rijksbegroting in het daarvoor gebruikte financiële systeem IBOS, mede door
het voeren van intern overleg en overleg met het Ministerie van Financiën. De
IBOS-mutaties geven de verschuivingen weer in de meerjarige budgettaire
reeksen van de departementen en welke kosten- en uitgavencomponenten
hieraan ten grondslag liggen. De definitieve producten van de
begrotingscyclus inclusief de start-, ijk- en verantwoordingsdocumenten
worden door het Ministerie van Financiën bewaard.

Categorie 3
De aansturing van agentschappen, rechtspersonen met een wettelijke taak (RWT) en Zelfstandige
bestuursorganen (ZBO) en/of de sturing en beheersing van lagere overheden
Bestuursdwang
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

3.1
Het uitoefenen van bestuursdwang
GWR 2.0, proces 6.1
Besluiten
SA-B3
Het (mede) beslissen tot het staken van werkzaamheden, sluiten van
inrichtingen/instellingen of het nemen van andere bestuurlijke maatregelen.
Voor informatie over de beheersing van deze organen, zie categorie 1.
52

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Cluster 2: Primaire bedrijfsfuncties
Cluster 2
Toelichting

Primaire bedrijfsfuncties (beleid en uitvoering)
Hieronder worden zowel de primaire beleidsfuncties verstaan als de
uitvoeringsfuncties.
Beleidsfuncties
Onder beleidsfuncties vallen de werkprocessen met betrekking tot
beleidsvorming, beleidsimplementatie, beleidsevaluatie, de ontwikkeling van
wet- en regelgeving en externe voorlichtingsfuncties.
Uitvoeringsfuncties
Onder uitvoeringsfuncties wordt verstaan:
- de dienstverleningsfuncties van de overheid die gericht zijn op burgers,
bedrijven en instellingen en
- de handhavingsfuncties (of uitvoerend toezicht) die gericht zijn op het
naleven van beleid.
Dienstverleningsfuncties
Veel beleid wordt door de Rijksdienst uitgevoerd voor burgers, bedrijven en
lagere overheden. Het uitvoeren van beleid als maatschappelijke
dienstverlening, voor zover dit een verantwoordelijkheid is van de Rijksdienst,
betreft onder andere:
- Onderhoud publieke infrastructuren;
- Rechtstoepassing zoals het verlenen van vergunningen en heffen en innen
van belastingen;
- Het voeren van basisregistraties.
Handhavingsfuncties
Denk aan inspecties, strafrechtelijke handhaving of handhaven van
(inter)nationale vrede en veiligheid. De handhavingsfuncties zijn in eerste
instantie gerangschikt naar het soort recht dat wordt gehandhaafd. Omwille
van functiescheiding is onderscheid gemaakt naar:
1. Toezicht en bestuursrechtelijke handhaving betreft:
o beoordeling of handelingen van burgers en bedrijven in lijn
zijn met wet- en regelgeving;
o bepalen interventie bij afwijkingen en
o het ten uitvoer brengen van de eventuele interventie of
sanctie.
2. Civiel recht betreft geschillen tussen burgers en bedrijven onderling.
Alleen als partijen er niet uitkomen vervult de Rijksdienst een rol in de
vorm van civielrechtelijk rechtspraak.
3. Strafrechtelijk handhaving is een vorm waarin de Rijksdienst een
prominente rol heeft. Daarbij worden er diverse rollen in de
handhaving onderscheiden, waartussen ook weer sprake is van
functiescheidingen. In de opsporing en vervolging spelen politie en
Openbaar Ministerie een belangrijke rol. In de berechting heeft de
zittende macht een dominante rol. Ten slotte heeft de Dienst Justitiële
Inrichtingen en het Centraal Justitieel Incasso Bureau een belangrijke
rol bij de tenuitvoerlegging van sancties.
4. (Inter)Nationaal recht gericht op vrede en veiligheid betreft een
bijdrage waarbij Defensie een dominante rol vervult. Het gaat hier om
het beschermen van het grondgebied, het uitvoeren van militaire
operaties (oorlog- en vredesmissies) en de civiele overheidstaak
'handhaven van openbare orde en veiligheid'. Hieronder vallen veel
taken van de koninklijke marechaussee en politie.

53

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Categorie 4
Beleid: Het maken, verantwoorden en uitdragen van beleid. Voorbeelden van de documentaire
neerslag van de processen die hieronder vallen zijn: beleidsnotities, -nota’s, verkenningen,
rapporten, adviezen, strategieplannen, meerjarenprogramma’s, visiedocumenten,
rekenkameronderzoeken en jaarverslagen (op het gebied van beleid).
Primair beleid
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)

Waardering
Toelichting

4.1
Het maken, verantwoorden en uitdragen van het primaire beleid
GWR 2.0, proces 2.1
Beleidsadviezen, beleidsnota's, strategische meerjarenplannen, aanwijzingen
voor woordvoering, toespraken, (beleids-)evaluatierapporten, antwoorden op
Kamervragen, medewerking aan onderzoek Algemene Rekenkamer, moties,
toezeggingen, verzoeken van Kamercommissies, parlementaire enquêtes
SA-B3
Het gaat over het beleid waar het organisatieonderdeel voor is ingesteld.
- Het voeren van overleg met betrokken actoren
- Het adviseren van de ambtelijke en politieke leiding
- Het ontwikkelen, evalueren en (internationaal) uitdragen van beleid
- Het gereedmaken van beleid voor implementatie
- Het beantwoorden van vragen van het (Europese) Parlement
- Het organiseren van (internationale) congressen, conferenties, symposia,
burgerpanels en burgerenquêtes betreffende het beleid. Bij congressen,
conferenties e.d. geldt: de organisatie die organiseert bewaart.
- Het (beleidsmatig en financieel) afleggen van verantwoording aan de
politiek over gevoerd beleid. Hieronder vallen parlementaire enquêtes
- Het voorbereiden van een standpunt ter inbrenging in de Ministerraad,
onderraden, Staten-Generaal en/of (inter)nationale gremia
Ondersteunend beleid

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)

Waardering
Toelichting

4.2
Het opstellen en verantwoorden van het beleid op het gebied van
ondersteuning (PIOFACH) van JenV
GWR 2.0, proces 2.2
Beleidsadviezen, beleidsnota's, strategische meerjarenplannen, (beleids-)
evaluatierapporten, medewerking aan onderzoek Algemene Rekenkamer,
moties, procedures, handleidingen, voorschriften
V10
PIOFACH (Personeel, Informatievoorziening, Organisatie, Financiën,
Automatisering, Communicatie en Huisvesting) zijn ondersteunende functies
die het primaire proces mogelijk maken, maar geen doel op zich zijn.
Beleidsadvisering buiten JenV

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

4.3
Het adviseren van andere organisaties over (uitvoering van) beleid
GWR 2.0, proces 2.3
Beleidsadviezen
V20
Het gaat hierbij om adviezen van JenV aan andere (overheids)organisaties,
waarbij het andere orgaan de regie heeft en beleidsverantwoordelijk is. Dat
kan in de vorm het leveren van schriftelijke input of deelname aan overleg
over beleidsonderwerpen. JenV kan bijvoorbeeld het ministerie van BZK
adviseren over een nieuwe visie op de woningmarkt, die invloed kan hebben
op het verkrijgen van woningen voor ex-gedetineerden. BZK is dossierhouder
en bewaart het complete dossier, inclusief het advies van JenV.

54

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Categorie 5
Deze categorie omvat processen met betrekking tot (Nederlandse en Europese) wet- en
regelgeving, verdragen en internationale overeenkomsten. De documentaire neerslag in deze
categorie omvat onder meer: wetsontwerpen, wetten, Algemene Maatregelen van Bestuur,
Koninklijke Besluiten, verdragen en andere internationale overeenkomsten.
Maken en evalueren wet- en regelgeving
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

5.1
Het maken en het evalueren van wet- en regelgeving
GWR 2.0, proces 3.1
Wet(sontwerp), Algemene Maatregel van Bestuur, Koninklijk Besluit, verdrag
SA-B3
Alle informatie over het voorbereiden, toetsen, evalueren, wijzigen en
intrekken van wet- en regelgeving.
Advisering wet- en regelgeving

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

5.2
Het adviseren over wet- en regelgeving aan andere departementen
GWR 2.0, proces 3.2
Adviezen
V10
Dit proces geldt wanneer JenV niet de (mede-)opsteller is van wet- en
regelgeving. Ontvangt JenV adviezen over wet- en regelgeving die zij zelf
opstelt, dan worden deze blijvend bewaard (zie proces 5.1).
Uitvoeringsbepalingen wet- en regelgeving

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

5.3
Het opstellen van nadere bepalingen en/of (tijdelijke) regelingen
voor de uitvoering van wet- en regelgeving
GWR 2.0, proces 5.3
Aanwijzingen, circulaires, richtlijnen
SA-B3
In voorkomende gevallen worden convenanten gesloten met derden over de
uitvoering van wet- en regelgeving. Deze vallen onder werkproces 5.4.
5.4
Het opstellen en afsluiten van convenanten met derde partijen voor
de uitvoering van wet- en regelgeving
Algemene wet bestuursrecht
Convenanten
V10 na vervallen
In voorkomende gevallen worden ook convenanten gesloten met derden over
de uitvoering van wet- en regelgeving.
5.5
Het vaststellen van formulieren en tarieven voor de uitvoering van
wet- en regelgeving
Algemene wet bestuursrecht
Formulieren, tarieven
V5 na vervallen
In wetten kan voor een bepaalde dienst van de overheid een bijdrage van een
burger worden gevraagd. Daarvoor wordt jaarlijks een tarief vastgesteld. Dit
tarief wordt niet opgenomen in de wetgeving. Ook kan in een wet de invulling
van een formulier worden genoemd, zoals voor het aanvragen van een
schadevergoeding. Dit formulier zelf is niet opgenomen in de wet.

55

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Categorie 6: externe communicatie
Het geven van voorlichting en verstrekken van informatie aan pers, burgers, bedrijven, instellingen
en andere overheden

Publieksvoorlichting
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

6.1
Het verstrekken van informatie aan burgers, bedrijven, instellingen
en andere overheden
GWR 2.0, proces 5.1
Openbare websites, persberichten, publicaties, tv campagnes, uitingen op
sociale media en Rijksoverheid.nl
SA-B3 eindproducten
V5 overige neerslag
Zie voor het uitdragen van het beleid d.m.v. toespraken: proces 4.1 Primair
beleid
Informatieverzoeken

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

6.2
Het afhandelen van informatieverzoeken in het kader van de Wet
Openbaarheid van Bestuur (WOB)
GWR 2.0, proces 5.2
WOB-verzoeken, antwoordbrieven
SA-B3
WOB verzoeken worden blijvend bewaard vanwege de media-aandacht en het
belang van een transparante overheid.
6.3
Het behandelen van overige informatieverzoeken
GWR 2.0, proces 5.2
Correspondentie
V5 met vijf voorbeelddossiers per jaar SA-B3
Onder de term ‘informatieverzoek' wordt verstaan: elk schriftelijk stuk dat
een overheidsinstantie van een burger ontvangt. Het medium (fysieke brief,
e-mail) is hierbij niet relevant. Ook het begrip burger is breed. Het gaat om
individuele burgers, maar ook om niet-natuurlijke personen zoals groepen
burgers en organisaties/instellingen. Hieronder vallen ook
informatieverzoeken in JenV archieven door onderzoekers in het kader van
(wetenschappelijk) onderzoek en publicatie. Informatieverzoeken van
betrokkenen over de afhandeling van hun zaak vallen niet onder dit proces,
maar onder het werkproces waar de desbetreffende zaak onder valt.
Klachten Nationale Ombudsman

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

6.4
Het behandelen van klachten van de Nationale Ombudsman
GWR 2.0, proces 5.2
Klachten van de Nationale Ombudsman, antwoordbrieven
V5
Informatie wordt bewaard bij de Nationale Ombudsman.

56

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Categorie 7: Handhaving
In deze categorie vallen de handhavingstaken van JenV, met name de processen in de
strafrechtketen (opsporing, vervolging en tenuitvoerlegging), de migratieketen en het
veiligheidsdomein.
Opsporing, straf- en rechtsvordering en civielrechtelijke taken
Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Product(en)

Waardering

7.1
Het leiden van een opsporingsonderzoek waarbij niet tot vervolging
wordt overgegaan
Wet Rechterlijke Organisatie; Wetboek van Strafrecht; Wetboek van
Strafvordering; art.4 en art.6 Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens; Wet
Politiegegevens; Aanwijzing opsporingsbevoegdheden; Besluit bewaren en
vernietigen niet gevoegde stukken
Opdrachtformulier tot inzetten BOB-middelen (Bijzondere
opsporingsbevoegdheid) en/of DNA-afname (DNA O); Besluit tot vernietiging
resultaten BOB-inzet (incl. proces-verbaal van vernietiging); Besluit tot langer
bewaren voor (andere) strafzaak; dossier Tijdelijke Registraties (TR) van
verdachten en/of gepleegde strafbare feiten zonder parketnummer
Bij een duidelijk vastgestelde overtreding of misdrijf zonder dat het leidt tot
strafvordering door het OM
misdrijven:
- V direct na het vervallen van het recht tot strafvordering door verjaring;
- V6 bij een maximale boete, vervangende hechtenis of gevangenisstraf van
maximaal 3 jaar;
- V12 bij een maximale straf van 3 tot 8 jaar;
- V20 bij een maximale straf van 8 tot 12 jaar;
- V80 bij een maximale straf van 12 of meer jaar;
- V80 bij een maximale straf van 8 of meer jaar voor zedenmisdrijven tegen
kinderen.
overtredingen:
V direct na het vervallen van het recht tot strafvordering door verjaring;
V3

Toelichting

Bijzondere Opsporingsbevoegdheid (BOB);
V2 maanden BOB-onderzoeksresultaten met notificeren.
Het Openbaar Ministerie (OM) is de enige instantie in Nederland die verdachten
voor de strafrechter kan brengen. Het OM zorgt ervoor dat strafbare feiten
worden opgespoord en vervolgd. Daarvoor wordt samengewerkt met politie en
andere opsporingsdiensten. Als de politie ergens een misdrijf constateert, gaat
het OM over tot vervolging en neemt de verdere leiding van het onderzoek
over. De officier van justitie (OvJ) leidt het opsporingsonderzoek. Leiding geven
houdt in o.a. aansturing, opdrachten geven aan politie en andere
opsporingsinstanties en overleg voeren met het team.
TR-zaken zijn ingestelde onderzoeken die (nog) geen strafzaak zijn geworden.
Inzet van BOB-middelen en/of DNA-afname is vaak onderdeel van een TRonderzoek. TR-onderzoeken hebben nooit een parketnummer. Als een zaak een
parketnummer krijgt, begint het proces van vervolging (zie proces 7.2). Het
betreft in dit proces dus altijd onderzoeken waarbij uiteindelijk niet tot
vervolging is over gegaan.
De OvJ is opdrachtgever voor BOB-inzet en DNA-afname. Deze opdrachten
worden door een andere instantie uitgevoerd, meestal door de politie. De
resultaten van bijvoorbeeld een DNA-afname, het DNA-profiel, liggen bij het
NFI. Het OM heeft de documentaire neerslag van het geven van de opdracht.
57

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Bijzondere Opsporingsbevoegdheid (BOB) omvat bijvoorbeeld het aftappen van
telefoons, een verdachte schaduwen, hacken, infiltreren en pseudo-aankopen
door de politie. In de Wet BOB ligt vastgelegd dat de OvJ binnen twee
maanden na inzet van de BOB-middelen moet besluiten wat er met de
resultaten van het onderzoek (bijv. verslag van een afgeluisterd
telefoongesprek) gebeurt.
Als de resultaten van de ingezette BOB-middelen leiden tot een strafzaak
worden deze gebruikt als bewijsmateriaal in de betreffende strafzaak. De
documentaire neerslag van deze resultaten wordt dan gearchiveerd in het
strafdossier van de rechtbank.
Indien de resultaten niet direct leiden tot een strafzaak, moeten deze na twee
maanden vernietigd worden en de persoon die is afgeluisterd genotificeerd.
Van deze vernietiging moet proces verbaal worden opgemaakt door de OvJ.

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Product(en)
Waardering

De Aanwijzing opsporingsbevoegdheden stelt dat ‘De gegevens die zijn
verkregen door de toepassing van de in art. 126cc lid 1 Sv omschreven
opsporingsbevoegdheden ook kunnen worden bewaard en gebruikt in een
ander strafrechtelijk onderzoek. Deze gegevens kunnen echter niet worden
bewaard voor een – nog niet te concretiseren – toekomstig strafrechtelijk
onderzoek ‘, dat de gegevens ‘mogen worden gebruikt in een ander
strafrechtelijk onderzoek’ en dat ‘Deze officier van justitie zal er dan ook voor
moeten zorgen dat de gegevens worden vernietigd in het geval dit
strafrechtelijke onderzoek is geëindigd’.
7.2
Het vervolgen van een of meerdere verdachten in strafzaken
Wet Rechterlijke Organisatie, Wetboek van Strafrecht, art 149a en 149b
Wetboek van Strafvordering, Besluit processtukken in strafzaken, art 4 en 6,
39d Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens, Wet OM-afdoening, Besluit OMafdoening
Procesdossier OM inclusief onderzoeksresultaten (met parketnummer) met
eindbeslissing (sepot, transactie, strafbeschikking of afschrift vonnis rechtbank)
Bij misdrijven met opgelegde straf:
V20 bij veroordeelden met een maximale straf van minder dan 6 jaar of
V12 jaar na diens overlijden. Bij recidive wordt de termijn met 20 jaar
verlengd indien tegen de betrokkene een einduitspraak in verband met een
ander misdrijf is gedaan. In dat geval worden de strafvorderlijke gegevens
vernietigd 20 jaar nadat het vonnis is uitgesproken;
V30 bij veroordeelden met een maximale straf van 6 jaar of meer, of V20
jaar na diens overlijden. Bij recidive wordt de termijn met 30 jaar verlengd
indien tegen de betrokkene een einduitspraak in verband met een ander
misdrijf is gedaan. In dat geval worden de strafvorderlijke gegevens
vernietigd 30 jaar nadat het vonnis is uitgesproken;
V50 bij veroordeelden met een maximale straf van meer dan 20 jaar, of
V20 na diens overlijden. Bij recidive wordt de termijn met 30 jaar verlengd
indien tegen de betrokkene een einduitspraak in verband met een ander
misdrijf is gedaan. In dat geval worden de strafvorderlijke gegevens
vernietigd 30 jaar nadat het vonnis is uitgesproken;
V80 bij veroordeelden met een maximale straf van meer dan 40 jaar, of
een zedenmisdrijf (art. 240b t/m 250 Sr),of V20 na diens overlijden.
Bovenstaande bewaartermijnen starten na de eindbeslissing van de rechter of
het OM.
Bij overtredingen met opgelegde straf:
V2 na overlijden;
V5 na eindbeslissing;
V10 na eindbeslissing, met daarbij een vrijheidsstraf of een taakstraf.

58

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Toelichting

Als het opsporingsonderzoek zoals beschreven in werkproces 7.1 leidt tot
vervolging wordt de informatie uit dit proces opgenomen in systeem GPS
(voorheen COMPAS), inclusief toewijzing strafrechtketennummer (zie proces
7.14) . Dit werkproces resulteert in een afdoening door het OM in de vorm van
een sepot of transactie, of een vonnis van de rechtbank. Ook het vervolgen van
verdachten in zaken van Hoger Beroep/bij het Gerechtshof vallen hieronder.
Daarnaast omvat dit werkproces zaken om een strafzaak heen, zoals
correspondentie met advocaten en het leggen van beslag op goederen en geld,
tijdens de vervolging of na een vonnis.

Volgnummer
Werkproces

7.3
Het tijdelijk voorzien van een andere identiteit aan een
opsporingsambtenaar of een burger in het kader van opsporing van
strafbare feiten
Art. 44 lid 1 Politiewet 2012
Besluit, correspondentie
V10
De minister kan daarvoor in aanmerking komende bestuursorganen opdragen
de noodzakelijke medewerking te verlenen om door hem aangewezen personen
tijdelijk van een aan te nemen identiteit te voorzien.
7.4
Het toetsen van de haalbaarheid en passendheid van vervolging naar
aanleiding van een klacht over het seponeren van een strafzaak door
de Politie of het Openbaar Ministerie (Klacht Artikel 12 Sv)
Wet Rechterlijke Organisatie; Wetboek van Strafrecht; art. 12 Wetboek van
Strafvordering; Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens
Klaagschrift; beslissing van het Gerechtshof; klacht tegen politiesepot; klacht
tegen de grond van seponeren (klacht sepotcode); advies van de Officier van
Justitie
V10
Indien de politie een zaak seponeert, kunnen slachtoffers en andere
betrokkenen zich daarover beklagen bij de Officier van Justitie (=klacht tegen
politiesepot). Betrokkenen kunnen zich ook beklagen als het OM een zaak
seponeert, dat is een ‘Klacht Artikel 12 Sv.’, die wordt ingediend bij het
Gerechtshof. Dan wordt informatie opgevraagd bij het OM. Het Gerechtshof
beslist vervolgens of het OM de zaak terecht geseponeerd heeft. Een klacht
tegen politiesepot kan leiden tot een artikel 12-klacht.

Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces

Grondslag
Product(en)

Waardering
Toelichting

Het gerechtshof toetst of een vervolging van verdachte haalbaar zou zijn en of
die vervolging opportuun is. Met name de toepassing van het tweede criterium
(toetsing aan het opportuniteitsbeginsel) is soms onduidelijk. Oordeelt het
gerechtshof dat aan beide criteria is voldaan, dan beveelt zij de vervolging.
Het OM is dan verplicht de verdachte te vervolgen.
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

7.5
Het toetsen van de rechtmatigheid van een geweldsaanwending door
militairen
Wet op de rechterlijke organisatie; Wetboek van strafvordering; Wet militaire
strafrechtspraak
After Action Report (AAR), feitenonderzoek (wat evt. leidt tot strafrechtelijk
onderzoek)
V80
Bij een geweldsaanwending door een militair tijdens een missie wordt door de
commandant ter plaatse een After Action Report (AAR) opgesteld. Een kopie
van het AAR gaat naar de Koninklijke marechaussee (Kmar). Het OM heeft een
zelfstandige verantwoordelijkheid ten aanzien van de toetsing van de
rechtmatigheid van de geweldswaanwending. Indien noodzakelijk kan zij een
strafrechtelijk onderzoek gelasten. Indien een strafrechtelijk onderzoek niet in
59

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

de rede ligt, krijgt het dossier de kwalificatie feitenonderzoek. Een grondige
verslaglegging is in beide gevallen van belang met het oog op de artikel 12procedure. Strafrechtelijke onderzoeken en de artikel 12-procedure vallen
onder de werkprocessen, 7.2 (Het vervolgen van een of meerdere verdachten
in strafzaken) en 7.4 (Het toetsen van de haalbaarheid en passendheid van
vervolging naar aanleiding van een klacht over het seponeren van een
strafzaak door de Politie of het Openbaar Ministerie, Klacht Artikel 12 Sv).
In 1991 is de militaire strafrechtspraak geïntegreerd in het commune
strafrechtsbestel en zijn de krijgsraden afgeschaft. Bij de rechtbank en het
gerechtshof in Arnhem zijn militaire kamers gevormd en het
arrondissementsparket Oost-Nederland is belast met de opsporing en
vervolging van strafbare feiten die door militairen zijn gepleegd.
De officieren van justitie hebben geen militaire status. Om de militaire
deskundigheid van het Openbaar Ministerie te waarborgen is bij het
arrondissementsparket Oost-Nederland een bureau verbindingsofficier
krijgsmacht ondergebracht. De militair-juristen die door defensie bij dit bureau
zijn gedetacheerd, verrichten hun werkzaamheden onder verantwoordelijkheid
van de Arnhems hoofdofficier van justitie. De opsporingstaak, ofwel de militaire
politietaak, wordt uitgevoerd door de Koninklijke Marechaussee. De Koninklijke
Marechaussee is een onderdeel van de defensieorganisatie, maar het gezag
over de uitvoering van de militaire politietaak komt toe aan de officier van
justitie.
De militaire kamers – en daardoor ook de officieren van justitie militaire zaken
– zijn bevoegd kennis te nemen van alle strafbare feiten die door militairen zijn
gepleegd. Het maakt daarbij voor de bevoegdheid geen verschil of het
strafbare feit een commuun of militair delict oplevert. Evenmin is van belang of
de strafbare feiten zijn gepleegd tijdens diensttijd of in een militaire omgeving.
Bovendien strekt hun rechtsgebied zich uit over de gehele wereld zodat door de
militaire kamers en de officieren van justitie ook kan worden opgetreden tegen
feiten die in het buitenland (bv. Duitsland, Mali etc.) zijn gepleegd.

Volgnummer
Werkproces

Grondslag

Product(en)

Waardering

De militaire kamer is alleen bevoegd om over Nederlandse militairen te
oordelen en daarbij geldt de eis dat de verdachte op de pleegdatum de status
had van militair. Het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van
Strafvordering zijn overeenkomstig op militairen van toepassing. Aanvullende
strafrechtelijke en strafvorderlijke bepalingen zijn neergelegd in het Wetboek
van Militair Strafrecht en de Wet militaire strafrechtspraak.
7.6
Het indienen van een verzoek tot verlenging van een crisismaatregel of
zorgmachtiging bij de rechter in het kader van verplichte geestelijke
gezondheidszorg
Art. 8, lid 32 Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (Wvggz); Wet
Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen (Wet BOPZ); Wet Zorg
en Dwang; Wet forensische zorg
Gerechtelijke uitspraak, verzoekschrift voor maatregelen (inclusief informatie
over totstandkoming verzoekschrift), informatie over verstrekte justitiële en
strafvorderlijke gegevens, ingekomen informatie, correspondentie. aanvraag
onvrijwillige medische zorg, medische verklaring, bevinding, beslissing
zelfbindingsverklaringen
V20 bij gerechtelijke uitspraak: termijn start na beëindigen maatregel of
machtiging
V5 voor (onderdelen van) verzoekschriften voor maatregelen : termijn start na
beëindigen voorbereiding van verzoek of afwijzen/toekennen van verzoek

60

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

V2 voor correspondentie ter verantwoording en/of informeren van derden:
termijn start na binnenkomen of uitsturen van berichten.
V1 aanvragen voor voorbereiding zorgmachtiging; medische verklaring;
bevindingen geneesheerdirecteur; beslissingen tot beëindigen verplichte zorg:
termijn start na verkrijging van gegevens of nadat OvJ besluit geen
verzoekschrift in te dienen
V1 zelfbindingsverklaring: termijn start na afloop van de verklaring
Toelichting

Dit werkproces geschiedt in een civielrechtelijk kader. Het OM heeft een rol in
de zorg voor ‘personen met verward gedrag’. Deze zorg is geregeld in de Wet
Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (Wvggz) en de Wet Zorg en Dwang
(Wzd), die per 1 januari 2020 de wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische
Ziekenhuizen (Wet BOPZ) hebben vervangen.
De officier van justitie kan de rechter verzoeken een zorgmachtiging te
verlenen om verplichte zorg toe te passen. Er is dan sprake van ernstig nadeel
maar niet van een acute crisissituatie.
Als er wel sprake is van een acute crisissituatie kan de burgemeester een
crisismaatregel voor maximaal 3 dagen afgeven. De burgemeester baseert zijn
besluit op een medische verklaring die de psychiater opstelt. De psychiater kan
hiervoor bij de officier van justitie relevante politie-, justitiële en
strafvorderlijke gegevens opvragen. Ook kan de burgemeester de officier van
justitie vragen om informatie over eerder afgegeven machtigingen voor
verplichte zorg.
De officier van justitie kan de rechter verzoeken de crisismaatregel aansluitend
te verlengen. De verlenging van de crisismaatregel kan maximaal 6 weken
duren.
Bij verdachten en veroordeelden kan sprake zijn van een psychische stoornis.
De officier van justitie kan de strafrechter dan in sommige gevallen verzoeken
om het verlenen van verplichte zorg. Dat staat in de Wet forensische zorg
(Wfz).
De Wet zorg en dwang (Wzd) regelt de rechten bij onvrijwillige zorg of
onvrijwillige opname voor mensen met een verstandelijke beperking of
psychogeriatrische aandoening, bijvoorbeeld dementie. In bepaalde gevallen is
het OM verantwoordelijk voor het voorbereiden en indienen van een aanvraag
voor onvrijwillige zorg bij mensen met een verstandelijke beperking of
psychogeriatrische aandoening.

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Bovenstaande bewaartermijnen zijn voor het OM vastgesteld in de Wvggz. Voor
de dossiers die onder de Wet BOPZ gevormd zijn wordt de maximumtermijn uit
Wvggz gehanteerd (V20).
7.7
Het registreren van zittings- en voortgangsgegevens van strafzaken

Wet Rechterlijke Organisatie; Wetboek van Strafrecht; Wetboek van
Strafvordering; Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens; Wet USB
Geleidelijsten, zittingslijsten, executielijsten, compaslijsten
V5
Dit soort lijsten zijn overzichtslijsten van bijvoorbeeld welke zaken op één dag
op zitting komen. Soms maakt een Officier van Justitie hier aantekeningen op,
die later in de het strafdossier verwerkt worden. Executielijsten: hierop houdt
de administratie bij of van een zaak het executieproces al in gang gezet is en
wat de voortgang daarvan is.

61

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Volgnummer
Werkproces

Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces

Grondslag
Product(en)

Waardering
Toelichting

7.8
Het ontvangen van gerechtelijke stukken uit een civiele procedure
voor mensen zonder bekende woon- of verblijfplaats voor het stuiten
van verjaring van zaken en het opsporen van de betrokkene
Art. 2262 Burgerlijk Wetboek; Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering

Exploten uit civiele procedures
V30 na ontvangst
Het OM ontvangt exploten van civiele zaken als het niet gelukt is deze aan te
bieden aan de persoon waarvoor ze bedoeld zijn. Het OM moet dan controleren
of er nog (andere) adresgegevens van de betreffende persoon bekend zijn, en
kan actie ondernemen om de verjaring van de zaak te stuiten.
De exploten zijn met name van belang om te kunnen bepalen of de zaken goed
zijn betekend en of de verjaring in civiele zaken tijdig is gestuit. De
verjaringstermijn van zakelijke rechtsvorderingen is 30 jaar en voor
persoonlijke rechtsvorderingen maximaal 20 jaar (art. 2262 BW). Met het oog
daarop krijgen de exploten m.b.t. civiele procedures die worden ontvangen bij
het OM een vernietigingstermijn van 30 jaar.
7.9
Het (laten) wijzigen, verbeteren of inschrijven van akten van de
burgerlijke stand (geboorte, huwelijk, overlijden)
Burgerlijk Wetboek, Boek 1, art. 1:19a; 1:19b; 1:23a; 1:24; 1:25; 1:25c;
1:26; 1:53; 1:69-1:70a; 1:80a; 1:205; 1:413; 1:426
Verzoekschrift aan de rechtbank tot het wijzigen of erkennen van akten; bevel
aan gemeenten tot aanpassing akte
V10
Het OM heeft op grond van het Burgerlijk Wetboek, Boek 1 een aantal taken en
bevoegdheden met betrekking tot het wijzigen van akten van de burgerlijke
stand. Hieronder vallen o.a. de laattijdige geboorteaangifte (verbeteren van
een onjuist gespelde naam of andere onvolkomenheid in de aangifte, of een te
laat gedane aangifte), het verbeteren van de akten, naamsveranderingen,
erkennen en inschrijven van buitenlandse akten van de burgerlijke stand,
overlijden van een vermiste persoon erkennen. Ook het stuiten en nietig
verklaren van (voorgenomen) huwelijken, of juist het geven van toestemming
voor versneld trouwen, vallen hieronder.
Informatie over het aanpassen van akten onnatuurlijke dood valt onder
werkproces 7.10.
7.10
Het onderzoeken van de oorzaak van een onnatuurlijke dood en het
geven van toestemming voor het begraven of cremeren na vaststelling
van een onnatuurlijk overlijden
Burgerlijk Wetboek; Wet op de Lijkbezorging
Proces-verbaal opgesteld door de politie (onderzoek oorzaak van overlijden),
met een verklaring van de officier voor goedkeuren voor begraven of cremeren,
schouwverslag, bevel tot aanpassing akte van overlijden
V100
Over onnatuurlijke doden komen vaak nog vragen van nabestaanden, ook als
de dood geen gevolg was van een misdrijf. Onnatuurlijke doodsoorzaken
kunnen het gevolg zijn van bijvoorbeeld een ongeluk, misdrijf/moord/doodslag,
zelfmoord of euthanasie.
Dit werkproces is ook van toepassing op de dossiers van militairen die een
onnatuurlijke dood sterven op missie in het buitenland. Er wordt dan geen After
Action Report opgesteld, maar er wordt intern bij Defensie en bij de Koninklijke
Marechaussee (Kmar) melding gemaakt. De aanwezige explosievenexperts
doen indien mogelijk ter plaatse onderzoek en/of de Kmar voert zo veel als
mogelijk haar politietaken uit en maakt het dossier op. Het OM krijgt deze
62

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

dossiers altijd aangeboden en archiveert deze ook vanwege mogelijke vragen
van nabestaanden.
Volgnummer
Werkproces

Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces

Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces

Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces

Grondslag
Product(en)
Waardering

7.11
Het indienen van een verzoek bij de rechter voor het opleggen of
intrekken van voogdij, ouderlijk gezag, mentorschap, bewindsvoering,
onder curatele (bewindsdossiers)
Burgerlijk Wetboek, Boek 1, art. 1:255, 1:260, 1:265b en 1:265c, 1:267,
1:329, 1:379, 1:409, 1:432, 1:451
Verzoekschrift
V20 na indienen verzoek
Ter bescherming van een minderjarige of een persoon die ‘niet goed voor
zichzelf kan zorgen’ kan het OM de rechter (kinderrechter of kantonrechter)
verzoeken om bijvoorbeeld voogdij of ouderlijk gezag op te leggen, of juist in
te trekken, een minderjarige uit huis te plaatsen, iemand onder curatele,
bewind of mentorschap te stellen.
7.12
Het indienen van een verzoek aan de rechter om een rechtspersoon,
vennootschap of stichting te ontbinden, een bestuurder te vervangen
of de statuten te wijzigen (Insolventiezaken)
Burgerlijk Wetboek, Boek 2, art. 2:19 t/m 2:23, 2:74, 2:185, 2:294, 2:295,
2:298, 2:299, 2:301; Wet controle op rechtspersonen.
Verzoekschrift
V10 na indienen verzoek
Het OM kan de rechter verzoeken om ondernemingen/rechtspersonen te
ontbinden of de statuten te wijzigen indien daar een goede reden voor is, zoals
een faillissement of wanbestuur.
7.13
Het indienen van een verzoek bij de rechter om een executeur,
bewindvoerder of vereffenaar van een erfenis te benoemen of te
ontslaan
Burgerlijk Wetboek, Boek 3 (Erfrecht), art. 3:149, 3:164, 3:203, 3:204, 3:206
Verzoekschrift
V10 na indienen verzoekschrift
Het Openbaar Ministerie kan de rechter verzoeken om:
- De erflast te wijzigen of geheel of gedeeltelijk op te heffen
- Een erfenis executeur te ontslaan
- Een bewindvoerder over een erfenis te ontslaan
- Een vereffenaar van een nalatenschap te benoemen of te ontslaan
Beslissing op verzoekschrift valt onder verantwoordelijkheid van de
rechtbanken.
7.14
Het verifiëren van de identiteit van verdachten of veroordeelden in
strafzaken en het uitgeven van een uniek identificatienummer (SKN
nummer)
Wetboek van strafvordering, art. 4 en 6 Wet Justitiële en strafvorderlijke
gegevens
SKN nummer, identificatiegegevens (persoonsgegevens, aliassen)
Bij misdrijven:
V20 bij veroordeelden tot een straf van minder dan 6 jaar of V12 jaar na
diens overlijden. Bij recidive wordt de termijn met 20 jaar verlengd indien
tegen de betrokkene een einduitspraak in verband met een ander misdrijf
is gedaan. In dat geval worden de justitiële gegevens vernietigd 20 jaar
nadat het vonnis is uitgesproken of de strafbeschikking of transactie
volledig ten uitvoer is gelegd;
V30 bij veroordeelden tot een straf van 6 jaar of meer, of V20 jaar na diens
overlijden. Bij recidive wordt de termijn met 30 jaar verlengd indien tegen
63

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

-

-

Toelichting

de betrokkene een einduitspraak in verband met een ander misdrijf is
gedaan. In dat geval worden de justitiële gegevens vernietigd 30 jaar
nadat het vonnis is uitgesproken of de strafbeschikking of transactie
volledig ten uitvoer is gelegd;
V50 bij veroordeelden tot een straf van meer dan 20 jaar, of V20 na diens
overlijden. Bij recidive wordt de termijn met 30 jaar verlengd indien tegen
de betrokkene een einduitspraak in verband met een ander misdrijf is
gedaan. In dat geval worden de justitiële gegevens vernietigd 30 jaar
nadat het vonnis is uitgesproken of de strafbeschikking of transactie
volledig ten uitvoer is gelegd;
V80 bij veroordeelden tot een straf van meer dan 40 jaar of een
zedenmisdrijf (art. 240b t/m 250 Sr), of V20 na diens overlijden.

Bij overtredingen:
V2 na overlijden;
V5 na verwerking justitiële gegevens of na tenuitvoerlegging van een
strafbeschikking of transactie;
V10 na verwerking justitiële gegevens of na tenuitvoerlegging van een
strafbeschikking of transactie met daarbij een vrijheidsstraf of een
taakstraf, of een geldboete aan een rechtspersoon van de derde categorie
of hoger.
De minister van Justitie en Veiligheid kent aan elke verdachte een
strafrechtsketennummer (SKN) toe en beheert de strafrechtsketendatabank
(SKDB). De wettelijke taken van de minister met betrekking tot het uitgeven
en beheren van het SKN en het beheer van de SKDB worden in mandaat
uitgevoerd door de Justitiële Informatiedienst, afdeling Matching (de Matching
Autoriteit).
Dit betekent dat de uniekheid van een persoon zoveel mogelijk door de
Matching Autoriteit (MA) gegarandeerd zal moeten worden. Hierdoor kunnen de
ketenpartners ervan op aan dat ze betrouwbare en gematchte gegevens
aangeleverd krijgen. Dit bevordert het gebruik door ketenpartners in de
strafrechtsketen van dezelfde unieke persoonsgegevens wat identiteitsfraude
minimaliseert. De ketenpartners zijn de organisaties die betrokken zijn bij de
opsporing, vervolging, berechting en tenuitvoerlegging in het kader van de
strafrechtspleging.
De ketenpartners die in de uitvoering van hun primaire processen contact
hebben met verdachten en veroordeelden (en getuigen) zijn:
- de politie
- de Koninklijke Marechaussee
- de vier bijzondere opsporingsdiensten (BOD’en)
- buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA’s)
- de Rijksrecherche
- het Openbaar Ministerie
- de Rechtspraak
- de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI)
- het Nederlands Instituut voor Forensisch en Psychiatrie en Psychologie
(NIFP)
- de instellingen voor jeugdzorg en/of GGZ voor zover zij patiënten of
cliënten op strafrechtelijke titel behandelen
- de drie reclasseringsinstellingen (3RO)
- de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK)
- de Bureaus Jeugdzorg.
Zij moeten handelingen verrichten en beslissingen nemen ten aanzien van
verdachten en veroordeelden (en getuigen), en moeten bij gelegenheid van
een contactmoment de identiteit van de betrokkene vaststellen.
Daarnaast spelen enkele instanties een ondersteunende rol bij de
identiteitsvaststelling, in termen van onderzoek en/of registratie:
- de Landelijke Eenheid (onderzoeken, registreren en beheren van
64

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

-

Volgnummer
Werkproces

Grondslag
Product(en)
Waardering

Toelichting

vingerafdrukken)
de Justitiële Informatiedienst, ((beheer SKDB en VVI(Voorziening
Vingerafdrukken Identificatie), toekennen SKN, Matching Autoriteit)).

Het voornaamste systeem dat de afdeling Matching ondersteunt bij de
uitvoering van haar taken is de StrafrechtsKetenDataBank (SKDB), die als
verwijsindex is opgezet.
7.15
Het opnemen en verwijderen van justitiële gegevens over misdrijven
en overtredingen van veroordeelden (Justitiële Documentatie) en
onderzoeksgegevens naar het gedrag of de levensomstandigheden van
een persoon (persoonsdossiers)
Art. 4, 6, 15 lid 1 en art 40-51 (titel 3) Wet justitiële en strafvorderlijke
gegevens (Wjsg); Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens (Bjsg)
Justitiële Documentatie en het persoonsdossier
Justitiële Documentatie:
SA-B5
Persoonsdossiers:
V10 na sluiting van het rapport, dan wel na einde van de opgelegde
vrijheidsstraf of vrijheidsbeperkende maatregel
De Justitiële Documentatie (JD) is de wettelijk geregelde, samenhangende
gegevensverzameling van justitiële gegevens over misdrijven en overtredingen
van veroordeelden (art. 1 onder g Wjsg). Justitiële gegevens zijn
persoonsgegevens of gegevens over een rechtspersoon inzake de toepassing
van het strafrecht of de strafvordering, die in een gegevensbestand zijn of
worden verwerkt. Hieronder vallen ook onherroepelijke vonnissen vanuit een
EU-lidstaat of verdragsland van personen met een Nederlandse nationaliteit.
De Justitiële Documentatie wordt door Justid beheerd in het justitieel
documentatiesysteem (JDS). Na verloop van tijd wordt deze informatie uit JDS
verwijderd en overgezet naar de Onderzoeksdatabase Justitiële Documentatie
(OBJD) ten behoeve van onderzoek door het WODC. Uit het uittreksel justitiële
documentatie (het ‘strafblad’) blijkt of de betrokken persoon eerder met
Justitie in aanraking is geweest, voor welke strafbare feiten deze verdacht is
(geweest), welke strafrechtelijke beslissing is genomen, welke straffen /
maatregelen / voorwaarden daarbij zijn opgelegd en wanneer en op welke
manier deze straffen / maatregelen zijn uitgevoerd.

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)

In verband met strafzaken of bij de tenuitvoerlegging van opgelegde straffen of
maatregelen kunnen onderzoeken nodig zijn naar het gedrag of de
levensomstandigheden van een persoon. De uitkomsten van deze onderzoeken
zijn vastgelegd in een rapport ten behoeve van een rechter, officier van justitie
of een selectiefunctionaris. De rapporten zijn afkomstig van de Raad voor de
Kinderbescherming, het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en
Psychologie / het Pieter Baan Centrum of een (jeugd) reclasseringsinstelling.
Het gaat onder meer om de rapportage Pro justitia (zie ook proces 7.32).
De rapporten worden in de Wet justitiële en strafvorderlijke
gegevens persoonsdossiers genoemd en worden door Justid bewaard in JDS.
7.16
Het verstrekken van justitiële, strafvorderlijke en
tenuitvoerleggingsgegevens
Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens, art 19, art.39 lid e, lid i en lid j en
art.51 lid c; Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens (Bjsg).
Bewijs van verstrekking van justitiële, strafvorderlijke en
tenuitvoerleggingsgegevens gegevens; uittreksel justitiële documentatie;

neerslag Slachtofferportaal OM
65

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Waardering
Toelichting

V5
De verwerkingsverantwoordelijken over justitiële, strafvorderlijke en
tenuitvoerleggingsgegevens mogen onder bepaalde voorwaarden en aan
bepaalde partijen deze gegevens verstrekken. Van die verstrekkingen moet
tenminste vier jaar een bewijs bewaard worden, aldus artikel 19, 39j en 51c
van de Wjsg.
Verstrekkingen van justitiële gegevens kunnen (door de minister) gedaan
worden aan rechterlijke ambtenaren ten behoeve van de rechtspleging en het
uitvoeren van strafbeschikkingen en aan andere personen en instanties
vastgelegd in een Algemene Maatregel van Bestuur.
Verstrekkingen van strafvorderlijke gegevens kunnen (door het College van
Procureurs-generaal) gedaan worden aan Nederlandse rechterlijke
ambtenaren: de minister van Justitie en Veiligheid, de politie, instanties belast
met de tenuitvoerlegging van strafrechtelijke beslissingen, Koninklijke
marechaussee en bijzondere opsporingsdiensten, Justitiële Informatiedienst,
Minister van Buitenlandse Zaken en de Geneesheer-directeur van een GGZinstelling.
Informatieverstrekking geschiedt ook aan instanties en personen met als doel:
het voorkomen en opsporen van strafbare feiten, het handhaven van de orde
en veiligheid, het uitoefenen van toezicht op het naleven van regelgeving, het
nemen van een bestuursrechtelijke beslissing, het beoordelen van de noodzaak
tot het treffen van een rechtspositionele of tuchtrechtelijke maatregel, het
verlenen van hulp aan slachtoffers en anderen die bij een strafbaar feit
betrokken zijn, of het verrichten van een privaatrechtelijke rechtshandeling
door een persoon of instantie die met een publieke taak is belast.
Tenslotte wordt ook informatie verstrekt aan andere landen ten behoeve van
de strafrechtpleging

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Verstrekkingen van tenuitvoerleggingsgegevens door het College van
Procureurs-generaal of de minister van Justitie en Veiligheid kunnen aan
personen of instanties worden verstrekt voor zover dit noodzakelijk is met het
oog op een zwaarwegend algemeen belang: de tenuitvoerlegging van een
strafrechtelijke beslissing; de voorkoming, opsporing, onderzoek en de
vervolging van strafbare feiten; schuldhulpverlening of resocialisatie van
betrokkene; bestuurlijk handelen of het nemen van een bestuursrechtelijke
beslissing, of; het verlenen van hulp aan slachtoffers.
7.17
Het verstrekken van telecomgegevens aan opsporings- en inlichtingenen veiligheidsdiensten
Wetboek van strafvordering; Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten;
art. 7, eerste lid, Besluit verstrekking gegevens telecommunicatie
Kenmerk informatieverstrekking
V3
Opsporingsdiensten gebruiken informatie van telecom- en internetaanbieders
om verdachten van criminele activiteiten op te sporen. Telecom- en
internetbedrijven moeten persoonlijke gegevens die bij IP-adressen,
telefoonnummers en e-mailadressen horen, beschikbaar stellen. Het Centraal
Informatiepunt Onderzoek Telecommunicatie (CIOT) zorgt ervoor dat die
informatie bij de opsporingsdiensten terecht komt.
Telecommunicatiebedrijven zijn verplicht om persoonsgegevens van hun
klanten beschikbaar te stellen aan het CIOT. Het CIOT sluit deze bedrijven aan
op het CIOT-informatiepunt De provider levert elke 24 uur een actueel bestand
met klantgegevens aan.
De opsporingsdiensten mogen het informatiesysteem niet zomaar raadplegen.

66

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Opsporingsdiensten mogen alleen informatie opvragen als dit echt nodig is voor
onderzoek. Bijvoorbeeld om inlichtingen te verzamelen bij het vermoeden van
terroristische activiteiten, om onderzoek te doen naar misdrijven en voor
hulpverlening in noodsituaties zoals wanneer iemand die onwel wordt 112 belt,
maar niet meer kan vertellen wie hij is of waar hij woont. Via het
informatiesysteem kan de politie diegene toch vinden.
De minister van Justitie en Veiligheid draagt er zorg voor dat het
informatiepunt voor elke informatieverstrekking een kenmerk vastlegt aan de
hand waarvan kan worden herleid door welke aanbieder, aan welke bevoegde
autoriteit en op welke rechtsgrondslag informatie is verstrekt. De vastlegging
wordt gedurende drie jaren bewaard.
Forensisch onderzoek
Volgnummer
Werkproces

Grondslag

Product(en)

Waardering

7.18
Het verrichten van onafhankelijk forensisch zaakonderzoek op
overwegend technisch, medisch-biologisch en natuurwetenschappelijk
gebied en het ter zake daarvan uitbrengen van verslag, met
uitzondering van DNA-onderzoek
Besluit alcohol, drugs en geneesmiddelen in het verkeer, Besluit
middelenonderzoek bij geweldplegers, Wet op de geneeskundige
behandelingsovereenkomst (Wgbo)
Aanvraagformulieren, berekeningsbladen, correspondentie t.b.v. collegiale
toetsing, afschriften van verslagen, neerslag voortkomend uit internationale
samenwerking, medische dossiers
Afschriften verslagen onderzoek verkeer:
V 6 maanden na dagtekening verslag indien lager dan wettelijke grenswaarde
V5 na dagtekening verslag indien hoger dan wettelijke grenswaarde
Afschriften verslagen onderzoek geweldplegers:
V 6 maanden na dagtekening verslag indien lager dan wettelijke grenswaarde
V5 na dagtekening verslag indien hoger dan wettelijke grenswaarde
Overige neerslag (internationaal)onderzoek:
V30

Toelichting

Medische dossiers:
V20 na laatste wijziging
Het proces vindt plaats met het oog op waarheidsvinding in strafzaken. Het
zaakonderzoek geschiedt op overwegend technisch, medisch-biologisch en
natuurwetenschappelijk gebied. Het zaakonderzoek omvat onder andere het
onderzoeken van het bloed van verdachten van rijden onder invloed van
alcohol, drugs of rijgevaarlijke geneesmiddelen. Ook kan de politie het NFI
laten testen of geweldplegers alcohol en/of drugs hebben gebruikt. Blijkt dit zo
te zijn, dan wordt deze informatie gebruikt in het strafproces.
Het NFI heeft een samenwerkingsverband met verschillende internationale
strafhoven. Zo worden zowel voor het ‘Joegoslavië Tribunaal’ (International
Criminal Tribunal for the former Yugoslavia) als voor het ‘Special Court for
Sierra Leone’ zaken onderzocht en vindt forensische advisering plaats. De
uitgevoerde onderzoeken betreffen met name de gebieden DNA, wapens en
munitie, digitale technologie, schrift, spraak en documenten. Ook verricht het
NFI forensisch onderzoek en verstrekt het forensisch advies in zaken die bij het
Internationale Strafhof (‘International Criminal Court’) in behandeling zijn.
Binnen het kader van forensisch zaakonderzoek ontstaan ook behandelrelaties
conform de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (Wgbo).
Bijgevolg vormt het NFI ook medische dossiers.
De bij Waardering aangegeven termijnen zijn, m.u.v. de termijn V30, wettelijk
bepaald. De termijn V30 is door het NFI gekozen op basis van statistisch
67

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Product(en)

Waardering

onderzoek van het hergebruik van haar afgesloten dossiers.
7.19
Het verrichten van onafhankelijk (forensisch) DNA-onderzoek en het
ter zake daarvan uitbrengen van verslag
Besluit DNA-onderzoek Wiv 2017, Overeenkomst inzake de Nederlandse DNAdatabank Vermiste Personen, Reglement DNA-eliminatiedatabank Forensische
Opsporing Politie, Besluit vergelijkend onderzoek celmateriaal BES, Besluit
DNA-onderzoek in strafzaken, Wet op de geneeskundige
behandelingsovereenkomst (Wgbo)
Aanvraagformulieren, berekeningsbladen, correspondentie t.b.v. collegiale
toetsing, afschriften van verslagen, DNA-profielen opdracht tot DNA afname bij
veroordeelden door het OM (DNA V)verzoekschriften, verklaringen beëindiging
dienstverband/overplaatsing, medische dossiers
Verslagen, alle bijhorende gegevens en DNA-profielen voor DNA-onderzoek
inlichtingen- en veiligheidsdiensten:
- V direct na afgifte verslag
DNA profielen en dossiers DNA onderzoek vermiste personen:
bij vermiste personen, verwanten van vermiste personen en nietgeïdentificeerde lijken en/of lijkdelen:
- V100 na opname in de databank
bij verwanten van vermiste personen:
V direct nadat de vermiste niet langer vermist is of identificatie van het
niet-geïdentificeerde lijk of lijkdeel heeft plaatsgevonden, of
V direct na intrekken toestemming
bij voormalig vermiste en inmiddels geïdentificeerde personen:
V5 na identificatie vermiste personen
DNA-profielen, verzoekschriften en verklaringen beëindiging
dienstverband/overplaatsing DNA-eliminatiedatabank Forensische Opsporing
Politie
V 6 maanden na beëindiging forensisch dienstverband betrokkene of
overplaatsing naar een functie die geen opname in deze databank vereist,
of
V direct na schriftelijk verzoek betrokkene.
DNA-profielen, gegevens en afschriften van verslagen bij vergelijkend
onderzoek celmateriaal BES
bij onderzoek van referentiemateriaal
V direct na bevel rechter-commissaris bij onterechte verdenking, of
V30 na bevel rechter-commissaris
bij onderzoek van sporenmateriaal
V direct na bevel rechter-commissaris, of
V18 na bevel rechter-commissaris
DNA-profielen, gegevens en afschriften van verslagen bij DNA-onderzoek in
strafzaken
van derden
V direct na vaststelling dat het DNA-profiel van de derde niet overeenkomt
met het DNA-profiel dat in verband met dezelfde strafzaak is verkregen uit
het celmateriaal van een onbekende verdachte of een overleden
slachtoffer, tenzij de derde schriftelijk toestemming heeft gegeven dat zijn
celmateriaal wordt vernietigd zodra de strafzaak in het kader waarvan zijn
celmateriaal is afgenomen, is geëindigd in afzien van verdere vervolging
dan wel vrijspraak
68

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

van verdachten waarvan de verdenking is vervallen
V direct na ontvangst van bericht van Justid van vervallen verdenking
van verdachten of veroordeelden
V direct na het vervallen recht tot strafvordering door verjaring
V20 na einduitspraak bij veroordeelden met een maximale straf van minder
dan 6 jaar (verlenging mogelijk) of V12 na diens overlijden;
V30 na einduitspraak bij veroordeelden met een maximale straf van 6 jaar
of meer (verlenging mogelijk), of V20 na diens overlijden;
V50 na einduitspraak bij veroordeelden met een straf van meer dan 20
jaar, of V20 na diens overlijden
V80 na einduitspraak bij veroordeelden met een straf van meer dan 40 jaar
of levenslang, of V20 na diens overlijden
van gewezen verdachten
V direct na vaststelling dat herziening ten nadele op grond van de wet
uitgesloten is, of
V direct na overlijden van betrokkene
V12 na einduitspraak met een maximale straf van minder dan 6 jaar
V20 na einduitspraak met een maximale straf van 6 jaar of meer
V80 na einduitspraak met een straf voor een misdrijf dat niet aan verjaring
onderhevig is
van overleden slachtoffers, vermiste personen en onbekende verdachten
V direct nadat de persoon niet langer vermist is
V12 na vastlegging in de DNA-databank indien betrokkene is overleden als
gevolg van of is betrokken bij een misdrijf waarop naar de wettelijke
omschrijving een gevangenisstraf van minder dan zes jaar is gesteld
V20 na vastlegging in de DNA-databank indien betrokkene is overleden als
gevolg van of is betrokken bij een misdrijf waarop naar de wettelijke
omschrijving een gevangenisstraf van zes jaar of meer is gesteld
V80 na vastlegging in de DNA-databank indien betrokkene is overleden als
gevolg van of is betrokken bij een misdrijf dat niet aan verjaring
onderhevig is
Medische dossiers
V20 na laatste wijziging

Toelichting

Overige neerslag (internationaal)onderzoek
V30
Het proces vindt plaats met het oog op waarheidsvinding in strafzaken. Het
zaakonderzoek geschiedt op overwegend technisch, medisch-biologisch en
natuurwetenschappelijk gebied.
Een belangrijk deel van het zaakonderzoek is DNA-onderzoek. Onder strikte
voorwaarden mogen de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst of de
Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst DNA-profielen laten opstellen door
het NFI. Ook wordt DNA-onderzoek gedaan in relatie tot vermiste personen en
ten behoeve van Caribisch Nederland. In het geval van een ernstig misdrijf kan
het Openbaar Ministerie (OM) besluiten, door het NFI, een grootschalig DNAverwantschapsonderzoek te laten uitvoeren.
Om te controleren of de DNA profielen in de databanken voor strafzaken en
vermissingszaken niet vervuild zijn, vergelijkt het NFI deze profielen met DNA
profielen uit de in november 2002 in gebruik genomen eliminatiedatabank. De
eliminatiedatabank is een verzameling DNA-profielen van mensen die
betrokken zijn bij de vervaardiging van DNA-profielen of daar direct of indirect
mee in contact kunnen komen.
De termijnen met betrekking tot DNA-profielen zijn ook opgenomen in de
69

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering

waardering van dit proces omdat er zich buiten de DNA-databanken ook DNAprofielen in de (papieren)zaakdossiers bevinden.
Het NFI heeft een samenwerkingsverband met verschillende internationale
strafhoven. Zo worden zowel voor het ‘Joegoslavië Tribunaal’ (International
Criminal Tribunal for the former Yugoslavia) als voor het ‘Special Court for
Sierra Leone’ zaken onderzocht en vindt forensische advisering plaats. De
uitgevoerde onderzoeken betreffen met name de gebieden DNA, wapens en
munitie, digitale technologie, schrift, spraak en documenten. Ook verricht het
NFI forensisch onderzoek en verstrekt het forensisch advies in zaken die bij het
Internationale Strafhof (‘International Criminal Court’) in behandeling zijn.
Binnen het kader van forensisch zaakonderzoek ontstaan ook behandelrelaties
conform de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO).
Bijgevolg vormt het NFI ook medische dossiers.
De bij Waardering aangegeven termijnen zijn, m.u.v. de termijn V30, wettelijk
bepaald. De termijn V30 is door het NFI gekozen op basis van statistisch
onderzoek van het hergebruik van haar afgesloten dossiers.
7.20
Het beheren van de Nederlandse DNA-databank Vermiste Personen
Overeenkomst inzake de Nederlandse DNA-databank Vermiste Personen
DNA-profielen
DNA-profielen
van vermiste personen en niet-geïdentificeerde lijken en/of lijkdelen:
V100 na opname in de databank
van verwanten van vermiste personen
V100 na opname in de databank, of
V direct nadat de vermiste niet langer vermist is of identificatie van het
niet-geïdentificeerde lijk of lijkdeel heeft plaatsgevonden, of
V direct na intrekken toestemming

Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering

Toelichting

van voormalig vermiste en inmiddels geïdentificeerde personen
- V5 na identificatie vermiste personen
De DNA-databank voor Vermiste Personen (DVP) heeft als doel om (stoffelijke
resten van) ongeïdentificeerde personen te kunnen identificeren via matches
met vermiste personen. De DVP maakt juridisch gezien deel uit van het
vermiste personen systeem dat beheerd wordt door de Nationale Politie (LBVP).
Het NFI doet DNA-onderzoek in opdracht van het LBVP, beheert voor hen de
DNA-databank voor Vermiste Personen en beheert ook het celmateriaal waaruit
de DNA-profielen worden gegenereerd.
De bij Waardering aangegeven termijnen zijn in de Overeenkomst inzake de
Nederlandse DNA-databank Vermiste Personen vastgelegd.
7.21
Het beheren van de DNA-eliminatiedatabank Forensische Opsporing
Politie
Reglement DNA-eliminatiedatabank Forensische Opsporing Politie
DNA-profielen
DNA-profielen
V direct na schriftelijk verzoek betrokkene
V 6 maanden na beëindiging forensisch dienstverband betrokkene of
overplaatsing naar een functie die geen opname in deze databank vereist
Opname in de eliminatiedatabank is uitsluitend op basis van vrijwilligheid (art.
5 Reglement DNA-eliminatiedatabank Forensische Opsporing Politie). Om te
controleren of de DNA profielen in de databanken voor strafzaken en
vermissingszaken niet vervuild zijn, vergelijkt het NFI deze profielen met DNA
profielen uit de in november 2002 in gebruik genomen eliminatiedatabank. De
eliminatiedatabank is een verzameling DNA-profielen van mensen die
betrokken zijn bij de vervaardiging van DNA-profielen of daar direct of indirect

70

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering

Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering

mee in contact kunnen komen.
De bij Waardering aangegeven termijnen zijn in het Reglement DNAeliminatiedatabank Forensische Opsporing Politie vastgelegd.
7.22
Het beheren van de DNA-databank van Caribisch Nederland (Bonaire,
Sint Eustatius en Saba)
Besluit vergelijkend onderzoek celmateriaal BES
DNA-profielen
DNA-profielen
bij onderzoek van referentiemateriaal
V direct na bevel rechter-commissaris bij onterechte verdenking, of
V30 na bevel rechter-commissaris
bij onderzoek van sporenmateriaal
V direct na bevel rechter-commissaris, of
V18 na bevel rechter-commissaris
Het NFI doet DNA-onderzoek voor en beheert de DNA-databank van Caribisch
Nederland (Bonaire, Sint Eustatius en Saba).
De bij Waardering aangegeven termijnen zijn in het Besluit vergelijkend
onderzoek celmateriaal BES vastgelegd.
7.23
Het beheren van de Nederlandse DNA-databank voor strafzaken
Besluit DNA-onderzoek in strafzaken
DNA-profielen
DNA-profielen
van derden
V direct na vaststelling dat het DNA-profiel van de derde niet overeenkomt
met het DNA-profiel dat in verband met dezelfde strafzaak is verkregen uit
het celmateriaal van een onbekende verdachte of een overleden
slachtoffer, tenzij de derde schriftelijk toestemming heeft gegeven dat zijn
celmateriaal wordt vernietigd zodra de strafzaak in het kader waarvan zijn
celmateriaal is afgenomen, is geëindigd in afzien van verdere vervolging
dan wel vrijspraak
van verdachten waarvan de verdenking is vervallen
V direct na ontvangst van bericht van justid van vervallen verdenking
van verdachten of veroordeelden
V direct na het vervallen recht tot strafvordering door verjaring
V20 na einduitspraak bij veroordeelden met een maximale straf van minder
dan 6 jaar (verlenging mogelijk) of V12 na diens overlijden
V30 na einduitspraak bij veroordeelden met een maximale straf van 6 jaar
of meer (verlenging mogelijk), of V20 na diens overlijden
V50 na einduitspraak bij veroordeelden met een straf van meer dan 20
jaar, of V20 na diens overlijden
V80 na einduitspraak bij veroordeelden met een straf van meer dan 40 jaar
of levenslang, of V20 na diens overlijden
van gewezen verdachten
V direct na vaststelling dat herziening ten nadele op grond van de wet
uitgesloten is
V direct na overlijden van betrokkene
V12 na einduitspraak met een maximale straf van minder dan 6 jaar
V20 na einduitspraak met een maximale straf van 6 jaar of meer
V80 na einduitspraak met een straf voor een misdrijf dat niet aan verjaring
onderhevig is

71

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

van overleden slachtoffers, vermiste personen en onbekende verdachten
V direct zodra de persoon niet langer vermist is
V12 na vastlegging in de DNA-databank indien betrokkene is overleden als
gevolg van of is betrokken bij een misdrijf waarop naar de wettelijke
omschrijving een gevangenisstraf van minder dan zes jaar is gesteld
V20 na vastlegging in de DNA-databank indien betrokkene is overleden als
gevolg van of is betrokken bij een misdrijf waarop naar de wettelijke
omschrijving een gevangenisstraf van zes jaar of meer is gesteld
V80 na vastlegging in de DNA-databank indien betrokkene is overleden als
gevolg van of is betrokken bij een misdrijf dat niet aan verjaring
onderhevig is.
In de Nederlandse DNA-databank voor strafzaken worden DNA-profielen
opgenomen van: verdachten, veroordeelden, ex-gedetineerden (op vrijwillige
basis), overleden slachtoffers, vermiste personen (bij een vermoeden van een
misdrijf), ongeïdentificeerde personen (bij een vermoeden van een misdrijf), op
een plaats delict aangetroffen of delict gerelateerde sporen. Alle tot deze
categorieën behorende DNA-profielen moeten worden opgenomen in de DNAdatabank. Indien op een plaats delict meerdere malen hetzelfde DNA-profiel
wordt aangetroffen, wordt het slechts één maal opgenomen in de DNAdatabank. Verdachten blijven alleen in de DNA-databank als zij nadien
veroordeeld worden. Bij het vervallen van de verdenking stelt het Openbaar
Ministerie (OM) het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) hiervan op de hoogte
waarna het NFI het DNA-profiel uit de DNA-databank verwijdert (tenzij er
inmiddels een match is opgetreden met een DNA-profiel uit een andere zaak).
DNA-profielen van sporen worden verwijderd nadat het NFI van het OM een
mededeling heeft ontvangen dat de zaak waaruit het spoor afkomstig is, is
afgedaan.
De bij Waardering aangegeven termijnen zijn in het Besluit DNA-onderzoek in
strafzaken vastgelegd.
7.24
Het verrichten van Forensisch DNA-verwantschapsonderzoek bij
vreemdelingen
Vreemdelingencirculaire 2000 (C)
Aanvraagformulieren, correspondentie met de Immigratie- en
Naturalisatiedienst, afschriften van verslagen, DNA-profielen
V 6 maanden na afgifte verslag, tenzij schriftelijke aanwijzing van de
Immigratie- en Naturalisatiedienst voor langere bewaring
Kleinschalig DNA-verwantschapsonderzoek kan door de Immigratie- en
Naturalisatiedienst worden uitbesteed bij het NFI. Dit gebeurt indien bij
gezinsherenigings-/gezinsvormingszaken sprake is van bewijsnood. De
afstammingsrelatie kan middels DNA-verwantschapsonderzoek worden
aangetoond.
De waardering voor dit proces is gebaseerd op de bewaartermijn die genoemd
is in de Werkinstructie SUA WI 2018/20 Nader onderzoek in de
nareisprocedure. Hoewel de geldigheid van deze instructie per 1 juli 2020 is
verstreken, houdt het NFI vast aan de termijn die er lag.
Kleinschalig DNA-onderzoek bij anderen dan vreemdelingen valt onder de
processen 7.19 en 7.23.

Ten uitvoer leggen strafrechtelijke beslissingen en strafbeschikkingen
Volgnummer
Werkproces
Grondslag

7.25
Het ten uitvoer leggen van een beslissing in een strafzaak door het
Openbaar Ministerie
Wetboek van strafvordering; art.4, art.6 en art. 51c Wet Justitiële en
strafvorderlijke gegevens; Wet herziening tenuitvoerlegging strafrechtelijke
beslissingen (Wet USB); Besluit tenuitvoerlegging strafrechtelijke beslissingen;
Aanwijzing executie
72

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Product(en)

Waardering

Toelichting

Afdoeningsberichten. beschikkingen. beslaglegging, invordering rijbewijzen,
ontnemingsschikking, adviezen op gratieverzoeken, voorwaarden
voorwaardelijke invrijheidsstelling, strafbeschikkingen, schadevergoedingen
Bij misdrijven:
V20 bij veroordeelden tot een straf van minder dan 6 jaar of V12 na diens
overlijden. Bij recidive wordt de termijn met 30 jaar verlengd indien tegen
de betrokkene een einduitspraak in verband met een ander misdrijf is
gedaan. In dat geval worden de justitiële gegevens vernietigd 20 jaar
nadat het vonnis is uitgesproken of de strafbeschikking of transactie
volledig ten uitvoer is gelegd;
V30 bij veroordeelden tot een straf van 6 jaar of meer, of V20 na diens
overlijden. Bij recidive wordt de termijn met 30 jaar verlengd indien tegen
de betrokkene een einduitspraak in verband met een ander misdrijf is
gedaan. In dat geval worden de justitiële gegevens vernietigd 30 jaar
nadat het vonnis is uitgesproken of de strafbeschikking of transactie
volledig ten uitvoer is gelegd;
V50 bij veroordeelden tot een straf van meer dan 20 jaar, of V20 na diens
overlijden. Bij recidive wordt de termijn met 30 jaar verlengd indien tegen
de betrokkene een einduitspraak in verband met een ander misdrijf is
gedaan. In dat geval worden de justitiële gegevens vernietigd 30 jaar
nadat het vonnis is uitgesproken of de strafbeschikking of transactie
volledig ten uitvoer is gelegd;
V80 bij veroordeelden tot een straf van meer dan 40 jaar of bij een
zedenmisdrijf (art. 240b t/m 250 Sr), of V20 na diens overlijden.
Bij overtredingen:
V2 na overlijden;
V5 na verwerking justitiële gegevens of na tenuitvoerlegging van een
strafbeschikking of transactie;
V10 na verwerking justitiële gegevens of na tenuitvoerlegging van een
strafbeschikking of transactie met daarbij een vrijheidsstraf of een
taakstraf, of een geldboete aan een rechtspersoon van de derde categorie
of hoger.
Dit werkproces omvat de taken van het Openbaar Ministerie (OM) voor de
tenuitvoerlegging van strafrechtelijke beslissingen. Voor de coördinerende
taken die het Centraal Justitieel Incassobureau uitvoert voor de
tenuitvoerlegging: zie werkproces 7.26. De taakverdeling is beschreven in de
Aanwijzing Executie.
Het OM is verplicht de door de rechter opgelegde straffen en maatregelen te
executeren. De taken die het OM tijdens de fase van tenuitvoerlegging uitvoert
zijn:
- Het aanleveren van te executeren beslissingen aan het CJIB;
- Het verlengen van de termijn voor het uitvoeren van een taakstraf;
- Het stellen van voorwaarden bij voorwaardelijke invrijheidstelling en het
toezien op naleving van die voorwaarden;
- Het geven van advies in gratieverzoeken;
- Het opsporen van veroordeelden waarvan geen vaste woon- of
verblijfplaats bekend is;
- Het stoppen of opschorten van de tenuitvoerlegging;
- Het onderhouden van alle contacten met slachtoffers en hun advocaten en
correspondentie met betrokkenen in de fase van de tenuitvoerlegging
(advocaten, veroordeelden, ketenpartners).

73

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Product(en)
Waardering

Toelichting

7.26
Het administratief coördineren van de uitvoering van strafrechtelijke
beslissingen door het Centraal Justitieel Incassobureau
Wetboek van strafvordering; art.4 art.6 en 51cWet Justitiële en strafvorderlijke
gegevens; Wet herziening tenuitvoerlegging strafrechtelijke beslissingen (Wet
USB); Besluit tenuitvoerlegging strafrechtelijke beslissingen; Aanwijzing
executie
Last tot tenuitvoerlegging, voortgangsrapportage , correspondentie
Bij misdrijven:
V20 bij veroordeelden tot een straf van minder dan 6 jaar of V12 jaar na
diens overlijden. Bij recidive wordt de termijn met 20 jaar verlengd indien
tegen de betrokkene een einduitspraak in verband met een ander misdrijf
is gedaan. In dat geval worden de justitiële gegevens vernietigd 20 jaar
nadat het vonnis is uitgesproken of de strafbeschikking of transactie
volledig ten uitvoer is gelegd;
V30 bij veroordeelden tot een straf van 6 jaar of meer, of V20 na diens
overlijden. Bij recidive wordt de termijn met 30 jaar verlengd indien tegen
de betrokkene een einduitspraak in verband met een ander misdrijf is
gedaan. In dat geval worden de justitiële gegevens vernietigd 30 jaar
nadat het vonnis is uitgesproken of de strafbeschikking of transactie
volledig ten uitvoer is gelegd;
V50 bij veroordeelden tot een straf van meer dan 20 jaar, of V20 na diens
overlijden. Bij recidive wordt de termijn met 30 jaar verlengd indien tegen
de betrokkene een einduitspraak in verband met een ander misdrijf is
gedaan. In dat geval worden de justitiële gegevens vernietigd 30 jaar
nadat het vonnis is uitgesproken of de strafbeschikking of transactie
volledig ten uitvoer is gelegd;
V80 bij veroordeelden tot een straf van meer dan 40 jaar of een
zedenmisdrijf (art. 240b t/m 250 Sr), of V20 na diens overlijden
Bij overtredingen:
V2 na overlijden;
V5 na verwerking justitiële gegevens of na tenuitvoerlegging van een
strafbeschikking of transactie;;
V10 na verwerking justitiële gegevens of na tenuitvoerlegging van een
strafbeschikking of transactie met daarbij een vrijheidsstraf of een
taakstraf, of een geldboete aan een rechtspersoon van de derde categorie
of hoger.
Dit werkproces omvat de taken van het Centraal Justitieel Incassobureau
(CJIB) voor de tenuitvoerlegging van strafrechtelijke beslissingen. Voor de
taken die Openbaar Ministerie uitvoert voor de tenuitvoerlegging: zie
werkproces 7.25.
De taken die onder dit werkproces vallen zijn:
Het coördineren van alle ten uitvoer te leggen straffen en maatregelen.
door te bepalen welke straf de veroordeelde wanneer moet ondergaan en
wie de straf uitvoert;
Het informeren van ketenpartners door het verstrekken van
persoonsgerichte en procesinformatie;
Het administreren van alle uitvoeringsopdrachten en bijbehorende
informatie, zodat alle informatie correct, betrouwbaar en herleidbaar is.
Om de regie op de uitvoering van strafrechtelijke beslissingen te versterken,
coördineert het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) de uitvoering van
straffen. Het CJIB heeft hiervoor het Administratie- en Informatiecentrum voor
de Executieketen (AICE) ingericht. De partners in de strafrechtketen kunnen
vragen over de tenuitvoerlegging stellen aan het AICE. Dit zijn onder andere
het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB), Dienst Justitiële Inrichtingen
74

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

(DJI), Gecertificeerde Instellingen (GI’s), Jeugdzorg Nederland, Justitiële
Informatiedienst (Justid), het departement van Justitie en Veiligheid (JenV),
Openbaar Ministerie (OM), Politie, Raad voor de Kinderbescherming (RvdK), de
Rechtspraak, de reclasseringsorganisaties (3RO), Leger des Heils,
Jeugdbescherming & Reclassering, Reclassering Nederland en Stichting
Verslavingsreclassering GGZ.
Een uitspraak van een rechter of een beslissing van het Openbaar Ministerie
leidt tot een strafrechtelijke beslissing. Het AICE ontvangt zo’n strafrechtelijke
beslissing van het Openbaar Ministerie. Het AICE bepaalt op basis van het
persoonsbeeld welke ketenpartners betrokken worden in de uitvoering van de
straf. In dat persoonsbeeld wordt onder meer gelet op openstaande straffen,
bijzondere omstandigheden en eventuele slachtoffers.
Vanuit het AICE worden de betrokken ketenpartners via een (persoons)gerichte
uitvoeringsopdracht (last tot tenuitvoerlegging) voorzien van de benodigde
informatie voor de tenuitvoerlegging.

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Het CJIB bewaakt vervolgens de voortgang van de tenuitvoerlegging en
voorziet de gerechten, het openbaar ministerie en de tenuitvoerleggende
partijen van informatie over de voortgang.
7.27
Het innen en incasseren van verkeersboetes
Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften (wet Mulder);
Algemene wet Bestuursrecht, Wet politiegegevens
Verkeersboete, verzoek om contact, flitsfoto’s
V5 inclusief flitsfoto’s die hebben geleid tot de oplegging van een boete
V6 maanden voor flitsfoto’s die niet hebben geleid tot oplegging van een boete
De Wet Mulder bepaalt voor veel verkeersovertredingen dat deze volgens het
bestuursrecht worden afgedaan, niet volgens het strafrecht. Het gaat om
verkeersovertredingen die vaak voorkomen, zoals te hard rijden, dubbel
parkeren, kleven, door rood rijden, of geen voorrang verlenen. De
administratieve sanctie wordt opgelegd bij een gedagtekende beschikking
(bestuurlijke boete inclusief administratiekosten).
Onder dit werkproces wordt verstaan de inning, de gerechtelijke incasso en de
toepassing van wettelijke dwangmiddelen, vervangende hechtenis en het
beheer en de verwerking van dienaangaande gegevens.

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

De Justitiële Informatiedienst (Justid) beheert namens het CJIB flitsgegevens
van snelheidsovertredingen en rijden door rood licht. Opgelegde
verkeersboetes kunnen online afgehandeld worden via het digitale loket van de
Centrale Verwerkingseenheid van het Openbaar Ministerie (CVOM) en het CJIB.
Zodra een verkeersboete voldaan is, blijft de foto nog 6 maanden zichtbaar op
het digitale loket. Het CJIB, OM en Politie maken gebruik van deze gegevens
om een ingediend beroep te kunnen beoordelen of in verband met een
politieonderzoek.
7.28
Het behandelen van beroep- en bezwaarschriften tegen verkeersboetes
Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften (WAHV/Wet
Mulder); Algemene wet Bestuursrecht
Bezwaar- en beroepschriften van burgers, met beslissing van de OvJ hierop.
Verzoekschriften aan de rechter en beslissing rechter.
V5
Als een burger het niet eens is met een verkeersboete die hij op grond van de
Wet Mulder heeft ontvangen, kan hij hiertegen in beroep gaan bij het Openbaar
Ministerie, het parket CVOM. De Officier van Justitie besluit vervolgens of dit

75

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)

Waardering

Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Product(en)
Waardering

beroep terecht is of niet. Verder beroep is mogelijk bij de kantonrechter en
eventueel later bij het Gerechtshof in Leeuwarden.
7.29
Het innen en incasseren van boetes bij opgelegde geldelijke sancties in
een strafrechtelijk kader
Wetboek van strafvordering, art. 4, art. 6 en art. 51c Wet justitiële en
strafvorderlijke gegevens, Wet politiegegevens
Correspondentie, transactievoorstel, boetevonnis,
schadevergoedingsmaatregel, ontnemingsmaatregel, kennisgeving strafbaar
feit, strafbeschikking
Bij misdrijven:
V20 bij veroordeelden tot een straf van minder dan 6 jaar of V12 jaar na
diens overlijden. Bij recidive wordt de termijn met 20 jaar verlengd indien
tegen de betrokkene een einduitspraak in verband met een ander misdrijf
is gedaan. In dat geval worden de justitiële gegevens vernietigd 20 jaar
nadat het vonnis is uitgesproken of de strafbeschikking of transactie
volledig ten uitvoer is gelegd;
V30 bij veroordeelden tot een straf van 6 jaar of meer, of V20 jaar na diens
overlijden. Bij recidive wordt de termijn met 30 jaar verlengd indien tegen
de betrokkene een einduitspraak in verband met een ander misdrijf is
gedaan. In dat geval worden de justitiële gegevens vernietigd 30 jaar
nadat het vonnis is uitgesproken of de strafbeschikking of transactie
volledig ten uitvoer is gelegd;
V50 bij veroordeelden tot een straf van meer dan 20 jaar, of V20 na diens
overlijden. Bij recidive wordt de termijn met 30 jaar verlengd indien tegen
de betrokkene een einduitspraak in verband met een ander misdrijf is
gedaan. In dat geval worden de justitiële gegevens vernietigd 30 jaar
nadat het vonnis is uitgesproken of de strafbeschikking of transactie
volledig ten uitvoer is gelegd;
V80 bij veroordeelden tot een straf van meer dan 40 jaar of een
zedenmisdrijf (art. 240b t/m 250 Sr), of V20 na diens overlijden.
Bij overtredingen:
V2 na overlijden;
V5 na verwerking justitiële gegevens of na tenuitvoerlegging van een
strafbeschikking of transactie;;
- V10 na verwerking justitiële gegevens of na tenuitvoerlegging van een
strafbeschikking of transactie, met daarbij een vrijheidsstraf of een
taakstraf, of een geldboete aan een rechtspersoon van de derde categorie
of hoger;
- V6 maanden voor flitsgegevens die niet hebben geleid tot oplegging van
een boete.
Onder dit werkproces wordt verstaan de inning, de gerechtelijke incasso en de
toepassing van wettelijke dwangmiddelen, vervangende hechtenis en het
beheer en de verwerking van dienaangaande gegevens.
7.30
Het innen en incasseren van boetes bij een door een Europees land
opgelegde geldelijke sanctie
Verordening (EU) 2018/1805, Wet wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging
geldelijke sancties en beslissingen tot confiscatie, Uitvoeringsbesluit
wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging geldelijke sancties en beslissingen
tot confiscatie, , art. 4, art. 6 en art. 51c Wet justitiële en strafvorderlijke
gegevens
Correspondentie, Europese boete, Europese confiscatiebeslissingen, Europees
confiscatiebevel
V direct na besluit niet erkennen zaak

76

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Bij erkennen zaak:
Bij misdrijven:
V20 bij veroordeelden tot een straf van minder dan 6 jaar of V12 jaar na
diens overlijden. Bij recidive wordt de termijn met 20 jaar verlengd indien
tegen de betrokkene een einduitspraak in verband met een ander misdrijf
is gedaan. In dat geval worden de justitiële gegevens vernietigd 20 jaar
nadat het vonnis is uitgesproken of de strafbeschikking of transactie
volledig ten uitvoer is gelegd;
V30 bij veroordeelden tot een straf van 6 jaar of meer, of V20 jaar na diens
overlijden. Bij recidive wordt de termijn met 30 jaar verlengd indien tegen
de betrokkene een einduitspraak in verband met een ander misdrijf is
gedaan. In dat geval worden de justitiële gegevens vernietigd 30 jaar
nadat het vonnis is uitgesproken of de strafbeschikking of transactie
volledig ten uitvoer is gelegd;
V50 bij veroordeelden tot een straf van meer dan 20 jaar, of V20 na diens
overlijden. Bij recidive wordt de termijn met 30 jaar verlengd indien tegen
de betrokkene een einduitspraak in verband met een ander misdrijf is
gedaan. In dat geval worden de justitiële gegevens vernietigd 30 jaar
nadat het vonnis is uitgesproken of de strafbeschikking of transactie
volledig ten uitvoer is gelegd;
V80 bij veroordeelden tot een straf van meer dan 40 jaar of een
zedenmisdrijf (art. 240b t/m 250 Sr), of V20 na diens overlijden

Toelichting

Bij overtredingen:
V2 na overlijden;
- V5 bij inning verkeersboetes en na verwerking justitiële gegevens of na
tenuitvoerlegging van een strafbeschikking of transactie;
- V10 na verwerking justitiële gegevens of na tenuitvoerlegging van een
strafbeschikking of transactie met daarbij een vrijheidsstraf of een
taakstraf, of een geldboete aan een rechtspersoon van de derde categorie
of hoger.
Onder dit werkproces wordt verstaan het ondersteunen van de officier van
justitie bij het de tenuitvoerlegging van geldelijke sancties en beslissingen tot
confiscatie in het geval Europese boetes zijn opgelegd.
Gedragskundig onderzoek en observatie

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Product(en)

7.31
Het uitvoeren van ambulant onderzoek naar de geestesgesteldheid van
een verdachte in strafzaken
Wetboek van Strafvordering, Wet forensische zorg, Wet geneeskundige
behandelovereenkomst
Inkomende opdracht, rapportage pro-Justitia en onderliggende stukken
V20
Dit onderzoek wordt gedaan in opdracht van een rechter, die het NIFP vraagt
dit onderzoek uit te voeren. Het NIFP wijst een deskundige aan of huurt een
deskundige in om dit onderzoek uit te voeren. Het onderzoek vindt plaats bij de
verdachte thuis of in de werkomgeving van de deskundige, in een ambulante
setting.
7.32
Het uitvoeren van klinisch onderzoek naar en observatie van de
geestesgesteldheid van een (jeugdige) verdachte in strafzaken
Wetboek van Strafvordering, Wet op de geneeskundige
behandelingsovereenkomst en art. 15 Wet justitiële en strafvorderlijke
gegevens
Klinische dossiers waaronder de rapportage pro-Justitia en onderliggende
stukken

77

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Waardering
Toelichting

SA-B3
De rechter kan aan het NIFP vragen de geestelijke toestand van een verdachte
door gedragsdeskundigen te laten onderzoeken. De onderzoeken vinden
ambulant (proces 7.31) of klinisch plaats. Klinisch onderzoek naar de
geestesgesteldheid van volwassenen vindt plaats in het Pieter Baan Centrum
(onderdeel van het NIFP) gedurende een periode van zes weken.
Voor wat betreft jeugdige verdachten adviseert het NIFP over de noodzaak van
forensisch diagnostisch onderzoek, in overleg met de Raad voor de
Kinderbescherming. Klinische observatie van jeugdigen vindt plaats in
Forensisch Psychiatrisch Centrum Teylingereind te Sassenheim.
Vanwege de randvoorwaarden rondom klinisch onderzoek (vrijheidsbeneming
gedurende meerdere weken), de aard van de delicten, de intensiteit van het
onderzoek, de maatschappelijke impact ervan, het belang van verantwoording
en wetenschappelijk onderzoek, worden klinische dossiers permanent bewaard.

Ten uitvoer leggen van vrijheidsstraffen en vrijheidsbenemende maatregelen
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)

Waardering
Toelichting

7.33
Het adviseren over detentiegeschiktheid van een veroordeelde
Wet geneeskundige behandelovereenkomst, Penitentiaire beginselenwet
Advies detentiegeschiktheid en onderliggend onderzoeksmateriaal
V20
De Individueel Medisch Adviseur (IMA) van het NIFP adviseert over
detentiegeschiktheid van een veroordeelde. Dit kan alle veroordeelden
betreffen: de jeugdige, de gedetineerde, de terbeschikkinggestelde en de
vreemdeling.
Als bij de strafzaak al duidelijk is dat er medische complicaties zijn voor wat
betreft de uitvoering van het vonnis, vindt onderzoek plaats naar de
detentiegeschiktheid. Het CJIB en DJI kunnen een dergelijk onderzoek
aanvragen.
De uitslag van het onderzoek is een advies aan het OM, het CJIB en DJI. Het
advies kan luiden: detentiegeschikt, -ongeschikt of -geschikt onder
voorwaarden en is zes maanden geldig.
Hier kan bezwaar tegen worden ingediend. Het NIFP behandelt dit bewaar mits
er nieuwe informatie aanwezig is over de medische situatie.
De bewaartermijn voor de informatie uit dit proces is gebaseerd op de Wgbo en
daarmee (vanaf 1 januari 2020) 20 jaar na afsluiting van het dossier.
7.34
Het oproepen, plaatsen en doorplaatsen van een justitiabele
Wet herziening tenuitvoerlegging strafrechtelijke beslissingen (wet USB), Wet
justitiële en strafvorderlijke gegevens
Plaatsingsbeschikking inclusief onderliggende totstandkoming en oproepbrief
met onderliggende correspondentie, advies detentiegeschiktheid, opdracht tot
opsporing en aanhouding
V20 na dagtekening van de oproepbrief
Een zelfmelder is een veroordeelde met een onherroepelijke onvoorwaardelijke
vrijheidsstraf, die zich, na een daartoe ontvangen oproep, zelf dient te melden
bij een Penitentiaire Inrichting voor het ondergaan van de opgelegde
vrijheidsstraf. Die worden binnen vier weken, nadat het CJIB iemand de status
van zelfmelder heeft toegekend, opgeroepen door de Divisie Individuele Zaken,
om zich te melden bij een inrichting in zijn regio. Een zelfmelder kan uitstel
vragen, bezwaar aantekenen tegen zijn oproeping, of een onderzoek van
detentiegeschiktheid aanvragen op medische gronden. Hangende de
behandeling van het bezwaar of het onderzoek naar detentiegeschiktheid,
wordt de last tot ten uitvoerlegging dan opgeschort. Een deel van de
zelfmelders komt in de praktijk niet opdagen en probeert onvindbaar te blijven
voor Justitie. Als iemand zich niet meldt na een oproep, dan volgt er vanuit
CJIB een opdracht aan de politie tot opsporing en aanhouding. Na aanhouding
kan het openstaande vonnis alsnog ten uitvoer gelegd worden in een
Penitentiaire Inrichting (PI) of Justitiële Jeugdinrichting (JJI).
78

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Als iemand na de voorgeleidingszitting ‘gehouden’ is en in een PI/JJI geplaatst
moet worden, komt vanuit het Administratie- en Informatiecentrum voor de
Executieketen (AICE) een bericht naar Divisie Individuele Zaken met de
benodigde stukken (voorgeleidingsformulier, opheffing schorsing, extract
vonnis, last tot tenuitvoerlegging, etc.) en vermelding van eventuele
bijzonderheden.
Het proces van plaatsing gaat vooraf aan insluiting van een justitiabele in een
inrichting. De plaatsingsbeschikking wordt opgenomen in het dossier van de
justitiabele (penitentiair dossier, dossier van de jeugdige, verpleegdedossier,
de forensische plaatsing en het dossier vreemdelingenbewaring).

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Een justitiabele kan overgeplaatst worden van de ene inrichting naar de
andere, als hij daar zelf om vraagt en zijn aanvraag wordt gehonoreerd.
Daarnaast kan de directeur van een inrichting verzoeken om overplaatsing.
Deze verzoeken worden allemaal behandeld door een selectiefunctionaris.
Daarnaast zijn zij belast met overplaatsing naar een inrichting of afdeling met
ander regime als iemand is afgestraft, verlof krijgt of vervroegd in vrijheid
wordt gesteld.
7.35
Het bijhouden van een register voor de inschrijving van justitiabelen
Wetboek van Strafvordering, art. 567-569
Inschrijvingsregister (tot circa 1990 op papier), kern-/basisregister personen
en identiteit
SA-B5
Het gaat om het register dat de hoofden van inrichtingen verplicht zijn om bij
te houden voor de inschrijving van personen (justitiabelen) in de inrichting
gedurende de tenuitvoerlegging van een straf of maatregel. De
inschrijvingsregisters zijn een belangrijke bron voor criminologisch,
genealogisch en historisch onderzoek.
7.36
Het ten uitvoer leggen van vrijheidsstraffen en vrijheidsbenemende
maatregelen opgelegd aan jeugdigen
Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen (Bjj) en Reglement justitiële
jeugdinrichtingen (Rjj)
De stukken behorende in het dossier van de jeugdige, zoals bedoeld in art. 63
Bjj en Hoofdstuk 8 Rjj
SA-B3
Dit proces betreft de tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen en
vrijheidsbenemende maatregelen, door een rechter opgelegd aan jeugdigen.
Het gaat hier bij vrijheidsstraffen om jeugddetentie en vervangende
jeugddetentie. Bij vrijheidsbenemende maatregelen kan het gaan om
voorlopige hechtenis, vreemdelingenbewaring en gijzeling voor zover de leeftijd
van achttien jaren nog niet is bereikt, plaatsing in een inrichting voor jeugdigen
(PIJ-maatregel), alsmede de tenuitvoerlegging van een machtiging in een geval
als bedoeld in artikel 6.2.2, tweede lid, van de Jeugdwet.
Gezien de relatief beperkte omvang van de populatie, de kwetsbaarheid en het
unieke karakter van de doelgroep en het reeds uitgevoerde onderzoek in
opdracht van de Kamer (Commissie Deetman, Samson en De Winter), worden
de dossiers vanwege de belangen van verantwoording, wetenschappelijk
onderzoek en de recht- en bewijszoekende burger integraal bewaard.
De huidige bewaartermijn van tien jaar wordt momenteel in de harmonisatie
van de Bjj aangepast in “blijvend te bewaren”.

79

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)

Waardering

Toelichting

7.37
Het ten uitvoer leggen van vrijheidsstraffen en vrijheidsbenemende
maatregelen opgelegd aan volwassenen
Penitentiaire beginselenwet (Pbw) en Penitentiaire maatregel (Pm)
De stukken behorende in het penitentiair dossier, zoals bedoeld in art. 59 Pbw
en art. 36 Pm; de stukken behorende in het inrichtingsdossier, zoals bedoeld
in art 37 Pm.
Penitentiaire dossiers voor 2008: SA-B3
Penitentiaire dossiers vanaf 2008:
SA-B3 levenslanggestraften
V40 na de invrijheidsstelling, met steekproef SA-B3
Inrichtingsdossiers:
V6 maanden na beëindiging verblijf van gedetineerde in de inrichting met
SA-B3 vijf voorbeelddossiers per jaar per inrichting
Het penitentiair dossier omvat tenminste de wettelijk voorgeschreven stukken
over het verblijf van de gedetineerde in de inrichting, vanaf de feitelijke
insluiting tot aan het einde van de detentie. In de praktijk kunnen ook nog
andere documenten van belang zijn en tot het penitentiair dossier worden
gerekend, zoals het detentie- en reïntegratieplan (D&R-plan) en de
risicoscreener.
De Penitentiair maatregel schrijft een (minimale) bewaartermijn voor van 10
jaar na invrijheidsstelling. Vanuit belang van bedrijfsvoering is dit voldoende.
Vanuit wetenschappelijk onderzoeksbelang en vanuit het belang van
verantwoording worden dossiers van levenslanggestraften permanent bewaard.
Dit gaat in Nederland om een relatief gering aantal dossiers van het totale
bestand.
Voor de overige penitentiaire dossiers geldt dat in het rapport Archief in
bewaring is geadviseerd de bewaartermijn van deze dossiers te verruimen tot
veertig jaar na invrijheidsstelling. Dit is geadviseerd vanuit het belang van
verantwoording. Gedurende deze periode blijft het mogelijk een betrouwbaar
beeld te kunnen vormen van de wijze waarop in het kader van de
tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen en vrijheidsbenemende maatregelen die
aan volwassen zijn opgelegd, is omgegaan met de aan de overheid
toevertrouwde personen. De hoofddirectie van DJI heeft zich bij dit advies
aangesloten.
Vanaf 2008 is er een vrij homogeen en groot bestand van penitentiaire dossiers
van gedetineerden, waaruit jaarlijks een aselecte steekproef zal worden
getrokken. De nog overgebleven papieren dossiers van voor 2008 zullen
worden bewaard (zie ook toelichting in 3.4.3.3).

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

In het inrichtingsdossier wordt de overige op de gedetineerde betrekking
hebbende informatie, die niet valt onder het penitentiair dossier, opgenomen.
Te denken valt aan informatie over persoonlijke eigendommen die in bewaring
zijn genomen of informatie die alleen tijdens de detentieperiode van
administratief belang is voor de inrichting.
7.38
Het informeren van gemeenten over start- en einddatum van detentie
van justitiabelen uit hun gemeente
Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens
Meldingen, informatiebladen
V10 na deling van gegevens
DJI stuurt gemeenten informatie over begin en einde van detentie van een
justitiabele. Dit kan zonder toestemming van een justitiabele. Daarnaast kan
de casemanager van DJI ook een informatieblad sturen naar de gemeente. Dit
kan alleen als een justitiabele daarvoor toestemming geeft. Hij geeft per
basisvoorwaarde (werk en inkomen, onderdak, zorg, schulden, identiteitsbewijs
plus zorg voor thuis) toestemming. Samen vullen ze een informatieblad in,
waarin verschillende vragen over de leefgebieden worden gesteld. Doel is een
80

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

betere re-integratie van een ex-justitiabele.

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Sinds mei 2019 versturen penitentiaire inrichtingen gegevens naar gemeenten
via de Applicatie Gegevensverstrekking Gemeenten (AGG). Dit vervangt het
oude systeem Digitaal Platform Aansluiting Nazorg (DPAN). In 2020 wordt
Injus in gebruik genomen. Deze systemen werden en worden ondersteund door
Justid.
7.39
Het indiceren (en financieren) van forensische plaatsingen
Wet forensische zorg, Wet zorg en dwang in werking (tot 2020 Wet Bopz).
Handboek Forensische Zorg, editie 5, 2019, Ministerie van Justitie en Veiligheid
Plaatsingsverzoek, indicatiestelling, plaatsingsadvies, plaatsingsbesluit,
rapportage over de behandeling
V80, terbeschikkingstelling met voorwaarden
V20, overige forensische zorg
Een rechter kan een justitiabele bevelen tot behandeling en verpleging. Het
doel daarvan is de kans op herhaling (recidive) van strafbaar gedrag te
verkleinen. De behandeling moet daarom zijn gericht op de achtergrond van
het delictgedrag, de zogenaamde criminogene factoren (forensische zorg).
Forensische zorg is geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en
verstandelijke gehandicaptenzorg, die onderdeel is van een (voorwaardelijke)
straf of maatregel of de tenuitvoerlegging daarvan, dan wel een andere
justitiële titel. Forensische zorg wordt meestal door de rechter opgelegd als
onderdeel van een straf of maatregel aan iemand met een psychisch
/psychiatrische stoornis of verstandelijke beperking die een strafbaar feit heeft
gepleegd (zie ook https://www.forensischezorg.nl/introductie/ketenforensische-zorg/forensische-zorgtitels).
Om een justitiabele voor behandeling in een instelling te kunnen plaatsen, is
een indicatiestelling voor forensische zorg nodig. Dit wordt gedaan door
indicatiestellers die verbonden zijn aan het NIFP. De indicatiesteller indiceert
voor zowel de gewenste zorgintensiteit als het noodzakelijke
beveiligingsniveau.
Op grond van deze tweeledige indicatiestelling doet het NIFP een
plaatsingsverzoek aan de Divisie Individuele Zaken (DIZ) van de Dienst
Justitiële Inrichtingen. Het is aan DIZ om op redelijke termijn een plaats te
vinden op een forensische afdeling in de GGZ of in een forensische kliniek. Op
grond van artikel 6.1, eerste lid van de Wfz, ontvangt de justitiabele namens
de minister voor Rechtsbescherming een plaatsingsbesluit.
De maatregel terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van
overheidswege (tbs met dwangverpleging) is een van de titels (zie proces
7.40).
Het ministerie van JenV bekostigt forensische zorg nadat een indicatie is
gesteld en er geplaatst is op basis van een plaatsingsbesluit. Uitzondering
hierop is de titel ‘plaatsing ten behoeve van een rapportage pro Justitia (art.
196 Sr). Hiervoor wordt geen indicatie gesteld en wordt door het OM geplaatst
in één van de in de wet aangewezen instellingen (Pieter Baancentrum en
Teylingereind zie proces 7.32) financiering vindt plaats door zowel OM (verblijf)
als de Divisie ForZo/Jeugd (DJI) (diagnostiek en onderzoek).
Het Informatiesysteem Forensische Zorg (Ifzo) ondersteunt het totale proces
van forensische zorg; van het invoeren van een indicatiestelling tot en met
plaatsing bij een gecontracteerde zorginstelling die beschikt over een passend
zorgaanbod. De indicerende organisatie maakt in Ifzo de indicatiestelling aan
met een indicatiestellingformat. De plaatser kan vervolgens door Ifzo de meest
geschikte zorgplek voor de patiënt vinden bij een gecontracteerde
zorgaanbieder. De plaatsingsfunctionaris beslist uiteindelijk bij welke
gecontracteerde zorgaanbieder de patiënt geplaatst wordt. Alle indicerende en
plaatsende medewerkers en gecontracteerde zorgaanbieders, die werken
81

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

binnen het domein van forensische zorg, werken met Ifzo
De bewaartermijn voor tbs met voorwaarden is gebaseerd op de Wjsg. De
bewaartermijn voor de overige forensische titels, inclusief de informatie in Ifzo,
is gebaseerd op de Wgbo.

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting
Volgnummer
Werkproces

Grondslag

Product(en)
Waardering
Toelichting

De minister van JenV subsidieert jaarlijks zorgplaatsen bij particuliere
instellingen via een subsidieovereenkomst. Hierin zijn de voorwaarden voor
verpleging en behandeling vastgelegd. Voor het financieren van forensische
zorg, zie: het verstrekken van subsidies, proces 8.1.
7.40
Het ten uitvoer leggen van de maatregel terbeschikkingstelling met
bevel tot verpleging van overheidswege
Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden (Bvt), Reglement
verpleging ter beschikking gestelden (Rvt)
De stukken behorende in het verpleegdedossier, zoals bedoeld in art. 19 Bvt en
art. 30 Rvt
SA-B3
In art. 32 Rvt is bepaald dat verpleegdedossiers permanent worden bewaard.
Dit artikel is aangepast naar aanleiding van het advies van de ad hoc
commissie bewaarbeleid tbs dossiers, die de minister van JenV in 2016 heeft
geadviseerd om het verpleegdedossier vanuit het algemeen onderzoeksbelang
blijvend te bewaren.
7.41
Het toetsen van verlofaanvragen over ter beschikking gestelden
Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden, Besluit Adviescollege
Verloftoetsing tbs, Verlofregeling tbs
Adviezen
V15
Het advies wordt ook opgenomen in het verpleegdedossier (zie proces 7.40).
Het Adviescollege verloftoetsing (Avt) voert dit proces uit.
7.42
Het verlenen van medische zorg aan personen gedurende de
tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen en vrijheidsbenemende
maatregelen
Penitentiaire beginselenwet; Beginselenwet verpleging ter beschikking
gestelden; Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen, Burgerlijk Wetboek Boek
7
De stukken behorende in het medisch dossier, zoals bedoeld in boek 7, art. 454
BW (Wet geneeskundige behandelingsovereenkomst, Wgbo)
V20
Het hoofd van een inrichting dient te zorgen voor medische zorg voor
justitiabelen gedurende hun verblijf in een inrichting. Hij of zij doet dit door de
inzet van psychiaters, psychologen, huisartsen, tandartsen, verpleegkundigen
en ander medisch personeel. Hij biedt hen de faciliteiten om hun werk binnen
de inrichting te kunnen doen, of laat de justitiabele naar de zorgverlener
brengen (door de Dienst Vervoer en Ondersteuning). De zorgverlening vindt
plaats binnen de kaders van de Wgbo, inclusief de dossiervorming. Wanneer
behandeling plaats vindt op initiatief, dan wel onder dwang van het hoofd van
de inrichting, wordt informatie daarover in het penitentiair dossier,
verpleegdedossier of dossier van een jeugdige opgenomen. Hierbij kan worden
gedacht aan urinecontroles (art. 30 Pbw), maar ook aan gedwongen
geneeskundige behandeling, als die nodig is om gevaar af te wenden voor de
justitiabele of zijn omgeving, als dat naar het oordeel van een arts noodzakelijk
is (art. 32 Pbw).
Het NIFP helpt de justitiële inrichtingen bij het stellen van kaders voor
psychische zorg. Daarnaast heeft het NIFP psychiaters in dienst die zorg
leveren in de justitiële inrichtingen en zijn de directeuren Zorg en Behandeling
voor de penitentiair psychiatrische centra (PPC) aan het NIFP verbonden.
82

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Het medisch dossier van een justitiabele blijft in de inrichting tot diens
invrijheidstelling. Daarna kan de justitiabele een verzoek indienen om het
dossier over te laten dragen aan zijn medisch hulpverlener. Hij dient hiervoor
een schriftelijk verzoek in te dienen bij het hoofd van de inrichting. Als hij geen
gebruik maakt van dit recht, wordt het dossier conform de hiervoor in de Wgbo
gestelde termijn, na 20 jaar vernietigd door JenV.
7.43
Het bewaken en vervoeren van justitiabelen
Penitentiaire beginselenwet
Bezoekerslijsten, sleutellijsten, tellijsten, overdracht wachtrondes,
dienstroosters, vervoersopdrachten, rittenstaten, rapportages
V5, met uitzondering van het bestand van PI Veenhuizen, dat als integraal te
bewaren is aangemerkt; SA-B3
In penitentiaire inrichtingen worden dagelijks tellingen van de verblijfspopulatie
gehouden. Ook zijn er in de inrichtingen allerlei procedures rondom het
sleutelbeheer. Bezoekers worden dagelijks geregistreerd op bezoekerslijsten.
De Dienst Vervoer en Ondersteuning (DV&O) van DJI verzorgt het vervoer van
arrestanten, gedetineerden en vreemdelingen. Dit vervoer vindt plaats tussen
inrichtingen, naar rechtbanken, eventuele medische hulpinstanties, et cetera.

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Het bestand van PI Veenhuizen wordt integraal bewaard. Daarmee wordt
bijvoorbeeld ook een beeld van incidentenrapportages (piketmeldingen),
bezoekerslijsten en dergelijke bewaard.
7.44
Het organiseren van geestelijke verzorging aan justitiabelen
Art. 6 Grondwet
Overeenkomsten met geestelijk verzorgers
V10
De Dienst Geestelijke Verzorging (DGV) van de Dienst Justitiële Inrichtingen
geeft invulling aan het wettelijke recht van alle mensen die justitieel zijn
ingesloten om hun godsdienst en levensbeschouwing, individueel of in
gemeenschap met anderen, vrij te belijden en te beleven. Het beleid van en
inzake DGV wordt bewaard onder het proces beleid (4.1).

Voor zover de uitvoering van het werk van DGV in dossiers wordt vastgelegd,
wordt dit als onderdeel van het archief van PI Veenhuizen bewaard.
DGV begeleidt alle mensen die justitieel zijn ingesloten: gedetineerden, ter
beschikking gestelden, jeugdigen en vreemdelingen met professionele
ambtsdragers en medewerkers in het omgaan met hun verleden, de actuele
levenssituatie en de ontwikkeling van toekomstperspectief. Daarbij is DGV
gericht op samenwerking met justitiële en maatschappelijke organisaties.
Gratie
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)

Waardering
Toelichting

7.45
Het behandelen van en het beschikken op verzoekschriften om gratie
Gratiewet; Grondwet art.122, eerste lid; Wetboek van Strafvordering, artikel
6:7:1 tot en met 6:7:8
Verzoekschrift, advies en overige ingewonnen informatie (bijvoorbeeld een
ambtsbrief van een andere minister of advies van de Hoge Raad der
Nederlanden), verslag van bevindingen, rechterlijk advies, advies van het
openbaar ministerie, Koninklijk Besluit
SA-B3 in geval van levenslang gestraften of collectieve gratieverlening
V25 voor alle overige gevallen met steekproef per tien jaar SA-B3
Gratie is vermindering, verandering of kwijtschelding van een straf of
maatregel die de rechter heeft opgelegd. Gratie wordt alleen verleend als het
bijdraagt aan een rechtvaardige, menselijke en doelmatige uitvoering van de
83

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

straf.
Een verzoek om gratie kan bij Koninklijk Besluit worden verleend, afgewezen,
verkort, verlengd, verleend onder voorwaarden (proeftijd, geldsom, onbetaalde
arbeid), voorwaarden die gewijzigd of aangevuld worden, herroepen
voorwaardelijke gratie en opgeschorte tenuitvoerlegging hangende een
gratieverzoek.
De gevallen van gratieverlening voor levenslang gestraften en collectieve
gratieverlening worden blijvend bewaard. Hiermee kan langdurig
verantwoording worden afgelegd aan de maatschappij over waarom opgelegde
straffen of maatregelen voor deze bijzondere categorieën veroordeelden alsnog
(gedeeltelijk of onder voorwaarden) kwijtgescholden zijn. Het belang van de
veroordeelde (rechtvaardigheid, menselijkheid) en de doelmatigheid van de
ondergane straf bij gewijzigde omstandigheden geven hierin de doorslag.
Internationale rechtshulp
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

7.46
Het indienen van een verzoek tot uitlevering of overlevering, of het
beslissen over een ingediend verzoek tot uitlevering of overlevering
Overleveringswet; Uitleveringswet; Kaderbesluit 2002/584; bilaterale
uitleveringsverdragen
Europees aanhoudingsbevel (EAB) en bijbehorend dossier; Uitleveringsverzoek
en bijbehorend dossier
V25 met vijf voorbeelddossiers per jaar SA-B3
Bij uitlevering gaat het om de overdracht van een persoon naar een andere
staat, op verzoek van die staat. Doel van die uitlevering is dat de verzoekende
staat deze persoon strafrechtelijk kan vervolgen en/of een strafvonnis kan
laten ondergaan.
Voor uitlevering is een uitleveringsverdrag nodig. Een uitleveringsverdrag is
een verdrag tussen twee of meer staten, waarin zij afspreken wanneer en
onder welke voorwaarden het ene land (de aangezochte staat) een persoon
aan het andere land (de verzoekende staat) moet uitleveren.
Vaak is een voorwaarde voor uitlevering dat het misdrijf dat de persoon
gepleegd zou hebben in beide landen een strafbaar feit is: de eis van dubbele
strafbaarheid.
Zonder uitleveringsverdrag bestaat er geen verplichting om een persoon aan
een andere staat uit te leveren. Als de wetgeving van de aangezochte en
verzoekende staat toestaat om op vrijwillige basis uit te leveren, dan mag dat.
Eerst oordeelt de rechter over de toelaatbaarheid van het uitleveringsverzoek.
De Minister van Justitie en Veiligheid neemt vervolgens een besluit om het
uitleveringsverzoek toe te staan of te weigeren. Het gaat om een formele,
gemotiveerde eindbeslissing.
Als de persoon die eventueel wordt uitgeleverd het niet eens is met de
beslissing van de minister, dan is het meestal mogelijk daartegen een kort
geding aan te spannen.
Bij overlevering gaat het om uitlevering tussen lidstaten van de Europese Unie
(EU). Via het Europees Aanhoudingsbevel is geregeld dat personen via een
eenvoudiger procedure kunnen worden overgedragen van de ene EU-lidstaat
aan de andere. Dat heet geen uitlevering, maar overlevering.
Tussen de stukken bevinden zich mogelijk ook stukken bevattende
strafvorderlijke gegevens in de zin van de WJSG. Dergelijke strafvorderlijke
gegevens worden in het strafdossier opgenomen.

84

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Product(en)
Waardering
Toelichting

7.47
Het overnemen of overdragen van strafvervolging van of naar het
buitenland
Wetboek van strafvordering; art. 6 EU rechtshulpovereenkomst 2000;
Europees Verdrag aangaande de wederzijdse rechtshulp in strafzaken
(Straatsburg, 20-04-1959); Verdrag aangaande de uitlevering en de rechtshulp
in strafzaken tussen het Koninkrijk België, het Groothertogdom Luxemburg en
het Koninkrijk der Nederlanden (27-06-1962);Overeenkomst inzake de
administratieve en strafrechtelijke samenwerking op het gebied van de
regelingen die verband houden met de verwezenlijking van de doelstellingen
van de Benelux Economische Unie, met Aanvullende Protocollen; Europees
Verdrag betreffende de overdracht van strafvervolging (15-5-1972);
Verzoekschriften en meegezonden strafdossiers
V12
Overdacht van strafvervolging houdt in: het toezenden van een strafdossier
door de justitiële autoriteiten van de ene Staat naar een andere Staat met het
verzoek om (verdere) strafvervolging tegen een verdachte over te nemen.
Een overdracht van de strafvervolging vindt meestal plaats, indien de
verdachte vanuit het land waar het delict is gepleegd, is teruggekeerd naar het
land van herkomst en zijn uitlevering niet door eerstgenoemde land wordt
gevraagd. Onder dit werkproces wordt niet verstaan dat tevens de verdachte
aan de andere Staat overgedragen wordt.
Overdracht van strafvervolging is mogelijk op basis van een verdrag, maar kan
ook buiten een verdrag om plaatsvinden. In beide gevallen geldt als algemene
voorwaarde voor de uitvoering dat zulks in het belang is van de een goede
rechtsbedeling.
Overdracht van de strafvervolging kan plaatsvinden ten aanzien van ieder
strafbaar feit waarvan de (vermoedelijke) dader een niet in Nederland
woonachtige vreemdeling is. Indien de berechting in een andere Staat een
goed alternatief is voor een strafvervolging in Nederland dan heeft de een
overdracht van strafvervolging in principe de voorkeur.
7.48
Het op verzoek van een andere Staat verlenen van kleine rechtshulp
Europees Verdrag aangaande de wederzijdse rechtshulp in strafzaken
(Straatsburg, 20-04-1959);); Richtlijn Europees overleveringsbevel (EOB);
Verdrag aangaande de uitlevering en de rechtshulp in strafzaken tussen het
Koninkrijk België, het Groothertogdom Luxemburg en het Koninkrijk der
Nederlanden (27-06-1962);Overeenkomst inzake de administratieve en
strafrechtelijke samenwerking op het gebied van de regelingen die verband
houden met de verwezenlijking van de doelstellingen van de Benelux
Economische Unie, met Aanvullende Protocollen; Europees Verdrag betreffende
de overdracht van strafvervolging (15-5-1972; Statuut van het Koninkrijk der
Nederlanden; bilaterale uitleveringsverdragen
Rechtshulpverzoek; Europees onderzoeksbevel (EOB)
V12
Bij de kleine rechtshulp vraagt een ander land aan Nederland om hier
handelingen te verrichten voor een strafproces in dat andere land. Dit wordt
kleine rechtshulp genoemd, omdat het niet de bedoeling is dat Nederland een
essentieel deel van het strafproces van dat andere land overneemt.
Voorbeelden zijn het verstrekken van inlichtingen en het verrichten van
onderzoekshandelingen of daar medewerking aan verlenen, zoals bijvoorbeeld:
personen horen, doorzoeking, inbeslagneming of een strafrechtelijk financieel
onderzoek.
In veel gevallen worden verzoeken om rechtshulp rechtstreeks via het
Openbaar Ministerie of rechtbanken door tussenkomst van een Internationaal
Rechtshulp Centrum (IRC) afgehandeld. De rechtshulpverzoeken met de EU

85

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

lidstaten verloopt via de Internationale Rechtshulp Centra (IRC's) Er werken
medewerkers van politie en het openbaar ministerie.
De rechtshulpverzoeken uit derde landen (buiten de EU) verlopen via het
ministerie van Justitie en Veiligheid. De Afdeling Internationale
Aangelegenheden en Rechtshulp in Strafzaken (AIRS) van het Ministerie van
Justitie en Veiligheid is in Nederland de Centrale Autoriteit van internationale
rechtshulp. AIRS is samen met de Internationale Rechtshulp Centra (IRC's)
verantwoordelijk voor de uitvoering van internationale rechtshulp in strafzaken.
Rechtshulp binnen de vier landen van het Koninkrijk der Nederlanden is apart
geregeld en wordt interregionale rechtshulp genoemd. Bij interregionale
rechtshulp gaat het om rechtshulp binnen het Koninkrijk der Nederlanden.

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Tot slot ontvangt Nederland ook rechtshulpverzoeken van de internationale
strafhoven en tribunalen. AIRS is samen met het IRC Den Haag
verantwoordelijk voor de uitvoering van deze rechtshulpverzoeken.
7.49
Het overnemen of overdragen van een ontnemingsmaatregel van of
naar het buitenland
Art 31, Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen (WOTS); Kaderbesluit
2006/783
Beschikking, verzoekschrift, schikkingsvoorstel
V12
Is iemand bijvoorbeeld veroordeeld voor witwaspraktijken, dan moet het geld
op de een of andere manier terug naar het land waar het vandaan kwam. Dat
geld moet de veroordeelde worden ontnomen. Die ontnemingsprocedure is
geregeld in de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen (WOTS).
Het Openbaar Ministerie doet (strafrechtelijk) financieel onderzoek. Uit dat
onderzoek wordt het aannemelijk dat een bepaald persoon bijvoorbeeld een
miljoen euro heeft witgewassen. Het Openbaar Ministerie start dan via een
ontnemingsvordering een rechtszaak bij de rechtbank.
Tot aan het moment dat de rechter uitspraak doet, kunnen de officier van
justitie en de veroordeelde een schikking treffen.

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Product(en)
Waardering

De rechter kan iemand die is veroordeeld voor een strafbaar feit een
ontnemingsmaatregel opleggen. Daarover doet de rechter apart uitspraak.
Degene die de ontnemingsmaatregel opgelegd krijgt, is verplicht de staat een
geldbedrag te betalen. Dat geldbedrag is gerelateerd aan het wederrechtelijk
verkregen voordeel.
7.50
Het overnemen of overdragen van de tenuitvoerlegging van
strafrechtelijke beslissingen van en naar het buitenland
Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen (WOTS); Wet wederzijdse
erkenning en tenuitvoerlegging vrijheidsbenemende en vrijheidsbeperkende
sancties (WETS); Europees Verdrag inzake de internationale geldigheid van
strafvonnissen (EVIG) en EGTUL; Verdrag Overbrenging Gevonniste Personen
(VOGP) Kaderbesluit 947 over erkenning van proeftijd en alternatieve straffen;
Kaderbesluit 829 over erkenning van toezichtmaatregelen; Kaderbesluit 909
over erkenning van vrijheidsstraffen.
Beschikking, verzoekschrift
V12 met vijf voorbeelddossiers per jaar SA-B3

86

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Toelichting

In de Wet wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging vrijheidsbenemende en
vrijheidsbeperkende sancties (WETS) is de overdracht van strafvonnissen
tussen landen binnen de Europese Unie geregeld. De Wet overdracht
tenuitvoerlegging strafvonnissen (WOTS) regelt de overdracht van
gevangenisstraffen tussen Nederland en andere Staten: vanaf 1 november
2012 geldt de WOTS alleen voor landen buiten de Europese Unie (EU) en voor
de EU-landen die hun WETS (nog) niet hebben ingevoerd
De taak is belegd bij de Afdeling Internationale Overdracht Strafvonnissen van
de Dienst Justitiële Inrichtingen van het Ministerie van Justitie en Veiligheid.
Het verstrekken van informatie aan bevoegde instanties over de uitvoering van
strafrechtelijke beslissingen bij de overname en overdracht van strafvonnissen
van en naar het buitenland wordt uitgevoerd door Administratie- en
Informatiecentrum voor de Executieketen (AICE) van het CJIB.
Migratie

Volgnummer
Werkproces

Grondslag
Product(en)
Waardering

Toelichting

7.51
Het identificeren en het verifiëren van de identiteit van een
vreemdeling op basis van biometrische gegevens en het registreren
daarvan
Wet biometrie vreemdelingenketen (Wbvk); artt. 106a en 107
Vreemdelingenwet 2000; art. 8.35 Vreemdelingenbesluit 2000
Vingerafdruk, gezichtsopname, aantekening over het delen
V5:
Na afwijzen verlenen machtiging tot voorlopig verblijf;
Na beëindigen rechtmatig verblijf nadat de vreemdeling Nederland
aantoonbaar heeft verlaten;
Na aflopen van de geldigheidsduur van een jegens de vreemdeling
uitgevaardigd inreisverbod of ongewenstverklaring.
In de Basisvoorziening Vreemdelingen (BVV, artikel 107 Vreemdelingenwet
2000) worden biometrische gegevens verwerkt die op grond van artikel 106a
van de Vreemdelingenwet 2000 zijn afgenomen. Met de invoering van de wet
Biometrie Vreemdelingenketen is per 1 maart 2014 de Vreemdelingenwet 2000
zodanig gewijzigd dat een uitbreiding van het gebruik van biometrie in de
vreemdelingenketen mogelijk werd. Bij de aanvraag van een Machtiging voor
Verblijf (MVV) en een verblijfsvergunning is hierbij sprake van een geheel
nieuw gebruik. Bij enkele andere processen is slechts sprake van een verruimd
gebruik, waardoor bijvoorbeeld afgenomen gegevens ook in de
Basisvoorziening voor Vreemdelingen (BVV) opgeslagen mogen worden en in
andere ketenprocessen aangewend mogen worden. Het Protocol Identificatie en
Labeling (PIL) beschrijft een gestandaardiseerde werkwijze voor onder meer
het vernietigen van biometrische gegevens in de migratieketen.
De Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) kan ten gevolge van de Wbvk de
identiteit van de vreemdeling verifiëren met behulp van biometrische gegevens
in het kader van de terugkeer en het vertrek.
Het Hof van Justitie stelt dat het bewaren van biometrische gegevens van
onderdanen van derde landen tijdens hun verblijf in Nederland gerechtvaardigd
is, gelet op de noodzaak om gedurende die periode de identiteit en de
rechtmatigheid van het verblijf van dergelijke onderdanen in die lidstaat
overeenkomstig de Vreemdelingenwet 2000 te verifiëren, vooral bij het
onderzoek met het oog op een verlenging van een verblijfsvergunning. Het Hof
van Justitie acht een dergelijke bewaringstermijn noodzakelijk om te
voorkomen dat aanvragen voor een machtiging tot voorlopig verblijf zouden
worden ingediend onder de identiteit van onderdanen van derde landen die
legaal in Nederland verblijven

87

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

7.52
Het behandelen van aanvragen van migranten tot permanent verblijf in
Nederland met toewijzing tot gevolg
Art. 2c, art. 2d, art. 107 Vreemdelingenwet 2000; Vreemdelingenbesluit 2000
Aanvraag, permanent verblijfsdocument (vreemdelingendossier)
SA-B3
Dit werkproces omvat het verlenen van het verblijf van een vreemdeling in
Nederland en de erkende referenten die bij dit proces betrokken kunnen zijn.
Onder blijvers wordt in de praktijk verstaan: vreemdelingen met een inwilliging
onbepaalde tijd en vreemdelingen die een naturalisatieverzoek hebben gedaan.
De informatie die uit dit werkproces voortvloeit betreft de
vreemdelingenadministratie, aangevuld met het register van erkende
referenten (zie proces 7.53).
De bewaartermijnen voor het proces van visumverlening (90 dagen) inclusief
het behandelen van bezwaarschriften, zijn vastgelegd in de selectielijsten van
het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Volgnummer
Werkproces

Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

7.53
Het erkennen van een natuurlijk persoon of rechtspersoon als referent
om een verblijfsvergunning te kunnen aanvragen voor een natuurlijk
persoon
Art. 2, onder c, juncto, art. 2, onder d, Vreemdelingenwet 2000; richtlijn
2016/801/EU, PBEU 2016, L132/21
Registratie erkende referenten (organisatiearchief IND)
V50
De informatie uit dit proces betreft het register en het organisatiearchief van
erkende referenten. Een referent is een Nederlander, een vreemdeling met
rechtmatig verblijf en een onderneming of een rechtspersoon. In de praktijk
zijn dit altijd werkgevers; organisaties die meestal als rechtspersoon zijn
ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. De IND noemt dit in de praktijk
het organisatiearchief, omdat niet alle organisaties een privaatrechtelijke
rechtspersoon zijn in de zin van het Burgerlijk Wetboek, zoals bijvoorbeeld
coöperaties, naamloze vennootschappen en besloten vennootschappen. Het
kan echter ook om een personenvennootschap of een ZZP’er gaan.
7.54
Het behandelen van aanvragen van migranten tot permanent verblijf in
Nederland met afwijzing tot gevolg
Vreemdelingenwet 2000, Vreemdelingenbesluit 2000
Aanvraag en afwijzing (vreemdelingendossier)
V15, met steekproef SA-B3
Dit proces omvat een aantal vormen van afwijzen van aanvragen van
migranten tot permanent verblijf in Nederland:
Afwijzen van aanvragen tot het verlenen van een machtiging tot voorlopig
verblijf (mvv);
Afwijzen van het verlengen van een verleende machtiging tot voorlopig
verblijf waarvan het verblijf eindigt. Als een migrant alsnog in aanmerking
komt voor permanent verblijf, dan geldt werkproces 7.52;
Beëindigen van het rechtmatig verblijf nadat de vreemdeling Nederland
aantoonbaar heeft verlaten;
Uitvaardigen van een reisverbod of het ongewenst verklaren van een
vreemdeling.
Onder de groep van vertrekkende migranten wordt verstaan: vreemdelingen
met een inwilliging voor bepaalde tijd.
De bewaartermijn van vijftien jaar is voor de partijen in de migratieketen
88

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

voldoende lang om informatie over mogelijk terugkerende, afgewezen
migranten te kunnen hergebruiken. Voor de bewaartermijn gezichtsopnames
en vingerafdrukken (biometrische gegevens): zie werkproces 7.51.
7.55
Het behandelen van aanvragen door migranten betreffende het
verkrijgen van het Nederlanderschap
Vreemdelingenwet 2000, Art 107 lid 1c; Vreemdelingenbesluit 2000; Rijkswet
op het Nederlanderschap 1984. art. 22 lid 1
Naturalisatiedossier
SA-B3
Het betreft hier naturalisatieaanvragen en overige
nationaliteitsaangelegenheden, waaronder het Nationaliteitenregister.
7.56
Het organiseren van vreemdelingenbewaring en het vertrek van
migranten uit Nederland
Vreemdelingenwet 2000; Vreemdelingenbesluit 2000; Wet terugkeer en
vreemdelingenbewaring
Vertrekdossiers, laissez passers, dossiers vreemdelingenbewaring
V15 met steekproef SA-B3
De Dienst Terugkeer & Vertrek (DT&V) regisseert het vertrek van migranten uit
Nederland die zijn aangehouden in het kader van het binnenlands (mobiel)
vreemdelingentoezicht, aan wie de toegang is geweigerd in het kader van de
grensbewaking, van wie de verblijfsvergunning is ingetrokken, die
uitgeprocedeerd zijn of die eenmalig terugreizen naar het betreffende land
middels een tijdelijk reisdocument (laissez passer).
Voorafgaand aan een uitzetting kan een migrant die onrechtmatig in Nederland
is en niet uit zichzelf vertrekt, in bewaring worden gesteld om hem of haar
beschikbaar te houden voor vertrek.
De hulpofficier van justitie of een aangewezen medewerker van de DT&V legt
de vreemdelingenbewaring op. Dit kan alleen als er geen andere mogelijkheden
meer zijn die minder ingrijpend zijn en hetzelfde effect hebben en wordt
getoetst door een rechter. De duur van bewaring is maximaal 6 maanden. Deze
termijn kan worden verlengd tot maximaal 18 maanden.
Vreemdelingenbewaring vindt plaats in detentiecentra van DJI.
De bewaartermijn van vijftien jaar is voor de partijen in de migratieketen
voldoende lang om informatie over mogelijk terugkerende, afgewezen
migranten te kunnen hergebruiken. Vanwege de kwetsbaarheid van deze
doelgroep en de maatschappelijke beroering die uitzetting kan veroorzaken,
wordt een steekproef bewaard.

Beveiligen samenleving
Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Product(en)

Waardering

7.57
Het identificeren en analyseren van dreigingen en risico’s voor het
versterken en beschermen van de nationale veiligheid
Organisatiebesluit JenV, Sanctiewet 1977, Sanctieregeling terrorisme 2007-II,
Tijdelijke wet bestuurlijke maatregelen terrorismebestrijding, Paspoortwet,
Rijkswet op het Nederlanderschap, Wet beveiliging netwerk- en
informatiesystemen (Wbni), Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens
Dreigingsanalyses, dreigingsbeelden, fenomeenanalyses, Dreigingsbeeld
Terrorisme Nederland (DTN), Cybersecuritybeeld Nederland (CSBN), integrale
aanpak plannen bij organisaties
SA-B3

89

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)

Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Product(en)
Waardering
Toelichting

Dit proces betreft het identificeren van dreigingen voor vitale belangen van de
samenleving en het coördineren van de integrale aanpak ervan voor het
versterken van de nationale veiligheid. Vitale belangen zijn fysieke veiligheid,
economische veiligheid, ecologische veiligheid en territoriale veiligheid,
alsmede sociale en politieke stabiliteit.
Daarnaast omvat dit proces het identificeren van dreigingen en het reduceren
de risico’s ervan, ter voorkoming van maatschappelijke ontwrichting. Eveneens
gaat het om het identificeren en analyseren van dreigingen en risico’s op het
gebied van extremisme en terrorisme.
Tenslotte gaat het om het adviseren over dreigingen van statelijke actoren en
het uitvoeren van maatregelen op dit gebied, met als doel een integrale aanpak
voor het beschermen van de nationale veiligheid. Dit betreft ook de
ondersteuning van ketenpartners in hun aanpak.
7.58
Het bewaken en beveiligen van personen, objecten, diensten en
evenementen
Politiewet 2012, Circulaire met betrekking tot de bewaking en beveiliging van
personen, objecten en diensten
Verslag, beveiligingsanalyse en –advies, uitvoeringsinstructie, planning
V5 na verlaten rijksdomein of afronden object, dienst of evenement
Dit proces betreft documentatie over de beveiliging van personen, zoals politici,
binnen het rijksdomein en aangewezen objecten en/of diensten en grote
landelijke evenementen. Het rijksdomein is beschreven in de Circulaire
bewaken en beveiligen.
7.59
Het verhogen van de weerbaarheid op het gebied van cyber security
Organisatiebesluit JenV, Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen
(Wbni)
Dreigingsanalyse, dreigingsbeeld, fenomeenanalyse, Dreigingsbeeld Terrorisme
Nederland (DTN), Cybersecuritybeeld Nederland (CSBN), integrale aanpak plan
bij organisaties
SA-B3
Dit proces betreft onder andere de ondersteuning van vitale sectoren. De Wet
beveiliging netwerk- en informatiesystemen (Wbni) is sinds 9 november 2018
van kracht. De Wbni regelt de wettelijke taken van het NCSC op het terrein van
cybersecurity. Organisaties in vitale sectoren zijn verplicht om ernstige digitale
veiligheidsincidenten te melden bij het Nationaal Cyber Security Centrum
(NCSC). De Wbni is erop gericht de digitale weerbaarheid van Nederland te
vergroten, de gevolgen van cyberincidenten te beperken en maatschappelijke
ontwrichting te voorkomen.
7.60
Het signaleren en detecteren van reisbewegingen
Luchtvaartwet, Besluit beveiliging burgerluchtvaart, Luchtvaart
verordening, Wet gebruik van passagiersgegevens voor bestrijding van
terroristische en ernstige misdrijven (PNR-wet, passenger name records)
Rapportage, advies, reisgegevens, instructie, plan van aanpak, register
passagiersgegevens PNR (TRIP)
V5 voor reis- en passagiersgegevens
SA-B3 voor overige informatie
Dit proces betreft het voorkomen van terrorisme en ernstige criminaliteit en
tevens het beveiligen van de burgerluchtvaart. Verdachten worden
gesignaleerd op basis van reisgegevens van luchtvaartpassagiers. Daarnaast
omvat dit proces het beoordelen van de beveiligingsplannen van de
luchthavenexploitanten en de luchtvaartmaatschappijen en het adviseren van
luchthavens en luchtvaartmaatschappijen over beveiliging van de
burgerluchtvaart.

90

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Categorie 8: Producten en diensten
Het leveren van producten en diensten aan personen, bedrijven, instellingen en (lagere of andere)
overheden
Subsidies
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

8.1
Het verstrekken van en verantwoording geven over subsidies
GWR 2.0, proces 10.1; Wet Justitie-subsidies, Algemene wet bestuursrecht
Aanvraag, afwijzing, toekenning subsidie, overzicht, verslag, rapport,
eindafrekening
SA-B3
De minister van JenV verstrekt subsidies aan rechtspersonen die werkzaam
zijn op zijn beleidsterreinen: slachtofferhulp, criminaliteitspreventie, het
voorkomen van terrorisme, nazorg- en vrijwilligersactiviteiten bij de
sanctietoepassing en onderzoek op het gebied van immigratie en asiel,
schuldsanering, reclassering, HALT-afdoeningen, parentale internationale
kindontvoering, ondertoezichtstelling en (voorlopige) voogdij minderjarige
vreemdelingen. Het overzicht van recente subsidies die JenV verstrekt wordt
gepubliceerd (https://opendata.rijksbegroting.nl/#dataset_2).
Op basis van Europese regelgeving geldt in proces 8.2 de bewaartermijn V13.
8.2
Het aanvragen van subsidies uit het Europees Sociaal Fonds ten
behoeve van de re-integratie van justitiabelen
Kaderwet SZW subsidies, Subsidieregeling ESF 2014-2020
Aanvraag, afwijzing, toekenning subsidie
V13 na ontvangst subsidie
Het ESF kan tot twaalf jaar na de verstrekking van de subsidiegegevens
opvragen.
Vergunningen kansspelen

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

8.3
Het verlenen, wijzigen en intrekken van vergunningen voor
kansspelen
GWR 2.0, proces 10.1; Wet op de kansspelen
Aanvraag, afwijzing, toekenning en wijziging van vergunningen en adviezen
van het College van Toezicht op de kansspelen en van de Kansspelautoriteit
V20 na afloop vergunning
De minister van JenV is verantwoordelijk voor het kansspelbeleid en is
stelselverantwoordelijk voor het verwezenlijken van de in dit beleid
neergelegde doelstellingen. Op 1 januari 1996 is het college van toezicht op
de kansspelen opgericht als zelfstandig bestuursorgaan. Deze hield toezicht
op de naleving van de Wet op de kansspelen door de vergunninghouders van
de landelijke kansspelen (Nederlandse Staatsloterij, Bank Giro Loterij,
Sponsor Loterij, Nationale Postcode Loterij, De Lotto, Autotote Nederland en
Holland Casino). Daarnaast adviseerde het College de minister over het
verlenen, wijzigen en intrekken van de vergunningen voor landelijke
kansspelen. De minister verleende dus tot 1 april 2012 de vergunningen. Het
college van toezicht is per 1 april 2012 vervangen door de Kansspelautoriteit
(KSA). De KSA is als ZBO verantwoordelijk voor het opstellen van een eigen
selectielijst. Door het intrekken van de selectielijst Kansspelen (BSD 130) is
het huidige proces 8.3 aan de selectielijst JenV toegevoegd voor het bewerken
van de archieven van het College van Toezicht op de kansspelen.

91

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Klaag- bezwaar- en beroepschriften
Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

8.4
Het behandelen van klachten
GWR 2.0, proces 10.3, art. 16 t/m 27, hoofdstuk IV van de Wet Beëdigde
Tolken en Vertalers (Wbtv), art. 9.1 t/m 9.36 hoofdstuk 9 Algemene wet
Bestuursrecht
Klaagschriften, beslissingen op klaagschriften, meldingen, gespreksnotities
V10
Klaagschriften van burgers worden behandeld conform de eisen die de
wetgeving (Algemene Wet Bestuursrecht) stelt. Dit houdt o.m. in dat
klaagschriften worden geregistreerd, waarbij de volgende typen klaagschriften
worden onderscheiden: klachten over seksuele intimidatie door ambtenaren,
klachten over visum- en MVV-procedures; klachten over legalisatie en
verificatie van documenten; klachten over het optreden van de overheid over
toelating van vreemdelingen; klachten over de wijze waarop een beëdigde
tolk of vertaler zich heeft gedragen jegens een vreemdeling; klachten over
afgifte van paspoorten en andere reisdocumenten, notariaat, burgerlijke
stand, naturalisatie en internationale rechtshulp; klachten over hulpverzoeken
van en bijstandverlening aan Nederlanders in het buitenland, inclusief
klachten over gedetineerdenbegeleiding en overige klachten.
•Na behandeling van een klaagschrift kan de burger zich met zijn klacht
wenden tot de Nationale Ombudsman. Wanneer de Nationale ombudsman een
klacht ontvangt die nog niet door het bestuursorgaan zelf is behandeld, stuurt
hij de klacht op grond van het zogeheten kenbaarheidsvereiste (terug) naar
het bestuursorgaan met het verzoek om de klacht alsnog en als eerste in
behandeling te nemen.
•De voornaamste documentaire neerslag van dit proces bestaat uit: reacties
op klachten en eventuele jurisprudentie in het geval het een zaak wordt die
aan de rechter wordt voorgelegd
Voor het behandelen van informatieverzoeken van de Nationale Ombudsman,
zie proces 6.4: het behandelen van klachten van de Nationale Ombudsman.
Nota bene: klachten via de Nationale Ombudsman die leiden tot aanpassing
van beleid en/of wet- of regelgeving worden integraal bewaard en vallen
onder de werkprocessen 4.1, 5.1.
8.5
Het behandelen van bezwaarschriften
GWR 2.0, proces 10.3; art. 3:310, eerste lid Burgerlijk Wetboek
Reacties op bezwaarschriften en eventuele jurisprudentie in het geval het een
zaak wordt die aan de rechter wordt voorgelegd.
V20
Het Burgerlijk Wetboek bepaalt in artikel 3:310, eerste lid, dat een mogelijke
rechtsvordering 20 jaar na de gebeurtenis definitief verjaart. Vanuit deze
civielrechtelijke bepaling is het recht op informatie voor de burger geborgd.
8.6
Het behandelen van (administratieve) beroepschriften
GWR 2.0, proces 10.3; Burgerlijk Wetboek; art. 3:310, eerste lid Burgerlijk
Wetboek
Reacties op beroepschriften en eventuele jurisprudentie in het geval het een
zaak wordt die aan de rechter wordt voorgelegd
V20
Het Burgerlijk Wetboek bepaalt in artikel 3:310, eerste lid, dat een mogelijke
rechtsvordering 20 jaar na de gebeurtenis definitief verjaart. Vanuit deze
civielrechtelijke bepaling is het recht op informatie voor de burger geborgd.
Bezwaar- en beroepszaken in het kader van de Wet Mulder vallen niet onder
dit werkproces, zie hiervoor proces nummer 7.29.
92

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Kinderbescherming
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

8.7
Het doen van onderzoek naar en het adviseren over het belang en de
positie van het kind in beschermingszaken
Verdrag inzake de rechten van het kind (New York 1989), Wetboek van
Strafrecht, Burgerlijk Wetboek.
Melding, rekest (schriftelijk stuk waarmee een verzoekschriftprocedure bij het
gerecht wordt ingeleid), advies en onderliggende stukken, correspondentie.
SA-B3 in geval van gezagsbeëindigende maatregel;
V100 na geboorte voor alle overige gevallen
De Raad voor de Kinderbescherming (de RvdK) doet onderzoek naar de
belangen en de positie van het kind in situaties waarin de (fysieke) veiligheid
en de ontwikkeling van een kind gevaar lopen.
De RvdK kan op basis van verschillende situaties onderzoek instellen:
Op verzoek van een gemeente, een Gecertificeerde Instelling (GI,
Jeugdbescherming of Jeugdreclassering), Veilig Thuis of de rechtbank.
Soms wordt de RvdK ook door buitenlandse (gerechtelijke) instanties of
de Centrale autoriteit Internationale Kinderaangelegenheden gevraagd
onderzoek te doen.
In een crisissituatie waarbij sprake is van een acute en ernstige
bedreiging van de (fysieke) veiligheid van kind. De melding komt meestal
van Veilig Thuis of de Politie. In geval van nood kan echter iedere burger
of organisatie rechtstreeks bij de RvdK melden.

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Gemeentelijke en justitiële partijen wisselen met elkaar informatie uit over
een kind dat jeugdbescherming of jeugdreclassering ontvangt. Dit verloopt via
het systeem Collectieve Opdracht Routeer Voorziening (CORV).
8.8
Het doen van onderzoek naar en het adviseren over het belang en de
positie van de jeugdige in strafzaken
Verdrag inzake de rechten van het kind (New York 1989), Wetboek van
Strafrecht, Burgerlijk Wetboek,
Advies
V direct nadat het kind de leeftijd van 24 jaar heeft bereikt
Bij een melding over een jongere die mogelijk een strafbaar feit heeft
gepleegd, heeft de RvdK diverse wettelijke taken:
Als een jongere wordt verdacht van een strafbaar feit adviseert de RvdK
de officier van justitie voorafgaand aan het vervolgingsbesluit over de
meest effectieve route tot afdoening. De RvdK overweegt in zijn advies
daarbij altijd of de zaak zich leent voor toepassing van herstelrecht,
bijvoorbeeld mediation in het strafrecht. Het doel hiervan is om partijen
samen de materiele en immateriële schade, die ontstaan is door het
strafbare feit, binnen de context van het strafproces te laten herstellen.
Als het tot een strafzaak komt, voert de RvdK daarover de casusregie. De
RvdK houdt de jongere in alle fasen van het strafproces in beeld en
bewaakt de termijnen en procedures. Tevens bewaakt de RvdK de
inhoudelijke samenhang tussen de activiteiten van de verschillende
ketenpartners om te komen tot een consequente en zinvolle reactie op het
gedrag van de jongere. Bij casusregie kijkt de RvdK niet alleen naar de
straf maar heeft ook oog voor de situatie waarin de jongere zich bevindt.
Als hulpverlening nodig is, beweegt de RvdK de gemeentelijke instanties
om die in te zetten. Ook houdt de RvdK toezicht op de begeleiding die de
jongere krijgt vanuit Jeugdreclassering.
De RvdK doet onderzoek naar de gezinssituatie van jongeren tussen 12 en
18 jaar. Bij jongeren tussen de 18 en 23 jaar kan de RvdK ook onderzoek
doen mits het delict waarvan ze worden verdacht gepleegd is vóór hun
achttiende jaar. Bij de andere verdachten van 18-23 jaar kan de RvdK
93

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

-

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

geconsulteerd worden door de volwassenenreclassering in het kader van
hun onderzoeks- en adviestaak. Op basis van het raadsonderzoek
adviseert de RvdK, de officier van justitie en de (kinder)rechter over wat
pedagogisch gezien de beste straf en/of zorg is, gegeven de
omstandigheden en de ontwikkelingsfase waarin de jongere verkeert. De
twee interventies die de RvdK het meest adviseert zijn het opleggen van
een taakstraf en/of het opleggen van toezicht en begeleiding door de
Jeugdreclassering.
Als de jongere een taakstraf krijgt opgelegd, kan het gaan om een
werkstraf en/of om een leerstraf. Het is de taak van de RvdK om de
uitvoering van deze taakstraffen te coördineren. Bij een werkstraf zorgt
de RvdK voor een passende werkplek voor de jongere. Bij een leerstraf
zorgt de RvdK voor een interventie met als doel het gedrag van de
jongere te veranderen.

Behalve kinddossiers kunnen door de RvdK ook gezinsdossiers zijn gevormd.
In dat geval wordt als bewaartermijn van het dossier de leeftijd van het
jongste kind aangehouden.
8.9
Het doen van onderzoek naar en het adviseren over het belang en de
positie van het kind in afstammingszaken rond pleegkinderen, adoptie
en verzoeken tot afstand
Verdrag inzake de rechten van het kind (New York 1989), Burgerlijk Wetboek
Rekest (schriftelijk stuk waarmee een verzoekschriftprocedure bij het gerecht
wordt ingeleid), advies, verklaring van geen bezwaar
SA-B3
Het betreft hier zaken waarbij het kind afstamt van andere ouders dan die bij
wie ze (zullen) opgroeien. De volgende situaties zijn hier te onderscheiden:
Als mensen de wens hebben een (buitenlands) kind op te nemen, doet de
Raad voor de Kinderbescherming een screeningsonderzoek naar deze
aspirant-adoptiefouders.
Als mensen het voornemen hebben om een pleegkind op te nemen, doet
de RvdK een justitiële screening naar deze aspirant pleegouders;
Als een ouder afstand wil doen van een kind, doet de RvdK onderzoek;
Als er na draagmoederschap afstand wordt gedaan van een kind, doet de
RvdK onderzoek;
Als er vermoedens zijn van illegale opneming van een kind, doet de RvdK
onderzoek;
Als de rechter dat verzoekt, doet de RvdK onderzoek naar en adviseert de
rechter over een voorgenomen (Nederlandse) adoptie.
De dossiers die betrekking hebben op afstammingszaken rond pleegkinderen,
adoptie en verzoeken tot afstand worden blijvend bewaard.
Nu de RvdK op meerdere gebieden, waarin de geschiktheid als opvoeder van
een kind onderzocht wordt, onderzoek doet, bestaat de kans dat zij in de
toekomst nogmaals onderzoek zou moeten doen naar de (gezins)situatie. In
dat geval dienen de eerdere zorgpunten opnieuw gewogen te worden.
Daarnaast moet de aanwezigheid van een eerdere screening gemeld worden
aan de verzoekende Voorziening Pleegzorg. Zo worden de Voorzieningen
Pleegzorg in de gelegenheid gesteld bij elkaar te informeren over de
geschiktheid (los van de juridische Verklaring van geen bezwaar, VGB) van
het aspirant pleeggezin.
Door blijvende bewaring van de dossiers wordt tevens aan kinderen en hun
nageslacht de mogelijkheid geboden om informatie te verkrijgen over hun
afstamming. Het recht op afstammingsinformatie is vastgelegd in Nederlandse
wetgeving (Wet donorgegevens) en internationale verdragen (art. 7 IVRK en
art. 8 EVRM). Internationale verdragen bieden rechtsbescherming voor
kinderen op toegang tot afstammingsinformatie (recht van het kind op het
kennen van zijn ouders en van zijn achtergrond). Het recht van het kind op
94

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

het kennen van zijn ouders is ook opgenomen in het Verdrag inzake de
rechten van het kind (New York, 1989).
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Product(en)

Waardering

Toelichting

8.10
Het doen van onderzoek naar en het adviseren over het belang en de
positie van het kind in gezag- en omgangszaken
Verdrag inzake de rechten van het kind (New York 1989), art 377a-g
Burgerlijk Wetboek Boek 1
Advies
V100 na geboorte
Als de rechtbank hierom verzoekt heeft de Raad voor de Kinderbescherming
een adviestaak wanneer er bijvoorbeeld na een scheiding van ouders
beslissingen moeten worden genomen over zaken als:
het gezag over een kind;
de verdeling van zorg- en opvoedtaken tussen de ouders;
de hoofdverblijfplaats van het kind;
een omgangsregeling voor het kind en de ouder bij wie het niet woont;
de informatie- en consultatieplicht van de verzorgende ouder naar de
andere ouder;
de erkenning van een kind door de biologische vader, wanneer de moeder
dit niet wil.
De Raad stelt op verzoek van de rechter een onderzoek in en adviseert de
rechter welke interventie(s) en welke beslissing het belang van het kind het
beste dient.
8.11
Het beslissen op aanvragen tot het adopteren van buitenlandse
pleegkinderen
Haags Adoptieverdrag; Wet opneming buitenlandse kinderen ter adoptie,
Regeling betreffende de verklaring houdende toestemming tot adoptie,
Richtlijnen opneming buitenlandse kinderen ter adoptie 2000
Beginseltoestemming op naam, matchingsvoorstel, afwijzingsbrief, approval
(document waarin de namen van de adoptiefouders en het op te nemen kind
zijn vermeld en toestemming wordt verleend voor de opneming van dat kind)
SA-B3
V5 indien de beginseltoestemming verlopen is zonder dat een kind is
geplaatst.
Het behandelen van aanvragen tot adopteren van buitenlandse pleegkinderen
geschiedt op basis van het Haags Adoptieverdrag. De minister van JenV
besluit op aanvragen tot het adopteren van buitenlandse pleegkinderen.
Hier moet onderscheid gemaakt worden tussen een beginseltoestemming die
verstrekt is en waarvan mogelijk de geldigheidsduur is verlengd, maar is
verlopen. Daarvoor geldt dat het dossier na het verlopen van de (uiterste)
geldigheidsduur wordt afgesloten en na 5 jaar wordt vernietigd.
Ook kan het zijn dat naast een beginseltoestemming een matchingsvoorstel is
afgegeven, maar dat het verzoek niet is ingewilligd door middel van afgifte
van een beginseltoestemming op naam of door middel van een zogenaamde
approval. Ook daarvoor geldt dat het dossier vijf jaar na de uiterste datum
van de geldigheidsduur van de beginseltoestemming (na afsluiting van het
dossier) wordt vernietigd.
Wanneer de aanvraag leidt tot opname van een buitenlands pleegkind wordt
het dossier (met de beginseltoestemming, het matchingsvoorstel, de
beginseltoestemming op naam of een approval) blijvend bewaard. Het dossier
wordt afgesloten op het moment dat een kind in het gezin van adoptiefouders
is opgenomen. Deze dossiers zijn gewaardeerd als blijvend te bewaren
vanwege het belang van het kind, het adoptief gezin en het nageslacht om na
95

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Volgnummer
Werkproces

Grondslag

Product(en)
Waardering
Toelichting

te kunnen gaan hoe de adoptie tot stand is gekomen en rekening houdend
met de ingrijpende gebeurtenis voor de betrokkenen bij adoptie.
8.12
Het beslissen op aanvragen voor (verlenging van) vergunningen aan
erkende instanties ten behoeve van adoptie buitenlandse
pleegkinderen
Wet opneming buitenlandse kinderen ter adoptie, artikel 15, Besluit opneming
buitenlandse kinderen ter adoptie, Regeling aanvraag vergunning bemiddeling
interlandelijke adoptie
Besluit, vergunning
SA-B3
Dit werkproces omvat het toewijzen of afwijzen van aanvragen en het
intrekken van eerder verstrekte vergunningen door de directie
Sanctietoepassing en Jeugd (DSJ). Ook dossiers waarbij erkende instanties
zelf hebben besloten hun werkzaamheden te beëindigen, vallen onder dit
werkproces.
Adoptie buitenlandse pleegkinderen kan alleen plaatsvinden via instanties die
hiertoe een vergunning hebben verkregen. De Autoriteit Internationale
Kinderaangelegenheden, onderdeel van DSJ, adviseert de minister over
toekenning van vergunningen aan erkende instanties die bemiddelen bij
adoptie van buitenlandse pleegkinderen. Deze instanties bemiddelen tussen
het land van herkomst en Nederland in adoptiezaken binnen de kaders van de
Wet opneming buitenlandse kinderen ter adoptie.

Volgnummer
Werkproces

Grondslag
Product(en)

Waardering
Toelichting

Vanuit het belang van verantwoording en reconstructie van de uitvoering van
het beleid worden de dossiers over beslissen op aanvragen blijvend bewaard.
8.13
Het behandelen van inkomende en uitgaande verzoeken tot
teruggeleiding en tot het vaststellen van internationale omgang van
kinderen op grond van het Haags Kinderontvoeringsverdrag (HKOV)
Het Haags Kinderontvoeringsverdrag van 25 oktober 1980, de Verordening
Brussel II bis, de Uitvoeringswet internationale kinderontvoering
Verzoeken tot teruggeleiding of tot vaststelling van een internationale
omgangsregeling, begeleidende brieven bij doorgeleiding van verzoeken tot
teruggeleiding/vaststelling omgang, correspondentie, informatiebrieven,
adviezen, besluiten tot het niet in behandeling nemen van een verzoek,.
SA-B3
Dit werkproces omvat de behandeling van verzoeken tot teruggeleiding en
verzoeken tot het vaststellen van een internationale omgangsregeling door de
Centrale autoriteit Internationale Kinderaangelegenheden (Centrale
autoriteit). Een ouder of voogd kan een verzoek tot teruggeleiding of tot het
vaststellen van een Internationale omgangsregeling indienen bij de Centrale
autoriteit. Om een verzoek te doen dient de ouder of voogd het relevante
formulier in te vullen en dit met bijlagen toe te sturen naar de Centrale
autoriteit. De Centrale autoriteit voert een marginale juridische toets uit
alvorens het verzoek verder in behandeling te kunnen nemen. Uitgaande
verzoeken worden door de Centrale autoriteit doorgeleid naar Centrale
autoriteiten in het buitenland. Als een land niet aangesloten is bij het Verdrag
worden de verzoeken doorgeleid via de consulaire route naar de autoriteiten
van dat land. De Centrale autoriteit kan in deze zaken corresponderen/contact
hebben in deze zaken met verschillende partijen zoals ouders, advocaten,
buitenlandse Centrale autoriteiten, OM, politie, Raad voor de
Kinderbescherming, GI’s, en consulaire zaken.

96

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Volgnummer
Werkproces

Grondslag
Product(en)

Waardering
Toelichting

8.14
Het behandelen van inkomende en uitgaande zorgmeldingen,
informatieverzoeken en verzoeken tot internationale
pleegzorgplaatsing in internationale kinderbeschermingszaken in het
kader van de Verordening Brussel II bis en het Haags
Kinderbeschermingsverdrag 1996 (HKBV)
Haags Kinderbeschermingsverdrag 1996, Verordening Brussel II bis,
Uitvoeringswet Internationale Kinderbescherming
Begeleidende brief bij het doorgeleiden van verzoeken, verzoek tot screening
in geval van een inkomend verzoek tot pleegzorgplaatsing,
instemmingsbesluit, correspondentie, register
SA-B3
Dit werkproces omvat alle activiteiten bij de behandeling van verzoeken over
kinderen op het gebied van internationale kinderbescherming. Het gaat om
kinderbeschermingsmaatregelen of hulp via de jeugdhulpinstanties in
internationaal verband. Het betreft informatieverzoeken, zorgmeldingen of
verzoeken tot internationale pleegzorgplaatsing. Alleen (jeugdhulp)instanties
kunnen een verzoek indienen bij de Centrale autoriteit Internationale
Kinderaangelegenheden (Centrale autoriteit). Ouders kunnen dat bijvoorbeeld
niet.
De taken van de Centrale autoriteit vloeien direct voort uit het Haags
Kinderbeschermingsverdrag 1996 en de Verordening Brussel II-bis, waarin
een Verdragsstaat wordt geacht een Centrale Autoriteit in te stellen. In
Nederland is de minister van Justitie en Veiligheid aangewezen als de Centrale
autoriteit.
De Centrale autoriteit is het centrale knooppunt waar internationale
kinderbescherming zaken langs gaan, zowel ten aanzien van kinderen die
vanuit een ander land naar Nederland komen als voor kinderen die vanuit
Nederland naar het buitenland gaan. De Centrale autoriteit faciliteert,
verwijst, informeert en geleidt verzoeken door wanneer een kind mogelijk
internationale bescherming behoeft. Bij consultatie vooraf heeft de Centrale
autoriteit ook een besluitvormende taak omdat zij instemmingsbesluiten
verleent in internationale pleegzorgverzoeken. De Centrale autoriteit
onderhoudt ook de contacten met buitenlandse Centrale autoriteiten.
In het Haags Kinderbeschermingsverdrag is de verplichting opgenomen dat
de Ca registraties bijhoudt. In het register zijn gegevens opgenomen van
kinderen die in het kader van internationale kinderbescherming vanuit het
buitenland in Nederland verblijven en vanuit Nederland in het buitenland
verblijven. Het betreft kinderen waarbij een (overheids)instantie betrokken is.
De Nederlandse Ca beheert het register.
In het register worden gegevens opgenomen over:
-

Nederlandse kinderen die vanuit Nederland in het kader een
buitenlands verblijf of zorgaanbod in een buitenlands pleeggezin of
instelling verblijven;
Buitenlandse kinderen die vanuit het buitenland in het kader een
buitenlands verblijf of zorgaanbod in een Nederlands gezin of
instelling verblijven;
Buitenlandse kinderen verblijvend in Nederland waaruit van het
buitenland een zorgmelding bij de Nederlandse Ca is ingediend.
Nederlandse kinderen verblijvend in het buitenland en waarvoor bij
een buitenlandse Ca (of Nederlandse Ca) een zorgmelding wordt
ingediend

97

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Benoemingen
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

8.15
Het benoemen van functionarissen in juridische beroepsgroepen
Gerechtsdeurwaarderswet; Wet op het notarisambt; Wet beëdigde tolken en
vertalers; Besluit beëdigde tolken en vertalers
Voordracht, advies, benoemingsdocumenten
V7 na benoeming
Onder dit werkproces valt onder andere de benoeming van deurwaarders en
notarissen. De benoeming geschiedt bij Koninklijk Besluit. De beëdiging van
tolken en vertalers geschiedt door de rechterlijke macht.
8.16
Het benoemen en ontslaan van leden van de Rechterlijke Macht en
van de Korpschef bij de Nationale Politie
Politiewet 2012, Wet op de rechterlijke organisatie
Voordracht, advies, benoemingsdocumenten
V10 na ontslagbesluit
De benoeming en het ontslag geschieden bij Koninklijk Besluit.
Screening

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Product(en)
Waardering
Toelichting

8.17
Het behandelen van aanvragen voor en over het verkrijgen van een
Verklaring Omtrent Gedrag (VOG)
VOG NP artikel 28 t/m 39 Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens en de
beleidsregels VOG NP-RP 2013
Continu Screenen: artikel 22a en 22b Besluit justitiële en strafvorderlijke
gegevens, Besluit Personenvervoer 2000, de Wet kinderopvang en
kwaliteitseisen peuterspeelzalen en het Besluit landelijk register
kinderopvang, buitenlandse kinderopvang en personenregister kinderopvang
Verklaring Omtrent Gedrag
V5
Dit werkproces omvat de behandeling voor het toe- of afwijzen van aanvragen
voor het verkrijgen van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG).
Voor een (nieuwe) baan is vaak een VOG nodig. In sommige branches,
bijvoorbeeld de kinderopvang, is dit wettelijk verplicht. Justis handelt de VOGaanvragen af en is de enige instantie in Nederland die de VOG afgeeft. Een
VOG is een verklaring waaruit blijkt dat het (justitiële) verleden geen bezwaar
vormt voor het vervullen van een specifieke taak of functie in de samenleving.
Bij de beoordeling van een VOG-aanvraag kijkt Justis of er strafbare feiten op
naam van de betrokkene staan vermeld in de justitiële documentatie, die een
risico vormen voor de functie of het doel waarvoor de VOG is aangevraagd.
Sommige strafbare feiten vormen een bezwaar voor de ene baan of stage,
maar voor de andere niet.
De VOG is een momentopname en kent geen geldigheidsduur.

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

8.18
Het behandelen van aanvragen voor het verkrijgen van een
Gedragsverklaring Aanbesteden (GVA)
Aanbestedingswet 2012, hoofdstuk 4.1
Gedragsverklaring Aanbesteden
V5
Veel overheidsopdrachten moeten worden aanbesteed op grond van Europese
aanbestedingsregels. Een aanbestedende dienst kan van de inschrijver op een
overheidsopdracht verlangen dat deze een gedragsverklaring aanbesteden

98

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

(GVA) overlegt. Justis verstrekt de GVA namens de minister van Justitie en
Veiligheid.
Een GVA is een verklaring dat uit een onderzoek is gebleken dat er geen
bezwaren zijn dat een natuurlijk persoon of rechtspersoon inschrijft op een
overheidsopdracht, speciale-sectoropdracht, concessieovereenkomst voor
openbare werken of prijsvraag. Justis raadpleegt daartoe het Justitieel
Documentatie Systeem en gaat na of sprake is van relevante beschikkingen
van de Autoriteit Consument en Markt of de Europese Commissie.

Volgnummer
Werkproces

Grondslag

Product(en)
Waardering
Toelichting

De GVA heeft per 1 april 2013 de 'VOG voor aanbesteding' vervangen.
8.19
Het afgeven, wijzigen of intrekken van een akte (individuele of
categoriale) opsporingsbevoegdheid en aanvragen voor ontheffing
van de bekwaamheidseis van buitengewoon opsporingsambtenaren
Wetboek van Strafvordering, artikel 142; Besluit buitengewoon
opsporingsambtenaar (Bbo); Beleidsregels buitengewoon
opsporingsambtenaar; de Regeling domeinlijsten buitengewoon
opsporingsambtenaar.
Besluit m.b.t. de opsporingsbevoegdheid, ontheffingsbesluit, aanwijzing
V10 na beëindigen, intrekken of vervallen van de aanwijzing, de
opsporingsbevoegdheid of de ontheffing.
Dit werkproces omvat zowel de aanvragen voor afgifte, wijziging of intrekking
van de opsporingsbevoegdheid voor een buitengewoon opsporingsambtenaar
(boa) als de aanvragen voor ontheffing van de vakbekwaamheidseis. De
hoofdofficier van justitie is toezichthouder.
Een buitengewoon opsporingsambtenaar (boa) is een ambtenaar met
opsporingsbevoegdheid. Dat houdt in dat een boa bepaalde strafbare feiten
mag opsporen. Buitengewoon opsporingsambtenaren worden door
organisaties of de politie ingezet om de veiligheid te handhaven.
Zo zijn er bijvoorbeeld boa’s die voor gemeenten het parkeerbeleid
handhaven. Maar ook jachtopzichters, milieu-inspecteurs en
leerplichtambtenaren zijn boa’s. Een boa kan verdachten aanhouden en mag
boetes uitschrijven.

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Product(en)
Waardering
Toelichting

Er zijn drie soorten aanvragen voor een akte, namelijk voor een individuele
boa, voor een individuele boa die onder een categoriaal besluit valt en voor
een groep van minimaal vijf boa’s die onder een categoriaal besluit vallen.
8.20
Het vaststellen van de bekwaamheid en betrouwbaarheid van een
opsporingsambtenaar bijzondere opsporingsdiensten.
Artikel 7, derde lid van de Wet op de bijzondere opsporingsdiensten en het
Besluit bekwaamheid en betrouwbaarheid opsporingsambtenaren bijzondere
opsporingsdiensten 2010
Besluit
V10 na de vaststelling van bekwaamheid en betrouwbaarheid
Bijzondere opsporingsdiensten (BOD) kunnen de vaststelling tot bekwaamheid
en betrouwbaarheid van een opsporingsambtenaar bij Justis aanvragen.
Met de vaststelling tot bekwaamheid en betrouwbaarheid kan de BOD-er
aantonen dat hij voldoet aan de eisen van bekwaamheid en betrouwbaarheid
die noodzakelijk zijn voor de uitoefening van zijn functie. Screeningsautoriteit
Justis verstrekt het besluit namens de minister voor Rechtsbescherming. Het
hoofd van het functioneel parket is toezichthouder.

99

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)

8.21
Het behandelen van aanvragen voor ontheffing op grond van de Wet
Wapens en Munitie (WWM)
Wet wapens en munitie, Regeling wapens en munitie, Circulaire wapens en
munitie
Besluit
V10 na beëindiging van de ontheffing.
Dit werkproces omvat naast het behandelen van de aanvraag voor ontheffing
ook de intrekking of wijziging van een ontheffing. In Nederland is wapenbezit
en zijn handelingen met wapens verboden. Er zijn wel uitzonderingen op het
wapenverbod. Die zijn er in de vorm van vergunningverlening door de
korpschef met de mogelijkheid van administratief beroep bij de Minister van
JenV (zie proces 8.6) en deze mogelijkheid van ontheffingverlening door de
Minister van JenV met de mogelijkheid van bezwaar.
8.22
Het behandelen van verzoeken om advies op grond van de wet Bibob
en het verstrekken van informatie op basis van artikel 11a Wet Bibob
Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet
Bibob); Besluit bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar
bestuur (Besluit Bibob)
Adviezen en informatieverstrekkingen
V8 voor adviezen
V2 voor informatieverstrekkingen
Het Landelijk Bureau Bibob is onderdeel van Justis en voert op verzoek van
bestuursorganen en rechtspersonen met een overheidstaak
integriteitsscreeningen uit aan de hand van de Wet Bibob.
Het Bureau heeft twee wettelijke taken:
- Adviseren van bestuursorganen (zoals de burgemeester, het college van
burgemeester en wethouders en het college van Gedeputeerde Staten) en
rechtspersonen met een overheidstaak over de mate van gevaar van
misbruik van vergunningen, subsidies, aanbestedingen en
vastgoedtransacties.
- Voorlichten en adviseren van bestuursorganen over de implementatie en
toepassing van de Wet Bibob.
8.23
Het behandelen van voorstellen tot toekenning van onderscheidingen
GWR 2.0, proces 10.1; Reglement op de Orde van de Nederlandse Leeuw en
de Orde van Oranje-Nassau
Verzoeken om onderscheidingen, registratiegegevens van toegekende
onderscheidingen
V3 na toekenning van de onderscheiding
Voor het toekennen van een koninklijke onderscheiding wordt een ingediend
voorstel in een aantal stappen beoordeeld. Als eerste geeft de betrokken
burgemeester advies, daarna volgt advies van de commissaris van de koning,
advies van het Kapittel voor de Civiele Orden en daarna volgt de voordracht
en het ontwerp-Koninklijk besluit door minister 'die het aangaat'. Als de
persoon die wordt voorgesteld voor een lintje verdiensten heeft op het terrein
van JenV, is dat ‘de minister die het aangaat’. Als deze de eerder gegeven
adviezen volgt en de voordracht tekent, kan die door naar de Koning ter
ondertekening als Koninklijk Besluit
8.24
Het behandelen van verzoeken van particuliere
beveiligingsorganisaties en/of recherchebureaus
Wet, Regeling en beleidsregels particuliere beveiligingsorganisaties en
recherchebureaus (Wpbr, Rpbr)
Vergunningen, ontheffingen, toestemming of ander besluit

100

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Waardering
Toelichting

V10 na beëindigen vergunning, ontheffing of toestemming en na vaststelling
gelijkwaardige EU-vergunning of beslissing op overtreding
Dit werkproces omvat:
- verlenen, weigeren, intrekken toestemming leidinggevende
- verlenen, weigeren, intrekken vergunning voor in stand houden
beveiligingsorganisatie of recherchebureau
- verlenen, weigeren, intrekken ontheffing opleidingseisen (art 8, derde lid
Wpbr)
- vaststelling gelijkwaardige EU-vergunning
- beslissing op overtredingen (Wbpr en Rpbr)
- verlenen, weigeren, intrekken toestemming buitenlandse
beveiligingsmedewerker
Rechtspersonen

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

8.25
Het vrijwillig verplaatsen van de zetel van een rechtspersoon
Rijkswet vrijwillige zetelverplaatsing, Wet vrijwillige zetelverplaatsing derde
landen
Toekenning, afwijzing
SA-B3
Ingevolge de Rijkswet vrijwillige zetelverplaatsing kan de plaats van vestiging
van een in Nederland, Aruba, Curaçao of Sint Maarten gevestigde
vennootschap worden overgebracht naar een ander deel van het Koninkrijk
der Nederlanden. Voor verplaatsingen vanuit het buitenland naar Nederland
gelden de bepalingen uit de Wet vrijwillige zetelverplaatsing derde landen.
De zetelverplaatsing is slechts mogelijk indien zij op grond van oorlog,
onmiddellijk oorlogsgevaar, revolutie of daarmee vergelijkbare buitengewone
omstandigheden in het belang van de vennootschap geboden is. Deze
zetelverplaatsing wordt geregeld met een wijziging van de statuten van de
vennootschap. Voorafgaand aan die bijzondere omstandigheden dient de
goedkeuring van de Minister van JenV gevraagd te worden voor de
statutenwijziging.
8.26
Het behandelen van een verzoek om ontheffing structuurregime
Burgerlijk Wetboek, boek 2
Verzoeken, ontheffingsbesluiten
V10 na het onherroepelijk worden van de beslissing op het verzoek
Grote vennootschappen die aan bepaalde criteria voldoen, hebben de
verplichting tot het instellen van een Raad van Commissarissen. Deze
verplichting is vastgelegd in het BW. Ook de mogelijkheid om een ontheffing
voor deze verplichting aan te vragen ligt hier in vast. Deze ontheffing kan
worden verleend door de Minister van Justitie en Veiligheid.
8.27
Het behandelen van aanvragen voor de verstrekking van voorschotten
in het kader van de Garantstellingsregeling curatoren (GSR)
Burgerlijk Wetboek, Boek 2; Garantstellingsregeling curatoren 2012
Besluit
V10 na beëindiging garantstelling
Als een bedrijf failliet gaat, stelt de rechter een curator aan. Die onderzoekt
de reden van het faillissement. Soms blijft er na het faillissement niet genoeg
geld over voor dit onderzoek. De curator kan dan gebruik maken van de
garantstellingsregeling curatoren (GSR).
Deze garantstellingsregeling vergoedt kosten voor bepaalde juridische acties,
bijvoorbeeld wanneer de curator een vooronderzoek wil doen of een
rechtsvordering wil instellen jegens de bestuurder. Een bestuurder die
onverantwoordelijke risico’s nam, kan persoonlijk aansprakelijk worden

101

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

gesteld.
Het doel van de GSR is onder meer om faillissementsfraude tegen te gaan.

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering

Toelichting

Justis bepaalt of er genoeg redenen zijn om in aanmerking te komen voor een
garantstelling. Als dat zo is, staat de minister van Justitie en Veiligheid garant
voor het salaris en een onkostenvergoeding van de curator.
8.28
Het verstrekken van een risicomelding of informatie op grond van de
Wet Controle op rechtspersonen
Wet controle op rechtspersonen, Besluit controle op rechtspersonen
Risicomelding, informatieverstrekking
V 3 maanden indien gegevensverzameling uit automatische analyse geen
aanleiding geeft tot handmatig onderzoek
V 6 maanden indien handmatig onderzoek niet leidt tot risicomelding
V2 na verstrekken risicomelding
V5 na de informatieverstrekking (art. 6, derde lid, Wet controle op
rechtspersonen)
Justis voert de Wet controle op rechtspersonen uit. Het doel van deze wet is
misbruik door bedrijven (rechtspersonen) voorkomen en bestrijden. Denk aan
bedrijven die meewerken aan – of worden gebruikt voor – fraude, witwassen,
drugshandel of milieucriminaliteit.
Justis screent bedrijven, de bestuurders en andere bij deze bedrijven
betrokken personen/bedrijven doorlopend op hun betrouwbaarheid. Bij de
screening gebruikt Justis de instrumenten proactieve risicomelding,
risicomelding op verzoek en informatieverstrekking.
Justis analyseert op vastgestelde momenten, bijvoorbeeld bij de oprichting
van het bedrijf of een bestuurswisseling, de gegevens van bedrijven, hun
bestuurders, aandeelhouders en hun directe omgeving. Deze analyse gebeurt
geautomatiseerd, waarbij gekeken wordt of er in het verleden relevante
strafrechtelijke feiten zijn geweest en/of er betrokkenheid was bij
faillissementen (proactieve risicomelding). Indien het systeem een verhoogd
risico constateert volgt een tweede fase van handmatige analyse door een
analist. Op basis van de aan Justis ter beschikking staande gegevens, wordt
beoordeeld of er een verhoogd risico bestaat op bijvoorbeeld witwassen of
belastingfraude. Constateert Justis een verhoogd risico, dan wordt een
risicomelding afgegeven aan een bevoegde opsporende of toezichthoudende
instantie, die belast is met het voorkomen en bestrijden van dit risico.
Dergelijke instanties kunnen ook zelf om een risicomelding vragen bij Justis
gedurende een lopend onderzoek (risicomelding op verzoek).

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

In een informatieverstrekking staan de relevante relaties tussen de
gecontroleerde (rechts)personen en de personen en bedrijven die daarbij
betrokken zijn.
Gegevens in de informatieverstrekking zoals relevante faillissementen en
ontbindingen komen uit het handelsregister, het Centraal Insolventieregister
en openbare bronnen. De informatieverstrekking bevat geen strafrechtelijke
of fiscale informatie en geen risico-inschatting.
8.29
Het behandelen van aanvragen voor een verklaring van geen bezwaar
in het kader van preventief toezicht vennootschappen
Wet documentatie vennootschappen (geldig tot en met 30 juni 2011)
Afwijzing van een aanvraag, verklaring van geen bezwaar
V5 na inwerkingtreding van de Wet controle op rechtspersonen (1 juli 2011)
Het preventief toezicht vennootschappen is komen te vervallen na
inwerkingtreding van de Wet Controle op Rechtspersonen.

102

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Het doel van het preventief toezicht op vennootschappen was voorkoming en
bestrijding van misbruik van een vennootschap, waaronder het voorkomen en
bestrijden van het plegen van misdrijven en overtredingen van financieeleconomische aard door middel van een vennootschap. Mogelijk misbruik van
vennootschappen werd beperkt door het uitvoeren van een toets naar de
voornemens bij de oprichting en door een criminele en financiële
antecedententoets ten aanzien van (mede) beleidsbepalende personen
voorafgaand aan de oprichting van een vennootschap, dan wel door een toets
voorafgaand aan een statutenwijziging van een vennootschap. Naar
aanleiding van deze toets volgde het verstrekken of weigeren van de
zogeheten verklaring van geen bezwaar. Indien de verklaring van geen
bezwaar werd afgegeven kon een NV of BV worden opgericht of de statuten
worden gewijzigd.
Burgerlijke stand
Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

8.30
Het behandelen van een verzoek om geslachtsnaamswijziging
Art. 1: 7 Burgerlijk Wetboek en het Besluit geslachtsnaamwijziging (Bgn) en
de Regelen betreffende verzoeken tot naamswijziging en tot
naamsvaststelling
Beschikkingen
SA-B3
Een aanvraag voor een wijziging van een achternaam of vaststelling van een
geslachtsnaam wordt ingediend bij Justis. Justis beslist namens de minister
voor Rechtsbescherming of de achternaam mag worden gewijzigd. Aanvragen
voor de wijziging van een voornaam worden niet door Justis behandeld. Deze
worden ingediend bij de rechter.
8.31
Het behandelen van een verzoek om ontheffing bij een huwelijk
Art. 1: 41 Burgerlijk Wetboek
Besluit
SA-B3
Wie in Nederland wil trouwen moet zich aan bepaalde regels houden. Zo
mogen beide partners geen broer en zus zijn. Soms kan van deze regels
worden afgeweken, bijvoorbeeld in het geval van erkenning of adoptie. Er is
dan sprake van huwelijksdispensatie. Verder was het tot 2015 mogelijk om
een ontheffing van de minimum leeftijd aan te vragen. Sinds 2015 moeten
beide partners 18 jaar of ouder zijn en mag hiervan niet worden afgeweken.
8.32
Het behandelen van een verzoek om te trouwen bij volmacht
Art 1: 66 Burgerlijk Wetboek
Besluit
V5
Wie in Nederland wil trouwen moet zich aan bepaalde regels houden. Zo
moeten beide partners allebei voor de ambtenaar van de burgerlijke stand
verschijnen. Soms kan van deze regels worden afgeweken, bijvoorbeeld
omdat één van de partners hiertoe niet in staat is. Er is dan sprake van
trouwen bij volmacht. Verder moeten beide partners 18 jaar of ouder zijn.
Hiervan kan niet worden afgeweken.
8.33
Het beheren van de akten Dubbelen Burgerlijke Stand (DBS)
Burgerlijk Wetboek, Art. 1: 18d; Besluit Burgerlijke Stand 1994, art. 22,
derde lid en art. 30, eerste lid en de daarbij behorende regelingen
“Verzending tekst Latere Vermeldingen bij dubbelen akten burgerlijke stand”
en “Papier, andere gegevensdragers en middelen voor de opmaak van de
akten van de burgerlijke stand”

103

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Dubbel of afschrift van akte en latere vermelding (Dubbelen BS)
SA-B5
Volgens het Burgerlijk Wetboek en het Besluit Burgerlijke Stand worden akten
en latere vermeldingen in tweevoud opgemaakt door de ambtenaar van de
Burgerlijke Stand. Eén exemplaar blijft bij de desbetreffende gemeente en
één exemplaar gaat naar de minister van JenV (DGRR). Het beheer van de
DBS is een wettelijke taak (Besluit Burgerlijke Stand 1994) die door Justid
wordt uitgevoerd. Uit de parlementaire geschiedenis van het Besluit
Burgerlijke Stand blijkt dat de wetgever van mening is dat de DBS blijvend
moeten worden bewaard. Dit geldt zowel voor de dubbelen van de akten als
voor de latere vermeldingen.
8.34
Het verlenen van een vergunning voor de doorgifte van
persoonsgegevens aan een derde land of internationale organisaties
Art. 77, tweede lid, Wet bescherming persoonsgegevens
Vergunning
V5 na intrekking vergunning door de toezichthouder
Binnen internationale organisaties of multinationals vindt doorgifte van
persoonsgegevens plaats tussen de verschillende vestigingen. Zijn er
vestigingen buiten de Europese Unie, dan kunnen deze organisaties interne
gedragscodes opstellen voor het gegevensverkeer binnen de eigen
organisatie. Dit worden bindende bedrijfsvoorschriften oftewel binding
corporate rules (BCR) genoemd. In BCR legt een organisatie de waarborgen
vast voor de bescherming van persoonsgegevens bij doorgifte naar landen
zonder passend beschermingsniveau. Sinds de AVG is deze taak komen te
vervallen bij Justis en verplaatst naar de Autoriteit Persoonsgegevens (AP).
De vergunningen worden ingetrokken door de AP.
Erkenning EU beroepskwalificatie

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

8.35
Het beslissen op het verzoek om erkenning van een EUberoepskwalificatie
Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties, Algemeen besluit erkenning
EU-beroepskwalificaties, diverse ministeriële regelingen per beroep
Beschikking
V25 na beslissing
Op basis van richtlijn nr. 2005/36/EG van het Europees Parlement en de Raad
van de Europese Unie van 7 september 2005 betreffende de erkenning van
beroepskwalificaties (PbEU L 255) is in Nederland de Algemene wet erkenning
EU-beroepskwalificaties uitgewerkt, het Algemeen besluit erkenning EUberoepskwalificaties en diverse ministeriële regelingen per beroep. De
erkenning van een aantal gereglementeerde beroepen valt onder de minister
van JenV. Die besluit op basis van deze wet- en regelgeving of een migrant
als gekwalificeerd kan worden beschouwd om een dergelijk beroep uit te
oefenen.
Passief kiesrecht

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Product(en)
Waardering
Toelichting

8.36
Het verstrekken van verklaringen passief kiesrecht
Art. 1, eerste lid, sub c, Richtlijn 2013/1/EU tot wijziging van Richtlijn
03/109/EG van de Raad van Europese Gemeenschappen; Art. 54, tweede lid,
Grondwet; Art. Y 38 Kieswet.
Verklaring, beslissing
V6
Dit werkproces betreft het binnen vijf werkdagen na ontvangst van een
verzoek afgeven van een verklaring dat een persoon met de Nederlandse
nationaliteit die woonachtig is in een andere EU-staat en zich aldaar kandidaat
stelt voor de verkiezingen van het Europees parlement al dan niet is
104

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

uitgesloten van het kiesrecht (verklaring passief kiesrecht).

105

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Categorie 9
Het vertegenwoordigen van de Minister of de Staat in bestuursrechtelijke procedures voor (inter-)
nationale gerechtelijke instanties
Vertegenwoordigen minister of Staat
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

9.1
Het vertegenwoordigen van de Minister of de Staat in internationale
gerechtelijke procedures
GWR 2.0, proces 12.1
Processtukken, vonnissen
SA-B3
Hierbij kan het bijvoorbeeld gaan om zaken tussen Nederland en een andere
staat voor het Internationaal Gerechtshof. De coördinatie in dit soort zaken
ligt doorgaans bij het ministerie van Buitenlandse Zaken; het ministerie van
JenV levert een belangrijke inhoudelijke bijdrage.
9.2
Het vertegenwoordigen van de Minister of de Staat in nationale
gerechtelijke procedures anders dan in beroepszaken
GWR 2.0, proces 12.2
Processtukken, vonnissen
V20 na uitspraak
Het kan om civiel- en bestuursrechtelijke zaken gaan, bijvoorbeeld in kort
geding.

106

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Categorie 10: Het onderhouden van (internationale) betrekkingen en
samenwerkingsverbanden
Deze categorie betreft processen over het presenteren van JenV aan de (internationale)
gemeenschap, zoals de organisatie van (inter-)nationale congressen, conferenties en symposia
over het gevoerde beleid. Voor inbreng van standpunten in internationaal overleg: zie categorie 2.
Betrekkingen en samenwerkingsverbanden
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces

Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

10.1
Het verzorgen van het gastheerschap voor de vertegenwoordiging van
landen en internationale organisaties
GWR 2.0, proces 13.1
Correspondentie, uitnodigingen
V20
Het verzorgen van gastheerschap voor internationale organisaties, zoals
bijvoorbeeld het Internationaal Strafhof. Hier hoort ook promotie en
lobbywerk bij om internationale organisaties te verleiden voor Nederland te
kiezen als land van vestiging. Deels is dit vluchtig (het bezoeken van
recepties) en slechts deels vastgelegd in officiële memo’s en mailberichten.
Deels is dit wel terug te vinden in codeberichten van BZ; BZ coördineert.
10.2
Het verzorgen van (logistiek van) staatsbezoeken, bezoeken van
regeringsleiders, hoge ambtenaren, handelsmissies en
uitwisselingsprogramma’s
GWR 2.0, proces 13.5
Correspondentie, uitnodigingen
V10
De inhoudelijke bijdrage aan een werkbezoek valt onder proces 4.1. Als JenV
aansluit bij een Staatsbezoek, een handelsmissie of een uitwisselingsprogramma vindt hierover correspondentie plaats; BZ coördineert.
De bewaartermijn is ten opzichte het GWR verruimd van vijf naar tien jaar.
10.3
Het uitvoeren van belangenbehartiging
GWR 2.0, proces 13.3
Correspondentie, uitnodiging
SA-B2
Het verzorgen van bi- en multilaterale samenwerking, het onderhouden van
relaties met organisaties, het vormgeven van samenwerking; BZ coördineert.
10.4
Het aangaan van internationale samenwerkingsverbanden op JenV
terrein
GWR 2.0, proces 13.7
Verdragen en internationale afspraken
SA-B2
Het afsluiten van bijvoorbeeld verdragen over internationale rechtshulp en
afspraken op dat gebied. (zie hiervoor de processen 7.46 - 7.50)
10.5
Het deelnemen aan (internationale) organisaties
GWR 2.0, proces 13.8
Correspondentie over lidmaatschap, vergaderingen en dergelijke
V10 na beëindiging lidmaatschap
DJI neemt bijvoorbeeld deel aan Europris; promoting professional prison
practise, waarin een aantal Europese landen hun kennis en ervaring op het
gebied van gevangenisbeleid delen. Het gaat hierbij om de deelname;
beleidsmatige inhoudelijke bijdragen vallen onder proces 4.1 (beleid).
De bewaartermijn is ten opzichte het GWR verruimd van vijf naar tien jaar.
107

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Categorie 11: Crises, calamiteiten, rampen
Het leveren van overheidsdiensten bij crises, calamiteiten, rampen
Crises, calamiteiten en rampen
Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Product(en)
Waardering
Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Product(en)
Waardering
Toelichting

11.1
Het coördineren en/of treffen van maatregelen bij een nationale
crisis, calamiteit of ramp
GWR 2.0, proces 14.1; Organisatiebesluit JenV; Wet veiligheidsregio’s;
Europees Verdrag tot bestrijding van terrorisme, Straatsburg , 27 januari
1977; Verdrag van de Raad van Europa ter voorkoming van terrorisme,
Warschau, 16 mei 2005
Besluit, advies, voorlichtingsmateriaal, procedure, verordening,
correspondentie
SA-B3
Voorbeelden van een nationale crisis, calamiteit of ramp zijn de
Schipholbrand, MH17-ramp of de coronacrisis. De NCTV is aangewezen om
namens het rijk de crisiscommunicatie en -coördinatie uit te voeren
11.2
Het treffen van voorbereidingsmaatregelen voor een crisis of
calamiteit en het toetsen daarvan
GWR 2.0, proces 14.2; Tijdelijke wet bestuurlijke maatregelen
terrorismebestrijding; Europees Verdrag tot bestrijding van terrorisme,
Straatsburg , 27 januari 1977; Verdrag van de Raad van Europa ter
voorkoming van terrorisme, Warschau, 16 mei 2005
Beschikking over meldplicht, contactverbod, uitreisverbod, gebiedsverbod en
dergelijke
V10
Dit werkproces omvat de ondersteunende werkzaamheden in geval van het
coördineren van een crisis, ramp of calamiteit, zoals personele inzet of
budgettering.
De processen van de Nationale Coördinator Terrorismebestrijding en
Veiligheid zijn/worden opgenomen onder categorie 7; bij dit proces gaat het
om bijdragen van overige organisatieonderdelen van het ministerie van JenV.

108

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Cluster 3: Onafhankelijke functies
Cluster 3

Onafhankelijke functies

Toelichting

Onafhankelijke functies worden ingericht om activiteiten te ontplooien voor
overheid en parlement, zonder dat (vermeende) verstrengeling van belangen
met specifieke overheidsorganisaties plaatsvindt.
Onafhankelijke functies zijn onder andere:
 Kennis- en adviesfuncties, gericht op het ter beschikking stellen van
kennis en advies aan parlement en regering en aan andere
onderdelen van de Rijksdienst. Te denken valt aan de adviezen van
Algemene Rekenkamer, de Hoge Raad, de nationale Ombudsman, het
Centraal Bureau voor de Statistiek en Centraal Planbureau en
bijvoorbeeld de SER;
 Controle-, toezicht-, onderzoeks- en handhavingsfuncties m.b.t.
functioneren van de overheid en/of m.b.t. resultaten van
dienstverlening door de overheid. Het beleidsontwikkelingsproces zelf
moet ook gestuurd worden. Het is van belang dat het beleid haalbaar
voor de beslissers is en acceptabel voor de betrokkenen. Hiertoe
worden taken voor controle, toezicht en onderzoek ingericht om de
balans tussen haalbaarheid en de mate van acceptatie te
bewerkstelligen.

Categorie 12
Onder deze categorie vallen werkprocessen over onafhankelijk uitgevoerd onderzoek en inspecties.
Het betreft zowel incidentele als structurele onderzoeksopdrachten, wetenschappelijk, statistisch en
ander onderzoek uitgevoerd door JenV of uitgevoerd door een derde partij in opdracht van JenV. Te
denken valt aan onderzoek uitgevoerd door het WODC of uitgevoerd in opdracht van het WODC.
Hieronder valt ook het onderzoek dat is uitgevoerd door tijdelijke of permanente commissies die
zijn ingesteld door de minister van JenV, zoals de Commissie Geweldsmisdrijven. Onder controle-,
toezicht- en handhavingsfuncties vallen onder andere Commissies van toezicht, de Inspectie JenV
of inspecties uitgevoerd door de Auditdienst Rijk en andere partijen in opdracht van JenV.
Kennis en advies
Volgnummer

12.1

Werkproces
Grondslag

Het voorbereiden en (laten) uitvoeren van onderzoek en het
publiceren van de onderzoeksresultaten
GWR 2.0, proces 8.1

Product(en)

Onderzoeksopdrachten, startnotities, eindrapporten, adviezen, publicaties

Waardering

SA-B3

Toelichting

Dit werkproces omvat: het opstellen van programma’s en protocollen, het
vaststellen van onderzoeksopdrachten, het samenstellen van
begeleidingscommissies project- en themagroepen, het eindproduct van
(wetenschappelijk) onderzoek en het opstellen, vaststellen en publiceren van
adviezen en eindrapporten. Voor onderzoeksgegevens, zie proces 12.2.
Dit werkproces is van toepassing op onder meer de kennis- en adviesfunctie
bij de organisatieonderdelen:
Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatie Centrum (WODC);
Adviescommissie Vreemdelingenzaken (ACVZ);
Nederlands Forensisch Instituut (NFI);
Raad voor de strafrechtstoepassing (RSJ, voor advisering over individuele
casuïstiek, zie werkproces 12.5);
College voor de Rechten van de Mens: onderzoek, advies en voorlichting
op het beleidsterrein van mensenrechten.

109

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Volgnummer

12.2

Werkproces
Grondslag

Het verzamelen van gegevens ten behoeve van het verrichten van
onderzoek
GWR 2.0, proces 8.2; Regeling taken NFI

Product(en)

Brongegevens

Waardering

V20

Toelichting

Gegevens die verzameld zijn ten behoeve van het doen van
(wetenschappelijk) onderzoek worden 20 jaar bewaard en kunnen binnen
deze termijn hergebruikt worden als dat noodzakelijk is voor het verrichten
van nieuwe onderzoeken. Daarnaast moet worden vastgesteld onder welke
voorwaarden de onderzoeksgegevens worden opgeslagen.
In voorkomende gevallen kan het noodzakelijk zijn om onderzoeksgegevens
blijvend te bewaren in het belang van wetenschappelijk onderzoek, waaronder
statistiek, en vanuit het belang van verantwoording. Reconstructie van de
onderzoeksresultaten aan de hand van de onderzoeksgegevens geeft dan de
doorslag.

Volgnummer
Werkproces

Dit werkproces is van toepassing op onder meer de kennis- en adviesfunctie
bij het organisatieonderdeel Nederlands Forensisch Instituut (NFI).
12.3

Grondslag

Het behandelen van meldingen ten behoeve van het verrichten van
onderzoek
GWR 2.0, proces 8.1

Product(en)

Melding, gespreksverslag

Waardering

SA-B3

Toelichting

Dit proces heeft betrekking op meldingen die burgers in het kader van
onderzoekscommissies doen van bepaalde misstanden die onder
verantwoordelijkheid van het ministerie van JenV hebben plaatsgevonden.
Daarnaast kunnen medewerkers van het ministerie van JenV een melding
doen bij de onafhankelijke Integriteitscommissie JenV. Een melding kan gaan
over een vermoeden van een misstand, integriteitsschending of benadeling
vanwege een interne melding.: https://www.meldpuntintegriteitjenv.nl/
12.4

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Het verzorgen van opleidingen en het delen van kennis en expertise
op de beleidsterreinen van JenV
Organisatiebesluit JenV; Regeling taken NFI

Product(en)

opleidingsmateriaal

Waardering

V20 na vervanging door nieuw lesmateriaal
V100 voor referentiemateriaal NFI
Onder dit werkproces vallen onder meer de opleidingen die verzorgd worden
door het kennis- en opleidingscentrum van het NFI (de NFI Academy), het
Opleidingsinstituut van de DJI, de Nationale Academie voor Crisisbeheersing
van de NCTV en de beleidsacademie van het bestuursdepartement van JenV.

Toelichting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Het NFI houdt in het kader van haar rol als kennis- en expertisecentrum
(indien van toepassing geanonimiseerde) referentiebestanden bij. Objecten
zoals opgenomen in de Landelijke Verzameling Kogels en Hulzen vallen buiten
de werking van deze selectielijst.
12.5
Het uitbrengen van onafhankelijk advies over individuele casuïstiek
op de beleidsterreinen van Justitie en Veiligheid
GWR 2.0, categorie 8 Beginselenwet Verpleging ter beschikking gestelden
(Bvt); Reglement Verpleging ter beschikking gestelden Rvt); Algemene wet
gelijke behandeling (AWGB); Wet gelijke behandeling van mannen en
vrouwen (WGB); Wet gelijke behandeling op grond van handicap of
110

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Product(en)
Waardering
Toelichting

chronische ziekte (WGBH/CZ); Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd
bij de arbeid (WGBL); Wet onderscheid arbeidsduur (WOA); Wet onderscheid
bepaalde en onbepaalde tijd (WOBOT)
Vragen van burgers, adviezen, rapporten, oordelen van het College voor de
Rechten van de Mens
V20, met vijf voorbeelddossiers per adviesorgaan per jaar SA-B3
Dit werkproces omvat de advisering over individuele casuïstiek inclusief de
bemiddeling en behandeling van klaagschriften. Advisering over bijvoorbeeld
de evaluatie van beleid of wet- en regelgeving valt onder werkproces 12.1.
Onafhankelijke adviesraden die op dit terrein adviseren zijn onder meer:
Raad voor de strafrechtstoepassing (RSJ);
Adviescollege verloftoetsing tbs (Avt) voor het toetsen van
verlofaanvragen van ter beschikking gestelden;
De Centrale Toetsingscommissie (CTC);
College voor de Rechten van de Mens voor het beoordelen of er sprake is
van discriminatie;
Landelijke Adviescommissie Plaatsing Langdurige Forensisch
Psychiatrische Zorg (LAP);
Adviescollege Weigerende Observandi;
Nationaal rapporteur mensenhandel en seksueel geweld tegen kinderen.

Volgnummer
Werkproces

De uitgebrachte adviezen worden 20 jaar bewaard door de desbetreffende
adviesorganen. De adviezen waar door JenV besluiten over zijn genomen,
worden bewaard door de dienstonderdelen van JenV. Bijvoorbeeld: het Avt
adviseert over de verlofaanvragen van een ter beschikking gestelde (tbs). Het
onderliggende dossier wordt 20 jaar bewaard bij het Avt, het eindproduct
wordt opgenomen in het verpleegdedossier van de betreffende ter beschikking
gestelde (zie proces 7.40).
12.6

Grondslag

Het op aanvraag beschikken op een verzoek om een (aanvullende)
uitkering uit het Schadefonds Geweldsmisdrijven
Wet schadefonds geweldsmisdrijven

Product(en)

Aanvraag, beschikking

Waardering

V15 na afhandeling aanvraag, met vijf voorbeelddossiers per jaar SA-B3.
Indien er bezwaar of beroep tegen de beslissing wordt aangetekend wordt het
dossier heropend en vervalt de bewaartermijn. De bewaartermijn gaat
opnieuw in na afhandeling van het bezwaar of beroep.
Het Schadefonds Geweldsmisdrijven (SGM) verstrekt eenmalige uitkeringen
aan mensen die door een geweldsmisdrijf ernstig lichamelijk of psychisch
letsel hebben opgelopen. Ook verstrekt de CSGM uitkeringen aan
nabestaanden van slachtoffers die door een geweldsmisdrijf of door een
schulddelict zijn overleden.

Toelichting

Volgnummer
Werkproces

Het SGM bestaat uit een bureau (secretariaat) en een commissie. De
beschreven taak is gemandateerd door de commissie aan het bureau. De
secretaris van de commissie, tevens de directeur van het bureau, beslist over
aanvragen voor een uitkering uit het Schadefonds Geweldsmisdrijven. De
secretaris wordt ondersteund door juridisch behandelaren van zijn bureau.
12.7

Grondslag

Het behandelen van bezwaar- en beroepschriften naar aanleiding van
een door het Schadefonds Geweldsmisdrijven vastgestelde
beschikking
Wet schadefonds geweldsmisdrijven

Product(en)

Bezwaarschrift, beroepschrift, herbeschikking

Waardering

V15 na afhandeling van het bezwaar of beroep, met één voorbeelddossier per
111

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Toelichting

Volgnummer
Werkproces

jaar, dossiers met precedentwerking en één dossier bij wijziging beleid inzake
toe- of afwijzing van verzoeken om uitkeringen worden uitgezonderd van
vernietiging SA-B3.
Dit werkproces omvat de behandeling van bezwaar- en beroepschriften door
de commissie. Tevens valt hieronder het herbeschikken op een eerdere
beslissing die door de rechtbank is vernietigd.
12.8

Product(en)

Het uitvoeren van de bepalingen uit het Europees Verdrag inzake
Schadeloosstelling van Slachtoffers van Geweldsmisdrijven
Europees Verdrag inzake de schadeloosstelling van slachtoffers van
geweldmisdrijven, Straatsburg, 24-11-1983
Aanvraag, correspondentie

Waardering

V5

Toelichting

Dit werkproces omvat het namens Nederlandse slachtoffers doen van
een aanvraag bij een Europese zusterorganisatie en het behandelen
van vragen en aanvragen van Europese zusterorganisaties.

Grondslag

Toezicht
Volgnummer

12.9

Werkproces

Product(en)

Het houden van toezicht op het functioneren van de onderdelen van
JenV en / of private organisaties
GWR 2.0, proces 6.1 / 6.2, Regeling vaststelling Aanwijzingen inzake de
Rijksinspecties; Wet toezicht op collectieve beheersorganisaties, Algemene
wet bestuursrecht, kaderwet ZBO
Adviezen, rapporten, aanwijzingen

Waardering

V20

Toelichting

Hieronder worden onder meer de primaire werkzaamheden van de volgende
organisatieonderdelen verstaan:
Het toezicht dat diverse organisatieonderdelen houden op de onderdelen
van JenV;
De inspecties die de Inspectie JenV (IJenV) uitvoert bij de onderdelen van
JenV;
Adviezen, aanwijzingen en rapporten van het College van toezicht
auteursrechten en naburige rechten (CvTA), inclusief het jaarlijks rapport
van het college aan de minister van JenV.

Grondslag

Bij inspecties is het wettelijk kader van het onderzochte beleidsterrein van
kracht.
De grondslag voor uitvoering van inspecties van de IJenV en andere
organisaties is beschreven in de Regeling vaststelling Aanwijzingen inzake de
Rijksinspecties.
Bij de inspectie JenV worden drie typen inspecties uitgevoerd:
1. Incidentenonderzoeken;
2. Systematische onderzoeken;
3. Thematische onderzoeken.

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

Periodieke beelden die voortvloeien uit meerdere inspecties van een instelling
die worden gebruikt in advisering aan deze onderdelen: zie proces 4.3.
12.10
Het toetsen van beslissingen over volwassenen en jeugdigen die een
vrijheidsstraf of vrijheidsbenemende maatregel ondergaan
Beginselenwet Justitiële Jeugdinrichtingen en Reglement Justitiële
Jeugdinrichtingen; Jeugdwet; Penitentiaire beginselenwet; Beginselenwet
verpleging terbeschikkinggestelden, Wet forensische zorg

112

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Product(en)

Uitspraak, rapport, jurisprudentiedatabank

Waardering

V40

Toelichting

De Afdeling rechtspraak van de Raad voor Strafrechtstoepassing en
Jeugdbescherming (RSJ) toetst als beroepsrechter beslissingen die zijn
genomen over personen die een vrijheidsstraf of een vrijheidsbenemende
maatregel ondergaan. Het gaat om gedetineerden, tbs-gestelden en
jeugdigen in justitiële inrichtingen.
Behalve om beslissingen van de inrichtingsdirecteur kan het ook gaan over
medisch handelen van een inrichtingsarts of beslissingen van de
selectiefunctionaris of de minister van Justitie en Veiligheid. Daarnaast
kunnen beslissingen worden getoetst ten aanzien van jeugdigen die met een
civielrechtelijke titel in een jeugdzorg plus instelling verblijven.
De RSJ doet uitspraken in zaken die bijvoorbeeld gaan over plaatsing en
overplaatsing, disciplinaire straffen en maatregelen, het wel of niet
voorschrijven van medicijnen door een inrichtingsarts en weigering van verlof.
Op grond van de Jeugdwet heeft de RSJ een rechtspraaktaak ten aanzien van
jeugdigen die op een civielrechtelijke titel in gesloten, niet-justitiële
jeugdinstellingen verblijven.
De uitspraken van de RSJ zijn bindend, wat betekent dat er geen verdere
beroepsmogelijkheid is.
De uitspraken van de RSJ worden gepubliceerd op de jurisprudentiedatabank,
zie https://www.rsj.nl/jurisprudentie: dit valt onder werkproces 6.1.

113

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Cluster 4: Ondersteunende functies

Cluster 4

Ondersteunende functies

Toelichting

Ondersteunende functies zijn gericht op het ter beschikking stellen van
mensen, gebouwen en middelen aan de Rijksdienst zelf ten behoeve van het
zo goed mogelijk uitvoeren van de primaire taken. Binnen de overheid worden
de ondersteunende functies doorgaans aangeduid met het acroniem PIOFACH
(Personeel, Informatievoorziening, Organisatie, Financiën, Automatisering,
Communicatie en Huisvesting).
Categorie 13: Ondersteunende functies
Ondersteunende functies zijn gericht op het ter beschikking stellen van mensen, gebouwen en
middelen aan de Rijksdienst zelf ten behoeve van het zo goed mogelijk uitvoeren van de primaire
taken. Het gaat voornamelijk om die diensten die worden opgenomen in producten en diensten
catalogi, inclusief de kaders en instrumenten die daarvoor worden ontwikkeld en ingezet.
De documentaire neerslag van deze processen is zeer omvangrijk en veelvormig.

Zie voor jaarverslagen van de accountantsdiensten betreffende het afleggen van
verantwoording aan de Kamer: de processen in categorie 2.

Zie voor het opstellen en verantwoorden van het beleid op het gebied van ondersteuning
(PIOFACH): Secundair beleid
Sinds 2010 is het beheer van de meeste personeelsdossiers ondergebracht bij P-Direkt en
opgenomen in de selectielijst BSD Mens-en-werk
Personeel
Volgnummer

13.1

Werkproces

Het uitvoeren van beleid op het gebied van personeel

Grondslag

GWR 2.0, proces 9.1

Product(en)

Organisatieadvies, departementale maatregel, functiewaardering, beloning en
vergoeding, centrale opleidingsvoorziening (inclusief interne en externe
scholing), personeelsactiviteit en -vereniging, Arbodienst, (schending) van
integriteit, feitenonderzoek
V10

Waardering
Toelichting

Onder dit werkproces worden alle andere processen verstaan dan de
processen in BSD P-Direkt (168): Mens en werk, over het personeelsdossier.
Informatie en ICT

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)

Waardering
Toelichting

13.2
Het uitvoeren van beleid op het gebied van informatievoorziening
GWR 2.0, proces 9.1
Dienstverleningsovereenkomst, advies, interne procedure, werkinstructie,
architectuurdocument,, autorisatieschema, gebruikerslijst,
systeemdocumentatie, monitor (rapportage datakwaliteit, gebruik van
systemen), loggegevens, hash-waarde
V5 na vervallen
Onder dit proces vallen de uitvoerende processen over het informatiebeheer,
informatiebeveiliging, automatisering en telecommunicatie (informatie- en
communicatietechnologie). Te denken valt aan het afhandelen van meldingen
over datalekken en het uitvoeren van Privacy Impactanalyses (PIA).
Zie voor informatieverzoeken de processen in categorie 6.
In dit proces gaat het om het beschikbaar stellen, het (door)ontwikkelen en
beheren van applicaties. Hieronder vallen ook lifecyclemanagement,
informatiebeveiliging, functioneel en technisch beheer. De informatie die
114

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Justid hierbij creëert zijn onder meer adviezen, rapporten, risicoinventarisaties en systeemdocumentatie. Een ander voorbeeld is het beheer
en beschikbaar stellen van DigiJust door het Dienstencentrum van JenV.
Dit proces moet ook worden bezien vanuit het perspectief van informatieuitwisseling tussen ketenpartners met behulp van ketenvoorzieningen.
De Justitiële Informatiedienst (Justid) levert en beheert een aantal
ketenvoorzieningen, waaronder
de Strafrechtsketendatabank (SKDB);
het Justitieel documentatiesysteem (JDS);
het Informatieportaal Justitiabelen (Injus);
het Generiek Casus Ondersteunend Systeem (GCOS);
het Centraal Digitaal Depot (CDD+);
Elektronisch Berichtenverkeer (EBV);
Digitale handtekening;
Basisregister Communicatie Service (BCS);
Collectieve Opdracht Routeer Voorziening (CORV);
Centraal Informatiepunt Onderzoek Telecommunicatie (CIOT).

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

De BCS ontsluit op dit moment de Basisregistratie Personen (BRP, voorheen
GBA), het Handelsregister (NHR) en de registers van de RDW. In de toekomst
zullen mogelijk ook andere registraties worden aangesloten.
13.3
De vaststelling van documenten met betrekking tot ordening, selectie,
vernietiging, vervreemding, vervanging en overbrenging van archief
GWR 2.0, proces 9.2
Verklaring van overbrenging, vernietiging en vervreemding, documentair
structuurplan, ordeningsplan, selectielijst, vervangingsbesluit
SA-B4
Onder dit proces vallen beleidsdocumenten zoals genoemd onder “producten”.
Organisatie

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

13.4
Het uitvoeren van beleid op het gebied van organisatie
GWR 2.0, proces 9.3

Product(en)
Waardering
Toelichting

Procedure, werkinstructie, handboek
V5 na vervallen
Het vastleggen van procedures van de administratieve organisatie, juridische
zaken, milieu, privacy. Zie voor het instellen van organisatieonderdelen, raden
en commissies: proces 1.1 Organisatie en reorganisatie. Zie voor jaarplannen
en jaarverslagen de processen 1.10 en 1.11.
Financiën

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

13.5
Het uitvoeren van beleid op het gebied van financiën
GWR 2.0, proces 9.4

Product(en)
Waardering
Toelichting

Rapportage (o.a. auditing), contract, beschikking, (Europese) aanbesteding
V7
Dit proces omvat het voeren van de boekhouding, het verrichten en
ontvangen van betalingen en de administratieve verwerking daarvan,
uitvoeren van de interne accountancy en inkoop. Voor huur-, koop- en
verkoopcontract van panden: zie proces 13.8. Voor contract en
(subsidie)beschikking in het kader van de uitvoering van activiteiten: zie
proces 8.1
115

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Facilitaire diensten
Volgnummer
Werkproces
Grondslag

13.6
Het verrichten van facilitaire diensten
GWR 2.0, proces 9.5

Product(en)

Vergaderzaalreservering, tellerstand en reprobon (reprodiensten), opdracht
voor catering en schoonmaakdiensten, post- en koeriersdienst,
chauffeursdienst en ter kennisgeving ontvangen stuk
V1
Hieronder vallen alle zaken die niet vallen onder personeel,
informatievoorziening, organisatie, financiën, interne communicatie of
huisvesting.

Waardering
Toelichting

Interne communicatie
Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

13.7
Het uitvoeren van beleid op het gebied van interne communicatie
GWR 2.0, proces 9.5
Interne communicatie-uiting, communicatieplan
V5
Dit proces betreft uitsluitend interne communicatie.
Zie voor woordvoering: proces 4.1 Primair beleid. Zie voor (overige) externe
informatie de processen in categorie 6: externe communicatie.
Huisvesting

Volgnummer
Werkproces
Grondslag

13.8
Het uitvoeren van beleid op het gebied van huisvesting
GWR 2.0, proces 9.7

Product(en)
Waardering
Toelichting

Koopcontract, huurcontract
V10 na beëindiging overeenkomst
Dit proces omvat het regelen van huisvesting voor organisatieonderdelen,
opstellen huur- en koopcontracten, verbouwingen, inrichten rijksgebouwen en
aanvragen gemeentelijke vergunningen
Juridische ondersteuning

Volgnummer
Werkproces
Grondslag
Product(en)
Waardering
Toelichting

13.9
Het bieden van juridische ondersteuning
GWR 2.0
Adviezen
V10
Dit proces omvat het adviseren over contracten en mandaatregelingen, over
een zogenaamde disclaimer, over het zorgdragen voor publicaties in de
Staatscourant en over het sluiten van convenanten met andere
overheidsinstellingen.
Voor het adviseren over beleid, zie: categorie 4 (primair beleid).
Voor het adviseren over (de implementatie van) wet- en regelgeving, zie:
proces 5.2 Adviseren wet- en regelgeving.

116

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Bijlagen
Bijlage 1 Lijst van afkortingen
AAR

After Action Report

ABD

Algemene Bestuursdienst

ACVZ

Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken

AGG

Applicatie Gegevensverstrekking Gemeenten

AICE

Administratie- en Informatiecentrum voor de Executieketen

AIRS

Afdeling Internationale Aangelegenheden en Rechtshulp in Strafzaken

Art

Artikel

AVG

Algemene Verordening Gegevensbescherming

Awb

Algemene wet bestuursrecht

AWGB

Algemene Wet Gelijke Behandeling

B

Bewaren

BAvt

Bureau Adviescollege verloftoetsing tbs

Bbo

Besluit buitengewoon opsporingsambtenaar

BCS

Basisregister Communicatie Service

BES

Bonaire, Sint-Eustatius, Saba

Bgn

Besluit geslachtsnaamwijziging

BiB

Belangen in Balans

BIBOB

Zie: wet BIBOB

Bjj

Beginselenwet Justitiële Jeugdinrichtingen

Bjsg

Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens

BOA

Buitengegewoon Opsporingsambtenaar

BOB

Bijzondere Opsporingsmiddelen

BOD

Bijzondere Opsporingsdienst

BOPZ

Zie: Wet BOPZ

BRP

Basisregistratie Personen

BSD

Basis Selectiedocument

Bvgt

Besluit verstrekking gegevens telecommunicatie

117

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Bvt

Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden

BVV

Basisvoorziening Vreemdelingen

BW

Burgerlijk Wetboek

BZ

Ministerie van Buitenlandse Zaken

BZK

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

CA

Centrale Autoriteit voor internationale rechtshulp

CDD+

Centraal Digitaal Depot

CIO

Chief Information Officer

CIOT

Centraal Informatiepunt Onderzoek Telecommunicatie

CJIB

Centraal Justitieel Incassobureau

COR

Centrale Ondernemingsraad

CORV

Collectieve Opdracht Routeer Voorziening

CRM

College voor de Rechten van de Mens

CSBN

Cybersecuritybeeld Nederland

CTC

Centrale Toetsingscommissie

CVOM

Centrale Verwerkingseenheid van het Openbaar Ministerie

CvTA

Commissie van Toezicht auteursrechten en naburige rechten

DBS

Dubbelen Burgerlijke Stand

DG

Directoraat-generaal

DGM

Directoraat-generaal Migratie

DGPenV

Directoraat-generaal Politie en Veiligheidsregio’s

DGRR

Directoraat-generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving

DGSenB

Directoraat-generaal Straffen en Beschermen

DGV

Dienst Geestelijke Verzorging

DI&I

Directie Informatievoorziening en Inkoop

DJI

Dienst Justitiële Inrichtingen

DOP

Directeurenoverleg Personeel

DOR

Departementale Ondernemingsraad

DPAN

Digitaal Platform Aansluiting Nazorg

118

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

D&R

Detentie & Re-integratie

DSJ

Directie Sanctietoepassing en Jeugd

DTN

Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland

DT&V

Dienst Terugkeer en Vertrek

DV&O

Dienst Vervoer en Ondersteuning

DVP

DAN-databank voor Vermiste Personen

EAB

Europees aanhoudingsbevel

EAR

Enterprise Architectuur Rijksdienst

EBV

Elektronisch Berichtenverkeer

EOB

Europees overleveringsbevel

ESF

Europees Subsidiefonds

EU

Europese Unie

EVRM

Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens

FJR

Financiële Jaarverslagen Rijk

FPC

Forensisch Psychiatrisch Centrum

FPK

Forensisch Psychiatrische Kliniek

GCOS

Generiek Casus Ondersteunend Systeem

GI

Gecertificeerde Instellingen

GGZ

Geestelijke Gezondheidszorg

GOR

Gemeenschappelijke Ondernemingsraad

GSR

Garantstellingsregeling curatoren

GVA

Gedragsverklaring aanbesteden

GWR

Generiek Waarderingsmodel Rijksoverheid

HKBV

Haags Kinderbeschermingsverdrag

HKOV

Haags Kindontvoeringsverdrag

IAO

Interdepartementale Afstemmingsoverleg

ICCb

Interdepartementale Commissie Crisisbeheersing

Ifzo

Informatiesysteem forensische zorg

IJenV

Inspectie Justitie en Veiligheid

119

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

IKO

Internationale Kindontvoeringen

IMA

Individueel Medisch Adviseur

IND

Immigratie- en Naturalisatiedienst

INJUS

Informatieportaal Justitiabelen

IRS

Internationaal Rechtshulp Centrum

IVRK

Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind

JD

Justitiële Documentatie

JDS

Justitieel Documentatiesysteem

JenV

Justitie en Veiligheid

JJI

Justitiële Jeugdinrichting

Justid

Justitiële Informatiedienst

Justis

Justitiële Uitvoeringsdienst Toetsing, Integriteit, Screening

KB

Koninklijk Besluit

Kmar

Koninklijke Marechaussee

Ksa

Kansspelautoriteit

LAP

Landelijke adviescommissie plaatsing longstay Forensische Zorg

MCCb

Ministeriele Commissie Crisisbesluitvorming

MVV

Machtiging tot voorlopig verblijf

NCSC

Nationaal Cyber Security Centrum

NCTV

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

NFI

Nederlands Forensisch Instituut

NHR

Nederlands Handelsregister

NIFP

Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie

NKC

Nationaal Kernteam Crisiscommunicatie

NRGD

Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen

NWM

Nieuwe waarderingsmethodiek

OM

Openbaar Ministerie

OvJ

Officier van Justitie

Pbw

Penitentiaire beginselenwet

120

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

PI

Penitentiaire Inrichting

PIA

Privacy Impactanalyse

PIL

Protocol Identificatie en Labeling

PIOFACH

Personeel, Informatievoorziening, Organisatie, Facilitair, Automatisering,
Communicatie, Huisvesting

Pm

Penitentiaire maatregel

PNR

Wet gebruik van passagiersgegevens voor bestrijding van terroristische en ernstige
misdrijven

PPC

Penitentiair Psychiatrisch Centrum

pSG

plaatsvervangend secretaris-generaal

RCN

Rijksdienst Caribisch Nederland

Rgbs

Richtlijn gegevensbescherming strafrecht

RIO

Rapport Institutioneel Onderzoek

Rjj

Reglement justitiële jeugdinrichtingen

RvdK

Raad voor de Kinderbescherming

RWT

Rechtspersoon met een wettelijke taak

RSJ

Raad voor de Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming

Rvt

Reglement verpleging ter beschikking gestekden

SA-B

Systeem Analyse - Bewaarcriterium

SBR

Strategische Bedrijfsvoeringsraad

SG

Secretaris-generaal

SGM

Schadefonds Geweldsmisdrijven (Commissie en Secretariaat)

SIO

Strategisch informatieoverleg

SKDB

Strafrechtsketendatabank

SKN

Strafrechtketennummer

Sr

Wetboek van Strafrecht

Stcrt.

Staatscourant

Sv

Wetboek van Strafvordering

Tbs

Terbeschikkingstelling

TR

Tijdelijke registratie

121

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

USB

Zie: Wet USB

V

Vernietigen

VGB

Verklaring van Geen Bezwaar

VOG

Verklaring omtrent gedrag

VVI

Voorziening Vingerafdrukken Identificatie

Wahv

Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften (Wet Mulder)

Wbni

Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen

Wbtv

Wet beëdigde tolken en vertalers

Wbvk

Wet biometrie vreemdelingenketen

Wet BIBOB

Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur

Wet BOPZ

Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen

Wet Mulder

Zie: Wahv

Wet USB

Wet herziening tenuitvoerlegging strafrechtelijke beslissingen

Wets

Wet Wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging strafrechtelijke sancties

Wfz

Wet forensische zorg

WGBH/CZ

Wet gelijke behandeling op grond van een handicap of chronische ziekte

WGBL

Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid

Wgbo

Wet geneeskundige behandelovereenkomst

Wiv

Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten

Wjsg

Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens

WOA

Wet onderscheid arbeidsduur

WOB

Wet Openbaarheid van Bestuur

WOBOT

Wet onderscheid bepaalde en onbepaalde tijd

WODC

Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum

Wor

Wet op de ondernemingsraden

WOTS

Wet Overdracht Tenuitvoerlegging Strafvonnissen

Wpbr

Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus

Wpg

Wet politiegegevens

Wro

Wet op de rechtelijke organisatie

122

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Wvggz

Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg

WWM

Wet wapens en munitie

Wzd

Wet zorg en dwang

ZBO

Zelfstandig bestuursorgaan

3RO

Drie Reclasseringsorganisaties

123

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Bijlage 2 Verslag overleg (conform Archiefbesluit 1995)
Verslag van het ingevolge artikel 5, eerste lid sub d. van het Archiefbesluit 1995
gevoerde overleg tussen het Ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) en het
Nationaal Archief met betrekking tot de selectielijst, zoals bedoeld in artikel 2,
eerste lid, van het Archiefbesluit 1995, voor de archiefbescheiden van het
Ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) en rechtsvoorgangers over de
periode vanaf 5 mei 1945
Den Haag, december 2020
[persoonsgegevens]

Selectiedoelstelling en belangen
Tijdens het opstellen van de selectielijst en tijdens het gevoerde overleg is rekening
gehouden met de in artikel 2, sub c van het Archiefbesluit 1995 genoemde waarde van
de archiefbescheiden als bestanddeel van het cultureel erfgoed en het onder sub d van
hetzelfde artikel genoemde belang van de in de archiefbescheiden voorkomende
gegevens voor overheidsorganen, voor recht- of bewijszoekenden en voor historisch
onderzoek.
Als uitgangspunt van het overleg gold de selectiedoelstelling voor blijvend te bewaren
archief, die in 2010 als volgt is geformuleerd:
Waardering, selectie en acquisitie van archieven heeft tot doel het bijeenbrengen en
veiligstellen van bronnen die het voor individuen, organisaties en maatschappelijke
groeperingen mogelijk maken hun geschiedenis te ontdekken en het verleden van staat
en samenleving (en hun interactie) te reconstrueren. Daartoe dienen de archieven of
onderdelen van archieven veilig gesteld te worden die:
a. representatief zijn voor wat in de samenleving is vastgelegd;
b. representatief zijn voor de activiteiten van de leden (personen en organisaties)
van een samenleving;
c. door waarnemers als belangrijk, bijzonder of uniek worden beschouwd omdat ze
de belangrijke, bijzondere en unieke maatschappelijke ontwikkelingen,
activiteiten, personen en organisaties in een bepaalde periode weerspiegelen.
(Kamerbrief van OCW en BZK aangaande selectieaanpak archieven, 17 december 2010).
Organisatie van het overleg
Het overleg over de concept-selectielijst tussen de vertegenwoordigers van de zorgdrager
en de vertegenwoordiger van de algemene rijksarchivaris vond mondeling en schriftelijk
plaats in de periode december 2019 tot en met december 2020. De concept-selectielijst
werd tevens voorgelegd aan een externe deskundige, in overeenstemming met artikel 3,
lid 1, sub d, van het per 1 januari 2013 gewijzigde Archiefbesluit 1995.
Aan dit overleg werd door de volgende personen deelgenomen:
als archief- en materiedeskundigen namens de zorgdrager:
[persoonsgegevens] Beleidsadviseur informatievoorziening DJI

124

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

[persoonsgegevens] Senior recordmanager Dienstencentrum JenV
[persoonsgegevens] Adviseur informatievoorziening DJI
als vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris:
[persoonsgegevens] Senior Medewerker Waardering en Selectie
[persoonsgegevens] Senior Medewerker Waardering en Selectie
als externe deskundige:
[persoonsgegevens]
Daarbij aansluitend is op 17 december 2020 een Strategisch Informatieoverleg (SIO)
gehouden. Aan dit overleg werd door de volgende personen deelgenomen:
namens de zorgdrager:
[persoonsgegevens] Beleidsadviseur informatievoorziening JenV
[persoonsgegevens] Directeur Directie Informatievoorziening en Inkoop JenV
[persoonsgegevens] Programmamanager Stukken Beter JenV
[persoonsgegevens] Beleidsadviseur informatievoorziening DJI
namens het Nationaal Archief:
[persoonsgegevens] de algemene rijksarchivaris
[persoonsgegevens], Adviseur Strategisch Relatiemanagement
als externe deskundige:
[persoonsgegevens]
Verslag van het overleg
Reikwijdte van de selectielijst
De voorliggende selectielijst geldt voor de periode vanaf 5 mei 1945 - datum van het
einde van de Tweede Wereldoorlog – aangezien nog archief uit de periode vanaf die
datum bewerkt moet worden.
De volgende selectielijsten worden voor alle handelingen ingetrokken voor zover van
toepassing op het Ministerie van JenV en vastgesteld voor de minister van JenV:
 BSD 001 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie Coördinatie
algemeen regeringsbeleid vanaf 1945. Stcrt. 18-03-2009/53;
 BSD 002 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Medische Beroepen en Opleidingen over de periode vanaf 1945. Stcrt. 19-032009/54;
 BSD 003 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Oorlogsgetroffenen vanaf 1945. Stcrt. 24-05-2007/98;
 BSD 004 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie Beleidsterrein
Telecommunicatie en Post in Nederland vanaf 1945-1990. Stcrt. 11-03-2009/43,
48, 68;
 BSD 006 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Planning Voorzieningen gezondheidszorg vanaf 1945. Stcrt. 29-05-2007/100;
 BSD 007 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Bekostiging en verzekering van de gezondheidszorg vanaf 1941. Stcrt. 28-112006/232;
 BSD 008 Selectielijst neerslag handelingen Minister Justitie beleidsterrein
Vaststelling van tarieven in de gezondheidszorg vanaf 1945. Stcrt. 15-112007/222;

125

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945




























BSD 010 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Gefinancierde Rechtsbijstand vanaf 1945. Stcrt. 10-03-2008/49;
BSD 010 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein zorg
voor de rechtspleging 1945–2002. Stcrt. 17-03-2008/54;
BSD 011 Rectificatie selectielijst voor de neerslag handelingen Minister van
Justitie en de onder hem ressorterende actoren op het beleidsterrein
Nationaliteiten over de periode vanaf 1945’ vastgesteld 17 maart 2003. Stcrt. 2711-2011/7152;
BSD 011 Selectielijst neerslag handelingen beleidsterrein Nationaliteiten over de
periode vanaf 1945. Stcrt. 06-05-2003/86;
BSD 012 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Kwaliteit van de Nederlandse wetgeving vanaf 1945. Stcrt. 14-02-2007/32;
BSD 015 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Beheer van de Rijksbegroting vanaf 1945. Stcrt. 11-09-2006/176;
BSD 015 Basis Selectie Document beleidsterrein beheer van de rijksbegroting
1945-1993. Stcrt. 08-10-2001/194;
BSD 016 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Burgerluchtvaart vanaf 1945. Stcrt. 02-09-2008/169;
BSD 020 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Militair materieel vanaf 1945. Stcrt. 24-04-2007/79;
BSD 021 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Scheepvaart en maritieme zaken over de periode vanaf 1945. Stcrt. 07-072008/128;
BSD 023 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Toelating Vreemdelingen vanaf 1945. Stcrt. 09-02-2010/1754;
BSD 023 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie en onder hem
ressorterende actoren op beleidsterrein toelating vreemdelingen 1945-1993. Stcrt.
23-05-2002/95;
BSD 032 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Flora en Fauna vanaf 1945. Stcrt. 21-02-2007/37. Rect. Stcrt. 01-03-2007/43;
BSD 035B Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Pachtaangelegenheden vanaf 1945. Stcrt. 14-07-2008/133;
BSD 040 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
regulering en toezicht bank- en kredietwezen vanaf 1940. Stcrt. 26-11-2007/229;
BSD 042 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Studiefinanciering vanaf 1945. Stcrt. 04-06-2006/127;
BSD 045 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
rijkshuisvesting vanaf 1945. Stcrt. 26-07-2007/142;
BSD 046 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Voorlichting van de rijksoverheid, 1945. Stcrt. 14-06-2007/112;
BSD 047 Selectielijst neerslag handelingen Minister Justitie beleidsterrein
Inkomens- en arbeidsvoorwaardenbeleid vanaf 1945. Stcrt. 16-02-2007/34;
BSD 050 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Militaire Operatiën vanaf 1945. Stcrt. 05-03-2007/45
BSD 054 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Gewasbescherming vanaf 1945. Stcrt. 11-12-2006/241;
BSD 056 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Nationale ombudsman (1964) 1982. Stcrt. 23-10-2007/204;
BSD 067 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Toezicht Verzekeringsbedrijf vanaf 1940. Stcrt. 01-04-2008/63;
126

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945
































BSD 068 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Constitutionele Zaken vanaf 1945. Stcrt. 21-06-2007/117;
BSD 071 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Kunsten vanaf 1945. Stcrt. 30-05-2007/101;
BSD 072 Selectielijst voor de neerslag van de handelingen van de Minister van
Justitie als vakminister en de onder hem als vakminister ressorterende actoren op
het deelbeleidsterrein arbeidsverhoudingen bij de overheid over de periode 19451995 (1997). Stcrt. 16-10-2001/200;
BSD 073 Selectielijsten deelbeleidsterrein Arbeidsvoorwaarden voor ambtenaren
en arbeidscontractanten in de sector Rijk in de periode 1945-1996. Stcrt. 16-102001/200, Stcrt. 17-10-2001/201;
BSD 074 Selectielijst neerslag handelingen van de Minister van Justitie
beleidsterrein Buitensectorale Arbeidsvoorwaarden 1945 tot heden. Stcrt. 30-102007/210;
BSD 075 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie deelbeleidsterrein
formatiebeleid, arbeidsmarktbeleid en personeelsontwikkeling en mobiliteit. Stcrt.
16-10-2001/200, Stcrt. 17-10-2001/201;
BSD 076 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie deelbeleidsterrein
Arbeidsomstandigheden bij de overheid 1945-1996. Stcrt. 16-10-2001/200, Stcrt.
17-10-2001/201;
BSD 077 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie deelbeleidsterrein
Personeelsinformatievoorziening en –administratie 1945-1996. Stcrt. 16-102001/200, Stcrt. 17-10-2001/201
BSD 078 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Herverzekering van export- en importkredieten en investeringsgaranties vanaf
1945. Stcrt. 12-07-2007/132;
BSD 087 Selectielijst neerslag handelingen Stichting Reclassering Nederland op
het beleidsterrein Reclassering over de periode 1948–1999. Stcrt. 21-072004/137;
BSD 089 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Sociale Voorzieningen 1940–2004. Stcrt. 11-04-2006/72;
BSD 090 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Wapens en Munitie periode 1945–1997. Stcrt. 24-11-2005/229;
BSD 092 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Overheidsinformatievoorziening over de periode 1945–1999. Stcrt. 29-072004/143;
BSD 094 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Milieubeheer vanaf 1945. Stcrt. 24-04-2009/78;
BSD 095 Selectielijst neerslag handelingen van het Ministerie van Veiligheid en
Justitie en taakvoorganger op het beleidsterrein Toezicht Rechtspersonen, over de
periode vanaf 1945. Stcrt. 02-07-2012/13216;
BSD 098 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie en onder hem
ressorterende actoren op beleidsterrein weerkorpsen en beveiligingsorganisaties.
Stcrt. 06-07-2000/128;
BSD 100 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Politie 1945–1993. Stcrt. 06-11-2007/215;
BSD 101 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Adelsbeleid, adelsrecht en decoratiestelsel vanaf 1945. Stcrt. 05-12-2007/236;
BSD 104 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Beroepenkwaliteit vanaf 1940 (1945). Stcrt. 18-10-2007/202;
127

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945




























BSD 106 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Bescherming van Persoonsgegevens 1968. Stcrt. 16-04-2007/73;
BSD 107 Selectielijst neerslag handelingen beleidsterrein Gezondheid en welzijn
van dieren over de periode vanaf 1945. Stcrt. 31-03-2003/63, Stcrt. 01-042003/64;
BSD 108A Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Prijsbeleid, vanaf 1945. Stcrt. 23-10-2007/205;
BSD 111 Selectielijst handelingen beleidsterrein Aansprakelijkheidsverzekering
motorrijtuigen over de periode 1964–2000. Stcrt. 04-06-2011/104;
BSD 112 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Sanctiebeleid over de periode 1991–2001. Stcrt. 10-01-2006/7;
BSD 116 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Internationale Rechtshulp in strafzaken vanaf 1945. Stcrt. 22-05-2006/99;
BSD 117 Selectielijst neerslag handelingen Minister Justitie beleidsterrein
Voeding- en productveiligheid vanaf 1945. Stcrt. 07-03-2007/47;
BSD 118 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Auteursrecht periode (1912) 1945–2000. Stcrt. 29-11-2005/232;
BSD 119 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Gratie vanaf 1945. Stcrt. 05-12-2006/237;
BSD 123 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Verslavingsbeleid 1945-. Stcrt. 26-02-2007/40;
BSD 124 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Rechterlijke macht periode vanaf 1950. Stcrt. 08-01-2007/5;
BSD 125 Selectielijst neerslag handelingen beleidsterrein Cultuurbeheer over de
periode 1945–2000: Ministerie van Justitie. Stcrt. 28-10-2004/208;
BSD 129 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Patiëntenbeleid 1945-. Stcrt. 09-08-2007/152;
BSD 130 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Kansspelen 1945–2000. Stcrt. 19-07-2007/137;
BSD 131 Selectielijst neerslag handelingen beleidsterrein Emancipatie en gelijke
behandeling over de periode vanaf 1965. Stcrt. 28-07-2004/142;
BSD 131 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Emancipatie en Gelijke Behandeling 1945 tot heden. Stcrt. 12-11-2007/219;
BSD 135 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Gevangeniswezen en Terbeschikkingstelling vanaf 1945. Stcrt. 25-02-2008/39;
BSD 138 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Bevolkingsadministratie en reisdocumenten vanaf 1945. Stcrt. 05-04-2007/68;
BSD 139 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Friese taal vanaf 1945. Stcrt. 12-04-2007/71;
BSD 140 Selectielijst neerslag handelingen Minister Justitie beleidsterrein
Lijkbezorging vanaf 1948. Stcrt. 01-02-2007/23;
BSD 142 Selectielijst neerslag handelingen minister van Justitie beleidsterrein
Bestuurlijk en financiële organisatie lagere overheden vanaf 1945. Stcrt. 30-012007/21;
BSD 143 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Organisatie Rijksoverheid vanaf 1945. Stcrt. 15-10-2007/199;
BSD 144 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Zondagswet 1945–. Stcrt. 12-02-2007/30;
BSD 145 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Buitenlandse Economische Betrekkingen vanaf 1945. Stcrt. 10-10-2006/197;
128

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

























BSD 148 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Industrie- en technologiebeleid vanaf 1945. Stcrt. 17-10-2006/202;
BSD 150 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Regionaal en Ruimtelijk Economisch Beleid 1945–. Stcrt. 05-10-2007/193;
BSD 151 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Geldzuivering, over de periode 1942–1986. Stcrt. 25-10-2007/207;
BSD 152 Selectielijst voor neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Justitiële Jeugdzorg 1945–2000. Stcrt. 27-02-2006/41;
BSD 153 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Beleid Openbaar Ministerie periode vanaf 1950. Stcrt. 02-12-2005/235;
BSD 154 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Vermogensrecht vanaf 1945. Stcrt. 25-03-2008/58;
BSD 155 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Voedselvoorziening en agrarisch markt- en prijsbeleid (1934) 1945–2000. Stcrt.
12-10-2007/198;
BSD 156 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Binnenvisserij 1945–1999. Stcrt. 20-03-2006/56;
BSD 157 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Landbouwkwaliteit en voedselveiligheid en kwaliteit uitgangsmateriaal en
biotechnologie vanaf 1945. Stcrt. 21-05-2007/95;
BSD 160 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Media, Letteren en bibliotheken vanaf 1945. Stcrt. 26-03-2008/61;
BSD 162 Selectielijst neerslag handelingen beleidsterrein Natuurlijke Personen
vanaf 1945. Stcrt. 13-02-2008/31;
BSD 163 Selectielijst neerslag handelingen Minister Justitie beleidsterrein Justitiële
documentatie en verklaringen omtrent het gedrag vanaf 1945. Stcrt. 01-082007/146;
BSD 170 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Toerisme vanaf 1945. Stcrt. 28-02-2007/42;
BSD 172 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Notarissen vanaf 1945. Stcrt. 13-11-2007/220;
BSD 182 Selectielijst neerslag handelingen Minister van Justitie beleidsterrein
Gerechtsdeurwaarders vanaf 1945. Stcrt. 10-03-2008/49;
BSD 188 Selectielijst neerslag handelingen minister Justitie beleidsterrein
Gefinancierde Rechtsbijstand en Rechtshulp vanaf 1975. Stcrt. 08-01-2009/348;
Selectielijst voor het Schadefonds Geweldsmisdrijven over de periode vanaf 1976
(actualisatie 2014). Stcrt. 09-12-2015/44312;
Selectielijst ingediend door het ministerie van Justitie voor de neerslag van de
handelingen van het Nederlands Forensisch Instituut over de periode vanaf 1945.
Stcrt. 16-11-2009/17122;
Selectielijst, ingediend door het Ministerie van Veiligheid en Justitie voor de
administratieve neerslag van het handelen van het Centraal Justitieel Incasso
Bureau (CJIB) over de periode vanaf 1990. Stcrt. 16-12-2011/22764.

Selectiedoelstelling en waarderingsgrondslag
Waardering en selectie vindt tegenwoordig plaats in het kader van de hierboven
opgenomen, in 2010 geformuleerde selectiedoelstelling, en met behulp van de in 2015
door het Nationaal Archief geïntroduceerde nieuwe waarderingsmethodiek (zie de
publicatie Belangen in balans, een handreiking voor waardering en selectie van archief129

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

bescheiden in de digitale tijd), waarbij waarderingen tot stand zijn gekomen na
uitvoering van een systeemanalyse en een risicoanalyse. De nieuwe waarderingsmethodiek is verder uitgewerkt door het gebruik van vijf Systeem Analyse Bewaarcriteria (SA-B).
Deze bewaarcriteria worden aangevuld met de mogelijkheden tot uitzondering van
vernietiging van archiefbescheiden op basis van artikel 5, eerste lid, sub e, van het
Archiefbesluit 1995: deze worden omschreven in onderdeel 3.5 van de selectielijst.
Opmerkingen bij de toelichtende tekst
De vertegenwoordigers van de zorgdrager vermelden in de leeswijzer dat de
werkprocessen waar mogelijk een hoog abstractieniveau hebben. De vertegenwoordigers
van de algemene rijksarchivaris kunnen zich in dit uitgangspunt vinden. Wel
benadrukken zij dat de koppeling tussen de categorieën en betrokken
organisatieonderdelen van het Ministerie van JenV steeds mogelijk moet zijn. Verdere
verfijning van de processen bij het toekennen van bewaartermijnen dient ook steeds
mogelijk te zijn.
De oorspronkelijk vermelde ingangsdatum ‘1945’ is op vraag van de vertegenwoordigers
van de algemene rijksarchivaris aangescherpt tot de (symbolische) datum ‘5 mei 1945’.
Het onderdeel 1.1. Doel en aanleiding is op vraag van de vertegenwoordigers van de
algemene rijksarchivaris ingekort en toegespitst op de JenV-specifieke ontwikkelingen op
het gebied van waardering en selectie.
Over onderdeel 1.3 is veel overleg gevoerd over de omschrijving van de reikwijdte van
de voorliggende selectielijst. De vertegenwoordigers van de zorgdrager hebben op vraag
van de vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris verduidelijkt welke
organisaties of organisatieonderdelen al dan niet onder deze reikwijdte vallen en deze
afbakening onderbouwd. Het huidige organisatiebesluit is daarbij kaderstellend, maar
niet leidend.
Een onderwerp van gesprek daarbij is de Commissie schadefonds geweldsmisdrijven.
Deze is immers door de wet van 6 maart 2019 omgevormd van een ZBO met
rechtspersoonlijkheid in een ZBO zonder rechtspersoonlijkheid. Dat houdt ook in dat
vanaf 1 april 2019, de datum van inwerkingtreding van deze wet, niet langer de
Commissie, maar de Minister van Justitie de zorgdrager is. De vertegenwoordigers van
de zorgdrager geven aan dat er bij de overgang van rechtspersoonlijkheid geen
afspraken zijn gemaakt over zorg voor het archief. Deze lacune heeft tot gevolg dat de
Minister van Justitie en Veiligheid stilzwijgend zorgdrager voor het gehele archief van de
Commissie is geworden. De voorliggende selectielijst heeft daardoor betrekking op het
gehele archief van de Commissie.
Bijzondere aandacht wordt besteed aan de Forensisch Psychiatrische Centra (FPC) en de
Forensisch Psychiatrische Klinieken (FPK), die voor de tenuitvoerlegging van de
maatregel terbeschikkingstelling met bevel tot verpleging van overheidswege onder de
reikwijdte van de voorliggende selectielijst vallen. De vertegenwoordigers van de
zorgdrager hebben deze afbakening bepaald in overleg met de betrokken organisaties.
Dit is bevestigd door middel van een aan alle algemeen directeuren gerichte brief d.d. 29
september 2020. Ook de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed is van deze
afbakening op de hoogte gebracht. Door de opname in deze selectielijst is een
consistente lijn uit het verleden gevolgd dat de minister van Justitie zorgdrager is voor

130

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

deze archieven. Deze keuze is niet lichtzinnig gemaakt en bekeken vanuit verschillende
invalshoeken. Hiervoor is draagvlak bij de uitvoerende instanties. De nota van toelichting
bij het Besluit Forensische Zorg legt dit zorgdragerschap nog bij andere partijen. De
vertegenwoordigers van de zorgdrager zijn zich hiervan bewust, maar benadrukken dat
een onderbouwing hiervoor ontbreekt. JenV bekijkt of een en ander ook nog op een
andere manier verankerd kan worden, zodat elke twijfel over de interpretatie van het
zorgdragerschap wordt weggenomen.
Ook de Particuliere justitiële jeugdinrichtingen (JJI), die voor de tenuitvoerlegging van
een aan de jeugdige opgelegde vrijheidsstraf of vrijheidsbenemende maatregel vallen
onder de reikwijdte van de voorliggende selectielijst. Hierover is geen enkel twijfel.
Voorts hebben de vertegenwoordigers van de zorgdrager in overleg met het Nederlands
Register Gerechtelijk Deskundigen (NRGD) afgesproken dat de voorliggende selectielijst
niet van toepassing is op de NRGD en dat deze organisatie zelf een selectielijst zal en kan
(laten) op- en vaststellen. Ook die interpretatie van het zorgdragerschap is verantwoord.
Tot slot vragen de vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris of de selectielijst
ook betrekking heeft op de organisatiedelen van JenV die binnen de Rijksdienst Caribisch
Nederland (RCN) actief zijn op Bonaire, Sint Eustatius en Saba. De vertegenwoordigers
van de zorgdrager geven aan dat de processen in principe ook voor deze
organisatieonderdelen goed toepasbaar zijn en halen het voorbeeld aan van Justitiële
Inrichting Caribisch Nederland op Bonaire: voor deze gelden net dezelfde processen en
waarderingen als de in Nederland gevestigde justitiële inrichtingen. Wel verduidelijken zij
in het onderdeel 1.3 dat het politie- en brandweerkorps Bonaire, Sint Eustatius en Saba
enkel voor de processen van beleid en financiering onder het zorgdragerschap van JenV
valt. Voor de uitvoerende processen vallen de korpsen daarentegen onder de
(Archiefwet) BES.
Voor hoofdstuk 2 hebben de vertegenwoordigers van de zorgdrager op verzoek van de
vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris onderdeel 2.2 zodanig uitgewerkt
dat deze voldoende inzicht biedt in de belangrijkste historisch-institutionele
ontwikkelingen sinds 1945 en dus als systeemanalyse kan dienen.
Ook onderdeel 2.3 is in nauw overleg tussen de vertegenwoordigers van beide partijen
zodanig ingevuld dat duidelijk is dat de processen van de selectielijst in
overeenstemming zijn met de voor het archief van JenV geldende ordeningsstructuur,
zoals artikel 6, lid 2 van het Archiefbesluit eist. Met andere woorden: de voorliggende
selectielijst is in praktijk toepasbaar. De vertegenwoordigers van de algemene
rijksarchivaris vragen voorts hoe e-mailarchivering ingericht is. De vertegenwoordigers
van de zorgdrager antwoorden dat binnen het Ministerie van Justitie en Veiligheid
momenteel de regel geldt dat medewerkers archiefwaardige e-mails opslaan in het
desbetreffende zaakdossier.
De vertegenwoordigers van de zorgdrager schetsen in hoofdstuk 3 en dan met name in
onderdeel 3.3 onder andere de verhouding tussen de Archiefwet en de Algemene
Verordening Gegevensbescherming (AVG). Zij verduidelijken op vraag van de
vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris dat de koppeling tussen de
persoonsgegevens en de waarderingen via de verwerkingsregisters van de diverse JenVonderdelen zal verlopen. Dit verklaart waarom de voorliggende selectielijst op
procesniveau geen beschrijvingen bevat van de aanwezige persoonsgegevens.
De door de vertegenwoordigers van de algemene archivaris aangereikte
‘systeemanalyse-bewaarcriteria’ worden door de vertegenwoordigers van de zorgdrager
131

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

overgenomen en toegepast. Die laatsten merken evenwel op dat deze criteria weinig
ruimte bieden voor de bewaring van uitvoeringsinformatie. De vertegenwoordigers van
de algemene rijksarchivaris beamen dat deze criteria nog steeds de staat als
belangrijkste uitgangspunt nemen. Zij geven aan dat het criterium ‘SA-B3 Processen die
betrekking hebben op (tijdelijke) cruciale ontwikkelingen c.q. procedures’ opgevat mag
worden als structurele cruciale ontwikkelingen c.q. procedures voor de ruimere
maatschappij. Dit inzicht wordt ook meegenomen bij onlangs opgestarte
doorontwikkeling van de publicatie Belangen in balans door het Nationaal Archief.
De vertegenwoordigers van de zorgdrager stellen voor om voor sommige processen een
steekproef te trekken. De steekproefmethodiek wordt op vraag van de
vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris in onderdeel 3.4.3.2 verantwoord
door de overname van de methode eenvoudige aselecte steekproef in de Handleiding
steekproeven (september 2019) van het Nationaal Archief. Bovendien nemen
vertegenwoordigers van de zorgdrager zelf het initiatief om in onderdeel 3.4.3.3 die
keuze voor elk proces uitgebreid toe te lichten, een initiatief dat door de
vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris toegejuicht wordt. De
vertegenwoordigers van de zorgdrager opperen voorts om bij de migratieketen één
proces- en organisatieonderdeel-overstijgende steekproef te trekken. Concreet luidt hun
voorstel om bij een steekproef niet alleen een dossier inzake de afwijzing, maar van
diezelfde migrant ook diens dossier inzake de vreemdelingenbewaring én diens dossier
inzake de terugkeer te bewaren. De vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris
wijzen dit voorstel af omdat een steekproef een afspiegeling moet zijn van een
homogene populatie. Dat zijn in dit geval en op dit moment drie verschillende populaties,
namelijk dossiers inzake migranten die afgewezen worden, dossiers inzake migranten die
vreemdelingenbewaring ondergaan en dossiers inzake migranten die terugkeren. De
steekproef zou dan enkel representatief zijn voor het proces van afwijzing, niet per se
voor de overige processen. De creatie van één geïntegreerd (keten)dossier zou een
dergelijke overkoepelende steekproef overigens wel mogelijk maken.
Bij het onderdeel 3.4.3.4. omtrent voorbeelddossiers spreken de vertegenwoordigers van
de zorgdrager en van de algemene rijksarchivaris af dat in dat geval jaarlijks vijf dossiers
blijvend bewaard worden. Deze worden aselect aangeduid, bijvoorbeeld met behulp van
een ’random getallen generator’.
De vertegenwoordigers van de zorgdrager vermelden in onderdeel 3.4.3.5 dat het archief
van de Penitentiaire Inrichting (PI) Veenhuizen volledig bewaard zal worden. Voor de
onderbouwing verwijzen zij ook naar het rapport ‘Archief in bewaring’, dat is vastgesteld
door de hoofddirectie van de Directie Justitiële Inrichtingen op advies van de werkgroep
archiefwaardering DJI. Deze werkgroep met daarin externe deskundigen heeft gewezen
op het belang van dit archief. De vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris
stemmen daarop in met de voorgestelde waardering. Wel vragen zij dat een link naar het
online te publiceren rapport ‘Archief in bewaring’ aan de selectielijst toegevoegd wordt:
de vertegenwoordigers van de zorgdrager willigen dit verzoek in.
Tot slot wordt in overleg tussen de vertegenwoordigers van beide partijen in onderdeel
3.5.1 de hotspotmonitor voor het Ministerie van JenV ingericht conform de aanbevelingen
van de eerder in de tekst reeds aangehaalde nieuwe waarderingsmethodiek.
De vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris vragen of het mogelijk is om een
gedetailleerde, tot op handeling- en procesniveau uitgewerkte concordans tussen de
afgesloten Basis Selectie Documenten (BSD) en de voorliggende selectielijst op te stellen

132

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

en als bijlage toe te voegen. De vertegenwoordigers van de zorgdrager geven aan dat ze
niet over een dergelijke concordans beschikken en dat opstellen ondoenlijk is gezien de
omvang van handelingen in de in te trekken BSD’s. Wel benadrukken ze dat de
waarderingen in de BSD’s steeds zijn meegenomen bij het bepalen van de waarderingen
in de voorliggende selectielijst. Daarop verzoeken de vertegenwoordigers van de
algemene rijksarchivaris om dit ook in onderdeel 3.4.1 te vermelden, een verzoek dat
door de vertegenwoordigers van de zorgdrager wordt ingewilligd.
Meer algemeen geven de vertegenwoordigers van de zorgdrager aan dat de voorliggende
selectielijst volledig is. Wel wijzen zij op de aanwezigheid van het archief
‘Voorwaardelijke Invrijheidstellingstelling’ uit de periode 1950-1978 (toegang 2.09.115)
in het Nationaal Archief. Hoewel de voorwaardelijke invrijheidsstelling ook in de periode
1978-2019 werd toegepast, is de neerslag daarvan sindsdien opgenomen in het
penitentiaire dossier.
De externe deskundige geeft in diens advies aan dat de selectielijst logisch
gestructureerd, helder geformuleerd en goed onderbouwd is. Naar zijn oordeel stelt het
burgers in staat kennis te nemen van bewaartermijnen en van de onderliggende gronden
en motieven.
Bespreking van afzonderlijke werkprocessen
Werkproces 1.2: Het sturen van de organisatie op bestuurlijk niveau
De vertegenwoordigers van de zorgdrager hebben in een eerder concept van de
selectielijst verduidelijkt dat dit proces ook van toepassing was op ketenoverleggen
waarbinnen JenV het secretariaat voert. Na een opmerking van de vertegenwoordigers
van de algemene rijksarchivaris dat dit niet helemaal strookt met de beschrijving van het
proces én dat niet duidelijk is hoe de waardering luidt wanneer JenV niet het secretariaat
voert, beslissen de vertegenwoordigers van de zorgdrager om een afzonderlijk proces
voor ketenoverleggen en bijpassende waarderingen toe te voegen. De
vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris zijn het echter wel eens met het
voorstel van de vertegenwoordigers van de zorgdrager om ook de besluitvormende
organen in tijden van crises onder dit proces te scharen.
Werkproces 1.4: Het voeren van overig overleg (keten-, directie- en afdelingsniveau)
De vertegenwoordigers van de zorgdrager en van algemene rijksarchivaris bespreken de
waardering van ‘het Driehoeksoverleg tussen politie, Openbaar Ministerie en gemeenten’.
Verschillende overheidsorganisaties zijn bij dit overleg betrokken en de vraag is of de
neerslag van dit overleg op het niveau van JenV – en dan meer in het bijzonder het OM blijvend bewaard moet worden. Navraag door de vertegenwoordigers van de zorgdrager
leert dat deze informatie in de selectielijst voor de Nationale Politie gewaardeerd wordt
als blijvend te bewaren en dat gemeenten deze informatie na één jaar vernietigen. De
vertegenwoordigers van beide partijen zijn het eens dat deze informatie dan bij het OM
na verloop van tijd - in dit geval na 10 jaar - vernietigd kan worden.
De externe deskundige oppert in diens advies dat voor de democratische controle
wenselijk is om een langere bewaartermijn van 20 jaar te hanteren indien de stukken
alleen op het niveau van JenV worden bewaard. De vertegenwoordigers van de
zorgdrager wijzen er echter op dat de toelichting bij dit proces expliciet stelt dat het
geval van ketenoverleggen enkel betrekking heeft op die overleggen waar JenV niet het
secretariaat voert. Voor het ‘Driehoeksoverleg’ is dat de Nationale Politie, waar de
desbetreffende archiefbescheiden conform de selectielijst van de Nationale Politie ook
133

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

blijvend bewaard zullen worden. Voor de overleggen op directie- en afdelingsniveau
wordt het belang voor democratische controle dan weer klein geacht, omdat deze eerder
betrekking hebben op operationele kwesties. De vertegenwoordigers van de zorgdrager
kiezen er bijgevolg voor om de termijn 10 jaar niet aan te passen. Wel wordt in de
toelichting verduidelijkt dat de verslagen van het Driehoeksoverleg door de Nationale
Politie gewaardeerd zijn als blijvend te bewaren.
Werkproces 1.5: Het voeren van overleg van de ondernemingsraad met de bestuurder
Het was aanvankelijk niet duidelijk of dit proces van toepassing was op het archief van
de bestuurder, dan wel dat van de ondernemingsraden. De vertegenwoordigers van de
zorgdrager verduidelijken dat dit proces opgesteld is vanuit het oogpunt van de
ondernemingsraad. Ter verduidelijking passen zij de beschrijving van het proces en de
toelichting aan.
Werkproces 1.6: Het houden van verkiezingen voor de samenstelling van de
ondernemingsraden
Dit werkproces wordt door de vertegenwoordigers van de zorgdrager toegevoegd nadat
de vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris er op hadden gewezen dat een
dergelijk proces ontbrak.
Werkproces 1.10: Het opstellen van jaarplannen en jaarverslagen op bestuurlijk niveau
en werkproces 1.11: Het opstellen van jaarplannen en jaarverslagen op directie- en
afdelingsniveau
De vertegenwoordigers van de zorgdrager verduidelijken in de toelichting de afbakening
van de verschillende niveaus na een opmerking van de vertegenwoordigers van de
algemene rijksarchivaris. Die laatste waren van mening dat het onderscheid onvoldoende
duidelijk was en dus de (verantwoording van de) selectie bemoeilijkte.
Werkproces 1.12: Het beheersen van de organisatie
Voor de externe deskundige is niet duidelijk wat het product ‘inkoopplannen’ precies
behelst. En dus ook of de bewaartermijn ‘V7’ (vernietigen na 7 jaar’) hiervoor geschikt is.
De vertegenwoordigers van de zorgdrager verduidelijken dat in inkoopplannen
belangrijkste trends, doelstellingen, inkoopstrategieën en aanbestedingsplannen
gepresenteerd worden. Net als de andere bij het proces opgesomde producten is het dus
een meer algemeen managementinstrument.
Werkproces 2.1: Het leveren van een bijdrage aan de Rijksbegroting, evenals de
ramingen voor de vier op het betrokken jaar volgende jaren
De externe deskundige adviseert om de waardering ‘V20 ‘ (vernietigen na 20 jaar) te
wijzigen in ‘V8’. Met het argument dat het interne stukken zijn, waarvan het
eindresultaat ook te vinden is in de parlementaire stukken. Hij meent dan ook dat het
volstaat om deze stukken voor de duur van twee kabinetsperioden - dus 8 jaar - te
bewaren. De vertegenwoordigers van de zorgdrager beamen dat de termijn ingekort kan
worden. Zij kiezen evenwel voor een termijn van 10 jaar omdat deze ook elders in de
selectielijst gehanteerd wordt voor vergelijkbare processen. Wel word de waardering
‘V20’ op uitdrukkelijke vraag van de proceseigenaar voor één subcategorie
archiefbescheiden behouden, en dan met name voor de mutaties met betrekking tot de
Rijksbegroting. Deze geven immers de verschuivingen weer in de meerjarige budgettaire
reeksen van de departementen en welke kosten- en uitgavencomponenten hieraan ten
grondslag liggen: voor hun reconstructie is het van belang deze informatie langere tijd te

134

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

bewaren.
Categorie 3: De aansturing en beheersing van agentschappen, rechtspersonen met een
wettelijke taak (RWT) en Zelfstandige bestuursorganen (ZBO) en/of de sturing en
beheersing van lagere overheden
De vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris merken op dat de selectielijst
geen proces ‘Standaard toezicht op andere overheidsorganisaties zoals ZBO’s’ voorziet en
op dit punt afwijkt van het Generiek waarderingsmodel Rijksoverheid. De
vertegenwoordigers van de zorgdragers antwoorden dat het Ministerie van JenV wel
taakorganisaties aanstuurt, maar geen toezicht houdt op het functioneren van RWT’s,
ZBO’s, etc. De vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris zijn het eens dat in
dat geval dit proces niet opgenomen moet worden.
Werkproces 4.2 Het opstellen en verantwoorden van het beleid op het gebied van
ondersteuning (PIOFACH) van JenV
De externe deskundige adviseert om de waardering ‘V20 ‘ (vernietigen na 20 jaar) te
wijzigen in ‘V8’. Met het argument dat dit een ondersteunend proces is. Hij meent dan
ook dat het volstaat om deze stukken voor de duur van twee kabinetsperioden - dus
8 jaar - te bewaren. De vertegenwoordigers van de zorgdrager beamen dat de termijn
ingekort kan worden. Zij kiezen evenwel voor een termijn van 10 jaar omdat deze ook
elders in de selectielijst gehanteerd wordt voor vergelijkbare processen.
Werkproces 5.2: Het adviseren over wet- en regelgeving aan andere departementen
De externe deskundige adviseert om de waardering ‘V20 ‘ (vernietigen na 20 jaar) te
wijzigen in ‘V8’. Met het argument dat dit een minder cruciaal proces is. Hij meent dan
ook dat het volstaat om deze stukken voor de duur van twee kabinetsperioden - dus 8
jaar - te bewaren. De vertegenwoordigers van de zorgdrager beamen dat de termijn
ingekort kan worden. Zij kiezen evenwel voor een termijn van 10 jaar omdat deze ook
elders in de selectielijst gehanteerd wordt voor vergelijkbare processen.
Werkproces 6.1: Het verstrekken van informatie aan burgers, bedrijven, instellingen en
andere overheden
Een waardering in een eerder concept van de selectielijst luidt ‘SAB-3’. Deze waardering
is op vraag van de vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris gewijzigd in ‘SAB3 eindproducten, V5 overige neerslag’. Zij zijn immers van mening dat het volstaat om
alle eindproducten van de communicatie (websites, persberichten, publicaties, enz.)
blijvend te bewaren.
Werkprocessen 6.2: Het afhandelen van informatieverzoeken in het kader van de Wet
Openbaarheid van Bestuur (WOB), 6.3: Het behandelen van burgervragen en 6.4: Het
behandelen van klachten van de Nationale Ombudsman
De vertegenwoordigers van de zorgdrager hadden aanvankelijk één proces ‘Het
behandelen van verzoeken om informatie’ met uiteenlopende waarderingen voorzien. De
vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris merken op dat dit moeilijker toe te
passen is en adviseren om het proces op te delen in drie verschillende processen met
dito waarderingen. De vertegenwoordigers van de zorgdrager nemen dit advies over.
Voorts merken de vertegenwoordigers van de zorgdrager op dat de waardering van de
WOB-verzoeken verschilt van departement tot departement. De vertegenwoordigers van
de zorgdrager beamen dat op dit punt geen rijksbrede consensus bestaat. WOBverzoeken werden tot enkele jaren geleden – en ook in het Generiek Waarderingsmodel

135

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Rijksoverheid - standaard gewaardeerd als te vernietigen. Dat is veranderd door de
inbreng van externe deskundigen bij de vaststelling van selectielijsten, die meer waarde
hechten aan WOB-verzoeken en voor hun blijvende bewaring pleiten. Rekening houdend
met die tendens gaan de vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris akkoord
met het voorstel om dergelijke verzoeken in de selectielijst van JenV te waarderen als
permanent te bewaren.
Werkproces 7.1: Het leiden van een opsporingsonderzoek waarbij niet tot vervolging
wordt overgegaan
De waardering maakt aanvankelijk melding van het uitgangspunt dat dit proces van
toepassing was ‘Bij een duidelijk vastgestelde overtreding of misdrijf maar zonder dat het
leidt tot een eindbeslissing van rechtbank of OM’. De externe deskundige oordeelt dat
hier sprake is van een problematische gedachtegang: hoe heeft men een overtreding of
misdrijf vastgesteld zonder een beslissing van rechtbank of OM? Hij adviseert bijgevolg
om dit uitgangspunt anders te formuleren, zodat duidelijk is welke belangen spelen. De
vertegenwoordigers van de zorgdrager nemen naar aanleiding van dit advies het proces
nogmaals grondig onder de loep en voeren diverse aanpassingen door. Een eerste is het
wijzigen van de beschrijving het werkproces van ‘Het leiden van een
opsporingsonderzoek’ in ‘Het leiden van een opsporingsonderzoek waarbij niet tot
vervolging wordt overgegaan’. Daarmee wordt duidelijk(er) dat de gegevens van het
strafonderzoek waarbij wel tot vervolging wordt overgegaan, onder proces 7.2 vallen.
Voorts wordt in het veld met de waardering de gecontesteerde zin ‘Bij een duidelijk
vastgestelde overtreding of misdrijf maar zonder dat het leidt tot een eindbeslissing van
rechtbank of OM’ vervangen door de zin ‘Bij een duidelijk vastgestelde overtreding of
misdrijf zonder dat het leidt tot strafvordering door het OM’. Dat maakt inzichtelijk dat
ofwel overtredingen of misdrijven worden vastgesteld zonder dat een verdachte bij het
OM bekend is, ofwel overtredingen of misdrijven worden vastgesteld waarbij een
verdachte bij het OM bekend is, maar het OM beslist om niet tot vervolging over te gaan.
Daarbij aansluitend worden ook de waarderingen ‘V direct na het vervallen van het recht
tot strafvordering door verjaring’ toegevoegd en de waardering ‘Bij (nog) niet vastgesteld
misdrijf of overtreding: V5’ geschrapt. De overige termijnen zijn gebaseerd op de Wet
justitiële en strafvorderlijke gegevens en worden bijgevolg behouden.
Werkproces 7.2: Het vervolgen van een of meerdere verdachten in strafzaken
De vertegenwoordigers van de zorgdrager suggereren om voor dit proces een streekproef
te trekken of voorbeelddossiers te bewaren. De vertegenwoordigers van de algemene
rijksarchivaris stellen echter voor om dit proces te waarderen als te vernietigen.
Steekproeven en voorbeelddossiers vinden zij minder geschikt wegens het groot aantal
organisatieonderdelen en de erg uiteenlopende categorieën misdrijven en overtredingen.
Bovendien worden zaken die tot een veroordeling leiden (ook) deels blijven bewaard op
het niveau van de Rechtspraak. Het Openbaar Ministerie kan tot slot steeds gebruik
maken van de in onderdeel 3.5 van beschreven mogelijkheden om archiefbescheiden uit
te zonderen van vernietigen.
Naar aanleiding van de opmerkingen van de externe deskundige omtrent proces 7.1
verduidelijken de vertegenwoordigers van de zorgdrager zowel in het veld met de
waardering als in het veld met de toelichting dat gegevens van het strafonderzoek
waarbij wel tot vervolging wordt overgegaan, onder dit proces vallen. Voorts
verduidelijken zij uit eigen beweging dat in het geval van recidive langere termijnen
gelden.

136

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Werkproces 7.5: Het toetsen van de rechtmatigheid van een geweldsaanwending door
militairen
De vertegenwoordigers van de zorgdrager waarderen dit proces als ‘V80’ (vernietigen na
80 jaar). De vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris zijn het eens met
vernietiging aangezien zaken die tot een veroordeling leiden op het niveau van de
Rechtspraak blijvend bewaard worden. Overige zaken kunnen zo nodig uitgezonderd
worden van vernietiging conform de criteria in onderdeel 3.5. Wel vragen ze daarbij
aansluitend waarop de termijn van 80 jaar is gebaseerd. De vertegenwoordigers van de
zorgdrager antwoorden dat deze gebaseerd is op de langste termijn in de Wet justitiële
en strafvorderlijke gegevens (Wjsg) omdat strafvervolging na geweldsaanwending door
een militair levenslang kan worden toegepast. De verjaring vindt slechts plaats na
overlijden.
De externe deskundige pleit in diens advies voor een waardering ‘V40’ (vernietigen na
40 jaar). Met het argument dat de feiten al door andere instanties zijn beoordeeld. En
wegens het risico dat de betrokken militair, diens familie en (klein)kinderen telkens
opnieuw met de feiten geconfronteerd zouden worden. De vertegenwoordigers van de
zorgdrager zijn evenwel van mening dat de in de vorige alinea opgesomde argumenten
de keuze voor V80 afdoende onderbouwen. Navraag bij de proceseigenaar leert ook dat
het belang van het slachtoffer primeert op dat van de betrokken militair. Tot slot
verzekeren zij de externe deskundige dat langere bewaring niet impliceert dat de
informatie volledig openbaar is. De desbetreffende wet- en regelgeving (Wob, AVG) blijft
onverkort gelden tot op het moment van vernietiging.
Werkproces 7.11: Het indienen van een verzoek bij de rechter voor het opleggen of intrekken van voogdij, ouderlijk gezag, mentorschap, bewindsvoering, onder curatele
(bewindsdossiers)
De externe deskundige is van mening dat deze beslissingen een enorme impact op het
leven van individuen. En dat het goed voorstelbaar is dat de betrokkenen hun eigen
dossier willen raadplegen om het verloop van het eigen leven en de invloed van
andermans beslissingen te kunnen reconstrueren. Zijn advies luidt bijgevolg om de
bewaartermijn te verhogen, van ‘V10’ (vernietigen na 10 jaar) naar ‘V40’ (vernietigen na
40 jaar). De vertegenwoordigers van de zorgdraqer vinden dit een terechte
argumentering, maar kiezen uiteindelijk voor de waardering ‘V20’ omdat diezelfde
termijn door de Rechtspraak gehanteerd wordt. Voorts grijpen zij de gelegenheid aan om
de ingangsdatum te wijzigen, van ‘na afloop gezag’ in ‘na indienen verzoek’.
Werkproces 7.6: Het indienen van een verzoek tot crisismaatregel of zorgmachtiging bij
de rechter in het kader van verplichte geestelijke gezondheidszorg
De vertegenwoordigers van de zorgdrager geven voor dit proces aan dat zij
noodgedwongen erg specifieke, op documenten geënte waarderingen – zoals een
waardering ‘V1’ (vernietigen na 1 jaar) voor bijlagen bij een verzoekschrift - moeten
opnemen omdat dit zo door de Wvggz voorgeschreven wordt. De vertegenwoordigers van
de algemene rijksarchivaris beamen dat hiervan niet afgeweken kan worden.
Werkproces 7.8: Het ontvangen van gerechtelijke stukken uit een civiele procedure voor
mensen zonder bekende woon- of verblijfplaats voor het stuiten van verjaring van zaken
en het opsporen van de betrokkene
De vertegenwoordigers van de zorgdrager voorzagen aanvankelijk twee termijnen,
namelijk ‘V30 bij zakelijke rechtsvordering’ en ‘V20 bij persoonlijke rechtsvordering’. De
vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris twijfelden over de toepasbaarheid
137

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

aangezien deze opdeling een arbeidsintensieve en bijzonder foutgevoelige handmatige
selectie zou vereisen. De waardering wordt daarop door de vertegenwoordigers van de
zorgdrager gewijzigd in ‘V30 na ontvangst’ (vernietigen na 30 jaar).
Werkproces 7.10: Het onderzoeken van de oorzaak van een onnatuurlijke dood en het
geven van toestemming voor het begraven of cremeren na vaststelling van een
onnatuurlijk overlijden
De vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris hebben de indruk dat dit proces
twee verschillende processen overkoepelt en suggereren om deze op te splitsen. De
vertegenwoordigers verzekeren echter dat dit één proces is én aansluit op de voor het
archief geldende ordeningsstructuur. De procesbeschrijving en –indeling worden
bijgevolg behouden.
Werkproces 7.14: Het verifiëren van de identiteit van verdachten of veroordeelden in
strafzaken en het uitgeven van een uniek identificatienummer (SKN nummer)
De waardering van dit proces is deels gebaseerd op de hoogte van de strafmaat van
begane misdrijven. De vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris vragen hoe
de termijnen zich verhouden indien één persoon meerdere misdrijven pleegt. Daarop
verduidelijken de vertegenwoordigers van de zorgdrager in het veld met waarderingen
dat deze termijnen ingaan na het laatst gepleegde misdrijf. Daaraan wordt op advies van
de vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris ‘of na overlijden’ aan
toegevoegd.
De externe deskundige is van mening dat de waardering ‘V5 na verwerking
strafvorderlijke gegevens of na tenuitvoerlegging van een strafbeschikking…’ te ruim en
te algemeen geformuleerd is. Hij vraagt om te specificeren voor welke overtredingen en
sancties deze termijn geldt. De vertegenwoordigers van de zorgdrager vinden dit een
terechte opmerking, maar dienen er ook op te wijzen dat zij voor deze formulering
gehouden zijn aan artikel 6 van de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens (Wjsg).
Een aanscherping en verduidelijking zou dus op het niveau van wet- en regelgeving
gerealiseerd moeten worden. Voorts verduidelijken zij uit eigen beweging dat in het geval
van recidive langere termijnen gelden.
Werkproces 7.15: Het opnemen en verwijderen van justitiële gegevens over misdrijven
en overtredingen van veroordeelden (Justitiële Documentatie) en onderzoeksgegevens
naar het gedrag of de levensomstandigheden van een persoon (persoonsdossiers)
Het voorstel van de vertegenwoordigers van de zorgdrager luidt om de neerslag van dit
proces te waarderen als blijvend te bewaren. De vertegenwoordigers zijn het eens dat dit
een potentieel waardevolle historische bron is, maar wijzen erop dat deze informatie door
handeling 84 van het Basis Selectie Document 163 Justitiële Documentatie heel expliciet
wordt gewaardeerd als te vernietigen conform de Wet justitiële en strafvorderlijke
gegevens (Wjsg).
De vertegenwoordigers van de zorgdrager stellen evenwel dat in de Wjsg, nader
uitgewerkt in het Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens (Bjsg), limitatief is
vastgelegd welke strafrechtelijke gegevens geregistreerd moeten worden en tevens
gedurende welke periode welke persoon/instantie voor welk doel daarvan inhoudelijk
kennis mag nemen (doelbinding). Justitiële gegevens kunnen met het oog op de doelen
waarvoor die gegevens dienen, worden verwerkt ten behoeve van beleidsinformatie en
wetenschappelijk onderzoek en statistiek, onder de voorwaarde dat de resultaten
daarvan (in beleidsnotities, publicaties, e.d.) geen persoonsgegevens bevatten (art. 15
eerste lid Wjsg). Dit wordt door de Wjsg aangemerkt als een zwaarwegend algemeen
138

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

belang voor verdere verwerking van gegevens.
Om wetenschappelijk onderzoek te kunnen verrichten naar de Nederlandse
strafrechtspleging en naar de criminele carrières van justitiabelen vanaf 1945 acht ook
de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) de betreffende
justitiële gegevens essentieel. Bovendien zijn deze gegevens cruciaal voor onderzoek
naar lange termijn criminele carrières, intergenerationele criminaliteitspatronen (vanaf
1865) en criminaliteit in tijden van maatschappelijke turbulentie, zoals oorlogen en
economische crises. Om onderzoeksvragen die gericht zijn op recidive, bijvoorbeeld naar
de effectiviteit van interventies in termen van recidivevermindering goed te kunnen
beantwoorden, is het van belang om ook het strafrechtelijk verleden in beeld te hebben.
Dergelijke gegevens zijn niet alleen nodig voor de kwaliteit van beleidsinstrumenten
zoals de Recidive Monitor, maar ook ten behoeve van historisch criminologisch
onderzoek.
De vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris stemmen in met de voorgestelde
waardering.
De commissie informatiehuishouding JenV zal in de loop van 2021 adviseren over de
justitiële documentatie, hetgeen mogelijk kan leiden tot nieuwe inzichten.
Werkprocessen 7.18: Het verrichten van onafhankelijk forensisch zaakonderzoek op
overwegend technisch, medisch-biologisch en natuurwetenschappelijk gebied en het ter
zake daarvan uitbrengen van verslag, met uitzondering van DNA-onderzoek en 7.19: Het
verrichten van onafhankelijk (forensisch) DNA-onderzoek en het ter zake daarvan
uitbrengen van verslag
De vertegenwoordigers van de zorgdrager geven voor deze processen aan dat zij
noodgedwongen erg specifieke, op bepaalde gegevens geënte waarderingen moeten
opnemen omdat dit zo door diverse wet- en regelgeving voorgeschreven wordt. De
vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris beamen dat hiervan niet afgeweken
kan worden. Zelfs niet wanneer blijkt dat – zoals de vertegenwoordigers van de
zorgdrager signaleren - deze waarderingen in praktijk bijzonder moeilijk toe te passen
zijn.
De vertegenwoordigers van de zorgdrager verwijzen in de toelichting bij deze processen
ook naar de samenwerking met internationale strafhoven. De vertegenwoordigers van de
algemene rijksarchivaris wijzen erop dat deze vermelding impliceert dat deze informatie
ook onder de reikwijdte van de selectielijst valt. De vertegenwoordigers van de
zorgdrager geven aan zich hiervan bewust te zijn.
Werkprocessen 7.21: Het beheren van de DNA-eliminatiedatabank Forensische Opsporing
Politie, 7.22: Het beheren van de DNA-databank van Caribisch Nederland (Bonaire, Sint
Eustatius en Saba), 7.23: Het beheren van de Nederlandse DNA-databank voor
strafzaken
Een concept van de selectielijst maakt aanvankelijk melding van één proces ‘Het
onderhouden en beheren van een DNA databank’. De vertegenwoordigers van de
algemene rijksarchivaris wijzen er op dat het Nederlands Forensisch Instituut (NFI)
meerdere DNA-databanken lijkt te beheren. Daarop voorzien de vertegenwoordigers van
de zorgdrager één proces voor elke databank. De vertegenwoordigers van de zorgdrager
voorzien ook een proces voor de databank van Caribisch Nederland. De
vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris wijzen erop dat deze vermelding
impliceert dat deze databank ook onder de reikwijdte van de selectielijst valt. De
vertegenwoordigers van de zorgdrager geven aan zich hiervan bewust te zijn.
139

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Werkproces 7.27: Het innen en incasseren van verkeersboetes
Een concept van de selectielijst maakt melding van de waardering ‘V8’ (vernietigen na
8 jaar). Dat wijkt af van de waarderingen ‘V5’ en ‘V7’ in het Basis Selectie Document 112
Centraal Justitieel Incasso Bureau. De vertegenwoordigers van de algemene
rijksarchivaris vragen waarom deze termijn is verlengd en of deze ook geldt voor
flitsfoto’s. Navraag door de vertegenwoordigers van de zorgdrager leert dat dit voorstel
gebaseerd was op de termijn ‘V7’ voor financiële stukken en op de wens om één
uniforme termijn te hanteren. Zij beamen dat dit geen louter financiële stukken zijn en
wijzigen de termijn in ‘V5’. Bovendien is het volgens hen wenselijk en mogelijk om
flitsfoto’s die niet hebben geleid tot oplegging van een boete te vernietigen na zes
maanden: ook deze bepaling wordt aan het veld waardering toegevoegd.
De externe deskundige vraagt daarbij aansluitend in diens advies of de waardering ‘V5’
wel geschikt is voor de flitsfoto’s. Hebben burgers de boete betaald, dan vervalt het
belang om deze te bewaren. De vertegenwoordigers van de zorgdrager verduidelijken dat
de bewuste foto’s een onlosmakelijk onderdeel van de zaak vormen. En ook na de
betaling van de boete nog opgevraagd (kunnen) worden. Bijgevolg achten zij het nodig
om de desbetreffende flitsfoto’s vijf jaar te bewaren. De waardering ‘V5’ wordt bijgevolg
behouden voor flitsfoto’s die hebben geleid tot de oplegging van een boete.
Werkproces 7.30: Het innen en incasseren van boetes bij een door een Europees land
opgelegde geldelijke sanctie
De externe deskundige is van mening dat lichte overtredingen (zoals lichte
snelheidsovertredingen) van de bewaartermijn uitgezonderd kunnen worden. De
bewaring dient volgens hem geen enkel doel. De vertegenwoordiger van de algemene
rijksarchivaris merkt evenwel op dat JenV de informatie ontvangt en beheert, wat
impliceert dat de informatie ook gewaardeerd moet worden: bewaartermijn inkorten zou
wel een mogelijkheid zijn. De vertegenwoordigers van de zorgdrager beslissen daarop
om de bewaartermijnen in kwestie niet aan te passen. Met het argument dat zij ook hier
gebonden zijn aan de termijnen van de Wet Justitiële en strafvorderlijke gegevens
(Wjsg). Zij grijpen het advies ook aan om op eigen initiatief in het veld met waarderingen
de waardering ‘V 6 maanden voor flitsgegevens die niet hebben geleid tot oplegging van
een boete’ te schrappen. Het overleg met de proceseigenaar leert immers dat van
dergelijke gegevens geen sprake blijkt te zijn. JenV incasseert alleen als het land van
herkomst de boete niet rechtstreeks geïncasseerd krijgt, dat land een verdrag met
Nederland heeft afgesloten én de vordering aan Nederland heeft overgedragen. Tot slot
verduidelijken zij uit eigen beweging dat in het geval van recidive langere termijnen
gelden.
Werkproces 7.34: Het oproepen, plaatsen en doorplaatsen van een justitiabele
De vertegenwoordigers van de zorgdrager voegen in het veld met de waardering aan de
waardering ‘V20’ de woorden ‘na dagtekening van de oproepbrief’ toe na een
kanttekening van de vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris dat de precieze
ingangsdatum niet helemaal duidelijk was. Met name door de volgende zin in de
toelichting: ‘Een deel van de zelfmelders komt in de praktijk niet opdagen en probeert
onvindbaar te blijven voor Justitie’. Voor de vertegenwoordigers van de algemene
rijksarchivaris volstaat deze toevoeging.
Werkproces 7.35: Het bijhouden van een register voor de inschrijving van justitiabelen
De vertegenwoordigers van de zorgdragers hadden aanvankelijk in de toelichting
opgemerkt dat dit register door de hoofden van particuliere en rijksjustitiële inrichtingen
140

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

wordt bijgehouden. Na een opmerking van de vertegenwoordigers van de algemene
rijksarchivaris dat de registers van de particuliere inrichtingen mogelijk niet onder de
toepassing van de Archiefwet en dus buiten de reikwijdte van de lijst vallen, schrappen
de vertegenwoordigers van de zorgdrager veiligheidshalve elke verwijzing naar
particuliere inrichtingen. Maar zij wijzen ook op het Wetboek van Strafvordering dat het
bijhouden van een dergelijk register verplicht. Beide partijen zijn het in ieder geval eens
dat deze inschrijvingsregisters een bijzonder waardevolle bron zijn en dat de precieze
afbakening van de reikwijdte van de lijst voor dit proces en deze neerslag verder
onderzoek vergt.
Werkproces 7.36: Het ten uitvoer leggen van vrijheidsstraffen en vrijheidsbenemende
maatregelen opgelegd aan jeugdigen
Dit proces wordt door de vertegenwoordigers van de zorgdrager gewaardeerd als blijvend
te bewaren. De vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris zijn het eens dat dit
een primaire bron voor onderzoekers kan vormen, maar stellen ook de vraag hoe dit te
verzoenen is met artikel 71, lid 1 van het Reglement justitiële jeugdinrichtingen dat stelt
dat het dossier van de jeugdige na 10 jaar vernietigd moet worden. De
vertegenwoordigers van de zorgdrager wijzen evenwel op de bepaling van artikel 71, lid
2 dat stelt dat van vernietiging afgeweken kan worden indien ‘de vernietiging … in strijd
is met een aanmerkelijk belang van een ander dan de jeugdige’. Dat belang is volgens
hen onderbouwd in het rapport ‘Archief in bewaring’, dat is vastgesteld door de
hoofddirectie van de Directie Justitiële Inrichtingen op advies van de werkgroep
archiefwaardering DJI. Deze werkgroep met daarin externe deskundigen heeft gewezen
op het belang van blijvende bewaring van deze dossiers vanuit verantwoording en
wetenschappelijk onderzoek. Bovendien wordt deze nieuwe bewaartermijn door de
wetgever meegenomen in de lopende harmonisatie van de Beginselenwet Justitiële
Jeugdinrichtingen (Bjj). De vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris stemmen
daarop in met de voorgestelde waardering. Wel vragen zij dat een link naar het online
gepubliceerd rapport ‘Archief in bewaring’ aan de selectielijst toegevoegd wordt: de
vertegenwoordigers van de zorgdrager willigen dit verzoek in.
Werkproces 7.37: Het ten uitvoer leggen van vrijheidsstraffen en vrijheidsbenemende
maatregelen opgelegd aan volwassenen
De vertegenwoordigers van de zorgdrager stellen voor om van de onder dit proces
vallende penitentiaire dossiers een steekproef te trekken en deze steekproef blijvend te
bewaren. Het potentiële erfgoedbelang van een dergelijke steekproef wordt onderkend
door de vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris, maar zij wijzen ook op de
mogelijk hiermee tegenstrijdige bepaling van artikel 39, lid 2 van Penitentiaire Maatregel,
dat stelt dat de bescheiden, opgenomen in het penitentiair dossier, na 10 jaar vernietigd
worden. De vertegenwoordigers van de zorgdrager halen evenwel lid 2 van datzelfde
artikel aan, dat bepaalt dat hiervan afgeweken kan worden indien dit ‘in strijd is met een
aanmerkelijk belang van een ander dan de gedetineerde’. Dat belang is volgens hen
voldoende onderbouwd in het rapport ‘Archief in bewaring’ Dit rapport onderbouwt ook
de keuze om alle dossiers van levenslanggestraften te waarderen als permanent te
bewaren. De vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris stemmen daarop in
met de voorgestelde waardering. Wel vragen zij dat een link naar het online gepubliceerd
rapport ‘Archief in bewaring’ aan de selectielijst toegevoegd wordt: de
vertegenwoordigers van de zorgdrager willigen dit verzoek in.
De vertegenwoordigers van de zorgdrager geven aan dat van de penitentiaire dossiers uit
de periode vóór 2008 geen steekproef kan worden getrokken. Dit betreft papieren
141

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

dossiers, waarvan het merendeel in de loop der jaren is vernietigd. Er zijn naar schatting
nog ongeveer twee- tot vierduizend dossiers bewaard gebleven, onevenredig verdeeld
over de inrichtingen en over de periode van 1945 tot 2008. Beide partijen spreken af dat
deze dossiers blijvend worden bewaard. Hiermee kan alsnog een – zij het fragmentarisch
- beeld worden gevormd van de detentie gedurende deze periode.
Werkproces 7.42: Het verlenen van medische zorg aan personen gedurende de
tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen en vrijheidsbenemende maatregelen
De externe deskundige is van mening dat de bewaartermijn ‘V20’ (vernietigen na
20 jaar’) vrij lang en vrij ongespecificeerd. Zijn advies luidt om deze in te korten tot
‘V10’. De vertegenwoordigers van de zorgdrager repliceren dat zij zich aan de
bepalingen willen houden aan de op 1 januari 2020 in werking getreden Wet
geneeskundige behandelingsovereenkomst (Wgbo). En dat de verlenging van de
bewaartermijn van 15 tot 20 jaar juist één van de vernieuwingen van deze wet is. De
termijn inkorten zou dus indruisen tegen de letter en de geest van de wet. Wat moeilijk
te verdedigen is, ook gelet op de voorbeeldfunctie die JenV heeft.
Werkproces 7.44: Het organiseren van geestelijke verzorging aan justitiabelen
De vertegenwoordigers van de zorgdrager stelden voor om van dit proces
voorbeelddossiers te bewaren. De vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris
merken op dat als enige mogelijke product de minder interessante ogende
‘overeenkomsten met geestelijke verzorgers’ worden vermeld. Daarom vragen zij welke
andere stukken nog in een dossier aangetroffen kunnen worden die de bewaring van
voorbeelddossiers kunnen rechtvaardigen. Navraag door de vertegenwoordigers van de
zorgdrager leert hen dat de overeenkomsten enige neerslag van dit proces zijn. Zij
beamen dat deze weinig historische waarde hebben en wijzigen daarom de waardering in
‘V20’ (vernietigen na 20 jaar).
De externe deskundige pleit in diens advies voor een kortere bewaartermijn. Zelfs vanuit
het oogpunt van veiligheidsoverwegingen bij religieus gemotiveerde misdrijven is deze
termijn zijn inziens te lang. De vertegenwoordigers van de zorgdrager benadrukken dat
dit proces géén betrekking heeft op individuele justitiabelen. Maar in lijn met andere,
vergelijkbare processen waar naar aanleiding van het advies van de externe deskundige
termijnen worden ingekort van 20 jaar naar 10 jaar wijzigen zij ook voor dit proces de
waardering in ‘V10’. Voorts stellen zij vast dat de beschrijving van het proces tot
misverstanden kan leiden. Zij wijzigen daarom de beschrijving ‘Het bieden van
geestelijke verzorging aan justitiabelen’ in ‘Het organiseren van geestelijke verzorging
aan justitiabelen’, zodat duidelijker is wat het werkproces behelst.
Werkproces 7.51: Het identificeren en het verifiëren van de identiteit van een
vreemdeling op basis van biometrische gegevens en het registreren daarvan
De vertegenwoordigers van de zorgdrager voorzien aanvankelijk een waardering ‘V5’
(vernietigen na 5 jaar) voor gezichtsopnames en vingerafdrukken. De
vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris wijzen hen op artikel 8.35 van het
Vreemdelingenbesluit, dat voor verschillende omstandigheden verschillende ingangsdata
van deze vernietigingstermijn voorziet. De vertegenwoordigers van de zorgdrager nemen
deze ingangsdata over. Diezelfde gezichtsopnames en vingerafdrukken worden
aanvankelijk ook vermeld bij het werkproces 7.54: Het afwijzen van aanvragen van
migranten tot permanent verblijf in Nederland. Deze vermelding wordt vervangen door
een kruisverwijzing, zodat duidelijk is dat gezichtsopnames en vingerafdrukken enkel op
basis dit proces gewaardeerd en geselecteerd (kunnen) worden.
142

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

In zijn advies pleit de externe deskundige voor een langere bewaartermijn ‘V20’
(vernietigen na 20 jaar). Met het argument dat dergelijke gegevens van belang kunnen
zijn voor het bestrijden van ernstige misdaden zoals mensenhandel, terrorisme en
georganiseerde misdaad. En voor een goede uitvoering van het immigratiebeleid en
wetgeving. De vertegenwoordigers van de zorgdrager wijzen er evenwel op dat de
bestaande wet- en regelgeving die ruimte niet biedt. Artikel 107, lid 9 van de
Vreemdelingenwet 2000 stelt dat gezichtsopnames en vingerafdrukken nooit langer
worden bewaard dan 10 jaar na diverse ingangsdata. Het hoger reeds artikel 8.35 van
het Vreemdelingenbesluit heeft deze bewaartermijn nog verder ingekort tot 5 jaar na
diverse ingangsdata. Bovendien wordt daarin expliciet het volgende gesteld: ‘de in de
vreemdelingenadministratie opgenomen gezichtsopnames en vingerafdrukken worden
niet langer bewaard dan...’. De regering heeft dus uitdrukkelijk bepaald dat deze
termijnen maxima zijn. Vandaar de beslissing van de vertegenwoordigers van de
zorgdrager om de waardering ‘V5’ te behouden.
Werkproces 7.53: Het erkennen van een natuurlijk persoon of rechtspersoon als referent
om een verblijfsvergunning te kunnen aanvragen voor een natuurlijk persoon
De vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris merken dat bij proces 7.52
verwezen wordt naar de erkenning van referenten en vragen of dit niet als een
afzonderlijk proces in de selectielijst opgenomen moet worden. De vertegenwoordigers
van de zorgdrager voegen daarop dit proces toe.
Werkproces 7.55: Het behandelen van aanvragen door migranten betreffende het
verkrijgen van het Nederlanderschap
Op de vraag van de vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris wat deze
‘overige nationaliteitsaangelegenheden’ in het veld met toelichting zijn, voegen zij als
voorbeeld het Nationaliteitenregister toe.
Werkproces 7.58: Het bewaken en beveiligen van personen, objecten, diensten en
evenementen
Dit proces wordt in een concept van de selectielijst door de vertegenwoordigers van de
zorgdrager gewaardeerd als blijvend te bewaren. De vertegenwoordigers van de
algemene rijksarchivaris zijn echter van mening dat wegens het eerder uitvoerend
karakter beter gekozen kan worden voor vernietigen, in combinatie met de diverse
mogelijkheden om uit te zonderen van vernietiging. Bijvoorbeeld na een tot hotspot
uitgeroepen incident. Of eventueel voor een bijzonder gebouwencomplex. De premisse is
dus dat de informatie vernietigd kan worden indien zich nooit opmerkelijke incidenten
afgespeeld hebben. De vertegenwoordigers van de zorgdrager stemmen in met dit
voorstel en wijzigen de waardering in ‘V20’ (vernietigen na 20 jaar).
De externe deskundige meent dat deze termijn nog ingekort kan worden tot ‘V5 ‘
(vernietigen na 5 jaar). Volgens hem volstaat dit om bij incidenten de gehanteerde
aanpak nogmaals onder de loep te nemen. De vertegenwoordigers van de zorgdraqer
onderschrijven deze argumentatie en wijzigen de waardering in ‘V5 ‘. Een nadere
aanscherping betreft het moment waarop de bewaartermijn ingaat: in plaats van na
afsluiting dossier volgt de zorgdrager hier het criterium ‘na verlaten van het rijksdomein’
uit de Circulaire bewaken en beveiligen.
Werkproces 8.1: Het verstrekken van en verantwoording geven over subsidies
De oorspronkelijk, door de vertegenwoordigers van de zorgdrager voorgestelde
waardering luidt ‘V10 na ontvangst eindafrekening van betreffende instantie’. De
143

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris stellen de vraag of bepaalde
subsidieregelingen wegens hun onderwerp niet in aanmerking kunnen komen voor
blijvende bewaring, zoals migratie, prostitutie en contraterrorisme. De
vertegenwoordigers van de zorgdrager beamen dat dit proces cruciale ontwikkelingen in
de Nederlandse maatschappij kan documenteren. Het onderscheid is echter moeilijk te
maken op basis van het onderwerp van de subsidieregeling. De vertegenwoordigers van
de beide partijen spreken daarop af om dit proces te waarderen als blijvend te bewaren.
Ook omdat uit bestaande overzichten blijkt dat het aantal door JenV uitgekeerde
subsidies verhoudingsgewijs laag ligt. Bij een actualisering van de selectielijst kan (de
toepassing van) die waardering geëvalueerd worden en zo nodig verfijnd worden.
Werkproces 8.3: Het verlenen, wijzigen en intrekken van vergunningen voor kansspelen
De vertegenwoordigers van de zorgdrager voegen dit proces toe om de bewerking van
het archief van het voormalige College van Toezicht op de kansspelen mogelijk te
(blijven) maken. De vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris stemmen in
met de waardering ‘V20’ in de veronderstelling dat de vergunningdossiers zelf geen
specifieke erfgoedwaarde hebben. Dit is afwijkend van het in te trekken BSD Kansspelen
(Stcrt 2007/137), maar sluit aan op de waardering van gelijksoortige dossiers bij de
Kansspelautoriteit. De vergunningen/ beschikkingen voor loterijen zijn daarnaast ook in
de Staatscourant gepubliceerd.
Werkproces 8.4: Het behandelen van klachten
De externe deskundige stelt voor om de reikwijdte van dit proces te beperken tot de
klachten die ontvankelijk en het uiteindelijk gegrond worden verklaard. Om te vermijden
dat zonder reden dossiers over ambtenaren worden bijgehouden. De vertegenwoordigers
van de zorgdrager verduidelijken dat klachten over ambtenaren slechts één mogelijke
categorie zijn. De vertegenwoordiger van de algemene rijksarchivaris voegt daaraan toe
dat ook de niet ontvankelijk verklaarde en ongegronde klachten gewaardeerd en
geselecteerd moeten worden. En dat ook daar een afweging tussen de verschillende
belangen (o.a. privacy versus verantwoording) gemaakt moet worden. Vandaar de keuze
van de vertegenwoordigers van de zorgdrager om bij de waardering geen differentiatie
op basis van (on)ontvankelijkheid te voorzien. En dus de waardering ‘V10’ te behouden.
Werkproces 8.7. Het doen van onderzoek naar en het adviseren over het belang en de
positie van het kind in beschermingszaken
De vertegenwoordigers van de zorgdrager voorzien voor alle overige adviezen - in de zin
van andere dan deze met gezagsbeëindigende maatregel - aanvankelijk de waardering ‘V
direct nadat het jongste kind de leeftijd van 24 jaar heeft bereikt’, wat in lijn is met het
bestaande Basisselectiedocument Kinderbescherming. Vervolgens vervangen zij deze
waardering door ‘V 100 na geboorte’, met het argument dat een kind levenslang
informatie over zichzelf bij de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK) kan opvragen. De
vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris vragen dat deze ingrijpende
wijziging uitgebreider beargumenteerd en verantwoord wordt. Na intern beraad
verduidelijken de vertegenwoordigers van de zorgdrager dat de dossiers van de RvdK
unieke informatie bevatten. Sommige stukken zoals het rapport van de RvdK en het
verzoekschrift worden aan de rechter overgemaakt, maar de onderliggende stukken met deels informatie van de melders, deels informatie uit eigen onderzoek - niet. Voorts
leert de ervaring van de RvdK dat de betrokkenen doorgaans op latere leeftijd hun
dossier willen raadplegen, wat de keuze voor een langere termijn verklaart. Tot slot
signaleert de RvdK dat sprake is van een hoog (500/jaar) en stijgend aantal inzagen. De
144

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris menen dat daarmee de keuze voor
een langere termijn voldoende onderbouwd is.
Werkproces 8.9: Het doen van onderzoek naar en het adviseren over het belang en de
positie van het kind in afstammingszaken rond pleegkinderen, adoptie en verzoeken tot
afstand
De vertegenwoordigers van de zorgdrager (Raad voor de Kinderbescherming en het
Ministerie van Justitie en Veiligheid) en de algemene rijksarchivaris zijn het eens om dit
proces te waarderen als blijvend te bewaren op basis van het bewaarcriterium ‘SA-B3’.
De Raad voor de Kinderbescherming, het ministerie van Justitie en Veiligheid en het
Nationaal Archief gaan gezamenlijk in goed vertrouwen invulling geven aan de uitvoering
van dit besluit op basis van de uitgebrachte adviezen van de Inspectie
Overheidsinformatie en Erfgoed en de Adviescommissie Informatiehuishouding van het
Ministerie van JenV.
Werkproces 8.10: Het doen van onderzoek naar en het adviseren over het belang en de
positie van het kind in gezag- en omgangszaken
De vertegenwoordigers van de zorgdrager voorzien aanvankelijk de waardering ‘V direct
nadat het jongste kind de leeftijd van 24 jaar heeft bereikt’, wat in lijn is met het
bestaande Basisselectiedocument Kinderbescherming. Vervolgens vervangen zij deze
waardering door ‘100 na geboorte’, met het argument dat een kind levenslang informatie
over zichzelf bij de RvdK kan opvragen. De vertegenwoordigers van de algemene
rijksarchivaris vragen dat deze ingrijpende wijziging beargumenteerd en verantwoord
wordt. Na intern beraad verduidelijken de vertegenwoordigers van de zorgdrager dat de
dossiers van de RvdK unieke informatie bevatten. Sommige stukken zoals het rapport
van de RvdK en het verzoekschrift worden aan de rechter overgemaakt, maar de
onderliggende stukken - met deels informatie van de melders, deels informatie uit eigen
onderzoek - niet. Voorts leert de ervaring van de RvdK dat de betrokkenen doorgaans op
latere leeftijd hun dossier willen raadplegen, wat de keuze voor een langere termijn
verklaart. Tot slot signaleert de RvdK dat sprake is van een hoog (500/jaar) en stijgend
aantal inzagen. De vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris menen dat
daarmee de keuze voor een langere termijn voldoende onderbouwd is.
Werkproces 8.12: Het beslissen op aanvragen voor (verlenging van) vergunningen aan
erkende instanties ten behoeve van adoptie buitenlandse pleegkinderen
De vertegenwoordigers van de zorgdrager hadden aanvankelijk een afzonderlijk proces
‘Het afwijzen van aanvragen voor vergunningen aan instanties ten behoeve van adoptie
van buitenlandse pleegkinderen’ voorzien. De vertegenwoordigers van de algemene
rijksarchivaris menen dat deze ook blijvend bewaard kunnen worden wegens het belang
van deze materie en de vermoedelijk beperkte omvang van de archiefbescheiden. De
vertegenwoordigers van de zorgdrager hebben dit advies overgenomen door het proces
te schrappen en in de toelichting van dit proces te verduidelijken dat dit ook betrekking
heeft op de afgewezen aanvragen.
Werkprocessen 8.13: Het behandelen van inkomende en uitgaande verzoeken tot
teruggeleiding en tot het vaststellen van internationale omgang van kinderen op grond
van het Haags Kinderontvoeringsverdrag (HKOV) en 8.14: Het behandelen van
inkomende en uitgaande verzoeken over zorgmeldingen, pleegzorg en
informatieverstrekking in internationale kinderbeschermingszaken in het kader van het
Haags Kinderbeschermingsverdrag 1996

145

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

Deze processen waren aanvankelijk gewaardeerd als te vernietigen. De
vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris vragen of deze niet gewaardeerd
zouden kunnen worden als blijvend te bewaren, zowel wegens de grote impact op
individuen en hun families als het belang voor later onderzoek. De vertegenwoordigers
van de zorgdrager beamen dat heel wat betrokkenen op latere leeftijd een inzageverzoek
indienen. En dat de overheid ook hier op lange termijn verantwoording over moet kunnen
(blijven) afleggen. De beide waarderingen worden daarom gewijzigd in ‘SA-B3’.
Werkproces 8.17: Het behandelen van aanvragen voor en over het verkrijgen van een
Verklaring Omtrent Gedrag (VOG)
De vertegenwoordigers van de zorgdrager polsen naar de keuze voor de waardering ‘V5’
(vernietigen na 5 jaar’). Die lijkt hun verhoudingsgewijs lang aangezien een VOG een
momentopname is en doorgaans een geldigheidsduur van 3 tot 6 maanden heeft. De
vertegenwoordigers van de zorgdraqer verwijzen daarop naar artikel 19 van de Wet
justitiële en strafvorderlijke gegevens (Wjsg), die stelt dat de elke verstrekking van
justitiële gegevens ten minste vier jaar wordt bewaard. Bovendien is deze termijn reeds
gevoelig korter dan deze in het Basis Selectie Document 163 Justitiële documentatie,
waarin handeling 31 nog een waardering ‘V10’ (vernietigen na 10 jaar) voorschrijft. De
vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris zijn het eens met het behoud van de
waardering ‘V5‘.
Werkproces 8.21: Het behandelen van een aanvraag om ontheffing o.g.v. de Wet
Wapens en Munitie (WWM)
De waardering van dit proces luidt ‘V10 na beëindiging van de ontheffing’. De
vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris vragen of steeds bekend is wanneer
de ontheffing beëindigd wordt. Bijvoorbeeld wanneer meerdere ontheffingen
gecombineerd worden. De vertegenwoordigers van de zorgdrager antwoorden dat deze
termijn in nauw overleg met proceseigenaars is bepaald en bijgevolg verondersteld wordt
goed toepasbaar te zijn.
Werkproces 8.22: Het behandelen van verzoeken om advies op grond van de wet Bibob
en het verstrekken van informatie op basis van artikel 11 Wet Bibob
De vertegenwoordigers van de zorgdrager verduidelijken dat de enigszins afwijkende
waardering ‘V8 voor adviezen’ al rekening houdt met een toekomstige wijziging van de
wet Bibob. Die verlengt de hergebruiktermijn van 2 tot 5 jaar. Daarbij wordt dan een
bijkomende termijn van 3 jaar opgeteld om rekening te houden met eventueel bezwaar
e.d.
Werkproces 8.27: Het verstrekken van voorschotten Garantstellingsregeling curatoren
(GSR)
Dit proces wordt gewaardeerd als ‘V10 na beëindiging garantstelling’. De
vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris vragen of steeds bekend is wanneer
de garantstelling beëindigd wordt. De vertegenwoordigers van de algemene
rijksarchivaris antwoorden dat deze termijn in nauw overleg met proceseigenaars is
bepaald en bijgevolg verondersteld wordt goed toepasbaar te zijn.
Werkproces 12.1: Het voorbereiden, (laten) uitvoeren van onderzoek en het publiceren
van de onderzoeksresultaten
De vertegenwoordigers van de beide partijen zijn het eens dat de waardering van de
onderzoeksdata een uitdaging is omdat hun waarde kan variëren van onderzoek tot

146

Selectielijst van het ministerie van Justitie en Veiligheid vanaf 5 mei 1945

onderzoek. De oplossing bestaat eruit om in de toelichting te vermelden welke
overwegingen daarbij de doorslag kunnen geven. Voorts spreken zij af dat voor
meldingen een afzonderlijk proces 12.3 wordt voorzien.
Werkproces 12.3: Het behandelen van meldingen ten behoeve van het verrichten van
onderzoek
De vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris wijzen op de recente trend om
bij onderzoeken naar gevoelige politiek-maatschappelijke kwesties een meldpunt in te
richten, waar burgers de mogelijkheid krijgen om hun persoonlijke ervaringen te delen.
Zij menen dat dergelijke informatie blijvend bewaard moet worden, zowel vanuit het
oogpunt van verantwoording als vanwege het belang voor later onderzoek. Voorwaarde
is uiteraard wel dat de neerslag van dit proces onder het zorgdragerschap van het
Ministerie van Justitie en Veiligheid valt: sommige meldpunten worden immers bewust bij
een andere organisatie ondergebracht en zo op afstand van het ministerie geplaatst. De
vertegenwoordigers van de zorgdraqer nemen deze suggestie over door dit proces aan
de selectielijst toe te voegen.
Werkproces 12.6: Het op aanvraag beschikken op een verzoek om een (aanvullende)
uitkering uit het Schadefonds Geweldsmisdrijven
De vertegenwoordigers van de zorgdrager stellen in een concept van de selectielijst voor
om jaarlijks zowel vijf voorbeelddossiers met precedentwerking als één voorbeelddossier
bij wijziging beleid blijvend te laten bewaren. De vertegenwoordigers van de algemene
rijksarchivaris zijn van mening dat deze aanpak vereenvoudigd kan worden. De blijvende
bewaring van vijf voorbeelddossiers per jaar volstaan om (de evolutie van) het proces en
de inhoud van de dossiers te illustreren. Dossiers met precedentwerking kunnen dan
weer uitgezonderd worden op basis van de in onderdeel 2.5 opgenomen criteria. De
vertegenwoordigers van de zorgdrager zijn het eens met dit voorstel en wijzigen de
waardering in die zin.
Werkproces 13.1: Het uitvoeren van beleid op het gebied van personeel
De externe deskundige is in diens advies van mening dat een bewaartermijn van 10 jaar
te lang is aangezien met dit proces geen individuele belangen gemoeid zijn. Hij pleit er
daarom voor de termijn in te korten tot 5 jaar. De vertegenwoordigers van de
zorgdrager kiezen er echter voor om de waardering ‘V10’ te behouden, omdat deze in lijn
is met de waardering van andere, gelijkaardige processen.
Verder is een aantal werkprocessen naar aanleiding van vragen van de vertegenwoordigers van de algemene rijksarchivaris nader verduidelijkt of toegelicht.
Over de formulering en waardering van de overige werkprocessen waren de betrokken
partijen het eens.
Verslag van het Strategisch Informatieoverleg
Het Strategisch Informatieoverleg heeft de ‘Selectielijst van het Ministerie van Justitie en
Veiligheid en rechtsvoorgangers vanaf 5 mei 1945’ geaccordeerd. Tijdens het overleg zijn
zowel het proces als het eindresultaat besproken, maar dit leidde niet tot andere
inzichten en bijhorende aanpassingen.

147