Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 814

Wijziging van de Wet op de dierproeven
(redactionele wijzigingen ter precisering van
enkele onderdelen van de wet)

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING

Het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State wordt niet openbaar gemaakt,
omdat het uitsluitend opmerkingen van
redactionele aard bevat (artikel 26, vijfde lid,
van de Wet op de Raad van State).

I. ALGEMEEN

De oorspronkelijke tekst van het voorstel van
wet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Afdeling advisering van de
Raad van State is ter inzage gelegd bij het
Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Met dit voorstel van wet worden enkele bepalingen van de Wet op de
dierproeven (hierna: Wod) gepreciseerd. Het betreft bepalingen waarmee
Richtlijn 2010/63/EU van het Europees Parlement en de Raad van
22 september 2010 betreffende de bescherming van dieren die voor
wetenschappelijke doeleinden worden gebruikt (PbEU 2010, L 276)
(hierna: de dierproevenrichtlijn) in Nederlandse wetgeving worden
omgezet. De dierproevenrichtlijn is in de Nederlandse wetgeving omgezet
met de wet van 26 november 2014 tot wijziging van de Wod in verband
met implementatie van richtlijn 2010/63/EU (Stb. 2014, 473) en met het op
de Wod gebaseerde Dierproevenbesluit 2014 (Stb. 2014, 475) en de
Dierproevenregeling 2014 (Stcrt. 2014, 34746).
Naar aanleiding van vragen van de Europese Commissie over
voornoemde wetgeving is besloten tot het doorvoeren van een vijftal
redactionele wijzigingen ter precisering van een aantal onderdelen van de
Wod en tot precisering van een onderdeel van het Dierproevenbesluit
2014.
In het voorliggende voorstel zijn de vijf wijzigingsbepalingen opgenomen
tot wijziging van de Wod. De door te voeren wijzigingen zijn alle technisch
(niet inhoudelijk) van aard.
De precisering van het Dierproevenbesluit 2014 zal bij algemene
maatregel van bestuur worden gerealiseerd.
Het concept-wetsvoorstel is ter informatie voorgelegd aan de met de
beoordeling van projectvoorstellen en de afgifte van projectvergunningen
belaste centrale commissie dierproeven (CCD) en aan het gebruikersplatform van de CCD.
Dit voorstel tot wijziging van de Wod bevat geen nieuwe informatieverplichtingen voor bedrijven of burgers en heeft derhalve geen gevolgen
voor de regeldruk.

kst-34814-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 814, nr. 3

1

II. ARTIKELEN
Artikel I, onderdeel A
Met artikel I, onderdeel A, worden twee wijzigingen aangebracht in artikel
1 van de Wod. Allereerst wordt de in onderdeel a van het eerste lid
opgenomen definitie van dierproef aangevuld met het woord «wetenschappelijke». Ten tweede wordt in onderdeel d van het eerste lid de
verwijzing naar de dierproevenrichtlijn gepreciseerd.
De definitie van dierproef in artikel 1, onderdeel a, van de Wod, is letterlijk
overgenomen uit artikel 3, eerste lid, van de dierproevenrichtlijn zoals
deze in het Nederlands is gepubliceerd, «...handeling ten aanzien van een
dier voor experimentele of andere doeleinden....». Gebleken is dat de tekst
van artikel 3, eerste lid, van de Nederlandse vertaling van de dierproevenrichtlijn een omissie bevat omdat deze niet het adjectief «wetenschappelijke» bevat (experimentele of andere wetenschappelijke doeleinden). Om
dubbelzinnigheid als gevolg van de aangeduide omissie uit te sluiten,
wordt de definitie van artikel 1, eerste lid, onderdeel a, aangevuld met het
adjectief «wetenschappelijke» voor het woord doeleinden.
In onderdeel d van het eerste lid is een definitie van fokker opgenomen. In
de definitie van fokker zoals opgenomen in de dierproevenrichtlijn wordt
verwezen naar de in bijlage I vermelde dieren, terwijl in artikel 1, eerste
lid, onderdeel d, van de Wod wordt verwezen naar «de in de richtlijn
aangewezen dieren». Met het invoegen van de woorden «in bijlage I van»
wordt de verwijzing volledig in lijn gebracht met de corresponderende
bepaling van de dierproevenrichtlijn.
Artikel I, onderdeel B
Met onderdeel B worden twee wijzigingen in artikel 10e van de Wod
aangebracht. De eerste wijziging betreft het tweede lid van artikel 10e. Het
woord «ziekten» wordt vervangen door de woorden klinische aandoeningen. De bepaling wordt daarmee letterlijk in overeenstemming
gebracht met artikel 8 van de dierproevenrichtlijn.
De tweede wijziging strekt tot het wegnemen van een verschrijving in het
derde lid.
Waar staat «tot een andere niet-menselijke primatensoort dan aangewezen in de algemene maatregel van bestuur», had moeten staan: tot een
andere soort dan aangewezen.(enz.). Door «andere niet-menselijke
primatensoort» te vervangen door andere soort, waar de tweede wijziging
in voorziet, wordt de verschrijving gecorrigeerd.
Artikel I, onderdeel C
In dit onderdeel is voorzien in een precisering van de verwijzing in artikel
11, eerste lid, van de Wod. Voor het aanduiden van de voor een dierproef
te gebruiken dieren wordt in dit eerste lid verwezen naar de in de
dierproevenrichtlijn aangewezen diersoorten, zonder de nadere duiding
van het onderdeel of artikel van de richtlijn waar deze diersoorten zijn
aangewezen. Door niet naar het desbetreffende onderdeel of artikel van
de dierproevenrichtlijn te verwijzen, lijkt de omzetting strikter. Een
striktere omzetting is niet beoogd.
Met het invoegen van «bijlage I van», waarin dit onderdeel voorziet, wordt
de algemeen geformuleerde verwijzing gepeciseerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 814, nr. 3

2

Artikel I, onderdeel D
In het vierde lid van artikel 13f van de Wod zijn nadere voorschriften
opgenomen die zijn gericht tot de gebruiker, dat is de instelling die dieren
in dierproeven gebruikt. Daar is onder meer bepaald dat de gebruiker
beschikt over personen die verzekeren dat een project wordt uitgevoerd in
overeenstemming met het projectvoorstel op basis waarvan een
projectvergunning is verleend en indien dat niet het geval is, passende
maatregelen worden getroffen om dit te corrigeren. Deze bepaling strekt
tot implementatie van artikel 24 van de dierproevenrichtlijn.
Voor projecten waarvoor overeenkomstig artikel 40, tweede lid, onderdeel
d, van de dierproevenrichtlijn een bijzondere vergunning wordt verleend,
kunnen aanvullende voorwaarden worden opgelegd. Door de omzetting
van dit voorschrift in het nationale recht moet worden gewaarborgd dat
het project wordt uitgevoerd overeenkomstig de vergunning, inclusief de
eventuele aanvullende voorwaarden daarbij. De enkele verwijzing naar
het projectvoorstel in artikel 13f, vierde lid, onderdeel b, van de Wod lijkt
incompleet, omdat de vergunning niet altijd met het projectvoorstel hoeft
overeen te komen. In het geval dat de vergunning niet volledig
overeenkomt met het projectvoorstel, dan zouden de personen waarover
de gebruiker dient te beschikken om een juiste nakoming te verzekeren,
theoretisch gezien niet verplicht zijn om de nakoming van de afwijking (de
aanvullende voorwaarden), af te dwingen. Om dit laatste uit te sluiten,
moet in het vierde lid worden verwezen naar de projectvergunning zodat
ook de eventueel bepaalde aanvullende vergunningsvoorwaarden, binnen
het bereik van de nakomingsverplichting vallen.
In artikel 24 van de dierproevenrichtlijn wordt ook verwezen naar de
gevallen waarin een vereenvoudigde administratieve procedure wordt
toegepast. De grondslag en het kader van bedoelde vereenvoudigde
procedure zijn opgenomen in artikel 10a4 van de Wod. Aangezien ook in
geval van toepassing van de vereenvoudigde procedure een projectvergunning is vereist voor het uitvoeren van een project, is ook in dat geval
de projectvergunning bepalend voor de in onderdeel b van het vierde lid
bedoelde nakomingsverplichting.
Met het vervangen van de woorden «het projectvoorstel op basis waarvan
een projectvergunning is verleend» in het vierde lid van artikel 13f door
«de daarvoor verleende projectvergunning», is de implementatie van
artikel 24 van de dierproevenrichtlijn compleet.
Artikel I, onderdeel E
In artikel 14, eerste lid, van de Wod is ter omzetting van artikel 25 van de
dierproevenrichtlijn bepaald dat iedere fokker, leverancier en gebruiker
beschikt over een op het gebied van proefdiergeneeskunde deskundige
dierenarts of, indien opportuun, een andere voldoende gekwalificeerde
deskundige, die is belast met adviestaken met betrekking tot het welzijn
en de behandeling van de dieren. Deze tekst is gebaseerd op de letterlijke
tekst van genoemd artikel 25 volgens de Nederlandse taalversie van de
dierproevenrichtlijn: »De lidstaten dragen er zorg voor dat elke fokker,
leverancier en gebruiker beschikt over een officieel aangewezen, op het
gebied van proefdiergeneeskunde deskundige dierenarts of, indien
opportuun, een andere, voldoende gekwalificeerde deskundige, die is
belast met adviestaken met betrekking tot het welzijn en de behandeling
van de dieren.»
Blijkens de laatste rectificatie van de Nederlandse taalversie van de
dierproevenrichtlijn1, bevat de Nederlandse tekst van artikel 25 een
onvolkomenheid. Daar waar in artikel 25 de keuzemogelijkheid afhankelijk
werd gesteld van de eventuele opportuniteit («indien opportuun»), is deze
1

PbEU L 182 van 7.7.2016, blz. 58

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 814, nr. 3

3

volgens de gecorrigeerde bewoordingen afhankelijk van de eventuele
geschiktheid («indien die geschikter is»). Met de woorden «indien die
geschikter is» in plaats van «indien opportuun» vormt artikel 14, eerste lid,
van de Wod, een prezieze omzetting van artikel 25 van de dierproevenrichtlijn.
Artikel II – Inwerkingtreding en vaste verander momenten
In afwijking van het kabinetsbeleid inzake de vaste verandermomenten,
zal de wet zo spoedig mogelijk na publicatie in het Staatsblad in werking
treden. Deze afwijking is gerechtvaardigd aangezien het voorstel van wet
de implementatie van een bindende EU-rechtshandeling betreft.
III. Transponeringstabel
Bepaling van de Wod

Bepaling van de
dierproevenrichtlijn

Bepaling in
implementatieregeling

Toelichting

Artikel 1, eerste lid,
onderdeel a, geeft de
definitie van
dierproef.

Artikel 3, eerste lid.

Met de invoeging van
het woord «wetenschappelijke» wordt
de betreffende
implementatiebepaling verbeterd.

Artikel 1, eerste lid,
onderdeel d, voorziet
in de definitie van
fokker.

Artikel 3, vierde lid.

Artikel 10e, tweede
lid.

Artikel 8, eerste lid
en tweede lid,
onderdeel a, onder i.

Artikel 10e, derde lid.

Artikel 8, eerste lid
en tweede lid,
onderdeel b.

Artikel 11, eerste lid.

Artikel 10, eerste lid.

Artikel 13f, vierde lid,
onderdeel b.

Artikel 24, tweede
lid.

In artikel I, onderdeel A, onder a, van
dit wetsvoorstel,
wordt artikel 1,
eerste lid, onderdeel
a, van de Wod
gewijzigd.
In artikel I, onderdeel A, onder b, van
dit wetsvoorstel,
wordt artikel 1,
eerste lid, onderdeel
d, van de Wod
gewijzigd.
In artikel I, onderdeel B, onder a, van
dit wetsvoorstel
wordt artikel 10e,
tweede lid, van de
Wod gewijzigd.
In artikel I, onderdeel B, onder b, van
dit wetsvoorstel
wordt artikel 10e,
derde lid, van de
Wod gewijzigd.
In artikel I, onderdeel C, van dit
wetsvoorstel wordt
artikel 11, eerste lid,
van de Wod
gewijzigd.
In artikel I, onderdeel D, van dit
wetsvoorstel wordt
artikel 13f, vierde lid,
onderdeel b, van de
Wod gewijzigd.

Artikel 14, eerste lid.

Artikel 25.

In artikel I, onderdeel E, van dit
wetsvoorstel wordt
artikel 14, eerste lid,
van de Wod
gewijzigd.

De verwijzing naar het
betreffende onderdeel
van de dierproevenrichtlijn wordt
gepreciseerd.

Het woord «ziekten»
wordt vervangen door
de in de dierproevenrichtlijn gebruikte
woorden klinische
aandoeningen.
Een verschrijving
bestaande uit het
voorvoegsel
«niet-menselijke
primaten»(soort)
wordt hersteld.
De verwijzing naar het
betreffende onderdeel
van de dierproevenrichtlijn wordt
gepreciseerd.
De terminologie van
onderdeel b wordt
volledig in lijn
gebracht met de
corresponderende
bepaling van de
dierproevenrichtlijn.
De term «opportuun»
wordt vervangen door
de term «geschikter»
conform de gepubliceerde rectificatie van
artikel 25 van de
dierproevenrichtlijn.

De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 814, nr. 3

4