Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

34 000 B

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
gemeentefonds voor het jaar 2015

Nr. 14

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 31 oktober 2014
Met deze brief informeer ik u, mede namens de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, over de stand van zaken omtrent het
monitoren van betaaltermijnen door gemeenten. Dit in aanvulling op de
monitor van betaaltermijnen die door de rijksoverheid zijn gerealiseerd.
Hiermee geef ik invulling aan mijn toezegging die ik heb gedaan bij brief
van 4 juli 20141 en aan de motie Ziengs/Schouten2, en reageer ik op het
verzoek van de Vaste Commissie voor Economische Zaken van
17 september 2014.
De betaaltermijnen die door de overheid worden gerealiseerd staan al
enige tijd terecht in de belangstelling van uw Kamer. Tijdige betaling van
rekeningen is van wezenlijke invloed op de financiële positie van
ondernemingen. De overheid heeft op dit punt een voorbeeldfunctie te
vervullen. Enerzijds omdat specifiek op overheden de wettelijke
verplichting rust om geen betaaltermijnen langer dan 30 dagen te
hanteren en anderzijds als invulling van het ondernemerschapsbeleid.
De rijksoverheid monitort daarom de eigen gerealiseerde betaaltermijnen
sinds 2009. Over de afgelopen 3 boekjaren is de streefwaarde van 90%
betaling binnen 30 dagen ruimschoots gehaald. De streefwaarde is niet
100% omdat ook rekeningen waarbij gegevens ontbreken of onjuist zijn of
waarbij een verschil van mening ontstaat over de geleverde goederen of
diensten deels ook in de tellingen meelopen. Bij deze rekeningen is de
termijnoverschrijding niet aan de overheid toe te rekenen.
Voor de gemeenten ontbreekt tot dusver een dergelijke monitor.
Er is wel een ranking gemaakt door MKB-Nederland op basis van
gegevens van Dun&Bradstreet. Sommige uitkomsten daarvan worden

1
2

kst-34000-B-14
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Brief d.d.4 juli 2014, Kamerstuk 33 750 VII, nr. 66
Kamerstukken 33 750 XIII, nr. 31

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 B, nr. 14

1

echter niet door alle gemeenten geaccepteerd, zoals ik u ook in mijn brief
van 4 juli heb bericht.
Om hiervoor een oplossing te bieden is in overleg tussen de Ministeries
van EZ en BZK, de VNG, het KING (Kwaliteitsinstituut Nederlandse
Gemeenten) en VNO-NCW/ MKB-Nederland een monitor voor gemeentelijke betaaltermijnen opgezet.
De Ministeries van EZ en BZK zullen in samenwerking met VNO-NCW/
MKB-Nederland gegevens betrekken van Dun&Bradstreet over het
betaalgedrag van Nederlandse gemeenten. Deze dataset maakt gebruik
van de gegevens die eerder door MKB-Nederland zijn benut voor de eigen
monitor van betaaltermijnen van gemeenten. Om de meetgegevens niet
te laten beïnvloeden door de verschillende contractuele betaaltermijnen
die gemeenten in de praktijk hanteren, worden deze gegevens gestandaardiseerd op de wettelijke betaaltermijn van 30 dagen. Deze wijze van
monitoren biedt een adequaat en onderling vergelijkbaar beeld van het
betaalgedrag van nagenoeg alle gemeenten. Hierbij past de kanttekening
dat het niet uit te sluiten is dat een zeer gering aantal gemeenten zou
kunnen wegvallen uit de meting omdat een onvoldoende aantal betalingsgegevens aan Dun&Bradstreet ter beschikking is gesteld om daarmee een
statistisch relevante score te berekenen.
De monitor over het jaar 2014 zal een overzicht bieden van alle3
gemeenten gerangschikt naar het gerealiseerde percentage betalingen
afgerond binnen de wettelijke termijn. Deze monitor zal ik u toesturen in
maart 2015. Vervolgens kan deze monitor ook voor volgende jaren
toegepast worden. De monitor zal ook openbaar worden gemaakt via de
websites van het Rijk en MKB-Nederland.
Er is gekozen is voor het betrekken van betaalgegevens bij een private
partij, omdat dit geen rapportageverplichting bij de gemeenten met zich
meebrengt.
Het enige orgaan dat aan gemeenten een rapportageverplichting over
betaaltermijnen kan opleggen, is de gemeenteraad. Dit vloeit voort uit de
autonomie die gemeenten hebben aangaande hun bedrijfsvoering
krachtens artikel 124, lid 1 van de Grondwet.
Voor de lange termijn wordt gezocht naar een manier om gegevens over
betaaltermijnen mee te nemen in de gegevens die gemeenten op
vrijwillige basis openbaar maken in het kader van de horizontale
verantwoording van de colleges van B&W aan de gemeenteraden.
Deze monitor zal helpen om betaaltermijnen bij gemeenten inzichtelijk te
maken. Daarna is het aan het dagelijks bestuur en de volksvertegenwoordiging op lokaal niveau om de passende maatregelen te nemen.
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

3

Eventueel met uitzondering van een klein aantal gemeenten waarvoor onvoldoende betaalgegevens beschikbaar zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 B, nr. 14

2