Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

30 079

VMBO

Nr. 50

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR
EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 september 2014
Inleiding
In april 2013 heb ik u de hoofdlijnenbrief lwoo en pro gestuurd. Daarin
heb ik het kabinetsvoornemen uitgewerkt om het leerwegondersteunend
onderwijs (lwoo) en praktijkonderwijs (pro) onder te brengen in passend
onderwijs.1 Hiermee worden de samenwerkingsverbanden integraal
verantwoordelijk voor alle vormen van ondersteuning die leerlingen extra
nodig hebben. Zo kunnen ze zelf het beste afwegen welke ondersteuning
bij een leerling past. Op 21 juli jongstleden heb ik het bijbehorende
wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd.2
In de hoofdlijnenbrief heb ik bovendien toegezegd om u medio 2014 te
informeren over de uitkomsten van het onderzoek naar het mogelijk
loslaten van de landelijke criteria en duur van de toewijzing voor lwoo en
pro en het loslaten van de voorwaarden om voor lwoo-bekostiging in
aanmerking te komen (de zogenaamde lwoo-licentie). In deze brief kom ik
mijn toezegging na en licht ik het kabinetsvoornemen naar aanleiding van
het onderzoek toe. Bij deze brief ontvangt u het onderzoeksrapport
«Passend en zeker»3.
Tot slot heb ik toegezegd een onderzoek uit te voeren naar een mogelijke
verevening van de middelen voor lwoo en pro. Daarover informeer ik u in
2016.

1

Hoofdlijnenbrief lwoo en pro (5 april 2013, Kamerstuk 30 079, nr. 39).
Wetsvoorstel integratie lwoo en pro in passend onderwijs (21 juli 2014, Kamerstuk 33 993, nr.
2).
3
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
2

kst-30079-50
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 30 079, nr. 50

1

Loslaten via een zorgvuldig traject
Naar aanleiding van de uitkomsten van het onderzoek is het kabinet
voornemens de landelijke criteria voor lwoo en pro, de duur van de
toewijzing van lwoo en pro, en de lwoo-licenties los te laten in 2018.
Hierdoor zullen samenwerkingsverbanden in de toekomst nog beter in
staat zijn maatwerk te bieden. Door in de regio te bepalen op welke school
een leerling het best op zijn plek is, krijgt elk kind dat extra ondersteuning
nodig heeft de best passende plek in het onderwijs. Een belangrijke
aanbeveling uit het rapport is dat er voldoende tijd gegeven moet worden
voor het loslaten van de criteria en de lwoo-licenties. De betrokken
partijen hebben tijd nodig om het gesprek te voeren, vertrouwen op te
bouwen, visies uit te wisselen en eventueel nieuwe vormen uit te
proberen.
Andere aanbevelingen uit het rapport zijn:
• Communiceer duidelijk over de beleidsvoornemens, inclusief het
tijdstip van loslaten.
• Stimuleer kennisuitwisseling en creëer ruimte voor het opdoen van
ervaring.
• Monitor de ontwikkelingen en stuur eventueel bij.
• Biedt duidelijkheid over de budgetten, en kort er niet op.
Dat advies neem ik ter harte. In nauw overleg met de VO-raad en de AOC
Raad ben ik gekomen tot de volgende invulling van een zorgvuldig traject:
1. Met ingang van 1 januari 2016 worden lwoo en pro ingepast in
passend onderwijs. Dan gelden nog de landelijke criteria en krijgen
leerlingen een ondersteuningstoewijzing voor de duur van hun
schoolloopbaan in het voortgezet onderwijs. Individuele samenwerkingsverbanden die daar aan toe zijn, kunnen, als alle besturen
daarmee instemmen, kiezen voor een opting out. Dat betekent dat zij
zelf de criteria, de duur en/of de lwoo-licenties mogen bepalen.
Daarmee geef ik samenwerkingsverbanden, conform de aanbeveling
uit het onderzoek, de ruimte vooruit te lopen en te experimenteren
met het loslaten van de criteria en/of de lwoo-licenties. Deze eerste
fase wordt geregeld in het wetsvoorstel dat op 21 juli jongstleden aan
u is toegestuurd.
2. Met ingang van 1 augustus 2018 worden de landelijke criteria voor
lwoo en pro en de lwoo-licenties losgelaten. Elk samenwerkingsverband bepaalt, net als in cluster 3 en 4 van het (v)so, zelf volgens
welke criteria leerlingen worden toegelaten tot lwoo of pro, en hoe
lang deze ondersteuningstoewijzing geldig is. Dit nemen ze op in hun
ondersteuningsplan. Samenwerkingsverbanden kunnen daarbij
gebruik maken van de leerervaringen die de opting outsamenwerkings-verbanden hebben opgedaan. Met deze constructie
is al ervaring opgedaan tijdens de invoering van passend onderwijs.
Toen is een aantal regio’s als pionier een jaar eerder gestart met
passend onderwijs, daar konden andere samenwerkingsverbanden
weer van leren. In de periode tot 2018 is er voldoende tijd voor de
voorbereiding van deze tweede stap.
Het gekozen traject sluit daarmee aan bij de aanbevelingen in het
onderzoeksrapport.
Besluit over verevening lwoo en pro en monitoring
Zoals aangekondigd in de hoofdlijnenbrief, wordt ook een onderzoek
uitgevoerd naar een eventuele verevening van de middelen voor lwoo en
pro. De uitkomsten van dat onderzoek worden verwacht in 2016, waarna
ook een besluit wordt genomen over de vraag hoe het budget voor lwoo

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 30 079, nr. 50

2

en pro verdeeld zal worden tussen regio’s. Op dit moment is er sprake van
een ongelijke verdeling: de ene regio heeft een hoger percentage lwoo- en
pro-leerlingen dan de andere regio. Voor de zware ondersteuning (de
middelen voor (v)so en de oude rugzakmiddelen) is geregeld dat deze
middelen gelijk worden verdeeld over het land.
De uitkomsten van het onderzoek naar de verevening van de middelen
voor lwoo en pro kunnen relevant zijn voor de uitvoering van het besluit
om de criteria voor lwoo en pro en de lwoo-licenties los te laten. Ook zal ik
monitoren hoe de leerlingenstromen van lwoo en pro veranderen en
monitor ik de positie van kleine scholen zoals agrarische opleidingscentra
(aoc) binnen samenwerkingsverbanden. In 2016 zal ik nader bezien of het
voornemen onverkort kan worden doorgevoerd of dat er nadere acties
moeten worden genomen, voordat de criteria, duur van de ondersteuningstoewijzing van lwoo en pro en lwoo-licenties worden losgelaten.
Ondersteuningstraject
Volgend uit de aanbevelingen uit het onderzoek zal in het vervolgtraject
worden ingezet op duidelijke communicatie over deze beleidsvoornemens
en op kennisuitwisseling tussen de samenwerkingsverbanden. Hiertoe
biedt het Steunpunt Passend Onderwijs, onder de hoede van de VO-raad,
een ondersteuningstraject aan. Zo worden er informatiebijeenkomsten
georganiseerd voor de scholen, worden goede voorbeelden verspreid en
zijn experts inzetbaar voor hulp aan samenwerkingsverbanden. Daarnaast
blijven de komende periode accountmanagers vanuit het ministerie
beschikbaar ter ondersteuning van de samenwerkingsverbanden.
Tot slot
Het kabinetsvoornemen om de landelijke criteria voor lwoo en pro, de
duur van de toewijzing van lwoo en pro en de lwoo-licenties los te laten in
2018, zal ik de komende periode uitwerken in wet- en regelgeving. Het
wetsvoorstel zal ik binnen deze kabinetsperiode aan u aanbieden.
Met het hiervoor beschreven gefaseerde traject geef ik de samenwerkingsverbanden voldoende tijd om zich voor te bereiden en te leren van
elkaar en van de ervaringen met de toewijzing van onderwijsondersteuning.
De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 30 079, nr. 50

3