Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1103

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 november 2010
Het doet mij genoegen u hierbij de kabinetsreactie aan te bieden op het
op 27 oktober jl. gepubliceerde werkprogramma van de Europese
Commissie voor 2011.
Deze kabinetsreactie gaat u mede toe met het oog op het op 13 december
a.s. geplande notaoverleg terzake met uw Kamer.
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
H. P. M. Knapen

kst-22112-1103
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1103

1

Kabinetsreactie op het Werkprogramma van de Commissie voor
2011 (COM (2010) 623 definitief)
Deel I Algemene opmerkingen
1. Inleiding
Op 27 oktober 2010 maakte de Commissie haar Werkprogramma voor
2011 bekend. Het programma geeft een overzicht van de plannen van de
Commissie voor het komende kalenderjaar, met een meerjarige doorkijk
naar de periode 2012–2014.
De Commissie heeft een ambitieuze agenda voor de komende periode.
Hoogste prioriteit voor 2011 is het consolideren en versnellen van het
economisch herstel. De Commissie ziet hierbij een centrale rol («ruggengraat van de inspanningen») voor de Europa 2020-strategie gericht op
slimme, duurzame en inclusieve groei. Het kabinet verwelkomt deze inzet.
De Europa 2020-strategie sluit in veel opzichten aan bij de ambities van
het kabinet om de economische groei duurzaam verder te herstellen en de
concurrentiekracht van Nederland te vergroten.
2011 moet volgens de Commissie dus het jaar worden van de Europa
2020-strategie, maar daarnaast ook het jaar waarin een volledig akkoord
moet worden bereikt over alle aspecten van het nieuwe regelgevingskader
voor de financiële sector en het jaar waarin het Europees semester voor
de coördinatie van het economisch beleid van start gaat. De Commissie
geeft aan met de Raad en het Europees Parlement te willen bezien hoe
deze en andere spoedeisende voorstellen met prioriteit kunnen worden
goedgekeurd. Het kabinet is het eens met de urgentie die de Commissie
aan deze onderwerpen geeft en zal haar op dit punt dan ook zoveel
mogelijk ondersteunen.
De Commissie zal verder medio 2011 haar voorstellen bekend maken voor
het volgende meerjarig financieel kader van de EU. Inzet van de
Commissie is onder meer om de EU-begroting beter af te stemmen op de
uitvoering van Europa 2020.
Het kabinet vindt met de Commissie dat ook de totstandbrenging van een
ruimte van vrijheid, veiligheid en recht prominent onderdeel van deze
ambitieuze agenda moet zijn, in het bijzonder waar het migratie betreft. In
het Werkprogramma van de Commissie voor 2011 worden echter weinig
voorstellen genoemd op het terrein van immigratie en integratie. Dat is
volgens het kabinet een miskenning van het belang van dit onderwerp.
Het kabinet zal de komende tijd ook in Europees verband streven naar een
selectief migratiebeleid gericht op migranten die een bijdrage kunnen
leveren aan de concurrentiekracht van Nederland en Europa (bijvoorbeeld
kennismigranten) en daarmee aan de Europa 2020-strategie. Waar
migranten daar niet aan bijdragen, staat het kabinet verschillende
maatregelen voor om de migratie te beperken en daarmee de integratie in
Nederland te bevorderen. Europese regelgeving is daarvoor noodzakelijk.
Het Werkprogramma 2011 is opgebouwd langs lijnen van de vijf politieke
prioriteiten die Commissievoorzitter Barroso noemde in zijn «State of the
Union» van september 2010:
• aanpak van de economische crisis en totstandbrenging van een
hersteldynamiek
• herstel van de groei ten behoeve van de werkgelegenheid door
versnelde uitvoering van Europa 2020
• totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1103

2

•

•

het aangaan van onderhandelingen met het oog op een moderne
EU-begroting (medio 2011 zal de Commissie haar voorstellen voor het
volgende meerjarig financieel kader presenteren) en
het opeisen van de rol op het wereldtoneel die de EU toekomt.

In deel I van deze kabinetsreactie zal kort op de belangrijkste door de
Commissie genoemde beleidsdoelstellingen worden ingegaan. In deel II
wordt meer in detail stilgestaan bij de voorstellen uit de Annex van het
Werkprogramma 2011 die volgens het kabinet van bijzonder belang zullen
zijn voor Nederland.
Dit alles betreft nadrukkelijk een eerste appreciatie van het kabinet van de
voorstellen uit het Werkprogramma. Wanneer de Commissie concreet met
nieuwe voorstellen komt, zal het kabinet deze van geval tot geval
beoordelen. Daarbij zal kritisch worden gekeken naar aspecten van
bevoegdheid, subsidiariteit, proportionaliteit, uitvoerbaarheid, handhaafbaarheid en mogelijke financiële gevolgen. Subsidiariteit is zoals
aangegeven in het regeerakkoord voor het kabinet een cruciaal
uitgangspunt voor de beoordeling van nieuw en bestaand EU-beleid: dat
wat beter op het niveau van de lidstaten kan worden geregeld, moet niet
in Brussel worden gedaan. Een tweede cruciaal uitgangspunt voor het
kabinet bij de beoordeling van nieuwe Commissievoorstellen is dat er
scherpe keuzes moeten worden gemaakt, gezien de beperkte ruimte de
komende jaren. In deze tijden van grote bezuinigingen kan de EU niet
achter blijven en zal zij zelf ook de hand op de knip moet houden. Alle
voorstellen zullen daarom kritisch op hun financiële consequenties
worden bekeken.
Ten slotte speelt bij de beoordeling van alle voorstellen de algemene
wens van het kabinet te komen tot minder regels en administratieve
lasten, met name voor bedrijven en burgers, en kwalitatief betere
regelgeving op EU- en nationaal niveau. Zoals in het regeerakkoord
aangegeven moet deregulering ook in de EU een doelstelling zijn. Regels
die wel zinvol zijn, moeten worden gehandhaafd en voor ieder uniform
gelden. Het kabinet zal wat dit betreft ook zeer kritisch kijken naar de
voorstellen uit Brussel. Minder en beter, is het devies. De Unie moet zich
zoals het regeerakkoord aangeeft concentreren op haar kerntaken gericht
op welvaart, vrijheid en veiligheid.
2. Herstel van groei en werkgelegenheid: versnellen naar 2020
toe
Het kabinet acht het met de Commissie van cruciaal belang dat het
onlangs gepresenteerde pakket voorstellen voor versterking van het
Stabiliteits- en Groeipact, verscherpt begrotingstoezicht en aanpak van
macro-economische onevenwichtigheden nu een snel vervolgtraject
krijgt. Uiterlijk in de zomer van 2011 moeten de Raad en het Europees
Parlement een akkoord bereikt hebben, zo stelde de Europese Raad in
oktober. Het kabinet zal de Commissie ondersteunen in haar streven om
dit tijdpad te realiseren.
Het kabinet verwelkomt het voorstel van de Commissie om begin 2011
van start te gaan met «het Europees semester van beleidscoördinatie».
Door de introductie van het Europees semester kunnen de instrumenten
onder het Stabiliteits- en Groeipact en de Europa 2020-strategie beter op
elkaar worden afgestemd.
Het kabinet onderschrijft het belang van verdere maatregelen om de
hervorming van de financiële sector compleet te maken, te beginnen met
aanscherping van de Europese kapitaaleisenrichtlijn in lijn met het eind

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1103

3

2010 in het Bazelse Comité van Bankentoezichthoudersovereengekomen
pakket aan maatregelen op dit gebied (Bazel-3) waarover ook in
G20-verband overeenstemming is bereikt. De herziening van de richtlijn
Markten voor Financiële Instrumenten (MiFID) in 2011 biedt de mogelijkheid om nieuwe en bestaande problemen op de kapitaalmarkten het
hoofd te bieden. Het kabinet acht het van groot belang dat in de
herziening van de MiFID aandacht wordt besteed aan transparantie rond
prijsvorming en tegengaan van marktmisbruik.
Slimme, duurzame en inclusieve groei
Herstel van economische groei en werkgelegenheid dient ook volgens het
kabinet de komende tijd de hoogste prioriteit te krijgen. Het kabinet
verwelkomt dan ook de centrale rol die de Commissie in haar Werkprogramma voor 2011 toebedeelt aan de Europa 2020-strategie. Het kabinet
ziet in het kader van de doelstelling «slimme groei» met belangstelling uit
naar de aangekondigde concrete uitwerking van de kerninitiatieven «de
Innovatie-Unie», «Jeugd in beweging» en «de Digitale Agenda».
In 2010 presenteerde de Commissie al een mededeling over het kerninitiatief industrie in een globaliserende wereld. Onder de noemer «duurzame
groei» zal de Commissie in 2011 een pakket voorstellen presenteren
waarbij klimaatdoelstellingen worden gekoppeld aan doelstellingen van
energievoorzienings-zekerheid, innovatie, groene groei en duurzame
mobiliteit. Van bijzonder van belang zijn de aangekondigde routekaart
voor de transitie naar een koolstofarme economie in 2050, de routekaart
energie 2050, de routekaart naar een efficiënt gebruik van hulpbronnen in
Europa en het witboek transport.
Met deze voorstellen geeft de Commissie vorm aan het Europa
2020-kerninitiatief «efficiënt gebruik van hulpbronnen» gericht op de
transitie naar een zuinige en koolstofarme economie, wat moet leiden tot
het realiseren van de Europese hoofddoelen op het gebied van energie en
klimaat. Uiteindelijke doel van dit ambitieuze programma is te komen tot
ontkoppeling tussen economische groei en het gebruik van hulpbronnen
en energie, het verminderen van CO2-emissies, het vergroten van
concurrentiekracht en het bevorderen van energiezekerheid. Het kabinet is
in beginsel positief over voorstellen die duurzame groei bevorderen.
Voor de kortere termijn zal de Commissie begin 2011 een actieplan
Energie Efficiëntie tot 2020 publiceren met maatregelen voor alle sectoren
(gebouwde omgeving, centrales, transport en industrie). Deze mededeling
wordt in het derde kwartaal gevolgd door een voorstel voor een richtlijn
energiebesparing als opvolger van de energiedienstenrichtlijn. Het kabinet
is – gezien alle ambitieuze maatregelen die de afgelopen tijd al zijn
genomen op dit gebied en de noodzaak om nu eerst zorg te dragen voor
Europabrede implementatie van deze maatregelen – vooralsnog kritisch
over verdergaande Europese regelgeving op het gebied van energiebesparing, tenzij duidelijk sprake is van een toegevoegde waarde. Uiteraard
dienen eventuele nieuwe voorstellen ook de subsidiariteitstoets te
doorstaan.
Het Werkprogramma 2011 laat zien dat er geen grote nieuwe voorstellen
in het verschiet liggen op de klassieke milieuterreinen (zoals afval, water
en lucht). De Commissie concentreert zich op deze terreinen op
«onderhoud» van de bestaande instrumenten. Het kabinet acht vereenvoudiging en modernisering van dit instrumentarium noodzakelijk. Voor
de bovengenoemde transitie zal daarnaast een effectieve combinatie van
verschillende instrumenten nodig zijn (bijvoorbeeld marktinstrumenten en
multi-stakeholder benaderingen). Voor vervoer zijn in 2011 ook geen grote

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1103

4

nieuwe sectorale voorstellen voorzien, maar veel zal afhangen van de
inrichting van het Witboek transport en de herziening van de TransEuropese Netwerken voor vervoer (TEN-T).
In het kader van de focus op «inclusieve groei» binnen de Europa
2020-strategie is het kabinet positief over het belang dat de Commissie
hecht aan het helpen van mensen aan een baan, door het investeren in
trainingen en opleidingen en het moderniseren van de arbeidsmarkten.
Het kabinet acht het belangrijk om meer mensen bij de samenleving te
betrekken. Deelname op de arbeidsmarkt is hiervoor een belangrijk
instrument. Het kerninitiatief «nieuwe vaardigheden voor nieuwe banen»
en het nog te verschijnen kerninitiatief van het «Europees platform tegen
armoede» zouden hieraan een bijdrage kunnen leveren.
Interne markt
In oktober 2010 heeft de Commissie mededelingen gepubliceerd over de
toekomst van de interne markt (het zgn. «internemarktpact»). Dat
Nederland belang heeft bij een goed functionerende interne markt is
onmiskenbaar. Een goed functioneren van de interne markt is ook een
cruciale randvoorwaarde om de Europa 2020-doelstellingen te realiseren.
3. Verwezenlijking van de agenda voor de burgers: vrijheid,
veiligheid en recht
Het kabinet hecht grote waarde aan de totstandkoming van de ruimte van
vrijheid, veiligheid en recht. Daarvoor zijn onder meer beperking van de
instroom van kansarme migranten, versterking van de bewaking van de
buitengrenzen, verdieping van de strafrechtelijke en politiële samenwerking en verbetering van de uitwisseling van informatie en
bescherming van persoonsgegevens noodzakelijk.
Verschillende maatregelen die het kabinet voorstaat om de instroom van
kansarme migranten te beperken en de integratie in Nederland te
bevorderen van migranten die wel worden toegelaten, kunnen alleen ten
uitvoer worden gebracht wanneer daarvoor geldende Europese regelgeving wordt aangepast. In het Werkprogramma van de Commissie voor
2011 worden echter weinig voorstellen genoemd op het terrein van
immigratie en integratie. Dat is volgens het kabinet een miskenning van
het belang van dit onderwerp. Als de Commissie zich daadwerkelijk wil
inzetten om de kloof te overbruggen tussen de Verdragsregels en de
realiteit waarmee de burgers in hun dagelijks leven worden geconfronteerd, dient zij ook verdergaande maatregelen te nemen om zorgen die –
Europabreed – in de samenleving bestaan over de gevolgen van te snelle
immigratie en gebrekkige integratie van nieuwkomers te adresseren. Het
kabinet zal zich hier sterk voor maken op Europees niveau.
Het kabinet hecht aan betere integratie en emancipatie van immigranten.
Daarbij zullen hun rechten worden gewaarborgd, maar wordt ook
uitdrukkelijk nadruk gelegd op de eigen verantwoordelijkheden van
immigranten voor de integratie in de samenleving waarin zij leven. Om
een goede integratie mogelijk te maken, moeten ook bij de toelating eisen
worden gesteld. Deze regering streeft daarom naar een selectief beleid
gericht op migranten die een bijdrage kunnen leveren aan de concurrentiekracht van Nederland en Europa (bijvoorbeeld kennismigranten) en dat
voor andere migranten (bijvoorbeeld gezinsmigranten) restrictief is. Voor
sommige maatregelen is aanpassing van Europese regels zoals de
richtlijn gezinshereniging of de richtlijn vrij verkeer van personen
noodzakelijk. De publicaties van het groenboek over gezinshereniging en
de tweede EU Agenda on Immigration bieden een kans om de Neder-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1103

5

landse inzet op dit gebied kenbaar te maken, met andere lidstaten te
bespreken en hiervoor draagvlak te creëren.
Waar het de strafrechtelijke samenwerking betreft, passen de voorstellen
van de Commissie om te komen tot een alomvattend pakket maatregelen
ten behoeve van slachtoffers in de lijn van het kabinetsbeleid. Daarbij
hoort ook dat Nederlanders die in een andere EU-lidstaat slachtoffer
worden van criminaliteit een sterkere positie krijgen en dat de ondersteuning waarop zij aanspraak kunnen maken, wordt verbeterd.
Het kabinet zal tevens aandacht vragen voor de realisatie van een
Europese Cyber Security Strategie. Het kabinet heeft «Cyber Security» als
hoogste prioriteit benoemd op het domein nationale veiligheid vanwege
het gevaar van maatschappelijke ontwrichting.
4. Europa op het wereldtoneel: de ons toekomende rol opeisen
Het kabinet acht het met de Commissie van belang dat de komende jaren
verder gewerkt wordt aan een versterkt eensgezind en samenhangend
extern optreden van de Unie. De Europese Dienst voor Extern Optreden
(EDEO) die in 2010 van start is gegaan, zal in 2011 voldoende uit de
grondverf moeten komen om hier een centrale rol bij te gaan spelen. De
EDEO zou zich naar de mening van het kabinet overigens niet alleen
moeten bezighouden met de door de Commissie genoemde beleidsgebieden van ontwikkelingssamenwerking, handel, uitbreiding, humanitaire
hulp en de externe aspecten van het interne beleid. Zoals in het regeerakkoord aangegeven, ziet het kabinetook een toekomstige rol voor de EDEO
op het punt van consulaire zaken en visa. Op dat terrein valt zeker nog
efficiencywinst te halen door intensievere EU-samenwerking.
Het kabinet ondersteunt de voornemens van de Commissie op het gebied
van handelsbeleid en ziet met belangstelling uit naar de verdere uitwerking van de onlangs door de Commissie gepubliceerde handelsstrategie.
Naast hervorming van het APS zal de Commissie een bredere visie op
handel en ontwikkeling publiceren in 2011. Deze mededeling biedt een
uitgelezen kans om handel een centralere rol te geven bij het bevorderen
van duurzame groei en welvaart in de armste landen.
Het uitbreidingsdossier heeft de bijzondere aandacht van het kabinet. Het
kabinet is het eens met de notie van de Commissie dat voortgang bij de
onderhandeling over toetreding afhankelijk moet zijn van de vorderingen
die de kandidaat-lidstaten (zelf) maken, vooral – maar niet alleen – op het
gebied van eerbiediging van de rechtsstaat. Het kabinet zal de voorstellen
van de Commissie op dit terrein met een kritisch oog blijven volgen.
Conditionaliteiten (waaronder de ICTY-conditionaliteit) moeten daadwerkelijk gerespecteerd worden voordat verdere stappen worden gezet op de
weg naar toetreding.
Het kabinet kijkt met belangstelling uit naar de uitkomst van de evaluatie
van het nabuurschapsbeleid. Deze moet in 2011 resulteren in voorstellen
voor verdere ontwikkeling van dit beleid.
De follow-up van het groenboek over de toekomst van het EU-ontwikkelingsbeleid tenslotte heeft eveneens bijzondere aandacht van het kabinet.
Nederland is een van de grotere donoren. Tien procent van de Nederlandse OS-middelen wordt via de EU uitgegeven. In de voorbereiding van
het EU-ontwikkelingsbeleid onder de nieuwe Financiële Perspectieven wil
Nederland een aantal accenten leggen, waaronder verandering van het
begrotingssteunbeleid en een grotere nadruk op economische groei. Er

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1103

6

dienen fundamentele vragen te worden gesteld over de modernisering
van het EU-ontwikkelingsbeleid, naar een zakelijker benadering.
5. Met het EU-beleid een maximale impact bewerkstelligen
De Commissie moet voor 1 juli 2011 haar voorstellen voor de Europese
Meerjarenbegroting vanaf 2014, de Financiële Perspectieven, uitbrengen.
Parallel zal de Commissie een voorstel doen met betrekking tot de eigen
middelen. Voorafgaand hieraan zal de Commissie in de eerste helft van
2011 de lidstaten consulteren om de verschillende wensen te inventariseren en met een zo gebalanceerd mogelijk voorstel te komen. De
Commissie zal ook de uitkomsten van de discussie rond de EU-begrotingsevaluatie in haar voorstellen meenemen. Het kabinet zal in deze
komende consultaties aangeven dat Nederland een fundamentele
hervorming en modernisering van de Europese begroting noodzakelijk
acht, zodat deze wordt toegesneden op de EU-prioriteiten van de 21e
eeuw, zoals de EU-2020-strategie, en transparanter en evenwichtiger
gefinancierd wordt. Dit moet er ook toe leiden dat de Nederlandse
afdrachten aan de EU vanaf 2014 substantieel verminderen met minimaal
€ 1 miljard euro per jaar. Over de meer precieze inzet van het kabinet ten
aanzien van de Financiële Perspectieven zal uw Kamer te zijner tijd nader
worden geïnformeerd.
In de aanloop naar de bekendmaking van haar voorstellen voor de
Meerjarenbegroting vanaf 2014 zullen op diverse beleidsterreinen door de
Commissie toekomstvisies voor beleidsprioriteiten neergelegd worden,
zoals voorstellen voor de hervorming van het Gemeenschappelijke
Landbouw- en Visserijbeleid en denkrichtingen voor de toekomst van het
structuur- en cohesiebeleid. Het kabinet is van mening dat bij de behandeling van dergelijke voorstellen de brede discussie over de Meerjarenbegroting steeds in ogenschouw moet worden genomen. De bedoeling is
dat de onderhandelingen over de Financiële Perspectieven worden
afgerond tijdens de Europese Raad van december 2012.
In november 2010 heeft de Europese Commissie het Vijfde Cohesieverslag
gepresenteerd, met daarbij een mededeling waarin zij de contouren
schetst voor het toekomstige Cohesiebeleid. De Commissie verwacht in
juli 2011 wetgevingsvoorstellen te kunnen presenteren.
Op 18 november jl. heeft de Europese Commissie haar Mededeling
gepubliceerd over het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) voor de
periode 2014–2020. Het kabinet acht, in lijn met het Regeerakkoord, een
hervorming van het GLB noodzakelijk, waarbij de huidige, generieke
directe betalingen worden vervangen door doelgerichte betalingen. Deze
moeten zijn gericht op de beloning van maatschappelijke prestaties en
versterking van de concurrentiekracht en het innovatievermogen van de
agrarische sector. Het kabinet hecht aan een duurzame voedselproductie.
Het GLB moet hieraan kunnen bijdragen door het stimuleren van
innovatieve oplossingen voor uitdagingen op dit terrein.
Ten aanzien van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid: de Commissie
verwacht in mei en juni 2011 een mededeling en wetgevingsvoorstellen te
presenteren over de hervorming hiervan. Het kabinet acht een stevige
hervorming van het GVB noodzakelijk en wil een Europees visserijbeleid
dat gericht is op een duurzaam gebruik van visbestanden, een grotere rol
voor markt en ondernemerschap en besluitvorming die eenvoudiger is en
tot beter uitvoerbaar en handhaafbaar beheer leidt. De inzet is daarnaast
om teruggooi uit te bannen en het visserijbeleid meer in samenhang met
ander maritiem beleid vorm te geven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1103

7

De discussie over de hervorming van het GLB, het GVB en het Cohesiebeleid kan niet los worden gezien van de bredere discussie die zal
plaatsvinden over de Financiële Perspectieven vanaf 2014.
In het regeringsakkoord is terzake bepaald dat het kabinet in de onderhandelingen over deze Financiële Perspectieven zich zal inzetten voor een
substantiële vermindering van de afdrachten door Nederland aan de EU.
In het licht van deze doelstelling en het verder willen moderniseren van de
Europese begroting dienen het GLB en het Cohesiebeleid zich te voegen,
net als andere begrotingsonderdelen, naar budgettair krappere totaalkaders.
Bevordering van slimme regelgeving
Het kabinet onderschrijft het belang van minder en betere regelgeving op
EU- en nationaal niveau. De voorstellen die de Commissie in oktober 2010
heeft gepresenteerd in haar mededeling slimme regelgeving (COM(2010)
543) passen in dit streven. Het kabinet is in beginsel positief over de
aandacht die de Commissie wil schenken aan de kwaliteit van regelgeving
in de verschillende fasen van het beleids- en wetgevingsproces. Het
ambitieniveau van de Commissie is volgens het kabinet echter nog te
laag. De mededeling van de Commissie over slimme regelgeving blijft
achter in het formuleren van concrete voorstellen gericht op een
kwalitatieve verbetering van het EU-wetgevingsbeleid en het aanpakken
van bestaande en het voorkomen van nieuwe lasten als gevolg van
regeldruk. Ook van de andere Europese instellingen, de Raad en het
Europees Parlement, kan de bijdrage aan het integrale programma
worden versterkt.
Bij het opstellen van nieuwe EU-regelgeving moet naar de mening van het
kabinet meer aandacht worden besteed aan haalbare omzettingstermijnen, zeker bij regelgeving met zware maatschappelijke gevolgen.
Daarbij dient te worden voorkomen dat het instrumentarium voor
handhaving op Europees niveau in detail wordt voorgeschreven.
In sommige gevallen schrijft Europese wetgeving het aantal te verrichten
inspecties voor. Dit strookt niet met de ambities van het kabinet voor
modern systeemtoezicht. Het kabinet wenst op dit punt nationaal
voldoende beleidsruimte te houden.
Lopende werkzaamheden
Het kabinet acht het met de Commissie van belang dat voldoende
aandacht wordt besteed aan de handhaving en tenuitvoerlegging van het
EU-recht. Een goede en uniforme uitvoering van Europese regelgeving
zorgt voor een gelijk speelveld in de EU en voor geloofwaardigheid en
draagvlak bij Europese burgers en bedrijven. Uit de aangekondigde
analyse van de oorzaken van te late en onjuiste omzetting van het
EU-recht moeten op korte termijn lessen worden getrokken voor het
vereenvoudiging en herziening van bestaande wetgeving.
Deel II: Lijst met voor Nederland belangrijke voorstellen
Annex I
1. Annual Growth Survey
Een belangrijk nieuw onderdeel van de Europa 2020-strategie is de
introductie van het «Europees Semester van beleidscoordinatie» in 2011.
Vanaf volgend jaar zullen alle lidstaten jaarlijks in april zowel hun
Stabiliteits- of Convergentieprogramma als hun Nationale Hervormings-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1103

8

programma moeten indienen. Tijdens de Europese Raad in maart (de
Annual Growth Summit) zal hierover worden gesproken op basis van de
Annual Growth Survey die de Europese Commissie in januari zal
presenteren. Dit rapport zal zowel terugblikken als vooruitkijken en zal
ingaan op budgettaire en (structurele) macro-economische ontwikkelingen in de lidstaten. Door de introductie van het Europees semester
kunnen de instrumenten onder het Stabiliteits- en Groeipact en de Europa
2020-strategie beter op elkaar worden afgestemd. Hierdoor kan een
grotere efficiëntie worden bereikt op het gebied van de beleidsaanbevelingen die onder beide worden gedaan. Het kabinet ondersteunt dit
streven.
2. Strengthening economic governance follow-up
Het rapport van de werkgroep Van Rompuy bevat voorstellen op het
terrein van nationale budgettaire raamwerken, het Europees semester, het
Stabiliteits- en Groeipact (SGP), macro-economische onevenwichtigheden, crisisresolutie en economische governance. De Europese Raad van
28 en 29 oktober 2010 heeft het rapport van de werkgroep onderschreven
en opgeroepen tot een snel vervolgtraject om zowel de Commissievoorstellen als de voorstellen die door de werkgroep zijn gedaan juridisch uit
te werken, uiterlijk in de zomer van 2011. Het rapport bevat elementen die
in de toekomst zowel de preventieve als de correctieve arm van het SGP
zullen versterken. Het sanctie-instrumentarium van het SGP zal worden
uitgebreid en sancties zullen sneller en eenvoudiger kunnen worden
toegepast. Daarnaast zal er meer aandacht komen voor schuld en voor de
houdbaarheid van de overheidsfinanciën, waarbij geconcretiseerd zal
worden wanneer schuld in voldoende mate afneemt. Ook zullen minimumeisen worden opgesteld waaraan nationale begrotingsraamwerken
zullen moeten voldoen.
Daarnaast stelt de werkgroep voor om een formele procedure op te zetten
om schadelijke macro-economische onevenwichtigheden binnen de EU
en het eurogebied tegen te gaan. Deze procedure zal bestaan uit een
preventieve en een correctieve arm. In de preventieve fase zullen alle
lidstaten worden beoordeeld aan de hand van vooraf vastgestelde
indicatoren met bijbehorende grenswaarden. Als op basis daarvan blijkt
dat er mogelijk onevenwichtigheden bestaan, kan een diepteonderzoek
plaatsvinden, waaruit mogelijk beleidsaanbevelingen volgen. Lidstaten
met onevenwichtigheden die zeer schadelijk zijn voor het functioneren
van de rest van het eurogebied, komen in een «excessieve onevenwichtighedenprocedure» terecht waarin specifiekere beleidsaanbevelingen
worden gedaan. Deze lidstaten zullen frequenter gemonitord worden.
Voor eurolanden kunnen mogelijk sancties volgen in het geval van het
herhaaldelijk niet opvolgen van de beleidsaanbevelingen. Het kabinet is
voorstander van een dergelijke procedure, omdat grote onevenwichtigheden schadelijk kunnen zijn voor het functioneren van de muntunie. Hier
moeten ook overschotlanden aan bijdragen, al moet dit geen symmetrische exercitie worden.
Tenslotte is besloten dat er een permanent crisisresolutiemechanisme
moet komen, waarvoor een beperkte verdragswijziging noodzakelijk kan
zijn. De Europese Raad heeft vastgesteld dat Artikel 125 VWEU (de «no
bail-out clausule») niet gewijzigd zal worden. De Europese Raad heeft de
Europese Commissie uitgenodigd om voorbereidend werk te verrichten
ten aanzien van algemene kenmerken waar een dergelijk mechanisme aan
moet voldoen, waaronder zeer strikte beleidscondities, de rol van de
private sector en de betrokkenheid van het IMF. Het kabinet hecht sterk
aan strikte beleidscondities, aan een belangrijke rol voor het IMF en de
private sector bij de burden sharing en stelt daarnaast dat lering

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1103

9

getrokken dient te worden uit de ervaring met Griekenland en de
European Financial Stability Facility.
4. Legislative initiative on a framework for bank crisis
management and resolution
De ontwikkeling van een Europees kader voor crisisbeheersing en
afwikkeling van in problemen verkerende kredietinstellingen heeft ook de
aankomende periode prioriteit. In navolging op haar consultatiedocument
van 20 oktober 2009 heeft de Europese Commissie op 20 oktober 2010 een
mededeling gepubliceerd met de door de Commissie voorgestane
hoofdlijnen van het beleid ten aanzien van crisisbeheersing en afwikkeling. In het voorjaar van 2011 zal de Commissie met een wetgevingsvoorstel ter nadere uitwerking hiervan komen. Het kabinet zal zich sterk
blijven inzetten voor Europese afspraken over crisisbeheersing en
afwikkeling. De financiële crisis heeft namelijk zeer helder het belang
aangetoond van een over de volle breedte inzetbaar palet van instrumenten dat tijdig en effectief kan worden ingeroepen ten behoeve van een
financiële onderneming die in problemen komt of reeds in problemen
verkeert. Ingeval van grensoverschrijdende financiële ondernemingen is
ook de gelijkvormigheid van instrumenten van belang. Voor het kabinet
zijn hierbij belangrijke uitgangspunten dat financiële ondernemingen
failliet moeten kunnen gaan en dat de kosten van vergaand ingrijpen of
faillissement bij de onderneming en haar kapitaalverschaffers neer dienen
te slaan.
5. Amendments of Capital Requirements Directives (CRD
IV)(Carry-over 2010)
Eind 2010 heeft het Bazelse Comite van Bankentoezichthoudersovereenstemming bereikt over een pakket aan maatregelen ter aanscherping van
het bestaande kapitaalraamwerk. Dit pakket, ook wel Bazel-3 genoemd, zal
voor de Europese Commissie het uitgangspunt vormen bij het formuleren
van nieuwe voorstellen tot aanscherpen van de Europese kapitaaleisenrichtlijn (CRD).
Om begin 2011 met concrete voorstellen te kunnen komen, is de Europese
Commissie in 2010, parallel aan de werkzaamheden van het Bazelse
Comité, gestart met het nader uitwerken van de verschillende wijzigingsvoorstellen. Namens Nederland waren hier experts van De Nederlandsche
Bank bij betrokken. In haar reactie op het Wetgeving- en Werkprogramma
2010 heeft het kabinet al gewezen op het belang van deze aanscherpingen
van de Europese kapitaaleisenrichtlijn. Ook voor het komende jaar zijn
deze richtlijnamendementen geïdentificeerd als een voor het kabinet
prioritair traject.
7. Review of the Market in Financial Instruments Directive
(MiFID)
De MiFID (Markets in Financial Instruments Directive) is op 1 november
2007 van kracht geworden. De MiFID heeft als doel een efficiënte en
geïntegreerde Europese markt voor beleggingsdiensten en -activiteiten tot
stand te brengen, de belangen van de belegger adequaat te beschermen,
de concurrentiemogelijkheden tussen beleggingsondernemingen te
vergroten en grensoverschrijdende diensverlening beter te faciliteren. De
MiFID heeft grote impact op Nederland als publieke marktplaats voor
vraag en aanbod van kapitaal. Onder invloed van de MiFID is hevige
concurrentie losgebarsten tussen de verschillende handelplatformen in
Europa. Positief effect hiervan is dat transactiekosten zijn gedaald en
grensoverschrijdende handel is toegenomen. Er zijn echter mogelijk ook

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1103

10

negatieve effecten van de toegenomen concurrentie en de toename in het
aantal handelsplatformen. De herziening van de MiFID in 2011 biedt de
mogelijkheid om nieuwe en oude problemen op de kapitaalmarkten het
hoofd te bieden. Het kabinet acht het van groot belang dat in de
herziening van de MiFID aandacht wordt besteed aan transparantie
rondom prijsvorming (met name pre-trade transparantie). Ook ziet het
kabinet het tegengaan van marktmisbruik als prioriteit, bijvoorbeeld door
invoering van een Europees verplichte Client-ID. Dit is, gezien het grote
aantal grensoverschrijdende transacties, het meest effectief. Daarnaast
dient er aandacht te zijn voor de effecten van toegenomen handel via dark
pools (handelssystemen waar geen transparantievoorschriften voor de
handel gelden) en handel door High Frequency Trading (het geautomatiseerde uitvoeren van handelstrategieën via zeer krachtige computers).
12. Low carbon economy 2050 roadmap
De aangekondigde routekaart voor de transitie naar een koolstofarme
economie in 2050 is niet alleen van belang met het oog op klimaatdoelstellingen, maar ook voor doelstellingen ten aanzien van energievoorzieningszekerheid, innovatie, groene groei en duurzame mobiliteit.
Nederland onderschrijft het belang van EU-interne voorbereiding op de
doelstelling van 80–95% reductie van broeikasgassen in 2050 en
verkenning van maatregelen die daarvoor nodig zijn. Belangrijk is dat
kosteneffectieve reductiepaden naar 2050 worden geanalyseerd, inclusief
verschillende opties voor de timing van maatregelen. Dit geeft inzicht in
de implicaties voor emissiereducties op de middellange termijn (2030,
2040) en welke stappen op korte termijn nodig zijn, gericht op de
toekomst. Volgens het kabinet moeten ook kosten en baten van maatregelen bij een eventuele ophoging van de 20% doelstelling voor 2020 in
deze analyse worden meegenomen. Ook moet er aandacht zijn voor het
voorkomen van zgn. «lock-inn» effecten. In het voorjaar zal de Europese
Raad de routekaart bespreken. De 2050 routekaart voor een koolstofarme
economie biedt het raamwerk voor de uitwerking van sectorale 2050
routekaarten, met name inzake energie en transport.
13. Energy Roadmap 2050
In het derde kwartaal van 2011 zal de Commissie de Energy Roadmap
2050 publiceren. Hierin zal zij een aantal scenario’s beschrijven om aan te
geven wat de ambitie moet zijn van beleid en instrumenten (infrastructuur, marktregulering, CO2-prijzen, steun voor technologie,
hernieuwbare energie en energie-efficiency) om te komen tot een efficiënt
en CO2-arm energiesysteem in 2050. Het kabinet acht een geïntegreerde
benadering voor het bereiken van een efficiënt en koolstofarm energiesysteem in 2050 van belang. De scenario’s dienen als achtergrond voor
beleidsbeslissingen die vaak een langetermijnkarakter hebben.
14. Roadmap to a resource Efficient Europe
Deze routekaart zal een samenhangend pakket van maatregelen met
betrekking tot een variëteit aan beleidsterreinen bevatten om de transitie
naar economie die efficiënt is in het gebruik van hulpbronnen te ondersteunen. Hierbij gaat het niet alleen om verlaging van de milieudruk, maar
ook om kansen voor de concurrentiekracht van de EU en zekerstelling van
toevoer van hulpbronnen. Wat Nederland betreft gaat het hierbij om het
bereiken van duurzame groei met inachtneming van duurzaam gebruik
van alle hulpbronnen, dat wil zeggen energie, abiotische (mineralen,
metalen) en biotische hulpbronnen (bodem, water en lucht inclusief hun
ecosystemen). Het is vanwege de onderlinge interdependenties belangrijk
het samenhangende pakket van maatregelen voor deze typen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1103

11

hulpbronnen af te stemmen met de aanpak voor klimaatverandering en
voedselzekerheid. Een dergelijke brede aanvliegroute heeft meerwaarde,
omdat juist in andere sectoren, zoals landbouw, visserij, transport, energie
en industrie, een transitie nodig is naar een efficiënt en duurzaam gebruik
van hulpbronnen.
15 en 16. European Energy Efficiency Plan en Directive on energy
efficiency and savings
De Commissie zal begin 2011 een actieplan Energie Efficiëntie tot 2020
publiceren met maatregelen voor alle sectoren (gebouwde omgeving,
centrales, transport en industrie). Deze mededeling wordt in het derde
kwartaal gevolgd door een voorstel voor een richtlijn energiebesparing
met concrete maatregelen als opvolger van de energiedienstenrichtlijn.
Op het terrein van energiebesparing zijn in de afgelopen periode reeds
diverse maatregelen genomen voor een ambitieus Europees beleid, zoals
de herziening van de richtlijnen ecodesign en energie-etikettering. Het
kabinet hecht eraan dat in de komende jaren snel en volledig invulling
wordt gegeven aan deze richtlijnen door het stellen van eisen aan nieuwe
specifieke productgroepen. De Europese Commissie heeft via de
opstelling van uitvoeringsmaatregelen reeds een middel in handen om
eisen te kunnen stellen aan energiegerelateerde producten. Ook is de
richtlijn Energieprestatie van gebouwen (EPBD) recent in Brussel
aangescherpt. Deze wordt nu door de lidstaten geïmplementeerd en zal
ertoe leiden dat het onbenutte besparingspotentieel in gebouwen beter
kan worden gebruikt door het nemen van kosteneffectieve energiebesparende maatregelen.
Het kabinet is vooralsnog kritisch over verdergaande Europese regelgeving op het gebied van energiebesparing, tenzij duidelijk sprake is van
een toegevoegde waarde, zoals bij de uitvoeringsmaatregelen onder de
ecodesignrichtlijn. Nieuwe Europese voorstellen op het terrein van
energiebesparing zullen dan ook kritisch getoetst worden aan de eisen
van subsidiariteit en proportionaliteit. Voorts zijn (kosten)effectiviteit en
efficiency van het beleid voor het kabinet belangrijke criteria bij de
beoordeling van verdere voorstellen.
17. White Paper on the Future of Transport
Dit witboek zal een visie geven op het transportbeleid tot aan 2050 en zal
een kader vormen voor concrete communautaire initiatieven op dit gebied
in het komende decennium. In de voorstellen zullen naar verwachting de
voltooiing van de interne vervoersmarkt, verwezenlijking van innovatie in
vervoermiddelen en -systemen en modernisering van de infrastructuur
centraal staan. In het bijzonder geldt dit voor de herziening van de
Trans-Europese Netwerken voor vervoer (TEN-T) en het realiseren van een
gemeenschappelijk Europees luchtruim.
Voor Nederland is de verdere ontwikkeling van het Europese vervoersbeleid van groot belang gezien de omvang van de Nederlandse transportsector, de economische betekenis van de mainports Rotterdam en
Schiphol en de economische kansen voor innovatie gericht op
duurzaamheid. Hier liggen veel mogelijkheden voor verbetering van de
uitvoering en handhaving van bestaande regelgeving, voor vereenvoudiging en voor de inzet van niet-wetgevende instrumenten. Nederland
hecht groot belang aan versterking van de mondiale concurrentiekracht
van de Europese transportsectoren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1103

12

Vanwege de grote – en vooralsnog toenemende – bijdrage van het
vervoer aan de Europese CO2-uitstoot zal het witboek een geloofwaardig
perspectief en een concrete eerste aanzet moeten geven voor een
koolstofarme vervoerssector («decarbonisation»). Naast het stellen van
strenge emissie-eisen en bevorderen van innovatie is optimaliseren van
logistieke ketens, met aandacht voor alle modaliteiten, een belangrijk
doel. Dit vereist een zeer nauwe afstemming met andere initiatieven
onder de noemer «duurzame groei».
18. Legislative initiative on Posting of Workers
Het doel van dit initiatief is het verbeteren van de implementatie en
handhaving van de detacheringsrichtlijn. Het kabinet staat positief
tegenover dit initiatief voor zover het ziet op betere informatieverstrekking
tussen de lidstaten, waardoor een betere implementatie en handhaving
mogelijk is. Buitenlandse bedrijven moeten kunnen achterhalen welke
arbeidsvoorwaarden ze moeten garanderen voordat ze werknemers
grensoverschrijdend gaan detacheren. Bij dit onderwerp is een actieve rol
weggelegd voor de sociale partners. Zij zijn de CAO-partijen en zij weten
het beste wat er in hun CAO is afgesproken. Ook hebben zij een rol om
deze informatie te verspreiden ten behoeve van buitenlandse bedrijven.
19. Revision of the Directive on Working Time (Directive 2003/88)
De Commissie is van plan om in 2011 de discussie over een herziening
van de arbeidstijdenrichtlijn opnieuw te starten. In 2010 heeft een eerste
consultatie van de sociale partners plaatsgevonden. Afhankelijk van de
uitkomsten van de eerste consultatieronde zal in 2011 mogelijk een
tweede consultatie plaatsvinden. De uitkomsten hiervan zijn bepalend
voor de aard van het voorstel. De sociale partners hebben volgens het
Verdrag de mogelijkheid om zelf te gaan onderhandelen. Uit het werkprogramma blijkt dat de Commissie bij de herziening van de richtlijn inzet op
een benadering die rekening houdt met de veranderende werkpatronen in
de lidstaten en die de implementatie van de huidige richtlijn onder andere
op het punt van aanwezigheidsdiensten verduidelijkt. Eerdere onderhandelingen over een aanpassing van de richtlijn zijn in 2009 gestrand toen
Raad en Europees Parlement in een bemiddelingsprocedure geen
overeenstemming konden bereiken. De inzet van Nederland bij die
onderhandelingen was met name gericht op een heldere, goede definitie
van aanwezigheidsdiensten.
21. White paper on pensions
Het kabinet ziet met belangstelling het witboek van de Commissie over
pensioenen tegemoet. Zoals in de kabinetsreactie op het groenboek reeds
is aangegeven onderschrijft Nederland het uitgangspunt dat de inrichting
van de pensioenstelsels een zaak is van de lidstaten. Waar wat het kabinet
betreft een grote rol voor Europa ligt is in het beschermen van ons
gemeenschappelijk belang bij houdbare pensioenstelsels en financiële
stabiliteit. Een krachtige handhaving van het Stabiliteits- en Groeipact
speelt hierbij een centrale rol. Voorts is het kabinet benieuwd of de
Commissie plannen heeft ten aanzien van de positie van binnen Europa
migrerende werknemers en met betrekking tot het vrij verkeer van
diensten. Het kabinet zal die plannen toetsen aan de eigen uitgangspunten
zoals die verwoord zijn in de kabinetsreactie op het groenboek en de
opvattingen die hieromtrent leven bij sociale partners. Daarbij gaat het
dan zowel over de noodzaak van eventueel voor te stellen maatregelen als
de concrete inhoud en consequenties daarvan. Speciale aandacht verdient
daarbij de vraag of de opvattingen of plannen van de Commissie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1103

13

voldoende recht doen aan de specifieke karakteristieken van het Nederlandse pensioenstelsel.
30. Directive on the rights of and support to victims of crime
Het voorstel van de Europese Commissie om te komen tot een
alomvattend pakket maatregelen ten behoeve van slachtoffers past in de
lijn van het kabinetsbeleid. Daarbij hoort ook dat Nederlanders die in een
andere EU-lidstaat slachtoffers worden van criminaliteit een sterkere
positie krijgen en dat de ondersteuning waarop zij aanspraak kunnen
maken wordt verbeterd. De Europese Commissie wil de rechten van
slachtoffers als het gaat om bijstand, positie in het strafrecht en de
bescherming van slachtoffers regelen in een richtlijn. Zo wordt de
mogelijkheid gecreëerd om in een vroeg stadium van de strafzaak beslag
te leggen op middelen van verdachten ten behoeve van de schadevergoeding aan slachtoffers.
Nederland vindt het belangrijk dat naast helder en concreet geformuleerde regelgeving ook aandacht wordt besteed aan flankerend beleid,
zoals het delen van best practices op EU-niveau. Om de uitvoering van de
in regelgeving neergelegde rechten ook daadwerkelijk in alle landen van
de EU te realiseren, is het belangrijk een cultuuromslag naar meer
slachtoffergericht werken te bereiken.
31. Initiatives on Smart Borders (BZK Annex I 31)
–
–
–
–

Legislative proposal to set up an Entry/Exit System (EES)
Legislative proposal to set up a Registered Traveller Programma (RTP)
Legislative proposal amending the Schengen Borders Code
Communication the possibility of introducing an EU ESTA

Het kabinet onderstreept dat bij het grenstoezicht een goede balans moet
worden gevonden tussen enerzijds het controle- en veiligheidsbelang en
anderzijds het economisch belang van Nederland en de Schengenpartners bij een vlotte en klantgerichte afhandeling van personen- en
goederenstromen. Het vinden en behouden van de juiste balans ziet het
kabinet als zijn belangrijkste uitdaging.
Het kabinet verwelkomt het verzoek van de Europese Raad aan de
lidstaten en de Commissie om na te gaan hoe de verschillende soorten
controles aan de buitengrens beter kunnen worden gecoördineerd en
geïntegreerd ter verwezenlijking van de tweeledige doelstelling: het
vergemakkelijken van de toegang voor de bonafide reiziger enerzijds en
het verhogen van de veiligheid anderzijds waaronder het bestrijden van
illegale immigratie. Met het Nederlandse programma Vernieuwing
Grensmanagement wordt geanticipeerd op de voorstellen van de
Europese Commissie voor het verbeteren van het grenstoezicht in de
Europese Unie. Voor een tijdige vernieuwing van het grensmanagement is
het van belang dat deze voorstellen medio 2011 worden gepresenteerd.
33. Coherent proposal data protection
A new comprehensive legal framework for the protection of personal data
in the EU (Carry-over 2010)
De Commissie zal met een voorstel komen dat erop gericht is de
EU-richtlijn dataprotectie uit 1995 aan te passen aan de voortschrijdende
technische ontwikkelingen. In een op 4 november 2010 door de
Commissie vastgestelde bekendmaking zijn de redenen zijn voor deze
herziening in een samenhangend wettelijk kader uiteengezet:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1103

14

–
–
–
–

de omgang met de gevolgen van nieuwe technologieën;
de noodzaak tot uitwerking van de interne-marktdimensie;
verbetering van de mogelijkheden voor internationale gegevensdoorgifte, effectievere handhaving van het gegevensbeschermingsrecht;
meer samenhang in het totale wettelijke kader.

Uit artikel 16 VWEU vloeit voort dat daarbij tevens het uit 2008 daterende
EU-kaderbesluit voor de bescherming van persoonsgegevens bij de
politiële en justitiële samenwerking in strafzaken tussen de lidstaten wordt
betrokken. Het kabinet steunt dit voorstel om het gegevensbeschermingsrecht te moderniseren. Daarbij zal wel aandacht moeten uitgaan naar een
vermindering van administratieve lasten, aan modernisering van het
begrippenapparaat en de verhoudingen van het
EU-gegevensbeschermingsrecht tot dat van derde landen. Vanwege het
belang van de beschikbaarheid van persoonsgegevens voor de veiligheid
zal het kabinet nadrukkelijk aandacht vragen voor de bescherming van
persoonsgegevens in de sfeer van politie en justitie.
Ook zal het kabinet daarbij bijzondere aandacht schenken aan vraagstukken als informatiebeveiliging, met inbegrip van een meldplicht bij
geconstateerde inbreuken op de beveiliging van die persoonsgegevens,
en een passende sanctionering bij overtreding van de geldende regels.
38. Initiative to modernize EU development policy
Dit betreft nieuwe, brede, beleidsrichtsnoeren voor het Europese beleid
op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. Daarin zal ondermeer
worden meegenomen de uitkomst van de groenboek-consultaties over de
toekomst van begrotingssteun en over groei en economische samenwerking. Ook zal hierin de thematiek van klimaat en ontwikkeling, inclusief
energie, en ontwikkelingssamenwerking en de private sector worden
behandeld. Deze richtsnoeren zullen nieuwe kaders vaststellen voor
Europese ontwikkelingssamenwerking voor de periode 2014–2020.
Aangezien tien procent van de Nederlandse OS-middelen via de EU
worden uitgegeven, is dit voor het kabinet een prioritair voorstel. Het
kabinet zal onder meer pleiten voor een sterkere nadruk op economische
sectoren (infrastructuur, landbouw, energie) in de Europese hulpprogrammering en een grotere terughoudendheid bij de Commissie in het
verstrekken van begrotingssteun.
40. A modern budget for Europe’s future
Zie hiervoor in algemene zin deel I van de kabinetsreactie, onder 5.
Annex II
27. Initiative to support the implementation of smart grids
De Commissie zal in 2011 met nadere voorstellen komen, waaronder een
wetgevingsvoorstel over slimme netten en een mededeling over externe
energiebetrekkingen, als uitwerking van twee in november 2010 gepresenteerde mededelingen over de energie-infrastructuur en de Europese
energiestrategie-2020. Opvallend is hierbij dat in de aangekondigde
voorstellen in de annex bij het werkprogramma een Europees
energieveiligheids- en infrastructuurinstrument gericht op het stimuleren
van energie-infrastructurele investeringen ontbreekt. Het wetgevingsvoorstel over slimme netten zal voorzien in een raamwerk voor de
implementatie van slimme netten in lidstaten, waarbij kwaliteitscriteria
zijn opgenomen, en een verplichting voor lidstaten om nationale plannen
te ontwikkelen. Met het bevorderen van slimme netten wil de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1103

15

Commissie energiebesparing bevorderen, het gebruik van hernieuwbare
energie stimuleren en de benodigde infrastructuur voor elektrische auto’s
aanleggen. Het kabinet acht de ontwikkeling van slimme netten een
essentieel onderdeel van een Europese strategie voor energie-infrastructuur, gericht op Europese energievoorzieningszekerheid, het bereiken
van energie- en klimaatdoelen, de voltooiing van de interne energiemarkt
en diversificatie van bronnen en aanvoerroutes. De financiële consequenties moeten worden bezien in het licht van de bredere discussie over
de Financiële Perspectieven.
28. Communication on security of energy supply and international cooperation
Als uitwerking van de Energiestrategie-2020 zal de Commissie in 2011 een
mededeling publiceren over Europese externe energiebetrekkingen.
Nederland is een voorstander van het benutten van de kracht van de EU
richting derde landen. Dit geldt met name daar waar sprake is van
knelpunten of (dreigende) crisissituaties. Voorts kan de EU randvoorwaarden scheppen waarbinnen landen en bedrijfsleven optimaal kunnen
handelen in het aangaan van energierelaties met derde landen.
30. Commission opinion on Serbia’s application for EU
membership
Dit betreft het avis van de Commissie over de Servische lidmaatschapsaanvraag. Dit avis zal tweede helft van 2011 worden gepresenteerd,
waarschijnlijk gelijktijdig met de jaarlijkse EU-voortgangsrapportage.
Mede vanwege het vraagstuk van de samenwerking met het Joegoslaviëtribunaal is dit avis voor de regering prioritair. Daarnaast zal het kabinet,
net als elk jaar, een uitgebreide appreciatie geven over de voortgangsrapportage EU-uitbreiding.
34. Proposal for a revision of the Decision on communicable
diseases combined with an initiative on prevention and control of
other serious cross border health threats at EU-level (Health
Security in the European Union)
Onlangs is de discussie gestart over het aanpassen van Beslissing 2119/98
is – o.a. naar aanleiding van de uitbraak van Nieuwe Influenza A(H1N1).
Het streven is erop gericht om in 2011 hierover overeenstemming te
bereiken. Één van de doelstellingen van de aanpassing van Beslissing
2119/98 is de EU-regelgeving in overeenstemming te brengen met de
Internationale Gezondheidsregeling (International Health Regulations,
WHO, 2005) waarin uitgegaan wordt van het all-hazards principe;
beslissing 2119/98 concentreert zich nu nog op infectieziekten. Gevolg van
deze wijziging kan zijn dat de verschillende ministers in Nederland nauwer
moeten samenwerken met de minister van Volksgezondheid op het
gebieden van hun beleidsterrein waar de volksgezondheid in geding is.
Dit is een vervolg op reeds eerder ingezette intensieve samenwerking met
het ministerie van EL&I waar het van dieren op mensen overdraagbare
ziekten betreft. Het kabinet volgt de discussie en wacht het voorstel van de
Commissie af.
35. Review of Directive 2001/95/EC on general product safety
(GPSD)
Het initiatief van de Commissie om te komen tot een verbetering van de
Richtlijn Algemene Productveiligheid 2001/95/EG wordt door het kabinet
ondersteund. De aandachtspunten die zijn benoemd worden onderschreven en moeten leiden tot eenduidige regelgeving voor zowel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1103

16

bedrijven als toezichthouders. Tijdens de besprekingen met betrekking tot
de herziening van de richtlijn blijft Nederland voorstander van het
zorgvuldiger toepassen van de spoedmaatregel. Daarnaast biedt de
herziening de mogelijkheid om binnen Europa heldere afspraken te maken
over de verplichte controles op specifieke importstromen, al dan niet
bekostigd door retributie. Nederland heeft met zijn havens een belangrijke
positie op de internationale handelsmarkt en daarmee een grote verantwoordelijkheid als het gaat om de controles op producten van buiten de
EU. Daarnaast biedt de herziening de mogelijkheid om een aantal
preferente onderzoekslaboratoria aan te wijzen. Met deze aanwijzing kan
op EU-niveau beschikbare kennis efficient worden onderhouden en
uitgebouwd. Nederland heeft met de laboratoria van de nVWA een
uitstekende kans om hierin een positie te krijgen.
37. Revision of the Tobacco Products Directive 2001/37/EC,
concerning the manufacture, presentation and sale
In 2011 zal de Commissie een beslissing nemen over de aanpassing van
de Tabaksproductenrichtlijn. Algemeen wordt aangenomen dat tot
aanpassing zal worden overgegaan. Naar verwachting zal reeds in het
voorjaar van 2011 een voorstel voor een nieuwe richtlijn worden gedaan.
Naar aanleiding van dat voorstel zullen de lidstaten met elkaar in
onderhandeling moeten over nieuwe maatregelen op het gebied van
productie, verkoop en aanprijzing van tabaksproducten. Daarbij komen
mogelijk verdergaande gezondheidswaarschuwingen, verkoopbeperkingen en informatieverplichtingen voor de fabrikant aan de orde. De
nieuwe richtlijn zal verplichtingen voor Nederland met zich meebrengen.
Dat maakt dat het kabinet er extra alert op zal zijn dat de Nederlandse
belangen goed worden afgewogen en meegenomen bij de aanpassing
van deze richtlijn.
38. Mededeling over de 2e EU-Strategie voor de bescherming en
het welzijn van dieren (2011–2015)
De nieuwe dierenwelzijnsstrategie zal waarschijnlijk fungeren als opvolger
van het huidige Europese Actieplan voor dierenwelzijn, dat een overzicht
geeft van de doelstellingen en actiegebieden voor de jaren 2006–2010. In
december 2010 wordt een evaluatie van dit beleid verwacht. Daarna zal de
Commissie medio 2011 met haar nieuwe strategie komen en deze als
mededeling aanbieden aan de lidstaten en het Europees Parlement. Op
17 mei jl. heeft de toenmalige minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit de Tweede Kamer geïnformeerd over de stevige
Nederlandse inzet voor deze strategie (Kamerstuk 21 501-32). Ook uit het
huidige kabinet streeft, conform het regeerakkoord, naar ambitieuze,
verbeterde EU-normen voor dierenwelzijn. Nederland zal een actieve rol
vervullen bij de totstandkoming en vaststelling van de nieuwe strategie.
40. Directive on the use of Passenger Name Records for law
enforcement purposes (European PNR)
De Commissie zal vermoedelijk begin 2011 een hernieuwd voorstel voor
een EU PNR-systeem uitbrengen. De inwerkingtreding van het Verdrag
van Lissabon maakte deze hernieuwing noodzakelijk. Het gaat om een
wetgevend voorstel dat beoogt dat EU-lidstaten voor rechtshandhavende
doeleinden PNR-gegevens ontvangen van luchtvaartmaatschappijen voor
passagiers die van of naar de EU vliegen. Nederland hecht aan een
evenwichtig stelsel van gegevensbescherming en streeft naar zoveel
mogelijk harmonisatie in de praktijk. Daarnaast onderstreept het kabinet
het belang van de ontwikkeling van EU-PNR in nauwe samenwerking met
andere initiatieven op het gebied van grenstoezicht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1103

17

79. Richtlijn voor maritieme ruimtelijke ordening
Doel van het voorstel is om een geharmoniseerde aanpak van gebruik van
de zee te bevorderen. Nederland kan instemmen met de doelstelling,
maar ziet vooralsnog geen noodzaak om op dit terrein tot Europese
regelgeving te komen. Evenals veel andere lidstaten is Nederland
bevreesd voor overregulering. Nederland zal voorstellen op dit gebied
kritisch beoordelen en tevens aan een eigen juridische analyse
onderwerpen.
82. Mededeling Europese Strategie en Actieplan naar een
duurzame bio-based economy in 2020
Nederland, Duitsland en Frankrijk hebben de Commissie eind 2009
verzocht om een integrale benadering voor de ontwikkeling naar een
bio-based economy te ontwikkelen. De daarop door de Commissie voor
de tweede helft van 2011 aangekondigde mededeling is van groot belang
voor Nederland. Vóór 2 030 wil Nederland een derde van de fossiele
bronnen door groene grondstoffen ofwel biomassa vervangen. Deze
overgang naar een bio-based economy levert grote winst op voor de
agro-, chemische, logistieke en energiesector. De marktwaarde voor de EU
wordt op 350 miljard euro per jaar geschat. Het Nederlandse bedrijfsleven
denkt het Bruto Nationaal Product dankzij de bio-based economy al in
2020 met 20 miljard euro per jaar te kunnen verhogen. De overgang van
een economie gebaseerd op fossiele grondstoffen naar een bio-based
economy is een complexe systeeminnovatie in een niet-stabiele internationale omgeving. Coherentie-aspecten, zoals stijging van de wereldvoedselprijzen en de toegang van ontwikkelingslanden tot kennis en internationale handel op het gebied van biomassa hebben ook de aandacht van
het kabinet. De noodzaak om ook op EU-niveau tot een geïntegreerde
benadering op systeemniveau te komen, wordt onderkend door de sociale
partners. Nederland is als kennisland bij uitstek toegerust om een
leidende rol op zich te nemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1103

18