Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2024
Vragen van het lid Thieme (PvdD) aan de minister van Justitie over het
opvragen van IP-adressen (ingezonden 17 februari 2010).
Antwoord van minister Hirsch Ballin (Justitie) (ontvangen 25 maart 2010). Zie
ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2009–2010, nr. 1795
Vraag 1
Kent u het bericht «Krant weigert IP-adressen lezers af te geven»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3 en 4
Is het waar dat Justitie de Culemborgse Courant heeft gevraagd alle
verkeersgegevens van bezoekers aan de site van de Culemborgse Courant ten
tijde van de rellen in Terweijde vrij te geven? Zo nee, hoe luidde dan het
verzoek van politie/Openbaar Ministerie (OM) aan de Culemborgse Courant?
Bent u van mening dat een krant te allen tijde verplicht is alle datagegevens
van verbindingen in een bepaalde periode aan justitie ter hand te stellen? Zo
ja, waarom? Zo nee, waarop is dan het verzoek van politie/OM gebaseerd?
Deelt u de mening dat het veel te ver gaat om alle bezoekers van een website
in een bepaalde periode als kennelijke potentiële verdachten aan te merken?
Zo nee, waarom niet? Zo nee, vindt u dan dat het verzoek van politie/OM te
ver gaat?
Antwoord op vragen 2, 3 en 4
Bij de rellen in de Culemborgse wijk Terweijde van begin 2010 zijn ernstige
strafbare feiten gepleegd. Naar aanleiding hiervan is door het OM een
strafrechtelijk onderzoek gestart. In het belang van dit onderzoek heeft de
officier van justitie, op grond van artikel 126n Wetboek van Strafvordering
(Sv), aan de webbeheerder van de Culemborgse Courant een vordering
gericht tot verstrekking van zogenoemde verkeersgegevens. Deze vordering
was alleen gericht op bezoekers van de website van de Culemborgse Courant
die in de periode van 1 tot en met 4 januari 2010 een bericht op deze website
hadden geplaatst. Uit berichten die in deze periode zijn geplaatst, kon
1

ah-tk-20092010-2024
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Webwereld, 15 februari 2010.
http://webwereld.nl/nieuws/65164/krant-weigert-ip-adressen-lezers-af-tegeven.html#source=sub3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

namelijk worden afgeleid dat een aantal personen meer wetenschap had van
de gepleegde strafbare feiten dan mogelijk was op grond van de op dat
moment openbaar gemaakte gegevens.
Een aanbieder van een communicatiedienst is niet te allen tijde verplicht alle
datagegevens van verbindingen in een bepaalde periode aan justitie te
verstrekken. In het Wetboek van Strafvordering is vastgelegd in welke
gevallen een officier bevoegd is telecommunicatiegegevens te vorderen en
op welke manier een vordering onderbouwd moet zijn. Zo dient de officier
van justitie bij de in dit geval gehanteerde bevoegdheid uit artikel 126n Sv in
een proces-verbaal de feiten en omstandigheden te vermelden waaruit blijkt
dat de wettelijke voorwaarden zijn vervuld en, indien bekend, de naam of een
zo nauwkeurig mogelijke omschrijving van de persoon over wie gegevens
worden gevorderd.
De officier van justitie maakt de afweging over de toepassing van de
bevoegdheden uit het Wetboek van Strafvordering. Het is tijdens een lopend
strafrechtelijk onderzoek aan de rechter om te beoordelen of bijzondere
opsporingsbevoegdheden op rechtmatige wijze zijn ingezet.
Vraag 5
Deelt u de mening dat de bescherming van de privacy van burgers ernstig
gevaar loopt wanneer media hun IP-adressen verplicht moeten opslaan en
die zonder concrete verdenking zouden moeten afstaan aan politie/OM? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, op welke wijze wilt u justitie weerhouden van het
vorderen van bedoelde gegevens?
Antwoord 5
Ik ben van mening dat de privacy van burgers gewaarborgd is en dat het
beeld dat media verplicht zijn IP-adressen zonder concrete verdenking te
verstrekken aan de politie en het OM nuancering behoeft. De verplichting
voor aanbieders van openbare telecommunicatiediensten en -netwerken tot
het bewaren van telecommunicatiegegevens, waaronder IP-adressen, ten
behoeve van het opsporen en vervolgen van strafbare feiten, vloeit voort uit
de Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens. Met deze wet zijn verplichtingen uit de Richtlijn dataretentie (nr. 06/24/EG van het Europees Parlement
en de Raad van 15 maart 2006) geïmplementeerd. Bij de totstandkoming van
deze wet is aangegeven dat de regeling voldoet aan de eisen voor het
beschermen van de persoonlijke levenssfeer uit artikel 8 Europees Verdrag tot
bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en
artikel 10 van de Grondwet. In het Wetboek van Strafvordering is geregeld in
welke gevallen en onder welke voorwaarden een officier van justitie kan
vorderen dat telecommunicatiegegevens worden verstrekt ten behoeve van
het opsporen van strafbare feiten. Het in dit geval gebruikte artikel 126n Sv
bevat de voorwaarde dat sprake is van verdenking van een ernstig misdrijf.
Zie verder mijn antwoord op de vragen 2 tot en met 4.
Vraag 6
In welke gevallen zou politie/OM kunnen overgaan tot generieke invordering
van dataverkeer, zoals in dit geval verzocht is?
Antwoord 6
Zoals ik onder 2 tot en met 4 heb toegelicht, is er in dit geval geen sprake
van het generiek vorderen van telecommunicatiegegevens.
Artikel 126hh Sv biedt overigens een ruimere mogelijkheid tot het vorderen
van gegevens uit een geautomatiseerd gegevensbestand dan het in casu
gebruikte artikel 126n Sv. Artikel 126 hh Sv kan worden ingezet in het geval
van een verkennend onderzoek naar terroristische misdrijven. In dat geval
hoeft degene bij wie gevorderd wordt geen selectie te worden gevraagd. In
het derde lid van dit artikel is opgenomen dat de bewerking van de verkregen
informatie op een zodanige wijze wordt uitgevoerd dat de bescherming van
de persoonlijke levenssfeer van personen zoveel mogelijk wordt gewaarborgd. Voor het inzetten van deze bevoegdheid is voorafgaande machtiging
van de rechter-commissaris nodig.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2

Vraag 7
Vindt u dat het blote feit dat iemand in een periode een bepaalde website
bezoekt, kan rechtvaardigen dat de IP-gegevens van die persoon kunnen
worden gevorderd? Zo ja, waarom? Zo nee, bent u bereid de privacy van
internetgebruikers beter te waarborgen dan nu kennelijk het geval is?
Antwoord 7
Ik verwijs naar mijn antwoorden op de vragen 5 en 6.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3