Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

29 665

Evaluatie Schipholbeleid

Nr. 455

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 januari 2023
Met deze brief informeer ik de Kamer, conform de toezegging in het
Commissiedebat Luchtvaart van 1 juni jl. (Kamerstukken 29 665 en 31 936,
nr. 430) en het Vragenuur van 13 september jl. ((Handelingen II 2021/22,
nr. 107, item 3), voor de zevende keer over de belangrijkste uitkomsten
van de wekelijkse rapportages die Schiphol met mij deelt.
In de vorige brieven over de drukte op Schiphol bent u op de hoogte
gebracht van de belangrijkste bevindingen in week 22 t/m 431. In deze
brief wordt u geïnformeerd over de belangrijkste bevindingen in week 44
t/m 50 van 2022. Zoals eerder aangegeven, bevatten de wekelijkse
rapportages informatie die door Schiphol als bedrijfsvertrouwelijk is
aangemerkt en de rapportages kunnen daarom niet integraal aan de
Kamer worden verzonden.
Als bijlage bij deze brief is een tijdlijn gevoegd met gebeurtenissen ten
aanzien van de drukte op Schiphol. Dat is toegezegd aan het lid Boucke
(D66) tijdens het Vragenuur van 18 oktober 2022 (Handelingen II 2022/23,
nr. 13, item 2). Daarnaast wordt kort ingegaan op bevindingen uit
inspecties van de ILT op de grondafhandeling. Ten slotte informeert deze
brief de Kamer over de stand van zaken omtrent de evaluatie die Schiphol
laat uitvoeren.
Terugblik verkeersbeeld Schiphol
Aantallen vluchten en passagiers
Sinds week 22 van vorig jaar wordt de Kamer geïnformeerd over het
aantal vluchten dat Schiphol verwerkt (inkomend en uitgaand). In week 44
t/m 50 is het aantal dagelijkse vluchten en passagiers op Schiphol
gedaald. Dat past in de normale jaarlijkse cyclus van de luchthaven, zoals
1

kst-29665-455
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Kamerstuk 29 665, nrs. 427, 433, 435, 438, 442 en 448.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 665, nr. 455

1

figuur 1 en figuur 2 hieronder laten zien. Onbekend is in welke mate de
huidige capaciteitsrestricties aan de daling hebben bijgedragen.
In 2022 ontving Schiphol ongeveer 52,5 miljoen passagiers. Ten opzichte
van 2019 is dat ongeveer 73%. Er werden in 2022 ruim 397.000 vliegtuigbewegingen uitgevoerd en dat is ongeveer 80% ten opzichte van 2019.

Maximale totale wachttijden
De totale wachttijd bij de vier verschillende vertrekfilters op Schiphol
omvat de tijd die voor passagiers is verstreken tussen de bagage check-in
en de beveiligingscontrole. De totale wachttijd verschilt per vertrekfilter.
Het overkoepelende beeld is dat dagelijks de maximale wachttijd in week
44 t/m 50 doorgaans onder 30 minuten lag. Op drukkere dagen liep de
maximale wachttijd op tot 60 minuten. Dit is echter weinig voorgekomen.
On-time performance voor inkomende en uitgaande vluchten
Figuur 3 laat het verloop zien van de dagelijkse on-time performance voor
zowel inkomende als uitgaande vluchten. Uit de figuur blijkt dat beide
indicatoren zijn verbeterd in november. Inkomende vluchten waren die
maand gemiddeld in 88% van de gevallen op tijd. Voor uitgaande vluchten
was dat 76%. Vanaf 9 december dalen die indicatoren echter sterk. Dit had
te maken met de weersomstandigheden (vorst).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 665, nr. 455

2

Vooruitblik en voortgang maatregelen Schiphol langs de vier
actielijnen
Hieronder worden per actielijn de meest relevante ontwikkelingen
vermeld.
1. Aantrekken personeel
Op 4 november jl. is het platform «Werk op Schiphol» gelanceerd2. Het
platform is een gezamenlijk initiatief van bedrijven die actief zijn op
Schiphol, zoals in de grondafhandeling en de beveiliging. Het is bedoeld
voor werkzoekenden die hun loopbaan willen starten en werkenden die
hun loopbaan willen vervolgen op Schiphol. Studenten die op zoek zijn
naar een stage of een bijbaan, kunnen hier in de toekomst ook terecht.
2. Operational excellence
Het Airport Operations Centre (APOC) is in week 46 officieel geaccepteerd
door Eurocontrol. Schiphol gaat daarmee relevante informatie proactief
delen met luchtverkeersleidingsdienstverleners in Europa. Ook de
samenwerking met sectorpartners wordt hiermee verbeterd.
3. Aantrekkelijk werken op Schiphol
Vanaf 1 januari 2023 zijn onderdelen van het Sociaal Akkoord van kracht
geworden, zoals de Sociaal Dialoog tafel, de sociale standaard «Werken
op Schiphol» en de eerste license to operate voor de grondafhandeling3.
4. Maakbaarheid operatie
Ten behoeve van de betrouwbaarheid en stabiliteit van de operatie houdt
Schiphol tot eind maart 2023 het maximum aantal reizigers dat kan
vertrekken beperkt (via de zgn. terminal parameter). In week 46 is het
maximum aantal reizigers voor de periode februari-maart 2023 formeel
bekrachtigd bij slotcoördinator ACNL.
Op 19 januari neemt Schiphol een besluit ten aanzien van de capaciteit
voor de periode na maart. Dat gebeurt in consultatie met de luchtvaartmaatschappijen. De beveiligingscapaciteit van de luchthaven is daarbij
van belang, evenals de capaciteit van bijvoorbeeld de grondafhandeling
en de grenscontrole. Het doel van Schiphol is om zonder terminal
parameter verder te gaan. Dat mag echter niet ten koste gaan van de
arbeidsomstandigheden van werknemers, zoals een te hoge werkdruk.
Tijdlijn gebeurtenissen en reactie IenW
Tijdens het Vragenuur op 18 oktober 2022 vroeg het lid Boucke (D66) om
een tijdlijn waarin de reactie van het ministerie op de drukte op Schiphol
uiteen is gezet. Die tijdlijn is opgenomen in de bijlage bij deze brief. De
tijdlijn is grotendeels geconstrueerd op basis van openbare documenten,
waaronder diverse WOO-publicaties4. De tijdlijn bevat een selectie van de
gebeurtenissen en acties. Het zwaartepunt ligt, zoals gevraagd in het
Vragenuur, op de ondernomen acties van het Ministerie van IenW.
2

Zie https://www.werkopschiphol.nl/.
Voor meer informatie: Kamerstuk 29 665, nr. 442 van 4 oktober 2022.
4
Er zijn diverse WOO-verzoeken ingediend die betrekking hebben op de drukte op Schiphol. Op
13-07-2022 (besluit op verzoek 2022–33) en 28-09-2022 (besluit op verzoek 2022–39, besluit op
verzoek 2022–41 en besluit op verzoek 2022–47) zijn er grote aantallen documenten
vrijgegeven.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 665, nr. 455

3

Daarnaast zijn ook gebeurtenissen opgenomen die voor de context
relevant zijn.
ILT bevindingen grondafhandeling
De ILT heeft mede naar aanleiding van de drukte op Schiphol in 2022 en
de toename van het vliegverkeer na de coronacrisis haar toezicht
geïntensiveerd, onder meer bij de grondafhandeling. De ILT zag bij bijna
de helft van de inspecties van vliegtuigopstelplaatsen (VOP’s) afwijkingen
van de Schipholregels. Deze regels zijn door Schiphol opgesteld en
gelden voor iedereen die zich op de luchthaven bevindt. Afwijkingen van
de regels dragen bij aan het ontstaan van risicovolle situaties op en
rondom de VOP’s. Het vliegtuig kan beschadigd worden, of personeel op
de VOP’s kan gewond raken. Voorbeelden zijn een geblokkeerde
noodknop en brandblussers, voertuigen die onder een vleugel doorrijden
en voertuigen die geparkeerd worden waar dat niet mag. De ILT constateert dat Schiphol op dit moment niet voldoende invulling geeft aan haar
verantwoordelijkheid voor de veiligheid op vliegtuigopstelplaatsen en dat
het eigen toezicht van Schiphol op de grondafhandelingswerkzaamheden
tekort schiet. Schiphol moet in opdracht van de ILT binnen een maand een
verbeterplan opstellen om deze tekortkomingen op te lossen. Daarin
moeten concrete maatregelen staan die Schiphol gaat uitvoeren. De ILT
continueert haar geïntensiveerde toezicht en zal waar nodig handhavend
optreden bij situaties ter plaatse. In de Staat van Schiphol, die in maart zal
verschijnen, zal de ILT nader ingaan op de bevindingen.
Naast het traject van de ILT met betrekking tot de veiligheid voert de
Nederlandse Arbeidsinspectie een onderzoek uit naar de arbeids- en
rusttijden bij grondafhandelaren.
Evaluatie Schiphol
Zoals aangekondigd in het Vragenuur van 13 september jl. laat Schiphol
een evaluatieonderzoek uitvoeren met ruggenspraak van IenW. Het
onderzoek heeft betrekking op de afgelopen periode (vanaf medio april
2022). In het onderzoek worden niet alleen de voorbereidingen op de
drukke periodes geanalyseerd, maar ook de aanpak van de luchthaven
tijdens de drukte en de consequenties voor stakeholders. De evaluatie zal
ook aandacht besteden aan mogelijke verbeterstappen waarbij de
vergelijkbare problemen op andere (Europese) (hub)luchthavens
eveneens in ogenschouw worden genomen. Het rapport van de
uitvoerend consultant wordt medio maart verwacht.
Ik ga ervan uit dat de Kamer op deze wijze voldoende is geïnformeerd.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
M.G.J. Harbers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 665, nr. 455

4