Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

29 279

Rechtsstaat en Rechtsorde

Nr. 525

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID EN
VOOR RECHTSBESCHERMING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 juni 2019
Naar aanleiding van het verzoek van de vaste commissie voor Justitie en
Veiligheid van uw Kamer d.d. 14 mei 2019 uw Kamer te informeren over
de uitvoering van de motie van het lid Van Dam c.s. (Kamerstuk 29 279, nr.
511) over het structureel betrekken van advocatuur bij de ZSM-werkwijze
informeren wij u als volgt.
In de motie wordt de regering verzocht om zo spoedig mogelijk te
realiseren dat de advocatuur structureel betrokken wordt bij het opleggen
van alle strafbeschikkingen van misdrijfzaken die via de ZSM-werkwijze
worden opgelegd.
Het betrekken van de advocatuur bij het opleggen van een aantal
strafbeschikkingen («afdoeningsbijstand») is op zich niet nieuw. Er zijn al
vormen van afdoeningsbijstand bij de OM-strafbeschikking wettelijk
geregeld. Dit betreft de gevallen genoemd in artikel 257c van het Wetboek
van Strafvordering (Sv). Daarin is geregeld dat de officier van justitie bij
een aantal strafmodaliteiten de verdachte moet horen en daarbij moet
zorgen dat de verdachte (indien gewenst) een advocaat te spreken krijgt,
alvorens de strafbeschikking wordt opgelegd. Het gaat daarbij om een
taakstraf, een ontzegging van de bevoegdheid motorrijtuigen te besturen,
dan wel een aanwijzing het gedrag van de verdachte betreffend, evenals
bij een geldboete en schadevergoedingsmaatregel, die afzonderlijk of
gezamenlijk meer belopen dan 2.000 euro. Het is bovendien sinds oktober
2015 staand beleid van het OM dat een door het OM opgelegde strafbeschikking in de vorm van een geldboete enkel direct (ter plekke) kan
worden betaald indien de verdachte is voorzien van rechtsbijstand. Dat
betekent dat die boetes alleen maar kunnen worden opgelegd als er de
facto sprake is van afdoeningsbijstand.
Bij de uitvoering van de motie zal worden aangesloten bij de hierboven
geschetste vormen van afdoeningsbijstand. Dit past bij de al lopende
intensivering van rechtsbijstand in ZSM-zaken. Dat betekent dat in de

kst-29279-525
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 279, nr. 525

1

gevallen dat het OM bij misdrijven voornemens is om de zaak middels
een strafbeschikking af te doen de verdachte (desgewenst) voorzien wordt
van rechtsbijstand door een advocaat. Daarmee wordt bereikt dat alle
verdachten van een misdrijf wier zaak binnen ZSM-werkwijze met een
strafbeschikking wordt afgedaan, daaraan voorafgaand rechtsbijstand van
een advocaat aangeboden krijgen.
De onder ons ressorterende ketenpartners zullen hun uiterste best doen
om deze intensivering van afdoeningsbijstand zo snel mogelijk te
realiseren. De Orde van Advocaten steunt dit en werkt actief mee aan een
zo spoedig mogelijke realisatie van genoemde afdoeningsbijstand.
Voorwaarde van de advocatuur daarvoor is dat de vergoeding van deze
bijstand adequaat is. Over de hoogte van de vergoeding zijn wij met de
Orde van Advocaten in gesprek en we hebben het vertrouwen dat we tot
goede afspraken zullen komen.
In twee regio’s Rotterdam en Zeeland West-Brabant is een begin gemaakt
met de intensivering van afdoeningsbijstand. De ervaringen die in deze
startregio’s worden opgedaan zullen worden gebruikt om de invoering
van afdoeningsbijstand in andere regio’s zo goed mogelijk vorm te geven.
De komende tijd zal worden geïnventariseerd wat nodig is om in de
overige acht regio’s zo spoedig mogelijk te starten met de intensivering
van afdoeningsbijstand in het ZSM-proces. Daarbij zal gebruik worden
gemaakt van de ervaringen die daarmee in de twee startregio’s worden
opgedaan. De verwachting is dat in de loop van het najaar er steeds meer
regio’s daarmee aan de slag zullen gaan, zodat alle regio’s vóór het einde
van 2019 een start maken met de intensivering van afdoeningsbijstand.
Wij zullen uw Kamer na het zomerreces informeren over de vorderingen
die zijn gemaakt in dit traject.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus
De Minister voor Rechtsbescherming,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 279, nr. 525

2