Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2015Z03279
Vragen van het lid Van Helvert (CDA) aan de Minister van Infrastructuur en
Milieu over de veiligheid in tunnels (ingezonden 25 februari 2015).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de uitzendingen van EénVandaag van onder
andere 23 februari 20151?
Vraag 2
Deelt u de conclusies zoals die in de uitzending getrokken worden dat van de
oude tunnels geen enkele tunnel op basis van de eigen veiligheidsnorm van
Rijkswaterstaat een voldoende krijgt?
Vraag 3
Wilt u per oude tunnel uw visie geven op de geconstateerde tekortkoming en
daarbij aangeven wat er sinds het constateren van die tekortkoming aan
gedaan is om deze weg te nemen? Het betreft tenminste de volgende tunnels
en bijbehorende tekortkomingen:
Schipholtunnel: Door ontbrekende potentiaalvereffening kunnen bij blikseminslag het kabeldraagsysteem, de brandblusinstallatie en de masten van de
objectverlichting onder stroom komen te staan. Het bedienings- en besturingssysteem functioneert niet meer. De hijsinstallatie kan niet meer worden
gebruikt. De radioinstallatie in de tunnel voldoet niet meer en de intercom
werkt niet. Bij een calamiteit kunnen bestuurders en hulpverleners niet
worden geïnformeerd. De installatie voor laagspanning en die voor noodspanning voldoen niet. Er is onvoldoende tunnelventilatie. Vluchtwegen zijn
niet zichtbaar. De constructie is er niet op gebouwd om de huidige belasting
aan te kunnen, waardoor er een hoog risico op overbelasting is. De wapening
van het beton is onvoldoende en het beton is kwetsbaar voor corrosie door
vocht, koolstofdioxide en chloride. Door verandering van de rijbaanindeling is
er een andere belasting van de rijbanen in de tunnel gekomen. Er is geen
brandmelding en blusmogelijkheid tijdens brand. Bij de hoofddraagconstructie is er kans op bezwijken door onvoldoende draagkracht, scheuring in het
veld aan de onderzijde en het bezwijken van voorspanningstaal.
Wijkertunnel: Het asfalt is te weinig stroef, wat een langere remweg geeft en
slipgevaar oplevert. Er is een verhoogd risico op verkeersongelukken door
een slecht wegdek. Door scheurvorming in het asfalt is de onderliggende
1

kv-tk-2015Z03279
’s-Gravenhage 2015

http://regio.eenvandaag.nl/archief/57633/rijkstunnels_noord_holland_vol_mankementen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Vragen

1

constructie aangetast door water en pekelzout, wat zorgt voor corrosie van
staal. Er is sprake van het ontbreken van de brandwerende afsluiting van de
kabeldoorvoer en er is gevaar voor brandoverslag. De detectielus werkt niet
meer, wat kan leiden tot storingen in de verkeersignalering. Het hemelwater
loopt via kabels in de mantelbuis. Door slechte afwerking van kabels is er
kans op elektrocutie. Door lekkage in het beton van het dak is tocht voelbaar
in het middenkanaal, waar in geval van brand de rook doorheen zal gaan.
Zeeburgertunnel: Er is sprake van storingen in het bedienings- en besturingssysteem. De brandmeldontruimingsinstallatie werkt niet, waardoor brand dus
niet – of te laat – wordt geconstateerd. Er is onvoldoende zicht in de tunnels
door niet werkende camera’s.
Er zijn geen beelden van verkeer in de tunnel door defecte closed-circuit
television camera’s.
De dynamische bewegwijzering werkt niet naar behoren. Te hoge voertuigen
worden niet gewaarschuwd. Noodstroomaggregaten werken niet. De
telefooninstallatie werkt niet naar behoren. Er kunnen delen van het plafond
op verkeer vallen. Er is onvoldoende druk in de vluchttunnel waardoor er
giftige dampen in de vluchttunnel blijven hangen. Het verkeer van buis één
kan niet worden omgeleid door een storing in de installatie. Er zijn scheuren
of naden in het open asfalt, waardoor er een grotere kans op ongelukken is.
Vraag 4
Wilt u ten aanzien van de Tweede Coentunnel uw visie geven op de
geconstateerde kritiekpunten? Het betreft tenminste de volgende aspecten:
Rijkswaterstaat bouwt door aan de tunnel terwijl de eigen tunnelveiligheidsbeambte een reeks aan gebreken constateert, die eerst verholpen zouden
moeten worden.
Rijkswaterstaat en de gemeente Amsterdam ruziën over de openstelling van
de tunnel. Volgens Amsterdam wil Rijkswaterstaat zich niet aan de veiligheidsprotocollen houden. Uitstel van de opening van de tunnel dreigt.
In de Coentunnels worden geen sprinklerinstallaties aangebracht. Het gevolg
is dat zwart-op-wit staat dat de brandweer bij een calamiteit de tunnel niet zal
betreden.
In uitgewerkte scenario’s rekent Rijkswaterstaat zelfs met tientallen doden,
mocht er een vloeistofbrand ontstaan. Pas na 2,5 uur betreedt de brandweer
de tunnel.
De Eerste (gerenoveerde) Coentunnel is door Rijkswaterstaat bewust niet
verdiept tot 4,50 meter, maar heeft een doorrijhoogte van 4,20 meter
gehouden. De reden voor het niet verdiepen zijn de kosten. De nieuwe
Tweede Coentunnel heeft wel een doorrijhoogte van 4,50 meter. Het gevolg is
dat een vrachtwagenchauffeur wel in noordelijke richting met een hoge
vrachtwagen kan rijden, maar in zuidelijke richting niet.
Uit gegevens van Rijkswaterstaat blijkt dat gemiddeld één keer per dag de
slagboom sluit vanwege een te hoge vrachtwagen en dat dit op sommige
dagen vaker gebeurt. Rijkswaterstaat wist dat dit zou gebeuren.
Vraag 5
Deelt u de gedachte dat momenteel bijna alle tunnels die in beheer zijn van
het Rijk niet voldoen aan de minimale veiligheidseisen, die Rijkswaterstaat
zelf heeft opgesteld? Deelt u daarbij ook de gedachte dat de oorzaak
gevonden moet worden in achterstallig onderhoud en het afschaffen van een
onafhankelijk toezicht op de tunnelveiligheid?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Vragen

2