Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3245
Vragen van het lid Madlener (PVV) aan de Minister voor Wonen en Rijksdienst
over het bericht «Spaarhypotheek onnodig duur» (ingezonden 12 augustus
2015).
Antwoord van Minister Blok (Wonen en Rijksdienst), mede namens de
Minister van Financiën (ontvangen 1 september 2015)
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Spaarhypotheek onnodig duur»? Zo nee,
waarom niet?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Vindt u dat de Vereniging Eigen Huis gelijk heeft? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Of het meenemen van spaartegoeden bij de bepaling van de risico-opslag
gunstig is voor de consument is afhankelijk van de omvang van het
opgebouwde spaartegoed en het marginale tarief waartegen de hypotheekrente fiscaal aftrekbaar is. Een verlaging van de hypotheekrente – en daarmee
ook de rente over het spaartegoed (deze zijn over het algemeen gekoppeld) –
zal leiden tot een stijging van de spaarpremie. Die stijging is noodzakelijk om
het gewenste eindbedrag voor de aflossing van de hypotheek te halen aan
het einde van de looptijd. In de praktijk kan dit juist leiden tot een stijging van
de maandlasten. Dit in tegenstelling tot een volledig annuïtaire hypotheek,
waar een renteverlaging altijd gunstig is voor de consument.
Vraag 3 en 4
Bent u bereid zelf in te grijpen? Zo nee, waarom niet?
Bent u bereid om de De Nederlandsche Bank te laten ingrijpen? Zo nee,
waarom niet?

1

ah-tk-20142015-3245
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Het Financieele Dagblad, 7 augustus 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Antwoord 3 en 4
Nee. Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 2 is het meenemen van een
spaartegoed niet altijd voordelig voor de consument. De Autoriteit Financiële
Markten (AFM) heeft aangegeven dat zij verwacht dat aanbieders in het kader
van het productontwikkeling- en reviewproces een afweging maken of
bepaalde productaspecten, zoals het al dan niet meenemen van spaartegoeden bij het bepalen van de risico-opslag, wel of niet in het belang van de
klant zijn. Waar nodig zal de AFM aanbieders hier op aanspreken.
Vraag 5
Bent u bereid om de Autoriteit Consument en Markt een onderzoek te laten
uitvoeren naar de hypotheekmarkt? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
De Autoriteit Consument en Markt (ACM) monitort de concurrentie op de
hypotheekmarkt, waarbij onder andere wordt gekeken naar de rentetarieven
die hypotheekverstrekkers hanteren. In 2016 zal de ACM haar eerdere studies
naar de hypotheekmarkt (2011, 2013) actualiseren.
Vraag 6
Bent u bereid om het oversluiten van hypotheken makkelijker en goedkoper
te maken door de boeterente te maximeren net zoals in België? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 6
In de Kamerbrief van 12 juni jl. ben ik uitgebreid ingaan op de vergelijking
tussen de Nederlandse en Belgische situatie. Een vergelijking tussen de
hypotheekmarkten in Nederland en België is lastig, omdat hierbij rekening
moet worden gehouden met onder andere de verschillen in nationale
wetgeving, de specifieke kenmerken van de bankensector en variaties in
consumentenvoorkeuren. In België geldt dat consumenten maximaal drie
maanden rentederving moeten betalen als boete bij tussentijdse gehele of
gedeeltelijke aflossing of bij het oversluiten naar een andere bank. In
Nederland bestaat een dergelijke wettelijke beperking niet. Het is in België
echter niet altijd aantrekkelijker om over te sluiten of tussentijds gedeeltelijk
of volledig af te lossen. Zo wordt in België bij volledige aflossing van de
hypotheek in het geval van een verkoop van de woning de vergoedingsrente
berekend over het bedrag dat wordt terugbetaald, terwijl in Nederland
standaard boetevrij kan worden afgelost in het geval van verkoop (met
uitzondering van enkele budgethypotheken). Ook hebben kredietverstrekkers
in Nederland afgesproken in de Gedragscode Hypothecaire Financiering dat
de consument jaarlijks ten minste 10% van het hypotheekbedrag boetevrij
kan aflossen. In de praktijk staan sommige hypotheekverstrekkers zelfs toe
dat consument 20% per jaar boetevrij kunnen aflossen. Deze voorwaarde
komt in België weinig voor. Daarnaast zijn hypotheekaanbieders in Nederland
verplicht een eensporig rentebeleid te hanteren. Dit betekent dat consumenten met een vergelijkbaar risicoprofiel dezelfde rentevoet aangeboden moeten
krijgen, ongeacht of het gaat om een bestaande klant of een nieuwe klant. Dit
bevordert de transparantie en de concurrentie op de hypotheekmarkt. Een
dergelijke verplichting bestaat niet in België, waardoor bestaande klanten bij
oversluiting of het aflopen van hun rentevaste periode vaak niet hetzelfde
(aantrekkelijke) renteaanbod krijgen als nieuwe klanten.
Indien de banken geen vergoedingsrente zouden mogen hanteren of deze
gemaximeerd zou worden zoals dat in België gebeurt, zullen banken minder
geneigd zijn om hypotheken met rentevasteperiodes aan te bieden. Belgische
kredietverstrekkers hebben reeds aangegeven dat vanwege de wettelijke
beperking van de vergoedingsrente het aanbieden van lange rentevasteperiodes en hypotheken met lage rentes op termijn onder druk komt te staan. Het
belang van rentevastperiodes voor de Nederlandse hypotheekmarkt is groot.
Rentevastperiodes kunnen bijdragen aan de stabiliteit op de hypotheekmarkt
omdat het huishoudens minder kwetsbaar maakt voor plotselinge renteschommelingen en ook hypotheekverstrekkers zekerheid geeft voor een
langere periode.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2