Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1911
Vragen van het lid Pieper (CDA) aan de staatssecretaris van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over de gemeentelijke terugvordering van bijstand
(ingezonden 18 februari 2010).
Antwoord van minister Donner (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 15 maart 2010).
Vraag 1, 2 en 3
Is uw conclusie dat gemeenten voldoende aandacht hebben voor het belang
van effectieve terugvordering van bijstandsfraude, slechts gebaseerd op het
feit dat de gemeenten belangstelling hebben getoond voor de resultaten van
de analyse van het vorderingenbestand zoals die door Regioplan is verricht?1
Zo nee, waarop is deze conclusie dan gebaseerd?
Zo ja, deelt u de mening dat deze conclusie te prematuur is, aangezien de
intentie van gemeenten om mee te doen aan het onderzoek niets zegt over
het feit of er daadwerkelijk\ voldoende wordt gehandhaafd op bijstandsfraude?
Antwoord 1, 2 en 3
Nee, de conclusie is niet gebaseerd op belangstelling van gemeenten, maar
ontleend aan de bevindingen van het onderzoek van Regioplan naar de
gemeentelijke terugvorderingspraktijk. In hoofdstuk 3 van het onderzoeksrapport wordt in detail beschreven hoe gemeenten invulling geven aan het
terugvorderingsbeleid. Daaruit komt een duidelijk beeld naar voren van de
samenhang met het beleid op het terrein van handhaving, inkomensondersteuning en activering. Twee aspecten springen daarbij in het oog, als het
gaat om een waardering van het gevoerde beleid, nl.: hoe effectiever de
handhaving, hoe hoger het vorderingenbedrag; in veruit de meeste gemeenten zijn ambtenaren specifiek en integraal belast met het innen van vorderingen. Daarbij hanteren nagenoeg alle gemeenten expliciet als uitgangspunt
dat fraude niet mag lonen, ook al wordt niet in alle gevallen letterlijk tot de
laatste cent teruggevorderd. Ik verwijs in dat verband graag naar de
aanbiedingsbrief bij dit onderzoek.

1

ah-tk-20092010-1911
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2009–2010, nr. 1292.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

Vraag 4 en 5
Uitgaande van uw opvatting, dat de verantwoordelijkheid voor het terugvorderen van bijstandsfraude bij gemeenten ligt, de gemeenteraden hierin een
eigen controlerende taak hebben, de rijksoverheid echter verantwoordelijk is
voor de verdeling van de bijstandsgelden naar de gemeenten, deelt u de
mening dat deze verantwoordelijkheid met zich mee brengt dat er een juist
beeld bestaat van de daadwerkelijke bijstandsfraude en de effectieve
handhaving daarvan door gemeenten? Zo nee, waarom niet?
Zo ja, bent u dan bereid een gespecificeerd, cijfermatig overzicht te verschaffen van de effectiviteit van de handhaving van de bijstandsfraude van in ieder
geval de G20-gemeenten?
Antwoord 4 en 5
De verantwoordelijkheid van de rijksoverheid voor de vaststelling van het
macrobudget voor de bijstand en voor de verdeling van deze middelen,
vereist allereerst dat gemeenten inzicht verschaffen in de uitgaven in het
voorafgaande jaar en vervolgens daarover verantwoording afleggen.
Bovendien zijn gemeenten wettelijk verplicht om gegevens over geconstateerde fraude aan te leveren voor de Bijstandsfraudestatistiek (BFS) van het
CBS. Momenteel wordt er door SZW en CBS onderzoek verricht naar de
kwaliteit van aanlevering van gegevens voor de Bijstandsfraudestatistiek. Dit
onderzoek wordt in 2010 afgerond, in de tussentijd heeft het CBS publicatie
van de BFS opgeschort. Zodra dit onderzoek is afgerond zal ik u hierover
informeren. Tevens zal ik daarbij betrekken of en zo ja de BFS een ander
beeld biedt dan de reeds beschikbare Bijdstanddebiteurenstatistiek (BDS). De
BDS bevat reeds nu voldoende informatie voor een goed beeld van de
omvang en ontwikkeling van verwijtbare vorderingen. Een overzicht van
gegevens uit de BDS vindt u in hoofdstuk 2 van het Regioplanrapport «Tot de
laatste cent?». Voor wat betreft het overzicht voor grotere gemeenten, verwijs
ik naar tabel 2.3 uit het rapport. De analyse in het rapport geeft gedetailleerd
inzicht in de ontwikkeling van de daadwerkelijke bijstandsfraude en de
effectieve handhaving daarvan door gemeenten, waarbij ik voor nadere
duiding kortheidshalve verwijs naar mijn antwoord op de eerder door u
gestelde vragen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2