Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

29 736

Wijziging van onder meer de Wet op het primair
onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de
Wet medezeggenschap onderwijs 1992 in
verband met de invoering van
lumpsumbekostiging in het primair onderwijs

Nr. 49

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARISSEN VAN ONDERWIJS,
CULTUUR EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 juli 2009
Hierbij sturen wij u de tweede evaluatiestudie Medezeggenschap: met de
wind in de zeilen (hierna: evaluatiestudie) en het Eindrapport van het
project Wet Medezeggenschap op Scholen (hierna: eindrapport) opgesteld
door de Projectgroep WMS.1 De evaluatiestudie is uitgevoerd door ITS
van de Radboud Universiteit Nijmegen in opdracht van de Projectgroep
Wet medezeggenschap op scholen (WMS). Het eindrapport is opgesteld
door deze Projectgroep WMS. Beide rapporten zijn ons op 14 mei 2009
aangeboden. In deze brief geven wij onze beleidsreactie.
1. Inleiding
Het eindrapport van de Projectgroep WMS markeert de afsluiting van
landelijke ondersteuningsactiviteiten bij de invoering van de nieuwe regelgeving over de medezeggenschap. Deze ondersteuning is verleend gedurende de periode oktober 2006–mei 2009 met financiële steun van OCW.
Dit als tijdelijke aanvulling op het reguliere ondersteuningsaanbod van
landelijke ouderorganisaties, het LAKS, vakorganisaties en profielorganisaties gericht op de verschillende partijen die gezamenlijk inhoud
geven aan de medezeggenschap binnen scholen en op het niveau van
schoolbesturen.

1

In haar eindrapport doet de Projectgroep WMS op basis van de conclusies
en de gevalstudies uit de evaluatiestudie van het ITS, maar ook op basis
van ervaringen van scholen, aanbevelingen voor het functioneren van de
WMS in de toekomst. De evaluatiestudie en het eindrapport geven tussentijds een goed beeld van het functioneren van de per 1 januari 2007 ingevoerde WMS. Tussentijds omdat bij de invoering in artikel 46 van de WMS
is vastgelegd dat binnen vijf jaar na invoering van de wet, dat wil zeggen
vóór 1 januari 2012 aan de Eerste en Tweede Kamer een eindevaluatie
wordt uitgebracht in de vorm van een verslag over de doeltreffendheid en
effecten van deze wet in de praktijk.

KST133321
0809tkkst29736-49
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 736, nr. 49

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

1

In paragraaf 2 van deze beleidsreactie wordt het proces rondom de invoering van de WMS kort toegelicht. Vervolgens komt in paragraaf 3 de opzet
van de tweede evaluatiestudie aan bod. In paragraaf 4 gaan we in op de
belangrijkste en de meest in het oog springende conclusies en bevindingen uit beide rapporten en onze reactie daarop.
2. Voorgeschiedenis: proces invoering WMS
Ten behoeve van een goede invoering van de WMS is op ons verzoek
door de gezamenlijke onderwijsorganisaties1, eind 2006 het project invoering Wet medezeggenschap op scholen gestart. Aanvankelijk met een
looptijd van één jaar. Naar aanleiding van de resultaten van de eerste
evaluatie naar de invoering van de WMS eind 2007, hebben wij in januari
2008 het project invoering WMS met één jaar verlengd.
De onderwijsorganisaties maakten daarbij gezamenlijk deel uit van de
landelijke Stuurgroep WMS. Onder de vlag van de Stuurgroep functioneerde de landelijke Projectgroep WMS, van waaruit de feitelijke
ondersteuningsactiviteiten vorm werden gegeven en gecoördineerd.
Naast een onafhankelijke projectleider en projectsecretaris, bestond de
Projectgroep WMS uit een lid namens respectievelijk de ouderorganisaties, het LAKS, de onderwijsvakorganisaties en de besturenorganisaties. De activiteiten van de Projectgroep WMS zijn een aanvulling
geweest op reguliere activiteiten van deze organisaties voor hun achterbannen in het kader van de medezeggenschap.
De Projectgroep WMS had tot taak de invoering van de WMS te bevorderen door het geven van voorlichting en hulp bij de invoering van de
WMS en heeft bij alle geledingen nut en noodzaak van de medezeggenschap onder de aandacht gebracht. De wijze van ondersteuning van de
Projectgroep WMS heeft een prominente en waardevolle bijdrage geleverd aan de invoering van de WMS. Dit heeft de Projectgroep WMS onder
andere gedaan door:
• Het opstellen van de handreikingen medezeggenschapsstatuut en
-reglementen, waarvan blijkens de evaluatiestudie door medezeggenschapsraden en schoolbesturen veel gebruik is gemaakt;
• Het uitgeven van het Zakboek medezeggenschap in oplage van 55 000
(herdrukt) en het boekje Medezeggenschp van klasse (oplage 30 000);
• Het opzetten en onderhouden van de website www.infowms.nl;
• Per kwartaal een nieuwsbrief WMS;
• Het organiseren van een landelijk najaarscongres in 2007 en 2008;
• De instelling van landelijke MR-prijzen voor de beste MR in PO en VO,
met een eigen prijs voor de beste leerlinggeleding in het VO
• Het uitgeven van vijf brochures «Ik in de MR?!», om ouders en leerkrachten in het PO en ouders, docenten en leerlingen in het VO te
stimuleren en informeren over deelname aan de MR.

1

Dit betreft: Organisaties voor bestuur en
management: AVS, Besturenraad, bond KBO,
bond KBVO, ISBO, VBS, VOS/ABB, LVGS, VGS,
PO-raad (vanaf maart 2008), VO-raad,
onderwijsvakorganisaties: Algemene
Onderwijsbond, CNV Onderwijs, CMHF, ouderorganisaties: LOBO, NKO, Ouders&COO.,
VOO, Leerlingorganisatie: LAKS.

Al deze activiteiten hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de
hoofdconclusie uit de evaluatiestudie dat de WMS in de praktijk goed
blijkt te werken. Wij zijn de Stuurgroep en de Projectgroep WMS dan ook
erkentelijk voor het goede werk dat zij hebben geleverd. In samenspraak
met de partijen is geconstateerd dat dit ook het goede moment is om het
ondersteuningstraject af te sluiten. Dit betekent niet het einde van het
ondersteuningsaanbod voor medezeggenschapsorganen. Dit is een regulier onderdeel van de activiteiten van het LAKS, de landelijke ouderorganisaties en de vakorganisaties. Daarnaast is een voorziening getroffen
om de tijdens het project opgebouwde expertise te behouden. Hier komen
we verderop in onze reactie terug.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 736, nr. 49

2

3. Opzet tweede evaluatiestudie invoering WMS
Ter afsluiting van het tweede projectjaar is een tweede evaluatie gedaan
van de invoering van de WMS. Hiervan bieden wij u nu het rapport aan.
Deze vervolgevaluatie behelst de periode september 2008 tot maart 2009
en gaat ook in op meer kwalitatieve aspecten van het functioneren van de
(G)MR en van de invoering van de WMS. Deze aandachtspunten komen
voort uit de eerste evaluatiestudie die in 2007 door het ITS in opdracht
van de Projectgroep is uitgevoerd1. Op 29 januari 2008 hebben wij deze
evaluatie voorzien van onze reactie daarop aan u toegestuurd2. Daarin zijn
de volgende aandachtspunten aangegeven, die terugkomen in de nu
voorliggende tweede evaluatie:
• het scherper in beeld brengen van de groep scholen die nog geen
medezeggenschapsstatuut enreglement had ingediend en het ondernemen van gerichte actie om daarin alsnog te voorzien;
• de betrokkenheid van ouders bij de medezeggenschap in het speciaal
en voortgezet onderwijs in samenspraak met de landelijke ouderorganisaties;
• de positie van de leerlingen in de medezeggenschap in het voortgezet
onderwijs in samenspraak met het LAKS.
Om te komen tot deze tweede evaluatie heeft ITS websurveys uitgevoerd
onder (G)MR-leden en bestuurders, gebruik gemaakt van schriftelijk materiaal als medezeggenschapsstatuten enreglementen en interviews
gehouden met betrokkenen. 13% van de schoolleiders/bestuurders en
27% van de (G)MR-leden heeft deelgenomen aan het websurvey. De
respons is daarmee groot genoeg om representatieve uitspraken te
kunnen doen. Belangrijke input is ook verkregen via gevalsstudies van
twaalf scholen. De bevindingen uit deze laatste informatiebron zijn
volgens de onderzoekers niet representatief maar wel illustratief voor de
praktijk van de medezeggenschap op scholen.
4. Conclusies/aanbevelingen en reactie
De evaluatiestudie bevat veertien conclusies. De conclusies gelden voor
alle schooltypen die onder de reikwijdte van de WMS vallen (basisonderwijs, voortgezet speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs). Er zijn geen
significante verschillen tussen de schooltypen waargenomen. Hierna gaan
wij in op de belangrijkste en het meest in het oog springende conclusies
uit de evaluatie en onze reactie daarop. Ditzelfde doen wij bij de aanbevelingen uit het eindrapport van de Projectgroep WMS. Hierbij baseert de
projectgroep zich niet alleen op de conclusies van het ITS maar ook op
haar opgebouwde expertise en opgedane ervaringen tijdens de ondersteuning van de invoering van de WMS in de periode 2007–medio 2009.

4.1. Hoofdconclusie: de WMS werkt goed in de praktijk

1

Evaluatierapport Van een Kabbelend beekje
naar een bruisende waterval?, november
2007, ITS-Radboud Universiteit Nijmegen.
2
Zie brief: evaluatie invoering WMS d.d.
29 januari 2008, kamerstuk 29 736, nr. 47.

De invoering van de WMS heeft volgens de onderzoekers geleid tot (zeer)
duidelijke verbetering van de positionering van de (G)MR binnen de
schoolorganisatie en het besluitvormingsproces over het beleid van de
school. In vergelijking met de situatie voorafgaand aan de invoering van
de WMS kunnen (G)MR-en een grotere rol spelen bij de veranderingen in
het onderwijs. Dit is niet alleen te danken aan meer bevoegdheden, maar
ook aan meer scholing in medezeggenschap om slagvaardig te kunnen
participeren in de besluitvorming. Door de invoering van de WMS is ook
de positie van de (G)MR duidelijker neergezet, waardoor dit orgaan een
grotere rol kan spelen bij strategische beslissingen van het schoolbestuur.
De medezeggenschapsstructuur is wat betreft de statuten en reglementen
op de overgrote meerderheid van de scholen formeel op orde.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 736, nr. 49

3

Reactie
Wij zijn verheugd over deze conclusie. Het geeft aan dat de ambities die
de wetgever destijds bij de behandeling van de WMS voor ogen stonden,
in de praktijk haalbaar zijn gebleken. Het is echter nog te vroeg hier
verdergaande beleidsconclusies aan te verbinden omdat bij dit alles in
acht moet worden genomen dat het nog steeds gaat om de eerste ervaringen met de mogelijkheden die de WMS biedt. Wettelijke eindevaluatie
over de werking en effectiviteit van de WMS, die in 2011 zal worden uitgevoerd, moet uitwijzen of deze positieve ervaring ook op langere termijn
stand houdt.
4.2 Toename van gebruik instrumenten WMS
In vergelijking met het beeld uit de eerste evaluatie is op instrumenteel
vlak de situatie verbeterd. Ruim 90% van de schoolbesturen had tijdens de
peiling van september 2008 een reglement/statuut voorgelegd aan de
(G)MR. Een toename van 30% ten opzicht van september 2007 waarbij
ruim 60% van de schoolbesturen een statuut en/ of reglement had voorgelegd aan de (G)MR.
Volgens de onderzoekers zijn de voornaamste redenen voor vertraging bij
de resterende 10% van de scholen en schoolbesturen die nog geen reglement hebben voorgelegd aan de (G)MR:
– Men heeft meer tijd nodig dan gepland om de voorstellen te maken
(63%);
– Er zijn verschillen van inzicht tussen bestuur en (G)MR over de inhoud
van het statuut en reglement(en) (26%);
– Het is lastig de medezeggenschapsstructuur te laten aansluiten bij de
organisatie in het voorgezet onderwijs (22%).
De algemene waarneming van de Projectgroep WMS is dat de afwezigheid van een functionerende medezeggenschap, vaak een indicator is dat
meer zaken binnen de organisatie niet goed lopen. Het verbeteren van de
communicatie is daarbij vaak essentieel.

Reactie
Wij constateren dat op dit punt goede vooruitgang is geboekt. Het uiteindelijke doel is uiteraard dat alle scholen en schoolbesturen -in overleg met
de medezeggenschapsorganen- voldoen aan de formele vereisten van de
WMS.
Uit de evaluatiestudie kan niet worden opgemaakt welke scholen en/of
schoolbesturen het betreft die geen reglement/statuut hebben voorgelegd
aan de (G)MR. Dit overstijgt ook de aard en de opzet van de studie. Hiervoor zou de stand van zaken op alle circa 8000 scholen in het PO en VO in
kaart moeten worden gebracht. Wel heeft de inspectie opdracht om in het
kader van het nalevingstoezicht alert te zijn op signalen die wijzen op een
gebrekkig functionerende medezeggenschap binnen een school of schoolbestuur. Daarbij wordt in navolging van de Projectgroep WMS onderkend
dat een dergelijk signaal vaak onderdeel is van een bredere problematiek
binnen een school, zoals stroeve verhoudingen tussen personeel en
management/bestuur, ouders die zich onvoldoende gehoord weten en/of
risico’s ten aanzien van de kwaliteit.
De basis voor dit toezicht wordt in het binnenkort bij u in te dienen wetsvoorstel Herziening van de Wet op onderwijs toezicht (WOT), versterkt. In
dit voorstel wordt namelijk de naleving van de WMS expliciet vastgelegd
als onderwerp waarop de Inspectie van het Onderwijs toezicht uitoefent.
Daartoe behoort ook de uitwerking van een sanctie-instrumentarium om
indien nodig de naleving te bekrachtigen. Dit maakt deel uit van het risicogericht toezicht waardoor de Inspectie gericht actie kan nemen. Bij de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 736, nr. 49

4

wettelijke evaluatie van de WMS in 2011 zal bezien worden of dit instrumentarium naar behoren functioneert.

4.3 Belang van blijvende ondersteuning en informatievoorziening
1. In het eindrapport van de Projectgroep WMS wordt aangegeven dat
het belangrijk is dat de resterende 10% van de scholen die nog geen
reglement heeft voorgelegd aan de (G)MR, ook ondersteuning vindt
om dit wél voor elkaar te krijgen. De Projectgroep WMS adviseert ten
aanzien van die achterblijvers die niet met hun (G)MR-en tot overeenstemming komen, een laagdrempelige bemiddelingsinstantie in te
richten die partijen kan adviseren. Verder wordt de aanbeveling
gedaan om de kennis, voorlichting en advisering over de WMS blijvend te bundelen. Niet alleen voor de genoemde groep van achterblijvers, maar als algemene ondersteuning en informatiepunt voor alle
medezeggenschapsorganen en besturen in het funderend onderwijs.
De projectgroep stelt voor de onafhankelijk ondersteuning vorm te
geven onder aansturing van de gezamenlijke onderwijsorganisaties die
deel uitmaken van de Beleidsadviesraad van de Stichting Onderwijsgeschillen1.

Reactie
Wij onderstrepen het belang van bemiddeling als een goed voorportaal
voor formele geschillenbeslechting bij de Landelijke Commissie voor
Geschillen. Hiervoor bestaan al mogelijkheden. Zo biedt de WMS hiertoe
ook al een laagdrempelige mogelijkheid. De Landelijke Commissie voor
Geschillen kan namelijk – al dan niet op voorstel van een bestuur of
(G)MR – bemiddeling voorstellen alvorens een geschil op te schalen naar
formele beslechting.
Wij vinden dat deze optie waar mogelijk moet worden benut en zijn er niet
voor hiervoor een aparte voorziening in de WMS op te nemen. Daarbij
moet ook worden overwogen dat de wetgever juist heeft gekozen voor
«één loket» voor de geschillenbeslechting uit oogpunt van het opbouwen
van expertise. Deze expertise kan ook voluit worden ingezet in de
bemiddelingsfase. Dit alles laat onverlet dat de WMS ruimte biedt voor
een gezamenlijke keuze van (G)MR-en en het bevoegd gezag om bemiddeling als optie voor geschillenbeslechting zelf op te nemen in het reglement.
Wij wijzen er op dat sinds de invoering van de WMS geen forse toename
is geweest van het aantal geschillen bij de Landelijke Commissie voor
Geschillen. Er zijn in het jaar 2008 dertig verzoeken voor geschillenbeslechting ingediend, waarvan zes verzoeken zijn teruggetrokken tijdens
zitting.2 In 2011 kan tijdens de wettelijke evaluatie WMS bekeken worden
of alsnog sprake is van een toename van het aantal geschillen. De aard
van de geschillen kan eventueel aanleiding geven tot wijzigingen van de
wet.

1

De Beleidsadviesraad is ingesteld om het
bestuur van de Stichting Onderwijsgeschillen
te adviseren ten behoeve van onder andere
de WMS.
2
Jaarverslag 2008, Landelijke Commissie
voor Geschillen, Wet medezeggenschap
op scholen.

Wij onderschrijven de aanbeveling van de Projectgroep WMS om de
kennis, voorlichting en advisering met betrekking tot de WMS blijvend te
bundelen. Daartoe stellen wij een jaarlijkse subsidie beschikbaar van circa
€ 7 500,00 om de website www.infowms.nl in stand te laten houden en te
onderhouden. Deze taak wordt ondergebracht bij de Stichting Onderwijsgeschillen, opgericht op 1 januari 2008. De verzamelde kennis en informatie van de afgelopen jaren blijft op deze wijze geborgd en beschikbaar
voor alle partijen. Wij vinden het daarbij een goede zaak dat de gezamenlijke organisaties via de hiervoor genoemde Beleidsadviesraad direct
betrokken blijven bij de wijze waarop dit vanuit het gemeenschappelijke
belang voor alle partijen, wordt uitgevoerd. Hierbij wordt erop toegezien
dat het onderscheid in de rollen van de Stichting Onderwijsgeschillen bij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 736, nr. 49

5

geschillen en informatievoorziening aanwezig is. Dit is ook een voorwaarde zijn voor de beschikbaarstelling van de genoemde subsidie.
Om de aandacht voor een goede medezeggenschap en het belang
daarvan te onderstrepen ondersteunen wij de voortzetting van de Jaarlijkse Medezeggenschapsconferentie. Tot en met 2011 (tot aan de algehele
evaluatie van de WMS) stellen wij jaarlijks € 35 000,00 beschikbaar voor
de organisatie van de conferentie. Deze taak wordt eveneens uitgevoerd
onder de vlag van de Stichting Onderwijsgeschillen. Ook hierbij is voorzien in aansturing en ondersteuning van de gezamenlijke onderwijsorganisaties via de Beleidsadviesraad. Onderdeel van deze subsidie vormt
ook het voortzetten van de bij de inwerkingtreding van de WMS gestarte
goede traditie voor de uitreiking van de jaarlijkse prijs voor best practices
op het gebied van medezeggenschap in het PO en VO en een speciale
prijs voor het betrekken van leerlingen bij de medezeggenschap in het VO.

4.4 Verschillend kennisniveau leden (G)MR
In de evaluatiestudie wordt geconstateerd dat personeelsleden, die zitting
hebben in de (G)MR, een kennisvoorsprong hebben op de overige leden
als leerlingen en ouders. Deze kennisvoorsprong wordt door (G)MR-leden,
managers en bestuurders als een probleem ervaren.
De Projectgroep WMS tekent daarbij in haar Eindrapport aan dat deze
kennisvoorsprong op zichzelf geen probleem hoeft te zijn. Informatie van
belang voor de medezeggenschap dient op een dusdanige wijze beschikbaar te komen dat zowel ouders als leerlingen ermee uit de voeten
kunnen. Daarbij dient bij het vaststellen van de faciliteiten voor de ouders
en leerlingen ruimte voor scholing een belangrijk aandachtspunt te zijn.

Reactie
Wij onderschrijven dat de kennisvoorsprong van het personeel in de
(G)MR, maar ook van het bestuur, geen probleem hoeft te zijn. Deze
kennisvoorsprong is inherent aan het gegeven dat professionals samen
met de «gebruikers» inhoud en vorm geven aan de medezeggenschap.
Van ouders en leerlingen kan en mag ook niet worden verlangd dat zij
over deze kennis beschikken. Wel is van cruciaal belang dat de ouders en
leerlingen door het bestuur actief en gericht worden geïnformeerd.
Gebrek aan toegankelijke informatie mag er nooit de reden van zijn dat
ouders en leerlingen hun rol in de (G)MR niet kunnen waarmaken. Dit is
ook de reden geweest om de informatierechten van de (G)MR in de WMS
te verstevigen. Naast een goede informatievoorziening is communicatie
zowel binnen de geledingen, tussen de geledingen als met de achterban,
en tussen bestuur en medezeggenschap één van de pijlers. Voorlichting
aan en scholingsmogelijkheden voor ouders en leerlingen zijn daarvoor
belangrijke instrumenten. Ten aanzien van de voorlichting verwijzen wij
naar wat hierover onder het vorige punt door ons is aangevoerd. Ten
aanzien van de scholing constateren wij dat dankzij vooral de landelijke
ouderorganisaties, het LAKS en de vakorganisaties voorzien is in een
geschakeerd cursorisch scholingsaanbod. Wij gaan er ook vanuit dat
schoolbesturen de ouder- en leerlinggeledingen ruimhartig in de gelegenheid stellen om gebruik te maken van dit aanbod. Niet alleen omdat in de
WMS is voorgeschreven dat het schoolbestuur -in overleg met de (G)MRop dit punt dient te voorzien in een toereikende faciliteitenregeling, maar
ook omdat alle partijen in en rond de school gebaat zijn met een goed
functionerende medezeggenschap. In de eindevaluatie van de WMS wordt
meegenomen of dit het geval is.
4.5 Bevorderen participatie van leerlingen
De evaluatiestudie geeft aan dat hoofdzakelijk leerlingen met een havo en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 736, nr. 49

6

vwo opleiding ervaring opdoen met formele medezeggenschap in het
onderwijs. De participatiebereidheid onder deze groep leerlingen is ruim
aanwezig. Terwijl op vmbo-scholen, in het voortgezet speciaal onderwijs
en bij expertisecentra so/vso weinig tot geen leerlingen zitting hebben in
de MR.
In dit kader doet de Projectgroep WMS de aanbeveling om de participatie
onder leerlingen te bevorderen door hen een passende beloning te
bieden. Bijvoorbeeld door leerlingen compensatie aan te bieden en tijd
om cursussen te volgen.

Reactie
Betrokkenheid van de leerlingen bij de school en het schoolbeleid vinden
wij zeer belangrijk. Wij subsidiëren daarom het LAKS om de leerlingen
hierin te stimuleren en te ondersteunen. Zo heeft het LAKS in opdracht
van de Projectgroep WMS een handleiding geschreven voor met name
VMBO-leerlingen getiteld «Rule your school». Tevens zijn de inzet en
houding van de directie en het personeel van scholen essentieel voor het
bevorderen van actieve betrokkenheid van leerlingen. Een illustratie
daarvan zijn de praktijkvoorbeelden die de Projectgroep WMS in samenwerking met het LAKS heeft opgespoord. Een aansprekend voorbeeld
daarvan is de werkwijze waarbij leerlingen een mentor/coach krijgen
toegewezen voor hun voorbereiding op MR-vergaderingen.
Op 27 maart 2009 is de Beleidsreactie op de aanbevelingen van de
Commissie Onderwijstijd aan de Tweede Kamer gezonden. De voorstellen
daarin zullen worden uitgewerkt in wet- en regelgeving; dit zal medio 2010
aan de Kamer gezonden worden. De wettelijke norm voor onderwijstijd
zal worden vastgesteld op 1000 klokuur per schooljaar (met uitzondering
van het examenjaar, waar de norm 700 klokuren is). Binnen deze 1000
respectievelijk 700 uur kan een school maximaal 40 uur bestemmen voor
maatwerkactiviteiten die niet voor alle leerlingen verplicht, maar in
beginsel wel voor alle leerlingen toegankelijk zijn. Hiermee kan maatwerk
worden geleverd, naar gelang de behoefte van de leerlingen. Scholen
kunnen in deze 40 uur, voor leerlingen die daar interesse voor hebben,
bijvoorbeeld lessen geven over de medezeggenschapsraad, de rol van de
leerling hierin en het versterken van vaardigheden van leerlingen
(vergadertechniek, ordenen informatie, voorbereiden standpunten, argumenteren etc). Dergelijke vaardigheden kunnen overigens ook in andere
(wel voor alle leerlingen verplichte) delen van het onderwijsprogramma
worden aangeboden.
Daarnaast is deelname in de MR een erkende vorm van Maatschappelijke
Stage. Deelname aan de MR door leerlingen binnen de eigen school is
een vorm van vrijwilligerswerk en draagt bij aan de betrokkenheid bij de
directe omgeving van de leerling, namelijk de school. Dit biedt praktische
mogelijkheden voor de school (leiding) om de participatiebereidheid van
de leerling te bevorderen.

4.6 Voorstellen tot verduidelijking WMS
In het eindrapport van de projectgroep worden aanbevelingen gedaan
voor wijzigingen van de WMS teneinde de werking van de wet op een
aantal punten te verduidelijken. Het gaat hierbij onder andere om een
verduidelijking van de wijze van verkiezing van de leden van de (G)MR,
het expliciet opnemen van recht tot instemming of advies bij begrotingen
en de toedeling van bevoegdheden tussen de MR en GMR. Deze en
andere elementen moeten volgens de projectgroep in ieder geval worden
betrokken bij de voorziene evaluatie van de wet in 2011. De Projectgroep
WMS heeft ons aangegeven dat deze punten de werking van de WMS

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 736, nr. 49

7

verduidelijken, maar tevens opgemerkt dat dit alles niet op stel en sprong
hoeft te worden gerealiseerd.

Reactie
Voor veel van de kanttekeningen geldt dat de praktijk – waar nodig in
combinatie met de werking van de geschillenregeling – uitkomst zal
bieden. Wij vinden het nog te vroeg om naar aanleiding hiervan en vooruitlopend op de algehele evaluatie van de WMS in 2011, de WMS nu voor
deze punten te wijzigen. De Projectgroep WMS vraagt daar ook niet om.
Daarmee voorkomen wij ook dat de regelgeving hierover, die tenslotte
slechts twee jaar geleden ingrijpend is herzien, onderwerp wordt van een
reeks van wijzigingen die elkaar binnen te korte tijd opvolgen. De uitkomst
van de evaluatiestudie geeft daartoe ook onvoldoende reden en een
dergelijke aanpak doet de acceptatiegraad van de WMS in de praktijk
vermoedelijk ook geen goed.
5. Resumerend
De evaluatie geeft een overwegend positief beeld van de eerste twee volle
jaren functioneren van de WMS. Wij zijn tevreden met de uitkomsten van
de evaluatie en de vooruitgang die is geboekt. Er is blijvend aandacht
voor de medezeggenschap op de school en de 10% die nog geen
reglement/statuut hebben voorgelegd aan de (G)MR. Om de aandacht
voor een goede medezeggenschap en het belang daarvan blijvend te
onderstrepen zullen wij onder andere:
– In het voorgenomen wetsvoorstel herziening WOT het toezicht op
naleving van de WMS opnemen.
– De Jaarlijkse medezeggenschapsconferentie voorzetten en financieel
ondersteunen tot de algehele evaluatie van de WMS (2011).
– Dat tijdens de Jaarlijkse medezeggenschapsconferentie de uitreiking
van de prijs voor «best practices» op het gebied van medezeggenschap.
– De algemene informatie en voorlichting over de WMS blijven
bundelen op één punt.
– De website www.infowms.nl in de lucht, ten behoeve van de informatie en voorlichting.
In 2011 volgt een algehele evaluatie van de WMS. Het eindrapport van de
Werkgroep WMS en de eindevaluatie van ITS leveren een belangrijke
bijdrage daaraan.
Wij spreken onze waardering uit voor de Projectgroep WMS die met veel
inzet en betrokkenheid heeft bijgedragen aan de invoering van de WMS
en daarmee de medezeggenschap meer vorm heeft gegeven. De bevindingen herbevestigen het belang van de medezeggenschap, de WMS en
de grote betekenis hiervan voor de gemeenschap van de school.
De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
S. A. M. Dijksma
De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 736, nr. 49

8