2017D05619

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu hebben
verschillende fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu over haar brief
d.d. 15 februari 2017 «Voortgang Betuweroute» (Kamerstuk 22 589,
nr. 321).
De voorzitter van de commissie,
Van Dekken
Adjunct-griffier van de commissie,
Israel

nds-tk-2017D05619

1

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Inhoudsopgave
1.
Inleiding
2.
Derde spoor Duitsland
3.
Gevolgen en omleidingen in Nederland
4.
Liquidatie Keyrail B.V.

2
2
3
4

Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben met grote zorg kennisgenomen van
de voortgang van de Betuweroute. Zij hebben in dat kader een aantal
vragen aan de Staatssecretaris.
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de brief over de
voortgang van de werkzaamheden aan de Betuweroute, met name aan
Duitse zijde. Zij zijn teleurgesteld over het feit dat de werkzaamheden
vertraagd zijn en hebben hierover de volgende vragen aan de Staatssecretaris.
De leden van de SP-fractie zijn ontstemt over het feit dat er wederom
sprake is van vertraging bij het aansluiten van het derde spoor in
Duitsland. Deze leden vragen of de Staatssecretaris nog diplomatieke
middelen tot haar beschikking heeft om het proces rondom de bouwvergunningen aan Duitse zijde te versnellen.
De leden van de PVV-fractie hebben met afkeer kennisgenomen van de
brief over de voortgang van de Betuweroute. De leden van deze fractie
zouden graag de volgende vragen willen stellen.
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de brief over de
voortgang van de Betuweroute. De leden van deze fractie hebben nog de
volgende vragen.
Derde spoor Duitsland
De leden van de VVD-fractie lezen dat de Staatssecretaris er in haar brief
«Voortgang Betuweroute» reeds op voorhand rekening mee houdt dat
vertraging dreigt op te treden bij de bouwwerkzaamheden aan de
Betuweroute. Waar baseert de Staatssecretaris deze uitspraak nu precies
op? Is het niet zo dat Duitsland een leveringsplicht heeft ten aanzien van
de realisatie van de Betuweroute in 2022? En zo nee, waarom niet en
welke afspraken zijn er nu wel precies met Duitsland gemaakt ten aanzien
van de termijnen van oplevering van de Betuweroute aan Duitse zijde?
Welke actie gaat de Staatssecretaris richting de Duitse verantwoordelijke
overheden ondernemen om toch te zorgen dat de vergunningen op tijd
worden verleend en dat de werkzaamheden op tijd kunnen worden
afgerond? De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat Nederland
alles op alles moet zetten om ervoor te zorgen dat de Betuweroute aan
Duitse zijde toch op tijd kan worden opgeleverd. Is de Staatssecretaris dat
met deze leden eens? Zo nee, waarom niet?
De leden van de PvdA-fractie lezen dat in maart 2016 slechts één van de
benodigde bouwvergunningen was afgegeven (en dat daarover
bovendien nog een juridische procedure liep). In de brief wordt echter niet
aangegeven hoeveel vergunningen in februari 2017 zijn afgegeven. Deze
leden vragen de Staatssecretaris dat alsnog aan te geven. Voorts vragen
deze leden of het mogelijk is bij benadering een datum te geven voor
ingebruikname. De leden van de PvdA-fractie vragen ook of de Staatsse-

2

cretaris kan aangeven hoe het contact tussen Nederland en Duitse
partners loopt. In hoeverre is er sprake van snelle en duidelijke communicatie?
De leden van de PvdA-fractie zijn – zoals gezegd – teleurgesteld over het
feit dat de ingebruikname van de Betuweroute aan Duitse zijde met enkele
jaren is vertraagd. Zij vragen de Staatssecretaris welke maatregelen aan
Nederlandse zijde nog genomen kunnen worden om ingebruikname van
het derde spoor in Duitsland te versnellen. Zijn die maatregelen er en is
de Staatssecretaris bereid deze te nemen?
De leden van de SP-fractie merken dat dit dossier in Duitsland al jaren een
zeer lage prioriteit heeft en zijn dan ook niet op voorhand gerust op dat in
2019 daadwerkelijk alle vergunningen zijn verleend. Is het te verwachten
dat er meer beroepen zullen worden aangetekend. Zo ja, tot hoe lang
kunnen deze procedures in het slechtste scenario’s de aanleg van het
derde spoor vertragen?
De leden van de PVV-fractie vragen wat de oorspronkelijke afspraak met
de Duitsers was over de Duitse kant van de Betuweroute. Welke afspraken
zijn daarover gemaakt? Heeft de Staatssecretaris een indicatie dat deze
vertraging te maken heeft met de tol die vrachtwagens moeten betalen in
Duitsland? In het algemeen vragen de leden van de PVV-fractie of
Duitsland de Rotterdamse haven benadeelt en de positie van concurrenten zoals Hamburg bevoordeelt. Is dat het geval? Is de Staatssecretaris
bereid tot spoedoverleg en juridische stappen? Zo ja, welke? Is dit een
doelbewuste vertragingstactiek van de Duitsers om de belangen van
Hamburg als haven te bevoordelen? Zo nee, hoe weet de Staatssecretaris
dat?
De leden van de fractie van D66 lezen dat het de Staatssecretaris is
gebleken dat de bouw van het derde spoor in Duitsland langer zal duren
dan oorspronkelijk was voorzien. Zij houdt er rekening mee dat de
einddatum enkele jaren zal opschuiven. Met hoeveel jaar vertraging houdt
zij rekening? Waar kan de Kamer de Staatssecretaris aan houden?
Gevolgen en omleidingen in Nederland
De leden van de VVD-fractie vragen welke consequenties de eventuele
vertraging aan Duitse zijde heeft voor de spoorgoederenvervoerders en
de compensatie die zij ontvangen voor het moeten omrijden. Kan de
Staatssecretaris dit toelichten?
Welke consequenties heeft een latere realisatie van de Betuweroute aan
Duitse zijde voor het doorgaande goederenvervoer in Nederland, voor de
Nederlandse havens, voor de Nederlandse verladers en voor de Nederlandse industrie?
Wat betekent een eventueel uitstel voor de andere spoorcorridors waar
het goederenverkeer dan eventueel langs geleid wordt, en voor het
draagvlak van omwonenden? Welke actie zal de Staatssecretaris
ondernemen om een eventueel uitstel van de realisatie van de Betuweroute op te vangen? Welke gevolgen heeft het huidige verminderde
gebruik van de Betuweroute voor het spoorgoederenvervoer? Is er door
de stagnatie vervoer van het spoor naar de weg verdwenen waardoor
feitelijk de groei van het spoorgoederenvervoer stagneert? Wat betekent
uitstel van de realisatie van de Betuweroute voor de groei van het
spoorgoederenvervoer gedurende deze stagnatie en voor spoorgoederenvervoerders? Wat betekent een eventueel uitstel van de realisatie van de
Betuweroute voor het vervoer van gevaarlijke stoffen en de Wet Basisnet?

3

De leden van de PvdA-fractie lezen dat DB Netz in beperkte mate
mogelijkheden ziet om in de dienstregeling ruimte te vinden voor
goederenverkeer via Herzogenrath. Is het aantal van twee treinen per
richting per nacht substantieel te noemen (zeker in relatie tot de totale
goederenstroom per spoor richting Duitsland), zo vragen de leden van de
PvdA-fractie. Is de Staatssecretaris bereid bij de Duitse partners aan te
dringen op meer ruimte voor afwikkeling van goederenverkeer via deze
route?
De leden van de SP-fractie zijn bezorgd over het omleiden van treinen tot
na 2022. Zij vragen of dit niet op gespannen voet staat met de mogelijke
verdere groei van de Tweede Maasvlakte en de oplevering van nieuwe
containerterminals. Graag ontvangen de leden hier een reactie op en ook
zouden zij graag de actuele groeiscenario’s voor het goederenspoor tot
2030 ontvangen met een hoog en laag groeiscenario.
De leden van de SP-fractie vragen hoe de Staatssecretaris naar de
toekomst van het basisnet kijkt. Deze leden merken op dat dit zich soms
lastig verhoudt tot de normen die gehanteerd worden in Duitsland en
België. Is dit op een bepaalde wijze te harmoniseren, zodat er veilige
grensoverschrijdende verbindingen ontstaan? Als het kan, is dit dan
wenselijk?
De leden van de SP-fractie vragen of er nu nog extra inspanning geleverd
gaat worden om een deel van de goederenstroom af te handelen via de
binnenvaart. Hoe staat het met deze plannen en wat is hiervan te
verwachten?
De leden van de PVV-fractie vragen of de Staatssecretaris kan inschatten
welke schade met deze vertraging aan de positie van de Rotterdamse
haven zal worden toegebracht, zowel strategisch als financieel. Kan zij
hier een inschatting van geven? Hoeveel schade zullen Nederlandse
bedrijven hierdoor oplopen? Is de Staatssecretaris bereid om samen met
deze bedrijven de schade te verhalen?
De leden van de D66-fractie vragen naar de gevolgen van deze vertraging
voor de omleidingen en de afgesproken risicoplafonds. Hoe beoordeelt de
Staatssecretaris de overlast in de jaren na 2022 voor omwonenden en hoe
gaat zij de overlast zoveel mogelijk beperken? Hoe geeft zij ruimte aan de
zorgen die omwonenden hierover hebben? Wat betekent het opschuiven
van de einddatum vervolgens voor de gebruikers van het spoor? Welke
schade ondervinden zij van de omleidingen die nu nog langer duren?
Liquidatie Keyrail B.V.
De leden van de VVD-fractie vragen welke afspraken er gemaakt zijn met
aandeelhouders van Keyrail ten aanzien van de aansprakelijkheid bij
eventuele restproblematiek inzake de betonkwaliteit van de Betuweroute.
Welke zijn dat precies? Wanneer worden de resultaten verwacht van het
lopende onderzoek naar betonkwaliteit?
Ten aanzien van de liquidatie van Keyrail vragen de leden van de
PvdA-fractie tot slot naar de afspraken die zijn gemaakt met voormalig
aandeelhouders van Keyrail. In hoeverre dragen oude aandeelhouders bij
aan kosten die in de toekomst mogelijk voortvloeien uit de beton- of
zettingsproblematiek (indien deze niet verhaalbaar blijken op aannemers
etc.)?
II. Reactie van de bewindspersoon

4