Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3887
Vragen van het lid Peter de Groot (VVD) aan de Minister voor
Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening over het bericht «Utrechtse sociale
huurwoningen zes weken lang met voorrang naar statushouders» (ingezonden
14 juli 2022).
Antwoord van Minister De Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening)
(ontvangen 5 september 2022).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Utrechtse sociale huurwoningen zes weken
lang met voorrang naar statushouders» van 13 juli jl.?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe kijkt u aan tegen het voornemen van de gemeente Utrecht om zes weken
lang enkel voorrang te verlenen aan statushouders bij het toewijzen van
sociale huurwoningen?
Antwoord 2
Momenteel verblijven veel statushouders nog in de asielopvang omdat zij
niet kunnen doorstromen naar reguliere woningen. Dit is één van de redenen
waarom mensen buiten moeten slapen in Ter Apel. Tegelijkertijd belet dit
statushouders te starten met hun integratie in Nederland. De huisvesting van
statushouders is van groot belang om uit deze crisissituatie te komen. Het is
noodzakelijk dat alle gemeenten hun wettelijke taakstelling met betrekking tot
de huisvesting van statushouders realiseren, zodat deze statushouders deel
kunnen nemen aan de Nederlandse samenleving. Utrecht liep nog achter op
de taakstelling. Utrecht koos er daarom voor om versneld de achterstand in
te lopen en een deel van de taakstelling te realiseren. De inzet van Utrecht
sluit aan op het beroep van het kabinet op gemeenten en veiligheidsregio’s
om versneld statushouders uit de asielopvang te plaatsen. De gemeente
Utrecht heeft aangegeven dat voor woningzoekenden met nood ook tijdens

1

ah-tk-20212022-3887
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

NOS, «Utrechtse sociale huurwoningen zes weken lang met voorrang naar statushouders»,
13 juli 2022, https://nos.nl/artikel/2436483-utrechtse-sociale-huurwoningen-zes-weken-lang-metvoorrang-naar-statushouders

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

deze periode woningen beschikbaar bleven. Om de brede woningschaarste te
bestrijden, gaat de gemeente Utrecht samen met onder meer het Rijk,
provincie en corporaties de realisatie van 1.500 tijdelijke woningen (flexwoningen) versnellen.2, 3
Vraag 3
Deelt u de mening dat statushouders zoveel mogelijk of in eerste instantie in
flexwoningen moeten worden gehuisvest?
Antwoord 3
Het is belangrijk dat statushouders zo snel mogelijk gehuisvest worden. Dat
gebeurt in principe in reguliere woningen, maar in gebieden waar de druk op
de volkshuisvesting hoog is zie ik flexwoningen als een goede oplossing om
statushouders en andere aandachtsgroepen snel te kunnen huisvesten. De
woonvoorraad kan daarmee relatief snel worden uitgebreid, waardoor
woningzoekenden elkaar minder hoeven te verdringen om de beperkt
beschikbare huizen.
Vraag 4
Wat is het effect van deze maatregelen op de ambities uit het programma
«een thuis voor iedereen» voor alle andere aandachtsgroepen die ook
wachten op een sociale huurwoning in Utrecht?
Antwoord 4
Het Rijk heeft gemeenten verzocht om versneld statushouders te huisvesten
en hun wettelijke taak hierin met voorrang op te pakken. Om gehoor te geven
aan deze oproep is de gemeente Utrecht in overleg gegaan met de woningcorporaties, met als doel om de druk op de asielketen te verminderen en
tegelijkertijd het aanbod van sociale huurwoningen te vergroten.
Gezamenlijk zijn zij hierbij uitgekomen op de maatregel om statushouders in
een korte periode van zes weken versneld te huisvesten. Er bleven via
maatwerk woningen beschikbaar voor mensen met nood. Er is nauw
samengewerkt met de betrokken partijen om hier een zorgvuldige afweging
in te maken. Bij deze afweging is in ieder geval rekening gehouden met
veiligheidskwesties, schrijnende situaties en de aanwezigheid van kinderen in
het gezin. Ook moet duidelijk zijn dat er geen redelijk alternatief beschikbaar
is in de stad of de regio.4
Dit betrof een tijdelijke maatregel en er is gelijktijdig ingezet op de versnelde
realisatie van 1.500 extra flexwoningen om meer perspectief te bieden voor
alle Utrechtse woningzoekenden. De flexwoningen tellen op bij de vaste
sociale huurwoningen die de komende jaren ook worden bijgebouwd in
Utrecht.5
De maatregel zou eigenlijk zes weken duren, maar de gemeente kan al vanaf
29 augustus weer sociale huurwoningen gaan toekennen op de gebruikelijke
wijze voor alle woningzoekenden.6
Vraag 5
Deelt u de mening dat het huisvesten van statushouders niet ten koste moet
gaan van het huisvesten van andere aandachtsgroepen?
Antwoord 5
Het is belangrijk om zo veel mogelijk te voorkomen dat lokale woningzoekenden minder kans maken op een woning. Daarom moeten er versneld extra
sociale huurwoningen worden gebouwd. De snelste manier om dat te doen is
het bouwen van meer flexwoningen. Daarbij is het uitgangspunt dat een
derde beschikbaar komt voor mensen met een verblijfsvergunning en
tweederde voor mensen die om andere redenen met spoed op zoek zijn naar
2

SV 2022 nr. 132 Versneld inlopen achterstand taakstelling statushouders (met antwoord)
Utrecht – iBabs RIS (bestuurlijkeinformatie.nl)
3
Afspraken regio Utrecht en Rijk: 1500 flexwoningen voor sociale huur | Gemeente Utrecht
4
Raadsbrief Versneld inlopen achterstand taakstelling huisvesting statushouders Utrecht – iBabs
RIS (bestuurlijkeinformatie.nl)
5
SV 2022 nr. 135 Statushouders eerst, Utrechters laatst (met antwoord) Utrecht – iBabs RIS
(bestuurlijkeinformatie.nl)
6
Versnelde toewijzing huisvesting statushouders in vier weken klaar – Utrecht (nieuws.nl)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

een huis, bijvoorbeeld zij die door een scheiding hun huis verloren hebben of
door sociale of medische omstandigheden urgent een woning nodig hebben.
De doelstellingen uit het programma Woningbouw zijn versneld naar de
realisatie van in totaal 37.500 flexwoningen in de periode 2022–2024
(2022: 7.500, 2023: 15.000, 2024: 15.000). Hierover zijn afspraken gemaakt met
medeoverheden, die versneld extra prioriteit geven voor het beschikbaar
stellen van locaties en het gereedmaken voor bebouwing daarvan.
Het beleid van Utrecht sluit aan bij deze ambitie, aangezien zij 1.500 tijdelijke
sociale huurwoningen willen realiseren voor eind 2023. De taskforce
versnelling tijdelijke huisvesting biedt hiervoor ondersteuning vanuit het Rijk.
Er is dus perspectief op een flinke toename van het aantal flexwoningen.
Vraag 6
Deelt u de mening dat dit voornemen van Utrecht asociaal en onrechtvaardig
is naar andere mensen die al jarenlang op de wachtlijst voor een sociale
huurwoning staan?
Antwoord 6
Nee. De gemeente Utrecht heeft de keuze gemaakt om de (achterstand op de)
wettelijke taakstelling op deze wijze in te vullen. Met de realisatie van nieuwe
flexwoningen zorgt Utrecht ervoor dat de sociale voorraad uitbreidt en in de
toekomst juist een kleiner aandeel van vrijkomende sociale huurwoningen
aan vergunninghouders toegewezen hoeft te worden. De inzet van Utrecht
sluit aan op het beroep van het kabinet op gemeenten en veiligheidsregio’s
om versneld statushouders uit de asielopvang te plaatsen. Gemeenten
bepalen zelf hoe zij hier invulling aan geven.
Vraag 7
Welke regie neemt u ten aanzien van het realiseren van sociale huurwoningen in Utrecht, aangezien de voorraad sociale huurwoningen in Utrecht met
36 procent ruim boven het streven zit van 30 procent?
Antwoord 7
Met het programma «Een thuis voor iedereen» streeft het kabinet naar meer
balans in de woningvoorraad. Van gemeenten met minder dan 30 procent
sociale huur wordt gevraagd om toe te werken naar dit streven. Via de
regionale woningbouwprogrammering wordt de nieuwbouw van sociale
huurwoningen zo ingepland dat hiernaar wordt toegewerkt. Provincies zien
erop toe dat de te bouwen 250.000 sociale huurwoningen vooral komen in de
gemeenten waar de 30 procent sociale huurwoningen nu bij lange na niet
gehaald wordt. Bij het maken van woondeals wordt rekening gehouden met
gemeenten waar het toegroeien naar 30 procent evident niet logisch of
haalbaar is. Gemeenten die al (ruim) boven dit streven zitten, kunnen minder
sociale huurwoningen bouwen. Voor het bouwen van betaalbare woningen
kunnen zij zich concentreren op middeninkomens.
Vraag 8
Deelt u de mening dat Utrecht juist meer werk moet maken van het bouwen
van betaalbare koopwoningen en middenhuurwoningen?
Antwoord 8
Ik verwijs naar het antwoord op vraag 7. De gemeente Utrecht merkt op dat
ondanks het vergroten van de sociale woningvoorraad het te maken heeft
met groeiende wachtlijsten.
Vraag 9
Kunt u deze vragen één voor één beantwoorden?
Antwoord 9
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3