Personeelstekorten voortgezet
onderwijs
Peildatum 1 oktober 2023

Datum

december 2023

Auteurs

drs. Marcia den Uijl
dr. Hendri Adriaens
dr. Maartje Elshout
Suzan Elshout MSc

Versie

1.3

Uitgave
Centerdata
info@centerdata.nl
www.centerdata.nl
Contact
Marcia den Uijl
marcia.den.uijl@centerdata.nl
© Centerdata, Tilburg, 2023
Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een
geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch,
mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke
toestemming van de uitgever.

Inhoudsopgave
Managementsamenvatting

4

1

Inleiding

6

2

Landelijke tekorten leraren

7

3

Respons

11

4

Tekorten aan leraren

15

4.1
4.2
4.3
4.4
4.5
4.6
4.7

15
15
16
17
18
21
24

5

De mate waarin vestigingen met een verschillend tekort te maken hebben
De manier waarop tekorten worden ingevuld
Tekorten aan regulier personeel versus tekorten vervanging
Regionale verdeling van de tekorten
Tekorten naar vak
Tekorten naar onderwijstype
Samenhang van de tekorten met achtergrondvariabelen

Tekorten aan schoolleiding

27

Bibliografie

29

Bijlagen

30

A

Onderzoeksverantwoording

31

A.1
A.2
A.3

Methode algemeen
Inhoud van de uitvraag
Veldwerk

31
32
33

A.3.1
A.3.2
A.3.3

33
34
34

Niveau van bevraging
Mailings en veldwerkperiode
Helpdesk

B

Tabellen

35

C

Arbeidsmarktregioindeling

42

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

3

Managementsamenvatting
Dit rapport beschrijft de eerste landelijke meting van de tekorten in het voorgezet onderwijs (vo). De
meting is verricht met behulp van online vragenlijsten waarin vestigingen in het vo naar het tekort aan
leraren en schoolleiding wordt gevraagd. Daarbij is zowel naar openstaande als verborgen tekorten
gevraagd. De respons is, mede dankzij de inzet van de VO-Raad om vestigingen te bewegen tot
deelname en de responsbevorderende maatregelen van Centerdata, met 58% zeer hoog.
De resultaten van de meting geven mede door deze hoge respons een goed beeld van de situatie
rondom de personeelstekorten in het vo. Het resultaat van de meting is dat het totale landelijke
gemiddelde tekort aan leraren 5,8% van de werkgelegenheid voor leraren bedraagt, zie Tabel 1. Dit
vertaalt zich naar een tekort van ongeveer 3.800 fte. Het gaat daarbij om het totaal van openstaande
vacatures en verborgen tekorten, zowel voor reguliere als voor vervangingsposities. De tekorten
bestaan voor ongeveer 80% uit tekorten aan leraren op reguliere posities.
Tabel 1: Gemiddelde tekortpercentage leraren

regulier

vervanging

totaal

openstaand

1,7%

0,6%

2,4%

verborgen

2,9%

0,5%

3,4%

totaal

4,6%

1,2%

5,8%

Uit de meting blijkt ook dat ongeveer 60% van de tekorten verborgen tekorten zijn. De verborgen
tekorten worden in ongeveer tweederde van de gevallen intern ingevuld. Dit gebeurt dan in de meerderheid van de gevallen met een onbevoegde of benoembare.
De tekorten verschillen per onderwijstype. In het vmbo/havo/vwo gaat het om tekorten van 5,5%, in
het praktijkonderwijs (pro) van 4,6% en met 14,6% zijn de tekorten bij de internationale schakelklassen
(isk) het grootste. In het vmbo/havo/vwo zien we daarnaast grotere tekorten in de tweedegraads
sector1 (7,0%) dan in de eerstegraads sector (2,8%). Tekorten in het vmbo/havo/vwo verschillen per
vak. De vakken met de grootste procentuele tekorten (ten opzichte van de werkgelegenheid) zijn
Techniek, Informatica, Nederlands, de beroepsgerichte vakken vmbo, NASK, Duits, Wiskunde en
Maatschappijleer. Gemeten in fte zijn de grootste tekorten te vinden bij Nederlands, Wiskunde en
beroepsgerichte vakken vmbo.
Merk op dat in het onderhavige onderzoek ook openstaande vacatures en andere vormen van verborgen tekorten zijn gemeten. Zo zien we in het IPTO-onderzoek2 bijvoorbeeld dat het vak Duits relatief
vaak bevoegd wordt gegeven, maar de tekortmeting komt het met 6,8% totaal tekort toch als één van
de grotere tekortvakken naar voren. We zien dat het hierbij in bijna de helft van de gevallen gaat om
openstaande vacatures. Verder zien we dat de tekorten aan tweedegraads leraren bij alle vakken
behalve NASK hoger zijn dan de tekorten aan eerstegraads leraren. Dit komt overeen met de bevin-

De eerstegraads sector wordt gevormd door de bovenbouw van havo en vwo, respectievelijk leerjaren 4/5 en 4/5/6. De overige
leerjaren en alle leerjaren van het vmbo behoren tot de tweedegraads sector.
2
(Vloet, den Uijl, & Guimarães, 2023)
1

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

4

dingen in sectie 4.3 in het IPTO-rapport waarin gerapporteerd wordt dat het percentage onbevoegd
gegeven lessen in de tweedegraads sector hoger is dan in de eerstegraads sector.
De regionale verdeling van lerarentekorten laat een redelijk uniforme verdeling over Nederland zien,
waarbij er wel een paar uitschieters zijn. De grootste lerarentekorten zijn te zien in de Achterhoek
(13,0%) en Midden-Holland (12,0%) en de kleinste in Rijk van Nijmegen (1,7%) en Midden-Gelderland
(2,0%), zie Figuur 1.
Figuur 1: Regionale verdeling van lerarentekorten (regulier en vervanging samen)

Ook binnen regio’s zijn er overigens grote verschillen in het tekort aan leraren. Zo geeft bijvoorbeeld
25% van de vestigingen aan geen tekort aan leraren te hebben en rapporteert 2% van de vestigingen
een tekort van meer dan 30%. Deze verschillen in tekortpercentages tussen vestigingen zijn maar
beperkt te herleiden tot in dit onderzoek bekende kenmerken van een vestiging. Wel is een duidelijk
verband gevonden met de gemiddelde achterstandsscore. Daarbij geldt algemeen gesproken dat hoe
groter de complexiteit van de leerlingenpopulatie van een vestiging, hoe hoger ook het tekort aan
leraren op een vestiging is.
De tekorten aan schoolleiding3 zijn relatief lager dan de tekorten aan leraren (4,3% versus 5,8%).

Personeel dat onderwijskundig en/of organisatorisch leiding geeft, tevens personele verantwoordelijkheid draagt in school en
valt onder de Fuwasys salarisschalen 11 t/m 16 of schaal LB, LC of LD.
3

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

5

1

Inleiding

Het voortgezet onderwijs (vo) kampt met een personeelstekort. Het tekort aan leraren in het vo wordt
al enige tijd geraamd4 op basis van onbevoegd gegeven lessen, maar de daadwerkelijke omvang van
dit tekort was tot voor kort niet bekend. Met inzicht in actuele personeelstekorten in het vo kan beter
en gerichter beleid gevoerd worden om tekorten terug te dringen, bijvoorbeeld door de aandacht te
richten op bepaalde regio’s of bepaalde vakken. Daarnaast biedt een verbeterd inzicht in de actuele
tekorten de mogelijkheid om te komen tot betere ramingen van de toekomstige tekorten.
In oktober 2022 is een pilotmeting uitgevoerd waarbij personeelstekorten werden gemeten onder alle
vestigingen in het vo in Amsterdam, ’s-Gravenhage en Rotterdam.5 Daarbij is zoveel mogelijk aangesloten bij de aanpak van de tekortmeting in het primair onderwijs.6 Het doel van het pilotonderzoek
was enerzijds het verkrijgen van inzicht in de omvang van de actuele personeelstekorten in het vo in
de deelnemende gemeenten en anderzijds het bezien of de gehanteerde aanpak geschikt is voor een
landelijke meting van de personeelstekorten in het vo.
Begin 2023 is op basis van de pilot besloten om de tekortmeting vanaf peildatum 1 oktober 2023
onder alle vestigingen voor vo in Nederland te gaan houden. Dit rapport beschrijft de eerste landelijke
meting van de tekorten. Dit rapport leest als volgt. In hoofdstuk 2 maken we een schatting van de
landelijke tekorten voor leraren op basis van de tekorten op responderende scholen. In hoofdstuk 3
bespreken we de respons, waarna we in detail ingaan op de tekorten aan leraren in hoofdstuk 4 en
vervolgens de tekorten aan schoolleiding in hoofdstuk 5. Voor de onderzoeksverantwoording
verwijzen we naar bijlage A. De definities van (verborgen) tekorten en schoolleiding zijn opgenomen in
bijlage A.2 en in Kader 1.
Kader 1: Begrippen in de toelichting van de uitvraag
Een tekort telt pas als een tekort (verborgen of niet) wanneer je er per direct een bevoegde leraar voor zou willen
aannemen. Scholen die duurzaam hebben gekozen voor een andere organisatievorm die wettelijk is toegestaan tellen
deze inzet niet als tekort. Het inzetten van een niet wettelijk toegestane oplossing, zoals een onbevoegde leraar, telt
dus altijd als een tekort.
Verborgen tekorten zijn tekorten (bij reguliere posities of vervangingen) waarvoor uit nood een (tijdelijke) alternatieve oplossing is gevonden, omdat er geen geschikte bevoegde leraar beschikbaar was.
Onder 'schoolleiding' verstaan we personeel dat onderwijskundig en/of organisatorisch leiding geeft, tevens personele verantwoordelijkheid draagt in school en valt onder de Fuwasys salarisschalen 11 t/m 16 of schaal LB, LC of LD.

(Adriaens & de Vos, 2023)
(Adriaens, Elshout, & Elshout, 2022b)
6
(Adriaens, Elshout, & Elshout, 2022a)
4
5

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

6

2

Landelijke tekorten leraren

In hoofdstukken 3 tot en met 5 gaan we in meer detail in op de tekorten zoals die gemeten zijn in het
vo. In dit hoofdstuk lichten we toe hoe we met de tekortmeting komen tot een schatting van het
landelijk tekort aan leraren in het vo.7
Voor de schatting van de landelijke tekorten combineren we de gegevens van de tekorten naar
arbeidsmarktregio (zie Tabel 29 in bijlage B voor de onderliggende cijfers en bijlage C voor de
arbeidsmarktregioindeling) met arbeidsmarktgegevens over werkende leraren.8 We kunnen met
behulp van het werkende aantal fte9 en de tekortpercentages een inschatting maken van de totale
werkgelegenheid,10 zie Tabel 2.
Met behulp van de schatting van de werkgelegenheid in fte kunnen we de tekortpercentages van
Tabel 29 omrekenen tot een schatting van de tekorten in fte in Tabel 3. In totaal schatten we de
landelijke lerarentekorten in het vo op ongeveer 3.800 fte.
Tabel 2: Schatting landelijke werkgelegenheid voor leraren in fte naar arbeidsmarktregio

arbeidsmarktregio

werkend 2022

tekort % 2023

werkgelegenheid 2023

Groningen

2.671

3,9%

2.778

Friesland

2.277

3,0%

2.349

Drenthe

825

2,9%

850

Regio Zwolle

2.193

8,6%

2.401

Twente

2.432

6,7%

2.606

Noord-Holland Noord

2.425

5,7%

2.572

Zaanstreek/Waterland

972

10,0%

1.081

Zuid-Kennemerland en IJmond

1.422

4,8%

1.493

Groot Amsterdam

1.167

5,4%

1.234

Gooi en Vechtstreek

1.102

3,5%

1.142

Amsterdam

3.409

6,5%

3.646

Flevoland

524

5,5%

554

Almere

775

7,8%

840

Stedendriehoek en Noordwest Veluwe

2.205

4,5%

2.309

FoodValley

1.229

5,2%

1.297

Amersfoort

1.507

9,1%

1.658

Midden-Utrecht

1.857

4,2%

1.939

Utrecht

1.103

4,8%

1.159

Holland Rijnland

1.892

7,5%

2.046

Zuid-Holland Centraal

1.471

7,2%

1.585

Haaglanden

1.169

8,6%

1.280

Voor schoolleiding zijn geen landelijke tekorten afgeleid. De tekorten in hoofdstukken 4 en 5 betreffen alleen de tekorten bij
de responderende scholen.
8
(Adriaens & de Vos, 2023)
9
De gegevens met peildatum 1 oktober 2022 zijn hierbij de meest recent beschikbare gegevens.
10
De formule is: werkgelegenheid = werkend / (1 – tekortpercentage).
7

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

7

Tabel 2 (vervolg): Schatting landelijke werkgelegenheid voor leraren in fte naar arbeidsmarktregio

arbeidsmarktregio

werkend 2022

tekort % 2023

Midden-Holland

811

12,0%

922

's-Gravenhage

1.883

10,1%

2.095

Rijnmond

2.741

6,9%

2.943

Drechtsteden

834

5,6%

884

Gorinchem

604

3,3%

625

Rotterdam

2.427

6,1%

2.584

Rivierenland

610

5,8%

647

Rijk van Nijmegen

1.368

1,7%

1.392

Midden-Gelderland

1.289

2,0%

1.315

Achterhoek

werkgelegenheid 2023

915

13,0%

1.051

Zeeland

1.264

5,5%

1.338

West-Brabant

2.174

4,4%

2.274

Midden-Brabant

1.579

4,0%

1.644

Noordoost-Brabant

2.289

3,6%

2.374

Zuidoost-Brabant

1.729

5,0%

1.820

Helmond-De Peel

895

6,1%

953

Noord-Limburg

719

6,3%

767

Midden-Limburg

756

4,6%

792

Zuid-Limburg

1.633

3,5%

1.693

totaal

61.147

5,8%

64.930

Tabel 3: Schatting landelijke tekorten aan leraren (regulier, vervanging, open, verborgen en totalen) in fte naar
arbeidsmarktregio
regulier
arbeidsmarktregio

vervanging

open

verb.

totaal

open

Groningen

33

58

91

10

verb.

Friesland

12

41

53

Drenthe

3

6

9

Regio Zwolle

60

104

Twente

41

108

Noord-Holland Noord

23

100

Zaanstreek/Waterland

32

62

totaal

totaal

open

verb.

totaal

7

16

43

65

108

10

8

19

22

49

71

1

14

16

5

20

25

164

27

16

43

88

120

208

149

10

15

25

51

123

174

122

15

9

24

38

109

147

94

14

1

15

46

63

109

Zuid-Kennemerland en IJmond

11

47

58

10

4

14

21

51

71

Groot Amsterdam

30

20

51

10

6

16

40

27

67

Gooi en Vechtstreek

17

7

24

14

2

16

31

9

40

Amsterdam

90

115

206

16

16

32

106

131

237

Flevoland

15

11

25

1

4

5

16

14

31

Almere

24

20

44

14

7

22

38

27

65

Stedendriehoek en Noordwest Veluwe

25

57

82

12

10

22

37

67

104

FoodValley

48

15

63

3

2

5

51

17

68

Amersfoort

104

31

135

9

8

17

113

39

152

Midden-Utrecht

24

29

53

14

15

29

38

44

81

Utrecht

31

22

53

2

0

2

33

22

55

Holland Rijnland

43

78

122

10

22

32

53

101

153

Zuid-Holland Centraal

28

77

106

3

5

8

31

82

114

Haaglanden

24

63

87

22

1

23

46

64

110

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

8

Tabel 3 (vervolg): Schatting landelijke tekorten aan leraren in fte naar arbeidsmarktregio
regulier
arbeidsmarktregio

open

vervanging

verb.

totaal

open

verb.

totaal

totaal
open

verb.

totaal

Midden-Holland

7

99

106

4

1

5

11

100

111

's-Gravenhage

56

107

163

6

43

49

62

150

212

Rijnmond

29

138

167

12

22

34

42

160

202

Drechtsteden

11

21

33

12

5

17

23

27

50

Gorinchem

13

6

19

1

1

2

14

7

20

Rotterdam

45

77

122

12

23

35

57

100

157

Rivierenland

17

20

37

1

0

1

18

20

38

Rijk van Nijmegen

3

11

15

6

4

10

9

15

24

Midden-Gelderland

7

11

18

4

4

8

11

15

26

Achterhoek

15

87

102

19

15

34

34

102

136

Zeeland

28

25

54

21

0

21

49

25

74

West-Brabant

34

49

83

15

2

17

49

51

100

Midden-Brabant

30

19

48

8

9

17

37

28

65

Noordoost-Brabant

32

44

75

7

3

10

38

47

85

Zuidoost-Brabant

42

32

74

9

8

17

51

40

91

Helmond-De Peel

13

30

43

13

2

16

27

32

58

Noord-Limburg

16

16

32

10

6

16

26

22

48

Midden-Limburg

10

12

22

8

6

14

18

18

36

Zuid-Limburg

16

32

48

6

5

12

23

37

60

1.141

1.907

3.048

402

333

735

1.543

2.240

3.783

totaal

Met behulp de verdeling van de gemeten werkgelegenheid naar onderwijstype (zie Tabel 17) is een
inschatting te maken van de landelijke werkgelegenheid en tekorten naar onderwijstype.
Tabel 4: Schatting landelijke werkgelegenheid en tekorten in fte naar onderwijstype (afgerond op honderdtallen)

onderwijstype

werkgelegenheid

tekort

vmbo/havo/vwo

57.900

3.200

praktijkonderwijs (pro)

4.400

200

internationale schakelklassen (isk)

2.600

400

totaal

64.900

3.800

Met behulp van de verdeling van de gemeten werkgelegenheid en tekorten naar vak en graadsector
(zie Tabel 12 en Tabel 13) en de schatting van de landelijke werkgelegenheid voor vmbo/havo/vwo (zie
Tabel 4) is ook een inschatting te maken van de landelijke tekorten in fte naar vak, zie Tabel 5. We zien
onder andere dat de grootste tekorten in fte bij Nederlands, Wiskunde en beroepsgerichte vakken
vmbo te vinden zijn, respectievelijk ongeveer 600, 430 en 300 fte.
Tabel 5: Schatting landelijke tekorten aan leraren in fte naar vak (afgerond op tientallen)

vak

tekort (%)

tekort (fte)

Aardrijkskunde

3,5%

90

Biologie

3,5%

120

CKV, kunstvakken

3,5%

130

Duits

6,8%

170

Economie (avo)

4,9%

140

Engels

4,2%

230

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

9

Tabel 5 (vervolg): Schatting landelijke tekorten aan leraren in fte naar vak (afgerond op tientallen)

vak

tekort (%)

tekort (fte)

Frans

5,3%

110

Geschiedenis

2,2%

70

Informatica

10,0%

40

Klassieke talen

4,0%

30

Levensbeschouwing

6,3%

50

Lichamelijke Opvoeding

3,3%

150

Maatschappijleer

6,5%

90

Natuurkunde

5,8%

100

Natuurkunde/Scheikunde (NASK)

8,8%

80

Nederlands

9,6%

600

Scheikunde

4,3%

60

Techniek (avo)

10,3%

80

Wiskunde

6,7%

430

Gezondheidszorg en Welzijn (avo)

6,3%

20

Beroepsgerichte vakken vmbo

9,1%

300

Overige vakken

3,0%

110

totaal

5,5%

3.200

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

10

3

Respons

De populatie bevat 1.519 vestigingen. In totaal hebben 1.228 vestigingen (81%) de vragenlijst geopend
en hebben 884 vestigingen (58% van 1.519) deze voltooid. Bij 57 van deze vestigingen is sprake van
problemen met de invoer, zie Tabel 6 voor de uitgevoerde controles. Het totaal in de tabel is ontdubbeld voor vestigingen die meer dan één probleem vertoonden.
Tabel 6: Controles van de data

probleem

aanwezig afwezig

aanwezig (%)

aantal leerlingen 0 of ontbrekend (controles op leerlingen niet mogelijk)

28

856

3,2%

leerling-leraarratio <1 of >35

53

831

6,0%

leerling-schoolleidingratio <1

0

884

0,0%

leerling-leraar + schoolleidingratio <1 of >40

45

839

5,1%

aantal fte leraren < 1

32

852

3,6%

totaal, ontdubbeld en exclusief eerste probleem

57

827

6,4%

De tekorten die in hoofdstukken 4 en 5 worden besproken, zijn gebaseerd op de 827 vestigingen die
de uitvraag volledig invulden en waarbij geen problemen met de eigen invoer zijn geconstateerd. Van
de 28 vestigingen met ontbrekende leerlinggegevens is bij 1 vestiging ook een ander probleem geconstateerd. De overige 27 vestigingen met ontbrekende leerlinggegevens zijn dus bij de analyses
betrokken. Voor de 827 vestigingen voerden schoolbesturen in 521 gevallen (63%) de controle op de
ingevoerde gegevens uit. Die controle was vrijblijvend (zie ook bijlage A.1). Vestigingen waarbij de
controle niet is uitgevoerd zijn toch meegenomen in de analyses.
De respons, gemeten in aantallen vestigingen en in aantallen leerlingen op de vestigingen naar
arbeidsmarktregio, is weergegeven in Tabel 7 en Tabel 8. Omdat niet duidelijk is van welke bijzondere
vestigingen11 respons verwacht kan worden (zie ook bijlage A.3.1), presenteren we de respons zowel
inclusief als exclusief alle bijzondere vestigingen. De tabel inclusief (Tabel 7) geeft waarschijnlijk een
onderschatting van de respons in termen van vestigingen. De tabel exclusief (Tabel 8) geeft waarschijnlijk een overschatting van de respons in termen van aantallen vestigingen.
Tabel 7: Respons inclusief bijzondere vestigingen - arbeidsmarktregio
vestigingen
arbeidsmarktregio

populatie

leerlingen

deelgenomen respons populatie
31%

deelgenomen respons

Groningen

90

28

38.808

15.379

40%

Friesland

86

44

Drenthe

18

15

51%

36.413

19.617

54%

83%

12.263

8.309

68%

Regio Zwolle

69

22

32%

34.996

13.449

38%

Twente

60

29

48%

35.353

19.899

56%

Noord-Holland Noord

58

33

57%

38.590

21.969

57%

Zaanstreek/Waterland

24

14

58%

15.969

9.970

62%

Zuid-Kennemerland en IJmond

32

17

53%

22.044

12.997

59%

Groot Amsterdam

26

16

62%

18.911

12.229

65%

Gooi en Vechtstreek

26

10

38%

16.748

7.576

45%

11

ILOCs, dislocaties, tijdelijke vestigingen en vestigingen met een ontbrekend aantal leerlingen.

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

11

Tabel 7 (vervolg): Respons inclusief bijzondere vestigingen - arbeidsmarktregio
arbeidsmarktregio

populatie

vestigingen

leerlingen

deelgenomen respons populatie

deelgenomen respons

Amsterdam

81

54

67%

45.572

30.270

66%

Flevoland

26

10

38%

11.605

3.766

32%

Almere

19

14

74%

12.950

10.787

83%

Stedendriehoek en Noordwest Veluwe

54

33

61%

34.071

22.645

66%

FoodValley

22

11

50%

19.477

7.961

41%

Amersfoort

34

19

56%

22.076

14.256

65%

Midden-Utrecht

40

27

68%

31.038

24.065

78%

Utrecht

26

16

62%

18.250

14.974

82%

Holland Rijnland

46

26

57%

30.750

19.161

62%

Zuid-Holland Centraal

22

15

68%

20.172

13.901

69%

Haaglanden

27

12

44%

16.552

7.940

48%

Midden-Holland

22

14

64%

13.153

6.563

50%

's-Gravenhage

51

34

67%

30.199

21.835

72%

Rijnmond

64

27

42%

36.751

19.446

53%

Drechtsteden

24

20

83%

15.017

11.244

75%

Gorinchem

16

9

56%

9.480

5.663

60%

Rotterdam

75

48

64%

36.232

24.870

69%

Rivierenland

18

5

28%

11.500

3.444

30%

Rijk van Nijmegen

28

11

39%

19.006

10.709

56%

Midden-Gelderland

34

21

62%

20.901

17.419

83%

Achterhoek

22

17

77%

13.703

10.244

75%

Zeeland

37

11

30%

17.747

4.946

28%

West-Brabant

46

22

48%

35.618

19.044

53%

Midden-Brabant

33

17

52%

22.850

14.219

62%

Noordoost-Brabant

42

26

62%

33.539

19.223

57%

Zuidoost-Brabant

30

14

47%

27.519

11.811

43%

Helmond-De Peel

18

15

83%

12.829

10.440

81%

Noord-Limburg

12

10

83%

11.699

10.722

92%

Midden-Limburg

19

11

58%

11.362

5.550

49%

Zuid-Limburg

42

30

71%

24.893

19.184

77%

1.519

827

54%

936.606

557.696

60%

totaal

Tabel 8: Respons exclusief bijzondere vestigingen - arbeidsmarktregio
arbeidsmarktregio

populatie

vestigingen

leerlingen

deelgenomen respons populatie

deelgenomen respons

Groningen

62

21

34%

34.032

13.124

Friesland

60

32

53%

30.874

16.458

39%
53%

Drenthe

15

12

80%

11.424

7.470

65%

Regio Zwolle

50

14

28%

28.045

10.052

36%

Twente

49

23

47%

32.259

17.496

54%

Noord-Holland Noord

53

31

58%

36.519

21.077

58%

Zaanstreek/Waterland

19

10

53%

14.454

8.768

61%

Zuid-Kennemerland en IJmond

30

17

57%

21.972

12.997

59%

Groot Amsterdam

22

13

59%

18.746

12.064

64%

Gooi en Vechtstreek

21

9

43%

16.099

7.306

45%

Amsterdam

78

52

67%

45.126

29.932

66%

Flevoland

20

9

45%

9.070

3.197

35%

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

12

Tabel 8 (vervolg): Respons exclusief bijzondere vestigingen - arbeidsmarktregio
arbeidsmarktregio

populatie

vestigingen

leerlingen

deelgenomen respons populatie

deelgenomen respons

Almere

18

14

78%

12.950

10.787

83%

Stedendriehoek en Noordwest Veluwe

43

26

60%

31.726

20.717

65%

FoodValley

19

8

42%

18.454

6.938

38%

Amersfoort

31

18

58%

20.859

13.528

65%

Midden-Utrecht

34

24

71%

27.718

22.122

80%

Utrecht

22

15

68%

17.377

14.459

83%

Holland Rijnland

39

22

56%

28.923

17.717

61%

Zuid-Holland Centraal

22

15

68%

20.172

13.901

69%

Haaglanden

22

11

50%

15.692

7.786

50%

Midden-Holland

14

8

57%

11.837

5.424

46%

's-Gravenhage

50

34

68%

30.021

21.835

73%

Rijnmond

55

26

47%

35.468

19.162

54%

Drechtsteden

20

16

80%

13.463

9.690

72%

Gorinchem

13

8

62%

9.146

5.437

59%

Rotterdam

66

41

62%

33.550

22.553

67%

Rivierenland

14

4

29%

10.256

2.335

23%

Rijk van Nijmegen

26

10

38%

18.762

10.465

56%

Midden-Gelderland

28

20

71%

19.482

16.273

84%

Achterhoek

17

14

82%

11.862

9.426

79%

Zeeland

31

10

32%

15.299

4.911

32%

West-Brabant

40

18

45%

32.750

17.026

52%

Midden-Brabant

30

15

50%

22.610

13.979

62%

Noordoost-Brabant

34

21

62%

32.723

18.407

56%

Zuidoost-Brabant

23

11

48%

24.037

9.798

41%

Helmond-De Peel

18

15

83%

12.829

10.440

81%

Noord-Limburg

12

10

83%

11.699

10.722

92%

Midden-Limburg

16

9

56%

10.958

5.146

47%

Zuid-Limburg

38

27

71%

24.605

18.896

77%

1.274

713

56%

873.848

519.821

59%

totaal

We zien dat de respons met ongeveer 55% (in termen van vestigingen) hoog te noemen is. Vergelijkbare vrijwillige onderzoeken leveren doorgaans een veel lagere respons op. Verder zien we grote verschillen per arbeidsmarktregio met de hoogste respons (83%) in Noord-Limburg en de laagste respons
(28%) in Rivierenland.
Tot besluit van dit hoofdstuk tonen we nog het onderwijsaanbod dat de 827 vestigingen verzorgen.
Iedere vestiging heeft zelf opgegeven welke van de drie onderwijstypen (vmbo/havo/vwo, praktijkonderwijs (pro) en internationale schakelklassen (isk)) ze aanbieden. Daarbij waren meerdere antwoorden mogelijk. In Tabel 9 is het totaal aantal vestigingen per arbeidsmarktregio gegeven en het
aantal vestigingen dat een specifiek onderwijstype aanbiedt. Dit aantal is ook weergegeven als percentage van het totaal aantal vestigingen in de gemeente. Zo zien we bijvoorbeeld dat 93% van de
vestigingen in Zuid-Holland Centraal het onderwijstype vmbo/havo/vwo aanbieden, maar dat dit in
FoodValley door maar 64% van de vestigingen wordt aangeboden.

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

13

Tabel 9: Onderwijsaanbod in aantallen vestigingen en als percentage van het totaal aantal vestigingen

totaal
arbeidsmarktregio

vmbo/havo/vwo

pro

isk

vest

vest

%

vest

%

vest

%

Groningen

28

20

71%

5

18%

3

11%

Friesland

44

38

86%

4

9%

2

5%

Drenthe

15

12

80%

4

27%

5

33%

Regio Zwolle

22

16

73%

6

27%

1

5%

Twente

29

26

90%

1

3%

3

10%

Noord-Holland Noord

33

27

82%

5

15%

1

3%

Zaanstreek/Waterland

14

13

93%

1

7%

2

14%

Zuid-Kennemerland en IJmond

17

14

82%

2

12%

2

12%

Groot Amsterdam

16

11

69%

4

25%

1

6%

Gooi en Vechtstreek

10

8

80%

1

10%

1

10%

Amsterdam

54

48

89%

7

13%

3

6%

Flevoland

10

8

80%

2

20%

0

0%

Almere

14

10

71%

3

21%

1

7%

Stedendriehoek en Noordwest Veluwe

33

26

79%

4

12%

4

12%

FoodValley

11

7

64%

2

18%

2

18%

Amersfoort

19

15

79%

3

16%

1

5%

Midden-Utrecht

27

23

85%

4

15%

0

0%

Utrecht

16

13

81%

2

13%

1

6%

Holland Rijnland

26

24

92%

0

0%

3

12%

Zuid-Holland Centraal

15

14

93%

1

7%

0

0%

Haaglanden

12

11

92%

1

8%

0

0%

Midden-Holland

14

11

79%

2

14%

1

7%

's-Gravenhage

34

30

88%

4

12%

3

9%

Rijnmond

27

23

85%

4

15%

1

4%

Drechtsteden

20

14

70%

5

25%

2

10%

Gorinchem

9

7

78%

1

11%

1

11%

Rotterdam

48

42

88%

4

8%

3

6%

Rivierenland

5

4

80%

2

40%

0

0%

Rijk van Nijmegen

11

10

91%

0

0%

1

9%

Midden-Gelderland

21

19

90%

2

10%

1

5%

Achterhoek

17

11

65%

4

24%

2

12%

Zeeland

11

7

64%

4

36%

0

0%

West-Brabant

22

18

82%

3

14%

2

9%

Midden-Brabant

17

14

82%

2

12%

1

6%

Noordoost-Brabant

26

20

77%

5

19%

3

12%

Zuidoost-Brabant

14

12

86%

2

14%

1

7%

Helmond-De Peel

15

12

80%

3

20%

1

7%

Noord-Limburg

10

8

80%

2

20%

2

20%

Midden-Limburg

11

9

82%

2

18%

2

18%

Zuid-Limburg

30

23

77%

4

13%

3

10%

totaal

827

678

82%

117

14%

66

8%

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

14

4

Tekorten aan leraren

Dit hoofdstuk beschrijft de tekorten aan leraren. We bespreken in de volgende secties achtereenvolgens een histogram van tekorten, openstaande tekorten en de invulling van verborgen tekorten, de
uitsplitsing regulier versus vervanging, de regionale verdeling van tekorten en de tekorten uitgesplitst
naar vak en onderwijstype. Tot besluit van deze sectie beschrijven we de samenhang van tekorten met
achtergrondkenmerken van vestigingen.

4.1

De mate waarin vestigingen met een verschillend tekort te maken hebben

In een histogram kan worden bekeken welk deel van de vestigingen in een bepaalde tekortcategorie
valt. We hebben in Figuur 2 de verdeling van het totale tekort (openstaande en verborgen tekorten,
regulier en vervanging) opgenomen. We zien bijvoorbeeld dat 25% van de vestigingen aangeven geen
tekort te hebben. Verder rapporteert 2% van de vestigingen een tekort van meer dan 30%.
Figuur 2: Histogram van vestigingen over categorieën van tekorten aan leraren
30%
25%
20%
15%
10%
5%

4.2

> 30%

28% - 30%

26% - 28%

24% - 26%

22% - 24%

20% - 22%

18% - 20%

16% - 18%

14% - 16%

12% - 14%

10% - 12%

8% - 10%

6% - 8%

4% - 6%

2% - 4%

0% - 2%

0%

0%

De manier waarop tekorten worden ingevuld

Vestigingen hebben bij de uitvraag aangegeven of ze openstaande vacatures hadden en ook of ze
verborgen tekorten hadden, zowel voor reguliere posities als voor vervangingsposities (langer dan 6
weken). Tevens hebben ze aangegeven hoe ze een verborgen tekort momenteel hebben ingevuld. In
Tabel 10 zijn de uitsplitsingen in fte weergegeven (zie bijlage A.2 voor een toelichting op de categorieën) voor de 827 responderende vestigingen. Daarbij zijn ook extra kolommen opgenomen waarin
het tekort respectievelijk wordt gerelateerd aan het totaal aantal fte verborgen tekorten, het totale
tekort in fte en de werkgelegenheid (bij de gemeten vestigingen) in fte.

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

15

Tabel 10: Tekorten aan leraren - invulling
aantal vestigingen

827

werkzaam

37.621

werkgelegenheid

39.934

categorie

regulier

totaal

vervanging

totaal

% van verb.

% van totaal

% van werkgel.

1.848

465

2.313

100%

5,8%

- openstaand

692

249

941

41%

2,4%

- verborgen

1.156

216

1.372

100%

59%

3,4%

verborgen, intern ingevuld

808

115

923

67%

40%

2,3%

- bevoegd

176

63

239

17%

10%

0,6%

- onbevoegd/benoembaar12

632

52

684

50%

30%

1,7%

verborgen, extern ingevuld

302

81

384

28%

17%

1,0%

- bevoegd

197

59

256

19%

11%

0,6%

- onbevoegd/benoembaar

106

22

128

9%

6%

0,3%

verborgen, klassen samengevoegd

46

20

65

5%

3%

0,2%

We zien dat de tekorten voor 41% bestaan uit openstaande vacatures en voor 59% uit verborgen
tekorten. De verborgen tekorten worden in ongeveer 67% van de gevallen intern ingevuld. Dit gebeurt
dan in de meerderheid van de gevallen met een onbevoegde of benoembare. 13 In totaal wordt er in
(50% + 9% =) 59% van de gevallen van een verborgen tekort een beroep gedaan op een onbevoegde
of benoembare om het tekort op te lossen. Het samenvoegen van klassen wordt in 5% van de gevallen
als oplossing voor een tekort ingezet. Als we kijken naar het type positie waarvoor een tekort is, dan
gaat het in ongeveer 80% van de gevallen om reguliere posities.

4.3

Tekorten aan regulier personeel versus tekorten vervanging

In deze sectie bekijken we het onderscheid van reguliere tekorten versus tekorten aan vervanging in
meer detail. In Tabel 11 is het aantal vestigingen uitgesplitst naar verschillende categorieën, zoals het
hebben van alleen reguliere of alleen vervangingstekorten. We zien in die tabel dat relatief veel vestigingen met een tekort in categorie 2 (alleen reguliere tekorten) vallen. Het is uiteraard mogelijk dat
een vestiging geen vervangingstekorten heeft. Dat kan gebeuren omdat er geen tekorten vervanging
zijn, óf omdat er op de peildatum überhaupt geen sprake was van (langdurige) vervangingen.
Tabel 11: Aantal vestigingen per categorie regulier versus vervanging
categorie

beschrijving

vestigingen

aandeel

1

geen tekort

205

25%

2

alleen reguliere tekorten

330

40%

3

alleen vervangingstekorten

71

9%

4

reguliere tekorten = vervangingstekorten (>0)

11

1%

5

overig

210

25%

Benoembaar bestaat uit de categorieën andersbevoegd en onderbevoegd, zie ook sectie A.2.
Onbevoegd en benoembaar zijn als één geheel bevraagd, zie ook bijlage A.2. Aan de hand van IPTO (Vloet, den Uijl, &
Guimarães, 2023) weten we wel dat doorgaans een groot deel van deze groep benoembaar zal zijn.
12
13

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

16

Categorie 4 is wat bijzonderder, maar wel heel klein. Uiteraard is het mogelijk dat vestigingen toevalligerwijs exact hetzelfde tekort hebben regulier als vervanging. Als we echter inzoomen op die vestigingen, valt op dat ze vaak dezelfde categorieën onder regulier en vervanging hebben gevuld. Er
kunnen dan drie dingen gebeurd zijn. Scholen ervaren toevalligerwijs dezelfde tekorten voor reguliere
posities als voor vervanging, óf ze hebben de tekorten die ze ervaren gelijkelijk verdeeld over regulier
en vervanging, óf ze hebben hetzelfde tekort per abuis bij zowel regulier als vervanging ingevuld. Voor
dit rapport worden deze vestigingen meegenomen in de resultaten.

4.4

Regionale verdeling van de tekorten

De lerarentekorten zijn in Figuur 3 weergegeven naar arbeidsmarktregio (zie bijlage B voor de onderliggende cijfers en bijlage C voor de arbeidsmarktregioindeling). We zien dat reguliere tekorten zich
met name voordoen in Midden-Holland en de Achterhoek. Vervangingstekorten zijn over het
algemeen kleiner dan reguliere tekorten. De totale tekorten laten de grootste tekortenproblematiek
zien in de Achterhoek en Midden-Holland en de kleinste in Rijk van Nijmegen en Midden-Gelderland.
Inzoomen op de relatief hoge tekorten in de Achterhoek laat zien dat deze voornamelijk spelen bij het
isk, en dat het isk, vergeleken met andere arbeidsmarktregio’s, in de Achterhoek een relatief groot
aandeel in de totale werkgelegenheid van de arbeidsmarktregio heeft, waardoor de hoge isk-tekorten
een relatief grote invloed hebben op het totale tekort van arbeidsmarktregio Achterhoek.
In de meeste regio’s zijn de reguliere tekorten voor het merendeel (meer dan de helft) verborgen
tekorten. In een aantal regio’s is dat niet het geval, met name in de regio Amersfoort en FoodValley,
waarbij driekwart van de reguliere tekorten openstaande tekorten zijn, zie Tabel 29 in bijlage B.
Figuur 3: Regionale verdeling van lerarentekorten

regulier

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

vervanging

17

Figuur 3 (vervolg): Regionale verdeling van lerarentekorten

totaal

4.5

Tekorten naar vak

Vestigingen die vmbo/havo/vwo aanbieden (82% van het totaal, zie Tabel 9), hebben ook vragen gekregen over de werkende fte’s en tekorten per vak. Daarbij is Tabel 25 in bijlage B gepresenteerd aan
de vestigingen en is gevraagd de formatie en tekorten in te delen in de genoemde hoofdvakken en in
graadsectoren.14 Deze sectie bespreekt de tekorten naar vak.
In Tabel 12 en Tabel 13 zijn respectievelijk de tweedegraads en eerstegraads tekorten per vak opgenomen. In Tabel 14 zijn de totale tekorten per vak opgenomen. Allereerst zien we dat (tweedegraads)
Techniek veruit het grootste tekort heeft (10,3%) en Geschiedenis het kleinste (2,2%). De lijst van
vakken met de grootste tekorten bevat met name de bekende tekortvakken (in volgorde van aflopend
tekort): Techniek, Informatica, Nederlands, de beroepsgerichte vakken vmbo, NASK, Duits, Wiskunde
en Maatschappijleer.
Merk op dat in het onderhavige onderzoek ook openstaande vacatures en andere vormen van verborgen tekorten zijn gemeten (zie ook sectie A.2). Zo zien we in het IPTO-onderzoek15 bijvoorbeeld dat
het vak Duits relatief vaak bevoegd wordt gegeven, maar uit de tekortmeting komt het met 6,8% totaal
tekort toch als één van de grotere tekortvakken naar voren. We zien dat het hierbij in bijna de helft van
de gevallen gaat om openstaande vacatures. Verder zien we dat de tekorten aan tweedegraads leraren
bij alle vakken behalve NASK hoger zijn dan de tekorten aan eerstegraads leraren. Dit komt overeen
met de bevindingen in sectie 4.3 in het IPTO-rapport waarin gerapporteerd wordt dat het percentage
onbevoegd gegeven lessen in de tweedegraads sector hoger is dan in de eerstegraads sector.

De eerstegraads sector wordt gevormd door de bovenbouw van havo en vwo, respectievelijk leerjaren 4/5 en 4/5/6. De
overige leerjaren en alle leerjaren van het vmbo behoren tot de tweedegraads sector.
15
(Vloet, den Uijl, & Guimarães, 2023)
14

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

18

We zien verder bijvoorbeeld dat het tekort aan leraren Levensbeschouwing, Kunstvakken en
Lichamelijke opvoeding16 in de tweedegraads sector ongeveer 6 keer zo hoog is als het tekort in de
eerstegraads sector. Bij Geschiedenis en Techniek is het tekort in de tweedegraads sector ongeveer 4,5
keer zo groot als in de eerstegraads sector. Aan de andere kant van het spectrum liggen de vakken
Informatica en Economie waarbij het tekort in de tweedegraads sector ongeveer 20% respectievelijk
30% hoger is dan in de eerstegraads sector.
Tabel 12: Tekorten aan tweedegraads leraren als percentage van de werkgelegenheid - vak

formatie
vak

regulier

vervanging

totaal

werkgel.

werkend

open

verb.

open

verb.

Aardrijkskunde

988

95,8%

1,0%

2,4%

0,5%

0,3%

4,2%

Biologie

1.337

95,7%

1,1%

2,2%

0,5%

0,6%

4,3%

CKV, kunstvakken

1.130

94,1%

2,3%

2,0%

1,2%

0,4%

5,9%

937

90,7%

3,5%

4,1%

0,9%

0,8%

9,3%

Economie (avo)

1.024

94,6%

1,5%

2,8%

0,8%

0,4%

5,4%

Engels

2.282

94,9%

1,5%

2,4%

0,5%

0,7%

5,1%

Frans

783

92,7%

2,3%

3,1%

1,1%

0,8%

7,3%

Geschiedenis

1.065

96,7%

0,9%

1,6%

0,6%

0,2%

3,3%

Informatica

155

89,3%

0,6%

8,3%

0,0%

1,7%

10,7%

Klassieke talen

59

89,3%

2,7%

5,8%

1,7%

0,5%

10,7%

Levensbeschouwing

307

90,7%

4,5%

3,4%

0,9%

0,6%

9,3%

Lichamelijke Opvoeding

963

92,7%

3,2%

1,8%

1,4%

1,0%

7,3%

Maatschappijleer

461

91,6%

2,6%

3,9%

0,6%

1,3%

8,4%

Natuurkunde

579

91,7%

1,9%

5,0%

1,1%

0,4%

8,3%

Natuurkunde/Scheikunde (NASK)

496

91,2%

2,9%

4,6%

0,4%

0,9%

8,8%

Nederlands

2.696

89,1%

3,4%

5,5%

1,0%

1,0%

10,9%

Scheikunde

308

94,3%

1,7%

2,3%

0,6%

1,1%

5,7%

Duits

Techniek (avo)

436

89,5%

2,7%

6,4%

0,7%

0,7%

10,5%

2.698

92,2%

2,0%

3,9%

0,8%

1,2%

7,8%

205

93,5%

2,3%

1,9%

1,4%

1,0%

6,5%

Beroepsgerichte vakken vmbo

1.945

90,8%

2,7%

4,9%

0,9%

0,7%

9,2%

Overige vakken

1.812

96,6%

1,3%

1,1%

0,7%

0,3%

3,4%

totaal

22.667

93,0%

2,1%

3,4%

0,8%

0,7%

7,0%

Wiskunde
Gezondheidszorg en Welzijn (avo)

Uit het IPTO-onderzoek komt lichamelijk opvoeding naar voren als het vak met het hoogste bevoegdheidspercentage. In
onderhavig onderzoek zien we dat het relatief hoge tweedegraads tekort van 7,3% voornamelijk bestaat uit openstaande
vacatures. Tegelijkertijd zien we dat het aantal fte werkgelegenheid in de tweedegraads sector ongeveer de helft is van het
aantal fte werkgelegenheid in de eerstegraads sector. Een bevoegdheid voor lichamelijke opvoeding kan behaald worden via
een getuigschrift LO. Met dit getuigschrift wordt een eerstegraads bevoegdheid verkregen. Er zijn (recentelijk) geen getuigschriften waarmee een tweedegraads bevoegdheid wordt verkregen. Dit lijkt een indicatie dat vestigingen zich bij het invullen
van de uitvraag voor dit vak hebben laten leiden door bevoegdheid in plaats van lestaken die bij de eerste danwel tweedegraads
sector behoren. Tijdens de veldwerkperiode is de instructietekst aangepast om dit te verduidelijken.
16

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

19

Tabel 13: Tekorten aan eerstegraads leraren als percentage van de werkgelegenheid - vak

formatie
vak

regulier

vervanging

totaal

werkgel.

werkend

open

verb.

open

verb.

Aardrijkskunde

564

97,8%

0,5%

1,2%

0,3%

0,2%

2,2%

Biologie

698

98,1%

0,7%

1,0%

0,2%

0,1%

1,9%

1.094

99,0%

0,6%

0,1%

0,2%

0,1%

1,0%

578

97,1%

0,7%

1,8%

0,2%

0,2%

2,9%

CKV, kunstvakken
Duits
Economie (avo)

768

95,8%

0,6%

2,4%

0,7%

0,6%

4,2%

Engels

1.066

97,7%

0,8%

0,8%

0,4%

0,4%

2,3%

Frans

524

97,7%

0,5%

1,0%

0,3%

0,4%

2,3%

Geschiedenis

811

99,3%

0,1%

0,4%

0,0%

0,2%

0,7%

Informatica

100

90,9%

0,9%

8,2%

0,0%

0,0%

9,1%

Klassieke talen

412

97,0%

0,6%

2,1%

0,2%

0,2%

3,0%

Levensbeschouwing

198

98,5%

0,7%

0,8%

0,1%

0,0%

1,5%

Lichamelijke Opvoeding

1.853

98,7%

0,4%

0,4%

0,2%

0,2%

1,3%

Maatschappijleer

353

95,9%

1,3%

1,5%

0,3%

0,9%

4,1%

Natuurkunde

531

97,0%

0,2%

2,6%

0,0%

0,1%

3,0%

Natuurkunde/Scheikunde (NASK)

84

90,9%

4,6%

2,2%

2,4%

0,0%

9,1%

Nederlands

1.125

93,6%

1,9%

2,8%

1,0%

0,8%

6,4%

Scheikunde

517

96,6%

1,0%

2,0%

0,1%

0,4%

3,4%

Techniek (avo)

13

97,6%

2,4%

0,0%

0,0%

0,0%

2,4%

1.171

95,9%

1,8%

2,0%

0,2%

0,2%

4,1%

Gezondheidszorg en Welzijn (avo)

9

100,0%

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

0,0%

Beroepsgerichte vakken vmbo

52

93,5%

5,9%

0,0%

0,6%

0,0%

6,5%

Overige vakken

407

98,6%

0,1%

1,0%

0,2%

0,1%

1,4%

12.930

97,2%

0,8%

1,4%

0,3%

0,3%

2,8%

vervanging

totaal

Wiskunde

totaal

Tabel 14: Tekorten aan leraren als percentage van de werkgelegenheid - vak

formatie
vak

regulier

werkgel.

werkend

open

verb.

open

verb.

Aardrijkskunde

1.552

96,5%

0,8%

2,0%

0,5%

0,2%

3,5%

Biologie

2.035

96,5%

0,9%

1,8%

0,4%

0,4%

3,5%

CKV, kunstvakken

2.224

96,5%

1,4%

1,1%

0,7%

0,3%

3,5%

Duits

1.515

93,2%

2,4%

3,2%

0,6%

0,6%

6,8%

Economie (avo)

1.792

95,1%

1,1%

2,6%

0,7%

0,5%

4,9%

Engels

3.348

95,8%

1,2%

1,9%

0,4%

0,6%

4,2%

Frans

1.307

94,7%

1,6%

2,3%

0,8%

0,6%

5,3%

Geschiedenis

1.877

97,8%

0,6%

1,1%

0,3%

0,2%

2,2%

Informatica

255

90,0%

0,7%

8,3%

0,0%

1,1%

10,0%

Klassieke talen

471

96,0%

0,8%

2,6%

0,4%

0,2%

4,0%

Levensbeschouwing

505

93,7%

3,0%

2,4%

0,5%

0,4%

6,3%

2.815

96,7%

1,3%

0,9%

0,6%

0,5%

3,3%

Lichamelijke Opvoeding
Maatschappijleer

814

93,5%

2,0%

2,8%

0,5%

1,1%

6,5%

Natuurkunde

1.110

94,2%

1,1%

3,9%

0,6%

0,2%

5,8%

Natuurkunde/Scheikunde (NASK)

580

91,2%

3,1%

4,2%

0,7%

0,8%

8,8%

3.822

90,4%

3,0%

4,7%

1,0%

0,9%

9,6%

Nederlands

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

20

Tabel 14 (vervolg): Tekorten aan leraren als percentage van de werkgelegenheid - vak

formatie
vak

regulier

vervanging

totaal

werkgel.

werkend

open

verb.

open

verb.

Scheikunde

825

95,7%

1,2%

2,1%

0,3%

0,7%

4,3%

Techniek (avo)

449

89,7%

2,7%

6,2%

0,6%

0,7%

10,3%

3.869

93,3%

1,9%

3,3%

0,6%

0,9%

6,7%

214

93,7%

2,2%

1,8%

1,3%

1,0%

6,3%

Beroepsgerichte vakken vmbo

1.997

90,9%

2,7%

4,8%

0,9%

0,7%

9,1%

Overige vakken

2.219

97,0%

1,1%

1,1%

0,6%

0,2%

3,0%

totaal

35.597

94,5%

1,7%

2,6%

0,6%

0,6%

5,5%

Wiskunde
Gezondheidszorg en Welzijn (avo)

4.6

Tekorten naar onderwijstype

In deze sectie bespreken we de tekorten aan leraren naar onderwijstype. De tekorten zijn weergegeven
in Tabel 15 tot en met Tabel 17. De tekorten zijn separaat opgenomen voor reguliere en vervangingstekorten. We zien dat het isk veruit de hoogste reguliere tekorten kent. Dit is voornamelijk gelegen in
hoge verborgen tekorten bij dat onderwijstype. Maar ook de openstaande vacatures zijn relatief hoger
bij het isk dan bij de andere onderwijstypes.
Tabel 15: Reguliere tekorten aan leraren - onderwijstype

fte

% van werkgelegenheid

onderwijstype

werkgel.

open

verb

totaal

open

verb

totaal

vmbo/havo/vwo

35.597

592

937

1.530

1,7%

2,6%

4,3%

praktijkonderwijs (pro)

2.718

36

62

98

1,3%

2,3%

3,6%

internationale schakelklassen (isk)

1.619

64

157

221

3,9%

9,7%

13,6%

totaal

39.934

692 1.156

1.848

1,7%

2,9%

4,6%

Tabel 16: Vervangingstekorten aan leraren - onderwijstype

fte

% van werkgelegenheid

onderwijstype

werkgel.

open

verb

totaal

open

verb

totaal

vmbo/havo/vwo

35.597

220

201

421

0,6%

0,6%

1,2%

praktijkonderwijs (pro)

2.718

21

8

29

0,8%

0,3%

1,1%

internationale schakelklassen (isk)

1.619

9

6

15

0,5%

0,4%

0,9%

totaal

39.934

249

216

465

0,6%

0,5%

1,2%

Tabel 17: Totale tekorten aan leraren - onderwijstype

fte
onderwijstype

werkgel.

vmbo/havo/vwo
praktijkonderwijs (pro)

open

% van werkgelegenheid
verb

totaal

open

verb

totaal

35.597

812 1.139

1.951

2,3%

3,2%

5,5%

2.718

57

69

126

2,1%

2,6%

4,6%

internationale schakelklassen (isk)

1.619

73

163

236

4,5%

10,1%

14,6%

totaal

39.934

941 1.372

2.313

2,4%

3,4%

5,8%

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

21

De openstaande tekorten, de verborgen tekorten en de invulling daarvan zijn per onderwijstype te
bekijken in Tabel 18 en Tabel 19, voor respectievelijk tweedegraads en eerstegraads leraren
vmbo/havo/vwo, in Tabel 20 voor leraren praktijkonderwijs en in Tabel 21 voor leraren isk.
Hoewel het niveau van de verborgen tekorten bij het vmbo/havo/vwo voor de tweedegraads leraren
hoger is dan voor de eerstegraads leraren, wordt in beide gevallen 70% van de verborgen tekorten
intern ingevuld (zie Tabel 18 en Tabel 19). In een derde van de gevallen met een verborgen tweedegraads tekort (18% + 15% = 33%) wordt een bevoegde leraar ingezet. Bij eerstegraads tekorten wordt
in het geval de tekorten extern worden ingevuld vaker een bevoegde leraar ingezet en is (19% + 23%
= ) 42% van de verborgen tekorten ingevuld met een bevoegde leraar.
In het praktijkonderwijs is de invulling van de tekorten vergelijkbaar met de invulling bij het
vmbo/havo/vwo. Daar wordt met 81% een verborgen tekorten iets vaker intern ingevuld en wordt in
een derde van de gevallen een verborgen tekort ingevuld door het inzetten van een bevoegde leraar.
Bij het isk worden verborgen tekorten veel vaker extern ingevuld, in de helft van de gevallen. Ongeacht
of de tekorten intern of extern worden ingevuld, wordt in de helft van de gevallen het tekort ingevuld
met een bevoegde leraar.
Tabel 18: Tekorten aan tweedegraads leraren vmbo/havo/vwo - invulling
aantal vestigingen

671

werkzaam

21.077

werkgelegenheid

22.667

categorie

regulier

vervanging totaal

Totaal

1.248

342

1.590

100%

7,0%

- openstaand

486

178

665

42%

2,9%

- verborgen

762

163

925

100%

58%

4,1%

verborgen, intern ingevuld

561

85

645

70%

41%

2,8%

- bevoegd

123

39

162

18%

10%

0,7%

- onbevoegd/benoembaar

437

46

483

52%

30%

2,1%

verborgen, extern ingevuld

170

60

230

25%

14%

1,0%

- bevoegd

95

43

138

15%

9%

0,6%

- onbevoegd/benoembaar

76

17

93

10%

6%

0,4%

verborgen, klassen samengevoegd

31

19

49

5%

3%

0,2%

% van verb.

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

% van totaal

% van werkgel.

22

Tabel 19: Tekorten aan eerstegraads leraren vmbo/havo/vwo - invulling
aantal vestigingen

465

werkzaam

12.568

werkgelegenheid

12.930

categorie

regulier

vervanging totaal

% van verb.

% van totaal

% van werkgel.

totaal

282

80

361

100%

2,8%

- openstaand

106

41

147

41%

1,1%

- verborgen

176

38

214

100%

59%

1,7%

verborgen, intern ingevuld

128

22

150

70%

42%

1,2%

- bevoegd

23

18

41

19%

11%

0,3%

- onbevoegd/benoembaar

105

4

109

51%

30%

0,8%

verborgen, extern ingevuld

43

15

58

27%

16%

0,4%

- bevoegd

37

12

48

23%

13%

0,4%

- onbevoegd/benoembaar

6

3

10

5%

3%

0,1%

verborgen, klassen samengevoegd

5

1

6

3%

2%

0,0%

vervanging totaal

% van verb.

% van totaal

% van werkgel.

Tabel 20: Tekorten aan leraren praktijkonderwijs - invulling
aantal vestigingen

117

werkzaam

2.592

werkgelegenheid

2.718

categorie

regulier

totaal

98

29

126

100%

4,6%

- openstaand

36

21

57

45%

2,1%

- verborgen

62

8

69

100%

55%

2,6%

verborgen, intern ingevuld

51

5

56

81%

44%

2,1%

- bevoegd

13

4

16

23%

13%

0,6%

- onbevoegd/benoembaar

39

2

40

58%

32%

1,5%

verborgen, extern ingevuld

9

3

12

17%

9%

0,4%

- bevoegd

6

1

7

10%

5%

0,2%

- onbevoegd/benoembaar

4

2

5

8%

4%

0,2%

verborgen, klassen samengevoegd

1

0

1

2%

1%

0,0%

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

23

Tabel 21: Tekorten aan leraren internationale schakelklassen - invulling
aantal vestigingen

66

werkzaam

1.383

werkgelegenheid

1.619

categorie

regulier

vervanging totaal

% van verb.

% van totaal

% van werkgel.

totaal

221

15

236

100%

14,6%

- openstaand

64

9

73

31%

4,5%

- verborgen

157

6

163

100%

69%

10,1%

verborgen, intern ingevuld

68

3

71

43%

30%

4,4%

- bevoegd

17

2

20

12%

8%

1,2%

- onbevoegd/benoembaar

51

1

51

31%

22%

3,2%

verborgen, extern ingevuld

80

4

83

51%

35%

5,1%

- bevoegd

60

4

63

39%

27%

3,9%

- onbevoegd/benoembaar

20

0

20

12%

9%

1,2%

verborgen, klassen samengevoegd

9

0

9

6%

4%

0,6%

4.7

Samenhang van de tekorten met achtergrondvariabelen

In deze sectie beschrijven we een beknopte regressieanalyse van het tekort aan leraren vmbo/havo/
vwo (totaal van openstaand en verborgen, regulier en vervanging) op een aantal verklarende
variabelen. Bij een regressieanalyse wordt bepaald wat het verband is tussen een variabele die we
proberen te verklaren (het lerarentekort) en mogelijke verklarende variabelen. Hierbij worden
verbanden met alle verklarende variabelen tegelijk bekeken, in tegenstelling tot verbanden met steeds
één specifieke variabele zoals in de secties hiervoor. Met een regressieanalyse kan niet bepaald worden
wát oorzaak en wát gevolg is, alleen of er al dan niet een statistisch significant verband is en wat de
sterkte van het verband is.
Omdat de dataverzameling op vestigingsniveau heeft plaatsgevonden, kunnen we aanvullende
gegevens over de vestigingen toevoegen. Deze zijn aangeleverd door DUO. Alle voor de regressieanalyse gebruikte variabelen zijn opgenomen in Tabel 22. Als observaties worden alle vestigingen
meegenomen die in ieder geval vmbo/havo/vwo aanbieden. De variabele die we proberen te verklaren
is het lerarentekort specifiek voor het vmbo/havo/vwo. Er zijn te weinig vestigingen die praktijkonderwijs en/of isk aanbieden om specifiek daarvoor verbanden aan te kunnen tonen.
Tabel 22: Achtergrondgegevens vestigingen
variabele

beschrijving

arbeidsmarktregio

de arbeidsmarktregio waar de vestiging staat op basis van postcode en huisnummer

aantal vestigingen

het aantal vestigingen dat het bestuur van de vestiging heeft

eenpitter

de vestiging is onderdeel van een bestuur met maar één vestiging (aantal vestigingen = 1)

praktijkonderwijs

biedt de vestiging ook praktijkonderwijs (pro) aan?

isk

biedt de vestiging ook internationale schakelklassen (isk) aan?

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

24

Tabel 22 (vervolg): Achtergrondgegevens vestigingen
variabele

beschrijving

aantal leerlingen

het aantal leerlingen op de vestiging

verzuimpercentage

het verzuimpercentage van de vestiging

leerling-leraarratio+

het aantal leerlingen per fte leraar

aandeel <45+

het aandeel 45-minners onder leraren, gewogen met fte

aandeel ≥55+

het aandeel 55-plussers onder leraren, gewogen met fte

aandeel vast+

het aandeel vaste aanstellingen onder leraren, gewogen met fte

aandeel <0,5 fte+

aandeel aanstellingen leraren met omvang < 0,5 fte, gewogen met fte

aandeel 0,5-0,8 fte+

aandeel aanstellingen leraren met omvang 0,5 tot 0,8 fte, gewogen met fte

gemiddelde leeftijd+

de gemiddelde leeftijd van leraren

achterstandsscore

gemiddelde achterstandsscore per leerling,17 peildatum 1 oktober 2021, zoals deze door het CBS
berekend zijn

+wordt alleen per 1 oktober van ieder jaar gemeten

We proberen de omvang van het tekort ten opzichte van de werkgelegenheid (het tekortpercentage)
te verklaren met een regressiemodel. Statistische pakketten kunnen vervolgens de parameters schatten
(met de OLS-schatter) zodanig dat de omvang van het tekort zo goed mogelijk benaderd wordt door
een combinatie van de opgegeven variabelen. Daarnaast kan statistisch getoetst worden of een
bepaalde variabele een significante bijdrage levert aan de verklaring van de omvang van het tekort.
We zijn begonnen met een model met daarin alle genoemde variabelen. Met behulp van statistische
toetsen hebben we dat model uitgedund tot een model dat alleen nog statistisch significante variabelen bevat.18 Bij de categorische variabele arbeidsmarktregio wordt alleen getoetst of deze als geheel
een significante bijdrage leverden. Deze variabele viel hierbij af.
We komen vervolgens op de schattingsresultaten zoals weergegeven in Tabel 23. Het gehanteerde
model verklaart ongeveer 16% van de variantie in de te verklaren variabele (het tekortpercentage).
Daarmee blijft er dus ongeveer 84% van de variantie over waar dit model en de beschikbare data geen
verklaring voor kunnen geven.19
Tabel 23: Schattingsresultaten
variabele

waarde

aantal leerlingen

-0.001*

achterstandsscore per leerling

10.864**

verzuimpercentage

0.397*

constante

1.988

+ basiscategorie, * significant op 5%, ** significant op 1% betrouwbaarheid

Tabel 23 laat zich als volgt lezen. Neem twee vestigingen in gedachten die nagenoeg identiek zijn, op
één kenmerk na. Het verschil in het tekortpercentage (uitgedrukt als percentage) is dan zoveel hoger,
Het CBS berekent de achterstandsscore van een leerling als het verschil tussen de landelijke gemiddelde onderwijsscore en de
verwachte onderwijsscore van de leerling op basis van omgevingskenmerken. We nemen de gemiddelde achterstandsscore per
leerling van een vestiging mee in de analyse. De omgevingskenmerken die zijn meegenomen zijn het opleidingsniveau van de
vader, het opleidingsniveau van de moeder, de herkomst van de ouders, de verblijfsduur in Nederland van de moeder, en of de
ouders in de schuldsanering zitten.
18
Dit betekent niet dat er geen verband tussen afgevallen variabelen en het tekort kan zijn. Een verband is met de beschikbare
data echter niet statistisch significant aantoonbaar.
19
Variabelen als het imago van de vestiging, de werksfeer en de kwaliteit van de schoolleiding zullen ook van invloed zijn op de
tekorten. Daarvan zijn echter geen gegevens beschikbaar.
17

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

25

of lager, als het verschil tussen de vestigingen, vermenigvuldigd met de geschatte parameter voor dat
kenmerk. We zullen dit nader toelichten met een voorbeeld.
Stel dat de vestigingen in het gedachtenexperiment identiek zijn, maar de eerste heeft een verzuimpercentage van 5% en de tweede van 10%. Dan is het tekortpercentage op de tweede vestiging naar
verwachting ongeveer (0,397 x (10% - 5%) =) 2%-punt hoger dan op de eerste vestiging.
In Tabel 23 zijn ook sterren opgenomen. Deze geven aan of de parameter statistisch significant afwijkt
van 0, en dus een statistisch significante bijdrage levert aan het verklaren van het tekortpercentage.
Hierbij geldt: hoe meer sterren een parameter heeft, hoe meer betrouwbaar we kunnen zeggen dat de
parameter statistisch significant is in de verklaring van het tekortpercentage.
Dankzij de aanvullende achtergrondgegevens zijn nu een paar extra verbanden zichtbaar die in
eerdere secties niet belicht zijn. Belangrijk is in dit verband echter wel op te merken dat er uit deze
analyse geen één specifieke oorzaak van een tekort kan worden aangewezen. Het is juist het
samenspel van de verschillende factoren en hun weging zoals opgenomen in Tabel 23 dat het
lerarentekort verklaart.
1) De achterstandsscore heeft een toenemende invloed op het tekort: als de gemiddelde achterstandsscore per leerling met 0,1 stijgt, dan stijgt het tekortpercentage met ongeveer 1,1
procentpunt. Vestigingen met een hogere achterstandsscore lijken over het algemeen dus
lastiger leraren te kunnen vinden, wellicht omdat ze als minder aantrekkelijk worden ervaren.
2) Het verzuimpercentage heeft een toenemende invloed op het tekort: als het verzuimpercentage met 1%-punt stijgt, dan stijgt het tekortpercentage met ongeveer 0,40%-punt. Daarbij
merken we nogmaals op dat met de beschikbare informatie geen oorzaak en gevolg kunnen
worden onderscheiden. Het zou dus kunnen dat het tekort toeneemt omdat er meer (langer)
verzuim is, maar ook dat het verzuim toeneemt omdat er een hoger tekort is, en daardoor
bijvoorbeeld een hogere werkdruk.
3) Het aantal leerlingen op een vestiging heeft een afnemende invloed op het tekort: als het
aantal leerlingen met 100 stijgt, dan daalt het tekortpercentage met ongeveer 0,1 procentpunt.
Kleinere vestigingen lijken over het algemeen dus lastiger leraren te kunnen vinden.

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

26

5

Tekorten aan schoolleiding

De vestigingen zijn ook bevraagd over eventuele tekorten aan schoolleiding (zie ook bijlage A.2). De
vragen waren hierbij minder uitgebreid en (uiteraard) niet uitgesplitst naar onderwijstype, vak of
graadsector. De gegevens zijn samengevat in Tabel 24. Bij een vergelijking met Tabel 10 op pagina 16
zien we dat de tekorten aan schoolleiding iets lager zijn dan de tekorten aan leraren. De tekorten
bestaan in ruim een derde van de gevallen uit openstaande vacatures en in bijna twee derde van de
gevallen uit verborgen tekorten. De verborgen tekorten zijn voornamelijk extern ingevuld.
Tabel 24: Tekorten aan schoolleiding

werkzaam

3.217

werkgelegenheid

3.363
regulier

vervanging

totaal

totaal

110

36

- openstaand

49

- verborgen

61

> intern ingevuld

14

> extern ingevuld

47

% van verb.

% van totaal

% van werkgel.

146

100%

4,3%

6

54

37%

1,6%

30

91

100%

63%

2,7%

11

25

27%

17%

0,7%

20

66

73%

45%

2,0%

In Figuur 4 zijn de tekorten aan schoolleiding naar arbeidsmarktregio weergegeven. De onderliggende
cijfers zijn opgenomen in Tabel 30 in bijlage B. We zien dat 7 arbeidsmarktregio’s geen tekorten aan
schoolleiding ervaren, terwijl Flevoland (30,8%) en Amersfoort (13,9%) zeer grote tekorten aan schoolleiding ervaren. Bij Flevoland maken we wel de kanttekening dat de respons in die arbeidsmarktregio
laag was (zie hoofdstuk 3).
Figuur 4: Regionale verdeling van tekorten aan schoolleiding

regulier

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

vervanging

27

Figuur 4 (vervolg): Regionale verdeling van tekorten aan schoolleiding

totaal

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

28

Bibliografie
Adriaens, H., & de Vos, K. (2023). De toekomstige arbeidsmarkt voor onderwijspersoneel po, vo en mbo
2023-2033. Tilburg: Centerdata.
Adriaens, H., Elshout, M., & Elshout, S. (2022a). Personeelstekorten primair onderwijs - peildatum 1
oktober 2022. Tilburg: Centerdata.
Adriaens, H., Elshout, M., & Elshout, S. (2022b). Personeelstekorten voortgezet onderwijs - peildatum 1
oktober 2022. Tilburg: Centerdata.
Vloet, A., den Uijl, M., & Guimarães, J. (2023). IPTO: vakken en bevoegdheden in het vo - peildatum 1
oktober 2022. Tilburg: Centerdata.

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

29

Bijlagen

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

30

A

Onderzoeksverantwoording

Deze bijlage licht de methode van dataverzameling toe. Daarbij bespreken we de methode in het
algemeen (sectie A.1), de details van de inhoud van de uitvraag (sectie A.2) en tot slot, het verloop van
het veldwerk van de meting met peildatum 1 oktober 2023 (sectie A.3).

A.1

Methode algemeen

De personeelstekorten worden gemeten via een online vragenlijst. Centerdata ontvangt e-mailadressen van vestigingen (zie ook sectie A.3.1) en schoolbesturen van DUO, maar deze bevatten veel
onvolkomenheden. In onze aanpak is daarom veel aandacht voor het achterhalen van de juiste emailadressen om vestigingen daadwerkelijk te kunnen bereiken voor het onderzoek. Voor aanvang van
de tekortmeting ontvangen besturen een vooraankondiging van het onderzoek met een overzicht van
de vestigingen die uitgenodigd zullen worden en per vestiging het e-mailadres waar de uitnodiging
naartoe gestuurd zal worden. Besturen hebben de mogelijkheid om deze e-mailadressen (en het emailadres van het bestuur) aan te passen. Bij aanpassingen wordt communicatie over het onderzoek
naar het gewijzigde e-mailadres gestuurd. Ongeveer twee derde van de besturen nam deel aan deze
e-mailcontrole. Tijdens de dataverzameling (zowel de e-mailverzameling als de daadwerkelijke tekortmeting) worden bovendien alle e-mailadressen waarvan de mail onbestelbaar retour komt (bouncers)
geregistreerd, waarna besturen worden gecontacteerd met de vraag om alsnog de juiste e-mailadressen te leveren. Wanneer dit niet gebeurt, zoekt Centerdata de e-mailadressen op via websites van
de vestigingen.
Als de verzameling van e-mailadressen is afgerond, begint de eigenlijke tekortmeting. Schoolbesturen
ontvangen als eerste een uitnodigingsmail van Centerdata met daarin een link naar hun persoonlijke
pagina. Op die pagina is informatie over het onderzoek te vinden en kan het bestuur per vestiging een
unieke link vinden naar de uitvraag voor die vestiging. Deze link kan het bestuur vervolgens doorsturen naar de vestiging met de vraag om de uitvraag in te vullen. Om het voor besturen makkelijker te
maken, zijn ook per vestiging links beschikbaar om direct automatisch een e-mailbericht op te stellen
met daarin een voorbeeldtekst en de link. Op de persoonlijke pagina kunnen schoolbesturen ook
bijhouden welke vestigingen de uitvraag nog niet hebben ingevuld om zo gericht herinneringsmails te
kunnen sturen. Vestigingen worden zowel via de schoolbesturen als rechtstreeks door Centerdata
benaderd (voor het geval een schoolbestuur inactief blijft). Zo ontvangen vestigingen toch hun link
naar de uitvraag als een schoolbestuur inactief blijft.
Als vestigingen klaar zijn met het invullen van de uitvraag, krijgen schoolbesturen een signaal en kan
het schoolbestuur de antwoorden van de vestiging controleren en eventueel aanpassen. 20 Deze
controle is vrijblijvend. De data van de vestigingen komen automatisch in de beveiligde omgeving van
Centerdata terecht. Na afloop van de dataverzameling ontvangen schoolbesturen een terugkoppeling
op hun persoonlijke pagina met data van de eigen vestigingen die hebben deelgenomen en totalen
over de tekorten voor het schoolbestuur.

20

Ook als het schoolbestuur de controle niet uitvoert, worden de gegevens van de vestigingen in de analyses meegenomen.

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

31

A.2

Inhoud van de uitvraag

Aan het begin van de uitvraag krijgen vestigingen achtergrondinformatie over het onderzoek, specifieke instructies (bijvoorbeeld dat kortdurende vervangingen van maximaal 6 weken niet meegeteld
moeten worden) en worden enkele begrippen gedefinieerd (zie Kader 2). Daarnaast wordt de peildatum vermeld en om welke vestiging het gaat. Er wordt herhaald dat de uitvraag enkel voor de genoemde vestiging ingevuld moet worden.
Kader 2: Begrippen in de toelichting van de uitvraag
Een tekort telt pas als een tekort (verborgen of niet) wanneer je er per direct een bevoegde leraar voor zou willen
aannemen. Scholen die duurzaam hebben gekozen voor een andere organisatievorm die wettelijk is toegestaan tellen
deze inzet niet als tekort. Het inzetten van een niet wettelijk toegestane oplossing, zoals een onbevoegde leraar, telt
dus altijd als een tekort.
Verborgen tekorten zijn tekorten (bij reguliere posities of vervangingen) waarvoor uit nood een (tijdelijke) alternatieve oplossing is gevonden, omdat er geen geschikte bevoegde leraar beschikbaar was.
Onder 'schoolleiding' verstaan we personeel dat onderwijskundig en/of organisatorisch leiding geeft, tevens personele verantwoordelijkheid draagt in school en valt onder de Fuwasys salarisschalen 11 t/m 16 of schaal LB, LC of LD.

In de uitvraag komen de volgende onderwerpen aan bod:
•

•

De typen onderwijs die de vestiging aanbiedt:
1.

vmbo/havo/vwo,

2.

praktijkonderwijs (pro) en/of

3.

internationale schakelklassen (isk)

Het aantal fte leraren per onderwijstype, voor vmbo/havo/vwo ook uitgesplitst naar vak 21 maal
graadsector.

•

Het lerarentekort per onderwijstype (in fte), uitgesplitst naar:
1.

openstaande vacatures versus verborgen tekorten

2.

reguliere posities versus vervangingen > 6 weken.

Vestigingen moeten dit voor onderwijstypen vmbo/havo/vwo uitgesplitst naar vak maal
graadsector opgeven. Om de vestigingen de tekorten zoveel mogelijk op dezelfde manier te
laten invullen, is de tekst in Kader 3 getoond aan vestigingen.
•

De uitsplitsing (in percentages) van verborgen tekorten naar de volgende mogelijkheden:
1.

2.

3.

22

▪

bevoegd

▪

onbevoegd/andersbevoegd/onderbevoegd22

extern ingevuld:
▪

bevoegd

▪

onbevoegd/andersbevoegd/onderbevoegd22

klassen samengevoegd

•

Het aantal fte schoolleiding

•

Het schoolleidingtekort (in fte), uitgesplitst naar:
1.

21

intern ingevuld:

reguliere posities versus vervangingen > 6 weken

Zie bijlage B voor de vakindeling die vestigingen kunnen raadplegen.
De categorieën andersbevoegd en onderbevoegd noemen we hierna samen de categorie benoembaar.

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

32

2.

openstaande vacatures versus intern ingevulde verborgen tekorten versus extern
ingevulde verborgen tekorten

•

Eventuele opmerkingen

Kader 3: Uitleg in de uitvraag over het begrip “tekort”
Onder het lerarentekort vallen openstaande vacatures en verborgen tekorten voor zowel reguliere
posities als vervangingen langer dan 6 weken.
Het aantal fte dat nog gezocht wordt, kan ingevuld worden bij openstaande vacatures. Onder openstaande vacatures
valt ook de situatie waarin een vak minder wordt aangeboden: bijvoorbeeld wanneer een vak in plaats van 3 uur per
week 2 uur per week wordt gegeven. Wanneer een vak (voor bepaalde groepen) helemaal is afgeschaft door het
personeelstekort en er geen vacature meer openstaat, telt u dit niet mee.
Bij verborgen tekorten gaat het om situaties waarin uit nood een tijdelijke alternatieve oplossing is gevonden, omdat
er geen bevoegde leraar beschikbaar was. Specifiek gaat het bij verborgen tekorten om de volgende soorten
(tijdelijke) oplossingen:
•
•
•
•
•

Intern opgelost met een voor het vak bevoegde leraar (1)
Intern opgelost met een onbevoegde, andersbevoegde of onderbevoegde leraar (2)
Extern opgelost met een voor het vak bevoegde leraar (3)
Extern opgelost met een onbevoegde, andersbevoegde of onderbevoegde leraar (3)
Klassen samenvoegen

Wat niet onder verborgen tekorten valt:
•
•

LIO (laatste jaar van de opleiding)
Bevoegde leraar van invalpool structureel inzetten in plaats van als tijdelijke vervanger

(1) Bijvoorbeeld lesgeven door schoolleiders en ambulante leraren.
(2) Bijvoorbeeld lesgeven door een voor het vak onbevoegde leraar, lesgeven door werknemer die geen leraar is (IB-er,
onderwijsassistent of lerarenondersteuner), lesgeven door iemand die nog in opleiding is (en geen LIO kan worden),
zijinstromer die ongewenst al zelfstandig voor de klas staat (dus niet alle zijinstromers).
(3) Bijvoorbeeld via een uitzendbureau of detacheringsbureau of een ZZP’er.

A.3

Veldwerk

A.3.1

Niveau van bevraging

Op verzoek van de begeleidingscommissie vindt de uitvraag plaats op vestigingsniveau (brin6). Dit
heeft enkele nadelen. Zo zijn er op vestigingsniveau ILOCs, dislocaties, tijdelijke vestigingen en vestigingen met een ontbrekend aantal leerlingen (“bijzondere vestigingen”). Hiervan is voor DUO en
Centerdata niet duidelijk of ze in de populatie thuishoren. We laten het aan besturen om te bepalen of
de uitvraag voor deze vestigingen wel of niet relevant is. We vragen deelnemers actief om aan de
helpdesk door te geven als een vestiging om een bepaalde reden niet in de populatie thuishoort,
zodat de responscijfers zo zuiver mogelijk blijven. Daarnaast hebben veel vestigingen van dezelfde
school bij DUO dezelfde naam, waardoor ze moeilijk van elkaar te onderscheiden zijn. Dit is opgelost
door in alle communicatie het fysieke adres toe te voegen aan de naam van de vestiging (naast
eventuele informatie over het type vestiging, zoals ILOC).

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

33

A.3.2

Mailings en veldwerkperiode

Op maandag 2 oktober 2023 ontvingen schoolbesturen van Centerdata een uitnodigingsmail met een
link naar hun persoonlijke pagina. Daarop vonden zij de persoonlijke links naar de uitvraag voor elk
van hun vestigingen. Via een link naar een automatische mailtekst, waarin de inloggegevens voor de
vestiging al waren ingevuld, konden zij deze persoonlijke link doorsturen naar hun vestigingen.
Daarnaast stuurde Centerdata vestigingen rechtstreeks een uitnodigingsmail.
Schoolbesturen konden op hun persoonlijke pagina in een real-time responsoverzicht op elk gewenst
moment volgen of hun vestigingen de uitvraag hadden ingevuld en hun vestigingen aan het invullen
herinneren. Oorspronkelijk hadden vestigingen tot en met 27 oktober 2023 de tijd om de uitvraag in te
vullen. Herinneringsmails werden gestuurd op 10 oktober, 17 oktober, 23 oktober en 26 oktober 2023
aan schoolbesturen en vestigingen die nog niet klaar waren. In overleg met het ministerie van OCW
(en op verzoek van enkele schoolbesturen en vestigingen) werd daarna de deadline verschoven naar
10 november 2023. Dit werd aangekondigd op 30 oktober 2023 en gevolgd door herinneringsmails op
7 november en 9 november 2023. Met alle e-mailberichten is een brief van de VO-raad meegestuurd
waarin schoolbesturen gestimuleerd worden om deel te nemen.

A.3.3

Helpdesk

Voor vragen over het onderzoek konden schoolbesturen en vestigingen terecht bij de helpdesk van
Centerdata. Veel vragen/opmerkingen gingen over administratieve zaken, zoals het doorgeven van
opgeheven vestigingen of e-mailadreswijzigingen (bijvoorbeeld wanneer dit niet was doorgegeven via
de verzameling van e-mailadressen, zie sectie A.1). Ook waren er vestigingen die de uitvraag niet op
brin6-niveau konden invullen en daarom vestigingen bij elkaar wilden optellen, zodat de uitvraag
meteen voor de gehele school (brin4) ingevuld kon worden. Sommige verzoeken gingen over het
verruimen van de invulperiode. Er zijn weinig technische vragen binnengekomen en de vragen die er
waren, konden snel beantwoord worden. De instructie bij de vraag over werkende fte’s is naar
aanleiding van vragen tijdens het veldwerk van een extra toelichting voorzien.

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

34

B

Tabellen

Tabel 25: Vakindeling
hoofdvak

vak

Aardrijkskunde

Aardrijkskunde

Biologie

Biologie
Algemene natuurwetenschappen (ANW)

CKV, kunstvakken

Dans
Drama
Handvaardigheid
Textiele vormgeving
Muziek
Tekenen
CKV
Beeldende vorming
Kunst (algemeen) en cultuur(geschiedenis)
Kunstvakken I en II vmbo

Duits

Duits

Economie (avo-variant)

Economie
Management en organisatie
Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid

Engels

Engels

Frans

Frans

Geschiedenis

Geschiedenis (en staatsinrichting)

Informatica

Informatiekunde / Informatietechnologie
Informatica

Klassieke talen

Klassieke talen (Latijn/Grieks) / Klassieke culturele vorming (KCV)

Levensbeschouwing

Filosofie / Wijsbegeerte
Godsdienst / Levensbeschouwing

Lichamelijke Opvoeding

Lichamelijke opvoeding
Beweging en sport/bewegen, sport en maatschappij (BSM)

Maatschappijleer

Maatschappijkunde
Maatschappijleer
Maatschappijwetenschappen

Natuurkunde

Natuurkunde

Natuurkunde / Scheikunde (NASK)

Natuurkunde / Scheikunde (NASK)

Nederlands

Nederlands
NT2 (Nederlands als tweede taal)

Scheikunde

Scheikunde

Techniek (avo-variant)

Techniek

Wiskunde

Wiskunde

Gezondheidszorg en Welzijn (avo-variant) Verzorging
Beroepsgerichte vakken vmbo

Beroepsgericht keuzevak bij het profielvak Zorg en welzijn (Z&W)
Beroepsger. keuzevak bij profielvak Bouwen, wonen en interieur (BWI)
Beroepsger. keuzevak bij profielvak Dienstverlening & producten (D&P)
Beroepsgericht keuzevak bij profielvak Economie en ondernemen (E&O)
Beroepsger. keuzevak bij profielvak Groen

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

35

Tabel 25 (vervolg): Vakindeling
hoofdvak

vak
Beroepsger. keuzevak bij profielvak Horeca, bakkerijen en recreatie HBR)
Beroepsgericht keuzevak bij het profielvak Maritiem en techniek (MaT)
Beroepsger. keuzevak bij profielvak Media, vormgeving en ICT (MVI)
Beroepsgericht keuzevak bij het profielvak Produceren, installeren en energie (PIE)
Beroepsger. keuzevak bij profielvak Mobiliteit en transport (M&T)
Zorg en welzijn, vmbo profielvak, profielmodule (Z&W)
Bouwen, wonen en interieur, vmbo profielvak, profielmodule (BWI)
Dienstverlening & producten, vmbo profielvak, profielmodule (D&P)
Economie en ondernemen, vmbo profielvak, profielmodule (E&O)
Groen, vmbo profielvak, profielmodule
Horeca, bakkerijen en recreatie, vmbo profielvak, profielmodule (HBR)
Maritiem en techniek, vmbo profielvak, profielmodule (MaT)
Media, vormgeving en ICT, vmbo profielvak, profielmodule (MVI)
Produceren, installeren en energie, vmbo profielvak, profielmodule (PIE)
Mobiliteit en transport, vmbo profielvak, profielmodule (M&T)

Overige vakken

Algemene voorbereiding op maatschappij en beroep (AVMB)
Arabisch
Fries
Maatschappelijke beroepsvorming (MaBeVo)
Russisch
Spaans
Turks
Overige vakken
Praktische sectororientatie (PSO)
Begeleidingsuren / counselinguren
Het Nieuwe Leren (HNL)
Italiaans
Keuzewerktijd (KWT)
Mentorles
Remedial teaching (RT)
Natuur, leven en technologie (NLT)
O&O (Onderzoek & Ontwerpen)
Chinees
Rekenen
Moderne vreemde talen en literatuur
Burgerschap
AVO-vakken gemengd

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

36

Tabel 26: Reguliere tekorten aan leraren naar peildatum en arbeidsmarktregio (G5 separaat) 23

arbeidsmarktregio

1-10-2022

1-10-2023

Groningen

3,3%

Friesland

2,2%

Drenthe

1,1%

Regio Zwolle

6,8%

Twente

5,7%

Noord-Holland Noord

4,8%

Zaanstreek/Waterland

8,7%

Zuid-Kennemerland en IJmond

3,9%

Groot Amsterdam

4,1%

Gooi en Vechtstreek
Amsterdam

2,1%
5,4%

5,6%

Flevoland

4,6%

Almere

5,2%

Stedendriehoek en Noordwest Veluwe

3,5%

FoodValley

4,8%

Amersfoort

8,1%

Midden-Utrecht

2,7%

Utrecht

4,6%

Holland Rijnland

5,9%

Zuid-Holland Centraal

6,7%

Haaglanden

6,8%

Midden-Holland

11,5%

's-Gravenhage

4,7%

7,8%

Rijnmond

5,7%

Drechtsteden

3,7%

Gorinchem

3,0%

Rotterdam

5,4%

4,7%

Rivierenland

5,6%

Rijk van Nijmegen

1,0%

Midden-Gelderland

1,4%

Achterhoek

9,7%

Zeeland

4,0%

West-Brabant

3,6%

Midden-Brabant

2,9%

Noordoost-Brabant

3,2%

Zuidoost-Brabant

4,1%

Helmond-De Peel

4,5%

Noord-Limburg

4,2%

Midden-Limburg

2,8%

Zuid-Limburg

2,8%

De geografische indeling van Nederland in arbeidsmarktregio’s verandert regelmatig bijvoorbeeld door gemeentelijke herindelingen. Voor alle peildata wordt uitgegaan van de meest recente arbeidsmarktregioindeling (zie bijlage C). Daardoor kunnen
cijfers van eerdere peildata in deze tabellen ietwat anders zijn dan eerder gepubliceerd.
23

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

37

Tabel 27: Vervangingstekorten aan leraren naar peildatum en arbeidsmarktregio (G5 separaat) 23

arbeidsmarktregio

1-10-2022

1-10-2023

Groningen

0,6%

Friesland

0,8%

Drenthe

1,9%

Regio Zwolle

1,8%

Twente

1,0%

Noord-Holland Noord

0,9%

Zaanstreek/Waterland

1,4%

Zuid-Kennemerland en IJmond

0,9%

Groot Amsterdam

1,3%

Gooi en Vechtstreek
Amsterdam

1,4%
1,5%

0,9%

Flevoland

0,9%

Almere

2,6%

Stedendriehoek en Noordwest Veluwe

1,0%

FoodValley

0,4%

Amersfoort

1,0%

Midden-Utrecht

1,5%

Utrecht

0,2%

Holland Rijnland

1,5%

Zuid-Holland Centraal

0,5%

Haaglanden

1,8%

Midden-Holland

0,5%

's-Gravenhage

0,7%

2,3%

Rijnmond

1,2%

Drechtsteden

1,9%

Gorinchem

0,3%

Rotterdam

1,7%

1,4%

Rivierenland

0,2%

Rijk van Nijmegen

0,7%

Midden-Gelderland

0,6%

Achterhoek

3,3%

Zeeland

1,5%

West-Brabant

0,8%

Midden-Brabant

1,0%

Noordoost-Brabant

0,4%

Zuidoost-Brabant

0.9%

Helmond-De Peel

1.7%

Noord-Limburg

2.1%

Midden-Limburg

1.8%

Zuid-Limburg

0.7%

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

38

Tabel 28: Totale tekorten aan leraren naar peildatum en arbeidsmarktregio (G5 separaat) 23

arbeidsmarktregio

1-10-2022

1-10-2023

Groningen

3,9%

Friesland

3,0%

Drenthe

2,9%

Regio Zwolle

8,6%

Twente

6,7%

Noord-Holland Noord

5,7%

Zaanstreek/Waterland

10,0%

Zuid-Kennemerland en IJmond

4,8%

Groot Amsterdam

5,4%

Gooi en Vechtstreek
Amsterdam

3,5%
6,9%

6,5%

Flevoland

5,5%

Almere

7,8%

Stedendriehoek en Noordwest Veluwe

4,5%

FoodValley

5,2%

Amersfoort

9,1%

Midden-Utrecht

4,2%

Utrecht

4,8%

Holland Rijnland

7,5%

Zuid-Holland Centraal

7,2%

Haaglanden

8,6%

Midden-Holland

12,0%

's-Gravenhage

5,5%

10,1%

Rijnmond

6,9%

Drechtsteden

5,6%

Gorinchem

3,3%

Rotterdam

7,0%

6,1%

Rivierenland

5,8%

Rijk van Nijmegen

1,7%

Midden-Gelderland

2,0%

Achterhoek

13,0%

Zeeland

5,5%

West-Brabant

4,4%

Midden-Brabant

4,0%

Noordoost-Brabant

3,6%

Zuidoost-Brabant

5,0%

Helmond-De Peel

6,1%

Noord-Limburg

6,3%

Midden-Limburg

4,6%

Zuid-Limburg

3,5%

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

39

Tabel 29: Tekorten aan leraren regulier versus vervanging en openstaand versus verborgen tekorten als
percentage van de werkgelegenheid - naar arbeidsmarktregio (G5 separaat)
regulier
werkgel. open verb.

vervanging

totaal

totaal open verb. totaal open verb.

totaal

Groningen

1.059 1,2%

2,1%

3,3% 0,4% 0,2%

0,6% 1,5%

2,3%

3,9%

Friesland

1.346 0,5%

1,7%

2,2% 0,4% 0,3%

0,8% 0,9%

2,1%

3,0%

Drenthe

578 0,4%

0,7%

1,1% 0,2%

1,7%

1,9% 0,5%

2,4%

2,9%

Regio Zwolle

965 2,5%

4,3%

6,8% 1,1% 0,7%

1,8% 3,7%

5,0%

8,6%

Twente

1.222 1,6%

4,1%

5,7% 0,4% 0,6%

1,0% 2,0%

4,7%

6,7%

Noord-Holland Noord

1.563 0,9%

3,9%

4,8% 0,6% 0,3%

0,9% 1,5%

4,2%

5,7%

Zaanstreek/Waterland

657 3,0%

5,7%

8,7% 1,3% 0,1%

1,4% 4,2%

5,8% 10,0%

Zuid-Kennemerland en IJmond

876 0,7%

3,1%

3,9% 0,6% 0,3%

0,9% 1,4%

3,4%

4,8%

Groot Amsterdam

736 2,5%

1,6%

4,1% 0,8% 0,5%

1,3% 3,2%

2,2%

5,4%

Gooi en Vechtstreek

584 1,5%

0,7%

2,1% 1,2% 0,1%

1,4% 2,7%

0,8%

3,5%

Amsterdam

2.286 2,5%

3,2%

5,6% 0,4% 0,4%

0,9% 2,9%

3,6%

6,5%

Flevoland

300 2,7%

1,9%

4,6% 0,3% 0,7%

0,9% 2,9%

2,6%

5,5%

Almere

714 2,8%

2,4%

5,2% 1,7% 0,9%

2,6% 4,5%

3,2%

7,8%

Stedendriehoek en Noordwest Veluwe

1.714 1,1%

2,5%

3,5% 0,5% 0,4%

1,0% 1,6%

2,9%

4,5%

FoodValley

557 3,7%

1,1%

4,8% 0,2% 0,2%

0,4% 3,9%

1,3%

5,2%

Amersfoort

1.038 6,2%

1,9%

8,1% 0,5% 0,5%

1,0% 6,8%

2,4%

9,1%

Midden-Utrecht

1.501 1,2%

1,5%

2,7% 0,7% 0,8%

1,5% 1,9%

2,3%

4,2%

Utrecht

924 2,7%

1,9%

4,6% 0,2% 0,0%

0,2% 2,9%

1,9%

4,8%

Holland Rijnland

1.277 2,1%

3,8%

5,9% 0,5%

1,1%

1,5% 2,6%

4,9%

7,5%

Zuid-Holland Centraal

944 1,8%

4,9%

6,7% 0,2% 0,3%

0,5% 2,0%

5,2%

7,2%

Haaglanden

596 1,9%

4,9%

6,8% 1,7% 0,1%

1,8% 3,6%

5,0%

8,6%

Midden-Holland

589 0,7% 10,8% 11,5% 0,4% 0,1%

0,5% 1,2% 10,9% 12,0%

's-Gravenhage

1.535 2,7%

5,1%

7,8% 0,3% 2,0%

2,3% 3,0%

7,2% 10,1%

Rijnmond

1.301 1,0%

4,7%

5,7% 0,4% 0,8%

1,2% 1,4%

5,4%

6,9%

Drechtsteden

919 1,3%

2,4%

3,7% 1,3% 0,6%

1,9% 2,6%

3,0%

5,6%

Gorinchem

341 2,0%

0,9%

3,0% 0,1% 0,1%

0,3% 2,2%

1,1%

3,3%

Rotterdam

1.885 1,7%

3,0%

4,7% 0,5% 0,9%

1,4% 2,2%

3,9%

6,1%

Rivierenland

248 2,6%

3,1%

5,6% 0,2% 0,0%

0,2% 2,7%

3,1%

5,8%

Rijk van Nijmegen

727 0,2%

0,8%

1,0% 0,4% 0,3%

0,7% 0,6%

1,1%

1,7%

Midden-Gelderland

1.221 0,5%

0,8%

1,4% 0,3% 0,3%

0,6% 0,9%

1,1%

2,0%

Achterhoek

781 1,4%

8,3%

9,7% 1,8% 1,4%

3,3% 3,3%

9,7% 13,0%

Zeeland

412 2,1%

1,9%

4,0% 1,5% 0,0%

1,5%

3,7%

1,9%

5,5%

West-Brabant

1.575 1,5%

2,1%

3,6% 0,6% 0,1%

0,8% 2,1%

2,2%

4,4%

Midden-Brabant

966 1,8%

1,1%

2,9% 0,5% 0,6%

1,0% 2,3%

1,7%

4,0%

Noordoost-Brabant

1.374 1,3%

1,8%

3,2% 0,3% 0,1%

0,4% 1,6%

2,0%

3,6%

Zuidoost-Brabant

926 2,3%

1,8%

4,1% 0,5% 0,4%

0,9% 2,8%

2,2%

5,0%

Helmond-De Peel

762 1,4%

3,1%

4,5% 1,4% 0,2%

1,7% 2,8%

3,3%

6,1%

Noord-Limburg

738 2,1%

2,1%

4,2% 1,3% 0,7%

2,1% 3,4%

2,9%

6,3%

Midden-Limburg

635 1,3%

1,5%

2,8% 1,0% 0,8%

1,8% 2,3%

2,3%

4,6%

Zuid-Limburg

1.562 1,0%

1,9%

2,8% 0,4% 0,3%

0,7% 1,3%

2,2%

3,5%

totaal

39.934 1,7%

2,9%

4,6% 0,6% 0,5%

1,2% 2,4%

3,4%

5,8%

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

40

Tabel 30: Tekorten aan schoolleiding regulier versus vervanging en openstaand versus verborgen tekorten als
percentage van de werkgelegenheid - naar arbeidsmarktregio (G5 separaat)
regulier
werkgel. open verb.

vervanging

totaal

totaal open verb. totaal open verb.

totaal

Groningen

81 0,0%

2,3%

2,3% 0,0% 2,5%

2,5% 0,0%

4,8%

4,8%

Friesland

124 0,4%

0,5%

0,9% 0,2% 0,8%

1,0% 0,6%

1,3%

1,8%

Drenthe

54 0,0%

0,0%

0,0% 0,0% 0,0%

0,0% 0,0%

0,0%

0,0%

Regio Zwolle

70 2,6%

0,0%

2,6% 0,0% 0,0%

0,0% 2,6%

0,0%

2,6%

Twente

87 0,0%

1,4%

1,4% 0,0% 0,7%

0,7% 0,0%

2,1%

2,1%

Noord-Holland Noord

128 2,6%

3,4%

6,0% 0,0% 0,4%

0,4% 2,6%

3,7%

6,4%

Zaanstreek/Waterland

57 4,0%

3,5%

7,6% 1,8% 0,0%

1,8% 5,8%

3,5%

9,3%

Zuid-Kennemerland en IJmond

69 0,0%

2,0%

2,0% 0,0% 1,5%

1,5% 0,0%

3,5%

3,5%

Groot Amsterdam

80 1,2%

5,7%

7,0% 0,0% 0,0%

0,0% 1,2%

5,7%

7,0%

Gooi en Vechtstreek

42 0,0%

0,0%

0,0% 0,0% 2,4%

2,4% 0,0%

2,4%

2,4%

Amsterdam

191 0,1%

1,4%

1,5% 0,0% 1,0%

1,0% 0,1%

2,4%

2,5%

Flevoland

33 6,2% 15,4% 21,5% 0,0% 9,2%

9,2% 6,2% 24,6% 30,8%

Almere

55 1,4%

3,3%

4,7% 0,0% 1,4%

1,4% 1,4%

4,7%

6,2%

Stedendriehoek en Noordwest Veluwe

144 0,0%

4,6%

4,6% 0,0% 1,4%

1,4% 0,0%

6,0%

6,0%

FoodValley

39 0,0%

0,0%

0,0% 0,0% 0,0%

0,0% 0,0%

0,0%

0,0%

Amersfoort

95 5,6%

2,7%

8,3% 1,1% 4,5%

5,5% 6,7%

7,2% 13,9%

Midden-Utrecht

139 0,6%

0,6%

1,2% 0,0% 0,6%

0,6% 0,6%

1,2%

1,7%

Utrecht

62 2,9%

1,3%

4,2% 0,0% 1,0%

1,0% 2,9%

2,3%

5,1%

Holland Rijnland

99

0,7%

2,4% 0,0% 1,5%

1,5% 1,7%

2,2%

3,9%

Zuid-Holland Centraal

92 0,9%

3,5%

4,3% 0,0% 0,5%

0,5% 0,9%

4,0%

4,9%

Haaglanden

53 0,0%

3,8%

3,8% 1,9% 1,9%

3,8% 1,9%

5,7%

7,6%

Midden-Holland

46 1,7%

0,0%

1,7% 0,0% 0,0%

0,0% 1,7%

0,0%

1,7%

's-Gravenhage

137 0,7%

0,4%

1,2% 0,0% 0,0%

0,0% 0,7%

0,4%

1,2%

Rijnmond

100 0,6%

1,6%

2,2% 0,0% 0,0%

0,0% 0,6%

1,6%

2,2%

Drechtsteden

142 1,8%

1,3%

3,0% 0,0% 1,6%

1,6% 1,8%

2,9%

4,6%

Gorinchem

35 0,0%

0,0%

0,0% 0,0% 0,0%

0,0% 0,0%

0,0%

0,0%

Rotterdam

216 5,6%

2,7%

8,3% 0,2% 1,2%

1,4% 5,8%

3,9%

9,7%

Rivierenland

21 0,0%

0,0%

0,0% 0,0% 0,0%

0,0% 0,0%

0,0%

0,0%

Rijk van Nijmegen

54 0,0%

0,0%

0,0% 0,0% 0,0%

0,0% 0,0%

0,0%

0,0%

Midden-Gelderland

95 3,2%

0,8%

4,0% 0,0% 1,7%

1,7% 3,2%

2,5%

5,7%

Achterhoek

60 0,0%

3,0%

3,0% 0,0% 0,0%

0,0% 0,0%

3,0%

3,0%

Zeeland

31 5,1%

0,6%

5,7% 0,0% 0,0%

0,0% 5,1%

0,6%

5,7%

West-Brabant

114 0,0%

0,7%

0,7% 0,0% 0,7%

0,7% 0,0%

1,4%

1,4%

Midden-Brabant

67 0,0%

0,0%

0,0% 0,0% 0,0%

0,0% 0,0%

0,0%

0,0%

Noordoost-Brabant

96 0,0%

1,4%

1,4% 0,0% 0,8%

0,8% 0,0%

2,2%

2,2%

Zuidoost-Brabant

68 2,2%

2,9%

5,1% 0,0% 0,0%

0,0% 2,2%

2,9%

5,1%

Helmond-De Peel

47 3,9%

3,4%

7,3% 0,0% 0,0%

0,0% 3,9%

3,4%

7,3%

Noord-Limburg

47 0,0%

0,0%

0,0% 0,0% 0,0%

0,0% 0,0%

0,0%

0,0%

Midden-Limburg

39 2,0%

0,0%

2,0% 0,0% 0,0%

0,0% 2,0%

0,0%

2,0%

Zuid-Limburg

155 0,5%

0,2%

0,7% 1,3% 0,0%

1,3% 1,8%

0,2%

2,0%

3.363 1,5%

1,8%

3,3% 0,2% 0,9%

1,1% 1,6%

2,7%

4,3%

totaal

1,7%

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

41

C

Arbeidsmarktregioindeling

nr naam

nr naam

1 Groningen

21 Haaglanden

2 Friesland

22 Midden-Holland

3 Drenthe

23 's-Gravenhage

4 Regio Zwolle

24 Rijnmond

5 Twente

25 Drechtsteden

6 Noord-Holland Noord

26 Gorinchem

7 Zaanstreek/Waterland

27 Rotterdam

8 Zuid-Kennemerland en IJmond

28 Rivierenland

9 Groot Amsterdam

29 Rijk van Nijmegen

10 Gooi en Vechtstreek

30 Midden-Gelderland

11 Amsterdam

31 Achterhoek

12 Flevoland

32 Zeeland

13 Almere

33 West-Brabant

14 Stedendriehoek en Noordwest-Veluwe

34 Midden-Brabant

15 FoodValley

35 Noordoost-Brabant

16 Amersfoort

36 Zuidoost-Brabant

17 Midden-Utrecht

37 Helmond-De Peel

18 Utrecht

38 Noord-Limburg

19 Holland Rijnland

39 Midden-Limburg

20 Zuid-Holland Centraal

40 Zuid-Limburg

Personeelstekorten voortgezet onderwijs – peildatum 1 oktober 2023

42