Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1275
Vragen van het lid Hijink (SP) aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport over de dreigende sluiting van de huisartsenpost in Oss (ingezonden
7 december 2022).
Antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 16 januari 2023). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2022–2023, nr. 1136.
Vraag 1
Vindt u het een begrijpelijke gang van zaken dat een definitieve sluiting dreigt
voor de huisartsenpost in Oss, een gemeente met 23 kernen en groeiend naar
100.000 inwoners?1
Antwoord 1
Huisartsen ervaren in het hele land een hoge werkdruk en het is voor
praktijkhoudende huisartsen een grote uitdaging om naast de drukke dagzorg
ook alle avond-, nacht- en weekenddiensten (ANW-diensten) in te vullen. Ook
de capaciteit aan de telefoon om de urgentie van de zorgvraag te bepalen
(triagisten) is heel beperkt vanwege de krappe arbeidsmarkt. Het goed
organiseren van acute (huisartsen)zorg is dan ook essentieel om de kwaliteit
en toegankelijkheid van huisartsenzorg overdag en acute huisartsenzorg in
ANW-uren voor iedereen te kunnen borgen, ook in de toekomst.
Het is gezien deze omstandigheden begrijpelijk dat ook de Huisartsenposten
Oost-Brabant kritisch kijkt naar haar de (on)mogelijkheden van haar inzet nu
en in de toekomst. Een sluiting van in dit geval de huisartsenpost (HAP) in
Oss is daarbij een van de overwegingen. Wanneer zij over zou gaan tot een
besluitvormingsproces over het al dan niet sluiten van de HAP in Oss, dan
zullen de stappen in de AMvB en regeling Acute Zorg2 gevolgd dienen te
worden. In het continuïteitsplan dient dan bijvoorbeeld aandacht te zijn voor
de gevolgen van de patiënten in de regio en hoe de continuïteit wordt
geborgd.
Het RIVM heeft hiertoe onlangs een bereikbaarheidsanalyse3 uitgevoerd. Het
RIVM concludeert dat met een eventuele sluiting van de HAP in Oss de
bereikbaarheidsnorm niet wordt overschreden. Namelijk 100% van de

1

Brabants Dagblad, 30 november 2022, «Definitieve sluiting dreigt voor Osse huisartsenpost».
Uitvoeringsbesluit Wkkgz, artikel 8a.4 en Uitvoeringsregeling Wkkgz, hoofdstuk 3a.
3
Bereikbaarheidsanalyse huisartsenposten Oost-Brabant | RIVM
2

ah-tk-20222023-1275
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

inwoners in het betreffende gebied zal, net als in de huidige situatie, binnen
25 minuten rijtijd van de dichtstbijzijnde huisartsenpost verwijderd zijn (daar
waar de norm zegt: tenminste 90% van de inwoners binnen 30 minuten rijtijd
met de auto).
Hoewel de toegankelijkheid van acute (huisartsen) zorg dus niet in gevaar
komt, begrijp ik uiteraard dat het voor de mensen in de nabije omgeving van
Oss vervelend kan zijn wanneer de vertrouwde HAP «om de hoek» zou
kunnen sluiten.
Vraag 2
Onderschrijft u de mening van een gemeenteraadslid dat «met het oog op
mantelzorgers en ouders met jonge kinderen we dit [sluiting] niet moeten
willen, ’s nachts is een ritje naar Uden voor die groepen veel te ver?»4
Antwoord 2
Ik vind het belangrijk dat acute zorg van goede kwaliteit is en voor iedereen
goed toegankelijk. Er is daartoe een landelijke bereikbaarheidsnorm vastgesteld die zegt dat 90% van de inwoners een HAP moet kunnen bereiken
binnen 30 minuten reistijd met de auto.
Ik heb in mijn vorige antwoord aangegeven dat het RIVM onlangs een
bereikbaarheidsanalyse heeft uitgevoerd en geconcludeerd dat met een
eventuele sluiting van de HAP in Oss deze norm niet wordt overschreden.
Huisartsenposten Oost-Brabant heeft mij overigens verzekerd dat de
aanrijtijden voor de ambulance ongewijzigd blijft bij een eventuele sluiting
van de HAP in Oss. Ook de inzet van het aantal huisartsen die in de ANWuren visites aan huis afleggen zal bij een eventuele sluiting van de HAP in
Oss niet wijzigen.
Vraag 3
Is het niet wenselijk om huisartsenposten zoals in Oss volwaardig overeind te
houden om medicalisering en een onnodige gang naar de tweedelijnszorg in
het ziekenhuis tegen te gaan?
Antwoord 3
Ik heb van Huisartsenposten Oost-Brabant begrepen dat ook de HAP bij het
ziekenhuis in Uden een zelfstandig werkende eerstelijnsvoorziening is.
Doorverwijzing naar de tweede lijn vindt ook op de HAP in Uden alleen plaats
als dit door de huisarts in het belang van de zorg voor de patiënt noodzakelijk
wordt geacht. Daarnaast hebben de huisartsen op de HAP bij het ziekenhuis
in Uden makkelijker toegang tot eerstelijns diagnostiek zoals bloedonderzoek
en röntgendiagnostiek. Dit voorkomt juist onnodige doorverwijzing naar de
tweede lijn.
Vraag 4
Is dit ook niet wenselijk gezien de toenemende vergrijzing en de problemen
die met name ook ouderen hebben om een huisartsenpost te kunnen
bereiken, in de wetenschap dat niet iedereen een auto ter beschikking heeft?
Antwoord 4
Graag verwijs ik naar mijn eerdere antwoord op vraag 2, waarin ik aangeef
het belangrijk te vinden dat acute zorg van goede kwaliteit is en voor
iedereen goed toegankelijk, ook in de toekomst.
Daarnaast vraagt een sterke toename van de vergrijzing om goede beschikbaarheid van een vaste huisarts overdag. Een huisarts die werkzaam is in de
nachtdienst kan de daaropvolgende dag niet zijn/haar praktijk openen in de
dag situatie waardoor de druk op de eigen praktijk en de omliggende
waarnemende praktijken toeneemt. Ouderen met complexe zorgvragen waar
vaak meerdere zorgverleners bij betrokken zijn, vragen om een goede
coördinatie en daar is de beschikbaarheid van een vaste huisarts die de
patiënt en zijn/haar (zorg)systeem goed kent essentieel. Ik heb van Huisart-

4

DTV Nieuws, 29 november 2022, ««Nog te vroeg om te spreken over sluiting huisartsenpost in
Oss»« (https://dtvnieuws.nl/nieuws/artikel/situatie-bij-huisartsenpost-nog-altijd-nijpend-maarvan-definitieve-sluiting-nog-geen-sprake).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

senposten Oost-Brabant begrepen dat de huisartsen in deze regio juist hierop
inzetten, waardoor zij veel spoedvragen in de avond/nacht kunnen voorkomen.
Vraag 5
Is het niet een vreemde zaak dat personeel aangeeft dat er geen personele
problemen zijn en de dienstenroosters goed kunnen worden ingevuld en toch
een sluiting wordt aangekondigd? Kunt u aangeven hoe dit zit?5
Antwoord 5
Huisartsenposten Oost-Brabant heeft kenbaar gemaakt dat na een onderbezetting in de Covid-periode en met name afgelopen zomer, de functiegroep
met diverse zorgprofessionals momenteel weer op formatie is. Met de
toenemende arbeidskrapte en toenemende druk op de (spoed)zorg vind ik het
echter ook verstandig dat verantwoordelijke partijen in de regio’s, waaronder
Huisartsenposten Oost-Brabant, kritisch naar de bezetting en de inzet van
personeel op langere termijn kijken. Daarnaast speelt ook de beschikbaarheid
van huisartsen voor de dagzorg en de diensten in de ANW-uren een rol. Er is
landelijk en volgens Huisartsenposten Oost-Brabant ook in de regio Oss een
tekort aan praktijkhoudende huisartsen. Een huisarts die werkzaam is in de
nachtdienst kan de daaropvolgende dag niet zijn/haar praktijk openen in de
dagsituatie waardoor de druk op de eigen praktijk en de omliggende
waarnemende praktijken toeneemt. Het eventueel sluiten van een HAP geeft
voor de huisartsen minder dienstbelasting waardoor inwoners bij hun vaste
huisarts overdag terecht kunnen.
Vraag 6
Wat gaat u doen om sluiting van de huisartsenpost in Oss te voorkomen?
Bent u bereid om met de huisartsenpost in gesprek te gaan om sluiting te
voorkomen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Hoe het zorgaanbod in de avond-, nacht-, en weekenduren wordt ingericht, is
de gezamenlijke verantwoordelijkheid van de huisartsen en de huisartsenposten in de regio in samenwerking met de zorgverzekeraar.
Voor mij staat de toegankelijkheid van acute zorg voor elke Nederlander
voorop. Dit is onder meer geborgd via de AMvB en ministeriële regeling
Acute Zorg en de zorgplicht van de verzekeraar. Wanneer Huisartsenposten
Oost-Brabant voornemens zijn de post in Oss te sluiten dan dient het
besluitvormingsproces van de AMvB en ministeriële regeling Acute Zorg
zorgvuldig gevolgd te worden in afstemming met alle betrokkenen waaronder
zorgverzekeraars, toezichthouders, andere zorgaanbieders, inwoners en lokale
besturen. Het doel hiervan is om te bevorderen dat de beschikbaarheid en de
bereikbaarheid van de acute zorg zo goed mogelijk geborgd zijn, ook bij een
eventuele opschorting of beëindiging van de zorg op een bepaalde locatie. De
bereikbaarheid van acute zorg heeft betrekking op de rijtijd en de locatie
waarop de acute zorg wordt aangeboden, beschikbaarheid heeft betrekking
op het aanwezig zijn van (voldoende) gekwalificeerde medewerkers om de
betreffende zorg te kunnen aanbieden.6
Vraag 7
Vindt u het democratisch dat de bereikbaarheid van de huisartsenzorg wordt
bepaald door particuliere instellingen waarbij factoren zoals bezuinigingsoverwegingen doorslaggevend zijn, boven de wensen van de bevolking?
Antwoord 7
De norm voor bereikbaarheid is landelijk vastgesteld in de AMvB en
ministeriële regeling Acute Zorg. Bij de overweging tot het sluiten van een
HAP dienen de verantwoordelijke partijen in de betreffende regio deze norm
in acht te nemen om zodoende te voldoen aan een goede toegankelijkheid
van (acute) zorg. Zoals aangegeven in de eerdere antwoorden op vraag 1 en

5

DTV Nieuws, 28 november 2022, «SP: Huisartsenpost Oss gaat definitief sluiten» (https://
dtvnieuws.nl/nieuws/artikel/sp-huisartsenpost-oss-gaat-definitief-sluiten).
6
Uitvoeringsbesluit Wkkgz, artikel 8a.4 en Uitvoeringsregeling Wkkgz, hoofdstuk 3a.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

2, wordt volgens het RIVM bij een eventuele sluiting van de HAP in Oss de
norm niet overschreden.
Huisartsenposten Oost-Brabant geeft aan dat bezuinigingsmaatregelen niet
onderliggend zijn aan de voorgenomen sluiting. Ten behoeve van het
toekomstbestendig inrichten van de huisartsenzorg dient de acute huisartsenzorg in ANW-uren zo ingericht te zijn dat deze kwalitatief goed en toegankelijk
is, waarbij de beschikbare (toekomstige) menskracht optimaal wordt ingezet.
Vraag 8
Wat gaat u doen om de alsmaar toenemende schaalvergroting en de
ontpersoonlijking van de huisartsenzorg en de afnemende bereikbaarheid van
de spoedhuisartsenzorg tijdens de avond, nacht en weekenden tegen te
gaan? Dient er niet een landelijke stop te komen op het opheffen van
huisartsenposten?
Antwoord 8
Het uitgangspunt van mijn beleid is dat de patiënt de juiste, passende zorg
krijgt, op het juiste moment en van de zorgprofessional die daarvoor het
meest geëigend is. Juist omdat dit onder druk komt te staan, heb ik afspraken
gemaakt en tref ik maatregelen.
Zo heb ik met partijen in het Integraal Zorgakkoord (IZA) stevige afspraken
gemaakt om de druk op de huisartsenspoedzorg in de ANW-uren te verlagen.
Dit zijn onder andere afspraken over een sluitende dekking voor alle
benodigde diensten, een eerlijke verdeling van de diensten over de binnen de
regio werkzame huisartsen (zowel praktijkhouders als waarnemers) en gelijke
toepassing van de tarieven voor alle dienstdoende huisartsen. Deze afspraken
zijn gebaseerd op een actieplan dat is opgesteld door de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV), Vereniging Praktijkhoudende Huisartsen (VPH), InEen
en het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG), met als doel het verminderen van de werkdruk op alle huisartsen. Tegelijkertijd heb ik de Nederlandse Zorgautoriteit gevraagd om de ANW-tarieven te verhogen en deze
beschikbaar te stellen vanaf 1 januari 2023.
Daarnaast heb ik onlangs de Beleidsagenda toekomstbestendige acute zorg7
naar de Tweede Kamer gestuurd. Die bevat acties op drie kernpunten
(kwaliteit en toegankelijkheid van de acute zorg, zorgcoördinatie en samenwerking in de regio) die ervoor moeten gaan zorgen dat iedereen die dat
nodig heeft tijdig goede acute zorg kan ontvangen op de juiste plek: van de
huisarts, huisartsenpost, ggz, wijkverpleging, ambulance, spoedeisende hulp,
verloskundige, apotheek of één van de andere partijen in de brede keten van
acute zorg.
Uitgangspunt in zowel de beleidsagenda als in het IZA is dat zorgpartijen de
opdracht hebben om, ondanks de toenemende krapte op de arbeidsmarkt, de
spoedzorg voor alle inwoners ook in de toekomst overeind te houden.
Vraag 9
Is het niet wenselijk om deze trend te keren door zo snel mogelijk meer
huisartsen op te leiden zodat ook de persoonlijke belasting van huisartsen
kan worden teruggedrongen?
Antwoord 9
In het coalitieakkoord is afgesproken om het aantal opleidingsplaatsen voor
huisartsen te verhogen. Primair doel hiervan is het verminderen van de
werkdruk van huisartsen. Na de raming van het Capaciteitsorgaan (CO) in
2019 is het aantal opleidingsplaatsen uitgebreid van 750 naar 813 in 2021.
Voor 2023 is het aantal plekken verder verhoogd tot 870 opleidingsplaatsen.
Naar verwachting komt het CO in januari met een nieuw advies. Ik ben al in
gesprek met betrokken partijen om het aantal opleidingsplaatsen te verhogen.
Ook zet ik in op het opleiden van extra physician assistants en verpleegkundig specialisten (PA/VS) in de huisartsenpraktijk en op de huisartsenpost. In
het coalitieakkoord zijn financiële middelen beschikbaar gesteld voor zowel
het opleiden van extra huisartsen en de stimulering van de inzet van PA/VS.
Het verhogen van het aantal opleidingsplekken voor huisartsen alleen is niet
genoeg om de druk op de huisartsenzorg te verlichten; de zorgvraag zal de
7

Kamerbrief over beleidsagenda toekomstbestendige acute zorg | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4

komende jaren verder stijgen en we hebben niet genoeg mensen op de
arbeidsmarkt om deze vraag te beantwoorden met uitsluitend extra personeel. Daarom zet ik eveneens in op andere sporen om de huisartsenzorg –
waaronder de ANW-zorg – toegankelijk te houden. In het IZA heb ik met
partijen afspraken gemaakt over het versterken van de eerstelijnszorg en over
het verbeteren van de acute zorgketen, waaronder afspraken over een betere
organisatie van de ANW-zorg door huisartsen.
Vraag 10
Wilt u deze vragen ieder afzonderlijk beantwoorden?
Antwoord vraag 10
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

5