Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

34 000 VII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2015

Nr. 57

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 september 2015
Bij brief van 19 januari 2015 heeft u mij gevraagd om een nadere reactie te
geven op het ongeval met een monstertruck in Haaksbergen op
28 september 2014, wanneer een van de onderzoeken ernaar zou zijn
afgerond. Bij brief van 4 juni 2015 heeft de Vaste Commissie voor
Binnenlandse Zaken mij gevraagd om een kabinetsreactie op het rapport
Monster truck ongeval Haaksbergen van de Onderzoeksraad voor
Veiligheid van 20 mei 2015.
Hierbij stuur ik u mede namens de Minister van Veiligheid en Justitie,
beleidsverantwoordelijk voor evenementenveiligheid, de reactie van het
kabinet op het rapport van de Onderzoeksraad. Ik stel voorop dat het
kabinet met afschuw heeft kennisgenomen van het ongeval met de
monstertruck in Haaksbergen. In deze brief ga ik tevens in op de regelgeving inzake evenementenvergunningen, de aanbevelingen van de
Onderzoeksraad en het onderzoek door het Openbaar Ministerie.
Verdeling verantwoordelijkheden evenementenveiligheid
Bij evenementen is in de eerste plaats de organisator verantwoordelijk
voor de veiligheid rondom het evenement. Hij moet de risico’s in beeld
brengen die met zijn activiteiten samengaan en daartegen passende
maatregelen treffen, zoals de inzet van beveiligers, verkeersregelaars en
medisch personeel.
Het verlenen van een evenementenvergunning is een gemeentelijke
aangelegenheid. Het is aan gemeenten te bepalen voor welke activiteiten
een vergunning is vereist, hetgeen voortvloeit uit de autonome gemeentelijke verordenende bevoegdheid. De vergunning voor een evenement
wordt aangevraagd op basis van de Algemene Plaatselijke Verordening
(APV). De burgemeester toetst aan de hand van de vergunningaanvraag
of sprake is van onverantwoorde risico’s voor de openbare orde,

kst-34000-VII-57
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VII, nr. 57

1

veiligheid en gezondheid. Daarbij kan hij advies inwinnen bij de politie en
de veiligheidsregio. Bij de risicoanalyse en vergunningverlening kan
gebruik worden gemaakt van de Handreiking Evenementenveiligheid, die
nationaal is ontwikkeld om gemeenten en veiligheidsregio’s te ondersteunen. Op basis van deze beoordeling verleent de burgemeester al dan
niet een vergunning, zonodig onder bepaalde voorwaarden. De gemeente
dient te controleren of de organisator zich hieraan houdt.
Conclusies Onderzoeksraad voor Veiligheid
De Onderzoeksraad reconstrueert in zijn rapport wat voorafging aan de
demonstratie en het ongeval met de monstertruck. Daarbij heeft hij in het
bijzonder de totstandkoming van de evenementenvergunning geanalyseerd. De belangrijkste conclusie van de Onderzoeksraad is dat de
afgegeven evenementenvergunning nauwelijks heeft bijgedragen aan de
veiligheid van de demonstratie met de monstertruck: het proces van
vergunningverlening was gebrekkig en geen van de betrokkenen
herkende de gevaren die de demonstratie met de monstertruck met zich
bracht. De Onderzoeksraad adviseert burgemeester en wethouders van
Haaksbergen om de verlening van evenementenvergunningen als een
veiligheidskritisch proces in te richten en te investeren in de kennis en
vaardigheden van de ambtenaren die belast zijn met vergunningverlening.
De Onderzoeksraad geeft verder de volgende adviezen aan alle
gemeenten:
1. positioneer de burgemeester nadrukkelijk als bestuurlijk eigenaar;
2. professionaliseer de vergunningverlener;
3. verbeter mogelijkheden voor kennisdeling;
4. versterk het risicobeheersend vermogen van organisatoren.
Dit zijn aanbevelingen die vooral zien op de gemeentelijke bevoegdheden
en de uitvoeringspraktijk. Uit het rapport blijkt niet dat de regelgeving
over evenementen tekort schiet. Het kabinet ziet het rapport dan ook als
een oproep aan gemeenten om de aanbevelingen ter harte te nemen en
waar mogelijk het proces van vergunningverlening verder te professionaliseren.
Onderzoek Openbaar Ministerie
Het ongeval is voor het Openbaar Ministerie (OM) aanleiding geweest een
onderzoek in te stellen naar mogelijke strafbare feiten. Er is enerzijds
onderzoek gedaan naar de technische staat van het voertuig en het
handelen van de chauffeur van de monster truck tijdens de stunt.
Anderzijds is gekeken naar de vergunningverlening, de organisatie van
het evenement en de afspraken rondom de veiligheid.
Op 9 juni 2015 heeft het OM besloten de chauffeur van de monstertruck
en de betrokken evenementenorganisatie te vervolgen voor dood door
schuld en het veroorzaken van zwaar lichamelijk letsel door schuld. De
chauffeur wordt daarnaast het niet adequaat handelen tijdens de stunt
verweten.
De evenementenorganisatie wordt als organisatie vervolgd.
De gemeente Haaksbergen en betrokken gemeenteambtenaren kunnen
niet worden vervolgd vanwege de strafrechtelijke immuniteit van de
overheid en haar ambtenaren voor de uitvoering van exclusieve
overheidstaken, zoals het verlenen van vergunningen.1

1

Zie Pikmeerjurisprudentie (HR 23 april 1996, NJ 1996, 513 en HR 6 januari 1998, NJ 1998, 367).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VII, nr. 57

2

Reactie kabinet
Het kabinet is van mening dat bezoekers van een evenement erop moeten
kunnen vertrouwen dat zowel organisatoren (als eerstverantwoordelijken
voor een evenement), als de overheid (als vergunningverlener en
handhaver) alles hebben gedaan wat in hun macht ligt om risico’s voor
veiligheid en gezondheid te minimaliseren.
Het kabinet onderschrijft het belang om vergunningverlening voor
evenementen zodanig in te richten en aan te sturen dat de betrokken
functionarissen gestimuleerd worden om elke aanvraag met gepaste
aandacht te behandelen en alert te zijn op mogelijke risico’s die de
openbare orde en veiligheid in het geding kunnen brengen. Dit betekent
dat deze functionarissen over de benodigde kennis moeten beschikken
om de risico’s te kunnen inschatten en afwegen, maar ook dat zij in staat
moeten zijn om hierover het gesprek met de evenementenorganisator aan
te gaan. Voor alle gemeenten moet het ongeval in Haaksbergen een
aanleiding zijn om hun proces van vergunningverlening en de kwaliteitseisen die daaraan gesteld worden nog eens kritisch tegen het licht te
houden.
Het kabinet heeft er vertrouwen in dat gemeenten de aanbevelingen van
de Onderzoeksraad serieus nemen en neemt er met instemming kennis
van dat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) al een reactie
op het rapport heeft gegeven, waarbij zij heeft aangegeven de aanbevelingen met haar leden te zullen bespreken en hieraan gevolg te geven.
Daarnaast organiseert de VNG dit najaar een conferentie over risicobeheersing bij evenementen, waarna verder zal worden bekeken of en op
welke wijze zij kan bijdragen aan verdere bevordering van deskundigheid.
Ook het Nederlands Genootschap van Burgemeesters zal met haar leden
hierover spreken.
Verder wordt de vraag hoe gemeenten in Nederland omgaan met het
verlenen van een (evenementen)vergunning en in het bijzonder het
handhaven van de vergunningseisen meegenomen in het aan de Eerste
Kamer toegezegde onderzoek naar de gemeentelijke uitvoering van
handhaving en toezicht. Het noodlottige ongeval in Haaksbergen toont
eens te meer aan dat dit onderwerp de volle aandacht verdient.
Ik wil hier tot slot opmerken dat de Inspectie Veiligheid en Justitie en de
Inspectie voor de Gezondheidszorg bezig zijn een onderzoek af te ronden
naar vergunningverlening, advisering en toezicht en handhaving rondom
evenementen. Mogelijk leidt dit tot aanvullende inzichten en aanbevelingen. De Minister van Veiligheid en Justitie zal u hierover na afronding
van het onderzoeksrapport een kabinetsreactie doen toekomen.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.H.A. Plasterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VII, nr. 57

3