Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 641

Wijziging van de begrotingsstaat van
Koninkrijksrelaties voor het jaar 2020 (Vijfde
incidentele suppletoire begroting inzake derde
tranche steunmaatregelen Curaçao en Aruba)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
A Artikelgewijze toelichting bij het wetsvoorstel
Wetsartikelen 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk
afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2020 wijzigingen aan te
brengen in:
de begrotingsstaat van Koninkrijksrelaties.
Op 29 april 2020 is de eerste suppletoire begroting 2020 naar de Tweede
Kamer verzonden (Kamerstukken II 2019/20, 35450, nr. 1). Vervolgens is
vanwege de coronamaatregelen op 14 mei 2020 de tweede incidentele
suppletoire begroting 2020, op 26 mei 2020 de derde incidentele suppletoire begroting 2020, op 31 augustus 2020 de vierde incidentele suppletoire begroting naar de Tweede Kamer verzonden (Kamerstukken II
2019/20 35459, nr. 1, Kamerstukken II 2019/20, 35474, nr. 1 en Kamerstukken II 2019/20, 35545, nr. 1).
Normaliter wordt nieuw beleid in uitvoering genomen nadat de StatenGeneraal de begrotingswet heeft geautoriseerd. Aangezien uitvoering van
de spoedeisende maatregelen die in deze vijfde incidentele suppletoire
begroting zijn opgenomen in het belang van het Rijk zijn, niet kan wachten
tot formele autorisatie van beide Kamers der Staten-Generaal, zal het
kabinet de uitvoering van de maatregelen starten. Hiermee wordt
gehandeld conform lid 2 van artikel 2.27 van de Comptabiliteitswet 2016.
Voor de indiening van deze vijfde incidentele suppletoire begroting is uw
Kamer vooraf geïnformeerd via de kamerbrief «Akkoord Curaçao en
Nederland inzake voorwaarden liquiditeitssteun» naar aanleiding van de
Rijksministerraad van 30 oktober 2020 en de kamerbrieven «Akkoord
Aruba en Nederland inzake voorwaarden liquiditeitssteun» en «Afwijken
van begrotingsnormen door Aruba, Curaçao en Sint Maarten» naar
aanleiding van de Rijksministerraad van 13 november 2020 (Kamerstukken II 2020/21, 35 420, nr.177, kenmerk: 2020–0000648902 en kenmerk:

kst-35641-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 641, nr. 2

1

2020–0000651518). Deze wet treedt daarom in werking met terugwerkende
kracht per de datum waarop het voorstel over het verstrekken van de
derde tranche steunmaatregelen aan Curaçao ondertekend is door de
Minister-President van Curaçao en de Staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties.
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
K.H. Ollongren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 641, nr. 2

2

B Artikelgewijze toelichting bij de begrotingsartikelen
1. Leeswijzer
Uitgangspunt bij de tabel budgettaire gevolgen van beleid is dat per
artikel de beleidsmatige en technische mutaties toegelicht worden, die
groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) zijn opgenomen, de zogenaamde staffel. In het
kader van transparantie of anderszins kan het voorkomen dat mutaties
beneden deze ondergrenzen ook worden toegelicht.
Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV 2020
Begrotingsartikel

Beleidsmatige mutaties
(ondergrens in € mln.)

Technische mutaties
(ondergrens in € mln.)

1. Versterken rechtsstaat

Verplichtingen/Uitgaven:
1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/Uitgaven:
1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/Uitgaven:
1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/Uitgaven:
1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/Uitgaven:
1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/Uitgaven:
1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/Uitgaven:
1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven:
2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/Uitgaven:
2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/Uitgaven:
2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/Uitgaven:
2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/Uitgaven:
2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/Uitgaven:
2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/Uitgaven:
2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.

4. Bevorderen sociaaleconomische structuur
5. Schuldsanering/lopende
inschrijving/leningen
8. Wederopbouw Bovenwindse Eilanden
6. Apparaat

7. Nog onverdeeld

1. BES-fonds

2. Beleidsartikelen
Curaçao ontvangt onder voorwaarden liquiditeitssteun van Nederland om
de gevolgen van de coronacrisis te beperken. Op 30 oktober 2020 heeft de
Rijksministerraad (RMR), op basis van advies van het College financieel
toezicht (Cft), geoordeeld dat Curaçao aan de voorwaarden van de tweede
tranche liquiditeitssteun voldoet. Curaçao heeft de Rijksministerraad laten
weten akkoord te gaan met de inhoud van het voorstel van de Rijkswet
Caribisch orgaan voor hervorming en ontwikkeling (Rijkswet COHO). De
instemming van Curaçao met de genoemde set voorwaarden maakte voor
de Rijksministerraad de weg vrij om over te gaan tot het verstrekken van
een derde tranche liquiditeitssteun en daaraan gekoppeld een investeringspakket. De Tweede Kamer is hierover geïnformeerd in de kamerbrief
«Akkoord Curaçao en Nederland inzake voorwaarden liquiditeitssteun»
(Kamerstukken II 2020/21, 35420, nr. 177). Op 13 november 2020 heeft de
Rijksministerraad besloten tot een actualisatie van de derde tranche
liquiditeitssteun aan Curaçao ten behoeve van de resterende liquiditeitsbehoefte voor 2020. De Tweede Kamer is hierover geïnformeerd in de
kamerbrief «Afwijken van begrotingsnormen door Aruba, Curaçao en Sint
Maarten» (kenmerk: 2020–000065151).
Ook Aruba ontvangt onder voorwaarden liquiditeitssteun van Nederland
om de gevolgen van de coronacrisis te beperken. Op 13 november 2020
heeft de Rijksministerraad, op basis van advies van het Collega Aruba
financieel toezicht (CAft), geoordeeld dat Aruba in voldoende mate aan de
voorwaarden van de tweede tranche liquiditeitssteun voldoet. Ook Aruba
heeft de Rijksministerraad laten weten akkoord te gaan met de inhoud van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 641, nr. 2

3

het voorstel van de Rijkswet COHO. Derhalve wordt ook voor Aruba
overgegaan tot het verstrekken van een derde tranche liquiditeitssteun
inclusief een bijbehorend investeringspakket. De Tweede Kamer is
hierover geïnformeerd in de kamerbrief «Akkoord Aruba en Nederland
inzake voorwaarden liquiditeitssteun» (kenmerk: 2020–000064890).
Voor zowel Curaçao als Aruba geldt dat voortgang in de uitvoering van de
voorwaarden derde tranche en de nog te maken nadere afspraken in het
kader van de uitvoeringsagenda als voorwaarde gelden voor een
volgende tranche liquiditeitssteun.
2.1 Artikel 5. Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen
Tabel 2 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 5 Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen (5e incidentele suppletoire
begroting) (bedragen x € 1.000)

Verplichtingen

Stand
vastgestelde
begroting
2020 incl.
NvW en
amendementen

Stand na
suppletoire
begrotingen
(inclusief
ISB’s)1

Mutaties 5e
ISB

Stand 5e
ISB

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

0

354.850

247.500

602.350

0

0

0

0

0

0

0

0

Uitgaven
waarvan juridisch
verplicht

28.516

383.366

247.500

630.866

100,0%

100,0%

100,0%

100,0%

5.1 Schuldsanering
Curaçao en Sint
Maarten
Leningen
Schuldsanering

28.516
28.516
28.516

28.516
28.516
28.516

0
0
0

28.516
28.516
28.516

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

354.850
354.850
102.750

247.500
247.500
104.500

602.350
602.350
207.250

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0

252.100

143.000

395.100

0

0

0

0

38.516

38.516

0

38.516

0

0

0

0

5.2 Leningen/ garantie
Curaçao, Sint Maarten
en Aruba
Leningen
Leningen aan Aruba
Lopende inschrijving en
leningen Curaçao en
Sint Maarten
Ontvangsten

1
Bevat de mutaties van de 1e ISB (Kamerstukken II, 2109/20, 35443, nr. 1), de 1e suppletoire begroting (Kamerstukken II, 2019/20, 35450, nr. 1), de
2e ISB (Kamerstukken II, 2019/20, 35459, nr. 1), de 3e ISB (Kamerstukken II, 2019/20, 35474, nr. 1) en de 4e ISB (Kamerstukken II, 2019/20, 35545, nr. 1)

Toelichting
5.2. Leningen/ garanties landen Curaçao, Sint Maarten en Aruba
Leningen
Leningen Aruba
In de Rijksminsterraad van 13 november 2020 is besloten om na ondertekening van de overeenkomst met Aruba een derde tranche liquiditeitssteun van € 104,5 mln. (AWG 209 mln.) te verstrekken. De lening loopt af
op hetzelfde moment als de overige liquiditeitsleningen. De lening heeft
een rentepercentage van 0%. Conform het advies van het Collega Aruba
financieel toezicht (CAft) bestaat de mogelijkheid om in april 2022 de
lening te herfinancieren.
Voorwaarden voor Aruba

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 641, nr. 2

4

Lopende inschrijving en leningen Curaçao en Sint Maarten
De instemming van Curaçao met de voorwaarden van Nederland maakte
de weg vrij om over te gaan tot het verstrekken van een derde tranche
liquiditeitssteun van € 52,5 mln. (ANG 105 mln.) voor juli tot en met
september 2020, aangevuld met een bedrag van € 90,5 mln. (ANG 181
mln.) voor oktober tot en met december 2020. De leningen lopen af op
hetzelfde moment als de overige liquiditeitsleningen. De leningen hebben
een rentepercentage van 0%. Conform het advies van het College
financieel toezicht (Cft) bestaat de mogelijkheid om in april 2022 de
leningen te herfinancieren.
3. Niet-beleidsartikelen
3.1 Artikel 6. Apparaat
Tabel 3 Apparaat (5e incidentele suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Stand
vastgestelde
begroting
2020 incl.
NvW en
amendementen

Stand na
suppletoire
begrotingen
(inclusief
ISB’s)1

Mutaties 5e
ISB

Stand 5e
ISB

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Verplichtingen

23.722

24.293

900

25.193

0

0

0

0

Uitgaven

23.722

24.293

900

25.193

0

0

0

0

Personele uitgaven
Eigen personeel
Inhuur externen
Materiele uitgaven
Overige materiële
uitgaven

12.148
11.976
172
11.574

13.155
12.983
172
11.138

900
900
0
0

14.055
13.883
172
11.138

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

11.574

11.138

0

11.138

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Ontvangsten

1
Bevat de mutaties van de 1e ISB (Kamerstukken II, 2109/20, 35443, nr. 1), de 1e suppletoire begroting (Kamerstukken II, 2019/20, 35450, nr. 1), de
2e ISB (Kamerstukken II, 2019/20, 35459, nr. 1), de 3e ISB (Kamerstukken II, 2019/20, 35474, nr. 1) en de 4e ISB (Kamerstukken II, 2019/20, 35545, nr. 1)

Toelichting
Personele uitgaven
Eigen personeel
De verplichtingen en uitgaven worden opgehoogd met € 0,9 mln. voor de
kosten die samenhangen met voorbereidende werkzaamheden voor de
opstart van het Caribisch orgaan voor hervorming en ontwikkeling
(COHO) in 2021.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 641, nr. 2

5