Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2007–2008

30 184

Bestuurlijke vernieuwing

Nr. 21

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 juli 2008
Mede namens de Minister-President, minister van Algemene Zaken, deel
ik u het volgende mede naar aanleiding van de aanvaarding van de motieDuyvendak c.s. inzake de Leidraad externe contacten rijksambtenaren1.
Op 12 maart 2008 heb ik in het debat naar aanleiding van het algemeen
overleg over de Nationale Conventie met uw Kamer van gedachten gewisseld over de contacten tussen rijksambtenaren en Kamerleden (Handelingen der Kamer II, vergaderjaar 2007–2008, nr. 62, blz. 4432–4437). Hierin
heb ik toegezegd mijn collega’s nog eens op het bestaan van de Leidraad
externe contacten rijksambtenaren te wijzen en hen te verzoeken daar op
een uniforme manier mee om te gaan. Ik heb u daarbij een afschrift van
die brief toegezegd, die ik als bijlage bij deze brief heb gevoegd2.
Op 25 maart 2008 werd in uw Kamer voorts de gewijzigde motie-Duyvendak c.s. inzake de Leidraad externe contacten rijksambtenaren met algemene stemmen aanvaard. De motie constateert dat «in de nieuwe
leidraad van een versoepeling geen sprake is» en «verzoekt de regering
de leidraad zo aan te passen dat van daadwerkelijke versoepeling in de
contacten tussen rijksambtenaren en individuele leden van de StatenGeneraal sprake is». In deze brief gaat het kabinet nader in op de aanvaarding van deze motie.

Kamerstukken II 30 184, nr. 18.
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
3
Kamerstukken II 29 283, nr. 46.
4
Handelingen II 2005–2006, nr. 67, blz. 4237
ev. en Kamerstukken II 29 283, nr. 32.
5
Staatscourant 1998, nr. 104, pag. 8.

De Leidraad externe contacten rijksambtenaren3 is naar aanleiding van de
beraadslagingen in het debat over de aanbevelingen van de Tijdelijke
Commissie Infrastructuurprojecten4 tot stand gekomen in januari 2007. De
Leidraad betreft een concrete uitwerking van de Aanwijzingen inzake
externe contacten van rijksambtenaren5 en beoogt, binnen het kader van
de Aanwijzingen, een welwillende en zakelijke omgang met verzoeken van
Kamerleden om functionele contacten met rijksambtenaren. Daartoe is in
de Leidraad neergelegd dat verzoeken om feitelijke informatieverstrekking
door ambtenaren welwillend en zakelijk worden beoordeeld, tegen de
achtergrond van enerzijds de bijzondere wens van het parlement en
anderzijds de ministeriële verantwoordelijkheid.

KST121290
0708tkkst30184-21
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 30 184, nr. 21

1
2

1

Uiteindelijk gaat het om de toepassing in de praktijk van deze beslissingsbevoegdheid van de minister. Naar het ons voorkomt stelt de Kamer ook
met name deze concrete toepassing ter discussie als zij spreekt over «een
daadwerkelijke versoepeling van contacten tussen rijksambtenaren en
individuele leden van de Staten-Generaal». Om te komen tot een uniforme
toepassing van deze bevoegdheid en discussies over de welwillendheid
uit te sluiten, is het kabinet van opvatting dat de «welwillende en zakelijke» beoordeling moet worden opgevat als de bereidheid tot inwilliging
van een verzoek, mits het gaat om feitelijke informatie en met inachtneming van de wettelijke geheimhoudingsplichten. Het kabinet komt met
deze interpretatie zijns inziens tegemoet aan de breed levende wens
binnen de Kamer om tot een daadwerkelijke versoepeling te komen en
overweegt daartoe nog het volgende.
Onverkort geldt dat de leden van het kabinet te allen tijde bereid zijn de
Kamer de gevraagde inlichtingen te geven waarvan het verstrekken niet in
strijd is met het belang van de staat en zodoende verantwoording af te
leggen over de aangelegenheden waarvoor de betreffende minister
verantwoordelijk is. Het recht op informatie van de Kamer staat dan ook
niet ter discussie.
Van belang is wel op welk moment de gevraagde informatie door een
ambtenaar kan worden verstrekt in plaats van door de minister. Het is
immers de minister die een verantwoordingsrelatie heeft met de Kamer
en niet de ambtenaar; bij uitlatingen van een ambtenaar in het kader van
zijn functievervulling handelt deze onder de volledige ministeriële verantwoordelijkheid.
In het licht van deze verantwoordelijkheidsverdeling, en het daarmee
samenhangende uitgangspunt dat de minister de Kamer informeert, blijft
er evenwel ruimte voor informatieverstrekking door de ambtenaar aan
Kamerleden. Openbare informatie kan in alle gevallen rechtstreeks door
de ambtenaar worden verstrekt, zonder tussenkomst van de minister. In
de Aanwijzingen en de Leidraad is voorts neergelegd dat niet-openbare
informatie – informatie die verstrekt kan worden met inachtneming van
wettelijke geheimhoudingsplichten, kan worden verstrekt door een ambtenaar, mits de minister het niet nodig acht zelf de informatie te verstrekken
en het vast staat dat het alleen om de verstrekking van feitelijke gegevens
gaat. De minister is hierbij dus beslissingsbevoegd en kan in alle gevallen
vooraf bepalen of hij een dergelijk contact tussen ambtenaar en Kamerlid
toestaat.
Uit bovenstaande kan in de eerste plaats worden geconcludeerd dat de
verstrekking van niet-openbare informatie zoals hiervoor toegelicht, door
ambtenaren beperkt is tot feitelijke informatie. Het kabinet acht het onderscheid tussen feitelijke en beleidsinformatie van belang. Bij beleidskeuzes
is het altijd de minister die de informatie verstrekt en zodoende verantwoording aflegt, terwijl bij technische en feitelijke vragen in plaats van de
verantwoordelijke bewindspersoon ambtenaren niet-openbare informatie
rechtstreeks kunnen verstrekken.
In de tweede plaats kan worden geconcludeerd dat, ingevolge de ministeriële verantwoordelijkheid, de minister vooraf beslissingsbevoegd is over
verzoeken om contact met ambtenaren. In de Leidraad is het positieve
uitgangspunt neergelegd dat verzoeken welwillend en zakelijk worden
beoordeeld, tegen de achtergrond van enerzijds de bijzondere wens van
het parlement en anderzijds de ministeriële verantwoordelijkheid. Hierboven is voorts uiteengezet dat het kabinet dit principe zal toepassen op
een wijze dat van een daadwerkelijke versoepeling sprake is.
Het kabinet acht langs bovenstaande lijnen een soepele omgang in de
contacten tussen Kamerleden en ambtenaren mogelijk binnen de kaders

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 30 184, nr. 21

2

van de ministeriële verantwoordelijkheid en geeft op die wijze uitvoering
aan de door de Kamer aanvaarde motie. Mocht niet volgens de Aanwijzingen en de Leidraad worden gehandeld, dan ben ik te allen tijde bereid
concrete voorbeelden van de Kamer te vernemen.
Ik hoop u met bovenstaande voldoende te hebben geïnformeerd.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
G. ter Horst

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 30 184, nr. 21

3