Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

32 637

Bedrijfslevenbeleid

Nr. 482

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN
KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 december 2021
Met deze brief informeer ik uw Kamer over de recente aankondiging van
het bestuur van Royal Dutch Shell plc1 (Shell) dat zij voornemens is haar
structuur te versimpelen en als onderdeel daarvan haar hoofdkantoor
naar het Verenigd Koninkrijk te verplaatsen. In deze brief geef ik ook een
toelichting op de gesprekken die het kabinet met Shell, naar aanleiding
van deze aankondiging, heeft gevoerd en het resultaat daarvan.2 Voor het
kabinet is belangrijk dat Shell aangeeft dat zij de komende jaren onverminderd in Nederland wil blijven investeren om zo verder invulling te
geven aan de rol die het bedrijf wil spelen in de Nederlandse energietransitie. Met deze brief kom ik tegemoet aan het verzoek van uw Kamer om
een kabinetsreactie op de aangekondigde verhuizing van het hoofdkantoor van Shell.
Toelichting op het voornemen van Shell
Op 15 november jl. heeft het bestuur van Shell aangekondigd haar
aandelenstructuur te willen vereenvoudigen. Het is al langer bekend dat
Shell haar aandelenstructuur wil versimpelen, omdat deze vereenvoudiging onder meer het uitgeven en inkopen van aandelen en het doen van
overnames vergemakkelijkt. Shell geeft aan dat de extra snelheid en
flexibiliteit die deze vereenvoudiging oplevert nodig is met het oog op de
opgave in de energietransitie, ook in Nederland. Als onderdeel van dit
voornemen wordt de fiscale thuisbasis van Shell samengevoegd met de
juridische thuisbasis in het Verenigd Koninkrijk en zal het hoofdkantoor
naar het Verenigd Koninkrijk worden verplaatst. De aandelen van Shell
blijven genoteerd in Amsterdam, Londen en New York. Naar alle
verwachting blijft ook de opname in de AEX-index gehandhaafd.
1

2

kst-32637-482
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

PLC staat voor Public Listed Company. Dit is de tegenhanger onder het recht van het VK van de
Nederlandse Naamloze Vennootschap (NV).
Zie https://www.shell.nl/media/nieuwsberichten/2021/shells-commitment-aan-nederland.html
en tevens meegestuurd als bijlage bij deze brief. Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 637, nr. 482

1

Tevens geeft CEO Van Beurden aan dat met deze versimpeling van de
aandelenstructuur het nadeel van het risico op dubbele belastingheffing
voor de aandeelhouders wordt opgelost.3 De Nederlandse dividendbelasting vormt namelijk een (extra) last voor (buitenlandse) aandeelhouders indien zij de dividendbelasting niet geheel kunnen verrekenen,
wat bijvoorbeeld het geval kan zijn in het Verenigd Koninkrijk. Het
voorgenomen besluit van het bestuur van Shell is geagendeerd op de
aandeelhoudersvergadering van 10 december a.s.
Commitment voor de activiteiten van Shell in Nederland
Tijdens de aankondiging op 15 november jl. gaf Shell al aan dat dit
voorstel geen directe gevolgen zal hebben voor de bestaande Nederlandse activiteiten van het bedrijf en dat Shell wil blijven investeren in de
energietransitie in Nederland. Ook heeft Shell aangegeven dat dit besluit
volgens het bedrijf geen gevolg heeft voor de lopende hoger beroep
procedure, of voor de rechtsgeldigheid van het vonnis, in de casus van
Milieudefensie e.a. versus Shell. Wel zullen circa tien topfuncties van het
hoofdkantoor, waaronder de CEO en CFO, worden verplaatst naar Londen.
Gezien het belang van Shell voor de Nederlandse economie en haar rol in
de energietransitie, is het kabinet na de aankondiging van dit voorstel met
Shell in gesprek gegaan. De vraag van het kabinet was hierbij wat de
gevolgen zijn voor de activiteiten van Shell in Nederland en hoe het
bedrijf naar de toekomst toe actief kan bijdragen aan de energietransitie in
Nederland.
Het kabinet is positief dat Shell als uitkomst van deze gesprekken haar
commitment naar Nederland op papier heeft gezet en openbaar heeft
gemaakt. In haar brief aan het kabinet bevestigt Shell nogmaals dat haar
aanwezigheid in Nederland onverminderd groot zal blijven en herbevestigt het haar plannen voor de toekomst. Niet alle plannen zijn nieuw,
maar het commitment dat Shell hiermee afgeeft voor de uitvoering ervan
is wel nieuw.4 Shell heeft in 2020 en 2021 voor bijna vier miljard euro aan
investeringsbesluiten genomen die bijdragen aan de Nederlandse
energietransitie en geeft aan dat ze het investeringstempo in lijn met de
afgelopen jaren wil vasthouden. Ook blijft door de vereenvoudiging van
de structuur onveranderd dat drie van de vier wereldwijde Shellonderdelen worden aangestuurd vanuit het kantoor in Den Haag, zal het
innovatiecentrum in Amsterdam zich openen voor startups en scale-ups
die aan de energietransitie werken, en zal naar verwachting de werkgelegenheid in Nederland minimaal gelijk blijven.
Shell bouwt voort op hun huidige aanwezigheid in Nederland
Met de in de brief opgeschreven plannen bouwt Shell voort op de nu al
grote aanwezigheid van het bedrijf in Nederland. Shell is met drie
petrochemische productielocaties in Nederland een belangrijke speler in
de Nederlandse energietransitie. Zo heeft het bedrijf reeds eerder
aangegeven de fabrieken in Pernis en Moerdijk te willen omvormen tot
CO2-neutrale energie- en chemieparken. De in september jl. aangekondigde bouw van biobrandstoffenfabriek is daar een grote stap in. Ook
heeft Shell de afgelopen jaren in toenemende mate geïnvesteerd in
hernieuwbare energieopwekking, zoals wind-op-zee projecten, grootschalige waterstofproductie en duurzame mobiliteit.

3
4

FD interview Van Beurden van 15 november: Shell vertrekt niet vanwege het vestigingsklimaat
Shell maakt t.a.v. de uitvoering van de projecten wel enkele voorbehouden, zoals de afhankelijkheid van het winnen van (overheids)tenders en de vergunningsverlening.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 637, nr. 482

2

Ook draagt Shell zowel direct als indirect bij aan de werkgelegenheid en
innovatie in Nederland. Zo werken er in Nederland circa 8.500 mensen bij
het bedrijf, waaronder 1.000 bij het onderzoekscentrum in Amsterdam.
Daarnaast besteedt Shell jaarlijks 3,5 miljard euro bij 2.700 lokale
toeleveranciers, klein en groot, en draagt het daarmee ook indirect bij aan
de werkgelegenheid.
Geen gevolgen voor inzet kabinet op energie- en klimaattransitie
Het kabinet hecht eraan om te benadrukken dat de recente ontwikkelingen
bij Shell geen gevolgen hebben voor het Nederlandse energie- en
klimaatbeleid. Het Nederlandse klimaatbeleid is en blijft onverkort gericht
op het halen van de doelen van Parijs, de EU-doelen en de implementatie
van de afspraken uit het Klimaatakkoord. De energietransitie is ingezet
zodat de energiehuishouding in 2050 klimaatneutraal is. Shell zal hierin
mee moeten bewegen.
De huidige Nederlandse basisindustrie is energie-intensief en levert
daardoor een significante bijdrage aan de CO2-uitstoot in Nederland. Shell
is na Tata Steel Nederland de grootste industriële uitstoter in Nederland.
Het kabinet vindt dat deze uitstoot sterk moet verminderen, ook al voor
2030 en meer dan Europa via het ETS vraagt. Om het behalen van de
noodzakelijke CO2-reductie in de industrie in 2030 te borgen heeft
Nederland, naast het Europese handelssysteem (EU ETS), een CO2-heffing
voor de industrie geïntroduceerd. Deze wettelijke reductieplicht geldt
vanzelfsprekend ook voor alle activiteiten van Shell in Nederland en dat
blijft zo. Shell geeft zelf aan daaraan te werken en heeft zich daarom
achter het klimaatakkoord geschaard en een wereldwijde transitiestrategie
afgekondigd.
Daarbij heeft de overheid de rol om zorg te dragen voor de juiste
randvoorwaarden om deze transitie bij de industrie breed en op tijd
mogelijk te maken. Onder meer via transparante marktregels, infrastructuur, financiële prikkels zoals de SDE++-regeling, en een goed
innovatieklimaat. Hiermee creëert het kabinet de randvoorwaarden voor
de Nederlandse industrie om koploper te worden in duurzaam
produceren.
Concluderend
Het kabinet betreurt het dat Shell voornemens is om haar hoofdkantoor
vanuit Nederland te verplaatsen. Tegelijkertijd is het kabinet positief over
het commitment dat Shell geeft om in Nederland voort te bouwen op de
huidige activiteiten en de rol die het bedrijf wil spelen in de energietransitie. Het kabinet verwacht ook dat grote bedrijven zoals Shell een
voortrekkersrol spelen bij deze energietransitie en de verduurzamingsopgave in brede zin. Dat is van belang voor de Nederlandse economie én
voor het halen van de klimaatambities. Het kabinet blijft daarom de
komende periode met Shell in gesprek over hoe het bedrijf via concrete
investeringen in Nederland invulling kan geven aan deze rol.
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
S.A. Blok

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 637, nr. 482

3