Voortgangscommissie
Sint Maarten

Tweeendertigste rapportage aan het ministerieel overleg over de periode
1 oktober 2018 – 1 januari 2019

De Voortgangscommissie:
N. Schoof, voorzitter
Mr. M. Marijnen, lid,
Mr. J.J. Rogers, lid
Mr G.J. Stortelers en A.T. Rey, secretariaat
februari 2019
1

Inhoudsopgave

1. Algemeen ……………………………………………………………3
2. Korps Politie Sint Maarten (KPSM).……………………………….4
3. Gevangenis Point Blanche (PBP)……..…………………………..6
4. Overzicht van aanbevelingen ……………………………………...10
Bijlagen:

2

-

Concept Uitvoeringsrapportage van KPSM, dd 15 januari 2019

-

Concept Uitvoeringsrapportage Point Blanche, dd. 15 januari 2019

1. Algemeen
De voortgangscommissie van Sint Maarten biedt u hierbij de tweeendertigste
voortgangsrapportage aan over de uitvoering van de plannen van aanpak van Sint
Maarten over het vierde kwartaal van 2018. Het werkbezoek van de commissie vond
plaats van 28 januari tot en met 31 januari 2019. Het volgende werkbezoek zal
plaatsvinden in de week van 6 mei 2019.
Gesprekspartners tijdens dit bezoek waren de nieuw aangetreden hoofdofficier van
justitie, de Ombudsman, de statenvoorzitter, de minister president, de minister van
justitie, de senior adviseur van de minister van Financien, de voorzitter van de
commissie Onderlinge regeling Grenstoezicht, de detachementscommandant van de
Kon.Marechaussee, de directeur van het National Recovery Program en de
vertegenwoordiger van Nederland te Philipsburg. Tevens werd gesproken met de
korpschef en zijn MT leden en het hoofd van het Nederlandse detachement van de
Nationale politie op Sint Maarten. Voorts heeft de commissie kennigemaakt met de
beoogd SG van Justitie. Aan het eind van het werkbezoek sprak de commissie met
de Gouverneur.
In Nederland spraken de voorzitter en het Nederlands lid van de commissie
voorafgaand aan het bezoek met minister Dekker, als verantwoordelijke minister
voor de DJI en de staatsecretaris van BZK.
Het is goed te constateren dat de minister van Justitie erin is geslaagd binnen korte
tijd een nieuwe secretaris-generaal voor het ministerie van Justitie aan te trekken en
aandacht heeft voor het versterken van de capaciteit op het ministerie.
De commissie gaf tijdens het vorige werkbezoek in de Staten een presentatie over
de plannen van aanpak van de politie en de gevangenis. Naar aanleiding van de
situatie rond de gevangenis werd een spoeddebat met de minister aangevraagd.
Hoewel een debat daarover enkele malen op de agenda stond is dat nog niet
gehouden.

3

2. Korps Politie Sint Maarten
Bij het bezoek aan het KPSM heeft de commissie kennisgenomen van de
vorderingen op het gebied van de reparaties van het hoofdbureau. De renovatie van
het gebouw, gefinancierd door het Sint Maarten Recovery Fund, is in volle gang;
nieuwe ramen zijn geplaatst, de schimmel wordt bestreden en de systeemplafonds
worden vervangen. De commissie heeft een bezoek gebracht aan het
cameratoezicht, dat in het gebouw naast het hoofbureau is gevestigd en waar ook
de nieuwe centrale meldkamer is ondergebracht. Het cameratoezicht is operationeel
en de medewerkers hebben allen de training voor ht cameratoezicht met succes
gevolgd. Informatie over de waarnemingen van het cameratoezicht wordt met de
centrale meldkamer gedeeld voor een eventuele opvolging van de melding door de
surveillancedienst.
De korpschef zegde toe het jaarplan 2019 na vaststelling daarvan door de minister
ter informatie aan de commissie zal worden gezonden. Bij het volgende bezoek van
de commissie in mei zal het criminaliteitsbeeld over 2018 gereed zijn en aan de
commissie worden gepresenteerd.
Vorderingen zijn ook gemaakt bij het invullen van de functie van hoofd
bedrijfsvoering en de informatievoorziening. Tijdens het overleg met de korpsleiding
heeft de commissie met het nieuwe hoofd bedrijfsvoering kennisgemaakt. Bij de
grensbewaking is het BMS systeem weer in gebruik genomen en binnenkort zal de
politie weer op Actpol aangesloten zijn.
Voor KPSM kan worden geconstateerd dat veel onderdelen uit het verbeterplan van
het oorspronkelijke plan van aanpak, zijn uitgevoerd, dankzij de inspanningen van de
korpsleiding. Het Korps doet veel aan regionale samenwerking en de
samenwerkingsrelatie met de nationale politie werkt eveneens zeer goed, zo heeft
de commissie van alle betrokken partijen vernomen.
Een wezenlijk onderdeel, de groei van het korps, blijft echter achter.
De sterkte van het korps is bij herhaling onderwerp van discussie over welke
personeelsleden al dan niet meetellen, waarbij afhankelijk van de gekozen
berekeningswijze er verschillende uitkomsten zijn. Om de sterkte kunnen bepalen
geeft de Onderlinge Regeling minimale sterkte politie (OR) het enige harde
criterium: de minimale sterkte moet 75 procent van de totale formatie van het korps
aan executief personeel bestaan, daarbij aspirant agenten niet meegeteld.
Omdat sinds de opstelling van deze OR de ontwikkelingen in en om het korps niet
hebben stilgestaan kan er aanleiding zijn om de criteria van die sterkte berekening
anders toe te passen.
Deze ontwikkelingen zijn opgenomen in het herziene inrichtingsplan en functieboek
van het korps dat volgens de rapportage van de minister aan het centrale overleg
met de vakbonden (GOA) is gezonden. Bij herhaling heeft de minister toegezegd dat
de commissie deze wijziging van het oorspronkelijke plan van aanpak op grond van
artikel 29 van de Samenwerkingregeling voor advies zal ontvangen, doch daarvan is
tot op het moment van het schrijven van deze rapportage nog niet gekomen.

4

Samengevat ontbreekt het op dit moment aan enige houvast om te beoordelen
welke sterkte vereist, dan wel gewenst is en ontbreekt informatie om een eenduidige
sterkteberekening te kunnen maken. Ook kan niet goed worden beoordeeld of het
huidige groeimodel, waarvan de commissie verwacht dat die achterblijft bij de
beoogde toename van de sterkte, voldoende is. De commissie verzoekt de minister
daarom op korte termijn alsnog een adviesaanvraag aan de commissie te zenden. In
een afzonderlijke brief heeft de commissie daarop bij de minister nogmaals
aangedrongen.

5

3. Gevangenis Point Blanche
Een opmerking vooraf is dat de commissie ook tijdens dit werkbezoek niet de
overtuiging heeft gekregen dat de problematiek van het gevangeniswezen planmatig
wordt aangepakt ook al wordt er hard gewerkt. Het is daarom dat de commissie
telkens heeft aangedrongen op de spoedige aanstelling van een
programmamanager die op dagelijkse basis vanuit het ministerie alle activiteiten uit
het detentieplan kan coordineren. De nieuwe directeur van de inrichting is belast met
de dagelijkse leiding van de detentieinrichting(en).
De minister stelt dat hij een projectteam heeft ingesteld die de problematiek van de
gevangenis moet aanpakken. De commissie is er niet van overtuigd dat een
projectteam de adequate aanpak is voor de uitvoering een breed programma. Een
projectteam is bedoeld om een project uit te voeren en een zeer concreet resultaat
te bereiken. Dat is wezenlijk iets anders dan een programma uitvoeren. Een
programma wordt gemaakt om een doel te bereiken en bestaat gewoonlijk uit een
aantal onderling samenhangende projecten en activiteiten, in tijd geordend en
voorzien van mensen en middelen. De opdracht waar Sint Maarten voor staat is een
verandering van het gehele detentiesysteem conform het advies van DJI. Dat is het
doel dat bereikt moet worden. Niet alleen is de omvang en de breedte van de
huidige problematiek groot (o.a. migratie gedetineerden, oplossen
personeelsproblematiek, herstel huidige gebouw, nieuwbouw en opzetten van de
overige onderdelen van de keten waaronder resocialisering en reclassering), maar
ook de urgentie is een niet te onderschatten factor. Een projectteam, dat bestaat uit
ambtenaren die dat naast hun andere dagelijkse werk doen, kan nuttig zijn om de
uitvoering van de afsprakenlijst te sturen, doch dat is één onderdeel uit het
detentieplan 2019-2023 van de minister. Primair is van belang dat er een goed
uitvoeringsprogramma komt voor het beleidsplan zoals dat door DJI is opgesteld. En
dat programma zal goed gemanaged moeten worden. Dat kan op verschillende
manieren, en inderdaad is een programmamanager één van die manieren. Voor de
uitvoering van dat programma zijn bijzondere kwaliteiten kennis, kunde en tijd nodig.
De commissie adviseert de focus te leggen op een goed programma en daar een
adequate vorm van management voor te kiezen. Het aanwezig zijn van een
programmamanager is geen doel op zich. De commissie adviseert de
bewindspersonen van beide landen niet te focussen op het al dan niet aanwezig zijn
van een programmamanager, maar op het programma zelf en een adequate wijze
van managen daarvan.
De situatie in de gevangenis blijft onverminderd zorgelijk. Er is een ernstige
personele onderbezetting waardoor er per shift maar 3 á 4 bewaarders zijn op een
bezetting van 70 gedetineerden. De huidige capaciteit is vol en criminelen worden
heengezonden dan wel vervroeg in vrijdheid gesteld. De veiligheid, waarover de
commissie in de vorige rapportages schreef is daarom nog steeds in het geding. Er
is nog geen verantwoorde terugkeermogelijkheid voor de uitgeplaatste
gedetineerden en jeugdige criminelen worden, in elk geval tot mei, wegens het
ontbreken van detentieruimte heengezonden, ongeacht de zwaarte van het delict.

6

Directie en bedrijfsvoering
Van de minister van Justitie vernam de commissie dat met één der kandidaten voor
de functie van directeur van de gevangenis vergaande gesprekken zijn gevoerd die
kunnen leiden tot het op korte termijn aantreden van de nieuwe directeur.
Over de nog steeds - inmiddels al jaren - openstaande functie van hoofd
bedrijfsvoering van de gevangenis bleek in het gesprek met de minister dat die
functie vanuit het ministerie wordt uitgevoerd. De commissie vindt dat geen goed
zaak, omdat deze vitale functie op dagelijkse basis ter plaatste in de gevangenis
moet worden uitgevoerd. De commissie is zelfs van mening dat een van de
belangrijkste reden voor het slecht functioneren van de inrichting het gebrek aan
deugdelijk bedrijfsvoering is en dringt er daarom bij de minister op aan ook deze
functie alsnog op korte termijn te laten vervullen door een gekwalificeerde
functionaris.
Actuele stand van zaken huisvesting
Om de actuele stand van zaken rond de huisvesting van gedetineerden op te nemen
heeft de commissie in aanwezigheid van een medewerkster van het kabinet van de
minister van Justitie en een medewerker van VNP een bezoek gebracht aan het
miss Laliecentre, het grenshospitium Simpson Bay en de lokatie Pointe Blanche.
Geconstateerd kon worden dat het miss Laliecentre vrijwel gebruiksgereed is, omdat
de meest noodzakelijke reparaties zijn uitgevoerd. Met de huisvesting van
gedetineerde jongeren kan worden begonnen, zodra de in bestelling zijnde deuren
zijn geleverd en geplaatst. De verwachting is dat zulks in mei zal gebeuren. Er zou
dan voldoende personeel aanwezig zijn om een beperkt contingent jongeren te
accomoderen.
De situatie in het grenshospitium te Simpson Bay is ten opzichte van het vorige
bezoek van de commissie begin 2018 niet veranderd. De locatie, die voor de
huisvesting van groepen is ingericht, kan met aanpassingen alleen als noodopvang
dienen, doch is niet geschikt voor langer verblijf van gedetineerden en is daarmee
geen alternatief voor Point Blanche.
De gevangenis Point Blanche huisde op het moment van het bezoek van de
commissie 68 gedetineerden. Zoals in de rapportage van de minister is beschreven
zijn een aantal werkzaamheden, zoals bijv het herstellen van het dak en de lichten
voor de beveiliging, uitgevoerd en zijn andere werkzaamheden in gang gezet. Ten
tijde van het bezoek van de commissie werd het nieuwe toegangsgebouw en de
toegangscontrole in gebruik genomen. De toegangscontrole is daarmee van binnen
de inrichting naar buiten geplaatst. De controle vindt nu plaats voordat de bezoekers
het terrein van de gevangenis betreden.
Beveiliging
Het is een goede stap dat de minister het contract met de particuliere
bewakingsdienst per 1 januari heeft beeindigd en voor de beveiliging het
Vrijwilligerskorps van Sint Maarten heeft ingezet. De commissie heeft dat al lange
tijd geadviseerd. De volgende stap moet zijn om op korte termijn eigen
beveiligingspersoneel, zoals die is voorzien in het formatieoverzicht, in te zetten.
Daarvoor dient echter het personeelsbestand te worden opgeschoond en de
formatie met nieuw personeel te worden ingevuld. Dat proces is weliswaar voorzien
7

in het afsprakenlijstje, zoals dat in oktober met Nederland is overeengekomen, doch
de uitvoering daarvan verloopt moeizaam en de huidige stand van zaken is niet
duidelijk.
Detentieplan
De commissie roept in herinnering dat zij nu een jaar geleden adviseerde om
spoedig met een nieuw plan voor de detentiefunctie op Sint Maarten te komen.
De minister heeft daarop door DJI het plan “sanctietoepassing op Sint Maarten,
2019-2023”, detentieplan, op laten stellen en in oktober 2018 in het ministerieel
overleg gebracht. In het ministerieel overleg is dit detentieplan vastgesteld ter
vervanging van het oorspronkelijke plan van aanpak. Het detentieplan kan echter
niet dienen als toetsingskader voor de activiteiten die nodig zijn om de beschreven
structuur van de sanctietoepassing concreet uit te voeren. Daarvoor is een
uitvoeringsplan met toetsbare en meetbare indicatoren nodig, teneinde de gestelde
doelen in de beoogde tijd te kunnen halen en de minister inzicht over de opbouw te
geven zodat hij zijn verantwoordelijk voor het gevangeniswezen kan waarmaken.
Afsprakenlijst
De uitvoeringsrapportage van de gevangenis bestaat uit de verbetermaatregelen
afsprakenlijst zoals die in oktober 2018 in Nederland is overeengekomen.
Hoewel de commissie ziet dat er op diverse onderdelen wel voortgang wordt
geboekt moet een en ander toch in het juiste perspectief worden bezien.
Er was een plan van aanpak voor de pre - Irma gevangenis, dat maar zeer beperkt is
uitgevoerd. De situatie in de gevangenis werd slechter en dat proces werd door de
orkanen nog slechter. Daarop werd een nieuw detentieplan voor de keten
geschreven (sept 2018) waarvan de uitvoering nog niet is begonnen; dat moet eerst
nog worden voorzien van een uitvoeringplan, omdat een dergelijke omvangrijke
keten alleen met een planmatige aanpak met succes kan worden uitgevoerd.
Ondanks de inspanningen gaat het in de afsprakenlijst om het zo goed mogelijk
bewoonbaar maken van de huidige locatie Point Blanche om de uitgeplaatste
gedetineerden te kunnen accomoderen. Hoewel de commissie ziet dat diverse
activiteiten uit die afsprakenlijst zijn of worden uitgevoerd, moet worden
gecontateerd dat er nog een lange weg te gaan is en dat het huidige tempo geen
uitzicht biedt op een snel herstel.
Voor het gelijktijdig van de grond trekken van het nieuwe detentiesysteem is een
programmatische aanpak een absolute vereiste. Wederom moet de commissie
constateren dat zo’n aanpak nog niet in beeld is. Positief is dat voor het
programmamanagement financiering vanuit Nederland beschikbaar is.
Onderdeel van het traject is, dat als het proces de nieuwbouw voor de gevangenis
vandaag zou starten, de huidige locatie tenminste voor vier jaren acceptabele
huisvesting moet kunnen bieden aan 150 gedetineerden. De afsprakenlijst voorziet
daar niet in. Ook dit punt heeft de commissie in een separate brief bij de minister
onder de aandacht gebracht.

8

Nieuwbouw gevangenis
De nieuwbouw van de gevangenis wordt in het detentieplan genoemd en de
ministerraad heeft reeds ingestemd met het voornemen een nieuwe gevangenis te
bouwen. Het is goed in een vroeg stadium te orienteren welke mogelijkheden en
onmogelijkheden er zijn, ook al omdat voor de financiering van een groot project in
de landsbegroting in de komende jaren geen ruimte is. De commissie heeft echter
geconstateerd dat er reeds marktpartijen actief zijn en er zelfs concrete
bouwplannen ter tafel liggen. Het is daarom dat de commissie met klem wijst op de
juiste volgorde der dingen: eerst de goedkeuring van een door alle betrokken partijen
opgesteld programma van eisen waar een nieuw gebouw aan moet voldoen. Eerst
dient het nieuwe detentiebeleid geheel te zijn uitgewerkt zodat gefundeerd inzicht
bestaat in de gewenst capaciteit van de nieuwe gevangenis. Zo kunnen onnodige en
extra kosten worden vermeden. Zodra het programma van eisen is goedgekeurd kan
vervolgens een openbare aanbesteding uitgaan, waarvan ook de financiering een
onderdeel kan zijn.
Essentieel is dat parallel aan het bouwtraject de nieuwe organisatie wordt ingericht:
her en bijscholing van personeel, aantrekken nieuw personeel en opleiding.
Daarvoor moeten tijdig in de begroting van justitie voldoende financiele middelen
worden opgenomen.

9

4. Overzicht van aanbevelingen en adviezen
1. De commissie handhaaft het advies aan het ministerieel overleg om een
harde datum te stellen voor de invoering van de functieboeken bij de politie
(de landsrecherche) en de gevangenis.
2. De commissie ontvangt graag op korte termijn van de minister van Justitie
het verzoek om een advies over het gewijzigde functieboek, omdat het hier
gaat om een wijziging van de eerder vastgestelde gevangenisorganisatie.
3. De commissie doet de minister van Justiti op grond van artikel 17 juncto 29
van de Samenwerkingsregeling de aanbeveling het herziene
inrichtingsplan en functieboek binnen twee weken voor advies aan de
voortgangscommissie zenden.
4. Adviseert het Ministerieel Overleg de minister van Justitie te wijzen op het
in de Samenwerkingsregeling voorgeschreven adviestraject voor
wijzigingen van plannen van aanpak waar het gaat om het herziene
inrichtingsplan voor de politie en het uitvoeringsplan van aanpak voor het
detentieplan.
5. De commissie geeft de minister van Justitie ingevolge artikel 17 juncto 25
van de Samenwerkingsregeling de aanbeveling om op 15 april 2019 een
plan van aanpak ter uitvoering van het detentieplan gereed te hebben dat
als toetsingskader voor de nieuwe gevangenisorganisatie en de
huisvesting van de gedetineerden kan dienen.
6. Er bij de minister op aan te dringen per omgaande een adequaat
programmamanagement in te stellen, dat een aanvang moet maken het
uitvoeringsplan.
7. De regering van het land uit te nodigen in de begrotingen van 2019 en
volgende jaren voldoende en zichtbaar, middelen beschikbaar te stellen
voor de uitvoering van de plannen van aanpak van de politie en detentie
inrichtingen op Sint Maarten
8. De commissie adviseert de minister van Justitie dringend om het ministerie
van Justitie te reorganiseren en de personeelsformatie op te schonen. Dit
is een randvoorwaarde voor het succesvol uitvoeren van de plannen van
de politie en de gevangenis.
9. De commissie roept de minister op de functie van hoofd bedrijfsvoering bij
de gevangenis spoedig te vervullen.

10