Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1726
Vragen van het lid Kooiman (SP) aan de Staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het bericht van Radar «Waar rook is:
de macht van de tabaksindustrie» (ingezonden 9 februari 2018).
Antwoord van Staatssecretaris Blokhuis (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 10 april 2018) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2017–2018, nr. 1314
Vraag 1
Kent u de uitzendingen van Radar «Waar rook is: de macht van de tabaksindustrie», deel 1 en 2?1 2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Vindt u het ook (nog steeds) zo schrokkend te horen dat er op dit moment
een miljoen mensen in Nederland ziek zijn door roken, er jaarlijks 20.000
mensen in Nederland doodgaan aan de gevolgen van roken en dat twee van
de drie tabaksgebruikers er uiteindelijk aan zal overlijden?
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Is het voorkomen dat mensen gaan roken en het stoppen met roken prioriteit
in uw gezondheidsbeleid en preventiebeleid? Zo ja, wat zijn uw streefcijfers
de komende jaren? Wat is bijvoorbeeld uw doel qua aantal rokers in
Nederland voor 2020 en 2030?
Antwoord 3
Ik vind het belangrijk om te voorkomen dat jongeren gaan roken, om
meerokers te beschermen tegen tabaksrook en om mensen te ondersteunen
met stoppen met roken. Ik ben dan ook blij dat de beweging van de rookvrije

1
2

ah-tk-20172018-1726
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://radar.avrotros.nl/uitzendingen/gemist/11-12-2017/
https://radar.avrotros.nl/uitzendingen/documentaires/waar-rook-is-de-macht-van-detabaksindustrie/videos/macht-van-de-tabaksindustrie-deel-2/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

generatie in het regeerakkoord wordt omarmd. Ook ben ik bezig om het
preventieakkoord vorm te geven, waar het thema roken een belangrijke plek
in neemt. Zoals ik aangaf in de voortgangsbrief over het Nationaal Preventieakkoord van 6 februari jl., is de volgende stap het stellen van concrete,
scherpe en ambitieuze doelen voor de korte en de langere termijn, samen
met partijen. De afspraken die met de partijen worden gemaakt komen
terecht in het nationaal preventieakkoord. Ik informeer uw Kamer vóór het AO
Preventie over de stand van zaken van het Preventieakkoord.
Vraag 4
Erkent u dat marktregulering niet de juiste weg is om een daling van het
aantal rokers te realiseren, bijvoorbeeld omdat de tabaksindustrie niet het
stoppen met roken tot doel heeft maar (onder andere) om meer kinderen aan
het roken te krijgen om zo te compenseren voor de rokers die zijn gestopt of
overleden (de zogenaamde «replacement» rokers)?
Antwoord 4
Het tabaksontmoedigingsbeleid omvat verschillende elementen zoals
voorlichting, stoppen met roken interventies en wettelijke maatregelen om
het roken terug te dringen. Hieronder valt ook de regulering van de producten. Dit gehele pakket aan maatregelen heeft er aan bijgedragen dat het
aantal rokers de afgelopen jaren is afgenomen.
Vraag 5
Wat is uw reactie als u hoort dat de volledige marketingstrategie van
tabaksproducenten op kinderen en jongeren is gericht? Bent u van mening
dat juist deze doelgroep extra beschermd moet worden, onder andere omdat
juist kinderen (vooral rond de 11 en 12 jaar oud) gemakkelijk beïnvloedbaar
zijn om te beginnen met roken en tegelijkertijd op latere leeftijd het moeilijkst
kunnen stoppen met roken omdat het rookgedrag zo diep ingeprent is?
Antwoord 5
Gelet op het verslavende karakter van tabaksproducten dienen jongeren goed
beschermd te worden tegen de schadelijke gevolgen van tabak. Het beschermen van deze groep is dan ook de belangrijkste motivatie voor de maatregelen die recent zijn genomen (zoals de leeftijdsgrens en reclameregels voor
elektronische sigaret zonder nicotine) als ook voor maatregelen die momenteel uitgewerkt worden (zoals het uitstalverbod en het versoberen van
verpakkingen van tabaksproducten). Dit kabinet ondersteunt daarbovenop de
doelstellingen voor een Rookvrije Generatie en heeft de ambitie om met
allerlei maatschappelijke organisaties te komen tot een stevig Nationaal
Preventieakkoord met een focus op roken, overgewicht en problematisch
alcoholgebruik. Overigens geldt in Nederland sinds jaren al een streng
reclame en sponsorverbod; reclame gericht op jongeren is daarmee ten
strengste verboden.
Vraag 6
Bent u van mening dat de naleving van de leeftijdsgrenzen bij de verkoop
van rookwaren voldoende is? Bent u daarnaast van mening dat het toezicht
op de naleving van de leeftijdsgrenzen momenteel voldoende is? Zo nee,
welke maatregelen gaat u nemen om naleving en toezicht te verbeteren?
Antwoord 6
Ik verwacht uw Kamer vóór het AO Preventie te informeren over de naleving
en de handhaving van de leeftijdsgrens bij de verkoop van tabaksproducten
over 2017, alsmede ook over de naleving en handhaving van het rookverbod.
Vraag 7
Hoe geeft u gevolg aan de cijfers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid
en Milieu (RIVM), het Trimbos-Instituut en Centraal Bureau voor de Statistiek,
waaruit blijkt dat voor het eerst in jaren weer een stijging is te zien in het
aantal rokers? Hoe verklaart u deze stijging? Welke maatregelen gaat u

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

nemen om deze stijging zo snel mogelijk weer om te zetten in een (flinke)
daling?3
Antwoord 7
Uit het aangehaalde bericht blijkt dat jongvolwassenen (18–25 jaar) meer
roken dan volwassenen vanaf 25 jaar. Er wordt geenszins gesproken over een
trend dat jongvolwassenen meer zouden zijn gaan roken. Tussen 2014 en
2016 zijn jongvolwassenen juist minder gaan roken. Het (wel eens) roken
onder de groep 18–19 jarigen daalde van 31,8% naar 26,9%, onder de groep
20–24 jaar daalde het (wel eens) roken van 36,5% naar 28,9% en onder de
groep 24–29 jaar daalde het (wel eens) roken van 35,8% naar 28,1%. Ook het
dagelijks roken daalde onder deze groepen. Voor de zomer verwacht ik de
rookprevalentiecijfers over 2017 uit de Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor
die het CBS samen met het RIVM en Trimbos Instituut uitvoert. Dan zal
blijken of de dalende trend onder jongvolwassenen doorzet. Met het
bovengenoemde preventieakkoord wordt ingezet op het verder verlagen van
het aantal rokers.
Vraag 8
Kunt u op basis van de stijging van het aantal rokers stellen dat de tot nu toe
genomen beleidsmaatregelen onvoldoende resultaat hebben gehad?
Antwoord 8
Er is geen sprake van een stijging van het aantal rokers. Ook onder de
algehele bevolking van 18 jaar en ouder is de rookprevalentie tussen 2016 en
2014 gedaald van 25,7% naar 24,1%. De stelling dat tot nu toe genomen
maatregelen onvoldoende gewerkt hebben klopt niet.
Vraag 9
Deelt u de mening dat het heel vreemd is dat (onderdelen van) sigaretten die
over de datum zijn wel gewoon verwerkt mogen worden in nieuwe sigaretten?
Antwoord 9
In tegenstelling tot bijvoorbeeld bederfelijke levensmiddelen geldt voor
sigaretten geen houdbaarheidsdatum. Sigaretten kunnen dus niet over de
datum zijn. Het is niet verboden om oude sigaretten in nieuwe sigaretten te
verwerken.
Vraag 10
Hoe verklaart u dat op een pakje koekjes alle ingrediënten worden vermeld,
maar dat bij een pakje sigaretten eigenlijk niet bekend is wat wordt toegevoegd en wat wordt binnengekregen?
Antwoord 10
Op grond van de Europese tabaksproductenrichtlijn mag de verpakking van
een tabaksproduct geen informatie over gehaltes aan nicotine, teer of
koolmonoxide of toevoegingen van het tabaksproduct bevatten. Verschil in
toevoegingen of gehalten kan namelijk de suggestie wekken dat het ene
tabaksproduct minder schadelijk is dan het andere.
In de openbare databank van het RIVM zijn alle toevoegingen aan een
bepaald merk tabaksproduct te vinden. Deze worden door de tabaksindustrie
aangeleverd.
Vraag 11
Wat is uw reactie op het artikel «Ook Nederlandse sjoemelsigaret veel
schadelijker dan Europese meetmethode laat zien?»4

3
4

https://www.nu.nl/gezondheid/4418727/meer-jonge-rokers-in-nederland.html
https://www.volkskrant.nl/wetenschap/ook-nederlandse-sjoemelsigaret-veel-schadelijker-daneuropese-meetmethode-laat-zien~a4522691/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3

Antwoord 11
Alle sigaretten zijn schadelijk voor de gezondheid. Natuurlijk is het van
belang dat rokers kunnen weten wat zij daadwerkelijk binnenkrijgen.
Nederland heeft de Europese Commissie verzocht versneld voor een andere
Europese meetmethode te kiezen.
Vraag 12
Deelt u de mening van uw voorganger, gegeven in antwoorden op eerdere
Kamervragen, dat «het uiteraard zorgelijk is als consumenten met hogere
TNCO-waarden (teer, nicotine en koolmonoxide-waarden) in aanraking komen
dan de volgens de ISO-methode gemeten TNCO-waarden»? 5)
Antwoord 12
Vooropgesteld vind ik alle consumptie van tabaksproducten zorgelijk. Ook
vind ik het zorgelijk wanneer consumenten met hogere TNCO-waarden in
aanraking komen dan zij zelf veronderstellen. Om die reden heeft mijn
ambtsvoorganger de Europese Commissie verzocht versneld voor een andere
Europese meetmethode te kiezen.
Vraag 13
Wanneer verschijnt het RIVM-rapport over de daadwerkelijke waarden van
alle in Nederland verkrijgbare sigaretten?
Antwoord 13
Het rapport van het RIVM over het onderzoek naar de daadwerkelijke
waarden van alle in Nederland verkrijgbare sigaretten zal naar verwachting in
mei 2018 verschijnen. In het onderzoek zullen de daadwerkelijke waarden van
100 verschillende merkvarianten sigaretten worden onderzocht.
Vraag 14
Hoe geeft u gevolg aan de conclusie in het genoemde artikel dat door de
toegevoegde gaatjes in de filters iemand die één pakje sigaretten rookt
eigenlijk (minstens) vijf pakjes rookt in relatie tot het in Nederland toegestane
maximale teergehalte? Wordt deze norm dan eigenlijk alleen maar elke keer
overschreden omdat we geen andere meetmethoden hanteren?
Antwoord 14
De maximumwaarde voor het teergehalte en de meetmethode waarmee dit
moet worden vastgesteld, zijn in de Europese tabaksproductenrichtlijn
vastgelegd. De maximumwaarde voor teergehalte en de meetmethode zijn
aan elkaar gekoppeld. Het maximum teergehalte wordt dus niet overschreden
met de voorgeschreven methode. Zoals hiervoor aangegeven pleit Nederland
actief voor een betere meetmethode.
Vraag 15
Deelt u de mening van uw voorganger dat de sjoemelsigaret zo snel mogelijk
van de markt moet? Zo ja, wat gaat u hiertoe ondernemen?
Antwoord 15
De «sjoemelsigaret» voldoet op dit moment aan de huidige Europees
bepaalde maximumwaarden en daarmee aan de Tabaks- en rookwarenwet en
kan daarom niet van de markt gehaald worden. Net als mijn ambtsvoorganger ben ik van mening dat de Europese meetmethode aangepast dient te
worden.
Vraag 16
Kunt u bevestigen dat Nederland niet verplicht is de meetmethode van de
Europese Internationale Organisatie voor Standaardisatie (ISO) te volgen bij
het meten van de schadelijke stoffen die een roker binnenkrijgt?
Antwoord 16
Nederland is verplicht de maximum toegestane waarden en de onderzoeksmethode te gebruiken die wordt voorgeschreven door de Europese Tabaksproductenrichtlijn. In de richtlijn is bepaald dat dit de meetmethode van de
ISO is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

4

Vraag 17
Klopt het vervolgens dat Nederland zelfstandig kan besluiten voor een andere
meetmethode te kiezen, zonder dat daar vanuit de Europese Unie (EU)
toestemming voor nodig is? Zo ja, bent u van plan af te stappen van de
Europese ISO-meetmethode en de Canadese meetmethode te gaan hanteren?
Zo ja, wanneer kan worden begonnen met die nieuwe metingen?
Antwoord 17
Nederland kan niet zelfstandig kiezen voor de vaststelling van teer-, nicotineen koolmonoxidegehalte en een andere meetmethode te gebruiken dan is
vastgelegd in tabaksproductenrichtlijn. Daarom is onze inspanning gericht op
in Europees verband aanpassen van de meetmethode.
Vraag 18
Wat was de reactie van de EU nadat uw voorganger aandacht heeft gevraagd
voor het vaststellen van gevalideerde methodes die de TNCO-waarden
nauwkeuriger meten?5
Antwoord 18
De EU heeft aangegeven te willen wachten tot het moment van evaluatie van
de EU tabaksproductenrichtlijn en hierop niet te willen anticiperen. Ik vind dit
teleurstellend en beraad mij op vervolgstappen.
Vraag 19 en 20
Deelt u de opvatting van uw voorganger dat het hanteren van één methode
binnen EU-verband belangrijk is voor een goede werking van de interne
markt? Zo ja, vindt u een goede werking van de interne markt belangrijker
dan het beschermen van de gezondheid van de Nederlandse bevolking?
Bent u bereid om de pakjes sigaretten uit de winkels te halen als blijkt dat
met de Canadese meetmethode de metingen zo hoog zijn dat de sigaretten
niet voldoen aan de wettelijke normen voor teer- en nicotinegehalten? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 19 en 20
Ik deel de mening van mijn ambtsvoorganger om één methode binnen de EU
te hanteren voor een goede werking van de interne markt. Nederland kan niet
eigenhandig voor een andere meetmethode kiezen. Nederland is net als alle
andere lidstaten gebonden aan de regelgeving van de EU op dit terrein. Die
laat een andere meetmethode op dit moment niet toe. Dat betekent niet dat
de interne markt voor gaat op de gezondheidsbescherming. Wel dat we
daarover afspraken op Europees niveau dienen te maken. Vandaar dat ik
voorstander ben van een betere Europese meetmethode.
Vraag 21
Waarom is aan de tabaksfabrikanten jarenlang toegestaan om de metingen
van sigaretten te manipuleren?
Antwoord 21
Bij de vorige evaluatie van de tabaksproductenrichtlijn is door Nederland
gepleit om een andere meetmethode op te nemen die de gehaltes schadelijke
stoffen die rokers binnenkrijgen beter benadert, of om eventueel twee
meetmethodes op te nemen. Bij de onderhandelingen over de tabaksproductenrichtlijn is uiteindelijk op Europees niveau voor enkel de huidige meetmethode gekozen.
Vraag 22
Wat vindt u van de conclusie van Radar dat tabaksfabrikanten al vijftien jaar
weten hoe een veiligere sigaret gemaakt moet worden, maar dit bewust
hebben nagelaten?

5

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 583

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

5

Antwoord 22
Het is aan de tabaksfabrikanten om ten minste te voldoen aan de geldende
wet en regelgeving. Vanuit volksgezondheidsperspectief ben ik van mening
dat beter niet gesproken kan worden over veiligere sigaretten, immers alle
sigaretten zijn schadelijk voor de volksgezondheid.
Vraag 23
Kunt u aangeven of de hoeveelheid chemicaliën in sigaretten de afgelopen 20
jaar is toegenomen? Klopt het dat sigaretten steeds slechter en ongezonder
worden doordat de tabakskwaliteit steeds lager wordt en daarom steeds meer
chemicaliën moeten worden toegevoegd om het roken «smakelijk» te
houden?
Antwoord 23
Het is bekend dat sinds de jaren »70 het aantal toegevoegde additieven in
sigarettentabak is toegenomen. Op dit moment bestaan sigaretten voor circa
10 procent uit additieven.
Tabaksproducenten brengen ook «natuurlijke» en «schone» sigaretten op de
markt, die naar verluidt geen chemische stoffen of andere additieven
bevatten. Potentiële rokers van deze sigaretten moeten zich echter realiseren
dat veilige sigaretten niet bestaan, aangezien de geproduceerde rook nog
altijd de carcinogenen en andere giftige stoffen uit de tabak zelf bevat. Alle
sigaretten, zowel de normale sigaret als de «natuurlijke» en «schone», zijn
ongezond.
Vraag 24
Wat is uw oordeel over de samenstelling van de normcommissie van het
Nederlands Normalisatie-instituut (NEN) Tabak en tabaksproducten, waarvan
acht van de tien leden vertegenwoordigers van de tabaksindustrie zijn?6
Antwoord 24
Het NEN en het International Organization for Standardization (ISO) zijn
(inter)nationale organisaties die los staan van de overheid. Het is inherent
aan de werkwijze van het NEN en ISO dat er meer vertegenwoordigers vanuit
de industrie lid zijn van de normcommissie ten opzichte van de andere leden.
Vraag 25
Bent u van mening dat de NEN-commissie-Tabak en tabaksproducten, gezien
de samenstelling van de commissie, een onafhankelijk advies zal geven over
wat precies in een sigaret mag zitten?
Antwoord 25
Wat er in een sigaret mag zitten, is in de Europese tabaksproductenrichtlijn
vastgelegd die is vastgesteld door het Europese parlement en de Raad. De
NEN normcommissie Tabak en tabaksproducten gaat daar niet over.
Hoe wordt gemeten wat er in een sigaret zit, daarbij kan verwezen worden
naar NEN-ISO normen. Opgemerkt moet worden dan het woord «norm» in
dit kader een beschrijving van een meetmethode inhoudt en dus niet een
maximum norm zoals de maximum emissieniveaus voor sigaretten.
Vraag 26
Bent u daarnaast van mening dat de NEN-commissie-Tabak en tabaksproducten normen vast zal stellen met als belangrijkste uitgangspunt de gezondheid
van mensen? Kunt u dit antwoord toelichten?
Antwoord 26
De doelstelling van de NEN normcommissie Tabak en tabaksproducten is als
volgt beschreven in het commissieplan:
«Voor de volksgezondheid zijn de betrouwbaarheid en vergelijkbaarheid van
analyseresultaten van groot belang voor de wet- en regelgeving, handhaving
en het bedrijfsleven. Genormaliseerde internationale methoden zijn daarvoor
noodzakelijk om praktische invulling te geven aan de wetgeving en nakoming
van de wetgeving aan te kunnen tonen. In de Nieuwe Tabaksrichtlijn van 2014
6

https://www.nen.nl/Home-EN/Tabak-en-tabaksproducten.htm

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

6

(Tobacco Product Directive = TPD) worden eisen gesteld aan o.a. de
productie, verkoop, etikettering, traceerbaarheid en veiligheidskenmerken van
tabak en tabaksproducten.»
Het NEN is een nationale organisatie die los staat van de overheid. Het NEN
bepaalt zelf haar doelstelling.
Vraag 27
Deelt u de mening dat het eigenlijk de tabaksindustrie zelf is die bepaalt wat
de toegestane hoeveelheid giftige stoffen in sigaretten is en die bepaalt hoe
gemeten wordt of dat maximum niet wordt overschreden, oftewel is het de
tabaksindustrie die normeert en handhaaft? Vindt u dit een wenselijke
situatie?
Antwoord 27
Wat de toegestane hoeveelheid giftige stoffen in sigaretten is, is in de
Europese tabaksproductenrichtlijn vastgelegd die is vastgesteld door het
Europese parlement en de Raad. De tabaksindustrie gaat daar niet over. Hoe
wordt gemeten wat er in een sigaret zit, daarbij kan verwezen worden naar
NEN-ISO normen. Bij de totstandkoming van deze normen (meetmethoden) is
de tabaksindustrie betrokken. Dit vind ik geen wenselijke situatie. Een voor de
hand liggende optie is af te stappen van de betreffende ISO meetmethoden
en te kiezen voor alternatieve meetmethoden die slechts de publieke
gezondheidsbelangen dienen. Voorop staat dat meetmethoden in de
tabaksproductenrichtlijn opgenomen zouden moeten worden die de
werkelijkheid beter – dan de huidige in de richtlijn opgenomen meetmethode
– benaderen met betrekking tot wat personen daadwerkelijk binnenkrijgen
aan teer, nicotine en koolmonoxide bij het roken van een sigaret. In de brief
van mijn ambtsvoorganger van 20 oktober 2017 aan de Eurocommissaris
voor Gezondheid en voedselveiligheid betreffende «shortcoming in the
Tobacco Product Directive» is vanuit Nederland al een eerste stap gezet om
binnen Europa tot een beter alternatief te komen voor de huidige in de
richtlijn opgenomen ISO meetmethode voor het vaststellen van de gehaltes
TNCO in de emissie van tabaksrook.
Vraag 28
Hebben het RIVM en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA)
naar uw mening een voldoende krachtige stem in de NEN-commissie-Tabak
en tabaksproducten? Bent u van mening dat de samenstelling van de
NEN-commissie-Tabak en tabaksproducten aangepast moet worden? Gaat u
hierop actie ondernemen?
Antwoord 28
Het RIVM en de NVWA kunnen, wanneer één van hen het niet eens is met de
andere leden van de normcommissie, zorgen dat de normcommissie zich
onthoudt van stem richting ISO. Wanneer er geen consensus is, wordt daarbij
altijd aangegeven wat de verschillende argumenten waren.
Zoals hiervoor al is aangegeven zijn de NEN en het International Organization
for Standardization (ISO) organisaties die los staan van de overheid. De
overheid heeft geen directe invloed op de samenstelling van de commissie.
Wel kan in Europees verband gepleit worden af te stappen van de betreffende ISO meetmethoden. Hierop zijn al stappen gezet zoals in het vorige
antwoord beschreven.
Vraag 29
Wat vindt u ervan dat de Vereniging Nederlandse Kerftabakindustrie (VNK)
nieuwsbrieven naar verschillende Kamerleden stuurt met daarin nieuws over
de tabakssector? Deelt u de mening dat zij dit niet mogen doen en bent u
bereid de VNK hierop aan te spreken?
Antwoord 29
Artikel 5.3 van het WHO-kaderverdrag richt zich tot de Staat en zijn organen
om te voorkomen dat contacten met de tabaksindustrie kunnen leiden tot
beleidsbeïnvloeding. Dit artikel verbiedt de tabaksindustrie niet om documenten naar Tweede Kamerleden te sturen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

7

Vraag 30
Hoe geeft u gevolg aan de conclusie die in Radar wordt gepresenteerd dat uit
cijfers van de tabaksindustrie blijkt dat hun eigen sigaretten 56 procent van
de illegale handel uitmaken? Zijn deze cijfers nog actueel? Wat gaat u
ondernemen om de illegale handel in sigaretten aan te pakken?
Antwoord 30
Op basis van gegevens van de Douane kan ik dit voor de Nederlandse
situatie niet staven. Van de inbeslagnames over de laatste 3 jaar kan slechts
1% hiervan als «echt» (afkomstig van de bekende tabaksfabrikanten) worden
aangemerkt. Het overgrote deel van de inbeslagnames betreffen «illicit
whites» (veelal in landen buiten de EU legaal geproduceerde sigaretten onder
eigen merknamen die illegaal in de EU op de markt worden gebracht) en
«namaak».
Vraag 31
Wat is in het kader van de vorige vraag, dat uit cijfers van de tabaksindustrie
blijkt dat 56 procent van de sigaretten in de illegale handel van de tabaksindustrie zelf afkomstig is, uw reactie op het bericht dat Philip Morris Philip
onder de noemer Morris International Impact (PMI Impact) honderd miljoen
euro beschikbaar stelt voor de bestrijding van illegale tabakshandel? Deelt u
het vermoeden van mevrouw De Kanter dat een verborgen doel van het
project is om argumenten te verzamelen om de accijnzen omlaag te krijgen?7
Antwoord 31
Het staat de tabaksindustrie vrij onderzoek te doen naar illegale tabakshandel.
Gelet op artikel 5.3 van het FCTC verdrag zal het kabinet onderzoeken
gefinancierd en/of uitgevoerd door de tabaksindustrie niet gebruiken bij de
afweging van beleidsmaatregelen.
Vraag 32
Gelooft u dat onderzoeken die volledig worden gefinancierd vanuit PMI
Impact onafhankelijke resultaten zullen opleveren?
Antwoord 32
Ik vind het voor ieder onderzoekstraject belangrijk dat het glashelder is waar
de financiering van onderzoek vandaan komt om zo de onafhankelijkheid van
het onderzoek te kunnen waarborgen.
Vraag 33
Wat is uw reactie op het besluit van de Universiteit Utrecht om de samenwerking met PMI Impact op te zeggen en het onderzoek zelf te gaan financieren?
Antwoord 33
Gezien de maatschappelijke discussie kan ik me voorstellen dat de Universiteit Utrecht afgelopen periode een worsteling heeft doorgemaakt. Het is aan
universiteiten zelf om keuzes te maken omtrent de financiering van het
onderzoek dat zij willen verrichten. Universiteiten maken daarbij eigen
ethische en morele afwegingen en houden zich aan (inter)nationale afspraken
en gedragscode voor goede wetenschapsbeoefening.

7

https://www.volkskrant.nl/wetenschap/universiteit-utrecht-zet-financier-philip-morris-aan-dekant-tabaksindustrie-als-geldschieter-blijft-gevoelig~a4557568/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

8