5
Vragenuur: Vragen Kerstens
Vragen van het lid Kerstens aan de staatssecetaris van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid, bij afwezigheid van de
minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, over het
bericht "Tunnelwerkers A2 Maastricht worden nog steeds
uitgebuit".

De heer Kerstens (PvdA):
Voorzitter. Voordat ik in september vorig jaar in de Kamer
kwam, werkte ik bij de vakbeweging: voor de FNV, als
voorzitter van FNV Bouw. In die hoedanigheid maakte ik
me onder meer sterk voor het aanpakken van de uitbuiting
van buitenlandse collega's, van oneerlijke concurrentie
jegens goedwillende bedrijven en van de verdringing van
Nederlandse werknemers, omdat zij te duur zouden zijn.
Als Kamerlid zet ik die strijd voort. De eerste motie die ik
na mijn komst in de Kamer in december indiende, droeg
het kabinet op om te komen met een actieplan tegen de
uitbuiting, de oneerlijke concurrentie en de verdringing die
daarvan het gevolg is. Dat actieplan is er inmiddels. De
strijd tegen foute uitzendbureaus en tegen constructies die
geen ander doel hebben dan over de rug van zowel buitenlandse als Nederlandse collega's de boel te besodemieteren,
wordt nog elke dag gevoerd. Dat is ook hard nodig.
Juist daarom ben ik zo scherp op het bericht in De Limburger van gisteren. Bij de aanleg van de A2 door Maastricht
is blijkbaar nog steeds sprake van de uitbuiting van Poolse
en Portugese bouwvakkers, en daardoor van verdringing
van hun Nederlandse collega's. De al eerder door mijn oude
bond aan de kaak gestelde illegale praktijken gaan schijnbaar tot op de dag van vandaag gewoon door. Om maar
wat te noemen: onderbetaling, lange werkdagen en een op
het loon ingehouden huur van maar liefst €1.000 per persoon per maand voor een schamel onderkomen. Het eerste
concrete bericht daarover kwam naar buiten op 14 oktober.
Ik heb daar diezelfde dag nog schriftelijke vragen over
gesteld. Tot op de dag van vandaag heb ik daar geen antwoord op gekregen, anders dan op 4 november de mededeling dat voor het verzamelen van gegevens meer tijd
nodig was. Ik heb de volgende vragen aan de staatssecretaris.
Op welke gegevens wacht men nog? Hoe kan het zo zijn
dat de vakbond — ik weet dat het een heel goede vakbond
betreft — allerlei gegevens blijkbaar sneller boven water
krijgt dan het kabinet? Wordt er samengewerkt met FNV
Bouw? Wat doet het kabinet met de nu door de vakbond
boven water gebrachte gegevens waaruit blijkt dat er sprake
is van misbruik onder de neus van degenen die informatie
aan het verzamelen zijn en overigens ook onder de neus
van onze premier, die na de eerste vragen zelf poolshoogte
in Maastricht is gaan nemen. Gaat het kabinet direct ingrijpen, zodat aan deze misstanden in Maastricht een einde
komt?

Staatssecretaris Klijnsma:
Voorzitter. Ik sta hier namens de minister van Sociale Zaken,
die vandaag in Parijs is.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Kerstens

Net zoals de heer Kerstens vind ik dat we, als er van dit
soort zaken sprake is in Nederland, daarbovenop moeten
zitten. Het is immers heel belangrijk dat de wet- en regelgeving stringent wordt nageleefd. De Inspectie SZW en de
Belastingdienst werken al sinds 2010 nauw samen om bij
dit soort grote infrastructurele projecten de zaken stevig te
controleren, zoals indertijd ook in de Eemshaven werd
gedaan.
Bij de A2 gebeurt het idem dito. Naar aanleiding van een
ingekomen melding bij de inspectie over mogelijke misstanden bij werkzaamheden aan de A2, is er meteen een
onderzoek gestart. Dat onderzoek is thans in volle gang. De
Inspectie SZW werkt hierbij nauw samen met de Belastingdienst, maar er is ook nauw contact tussen de inspectie en
de FNV. Er wordt tussen de vakbeweging en de inspectie
informatie uitgewisseld. Als blijkt dat de arbeidswetgeving
is overtreden, bijvoorbeeld door onderbetaling of veel te
lange werktijden, kunnen de werkgevers forse boetes
tegemoetzien. Vanzelfsprekend is de Inspectie SZW alert
op signalen van mogelijke arbeidsuitbuiting. De Stuurgroep
A2 Maastricht, waarin het Rijk, de gemeente Maastricht, de
provincie Limburg en de gemeente Meerssen zitting hebben, heeft een expertcommissie benoemd die een analyse
moet maken naar aanleiding van de vermeende misstanden
met buitenlandse werknemers in de lijn tussen de werkgevers. De stuurgroep heeft de expertcommissie 30 dagen de
tijd gegeven om haar bevindingen te presenteren. De heer
Kerstens vroeg op welke gegevens men nu wacht. Er wordt
gewacht op de gegevens van de stuurgroep. Ik heb begrepen dat we die gegevens volgende week tegemoet kunnen
zien. Daarna zullen de schriftelijke vragen van de heer Kerstens zo spoedig mogelijk worden beantwoord.
De heer Kerstens (PvdA):
Als er sprake is van uitbuiting, oneerlijke concurrentie en
verdringing doet mij dat toch een beetje denken aan doping
in het wielrennen. Iedereen weet dat het gebeurt, een hoop
bedrijven, in dit geval, doen eraan mee en heel veel mensen
kijken de andere kant op. Dit kabinet doet dat niet en dat is
goed, maar — om in wielertermen te blijven — er moet wel
een tandje bij.
Ik heb nog een vervolgvraag aan de staatssecretaris. Wil
zij datgene wat nu in Maastricht gebeurt, zien als het laatste
zetje om zaken waar we het al eerder over hebben gehad,
snel op te pakken? Dan heb ik het bijvoorbeeld over een
stevigere ketenaansprakelijkheid en een stevigere regelgeving omtrent de verantwoordelijkheid van de opdrachtgever, zeker als de opdrachtgever de overheid is, zoals in dit
geval.
Staatssecretaris Klijnsma:
Ik ben het zeer eens met het feit dat we dit heel nauwgezet
moeten aanpakken. Ik zal zowel de vraag over de ketenaansprakelijkheid als de vraag hoe we de opdrachtgevers nog
meer op de huid kunnen zitten als we dit soort zaken aantreffen, met alle plezier mee terug nemen naar het departement, zodat we die daar nader kunnen bekijken.
De heer Kerstens (PvdA):
De fractie van de Partij van de Arbeid zal dat ook streng in
de gaten houden. We zitten erbovenop, niet door te pleiten
voor allerlei lekker klinkende oplossingen die niet kunnen

12 november 2013
TK 22

22-5-1

en die mensen op het verkeerde been zetten, maar wel door
een stevigere aanpak van foute uitzendbureaus en foute
constructies, steviger dan ooit tevoren.
Staatssecretaris Klijnsma:
Daarom is het van groot belang dat wij hier niet alleen
vanuit het bestuur en de politiek bovenop zitten. Wij moeten
ook de signalen vanuit de samenleving, waaronder die van
de vakbeweging, bloedserieus nemen.
Mevrouw Voortman (GroenLinks):
Een vraag over de rol van de opdrachtgever. De opdrachtgever hier is de overheid. Misschien dat ik de vraag eigenlijk
moet stellen aan de minister van I en M, maar wat gaat de
overheid hier nu aan doen? In het sociaal akkoord is afgesproken dat opdrachtgevers ook verantwoordelijk worden
voor wat aannemers doen. Dan zou de overheid in dit geval
toch direct moeten zeggen: wij accepteren deze misstanden
niet, wij maken direct een eind aan die huur van €1.000.
Staatssecretaris Klijnsma:
Het is niet voor niets dat de stuurgroep rond de A2, waar
het Rijk ook in participeert, onmiddellijk een commissie
heeft benoemd. Zij bekijkt of er sprake is van misstanden,
zo ja, wat die misstanden precies inhouden en hoe die
kunnen worden getackeld. Ik zei zojuist al dat wij de beantwoording van de stuurgroep volgende week verwachten.
Daarna volgt er onmiddellijk actie.
De heer Ulenbelt (SP):
Ik vind het een beetje merkwaardig. Een PvdA-Kamerlid
stelt vragen aan een PvdA-bewindspersoon over een situatie
langs de A2 waar een PvdA-wethouder voor verantwoordelijk is. Heeft de staatssecretaris of heeft de minister overwogen om deze wethouder rechtstreeks op te bellen en hem
te vragen onmiddellijk een eind te maken aan de uitbuiting
langs de A2, in plaats van naar allerlei commissies te verwijzen?
Staatssecretaris Klijnsma:
Het is goed gebruik in ons land dat, als wij signalen krijgen,
in dit geval van de vakbeweging, wij die signalen nauwgezet
bekijken en op basis van de bevindingen meteen de hand
aan de ploeg slaan. Nogmaals, de expertcommissie is als
de wiedeweerga aan de slag gegaan. Zij rapporteert volgende week. Ik weet zeker dat de minister van SZW met die
rapportage aan de slag gaat.
De voorzitter:
Dank. Ik dank u, staatssecretaris, dat u uw collega, de
minister van Sociale Zaken, hebt willen vervangen in dit
vragenuur.
Staatssecretaris Klijnsma:
Met alle plezier. Dank u.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Kerstens

12 november 2013
TK 22

22-5-2