de Rechtspraak
t..)

Raad voor de
rechtspraak

cr)
De minister van Veiligheid en Justitie
mr. G.A. van der Steur
Postbus 20301
2500 EH Den Haag

r,J

Afdeling Strategie

bezoekadres
Kneuterdijk 1
2514 EM Den Haag

tzl

‘J)

datum
contactpersoon
e-mail
telefoonnummer
ons kenmerk
uw kenmerk
bijlage(n)
onderwerp

11juli2016
Voorlichting
voorlichting(rechtsoraak.nl

correspondentieadres
Postbus 90613
2509 LP Den Haag
T (088)36 10000
F (088)36 10022
www.rechtspraak.nI

UIT 9740 STRA / RK
756867
Advies conceptwetsvoorstel geweldsaanwending
opsporingsambtenaar

Geachte heer Van der Sieur,
Bij brief van 2 mei 2016 met bovengenoemd kenmerk verzocht u de Raad voor de rechtspraak (de
‘Raad’) advies uit te brengen inzake het conceptwetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht
in verband met het opnemen van een specifieke strafuitsluitingsgrond voor opsporingsambtenaren die
geweld hebben gebruikt in de rechtmatige uitoefening van hun taak en een strafbaarstelling van
schending van de geweldsinstructie en wijziging van het Wetboek van Strafvordering in verband met
het opnemen van een grondslag voor het doen van strafrechtelijk onderzoek naar geweidgebruik door
opsporingsambtenaren (Wet geweidsaanwending opsporingsambtenaar) (het ‘Wetsvoorstel’).
Het Wetsvoorstel
Het Wetsvoorstel vloeit voort uit het traject integrale stelselherziening geweldsaanwending
opsporingsambtenaar’ en introduceert een wettelijk kader voor de beoordeling van
geweidsaanwendingen door opsporingsambtenaren. Het voorziet daartoe in de volgende nieuwe
bepalingen:
1. Het opnemen in het Wetboek van Strafrecht van een specifieke strafuitsluitingsgrond voor de
opsporingsambtenaar die in de rechtmatige uitoefening van zijn taak en in overeenstemming
met zijn geweidsinstructie geweld gebruikt. Daarbij wordt in het bijzonder gedacht aan de
Ambtsinstructie voor de politie, de Koninklijke marechaussee en andere opsporingsambtenaren
(de “Ambtsinstructie”).
2. Het opnemen in het Wetboek van Strafrecht van een afzonderlijke strafbaarstelling van
overtreding van de geweidsinstructie.
3. Het opnemen in het Wetboek van Strafvordering van een wettelijk kader waarbinnen met
toepassing van een aantal opsporingsbevoegdheden onderzoek kan worden gedaan naar gebruik
van geweld door een opsporingsanibtenaar, zonder dat de betrokken opsporingsambtenaar als
verdachte van een strafbaar feit hoeft te zijn aangemerkt.

‘Zie Kamerstukken 112012113,29628, nr. 400 en Kamerstukken 112015/16,29 628, nr. 588.

0

de Rechtspraak

•

Raad voor de
rechtspraak

datum
kenmerk
pagina

11juli2016
UIT 9740 STRA / RK
2 van 9

0
Blijkens de Memorie van Toelichting (de “MvT”) is de ratio hiervan gelegen in de wens tot een grotere
erkenning van de bijzondere positie van de opsporingsambtenaar ten opzichte van anderen, waar het
gaat om de toepassing van geweld. Deze positie wordt als kwetsbaar aangemerkt. De
opsporingsambtenaar mag immers, anders dan zij aan wie geen gëweldsbevoegdheid toekomt, geweld
toepassen in de uitoefening van zijn functie en van hem wordt verwacht dat hij dit ook daadwerkelijk
doet wanneer de noodzaak hiertoe bestaat. De wetgever is van mening dat deze kwetsbaarheid in de
huidige situatie onvoldoende wordt erkend.
2
Na overleg met de gerechten, adviseert de Raad als volgt.
Advies
Hoöfdljnen van hel advies
De Raad kan de in het Wetsvoorstel tot uiting komende wens tot een grotere erkenning vande
bijzondere positie van de opsporingsambtenaar, waar het gaat om de toepassing van geweld, op zichzelf
goed volgen. De Raad vraagt zich echter af of de uitwerking die daaraan wordt gegeven, daadwerkelijk
leidt tot verbeteringen ten opzichte van de huidige situatie. De Raad vraagt u daarom om het
Wetsvoorstel op de in dit advies genoemde onderdelen te verduidelijken dan wel aan te passen. De Raad
plaatst met name vraagtekens bij de toegevoegde waarde van de nieuwe strafuitsluitingsgrond, bij de
praktische uitwerking van het nieuwe schulddelict en bij de duidelijkheid van het voorstel met
betrekking tot het afzonderlijke wettelijke kader voor onderzoek naar geweldgebruik door
opsporingsambtenaren. Een en ander wordt hieronder toegelicht.
Specifieke strafuitsluitingsgrond voor opsporingsambtenaren
De Raad vraagt zich af in hoeverre de nieuwe strafuitsluitingsgrond daadwerkelijk toegevoegde waarde
heeft ten opzichte van de bestaande rechtvaardigingsgrond van artikel 42 van het Wetboek van
Strafrecht. Op grond van dit bestaande artikel is immers nu reeds niet strafbaar “hij die een feit begaat
ter uii’.’oering van een wettelijk voorschrfl”. Zoals ook in de MvT (par. 2.3 en 4.1) tot uitdrukking
komt, wordt aangenomen dat met het ‘wettelijk voorschrift’ de taakstellende bevoegdheden worden
bedoeld van (bijvoorbeeld) de. artikelen 3 en 7 Politiewet 2012, in samenhang met de Ambtsinstructie.

In de MvT wordt niet ingegaan op de vraag in hoeverre het huidige stelsel van strafuitsluitingsgronden
(inclusief artikel 43 handelen ter uitvoering van een ambtelijk bevel, en artikel 41 noodweer) tekort
schiet, en in hoeverre de voorgestelde nieuwe strafuitsluitingsgrond een verandering ten opzichte van de
huidige situatie zal betekenen. Sterker nog, in de MvT wordt juist gesteld dat het bestaande stelsel van
—

-

De Raad voor de rechtspraak heeft op grond van artikel 95 van de Wet op de rechterlijke organisatie een wettelijke adviestaak met
betrekking tot nieuwe wets. en beleidsvoorstellen die gevolgen hebben voor de rechtspraak. De adviezen worden vastgesteld na overleg
met.de gerechten. De Raad voor de rechtspraak is een adviescollcge in de zin van artikel 79 en 80 van de Grondwet. Bij het opstellen
van zijn adviezen beoordeelt de Raadde voorgenomen wet- en regelgeving in het bijzonder op de gevolgen voor de Organisatie en de
werklast van de gerechten en op de (praktische) toepasbaarheid en uitvoerbaarheid. Rechters zijn bij de behandeling van individuele
zaken niet gebonden aan de inhoud van de wetgevingsadviezen van de Raad voor de rechtspraak.

2

t,,—’
0

de Rechtspraak
h.)

Raad voor de
rechtspraak

datum
kenmerk
pagina

11juli2016
UIT 9740 STRA / RK
3 van 9

0
ÇP

strafuitsluitingsgronden reeds voldoende rechtsbescherming biedt aan de opsporingsambtenaar die
conform de Ambtsinstructie heeft gehandeld (MvT par 4.1). De reden waarom wordt gekozen voor een
afzonderlijke strafuitsluitingsgrond voor opsporingsambtenaren is blijkens de MvT gelegen in het
enkele feit dat in de huidige situatie de strafuitsluitingsgronden waarop de opsporingsambtenaar een
beroep kan doen, dezelfde zijn als die waarop burgers een beroep kunnen doen, en dus niet dat dat
problemen oplevert. Het komt de Raad dan ook voor dat de nieuwe strafuitsluitingsgrond vooral van
symbolische betekenis is. Het ware te overwegen dat in de MvT nog explicieter tot uitdrukking te
brengen, zodat hierover geen misverstanden ontstaan.
Afzonderlijke strafbaarstelling overtreding geweldsinstructie
Het Wetsvoorstel creëert met het voorgestelde nieuwe artikel 372 Wetboek van Strafrecht een nieuwe
strafbepaling (misdrijf) voor ambtenaren, .die vergelijkbaar is met bestaande strafbaarstellingen in het
Wetboek van Militair Strafrecht (artikelen 136 en 137) en komt te luiden als volgt:

1. De ambtenaar aan wie bij ofkrachtens artikel 7, eerste lid van de Politiewet 2012 ofartikel 6,
eerste lid, van de Wet op de bijzondere opsporingsdiensten de bevoegdheid geweld te gebruiken is
toegekend en aan wiens schuld het te wijten is dat hij het in zijn geweidsinstructie bepaalde schendt
wordt gestraft:
10. met gevangenisstrafvan ten hoogste een jaar ofgeldboete van de vierde categorie, indien het feit
enig lichamelijk letsel ten gevolge heeft;
2°. met gevangenisstrafvan ten hoogste twee jaren ofgeldboete van de vierde categorie, indien het
feit zwaar lichamelijk letsel ten gevolge heeft;
3° met gevangenisstrafvan ten hoogste drie jaren ofgeldboete van de vierde categorie, indien hel
feit de dood ten gevolge heeft.
Dit onderdeel van het Wetsvoorstel geeft aanleiding tot het maken van de volgende opmerkingen. De
Raad adviseert u het Wetsvoorstel aan de hand van deze opmerkingen nader te bezien.

Opsporingsambtenaar eerder strafbaar dan onder het huidige regime
De nieuwe strafbepaling is als een culpoos (schuld) en niet als doleus (opzet) misdrijf geformuleerd. Op
grond van deze bepaling zijn opsporingsambtenaren reeds strafbaar bij het hebben van schuld aan
overtreding van de geweldsinstructie. De Raad wijst erop dat bij de delicten (zware) mishandeling of
doodslag er altijd sprake moet zijn van opzet, en dat bij culpoze delicten sprake moet zijn van schuld
aan het gevolg (de dood of het letsel). De voorgestelde strafbepaling kan daarmee tot gevolg hebben dat
de ambtenaar eerder en vaker strafbaar is dan onder het huidige regime, nu in het voorstel de
voorwaarde voor opzet op of schuld aan het gevolg van die overtreding van de geweidsinstructie
ontbreekt. Uit de MvT blijkt niet of de wetgever zich dit realiseert en of dit effect ook wordt beoogd.

0

de Rechtspraak
Raad voor de
rechtspraak
(:7)

datum
kenmerk
pagina

0
0

11juli 2016
UIT 9740 STRA / RK
4 van 9

Ontbreken van een opzetvariant
Het voorgestelde artikel 372 Sr kent geen opzetvariant. In de MvT lijkt ervan te worden uitgegaan dat
bij opzettelijk schenden van de geweidsinstructie vervolging voor een commuun delict mogelijk is. Daar
past een vraagteken bij. Niet ondenkbaar lijkt de situatie dat een ambtenaar opzettelijk de
geweldsinstructie schendt, maar dat hem geen verwijt kan worden gemaakt over het gevolg daarvan
omdat niet kan worden vastgesteld dat de opzet van de ambtenaar op dat gevolg was gericht. Die
ambtenaar kan niet worden veroordeeld onder de artikelen 287/289/300 e.v. Sr.
Verhouding met bestaande culpoze delicten
In de MvT wordt niet duidelijk gemaakt waarom er naast het bestaan van de huidige culpoze delicten ex
artikelen 3 07-309 Sr (dood, respectievelijk zwaar lichamelijk letsel / arbeidsongeschiktheid vanwege
lichamelijk letsel door schuld, al dan niet in de uitoefening van enig ambt of beroep gepleegd) behoefte
is aan een specifiek ambtsdelict. Er wordt uitsluitend verwezen naar de huidige (opzettelijke) gewelds
en levensdelicten en het verschil tussen die delicten en het voorgestelde artikel 372 Sr. Terecht wordt in
de MvT aangegeven dat bij voomoemde opzetdelicten het algemene verbod op geweld voorop staat,
terwijl het uitgangspunt van politiegeweld nu juist is dat dit onder welomschreven omstandigheden
toelaatbaar, zo niet geboden is. De vraag hoe het nieuwe artikel 372 Sr zich verhoudt tot de huidige
3 Deze vraag is wel van belang, mede in het licht van
artikelen 307-309 Sr wordt echter niet beantwoord.
de specialiteitsregeling uit artikel 55 lid 2 Sr. Dat artikel bepaalt dat, indien voor een feit dat in een
algemene strafbepaling valt een bijzondere strafbepaling bestaat, alleen deze bijzondere bepaling in
aanmerking komt. Aangezien de op het nieuwe feit gestelde maximum vrijheidsstraffen hoger zijn dan
4 lijkt het erop dat het
de maximum straffen als bepaald in de artikelen 307 jo 309 Sr resp. 308 jo 309 Sr,
gekwalificeerde
ten
opzichte
van
de
artikelen
307-309
Sr
niet
zozeer
een
voorgestelde ambtsdelict
. 1-let is echter onduidelijk of
5
logische specialis is, maar een (gekwalificeerde) systematische specialis
de steller van de toelichting op artikel 372 (nieuw) Sr dat ook zo ziet. Ten behoeve van (het voorkomen
van discussies in) de praktijk is verduidelijking gewenst.

“Schenden”
Het is de vraag of in het werkwoord ‘schenden’ niet reeds een (vorm van) opzettelijk handelen besloten
ligt, meer dan dat die handeling met een culpoze gedraging wordt geassocieerd. Waar het in artikel 372
(nieuw) Sr wezenlijk om gaat, is het strafbaar stellen van het handelen in strijd met het bepaalde in de
geweldsinstructie, welk handelen letsel dan wel de dood ten gevolge heeft.

Anders dan art. 308 Sr, stelt art. 372 (nieuw) Sr wel strafbaar de handeling die leidt tot ‘gewoon’ letsel; vgl. art. 141 lid 2 sub t en art.
181 sub 1 Sr.
Artikel 372 sub 2 (nieuw) Sr stelt een gevangenisstraf van ten hoogste twee jaren (artikelen 308 jo 309 Sr: 16 maanden), terwijl artikel
372 sub 3 (nieuw) Sr maximum drie jaren vrijheidsstraf oplevert (artikelen 307 jo 309 Sr: 2 jaren en 8 maanden).
Vgl. 1. de Hullu, Materieel strafrecht; 6e dr., Deventer, 2015, p. 528 cv.. Een verschil tussen artt. 307 cv. Sr en het nieuwe art. 372 Sr
is dat in eerstgenoemde bepalingen het gevolg is veroorzaakt door elk soort handeling of nalaten, terwijl in laatstgenoemde bepaling het
letsel of de dood het gevolg is van het geweldgebruik door de ambtenaar.

F’)

.0)

de Rechtspraak
Raad voor de
rechtspraak

datum
kenmerk
pagina

11juli 2016
UIT 9740 STRA / RK
5 van 9

FJ

Waarom geen roekeloosheid als strafterrwarende omstandigheid?
Veel culpoze gevolgdelicten kennen, naast de schuld in al haar variaties, roekeloosheid als zwaarste
schuldvorm. De voorgestelde strafbepaling bevat daarentegen geen strafverzwarende omstandigheid
voor het geval de schuld bestaat uit roekeloosheid. In de MvT wordt niet duidelijk gemaakt of dit berust
op een bewuste keuze, en zo ja, welke overwegingen daaraan ten grondslag liggen.

Transparantie bij schenden geweldsinstructie zonder letsel ofdood tot gevolg
Het handelen in strijd met de geweidsinstructie zonder dat dit de in art. 372 (nieuw) Sr genoemde
gevolgen heeft, valt niet onder de nieuwe stratbepaling en zal veelal disciplinair afgedaan worden. De
Raad vraagt zich af of het niet wenselijk is dat ook in die gevallen een strafrechtelijke reactie meer dan
een disciplinaire reactie tegemoetkomt aan de maatschappelijke behoefte aan transparantie naar
aanleiding van onrechtmatig optreden. Ook in klachtprocedures ex artikel 12 Sv is deze transparantie
niet per se aanwezig.
Wettelijk kader voor onderzoek naar geweidgebruik door opsporingsambtenaren
In het voorstel wordt in verband met geweldgebruik door opsporingsambtenaren een nieuw type
onderzoek in het Wetboek van Strafvordering geïntroduceerd, het zogeheten feitenonderzoek. In het
kader daarvan kunnen naar aanleiding van dergelijk geweldgebruik enkele strafvorderlijke
bevoegdheden worden aangewend zonder dat de betreffende ambtenaar als verdachte wordt
aangemerkt. Tevens wordt middels een aanvulling in het derde lid van artikel 27 Sv voorgesteld hem
wel de rechten toe te kennen die een verdachte heeft. De Raad is van mening dat dit onderdeel leidt tot
onduidelijkheid. Dit wordt hieronder toegelicht.

Feitenonderzoek te kwalflceren als strafrechtelijk onderzoek?
De Raad kan het voorgestelde feitenonderzoek niet goed plaatsen in het bestaande stelsel van
strafvorderlijk onderzoek. Het feitenonderzoek moet volgens het Wetsvoorstel zijn gericht op de
beoordeling of de ambtenaar heeft gehandeld overeenkomstig zijn geweldsinstructie. Omdat overtreding
van de geweldsinstructie een strafbaar feit is indien dit letsel of dood tot gevolg heeft gehad, ligt het
voor de hand dit feitenonderzoek te kwalificeren als strafrechtelijk onderzoek. De Raad vraagt zich af of
dat inderdaad zo is bedoeld.
Rechten van de opsporingsambtenaar
Als gezegd wordt voorgesteld om de ambtenaar die geweld heeft gebruikt naar aanleiding waarvan een
zogeheten feitenonderzoek is ingesteld niet als verdachte aan te merken maar hem wel de rechten toe te
kennen die aan verdachten toekomen. In de MvT wordt in dit verband aangegeven dat met name wordt
gedacht aan het zwijgrecht (art 29, eerste lid, Sv) en het recht op inzage in relevante stukken (art. 32
Sv). De vraag rijst of de betrokken ambtenaar ook de rechter-commissaris op grond van artikel 182 Sv
kan verzoeken om onderzoekshandelingen te verrichten, nu de wetgever uitdrukkelijk bepaalt dat de
betrokken ambtenaar niet als verdachte wordt aangemerkt. De Raad adviseert dit in de wettekst en MvT
te verduidelijken.

Q
tD

de Rechtspraak
Raad voor de
rechtspraak

datum
kenmerk
pagina

0
0

11juli 2016
UIT 9740 STRA / RK
6 van 9

Toepasseljkheid Wetboek van Strafvordering
Met het voorgaande hangt samen de vraag welke delen van het Wetboek van Strafvordering van
toepassing zijn op het feitenonderzoek en welke delen niet. Zo wordt voorgesteld dat de rechtercommissaris in het kader van het feitenonderzoek op vordering van de officier van justitie toepassing
kan geven aan artikel 110 Sv. Heeft dat gevolg voor toepasselijkheid van de artikelen 104 tot en met
109 Sv? Welke autoriteit is de beslaglegger als er een doorzoeking ex artikel 110 Sv plaats vindt? En
wie heeft de bevoegdheid te beslissen of iets in beslag kan worden genomen? Gaat de betreffende
ambtenaar de bescherming die de rechter-commissaris, die in de praktijk veel minder voorwerpen in
beslag neemt dan de politie wenst, missen?
Waarom kunnen geen andere bevoegdheden uit artikel 61a Sv worden ingezet?
In het voorgestelde nieuwe artikel 51 laa staande bevoegdheden opgesomd die in het kader van het
feitenonderzoek kunnen worden uitgeoefend. In dit verband wordt van de onderzoeken die zijn geregeld
in artikel 61 a Sv alleen het onderzoek naar schotresten op het lichaam genoemd. Dit acht de Raad
begrijpelijk. Wel rijst de vraag waarom geen andere bevoegdheden uit artikel 61a Sv kunnen worden
ingezet, zoals de toepassing van een confrontatie (artikel 61a lid 1 sub c Sv), of de maatregel om
bepaalde kleding of bepaalde attributen (zoals een wapenstok) ten behoeve van een confrontatie (sub c
en f) toe te passen. Juist dergelijke maatregelen kunnen immers relevant zijn voor het feitenonderzoek.
Toepasseljkheid andere artikelen
Een aantal artikelen is niet van toepassing verklaard, terwijl toepasselijkheid juist wel voor de hand ligt.
Hiervoor zijn al genoemd de artikelen 104 tot en met 109 Sv en artikel 182 Sv. Voorts wordt gedacht
aan bijvoorbeeld artikel 94 Sv (dat afbakent welke goederen in beslag kunnen worden genomen en ook
betrekking heeft op bescherming van derden), de artikelen 124 en 125 Sv (ordehandhaving tijdens
doorzoeking en schouw), de benoeming van niet in het NRGD ingeschreven deskundigen en de
artikelen 125i en 125j Sv (doorzoeking van gegevensdragers), in de praktijk van belang om foto- en
fllmmateriaal te kunnen vinden.
Toepasseljkheid artikel 99a Sv
Onduidelijk is waarom art. 99a Sv wél uitdrukkelijk van toepassing wordt verklaard in art. 5llaa Sv,
omdat het hier zoals wel in de andere daarin genoemde artikelen niet zozeer gaat om de toepassing
van een dwangmiddel, maar om de rechtsbescherming van degene tegen wie dat dwangmiddel zich
richt. In die zin werpt de Raad de vraag op of de toepasselijkheid van dat artikel niet al uit de
voorgestelde aanpassing van art 27 lid 3 Sv volgt. Ook is onduidelijk of de raadsman wordt toegevoegd
of op andere wijze wordt benaderd. Volgt toepasselijkheid van artikel 99a Sv uit het voorgestelde artikel
27 lid 3 Sv en, zo ja, wordt een raadsman toegevoegd, of wordt hij op een andere wijze benaderd?
—

—

Geen criterium voor toepassing opsporingsbevoegdheden
Er worden opsporingsbevoegdheden toegekend die de officier van justitie in het feitenonderzoek kan
toepassen, maar een criterium voor toepassing ontbreekt. Er is geen verband met aard en ernst van de
verdenking. Ook voor de toepassing van de bevoegdheid ex artikel 110 Sv door de rechter-commissaris
ontbreekt een criterium. Gecombineerd met het gegeven dat het voorstel niet verwijst naar artikel 94 Sv

Çr)

de Rechtspraak
Raad voor de
rechtspraak

datum
kenmerk
pagina

(p

11juli2016
UIT 9740 STRA / RK
7 van 9

(dat bepaalt welke goederen in beslag kunnen worden genomen), kan de uitoefening van die
bevoegdheden tot veel discussies aanleiding geven.

Geen mogelijkheid tot afluisteren telefoongesprekken
Het ontbreken van de bevoegdheid om telefoongesprekken af te luisteren, lijkt een handicap bij de
waarheidsvinding. Het middel wordt in opsporingsonderzoeken veel ingezet en blijkt zeer effectief. De
MvT geeft geen antwoord op de vraag waarom dit middel in tegenstelling tot andere bevoegdheden
niet mag worden ingezet.
—

—

Overige opmerkingen

Slachtoffer
Het eventuele slachtoffer heeft gedurende het feitenonderzoek de rechten als bedoeld in artikelen 51a51d Sv. Dat betekent dat het slachtoffer moet worden geïnformeerd. Dit leidt tot de volgende vragen:
1. Op welk moment moet het slachtoffer over het feitenonderzoek worden geïnformeerd?
2. Wat zijn de rechten van het slachtoffer m.b.t. de kennisneming en het toevoegen van
(proces)stukken gedurende het feitenonderzoek?
3. Zijn de stukken van het feitenonderzoek processtukken? En zo nee, waarom wordt dan artikel
51 b Sv van overeenkomstige toepassing verklaard?
De Raad wijst verder op een voorstel voor een redactionele wijziging van artikel 5lac Sv in de bijlage.
Verder is de Raad van mening dat de regeling op dit punt wel wat concreter zijn dan te volstaan met de
met de aanduiding ‘voor zover relevant’ (het voorgestelde vierde lid van artikel 51 1 a Sv). De huidige
artikelen 51a-51d Sv bevatten immers nogal wat mogelijkheden, met procedures bij de rechtercorn missaris.
Mogelijkheid om te verzoeken om eenfeitenonderzoek in te stellen?
Degene tegen wie geweld is gebruikt, kan menen dat het feitenonderzoek te lang duurt en met een
artikel 12 Sv-klacht het OM tot een (vervolgings-) beslissing dwingén. De Raad kan zich voorstellen dat
degene tegen wie het geweld is aangewend, de mogelijkheid krijgt de hoofdofficier van justitie te
verzoeken om een feitenonderzoek in te stellen, indien dat achterwege blijft.
Werklast
De Raad verwacht dat het Wetsvoorstel leidt tot enige werklastgevolgen, maar niet dat deze substantieel
van omvang zullen zijn.
Conclusie
De Raad voor de rechtspraak geeft u in overweging om het Wetsvoorstel op de in dit advies genoemde
onderdelen te verduidelijken, dan wel aan te passen.
Tot slot
Indien na het uitbrengen van dit advies het Wetsvoorstel op belangrijke onderdelen wordt gewijzigd of
indien uit nadere uitvoeringsregelgeving belangrijke werklastgevolgen voortvloeien, dan wordt de Raad

de Rechtspraak
Raad voor de
rechtspraak
fr,.

W

datum
kenmerk
pagina

11juli2016
UIT 9740 STRA / R1(
8 van 9

graag in de gelegenheid gesteld daarover aanvullend te adviseren. Met het oog op de voorbereiding van
de gerechten op de invoering van het Wetsvoorstel, stelt de Raad er prijs op als hij geïnformeerd wordt
over de indiening van het Wetsvoorstel bij de Tweede en de Eerste Kamer en de plaatsing van de
definitieve wetstekst in het Staatsbiad. Ook eventuele nadere regelgeving volgend op dit Wetsvoorstel
met gevolgen voor de rechtspleging valt binnen het adviesrecht van de Raad. Voor zover van
toepassing, ontvangt de Raad graag een adviesaanvraag voor deze nadere regelgeving.

Hoogachtend,

de Rechtspraak
Raad voor de
rechtspraak

cp

datum
kenmerk
pagina

11juli 2016

UIT 9740 STRA / RK
9 van 9

BIJLAGE 1: WETSTECHNISCH EN REDACTIONEEL COMMENTAAR
•

•
•

•
•

Art. 42 lid 1 Sr: ‘in’ de rechtmatige uitoefening van zijn taak: ‘gedurende’ die uitoefening
geweld toepassen. Het ‘in’ de rechtmatige uitoefening van zijn taak handelen veronderstelt
immers al dat er conform de Ambtsinstructie wordt gehandeld. Wat bedoeld zal zijn tot
uitdrukking te brengen, is dat de reikwijdte van de voorgestelde rechtvaardigingsgrond beperkt
blijft tot de ambtenaar die terwijl hij als zodanig zijn functie uitoefent, conform de
Ambtsinstructie handelt. Daarnaast: ‘zijn’ geweidsinstructie: ‘de’ geweidsinstructie. Het is
duidelijk dat de voorgestelde rechtvaardigingsgrond bedoeld is om de ambtenaren van de
politie meer houvast te bieden; dat moet dan ook beter tot uitdrukking komen in het voorstel.
Dat kan als volgt: ‘niet strafbaar is de ambtenaar die gedurende de rechtmatige uitoefening
van zijn taak, in overeenstemming met het in en krachtens artikel 7 Politiewet 2012 en artikel 6
BOD bepaalde, handelt’ (dan is misschien het voorgestelde artikel 90novies Sr overbodig).
Aan het toekomstige artikel 5lac lid 1 Sv (Kamerstukken 112015-2016, 34236, A)zou het
feitenonderzoek kunnen worden toegevoegd.
Een verwijzing in artikel 511 a (nieuw) Sv naar het nieuwe artikel 27 lid 3 Sv ontbreekt; een
verwijzing naar de positie van de onderzochte ambtenaar komt de duidelijkheid over diens
positie ten goede.
MvT, p. 14, eerste alinea, derde regel: ‘opsporingambtenaar” moet zijn “opsporingsambtenaar”.
MvT, laatste alinea van paragraaf 2.1: volstaan kan worden met “de Ambtsinstructie”, nu de
volledige titel reeds hiervoor is vermeld.

PostNL

Port Betaald
Port Patjé
PaUs-Bas

de Rechtspraak

(L>

Gezien

scaflkamer

JULI2016
12

FP4Haag:flfl

JUL1 2016
2
OfltVangen

Postbus 90613, 2509 LP Den Haag