Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

602
Vragen van het lid Klein (Klein) aan de Minister van Veiligheid en Justitie over
het artikel «Nederlands overnamerecord: topman NXP pakt 380 miljoen»
(ingezonden 4 november 2016).
Antwoord van Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) mede namens
de Minister voor Economische Zaken (ontvangen 29 november 2016).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het artikel «Nederlands overnamerecord: topman
NXP pakt 380 miljoen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 t/m 5
Is het volgens u inderdaad het geval dat de topman van NXP een bedrag van
(circa) 380 miljoen euro krijgt uitgekeerd als gevolg van het feit dat chipfabrikant NXP wordt overgenomen? Hoe groot acht u de kans dat het door de de
CEO vergaarde waardepapierenpakket – aandelen en opties – bij de overname
van NXP omgewisseld casu quo verzilverd zal worden?
Klopt het dat de CEO «die waardepapieren als variabele beloning boven op
zijn salaris en zijn prestatiebonussen» heeft ontvangen? Klopt het dat de CEO
deze waardepapieren dus gekregen heeft, en niet zelf gekocht heeft?
Klopt het dat «nog nooit eerder een topbestuurder van een Nederlands
bedrijf zo veel geld overgehouden heeft aan de verkoop ervan»?2
Is dit bedrag in uw ogen een redelijk en billijk bedrag? In hoeverre is hier
volgens u sprake van een redelijke en billijke variabele beloning?
Antwoord 2 t/m 5
In het bestuursverslag van NXP Semiconductors N.V. over 2015 staat
informatie over de bezoldiging van de enig uitvoerende bestuurder (http://
investors.nxp.com/phoenix.zhtml?c=209114&p=irol-agm). NXP kent een
monistisch bestuursmodel met één uitvoerende bestuurder, die in 2009 is
aangetreden en jaarlijks opnieuw moet worden benoemd door de algemene
vergadering. De bezoldiging van de uitvoerend bestuurder is vastgesteld door

1
2

ah-tk-20162017-602
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Volkskrant, 29 oktober 2016
Volkskrant, 29 oktober 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

het bestuur met inachtneming van het door de algemene vergadering
vastgestelde bezoldigingsbeleid. Het beloningspakket omvat een variabel deel
met een contante bonus, aandelen en opties. Het basissalaris voor de
uitvoerend bestuurder bedroeg in 2015 € 1.142.000. Het on-target cash
incentive percentage is gezet op 75% van het basissalaris met een maximum
van 150% van het jaarlijkse basissalaris. De uitvoerend bestuurder van NXP
heeft zijn aandelen- en optiepakket over de jaren opgebouwd te beginnen in
2009 toen NXP nog niet beursgenoteerd was. Volgens het bestuursverslag
hield de uitvoerend bestuurder op 31 december 2015 522.248 aandelen en
3.912.091 opties. Blijkens het op de website van NXP gepubliceerde overzicht
heeft hij 106.829aandelen zelf gekocht (http://investors.nxp.com/
phoenix.zhtml?c=209114&p=irol-nxpshares). Bij de beursgang van NXP in
2010 bedroeg de koers van de aandelen 14 dollar.
Op 27 oktober 2016 hebben de besturen van Qualcomm en NXP aangekondigd overeenstemming te hebben bereikt over een overname van NXP door
Qualcomm. Een tenderbod is aangekondigd van 110 dollar per aandeel
(http://investors.nxp.com/phoenix.zhtml?c=209114&p=irolnewsArticle&ID=2216425). Uit het tenderdocument blijkt dat de overname niet
van invloed is op het moment van verkoopbaar worden (vesting) van de
aandelen en opties van de uitvoerend bestuurder (http://services.corporateir.net/SEC.Enhanced/SecCapsule.aspx?c=209114&fid=14677618).
Naar ik begrijp betreft het in de media genoemde bedrag van (circa) 380
miljoen euro de waarde van het optie- en aandelenpakket dat de uitvoerend
bestuurder over de jaren heeft opgebouwd en waarvan de koers is gestegen.
Het is aan de bestuurder of hij zijn waardepapieren op enig moment
verzilvert. De bestuurder krijgt dit bedrag niet uitgekeerd als beloning als
gevolg van de overname. Ik heb geen oordeel over de grootte van de kans of
de uitvoerend bestuurder zijn waardepapieren verzilvert bij het slagen van het
bod en of nog nooit eerder een bestuurder van de Nederlands bedrijf zoveel
geld heeft overgehouden aan de verkoop ervan. Evenmin heb ik een oordeel
over de redelijkheid en billijkheid van de beloning. De overheid beslist niet
over de hoogte van bezoldiging van bestuurders van private ondernemingen.
De overheid regelt de checks and balances binnen vennootschappen: Bij de
beloning stellen de aandeelhouders het beloningsbeleid vast. De ondernemingsraad heeft het recht om daar een standpunt over te bepalen. Doorgaans
stellen de raad van commissarissen of de niet-uitvoerende bestuurders de
bezoldiging van individuele bestuurders vast. Zij mogen in het vooruitzicht
gestelde bonussen van bestuurders aanpassen, indien uitkering ervan naar
maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn. Zij leggen
hierover verantwoording af aan de aandeelhouders in het bestuursverslag. De
uitvoering van het bezoldigingsbeleid wordt jaarlijks als bespreekpunt op
agenda van de algemene vergadering geplaatst.
Vraag 6 t/m 8
Klopt het dat de regering, na de vestiging van het oude Nederlandse record –
dat in 2007 op naam van de CEO van Numico kwam te staan toen hij 63
miljoen overhield aan de verkoop van een babyvoedingsbedrijf – een
afroomregeling heeft ontworpen, de zogenaamde claw-back regeling?
Klopt het dat het de bedoeling van deze regeling was om in de toekomst
dergelijke «enorme overname premies te voorkomen»?
Klopt het dat deze regeling moet voorkomen dat «de baas in kwestie bij het
afwegen van het overnamebod meer denkt aan zichzelf dan aan het
bedrijfsbelang»?
Antwoord 6 t/m 8
De zogenoemde «afroomregeling» maakt deel uit van de Wet aanpassing en
terugvordering bonussen, die sinds 1 januari 2014 geldt. De Wet voorziet in
de bevoegdheid voor de raad van commissarissen van naamloze vennootschappen om nog niet uitgekeerde bonussen van bestuurders aan te passen,
indien uitkering naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn (de aanpassingsregeling van artikel 2:135 lid 6 van het Burgerlijk
Wetboek) en om reeds uitgekeerde bonussen terug te vorderen, indien de
informatie over de doelen op basis waarvan de bonus is uitgekeerd, achteraf
onjuist bleek (de zogenoemde claw back regeling in artikel 2:135 lid 8 BW).
De afroomregeling in artikel 2:135 lid 7 BW geldt uitsluitend voor beursgenoteerde naamloze vennootschappen. In geval van een openbaar bod, juridische

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

fusie of belangrijk bestuursbesluit dat de identiteit of het karakter van de
vennootschap wijzigt is de vennootschap verplicht om eventuele koerswinst
die een bestuurder als gevolg van deze gebeurtenis maakt op aandelen,
opties en certificaten die een bestuurder als bezoldiging heeft ontvangen, te
verrekenen met de door hem nog te ontvangen bezoldiging, indien de
bestuurder deze aandelen, opties of certificaten verkoopt of indien hij bij de
vennootschap vertrekt. Daartoe bevat de wet drie peilmomenten: vier weken
voorafgaande aan de aankondiging van het openbaar bod, vier weken na de
gestanddoening van het bod en het moment van verkoop of vertrek. Als er
tussen het tweede en het eerste moment koerswinst is behaald, wordt deze
koerswinst verrekend, indien de bestuurder bij verkoop of vertrek daadwerkelijk winst heeft behaald ten opzichte van de koers op het eerste peilmoment.
De afroomregeling is geïnspireerd op het amendement van Kamerleden Tang
(PvdA) en Irrgang (SP) op het wetsvoorstel vereenvoudiging en flexibilisering
van het bv-recht (Kamerstukken II, 2009/2010, 31 058, nr. 24). Doel van de
afroomregeling is om de prikkel tot oneigenlijke oordeelsvorming van
bestuurders in overnamesituaties, tegen te gaan.
Vraag 9 t/m 11
Kunt u – gelet op het bedrag dat de CEO van NXP overhoudt aan de verkoop
van het bedrijf – aangeven in hoeverre deze afroomregeling naar wens en
afdoende werkt? Worden de bovenstaande doelen van deze regeling in uw
ogen voldoende gehaald, ook met het oog op de recente ontwikkelingen bij
NXP? Heeft de CEO naar uw inschatting bij het afwegen van het overnamebod meer of minder aan zichzelf gedacht dan aan het bedrijfsbelang?
Bent u op de hoogte van het feit dat er in 2014 – ondanks de afroomregeling
die in datzelfde jaar van kracht ging – óók «al diverse bedrijven de nieuwe
regels omzeilden door de beloning voor de lange termijn niet meer in
aandelen af te wikkelen, maar in contanten of in andere vormen van beloning
die niet tellen als aandelen», zoals valt te lezen in het artikel «Bonuswet bij
overnames blijkt zo lek als een mandje»?3 Zo ja, in hoeverre functioneerde
deze regeling volgens u dan naar behoren destijds? In het geval deze regeling
destijds onvoldoende functioneerde, heeft u hierop stappen ondernomen? Zo
ja, welke dan? Wat is het resultaat hiervan? Zo nee, waarom niet?
Heeft u enig zicht op of, en zo ja, op welke wijze de drie bedrijven Vastned
Retail, Telegraaf Media Group en Batenburg die genoemd worden in het
artikel «Bonuswet bij overnames blijkt zo lek als een mandje» hun regels
hebben veranderd zodat de bonus voor bestuurders in contanten kan worden
uitgekeerd in plaats van in aandelen? Zijn de betrokken bestuurders van deze
bedrijven inderdaad rijk geworden?
Antwoord 9 t/m 11
Tijdens de parlementaire behandeling van de Wet aanpassing en terugvordering bonussen heeft mijn ambtsvoorganger toegezegd om de afroomregeling
twee jaar na inwerkingtreding te evalueren. De evaluatie is in opdracht van
het WODC verricht door het ZIFO Instituut van de VU. Centrale probleemstelling is: Wordt het beoogde doel van de regeling in art 2:135 lid 7 BW,
namelijk het tegengaan van de prikkel tot oneigenlijke oordeelsvorming in
geval van overnamesituaties, bereikt?
Deze probleemstelling valt uiteen in de volgende deelonderzoeksvragen:
1. Is art. 2:135 lid 7 BW in de praktijk toegepast? Zo ja, hoe vaak? Zo nee,
waarom niet?
2. Wat zijn de gevolgen van en ervaringen met de toepassing geweest?
3. Zijn neveneffecten gebleken van het artikel? Zo ja, welke?
4. Is de huidige regeling effectief? D.w.z. wordt het beoogde doel van het
tegengaan van de prikkel tot oneigenlijke oordeelsvorming in geval van
overnamesituaties bereikt en waarom wel of niet?
5. Zijn er andere wijzen waarop het beoogde doel kan worden bereikt die
wellicht effectiever zijn dan wel minder ongewenste neveneffecten
hebben?

3

http://www.volkskrant.nl/economie/bonuswet-bij-overnames-blijkt-zo-lek-als-eenmandje~a3945543/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3

Het eindrapport is recentelijk opgeleverd. Het rapport met de bijbehorende
kabinetsreactie zal naar verwachting dit najaar aan uw Kamer worden
gestuurd.
Vraag 12
Hoe rijmt u de passage zoals die valt te lezen in een brief van de Minister van
Financien van 5 september jongstleden dat «de perverse prikkels die
voorheen aanwezig waren in variabele beloningen, zijn door de Wbfo sterk
beperkt»4 met het gegeven dat de CEO 380 miljoen euro mee naar huis
neemt als gevolg van de overname van NXP?
Antwoord 12
De genoemde passage ziet niet op NXP, want NXP is geen financiële
onderneming.
Vraag 13 t/m 16
Klopt het dat het onder de huidige wetgeving zo is geregeld dat de afroomregeling alleen geldt voor bedrijven die aan een Europese beurs – zoals de AEX
– genoteerd staan?
Kunt u nader uitleggen waarom de bepaling dat het Nederlandse bedrijven
moet betreffen die aan een Europese beurs staan genoteerd, is opgenomen
in de regeling? Waarom heeft men ervoor gekozen om dit onderscheid te
maken?
Valt de overname van NXP niet onder deze regeling simpelweg omdat dit
bedrijf buiten Europa – in dit geval in Amerika – aan de beurs genoteerd
staat?
In hoeverre acht u het wenselijk en verantwoord dat bij de overname van een
Nederlands bedrijf het onder de huidige wet- en regelgeving mogelijk is dat
een topbestuurder een bedrag van 380 miljoen euro meekrijgt, eenvoudigweg
omdat dit bedrijf niet aan een Europese beurs genoteerd staat?
Antwoord 13 t/m 16
Regels voor beleggersbescherming zijn van toepassing op de beurs waar de
aandelen van de vennootschap worden verhandeld, terwijl regels voor de
inrichting van de vennootschap van toepassing zijn waar de vennootschap
statutair is gevestigd.
De afroomregeling geldt uitsluitend voor naamloze vennootschappen met een
beursnotering in de Europese Economische Ruimte. Dit komt doordat in
artikel 2:135 lid 7 BW wordt verwezen naar de definitie van gereglementeerde
markt als bedoeld in artikel 1:1 van de Wet op het financieel toezicht. Deze
verwijzing stond ook in het amendement Tang/Irrgang, dat in antwoord op
vragen 6 tot en met 8 is genoemd. Tijdens de parlementaire behandeling is
de geografische reikwijdte van de regeling geen voorwerp van discussie
geweest.
In de kabinetsreactie op de evaluatie van de afroomregeling van artikel 2:135
lid 7 BW zal de geografische reikwijdte worden betrokken.
Vraag 17
Bent u het eens met de directeur van de belangenvereniging van grote
beleggers Eumedion, dat de huidige wet- en regelgeving zo lek als een
mandje is? Zo ja, welke stappen bent u van plan te ondernemen op dit
gebied, en op welke termijn? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 17
Ik verwijs hierbij naar het antwoord op vragen 9 tot en met 11.

4

Kamerstuk 33 964, nr. 43, blz 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

4