Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

31 985

Buitenlands beleid en handelspolitiek

Nr. 68

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 januari 2021
Hierbij bied ik u het onderzoeksrapport aan van Wageningen Economic
Research (WEcR), onderdeel van Wageningen Universiteit en Research,
over de potentiële kwantitatieve handelseffecten van het EU-Mercosur
akkoord op de Nederlandse economie en vooral voor de agrarische
gezinsbedrijven1. WEcR heeft het onderzoek uitgevoerd in samenwerking
met Ecorys.
Het onderzoek dient ter invulling van de motie door het Kamerlid
Voordewind van 4 juli 2019 (Kamerstuk 34 952, nr. 75). Het onderzoek is
toegespitst op de economische effecten op de Nederlandse economie en
niet op de sociale en/of milieugevolgen van het akkoord. Deze zijn
onderwerp van de Sustainability Impact Assessment die de Europese
Commissie momenteel laat uitvoeren.
Het onderzoek gaat achtereenvolgens in op de huidige Nederlandse
handelsbetrekkingen met Mercosur, de effecten van het akkoord op de
Nederlandse economie (incl. sector specifieke resultaten) en de effecten
op de inkomsten van Nederlandse agrarische bedrijven in het bijzonder.
Bij de effect-berekeningen is geen rekening gehouden met structuurveranderingen van de landbouwsector door de tijd heen.
Bevindingen onderzoekers
De EU-27 inclusief Nederland voeren voornamelijk industrieproducten uit
naar Mercosur. Daarnaast is Mercosur een belangrijke markt voor de
uitvoer van Nederlandse diensten. De EU-import bestaat voornamelijk uit
landbouwgoederen en industrieproducten.
De algemene conclusie van het rapport is dat Nederland in bescheiden
mate zal profiteren van het akkoord, met een toename van het bbp van
1

kst-31985-68
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 985, nr. 68

1

EUR 287 miljoen, 0.03% in het jaar 2035, uitgaande van een volledig
geïmplementeerd akkoord in 2035.
De onderzoekers concluderen dat de groei van de export groter zal zijn
dan de groei van de import en daarmee heeft het Mercosur-akkoord dus
een positief effect op het saldo van de Nederlandse handelsbalans. De
sectoren «machines» en «geneesmiddelen» zullen volgens de onderzoekers het meest profiteren met respectievelijk EUR 672 miljoen en EUR
351 miljoen.
Het positieve potentieel voor Nederland ligt vooral in het feit dat de veel
hogere invoertarieven die Mercosur lidstaten nu hanteren (gemiddeld van
7 tot 14%) tot nul worden teruggebracht dan wel worden verlaagd. Ook
het openstellen van nieuwe invoerquota heeft een positief potentieel.
Mercosur-landen winnen minder bij tariefverlagingen omdat de tarieven
van de EU al relatief laag zijn (zo’n 3% voor goederen uit Mercosur
lidstaten). De EU zal voor gevoelige landbouwgoederen uit Mercosur,
zoals voor hoge kwaliteit rundvlees, pluimveeproducten, knoflook, suiker
en ethanol, importtarieven en invoerquota houden.
Volgens de onderzoekers heeft het akkoord voor Nederlandse boeren een
gemiddeld positief effect van EUR 200 per bedrijf per jaar. Varkensbedrijven, vleeskuikenbedrijven en legkippenbedrijven zullen er op vooruit
gaan (resp EUR 2.100, EUR 700 en EUR 1.200 per jaar), terwijl de
inkomsteneffecten voor melkveebedrijven en akkerbouwbedrijven
negatief zijn (een verlies van respectievelijk EUR 100 en EUR 200 per jaar).
Voor twee specifieke categorieën producenten in de rundvleessector
wordt een inkomstendaling verwacht. Het gaat hierbij om kalfsvlees
producenten (verlies EUR 800 per jaar) en producenten van hoge kwaliteit
rundvlees dat concurreert met hoog-kwaliteit rundvlees uit Mercosur
(verlies EUR 700 per jaar).
Verwacht wordt dat de handel voor Nederlandse zuivelbedrijven wordt
gestimuleerd door nieuwe tariefcontingenten die Mercosur onder het
akkoord implementeert op kaas, melkpoeder en babymelkpoeder.
De studie geeft aan dat, onafhankelijk van het akkoord, de invoer van
buiten de EU moet voldoen aan de EU voedselveiligheidsvereisten en
productstandaarden.
Het kabinet heeft eerder toegezegd zich een mening te zullen vormen over
het Mercosur-akkoord als alle daarvoor relevante documenten
beschikbaar zijn. Deze studie maakt daar onderdeel van uit.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
S.A.M. Kaag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 985, nr. 68

2