Bijlage 1: stand van zaken vastgoedmaatregelen
Deze bijlage bevat een korte beschrijving van de voortgang van de verschillende maatregelen
uit het Herbeleggingsplan Vastgoed Defensie en de vastgoedmaatregelen uit de nota In het
belang van Nederland. Eerst komen de maatregelen aan de orde waarover bijzonderheden te
melden zijn. Daarna volgt een lijst van maatregelen die op schema liggen en waarover geen
bijzonderheden te melden zijn. Ten slotte volgt een lijst van voltooide en vervallen
maatregelen.
Regio Den Haag (Cimic Centre of Excellence)
De verhuizing van het Cimic Centre of Excellence (CIMIC CCoE) van de tijdelijke huisvesting in het
complex Brasserskade in Den Haag naar het nieuwe pand in Den Haag is vertraagd en staat nu
gepland in het tweede kwartaal van 2018. Dit is, zoals eerder gemeld, ruim twee jaar later dan
oorspronkelijk gepland. Het CCoE wordt ondergebracht in een bestaand pand dat is aangekocht.
Voor het aanpassen van het gebouw is meer tijd nodig gebleken. Daarnaast speelde ook het
gebrek aan capaciteit bij het RVB een rol. Aangezien het CCoE nu is gehuisvest op het complex
Brasserskade, vertraagt ook de afstoting daarvan.

Regio Utrecht herbelegging Kromhoutkazerne
Voor de stand van zaken met betrekking tot de verhuizing van de Haagse DMO naar Utrecht,
verwijs ik u naar mijn brief van 1 november jl. (Kamerstuk 32678 nr. 36). Zoals toegezegd tijdens
het AO Vastgoed op 3 november jl. zal ik u via deze rapportage op de hoogte blijven houden over
het vervolgtraject.

Belegging objecten Breda
Voor de Defensie Paraschool is verplaatsing naar de vliegbasis Eindhoven mogelijk. Een
deels onbenutte vliegtuigloods in combinatie met vrijkomende kantoorruimte bieden
voldoende ruimte om de school te huisvesten. Op dit moment wordt onderzocht welke
investeringskosten hiermee gepaard gaan. Medio december 2016 wordt dit inzichtelijk en zal
het definitieve besluit worden genomen om de Paraschool al dan niet te verplaatsen naar de
vliegbasis Eindhoven. Als tot verhuizing wordt besloten kan de verplaatsing van de
Paraschool eind 2017 zijn gerealiseerd en vertraagt de afstoting van de Seeligkazerne niet
verder.
De eerste legeringstoren op de Trip van Zoudtlandtkazerne in Breda is in gebruik genomen.
Voor twee andere legeringstorens is Defensie in afwachting van de vergunningverlening door
de gemeente.
Ontwikkeling Marine Etablissement Amsterdam (MEA)
De onderbrenging van de uit te plaatsen eenheden ligt op schema. Het Dienstencentrum
werving en selectie (DCWS) zal op het MEA blijven. De definitieve locatie van het DCWS
maakt deel uit van de verdere ontwikkeling van het MEA zoals is overeengekomen in de
bestuursovereenkomst tussen gemeente Amsterdam en Rijk. Totdat hier duidelijkheid over is
zal het DCWS op de huidige locatie blijven.
Regio Den Helder (incl. Joost Dourleinkazerne Texel)
Op de Nieuwe Haven worden, in het kader van het rationalisatieplan regio Den Helder,
verschillende gebouwen aangepast, zodat andere gebouwen kunnen worden gesloopt en
splinterobjecten kunnen worden afgesloten. Het plan om ook de Surface Assault and Training
Group (SATG) van de Joost Dourleinkarzerne op Texel naar de Nieuwe Haven te verplaatsen
is nagenoeg gereed. Er wordt nog onderzoek gedaan naar de te behalen voordelen van de
verplaatsing van de Netherlands Maritime Special Operations Forces (NLMARSOF) vanuit
Doorn naar de Nieuwe Haven. Het herhuisvestingsplan voor de NLMARSOF is in

ontwikkeling en zal naar verwachting begin 2017 gereed zijn. Financiële inpassing in het
investeringsplan wordt nu nader onderzocht.
Herinrichting Defensiebedrijf Grondgebonden Systemen (DBGS)
Het Materieel Logistiek Commando Afdeling Logistiek van het Commando
Landstrijdkrachten (CLAS) werkt nog met een extern adviesbureau aan een verbeterd
logistiek systeem. Het eerste concept hiervoor is volgens plan in december gereed. Het
gebouw zal worden opgeleverd in 2021. Na de inrichting van het magazijn is de
ingebruikname voorzien in 2022.
Afstoten POMS Eygelshoven
In mijn brief van 2 februari jl. heb ik uw Kamer geïnformeerd over het besluit van het kabinet
om in te stemmen met een verzoek van de Verenigde Staten om materieel van een U.S.
Armored Brigade Combat Team op te slaan op de voormalige Amerikaanse Prepositioned
Organizational Materiel Storage (POMS) site in Eygelshoven (Kamerstuk 33 763, nr. 94).
Door dit besluit is het afstoten van Eygelshoven niet meer aan de orde. Op 1 oktober jl. is het
terrein gebruiksgereed overgedragen aan de Amerikaanse krijgsmacht. Zij nemen het object
inclusief de daarbij behorende exploitatiekosten over. Zolang het Financieel Service Centrum
(FSC) nog in Eygelshoven is gevestigd, zal Defensie gedeeltelijk bijdragen aan de
exploitatiekosten. Hierover worden nadere afspraken gemaakt met de Amerikanen. Door deze
ontwikkeling wordt deze maatregel in het kader van het Herbelegginsplan Vastgoed als
voltooid beschouwd.
Defensie Gezondheidszorgorganisatie (DGO)
Door middel van een DMP-A brief is uw Kamer op 26 oktober jl. (Kamerstuk 2016Z19599)
geïnformeerd over de vastgoedplannen voor de Defensie gezondheidszorgorganisatie (DGO).
De uitvoeringsperiode voor deze maatregel is 2017 tot 2021.
Herbelegging Instituut Defensie Geneeskundige Opleidingen (IDGO)
Het in de vorige rapportage aangekondigde definitieve plan voor verplaatsing van het IDGO
(het huidige DGOTC (Defensie Geneeskundig Opleidings- en Trainingcentrum)) van
Hilversum naar Ermelo is gereed. Financiële inpassing in het investeringsplan wordt nader
onderzocht.
Herinrichting munitieketen
De maatregel herinrichting munitieketen wordt nu uitgewerkt. Naar aanleiding van het besluit
eind 2015 om het aantal uitgiftepunten van munitie uit te breiden, heeft de DMO medio dit
jaar de gevolgen van dit besluit voor het vastgoed kenbaar gemaakt. Op dit moment wordt
overlegd met de defensieonderdelen over de gevolgen voor hun vastgoed. Besluitvorming
over de behoefte is begin 2017 voorzien.
Taakstelling verkleining footprint
Het te verkleinen gebouwoppervlak op bestaande defensieterreinen is vastgesteld op
440.000 m2 en zal en taakstellende exploitatiebesparing van € 13,2 miljoen per jaar opleveren. In
de vorige rapportage is gesteld dat de eerste fase van 153.000 m2 in opdracht gegeven is aan het
RVB en dat voor de tweede fase de inventarisatie is voltooid. Het benodigde investeringsbedrag
voor fase twee is inmiddels in de begroting afgedekt en het project wordt verder voor realisatie
voorbereid.

Verplaatsen Air Operations Control Station (AOCS) luchtgevechtsleiding en
luchtverkeersleiding

In de vorige rapportage is gesteld dat voor het verplaatsen van de luchtgevechtsleiding de
gevolgen voor de IT in omvang en kosten nog niet voldoende inzichtelijk zijn. Het hiertoe
aangevangen onderzoek zal naar verwachting begin 2017 zijn voltooid.

Vastgoedmaatregelen op schema
• Afstoten splinterlocaties;
• Afstoting Kamp Nieuw Milligen (KNM) te Uddel;
• Herbelegging van De Generaalmajoor de Ruyter van Steveninckkazerne (RVS) te
Oirschot;
• Herbelegging Ltgen Bestkazerne te Vredepeel;
• Herbelegging KMar-brigade Noord-Holland/post Den Helder;
• Schuifplan Ermelo;
• Reorganisatie Materieel Logistieke eenheden (Afdeling Techniek);
• Herbestemmen/afstoten post De Peel te Vredepeel;
• Bedrijfsgroep Transport Amsterdam en Militaire Post Organisatie (MPO);
•

Reorganisatie KMar.

Voltooide vastgoedmaatregelen
• Medegebruik Maritiem Vliegkamp de Kooy;
• (Mede)gebruik vliegbasis Eindhoven;
• Intensiveren gebruik locatie luchtmachttoren Breda;
• Herhuisvesten post Breda MTV op de Trip van Zoudtlandkazerne;
• Verplaatsen regiokantoor DVD Zuid naar kantorenlocatie luchtmachttoren;
• Herschikken Defensie Materieel Organisatie (DMO) in Den Haag;
• Ontkoppeling DMO-bedrijven;
• Herbelegging opslag DMO;
• Reorganisatie NATRES;
• Reorganisatie militaire muziek;
• Herbelegging Oranjekazerne (ORK) te Schaarsbergen;
• Herbelegging Legerplaats bij Oldebroek (LBO) en Lkol Tonnetkazerne in ’t Harde;
• Afstoten Nassau Dietzkazerne te Budel;
• Afstoten POMS Eygelshoven (afgerond als HVD project).
Vervallen vastgoedmaatregel
• Herhuisvesten eenheden van het District Landelijke en Buitenlandse Eenheden (DLBE) op
Kamp Nieuw Milligen (KNM) te Uddel.