Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3688
Vragen van de leden Jasper van
Dijk en Smits (beiden SP) aan de
staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap, mw. Van
Bijsterveldt-Vliegenthart, over het
Technasium. (Ingezonden 6 augustus
2009)
1
Is het waar dat alleen een school die
aangesloten is bij Stichting
Technasium het examenvak
«onderzoek en ontwerpen» mag
aanbieden?1
2
Is het waar dat het vaknaam
«onderzoek en ontwerpen» een
vastgelegde merknaam is, eigendom
van Stichting Technasium?
3
Wat zijn de criteria waaraan een
school moet voldoen om zich een
«Technasium» te mogen noemen?
Zijn er op grond van deze criteria in
het verleden scholen geweigerd?
4
Welke kosten zijn er verbonden aan
het worden dan wel zijn van een
Technasium?
5
Hoeveel subsidie vanuit de overheid
ontvangt Stichting Technasium?
Waarom ontvangt de stichting deze
subsidie?
6
Zijn er naast het vak «onderzoek en
ontwerpen» nog andere

KVR37435
2009Z14542
0809tkkvr3688
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

examenvakken die slechts kunnen
worden gegeven door scholen met
een bepaald keurmerk?
7
Deelt u de mening dat een school elk
vak zou mogen onderwijzen wanneer
zij daarvoor het materiaal en een
vakdocent in huis heeft? Zo ja,
waarom ondersteunt u een initiatief
dat een examenvak als haar
eigendom beschouwd? Zo nee, wat
vindt u nog meer redelijke
voorwaarden?
8
Deelt u de mening dat wanneer
scholen derden betalen voor een
licentie om een bepaald examenvak
te kunnen geven, zij niets meer dan
gebakken lucht kopen en dat dit
daarom geen doelmatig gebruik is
van onderwijsgeld?
9
Bent u bereid de Wet op het
Voortgezet Onderwijs zo aan te
passen dat scholen alleen nog maar
vakken mogen aanbieden die niet
eigendom zijn van een rechtspersoon
anders dan de overheid?
1

Website Technasium
http://www.technasium.nl/Deformule/
EenNieuwExamenvak.aspx

Antwoord
Antwoord van staatssecretaris Van
Bijsterveldt-Vliegenthart
(Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 2 september 2009)

bij de Stichting Technasium het
genoemde vak zou mogen
aanbieden. Technasium is de
benaming voor een initiatief vanuit
de onderwijswereld zelf, waarbij
havo/vwo-scholen zich verbinden om
via een bepaalde aanpak stimulerend
bèta-onderwijs te verzorgen. Het
aanbieden van het vak onderzoek en
ontwerpen, dat door de deelnemende
scholen gezamenlijk met de
initiatiefnemers is ontwikkeld, vormt
hiervan een belangrijk element. Dit
vak is gericht op onderzoek en
ontwerpopdrachten, in
samenwerking met de
beroepspraktijk en
vervolgopleidingen. Andere aspecten
van het technasium zijn een goed
geoutilleerde werkruimte en
activiteiten die zijn gericht op de
moderne wereld van wetenschap en
techniek. De Stichting Technasium
ziet toe op de kwaliteit van het
genoemde vak en van de overige
aspecten van het technasium: door
scholing van docenten,
ondersteuning bij het maken van
lesmateriaal, advisering over het
inrichten van een werkplaats en een
jaarlijkse monitoring van elke school
door externe auditoren.
Het aanbieden van een vak als
onderzoek en ontwerpen, dat niet in
de centrale regelgeving is
opgenomen, is niet aan een
ministeriële goedkeuring gebonden:
scholen zijn er vrij in om zo’n vak aan
te bieden, zowel in de onderbouw als

1
Er is niet bij voorbaat bepaald dat
alleen een school die is aangesloten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

7775

in de bovenbouw. Wel is goedkeuring
nodig om een dergelijk vak als
examenvak aan te kunnen bieden. Bij
het technasium is het de opzet om
het vak onderzoek en ontwerpen aan
te bieden vanaf klas 1 tot en met het
examen. Een aantal scholen heeft
daarom (via de Stichting Technasium)
een dergelijke goedkeuring gevraagd,
en deze is verstrekt. Scholen die geen
lid zijn van de genoemde stichting
hebben zich tot nu toe niet met een
dergelijk verzoek tot het departement
gewend.
2
De naam van het vak onderzoek en
ontwerpen is geen vastgelegde
merknaam. Wel heeft de Stichting
Technasium het predicaat
«technasium» als merknaam
vastgelegd, zodat scholen zich alleen
met goedkeuring van deze stichting
technasium mogen noemen.
3
Zoals bij vraag 2 genoemd is het aan
de (private) Stichting Technasium om
aan een school goedkeuring te
verlenen zich technasium te mogen
noemen. De daarbij gehanteerde
criteria hebben met name betrekking
op de bereidheid om te voldoen aan
de kenmerken van een technasium
zoals genoemd in het eerste deel van
het antwoord op vraag 1. Daarnaast
wordt van scholen gevraagd dat zij
deel uitmaken van een regionaal
netwerk van ca. 5 scholen voor
voortgezet onderwijs, een instelling
voor hoger onderwijs en regionaal
gevestigde technische bedrijven of
instellingen.
Sinds het begin van het technasium
in 2003 zijn er in diverse regio’s
technasium-netwerken ontstaan, die
steeds vanuit de Stichting
Technasium worden begeleid. De bij
de stichting beschikbare capaciteit
noopt tot een beheersbare groei, die
in de praktijk neerkomt op maximaal
twee nieuwe netwerken per jaar.
Daardoor is het nog niet in alle
gevallen mogelijk geweest om
tegemoet te komen aan de wens van
scholen om een technasium te
worden. Om aan de sterk groeiende
vraag te voldoen, heeft de Stichting
Technasium het afgelopen schooljaar
extra nieuwe netwerken opgestart. De
omvang van de beschikbare
middelen enerzijds en de
nagestreefde kwaliteit en
ondersteuning anderzijds blijven
echter grenzen stellen aan de
snelheid waarmee het aantal

technasium-scholen kan worden
uitgebreid.
4
Een school die lid is van de Stichting
Technasium betaalt voor de daaraan
verbonden ondersteuning € 3500 per
jaar; deze bijdrage aan de stichting is
in overleg met de scholen
vastgesteld. Vanwege het streven van
de stichting en de scholen om de
stichting op termijn
subsidie-onafhankelijk te laten
worden, zal dit bedrag geleidelijk
oplopen tot € 5000 per jaar
vanaf 2011. De technasium-scholen
ontvangen voor de bijdrage de
ondersteuning van het
expertisecentrum. Overigens ligt de
grootste financiële investering voor
scholen op andere vlakken dan de
bijdrage aan de stichting, namelijk
investeren in personeel en
werkplaats.
5
Er is geen directe subsidierelatie
tussen de centrale overheid en de
Stichting Technasium. Wel ontvangt
deze stichting financiële bijdragen
vanuit het Platform Bèta Techniek, de
organisatie die in opdracht van de
overheid het beleid rond de
bevordering van bèta en techniek in
het onderwijs uitvoert. Deze subsidie
is toegekend vanwege de bijdrage
van het technasium aan structureel
en kwalitatief hoogwaardig
bètaonderwijs. De bedoeling hierbij is
dat de financiële ondersteuning
aflopend van aard zal zijn en dat het
technasium uiteindelijk zichzelf in
stand kan houden. De verstrekte
bedragen lopen daarom af van
€ 200.000 in 2004 tot € 31.500 in
2009. In totaal is in de periode 2004
t/m 2009 € 897.650 verstrekt. Het
grootste deel van de inkomsten van
de Stichting Technasium bestaat niet
uit subsidie, maar uit bijdragen van
de technasium-scholen.

geval van het technasium niet zo, dat
deze het vak onderzoek en ontwerpen
in eigendom zou hebben. De reden
dat het technasium vanuit het
Platform Bèta Techniek financieel
wordt ondersteund is uiteengezet bij
vraag 5.
8
Zoals blijkt uit de antwoorden op de
voorgaande vragen is er geen sprake
van een licentie om een bepaald vak
te kunnen geven. De scholen die zich
aansluiten bij de Stichting
Technasium doen dat om gebruik te
kunnen maken van de faciliteiten die
daarmee gepaard gaan – met name
de geboden ondersteuning –, niet
vanwege een licentie of
eigendomsrecht op een bepaald vak.
9
Uit de antwoorden op vraag 2 en 6
blijkt dat er in het voortgezet
onderwijs geen vakken worden
aangeboden die eigendom zijn van
een rechtspersoon, ook niet het vak
«onderzoek en ontwerpen». Er is dus
voor een aanpassing van de Wet op
dit punt geen aanleiding.

6
Zoals aangegeven bij vraag 1 is bij
het vak onderzoek en ontwerpen niet
bepaald dat dit slechts kan worden
gegeven door scholen met een
bepaald keurmerk. Ook voor andere
vakken is zoiets niet het geval.
7
De genoemde mening ondersteun ik
tot op grote hoogte, zo lang er sprake
is van een match tussen het
betreffende vak en de school. Zoals al
verwoord bij vraag 2, is het in het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

7776