Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2023–2024

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

812
Vragen van de leden Omtzigt, Van Vroonhoven (beiden Nieuw Sociaal
Contract) en Dassen (Volt) aan de Minister-President over Minister van
Nieuwenhuizen die zich met energiebedrijven en honderden miljoenen
subsidies bemoeide, nadat ze wist dat ze voorzitter van Energie Nederland zou
worden (ingezonden 27 december 2023).
Antwoord van Minister-President Rutte (Algemene Zaken), mede namens de
Ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Infrastructuur
en Waterstaat (ontvangen 16 januari 2024).
Vraag 1
Herinnert u zich dat de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken op 2 oktober
een «Overzicht van rechterlijke uitspraken waarbij een termijn is gezet om
een besluit te nemen, die termijn is overschreden en ministeries een
dwangsom verschuldigd zijn», een bijlage bij Kamerstuk 32 802, nr. 78, naar
de Kamer stuurde en dat die brief 28 pagina’s telde?
Antwoord 1
Ja
Vraag 2
Hoeveel dwangsommen heeft de overheid de afgelopen twee jaar betaald en
om hoeveel geld gaat het in totaal?
Antwoord 2
In de Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk 2022 (JBR)1 werd gerapporteerd dat
er in 2022 84 uitspraken waren waarbij een dwangsom is verbeurd en een
bedrag van € 1.157.394 aan dwangsommen is betaald.2 De gegevens ten
behoeve van de JBR 2023 worden op dit moment samengesteld door de
ministeries. Deze rapportage zal op Verantwoordingsdag aan uw Kamer
worden aangeboden.

1
2

ah-tk-20232024-812
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2024

(Bijlage bij) Kamerstuk 31 490, nr. 328.
In het kader van de motie Omtzigt (32 802, nr. 64) zijn bij een aantal ministeries inconsistenties
geconstateerd tussen de aangeleverde gegevens voor de motie Omtzigt en de JBR 2022. Deze
verschillen zullen in de JBR 2023 gecorrigeerd worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

1

Vraag 3
Kunt u de niet gepubliceerde uitspraak van de rechter SGR 22/1063 over
mevrouw Van Nieuwenhuizen aan de Kamer doen toekomen?
Antwoord 3
Het betreft geen uitspraak over mw. van Nieuwenhuizen, maar een uitspraak
van de rechter n.a.v. het ingestelde beroep niet tijdig beslissen op een
verzoek op grond van de WOB. De uitspraak is gepubliceerd op rechtspraak.nl.3
Vraag 4
Kunt u aangeven waarom het zo lang geduurd heeft dat dat Woo-verzoek
afgehandeld werd?
Antwoord 4
Na het bekend worden van de overstap van voormalig Minister van Nieuwenhuizen zijn in een korte periode verschillende WOO-verzoeken ingediend bij
de Ministeries van IenW (drie verzoeken), EZK (een verzoek) en AZ (een
verzoek). Er is sprake van overlap tussen de verzoeken maar ze zijn niet exact
hetzelfde. Dit betekent dat ieder verzoek apart is behandeld en dat met de
verschillende besluiten ook informatie is verstrekt waar ook in de andere
verzoeken om kan zijn gevraagd. Het verzoek waaraan nu gerefereerd wordt,
is het meest uitgebreid en bevat 5 deelaspecten.
1. Alle communicatie tussen Energie-Nederland en/of een van haar leden
enerzijds en de Minister/ Cora van Nieuwenhuizen anderzijds in de
periode 1 september vorig jaar tot nu.
2. Alle documenten en communicatie (digitale communicatie eveneens) die
de Minister/ Cora van Nieuwenhuizen (te zien) heeft gekregen in de
periode 1 september vorig jaar tot nu waarin Energie-Nederland en/of
een van haar leden wordt genoemd.
3. Alle documenten die de Minister/ Cora van Nieuwenhuizen in dezelfde
periode heeft gekregen of heeft verstuurd/doorgestuurd die betrekking
hebben op de onderwerpen elektriciteit, gas en warmte.
4. Alle agendanoteringen die verwijzen naar ontmoetingen van de Minister/
Cora van Nieuwenhuizen met Energie-Nederland en / of een van haar
leden of andere vertegenwoordigers van de energiesector.
5. Alle documenten en communicatie waarin de Minister/ Cora van
Nieuwenhuizen gewag maakt van haar gesprekken over een functie bij
Energie-Nederland of over gesprekken over een andere functie elders.
De punten 1, 2, 4 en 5 overlappen met de overige verzoeken en zijn daarmee
afgerond op het moment dat deze besluiten zijn gepubliceerd.4 Na deze
besluiten resteerde punt 3 uit het verzoek: «Alle documenten die de Minister/
Cora van Nieuwenhuizen in dezelfde periode heeft gekregen of heeft
verstuurd/doorgestuurd die betrekking hebben op de onderwerpen elektriciteit, gas en warmte.»
Omdat hierbij niet wordt gevraagd naar concrete dossiers, maar naar
documenten waarbij verwezen wordt naar onderwerpen, is het noodzakelijk
geweest eerst alle ontvangen dossiers te inventariseren. In nader overleg
heeft de verzoeker de te onderzoeken periode afgebakend tot 1 januari 2021
tot en met 1 september 2021. Alle dossiers die in deze periode naar Minister
van Nieuwenhuizen zijn gegaan, zijn geïnventariseerd. Het totale aantal

3
4

ECLI:NL:RBDHA:2022:2271, Rechtbank Den Haag, 22/1063 (rechtspraak.nl))
2e deelbesluit op Wob-Woo-verzoek over vertrek voormalig minister IenW over aanvaarden
nieuwe functie | Woo-besluit | Rijksoverheid.nl (IenW, 7 december 2023)
Besluit op Wob-Woo-verzoek over vertrek voormalig minister IenW omtrent aanvaarden
nieuwe functie | Woo-besluit | Rijksoverheid.nl (IenW, 11 juli 2023)
Besluit op Wob-verzoek over vertrek van minister Van Nieuwenhuizen | Wob-verzoek | Rijksoverheid.nl (IenW, 20 april 2022)
Besluit Wob-verzoek over vertrek minister Van Nieuwenhuizen | Wob-verzoek | Rijksoverheid.nl
(IenW, 21 januari 2022)
Besluit Wob-verzoek correspondentie oud-minister Van Nieuwenhuizen | Wob-verzoek | Rijksoverheid.nl (EZK, 19 december 2021)
Besluit Wob-verzoek over het vertrek van minister Van Nieuwenhuizen | Wob-verzoek | Rijksoverheid.nl (AZ, 29 november 2021)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

2

dossiers dat de Minister heeft ontvangen in deze periode was meer dan 1600.
Deze dossiers bestaan uit een of meerdere documenten.
Het ordenen van de dossiers en het selecteren van de documenten op
relevantie voor het verzoek is erg arbeidsintensief. Om de verzoeker zelf ook
een indruk te laten krijgen van de eerste inventarisatie en de inhoud van deze
dossiers, is in het voorjaar van 2022 met verzoeker de mogelijkheid besproken dat hij op korte termijn inzage zou kunnen krijgen in de geïnventariseerde
dossiers, onder de gebruikelijke voorwaarden. Ervaring heeft geleerd dat in
dit soort omvangrijke inventarisaties een dergelijke inzage zeer behulpzaam
kan zijn voor een voorspoediger behandeling van een WOO-verzoek, omdat
een verzoeker dan meer specifiek kan aangeven welke documenten hij in het
kader van een WOO-verzoek beoordeeld wil hebben. Verzoeker heeft van deze
mogelijkheid geen gebruik gemaakt. Gedurende de behandeling van het
verzoek is regelmatig contact geweest met de verzoeker. In de tussentijd is
het ministerie doorgegaan met het beoordelen van de aangetroffen documenten. De relevante documenten zijn gereed gemaakt voor openbaarmaking en
vervolgens in twee deelbesluiten gepubliceerd op rijksoverheid.nl. Hierover is
gedurende de zomer van 2023 contact geweest met de vervanger van
verzoeker. Dit alles neemt niet weg dat de afhandeling van dit verzoek langer
op zich heeft laten wachten dan wenselijk was. Hiervoor zijn aan de verzoeker
verontschuldigingen aangeboden.
Vraag 5
Zijn er politieke redenen geweest om dit Woo-verzoek zo langzaam af te
handelen?
Antwoord 5
Nee.
Vraag 6
Kunt u de Woo-stukken aan de Kamer doen toekomen?
Antwoord 6
Het WOO-verzoek is behandeld in twee deelbesluiten. Deze zijn gepubliceerd
op:
– https://www.rijksoverheid.nl/documenten/woo-besluiten/2023/07/11/besluitop-wob-woo-verzoek-over-vertrek-voormalig-minister-ienw-omtrentaanvaarden-nieuwe-functie
– https://www.rijksoverheid.nl/documenten/woo-besluiten/2023/12/07/2edeelbesluit-op-wob-woo-verzoek-over-vertrek-voormalig-minister-ienwover-aanvaarden-nieuwe-functie
Vraag 7
Klopt het dat toenmalig Minister van Nieuwenhuizen u op 23 juli 2021
informeerde over het feit dat ze benoemd zou gaan worden bij de branchevereniging Energie-Nederland?
Antwoord 7
Ja.
Vraag 8
Welke vergaderingen van de ministeriële commissie Klimaat en Energie – die
door de Minister-President wordt voorgezeten – heeft zij na 23 juli nog
bijgewoond? (Aanhangsel bij de Handelingen 2176, 2021/2022)
Antwoord 8
Toenmalig Minister van Nieuwenhuizen heeft na 23 juli nog twee keer een
gecombineerde vergadering van de ministeriële commissie Klimaat en
Energie ende ministeriële commissie Stikstof en Pfas bijgewoond, op
20 augustus en 27 augustus 2021.
Vraag 9
Kunt u van elk van deze vergaderingen de agenda, de besluitenlijst en de
stukken openbaar maken, en aangeven of u zelf als Minister-President
aanwezig was?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

3

Antwoord 9
Op 20 en op 27 augustus 2021 was ik aanwezig. In beide vergaderingen zijn
twee agendapunten aan de orde gekomen: de aanpak van het klimaatbeleid
en de vervolgstappen aanpak stikstof. In de vergadering van 20 augustus
2021 zijn beide punten aangehouden. Op 27 augustus 2021 is besloten om
over het klimaatbeleid te besluiten bij de bespreking van de augustusbesluitvorming in de ministerraad van 30 augustus 2021. De aanpak van het
klimaatbeleid is dus opgenomen in de stukken voor Prinsjesdag, die op
21 september 2021 zijn aangeboden aan de Tweede Kamer. Besluitvorming
over het stikstofbeleid vergde nog nadere voorbereiding en is daarom
aangehouden, waarbij zo nodig in het najaar tot besluitvorming zou kunnen
worden gekomen, Het klimaatbeleid en het stikstofbeleid zijn ook in de
formatie in het najaar van 2021 aan de orde gekomen. De fiches die hierop
betrekking hebben zijn reeds openbaar.
Het ligt niet in de rede om stukken die geagendeerd zijn geweest in een
ministeriële commissie of in de ministerraad openbaar te maken, omdat door
openbaarmaking het goed functioneren van de ministerraad in het gedrang
kan komen. Deelnemers van de ministerraad en ministeriële commissies
moeten vrijelijk en in vertrouwen met elkaar kunnen spreken.
Vraag 10
Kunt u aangeven welke agendapunten in die vergaderingen in ieder geval
geleid hebben tot de schijn van belangenverstrengeling en welke tot
belangenverstrengeling?
Antwoord
Het is allereerst aan de betrokken (oud-)bewindspersoon zelf om op integere
wijze vorm te geven aan een vervolgfunctie en de schijn van belangenverstrengeling te vermijden. Te allen tijde dienen (gewezen) bewindspersonen
zich te houden aan het bestaande lobbyverbod en de geheimhoudingsplicht
die bestaat ten aanzien van vertrouwelijke en staatsgeheime informatie. In dit
specifieke geval, zoals ik reeds uiteen heb gezet in antwoord op de Kamervragen van de leden Arib en De Hoop (beiden PvdA), de leden Marijnissen en
Leijten (beiden SP) de leden Eerdmans en Pouw-Verweij (beiden JA21) en het
lid Sneller (D66) aan de Minister-President, en heb herhaald in antwoord op
de vragen van de leden Omtzigt en Dassen, heeft voormalig Minister van
Nieuwenhuizen mij op 23 juli 2021 ingelicht dat zij een nieuwe functie zou
bekleden. Op 28 juli 2021 heeft zij in aanloop naar haar benoeming een
verklaring geaccordeerd waarin zij de secretaris-generaal van het Ministerie
van I&W vraagt haar vanaf dat moment te attenderen op aangelegenheden
die tot haar taak behoren en mogelijk direct of indirect kunnen raken aan een
nieuwe functie, waarvoor zij benoeming verwacht in september 2021 en die
zij na afloop van deze kabinetsperiode zou willen vervullen. Indien er
raakvlakken zouden zijn met haar functie als Minister, zou zij de Minister van
EZK vragen deze aangelegenheden af te doen. Deze afspraak is gemaakt om
elke schijn of potentiële schijn van belangenverstrengeling te vermijden. Op
26 augustus 2021 ben ik na nadere politieke weging tot het inzicht gekomen
dat de benoeming niet goed samen gaat met het ambt van bewindspersoon.
Dit betrof een weging van alle omstandigheden van het geval. Mevrouw van
Nieuwenhuizen is op 31 augustus 2021 door de algemene ledenvergadering
van de Vereniging Energie-Nederland benoemd in haar nieuwe functie. Per
diezelfde datum is tevens ontslag aan haar verleend.
Van daadwerkelijke behartiging van andere belangen is in de opstelling van
de toenmalig Minister op geen enkele manier gebleken. In de begrotingsbehandeling van de Begroting van de Koning 2021 heb ik al gezegd dat er geen
sprake is van een integriteitsvraagstuk.
Wel zou ik, zoals ik reeds eerder heb geantwoord in reactie op schriftelijke
vragen van de leden Omtzigt en Dassen, een bewindspersoon in de toekomst
in een dergelijke situatie eerder adviseren om onmiddellijk af te treden.
Daarenboven heeft het kabinet nadien een wetsvoorstel regels gewezen
bewindspersonen ter advisering aan de Afdeling advisering van de Raad van
State aangeboden. In dit wetsvoorstel worden regels gesteld voor de omgang
met vervolgfuncties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

4

Vraag 11
Waarom heeft u als Minister-President meer dan een maand lang niet
ingegrepen?
Antwoord 11
Zie het antwoord op vraag 10.
Vraag 12
Op basis van welke informatie greep u op 26 augustus 2021 alsnog in?
Antwoord 12
Zie het antwoord op vraag 10.
Vraag 13
Bent u gewaarschuwd in juli en augustus voor deze situatie? Zo ja, door wie
en wanneer?
Antwoord 13
Zie het antwoord op vraag 10.
Vraag 14
Herinnert u zich dat u antwoordde dat «Op 28 juli 2021 heeft zij [Minister van
Nieuwenhuizen] in aanloop naar haar benoeming een verklaring geaccordeerd waarin zij de secretaris-generaal van het Ministerie van I&W vraagt
haar vanaf dat moment te attenderen op aangelegenheden die tot haar taak
behoren en mogelijk direct of indirect kunnen raken aan een nieuwe functie,
waarvoor zij benoeming verwacht in september 2021 en die zij na afloop van
deze kabinetsperiode zou willen vervullen. Indien er raakvlakken zouden zijn
met haar functie als Minister, zou zij de Minister van EZK vragen deze
aangelegenheden af te doen.»?
Antwoord 14
Ja.
Vraag 15
Kunt u aangeven op welke momenten de Secretaris-Generaal van het
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat haar geattendeerd heeft zoals
vermeld in de vorige vraag? Kunt u daarvan een volledig overzicht geven?
Antwoord 15
In zijn algemeenheid geldt dat bewindspersonen toegang hebben tot alle
stukken die worden besproken in de ministerraad en ministeriële commissies
of onderraden waarvan zij lid zijn, en kunnen deelnemen aan deze vergaderingen. De verklaring werd opgesteld op het moment dat nog sprake was van
een vertrek bij aantreden van een nieuw kabinet. Op basis van de verklaring
is de secretaris-generaal gevraagd haar werkzaamheden en de besluiten die
zij als Minister op het beleidsveld van Infrastructuur en Waterstaat nam, te
toetsen aan haar toekomstige functie. In haar werkzaamheden en besluiten
op de beleidsvelden van IenW in de periode van 28 juli 2021 tot en met haar
ontslag heeft de secretaris-generaal geen aanleiding gezien voor een
attendering. In deze periode is ook geen sprake van gewijzigde besluiten of
een andere koers door voormalig Minister van Nieuwenhuizen. Zie voorts het
antwoord op vraag 10.
Vraag 16
Heeft Minister van Nieuwenhuizen opvolging gegeven aan alle attenderingen
van de Secretaris-Generaal van haar ministerie?
Antwoord 16
Zie het antwoord op vraag 15
Vraag 17
Hoe beoordeelt u het feit dat Minister van Nieuwenhuizen voorzitter van
Energie-Nederland zou worden en nadat dat bij haar en u bekend was,
deelnam aan vergaderingen waar besloten werd over honderden miljoenen
euro’s subsidie voor leden van Energie-Nederland en over wel zeer royale

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

5

compensatiemaatregelen voor het sluiten van kolencentrales in handen van
leden van Energie-Nederland?
Antwoord 17
Zie het antwoord op vraag 10.
Vraag 18
Deelt u de mening dat u onder artikel 68 van de Grondwet deze relevante
informatie gewoon aan de Kamer had moeten meedelen, aangezien u hier
een actieve informatieplicht heeft?
Antwoord 18
Ik heb de Tweede Kamer meermaals schriftelijk en mondeling geïnformeerd
over de gang van zaken bij het vertrek van mevrouw Van Nieuwenhuizen.
Vraag 19
Kunt u deze vragen een voor een binnen drie weken beantwoorden en in
ieder geval ten minste drie dagen voor de behandeling van de begroting
Algemene Zaken?
Antwoord 19
Dat is mijn streven geweest.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

6