5
Vragenuur
Vragen�van�het�lid�Smits�aan�de�minister�van�Onderwijs,
Cultuur�en�Wetenschap�over�het�weigeren�van�zorgleerlingen�door�reguliere�scholen.

Mevrouw�Smits�(SP):
Voorzitter.�Deze�minister�bezuinigt�300�mln.�op�speciale
scholen�en�op�de�begeleiding�van�speciale�kinderen�op
gewone�scholen.�Kinderen�krijgen�natuurlijk�niet�voor�niks
speciaal�onderwijs�en�zij�krijgen�niet�voor�niks�begeleiding
op�gewone�scholen.�Zij�hebben�dat�namelijk�hard�nodig.
De�bezuiniging�van�300�mln.�is�dan�ook�een�heel�slecht
plan.�In�de�scholen�zijn�de�gevolgen�daarvan�nu�al�te�merken.
Wat�gebeurt�er?�Speciale�scholen�lieten�ouders�vorige
week�weten�dat�er�voor�hun�kinderen�waarschijnlijk�geen
plek�meer�is�op�hun�school;�na�de�zomer�misschien�al�niet
meer.�Gewone�scholen�laten�ouders�weten�dat�hun�kinderen�die�extra�hulp�nodig�hebben,�niet�op�hun�school�terechtkunnen�of�misschien�straks�geen�hulp�meer�kunnen
krijgen.�Ouders�zitten�uiteindelijk�met�de�handen�in�het
haar.�Wat�gebeurt�er�straks�met�die�kinderen,�met�hún�kinderen?
Op�speciale�scholen�worden�de�klassen�groter�en�op
gewone�scholen�valt�de�begeleiding�voor�speciale�kinderen�weg.�Ik�kan�ze�misschien�beter�"bijzondere�kinderen"�noemen.�Daarom�luiden�ouders�en�scholen�de�noodklok.�De�minister�wil�dat�meer�kinderen�van�speciale�scholen�naar�gewone�scholen�gaan.�Dat�moet�voor�veel�minder�geld,�maar�dat�kan�natuurlijk�niet.�Deze�minister�geeft
scholen�de�allermoeilijkste�opdracht�die�zij�sinds�jaren
hebben�gehad.�De�gevolgen�komen�nu�al�naar�boven.�Ik
ben�heel�benieuwd�of�de�minister�tevreden�is�over�de�gevolgen�van�haar�eigen�bezuinigingen.

Minister�Van�Bijsterveldt-Vliegenthart:
Voorzitter.�Ik�dank�mevrouw�Smits�voor�haar�vragen.�Het
is�vanzelfsprekend�dat�het�mij�zorgen�baart�als�scholen
zorgleerlingen�afwijzen�vanwege�komende�ontwikkelingen�en�beelden�die�men�daarbij�heeft.�Ik�kom�daar�zo�meteen�graag�op�terug.�In�de�komende�weken�zullen�veel
mensen�van�mijn�ministerie�en�ook�ikzelf�het�land�intrekken�om�ervoor�te�zorgen�dat�de�beelden�correct�zijn.�Wij
willen�op�die�manier�ook�bekijken�hoe�wij�de�slag�kunnen
maken�naar�het�nieuwe�stelsel,�waar�wij�tegenop�lopen�en
hoe�wij�dat�kunnen�oplossen.
Wij�moeten�met�elkaar�ervoor�zorgen�dat�beelden�kloppen.�Daarom�herhaal�ik�een�opmerking�van�mevrouw
Smits.�Zij�zei�dat�de�extra�begeleiding�op�de�gewone
scholen�wegvalt.�Voorzitter,�dat�is�geen�waarheid.�Daarmee�moeten�wij�hier�buitengewoon�voorzichtig�zijn.�Wat
is�er�namelijk�aan�de�hand?�De�rugzakjes�verdwijnen,
maar�het�deel�van�het�geld�voor�de�scholen�blijft�bij�de
scholen.�Het�deel�van�het�rugzakje�voor�het�speciaal�onderwijs�blijft�voor�de�kleine�helft�ervan�overeind.�Dat�geld
gaat�ook�nog�eens�naar�het�regulier�onderwijs.�Daarmee
krijgt�het�regulier�onderwijs�nog�meer�geld�in�handen�om
de�begeleiding�vorm�te�geven.�Het�is�waar�dat�een�deel

Tweede�Kamer

Vragenuur

van�de�ambulante�begeleiding�wegvalt,�maar�niet�heel�het
rugzakje�valt�weg.�Driekwart�van�het�rugzakje�–�nogmaals:
de�helft�bij�het�regulier�onderwijs�en�de�helft�bij�het�speciaal�onderwijs�–�komt�straks�voor�extra�begeleiding�in�handen�van�het�regulier�onderwijs.�Ik�wil�uitkijken�voor�het
creëren�van�beelden�die�niet�kloppen,�waardoor�scholen
een�verkeerd�beeld�krijgen�en�mogelijkerwijs�verschillende�ideeën�ontstaan�over�de�manier�waarop�het�de�komende�jaren�op�scholen�afkomt.
Waar�scholen�leerlingen�weigeren,�moet�ik�zeggen:�let
op,�dat�is�niet�nodig.�Het�aantal�kinderen�dat�wordt�gefinancierd,�zal�ook�de�komende�jaren�worden�gefinancierd.
Als�straks�de�samenwerkingsverbanden�functioneren�en
binnen�een�samenwerkingsverband�de�afweging�wordt
gemaakt�om�meer�minderen�in�het�regulier�onderwijs�te
houden,�pas�dan�zul�je�zien�dat�het�aantal�leerlingen�in�het
speciaal�onderwijs�zal�dalen.�Dit�was�altijd�ons�doel,�maar
het�is�nu�nog�geen�feit,�en�dus�financier�ik�het,�ook�de�komende�jaren.
Mevrouw�Smits�(SP):
Laten�we�elkaar�geen�verwijten�gaan�maken�wie�hier�onwaarheden�verspreidt.�Ik�ken�er�ook�nog�een�aantal�van
de�minister.�Ik�noem�als�voorbeeld�dat�driekwart�van�de
rugzakjes�straks�naar�de�reguliere�school�gaat.�Dat�is�ook
niet�waar,�maar�daar�hebben�we�het�verder�niet�over.
Op�die�scholen�maakt�het�niet�zo�best�veel�uit,�beste�minister.�Op�gewone�scholen,�voorzitter,�krijgen�leerlingen
straks�minder�begeleiding,�en�op�speciale�scholen�moeten�er�meer�kinderen�in�een�klas.�Deze�minister�zegt�om
de�haverklap�dat�de�kwaliteit�van�het�onderwijs�omhoog
moet,�dat�geen�kind�thuis�mag�zitten�en�dat�alle�kinderen�hulp�moeten�krijgen.�Dat�klinkt�natuurlijk�fantastisch,
maar�tegelijkertijd�maakt�zij�klassen�groter,�zet�ze�meer
kinderen�die�hulp�nodig�hebben�bij�elkaar,�en�komen�er
geen�extra�handjes.�Sterker�nog:�er�komt�minder�geld�in
de�klas.�Het�is�absurd�dat�de�minister�zegt�dat�scholen�die
kinderen�niet�mogen�weigeren,�terwijl�zijzelf�die�bezuinigingen�doorvoert�en�zelf�maakt�dat�scholen�niet�anders
kunnen�dan�zeggen:�wij�kunnen�deze�kinderen�niet�meer
helpen.�Ziet�de�minister�ook�dat�het�gedrag�van�scholen
een�rechtstreeks�gevolg�is�van�haar�bezuiniging?�Gaat�ze
mij�garanderen�dat�ook�na�deze�zomer�en�ook�volgend
jaar�geen�kinderen�uit�het�speciaal�onderwijs�hoeven�te
verdwijnen�die�daar�nu�goed�op�hun�plek�zijn?
Minister�Van�Bijsterveldt-Vliegenthart:
Ik�wil�eerst�terug�naar�datgene�wat�mevrouw�Smits�in�het
begin�zei�over�de�rugzak.�Het�geld�van�de�rugzak�dat�nu
voor�de�helft�bij�het�regulier�onderwijs�zit,�blijft�daar.�De
andere�helft�van�de�rugzak�zit�bij�het�speciaal�onderwijs,
in�de�vorm�van�ambulante�begeleiding,�en�daar�gaat�56%
af.�Iets�minder�dan�de�helft�blijft�dus�over,�en�gaat�naar
het�regulier�onderwijs.�Daarmee�krijgt�het�regulier�onderwijs�straks�wel�degelijk�driekwart�van�de�huidige�rugzakgelden�in�handen.
Mevrouw�Smits�was�al�een�beetje�aan�het�corrigeren
op�het�beeld�dat�zij�schetste.�Er�komt,�zei�ze,�qua�financiering�iets�minder�begeleiding.�Dat�wil�overigens�niet
zeggen�dat�het�efficiënter�wordt�geregeld.�Zij�zegt�niet
meer�dat�de�extra�begeleiding�wegvalt,�en�daar�ben�ik�blij
mee.�Dat�zei�ze�namelijk�wel�in�haar�eerste�termijn,�en�niet
meer�in�haar�tweede�termijn.
Ik�geef�toe�dat,�als�het�gaat�om�de�ombuigingen�in�de
scholen,�er�een�vergroting�van�de�klassen�komt:�10%�in
het�vso.�Een�gemiddelde�vso-klas�bestaat�uit�zeven�kinde-

8 maart 2011
TK�57

57-5-7

Van�Bijsterveldt-Vliegenthart
ren,�en�dat�aantal�wordt�inderdaad�iets�groter.�Dat�klopt.
Daarnaast�zijn�er�een�aantal�ombuigingen�die�ook�scheefheden�die�in�het�verleden�zijn�ontstaan�–�waarbij�het�ene
kind�dat�langdurig�ziek�is�voor�een�bepaalde�bekostiging
in�aanmerking�komt,�terwijl�een�ander�kind�in�eenzelfde
situatie�een�ander�bedrag�krijgt�–�gaan�rechttrekken.�Ook
dat�klopt.�Maar�ik�ben�het�niet�met�mevrouw�Smits�eens
dat�het�aantal�kinderen�dat�gefinancierd�wordt�achteruit
gaat.�Daarmee�moeten�scholen�de�ruimte�houden�om�kinderen�op�te�vangen.�Inderdaad,�de�komende�tijd�gaat�die
stelselwijziging�haar�beslag�krijgen.�Dat�zal�zeker�niet�zonder�slag�of�stoot�gaan,�daarvan�ben�ik�me�zeer�bewust,
maar�we�komen�wel�uit�een�situatie�waarin�nu�gemiddeld
2500�kinderen�thuis�zitten,�en�veel�geld�onnavolgbaar�terechtkomt.
Mevrouw�Smits�(SP):
De�minister�maakt�de�problemen�alleen�maar�groter.�Ze
kan�het�wel�hebben�over�ombuigingen�en�het�rechttrekken�van�scheefheden,�maar�we�hebben�het�hier�over�kinderen,�waarop�300�mln.�wordt�bezuinigd.�Ik�kan�maar
een�ding�concluderen:�deze�minister�heeft�een�heel�grote
mond�over�het�beter�maken�van�het�onderwijs.�Tegelijkertijd�maakt�ze�het�onderwijs�voor�de�meest�kwetsbare�kinderen�slechter�en�minder�toegankelijk,�en�legt�ze�de�rekening�bij�de�kinderen�en�de�ouders.�Dat�is�treurig.
Minister�Van�Bijsterveldt-Vliegenthart:
Ik�geef�toe�dat�er�afwegingen�zijn�gemaakt�bij�de�ombuigingen.�Ik�heb�inderdaad�het�regulier�onderwijs�ontzien,
omdat�daar�straks�in�de�eerste�plaats�de�verantwoordelijkheid�komt�te�liggen�voor�de�aanpak�van�het�passend
onderwijs.�Dat�klopt.�Dat�dat�pijn�doet�bij�het�speciaal�onderwijs,�daarvan�ben�ik�me�terdege�bewust.�Ik�zal�in�de
komende�weken�scholen�die�in�die�zin�extra�in�beeld�komen,�gaan�bezoeken.�Maar�uiteindelijk�gaat�het�erom�hoe
dat�verloopt.�Dat�zullen�we�als�ministerie�ook�volgen.�We
moeten�toe�naar�een�systeem�waarin�kinderen�niet�continu�thuiszitten,�en�waarin�we�het�idee�hebben�dat�elke�euro�ook�daadwerkelijk�wordt�besteed�waar�dat�moet,�namelijk�in�de�klas,�dichtbij�de�kinderen.�Sorry,�voorzitter,
dat�is�op�dit�moment�niet�het�geval.
De�voorzitter:
Ik�dank�de�minister�voor�de�gegeven�antwoorden.

Tweede�Kamer

Vragenuur

8 maart 2011
TK�57

57-5-8