Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2019Z20342
Vragen van het lid Baudet (FvD) aan de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over het rapport «Politiek en Sociale Media Manipulatie»
(ingezonden 25 oktober 2019).
Vraag 1
Steunt u het onderverdelen van nieuwsmedia in de categorieën «vuilnis»
versus «mainstream»?1 Zo ja, waarom?
Vraag 2
Zo nee, neemt u dan afstand van dit onderzoek?
Vraag 3
Bent u van mening dat de staat een gevaarlijk pad richting censuur bewandelt als het onderzoek laat doen waarin in dergelijke bewoordingen onderscheid tussen media wordt gemaakt?
Vraag 4
Bent u het ermee eens dat het waarheidsgehalte van de sectie over «trollen»
in twijfel getrokken moet worden nu blijkt dat het rapport in ieder geval één
echte gebruiker – met een mening die de auteurs onwelgevallig is – als
«verdacht» of «nep-achtig» heeft weggezet, terwijl deze gebruiker simpelweg
zijn mening gaf?2
Vraag 5
Vindt u het geven van een mening die tegen de mainstream indruist maar
geheel binnen de kaders van de Nederlandse wet valt «verdacht»? Zo nee,
bent u van mening dat het nooit meer mag voorkomen dat auteurs zich in
een van overheidswege gefinancierd document in dergelijke termen uitlaten
over Nederlanders die volledig binnen de kaders van de wet hun mening
geven?

1

Rijksoverheid. 2019. Politieke en Sociale Media Manipulatie. Via: https://www.rijksoverheid.nl/
documenten/rapporten/2019/10/18/rapport-politiek-en-sociale-media-manipulatie (link
verkregen op 23 oktober 2019).
2
@marcelvandenber op Twitter. 2019. Via: https://twitter.com/marcelvandenber/status/
1185649827771768839 (link verkregen op 23 oktober 2019).

kv-tk-2019Z20342
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Vragen

1

Vraag 6
In het rapport stellen de onderzoekers: «Generally, the junk news sites, of
which hyperpartisan sites are the largest constituent, can be characterized as
right-wing, anti-immigrant, anti-EU (...).» (Rogers & Niederer 2019, 59)3; bent
u het eens met deze stelling – dat «vuilnis»-nieuws zich met name ter
rechterzijde van het politieke spectrum zou bevinden? Zo ja, hoe verklaart u
dat? Zo nee, waarom niet?
Vraag 7
Wat vindt u ervan dat dit rapport bepaalde nieuwsmedia als vuilnis bestempelt, maar dat bewegingen en individuen in dit rapport tegelijkertijd in
diskrediet worden gebracht als ze de objectiviteit van de gevestigde media in
twijfel trekken, zoals uit de passage «Designating a news organization as fake
(...) however, has a darker history, associated with authoritarian regimes or
populist bombast diminishing the reputation of «elite media», blijkt?4 Bent u
van mening dat het bevragen van de objectiviteit van gevestigde media een
«donkere geschiedenis» heeft? Zo ja, welke «donkere geschiedenis» dan? Zo
nee, waarom niet?
Vraag 8
Hoe past uw eigen waarschuwen voor «fake news» in deze al dan niet
«donkere» geschiedenis?
Vraag 9
Bent u het ermee eens dat een pluriform media-aanbod essentieel is in een
democratie, en dat alternatieve, kritische media hier een belangrijke bijdrage
in leveren?
Vraag 10
Kunt u garanderen dat u in de toekomst geen maatregelen treft die de
journalistieke vrijheid of de verspreiding van als «vuilnis» betitelde media in
dit rapport beperken, zowel online als offline? Op welke wijze kunt u die
garanties gestand doen?
Vraag 11
Waarom is dit onderzoek, dat betrekking heeft op Nederlandstalige inhoud, in
het Engels uitgevoerd?
Vraag 12
Is dit rapport in de ministerraad besproken, en welke conclusies zijn daar
getrokken?
Vraag 13
Wat is de status van dit rapport, en trekt u er beleidsconsequenties uit? Zo ja,
welke?
Vraag 14
Hoeveel geld heeft het ministerie aan dit onderzoek uitgegeven?
Vraag 15
Zult u na verschijnen van dit rapport nu voortaan niet meer suggereren dat
Rusland of andere vreemde mogendheden in onze verkiezingen proberen te
interfereren als daarvoor geen hard bewijs is? Gaat u excuses maken voor
eerdere beschuldigingen?
Vraag 16
Heeft de rijksoverheid contact gehad met techgiganten als Facebook en
Google over het tonen of niet tonen van bepaalde inhoud aan gebruikers in
Nederland? Zo ja, over welke types inhoud ging dit, wanneer vonden deze
gesprekken plaats, wat was de aard van deze gesprekken en welke conclusies
zijn daaruit getrokken?

3
4

Rogers, Richard & Sabine Niederer. 2019. The Politics of Social Media Manipulation, pp. 59.
Rogers, Richard & Sabine Niederer. 2019. The Politics of Social Media Manipulation, pp. 167.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Vragen

2

Vraag 17
Kunt u garanderen dat de overheid geen invloed probeert uit te oefenen op
het algoritme van techgiganten om zo te beïnvloeden welke politiek beladen
berichten of websites gebruikers wel of niet te zien krijgen? Zo nee, hoe
beziet u dit in het licht van de democratische rechtsstaat, de pluriformiteit van
de media en de vrijheid van meningsuiting?
Vraag 18
Welke media ontvangen geld van de overheid, en hoeveel per medium?
Vraag 19
Wilt u deze vragen zo spoedig mogelijk beantwoorden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Vragen

3