Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2050
Vragen van de leden Van Raan en Van Esch (beiden PvdD) aan de Minister
en Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat en de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het bericht «Na jaar vertraging levert
Schiphol onvolledige data over gifstoffen» (ingezonden 12 januari 2022).
Antwoord van Minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat), mede namens
de Staatssecretarissen van Infrastructuur en Waterstaat en van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ontvangen 14 maart 2022). Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 1690.
Inleiding
Alvorens de afzonderlijke vragen te beantwoorden, is het goed om een
overzicht te geven van de verschillende verantwoordelijkheden van bevoegde
gezagen voor Schiphol en de taken die Schiphol binnen die kaders moet
uitvoeren.
Alle activiteiten die met het vliegen te maken hebben, zoals baan- en
routegebruik, start- en landingsprocedures en de geluidbelasting van de
omgeving, zijn gereguleerd in het Luchthavenverkeerbesluit Schiphol (LVB).
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat is het bevoegd gezag voor het
LVB.
Voor activiteiten op Schiphol die gevolgen kunnen hebben voor de natuur en
waarop de Wet natuurbescherming van toepassing is, zijn de Minister voor
Natuur en Stikstof en GedeputeerdeStaten van de Provincie Noord-Holland
het bevoegd gezag.
Diverse andere activiteiten op Schiphol die niet zijn verbonden aan de
vluchtuitvoering, zoals proefdraaien van vliegtuigmotoren en de activiteiten
van de brandweer, zijn gereguleerd in de milieuvergunning. Daarvoor zijn
burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer het
bevoegd gezag.
De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (verder: de Omgevingsdienst
NZKG) voert de taken van de gemeente op het gebied van vergunningverlening, het toezicht en de handhaving uit. Dat betekent dat de Omgevingsdienst
NZKG voor andere activiteiten op Schiphol dan het taxiën en vliegen,
vergunning verleent en erop toeziet dat alle partijen hun wettelijke verplichtingen nakomen.
Daarnaast zijn er op het luchthaventerrein enkele bedrijven actief die vallen
onder het Besluit risico’s zware ongevallen (BRZO), waarvoor GedeputeerdeStaten van de Provincie Noord-Holland het bevoegd gezag zijn.

ah-tk-20212022-2050
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Volgens Schiphol vindt het merendeel (99,9%) van de uitstoot van zeer
zorgwekkende stoffen (ZZS) plaats tijdens de vluchtuitvoering. Deze uitstoot
wordt op www.emissieregistratie.nl gepubliceerd.
De overige 0,1% van de uitstoot van ZZS vindt plaats door de activiteiten die
in de milieuvergunning zijn opgenomen, zoals brandweeroefeningen en
proefdraaien van vliegtuigmotoren op een speciale proefdraaiplaats.
De rapportage waarover de hiernavolgende Kamervragen gaan, heeft
betrekking op de activiteiten uit de milieuvergunning, dus op 0,1% van de
totale uitstoot van de luchthaven Schiphol. Dat zijn dus de activiteiten
waarvoor de Omgevingsdienst NZKG vergunningverlening, toezicht en
handhaving uitvoert. Vandaar dat voor de beantwoording van de vragen
informatie is opgevraagd bij de betreffende omgevingsdienst.
Antwoorden op de Kamervragen
Vraag 1
Kent u het bericht «Na jaar vertraging levert Schiphol onvolledige data over
gifstoffen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat is uw reactie op het feit dat Schiphol medio december bijna een jaar te
laat een rapport opleverde over de uitstoot van onder meer kankerverwekkende stoffen en dat nu blijkt dat de aangeleverde gegevens onvolledig zijn?
Antwoord 2
Uitgangspunt is dat een bedrijf rapporteert conform de daarvoor geldende
regels in de wet- en regelgeving en vergunningen.
Zoals in de inleiding van deze brief is aangegeven, heeft de rapportage
waarnaar in vraag 1 wordt verwezen, betrekking op 0,1% van de totale
uitstoot van ZZS door de luchthaven Schiphol. Desgevraagd heeft Schiphol
aangegeven dat men in de veronderstelling was dat deze emissies niet
afzonderlijk gerapporteerd hoeven te worden. Toen de Omgevingsdienst
NZKG aan Schiphol mededeelde dat men wel over die uitstoot moet
rapporteren, heeft Schiphol dat in 2021 alsnog opgepakt.
Vraag 3
Klopt het dat Schiphol tot drie keer toe om uitstel heeft gevraagd en dit werd
toegekend door de verantwoordelijke Omgevingsdienst? Wat is uw reactie
hierop?
Antwoord 3
Volgens de Omgevingsdienst NZKG heeft Schiphol twee keer uitstel gevraagd
en gekregen.
Het is de verantwoordelijkheid van de Omgevingsdienst NZKG om een
aanvraag voor uitstel te beoordelen en vervolgens een besluit over een
aanvraag te nemen.
Vraag 4
Waarom heeft Schiphol tot drie keer toe uitstel gekregen?
Antwoord 4
Volgens de Omgevingsdienst NZKG heeft Schiphol twee keer uitstel gekregen
vanwege de complexiteit en omvang van de inventarisatie.
Vraag 5
Zijn er bij u andere bedrijven bekend die in een vergelijkbare situatie
meerdere malen om uitstel vragen en dit krijgen toegewezen?

1

SchipholWatch, 6 januari 2022, Na jaar vertraging levert Schiphol onvolledige data over
gifstoffen (https://schipholwatch.nl/2022/01/06/na-jaar-vertraging-levert-schiphol-onvolledigedata-over-gifstoffen/).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Voor meerdere bedrijven geldt dat 1 januari 2021 de eerste keer was dat ze
aan deze informatieplicht moesten voldoen. Er zijn signalen dat dat soms
leidt tot te laat of onvolledige informatie aanleveren. Hierover zijn geen
exacte gegevens bekend. Het is telkens aan het bevoegde gezag om per geval
te beoordelen hoe hiermee wordt omgegaan.
Vraag 6
Hoe lang krijgt Schiphol de tijd om de aanvullende gegevens over de giftige
uitstoot aan te leveren?
Antwoord 6
De Omgevingsdienst NZKG heeft een brief aan Schiphol gestuurd met het
verzoek om aanvullende gegevens aan te leveren.
In de brief is opgenomen dat Schiphol hiervoor twee maanden de tijd krijgt.
Vraag 7
Welke consequenties voor Schiphol zijn er verbonden aan het te laat en
onvolledig opleveren van het rapport over de uitstoot van onder meer
kankerverwekkende stoffen?
Antwoord 7
De Omgevingsdienst NZKG heeft vooralsnog geen consequenties verbonden
aan het later en onvolledig rapporteren. De dienst geeft aan dat Schiphol een
redelijke termijn krijgt om aanvullingen aan te leveren en dat handhaving niet
is uitgesloten als Schiphol in gebreke blijft.
Vraag 8
Klopt het dat het de verantwoordelijke Omgevingsdienst nog eens zes
maanden kost om de rapportage te beoordelen, na ontvangst van de
aanvullende informatie? Zo nee, waarom niet? Zo ja, is dit gangbaar?
Antwoord 8
De Omgevingsdienst heeft aangegeven de rapportage van Schiphol binnen
zes maanden inhoudelijk te beoordelen.
De gangbaarheid van een termijn is afhankelijk van de hoeveelheid en
complexiteit van de te beoordelen informatie.
Vraag 9
Vindt u het acceptabel dat de Omgevingsdienst weigert te handhaven totdat
de rapportage is beoordeeld? Ook als het resultaat hiervan is dat burgers tot
die tijd niet worden beschermd tegen kankerverwekkende stoffen?
Antwoord 9
In het artikel waarnaar in vraag 1 wordt verwezen, worden hoeveelheden ZZS
genoemd waarop volgens de opsteller van het artikel het niet handhaven
door de Omgevingsdienst NZKG betrekking heeft. Dat zijn echter de
hoeveelheden die door het vliegverkeer worden uitgestoten, die overeenkomen met 99,9% van de totale uitstoot aan ZZS door de luchthaven Schiphol.
Daarbij heeft de Omgevingsdienst NZKG juist geen betrokkenheid.
Zoals in de inleiding van deze brief is aangegeven, hebben de uitvoerende
taken van de Omgevingsdienst NZKG betrekking op de overige 0,1% van de
uitstoot aan ZZS. Gelet daarop is het acceptabel dat de Omgevingsdienst
NZKG nu niet handhaaft, ook al omdat een deel van de activiteiten die
verantwoordelijk zijn voor de 0,1% uitstoot essentieel zijn voor de veiligheid
van de luchthaven.
Vraag 10
Wat gaat u doen om ondertussen de burgers wel te beschermen tegen deze
gifstoffen?
Antwoord 10
In de Luchtvaartnota staan vier publieke belangen centraal die een rol spelen
bij luchtvaart. Het afwegingsmechanisme tussen die belangen zal door het
huidige kabinet verder worden uitgewerkt en geconcretiseerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

Doel voor het publieke belang «gezonde en aantrekkelijke leefomgeving» is
een daadwerkelijke afname van de negatieve gezondheidseffecten door
geluidbelasting en de uitstoot van schadelijke stoffen. Ik wil hiermee
aansluiten bij het Europese doel van «zero pollution».
De doelstelling van de Luchtvaartnota gaat over de uitstoot van alle
schadelijke stoffen door de luchtvaart. Dat betreft in ieder geval stikstof en
ultrafijn stof, maar ook andere chemische stoffen, zoals de Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). Ik snap dat omwonenden zich hier zorgen over maken.
Niet voor niks gaat het om stoffen die de benaming «zeer zorgwekkend»
hebben gekregen. Daarom zal ik nog in de eerste helft van dit jaar bezien of
de uitstoot van ZZS door de luchtvaart, de omgeving van luchthavens
dusdanig negatief beïnvloedt, dat die uitstoot moet verminderen. Uitgangspunt hierbij is dat luchtvaart niet anders zal worden behandeld dan andere
activiteiten.
Dit besluit zal ik nemen in de bredere context van uitstoot van ZZS in
Nederland. Daarbij moet ik, zonder enige afbreuk te doen aan zorgen die
begrijpelijkerwijs leven, meewegen dat de hoeveelheden ZZS die worden
uitgestoten door vliegverkeer van en naar Schiphol gering zijn ten opzichte
van de totale ZZS-uitstoot in Nederland. Ter illustratie het kankerverwekkende
benzeen: bijna de helft van de Nederlandse uitstoot aan benzeen vindt plaats
binnen de sector wegverkeer, terwijl het vliegverkeer van Schiphol verantwoordelijk is voor 0,3% van die totale uitstoot.
Juridisch is het belangrijk om te vermelden dat luchtkwaliteit is geregeld in
de implementatie van de Europese Richtlijn Industriële Emissies en dat het
Nederlandse ZZS-emissiebeleid van «inrichtingen» is geregeld in het
Activiteitenbesluit Milieubeheer. Een inrichting is een bedrijf of iets wat de
omvang van een bedrijf heeft, waarvan de activiteit op één plek en niet op
meerdere plekken wordt uitgevoerd en waarvan de activiteit ten minste zes
maanden duurt of regelmatig terugkeert op dezelfde plek. Dat betekent dat
een vliegtuig niet onder het Activiteitenbesluit valt, net zomin als een auto of
een schip. Maar onder het Activiteitenbesluit vallen wél bedrijven die zich
bezighouden met bijvoorbeeld het tanken van auto’s (tankstations) en
vliegtuigen (het bedrijf Aircraft Fuel Supply op Schiphol, voor opslag van
vliegtuigbrandstof en het betanken en defuelen van vliegtuigen).
Daarnaast zijn er (internationale) normen voor de samenstelling van
brandstof en de emissies van motoren. Ook de ontwikkeling van alternatieve
brandstoffen en schonere motoren zorgen ervoor dat schadelijke emissies
van vliegtuigen zullen verminderen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4