Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

29 447

Evaluatie Wet inzake bloedvoorziening

Nr. 38

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 19 april 2017
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een
aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over o.a. de brief van 13 mei 2014 over
informatie eigen vermogen stichting Sanquin Bloedvoorziening
(Kamerstuk 29 447, nr. 27).
De volledige agenda is opgenomen aan het einde van het verslag.
De vragen en opmerkingen zijn op 3 februari 2017 aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport voorgelegd. Bij brief van 18 april 2017
zijn de vragen beantwoord.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Lodders
Adjunct-griffier van de commissie,
Sjerp

kst-29447-38
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 447, nr. 38

1

Inhoudsopgave

Blz.

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
II. Reactie van de bewindspersoon
III. Volledige agenda

2
5
14

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de verscheidene
documenten betreffende de bloedvoorziening. Evenals de Minister zijn
deze leden van mening dat het wenselijk is de publieke en private
activiteiten van Sanquin gescheiden te houden. Zij hebben naar
aanleiding hiervan nog enkele vragen.
Met betrekking tot de juridische en financiële risicoscheiding zijn
genoemde leden van de verheugd dat stappen gezet worden naar een
heldere juridische risicoscheiding. Er is echter een wijziging van de Wet
inzake bloedvoorziening (WIBV) nodig om de definitieve scheiding door te
voeren. Wanneer verwacht de Minister dat de vereiste wijziging van de
WIBV aan de Kamer kan worden voorgelegd?
De leden van de VVD-fractie vinden dat bij een juridische scheiding ook
een heldere financiële scheiding hoort. Dat is ook van belang met het door
de Minister onderschreven «level playing field» waarin Sanquin haar
private activiteiten onderneemt. Naast een financiële scheiding tussen de
publieke en private activiteiten pleiten deze leden ook voor een volledige
kostentransparantie met betrekking tot de publieke activiteiten, zodat
inzichtelijk wordt welke kosten worden toegerekend aan de daadwerkelijke bloedvoorziening en welke delen worden toegerekend aan het
wetenschappelijke onderzoek. Op die manier kunnen de kosten van de
bloedvoorziening beter worden beoordeeld. Deelt de Minister de
noodzaak om te komen tot een heldere financiële scheiding tussen de
publieke en de private activiteiten van Sanquin? Wanneer zal die
financiële scheiding gerealiseerd zijn? Deelt de Minister de wens van deze
leden om te komen tot volledige kostentransparantie van het publieke
deel van Sanquin? Zo ja, welke stappen gaat de Minister zetten om
Sanquin tot een grotere kostentransparantie te bewegen?
De Minister vermeldt dat een verdergaande scheiding van de publieke en
private activiteiten van Sanquin niet mogelijk is, omdat dezelfde productiefaciliteiten en hetzelfde personeel noodzakelijk zijn. Kan de Minister
uitleggen waarom een verdergaande scheiding niet mogelijk is? Waarom
kunnen de productiefaciliteiten en het personeel voor de private en
publieke activiteiten niet worden gescheiden? Kan de Minister uitleggen
waarom de werkzaamheden op het gebied van HRM, Financiën en ICT
centraal blijven bij de stichting Sanquin?
De Minister stelt de prijs van plasma, dat de grondstof voor de productie
van plasmageneesmiddelen is, vast. De prijs is gebaseerd op bestaande
marktgegevens en draagt zo bij aan een gelijk speelveld in de plasmageneesmiddelenmarkt. Voor plasmageneesmiddelen is er sprake van een
open markt. Hoe zorgt de Minister dat er in Nederland een level playing
field is? Wat gebeurt er bij een tekort aan plasma in Nederland? Kan de
Minister toelichten wat er gebeurt als Sanquin Plasma Products BV (SPP)
verlies maakt of failliet gaat? Aangezien de aandelen van de SPP volledig
in handen zijn van de stichting Sanquin Bloedvoorziening, betekent dit dat
het eventuele verlies of faillissement wordt opgevangen door de
stichting? In hoeverre is er wat dat betreft sprake van een gelijk speelveld
met andere plasmageneesmiddelenfabrikanten?
Tevens vragen de leden van de VVD-fractie de Minister om meer inzicht in
de kosten van het wetenschappelijk onderzoek dat verricht wordt door

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 447, nr. 38

2

Sanquin. Wordt dit wetenschappelijk onderzoek gefinancierd vanuit de
Zorgverzekeringswet, of wordt hier ander budget voor aangewend?
Genoemde leden vinden het wenselijk dat de financiering van wetenschappelijk onderzoek betreffende de bloedvoorziening niet anders is dan
bij andere gebieden in de zorg. Hoe beoordeelt de Minister dit?
Ten slotte zijn de leden van de VVD-fractie verheugd over de toezegging
van de Minister om Sanquin te vragen internationale ontwikkelingen op
dit gebied te volgen en waar mogelijk mee te werken aan onderzoek om
uit te zoeken of en onder welke voorwaarden een kortere wachttijd dan 12
maanden na een laatste MSM-contact kan worden gehanteerd. Deze leden
verzoeken de Minister om de Kamer te informeren wanneer er ontwikkelingen zijn op dit gebied. Bij voorkeur zien zij dat niet de seksuele
geaardheid, maar het seksuele risicogedrag de basis vormt voor het al
dan niet toestaan van bloeddonaties. Welke stappen moeten worden gezet
om dat criterium te kunnen hanteren als basis voor het toestaan van
bloeddonaties?
Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de diverse
brieven met betrekking tot de stand van zaken van de bloedvoorziening in
Nederland. Deze leden hebben naar aanleiding hiervan nog enkele vragen
en opmerkingen.
Genoemde leden vragen welke gerichte initiatieven Sanquin doet voor het
behalen van voldoende diversiteit van donors, en welke investeringen
hiermee gemoeid zijn. Zij lezen dat Sanquin Plasma Products BV (SPP) al
enige tijd problemen heeft met de productie van bepaalde plasmageneesmiddelen. De reden zou zijn dat het productieproces niet meer voldoet
aan de laatste aangescherpte Europese kwaliteitseisen. De leden van de
CDA-fractie vragen aan welke Europese kwaliteitseisen niet zijn voldaan.
Deze leden vragen tevens hoe het kan dat SPP blijkbaar niet op tijd het
productieproces heeft kunnen aanpassen aan de nieuwe kwaliteitseisen.
Waren deze nieuwe eisen niet op tijd aangekondigd, of heeft SPP te laat
actie ondernomen? Is er in andere Europese landen ook sprake van
dergelijke problemen bij de productie van plasmageneesmiddelen? Kan
de Minister daarnaast toelichten wat zij bedoelt met de gelijkwaardige
vervanging waarvoor SPP zorgt? Is dat een gelijkwaardige vervanging die
wel aan de aangescherpte kwaliteitseisen voldoet? Waar komt die
vervanging vandaan? Kan de Minister toelichten hoe wordt geborgd dat
de patiënt niet geconfronteerd zal worden met extra kosten? Kan de
Minister inmiddels inzicht geven wanneer de productieproblemen
verholpen zijn en hoe het productieproces vernieuwd gaat worden?
De wettelijke taak rond plasmageneesmiddelen is door de scheiding van
de niet-wettelijke en de wettelijke activiteiten, meegegaan naar de BV. De
ministeriële verantwoordelijkheid voor plasmageneesmiddelen zal
opnieuw vastgelegd moeten worden door de Wet inzake bloedvoorziening
(WIBV) te wijzigen. De leden van de CDA-fractie vragen wat de stand van
zaken is rond de voorbereiding van dit wetsvoorstel? Wanneer wordt het
wetsvoorstel naar de Kamer verstuurd?
De leden van de CDA-fractie vragen of de Minister kan toelichten welke
marktgegevens gebruikt worden voor de prijs van de plasmalevering.
Wordt hierbij ook een vergelijking gemaakt met de prijzen vanuit het
buitenland? Worden voor Nederland dezelfde componenten voor de
prijsbepaling gebruikt als in andere West-Europese landen?
Vragen en opmerkingen van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie maken graag van de mogelijkheid gebruik
enkele vragen aan de Minister te stellen over het selectiebeleid voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 447, nr. 38

3

bloeddonatie, de Europese richtlijn herzieningen en enkele andere
onderwerpen.
De Minister stelde vorig jaar dat zij de criteria voor mannen die seks
hebben gehad met andere mannen (MSM), om bloed te doneren aan ging
passen. Sanquin heeft eind vorig jaar de donorselectie rond MSM
aangepast. De uitsluitingstermijn voor homo- en biseksuele mannen ging
naar een termijn van 12 maanden na het laatste seksuele contact met een
man. Een beleidswijziging zonder praktische betekenis. Een maatregel die
onnodig discriminerend blijft. Voor de leden van de D66-fractie staat
veiligheid voorop, maar het wel of niet uitsluiten van iemand (homo,
hetero of bi) moet op basis van risico gaan. De motie Van Gent, Dijkstra en
Marcouch (Kamerstuk 30 420, nr. 165) vroeg de Minister om seksueel
risicogedrag als selectiecriterium te hanteren en mannen die seksueel
contact hebben met andere mannen niet levenslang uit te sluiten van
bloeddonatie. Maar in de praktijk kunnen mannen met een homoseksuele
relatie, met de nieuwe maatregel, alsnog een leven lang geen bloed
geven. De leden van de D66-fractie zijn van mening dat de maatregel
onvoldoende tegemoet komt aan de Kamermotie. Kan de Minister hierop
reageren? Genoemde leden blijven van mening dat risicogedrag bepalend
moet zijn. Recent onderzoek van Sanquin en de Universiteit Maastricht liet
zien dat homo- en biseksuele mannen betrouwbare antwoorden geven en
een goede risico inschatting maken. Deze leden vernemen graag welke
redenen de Minister dan nog ziet om de termijn van 12 maanden te
hanteren, die er in de praktijk voor zorgt dat er weinig anders wordt voor
homo- en biseksuele mannen. Zij verzoeken de Minister ook een reactie te
geven op de uitspraak van het College voor de Rechten van de Mens dat
er bij het uitsluiten van homo- en biseksuele mannen van bloeddonatie
sprake is van discriminatie.
De leden van de D66-fractie vernemen voorts of de Minister voornemens
is om internationale ontwikkelingen rondom uitsluitingstermijnen en
risicoselectie te volgen en de Kamer hier halfjaarlijks over te informeren?
Kan de Minister aangeven of zij voornemens is om de uitsluitingstermijn
van 12 maanden aanzienlijk in te korten en risicoselectie leidend te laten
zijn? Indien de Minister dit voornemens is ontvangen deze leden graag
een concreet tijdspad met vervolgstappen, indien zij dit niet van plan is
ontvangen deze leden graag een uitgebreide argumentatie.
Op dit moment wordt de bloedrichtlijn (2002/98/EG) in de EU herzien. De
leden van de D66-fractie vernemen graag van de Minister hoe het staat
met de voorbereiding van de consultaties met lidstaten? Kan de Minister
aangegeven welke gegevens Nederland daar aan dient te leveren, en hoe
zij verwacht dat Nederland hieruit naar voren zal komen? Kan de Minister
aangeven in hoeverre de herziening van de richtlijn directe gevolgen heeft
voor Nederland, en welke gevolgen dit (mogelijkerwijs) kan hebben?
De leden van de D66-fractie hebben vernomen dat er binnen de Europese
Unie een noodzaak voor meer plasma bestaat. Beschikt de Minister over
cijfers in hoeverre de behoefte hieraan in Nederland ook stijgt? Kan de
Minister aangeven wat de reden hiervan is? Is de Minister bekend met
alternatieven om effectief plasma in te zamelen, en zich hiervoor in te
zetten, zowel voor Nederland als de Europese Unie? Tot slot vernemen
deze leden graag op welke wijze wordt gewaarborgd dat er voldoende
plasma donatie in Nederland is en blijft?
De leden van de D66-fractie vernemen graag van de Minister hoe het
momenteel staat met de stabilisering van kort houdbare bloedproducten
(zoals rode bloedcellen bedoeld voor bloedtransfusie). Is het de Minister
helder waardoor de daling is omgeslagen in een stabilisering? Kan de
Minister aangeven op welke wijze zij voornemens is deze stabilisering
vast te houden?
De leden van de D66-fractie hechten eraan kenbaar te maken dat zij zeer
verheugd zijn dat personen met ernstige gehoorstoornissen bloed kunnen
blijven doneren en dat Sanquin hier het donorselectiebeleid op aanpast.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 447, nr. 38

4

De aanname dat de aanwezigheid van een doventolk het keuringsgesprek
met de donorarts negatief zou kunnen beïnvloeden bleek niet het geval
zolang de donor Nederlands of Engels kan lezen en zich zelfstandig en
begrijpelijk kan uitdrukken. Ook kan de bloedafname van personen met
hemochromatose (ijzerstapeling) worden meegenomen voor transfusiedoeleinden, ook hier zijn deze leden zeer verheugd over.
Vragen en opmerkingen van de GroenLinks-fractie
De leden van de GroenLinks-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van de brief van de Minister van 28 oktober 2015 (Kamerstuk
29 447, nr. 33) over de evaluatie Wet inzake bloedvoorziening. Discriminatie op grond van seksuele voorkeur moet voorkomen worden, ook in de
bloedvoorziening. Genoemde leden zijn dan ook van mening dat niet
alleen directe uitsluiting van donatie, maar ook de-facto uitsluiting moet
worden voorkomen, terwijl tegelijkertijd het belang van de veiligheid van
de bloedvoorziening uiteraard niet in het geding mag komen.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen waarom de Minister er nog
altijd niet voor kiest om de motie Van Gent c.s. uit te voeren en seksueel
risicogedrag als criterium bij bloeddonatie te hanteren. Zij vragen aan de
Minister of goed is gekeken naar seksueel risicogedrag bij andere groepen
dan MSM. Wat is bijvoorbeeld het beleid ten opzichte van heteroseksuelen met verscheidene sekspartners? Waarom is er voor gekozen om
geen onderscheid te maken tussen mensen met of zonder langdurige
monogame relaties?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen daarom hoe de periode van 12
maanden naar het laatste MSM-contact is bepaald. Deze leden constateren dat de Minister aangeeft dat er in geen enkel ander land sprake is
van een kortere termijn en daarom onduidelijk is wat de risico’s van het
verlagen van de termijn zou zijn. Genoemde leden constateren echter ook
dat de zogenaamde Windowperiode (de periode waarin hiv-infecties niet
in een bloedtest aantoonbaar zijn) slechts 12 dagen bedraagt. Deze leden
vragen de Minister hoe zij het verschil tussen deze Windowperiode en de
uitsluitingstermijn van 12 maanden voor MSM beargumenteert. Deze
leden vragen of hier een wetenschappelijk onderzoek aan ten grondslag
ligt, of dat het hier slechts gaat om een subjectieve vrees voor groter
risico op hiv-infecties bij bloeddonatie.
De leden van de GroenLinks-fractie zouden in ieder geval een graag een
vervolgonderzoek zien waarbij meer onafhankelijke deskundigen worden
betrokken, vooral op het gebied van de overdracht van de bij dit
onderwerp belangrijke seksueel overdraagbare ziektes en op het gebied
van non-discriminatie. Deze leden vragen of de Minister tot een dergelijk
vervolgonderzoek bereid is waarin wordt onderzocht of de uitsluitingsperiode van 12 maanden voor MSM verder kan worden verkort.
Tot slot zouden de leden van de GroenLinks-fractie graag de concrete
vervolgstappen vernemen die de Minister van Sanquin verwacht, evenals
een tijdspad met de uitvoering van deze stappen.
II. Reactie van de bewindspersoon
Met belangstelling heb ik kennisgenomen van de vragen en opmerkingen
van de leden van de vaste Commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en
Sport. Ik dank de leden van de commissie voor hun inbreng. Hieronder ga
ik graag in op de vragen en opmerkingen van de leden van de verschillende fracties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 447, nr. 38

5

Reactie op inbreng van de VVD-fractie
De scheiding van de publieke en private activiteiten bij Sanquin leiden tot
de volgende vragen bij de leden van de VVD-fractie. Wanneer de wijziging
van de Wet inzake bloedvoorziening aan de Kamer wordt aangeboden. Of
een financiële scheiding tussen de publieke en private activiteiten
noodzakelijk is. Wanneer deze financiële scheiding gerealiseerd is. Of een
volledige kostentransparantie van de publieke activiteiten van Sanquin
wenselijk is en hoe dit te bereiken. Waarom een verdergaande scheiding
rond plasmageneesmiddelen niet mogelijk is. Waarom de productiefaciliteiten en het personeel niet gescheiden kunnen worden. En waarom HRM,
Financiën en ICT centraal bij de stichting Sanquin blijven.
Het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet inzake bloedvoorziening (Wibv)
zal naar verwachting medio 2017 aan uw Kamer worden aangeboden.
Voordat ik verder inga op de vragen van de leden van de VVD-fractie wil ik
eerst de hierna gebruikte terminologie verduidelijken. Het onderscheid in
de activiteiten van Stichting Sanquin Bloedvoorziening (en de dochterondernemingen) wil ik verduidelijken door aan te geven of deze al dan niet
gebaseerd zijn op de Wibv. Dit vertaalt zich naar de aanduiding van
«wettelijke taken» (voorheen publieke activiteiten) voor activiteiten op
grond van de Wibv. Een voorbeeld van een wettelijke taak is het
inzamelen bloed en plasma van Nederlandse donors. Alle andere
activiteiten, waar de Wibv niet van toepassing is, worden aangeduid met
«niet-wettelijke activiteiten» (voorheen private activiteiten). Een voorbeeld
van een niet-wettelijke activiteit is de productie van plasmageneesmiddelen uit buitenlands plasma in opdracht van derden.
En dan terugkomend op de vragen van de leden van de VVD-fractie. Ik
deel de opvatting van deze leden dat er een heldere financiële scheiding
moet zijn tussen de wettelijke taken en de niet-wettelijke activiteiten van
Sanquin. De juridische scheiding, waarbij de financiën feitelijk en niet
meer alleen administratief gescheiden worden, zal naar verwachting in
2017 volledig zijn gerealiseerd. De risico’s, als gevolg van de
niet-wettelijke activiteiten, hebben hierdoor geen nadelig invloed op de
wettelijke taken van de stichting Sanquin. Een belangrijke stap hierin is
inmiddels voltooid. Dit was de afsplitsing van de divisie Plasmaproducten
van de stichting Sanquin en de oprichting van de dochteronderneming
Sanquin Plasma Product BV (SPP) in 2015.
Ik vind het wenselijk dat Sanquin inzicht geeft in de kosten die gepaard
gaan met de wettelijke taken van Sanquin («kostentransparantie»). De
Minister van VWS heeft Sanquin daarom verzocht kostprijzen voor de
verschillende onderdelen van het productieproces van de divisie
Bloedbank in zijn begroting op te nemen. Hiermee is de begroting
inzichtelijker geworden. De kosten voor wetenschappelijk onderzoek, het
deel dat betrekking heeft op de wettelijke taken, werden al afzonderlijk in
de begroting gespecificeerd. Daarmee zijn alle stappen gezet die
noodzakelijk zijn voor een adequaat inzicht in de kosten van de wettelijke
taken binnen de stichting.
De dochteronderneming SPP is een geneesmiddelfabriek die plasmageneesmiddelen produceert uit plasma. In deze fabriek worden plasmageneesmiddelen uit Nederlands plasma geproduceerd. Deze plasmageneesmiddelen worden in eerste instantie op de Nederlandse markt
aangeboden. Dit is een wettelijke taak van Sanquin. In dezelfde fabriek
worden ook plasmageneesmiddelen geproduceerd uit buitenlands
plasma. SPP produceert deze plasmageneesmiddelen in opdracht van
buitenlandse partijen. Dit is een niet-wettelijke activiteit. Deze plasmageneesmiddelen gaan terug naar de opdrachtgever in het buitenland. Bij de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 447, nr. 38

6

productie wordt (deels) gebruik gemaakt van dezelfde productieprocessen, kwaliteitssystemen, apparatuur en faciliteiten zoals vriesdrogers
en afvulinstallaties. De productie van plasmageneesmiddelen, ongeacht
de herkomst van het plasma, vergt de inzet van hooggekwalificeerd en
gespecialiseerd personeel dat niet elders binnen de stichting ingezet kan
worden. Een verdergaande scheiding van de productiefaciliteiten en het
personeel is niet wenselijk. Dit zou betekenen dat er twee (vergelijkbare)
geneesmiddelfabrieken (bij de stichting en SPP) opgebouwd moeten
worden. Dit zou een onevenredige kostenverhoging met zich
meebrengen. De productiefaciliteit voor de Nederlandse markt (bij de
stichting) zou daarmee niet meer rendabel zijn.
Er is een aantal redenen waarom Sanquin de onderdelen HRM, Financiën
en ICT van de concernstaf in de stichting wil behouden. Zo is er een
minimale omvang van de ondersteunende diensten noodzakelijk. Dit is in
het belang van de kwaliteit en doelmatigheid van de onderdelen en van
Sanquin. Er zijn ook schaal- en synergievoordelen door deze activiteiten
centraal te beleggen. De dochterondernemingen betalen de stichting
Sanquin ten minste de werkelijk gemaakte kosten voor de afgenomen
diensten.
Over de plasmageneesmiddelenmarkt in Nederland hebben de leden van
de VVD-fractie een aantal vragen. Hoe een gelijk speelveld wordt
bewerkstelligd. Wat er gebeurt bij een tekort aan plasma. Wat er gebeurt
als SPP verlies maakt of failliet gaat. Of dit opgevangen wordt door de
stichting en hoeverre dan nog sprake is van een gelijk speelveld. Verder
vragen de leden naar de wijze van financiering van het wetenschappelijk
onderzoek van Sanquin. Ook vragen de leden of deze wijze van financiering hetzelfde moet zijn als elders in de zorg.
In Nederland is de inzameling van plasma voorbehouden aan de stichting
Sanquin. Om een gelijk speelveld te bewerkstelligen bepaalt VWS de prijs
van de grondstof plasma. Deze grondstof dient voor de productie van
plasmageneesmiddelen. VWS stelt deze prijs vast aan de hand van de
prijzen van plasma op de Europese markt. De dochteronderneming SPP
kan hierdoor geen voordelen behalen via het moederbedrijf. Er is
wereldwijd een toenemende vraag naar plasma, maar het is niet de
verwachting dat er in Nederland een tekort aan plasmageneesmiddelen
zal ontstaan.
Bij een faillissement van Sanquin Holding BV of onderdelen daarvan
verliest de deelneming van de stichting Sanquin, in de vorm van nu 100%
van de aandelen, haar waarde. Het daaraan verbonden eigen vermogen
van de stichting daalt naar rato van de waarde van de deelneming. Omdat
de waarde van de deelneming is opgebouwd uit vermogen van
niet-wettelijke activiteiten, blijft het opgebouwde vermogen van de
wettelijke taken in stand. De stichting kan echter nog wel schade
ondervinden van een faillissement. De schade beperkt zich tot de
verplichtingen die zijn aangegaan vóór de afsplitsing van onderdelen van
de stichting Sanquin.
De risicoanalyse die in 2015 is uitgevoerd wijst uit dat deze risico’s
voldoende beheerst worden.1 Deze analyse heeft de Minister van VWS,
met haar standpunt, vorig jaar aan uw Kamer aangeboden.2 Een
aandachtspunt zijn de kosten van personeel en faciliteiten, voor zover
deze worden gedeeld voor het uitvoeren van de wettelijke taken en de
niet-wettelijke activiteiten. Er moeten voldoende waarborgen zijn dat bij
een faillissement van een dochteronderneming deze kosten niet ten laste
1
2

Risico-analyse Stichting Sanquin, ConQuaestor, 22 december 2015
Kamerstuk 29 447, nr. 35

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 447, nr. 38

7

komen van de stichting. Dit betekent dat VWS erop toeziet dat de omvang
van gedeelde faciliteiten en personeel zoveel mogelijk wordt beperkt.
Daarnaast moet de stichting Sanquin voldoende voorzieningen treffen
voor de kosten van overtollig personeel bij een eventueel faillissement
van een dochteronderneming. Door de kosten volledig te beleggen bij de
dochteronderneming die deze kosten veroorzaakt, is een gelijk speelveld
nog steeds gewaarborgd.
Onderzoek dat in het belang is van de wettelijke taken wordt gefinancierd
via de prijzen van de kort houdbare bloedproducten. In 2017 is € 13
miljoen voor dit onderzoek in de begroting opgenomen. Het onderzoek
dat Sanquin verricht in het kader van de niet-wettelijke activiteiten wordt
onder andere gefinancierd uit de opbrengsten van deze activiteiten. Voor
zover mij bekend wordt het onderzoek rond andere medische producten
eveneens gefinancierd uit de prijzen van deze producten. Daarmee is de
financiering van het onderzoek bij de bloedvoorziening niet anders. Ik vind
dat de kosten daar horen waar ze voor gemaakt worden, in dit geval voor
het behoud van een veilige en doelmatige bloedvoorziening.
Wat betreft het donorselectiebeleid rond mannen die seks hebben gehad
met andere mannen (MSM) verzoeken de leden van de VVD-fractie mij om
de Kamer te informeren wanneer er ontwikkelingen zijn op het gebied van
een kortere wachttijd dan 12 maanden. Tot slot vragen de leden wat er
moet gebeuren om het seksuele risicogedrag als selectiecriterium voor
bloeddonatie te gebruiken.
Met de jaarlijkse Actualiteitenbrief Bloedvoorziening of het Ministerieel
Plan Bloedvoorziening zal de Minister van VWS uw Kamer informeren
over de ontwikkelingen van een kortere wachttijd dan 12 maanden.
Sanquin volgt de internationale ontwikkelingen en is betrokken bij
internationaal overleg en onderzoek naar kortere wachttijden. Ik verwacht
in de loop van 2017 aanbevelingen van de Raad van Europa die mogelijk
een richting kunnen geven voor een ruimer toelatingsbeleid voor MSM.
Wat betreft het seksueel risicogedrag als donorselectiecriterium, merk ik
op dat bloeddonors in Nederland nu al op basis van seksueel risicogedrag
worden geselecteerd. Seksuele geaardheid is geen selectiecriterium. Ik
neem aan dat de leden van de VVD-fractie de mogelijkheid van een ander
selectiecriterium bedoelen, zoals het al dan niet hebben van meerdere
sekspartners. Italië en Spanje hebben in het verleden het selectiecriterium
van een nieuwe of meerdere sekspartner(s) ingevoerd. Uit gegevens over
de bloedvoorziening in Italië en Spanje blijkt deze maatregel de veiligheid
van de bloedvoorziening nadelig te beïnvloeden.3 Het donorselectiebeleid
rond MSM kan alleen gewijzigd worden als de veiligheid van ontvangers
van bloedproducten niet negatief wordt beïnvloed. Met het voorgaande
geef ik eveneens antwoord op soortgelijke vragen die hierover zijn gesteld
door de leden van de D66-fractie en GroenLinks-fractie.
Reactie op inbreng van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie vragen wat Sanquin heeft gedaan om
voldoende diversiteit onder donors te behalen. En welke investeringen
hiermee gemoeid zijn.
Om meer diversiteit te bewerkstelligen werkt Sanquin samen met
verschillende organisaties in Nederland die de doelgroepen vertegenwoordigen. Op deze wijze kan Sanquin de doelgroepen meer gericht
benaderen. De huidige campagnes van Sanquin zijn erop gericht om eerst
3

European Directorate for the Quality of Medicines & HealthCare van de Raad van Europa,
jaarrapporten 2003 tot en met 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 447, nr. 38

8

bewustwording in de doelgroep te creëren over het belang van bloeddonatie en de noodzaak van diversiteit in het donorbestand. Bekend is dat
deze campagnes het meest effectief zijn door deze doelgroepen
persoonlijk te benaderen. Sanquin zal zich ook de komende jaren, samen
met andere organisaties, inspannen om meer diversiteit onder donors te
behalen. In de begroting 2017 is circa € 1,7 miljoen gereserveerd voor
donorbehoud en donorwerving. Er is geen onderverdeling gemaakt in het
te besteden bedrag aan specifieke doelgroepen.
Naar aanleiding van de problemen rond de productie van bepaalde
plasmageneesmiddelen hebben de leden van de CDA-fractie een aantal
vragen. Om welke Europese kwaliteitseisen het gaat. Waarom SPP niet
tijdig zijn productieproces heeft aangepast. Of in andere Europese landen
ook dergelijke problemen spelen. Wat bedoeld wordt met gelijkwaardige
vervanging. Of deze vervanging voldoet aan de nieuwe kwaliteitseisen en
wat de herkomst is. Hoe gewaarborgd wordt dat de patiënt niet geconfronteerd wordt met extra kosten. En de leden vragen wanneer de
problemen zijn verholpen en hoe het productieproces vernieuwd wordt.
Allereerst wil ik uw Kamer mijn verontschuldiging aanbieden voor een
fout die in de Actualiteitenbrief Bloedvoorziening van vorig jaar is
geslopen.4 In de passage over de productieproblemen van plasmageneesmiddelen zijn deze problemen ten onrechte gekoppeld aan de aangescherpte Europese kwaliteitseisen. Bij een reguliere kwaliteitscontrole bij
SPP is eind 2015 een afwijkende samenstelling van verschillende batches
plasmageneesmiddelen gevonden. In reactie hierop is de productie
stilgelegd om de oorzaak van de afwijking te vinden en corrigerende
maatregelen te nemen. In de tussentijd heeft SPP gelijkwaardige
alternatieven gezocht en ingezet voor de behandeling van Nederlandse
patiënten. Dit is in overleg gegaan met de Inspectie voor de Gezondheidszorg en het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG), en
in samenspraak met het RIVM5.
Bij de gelijkwaardige vervanging zijn plasmageneesmiddelen van andere
aanbieders ingezet die geregistreerd zijn voor dezelfde medische
toepassing. Deze vervangende producten komen uit het Verenigd
Koninkrijk en Duitsland, en voldoen aan de geldende Europese kwaliteitseisen. De vervangende producten worden door SPP beschikbaar gesteld,
zonder meerkosten, voor Nederlandse ziekenhuizen en patiënten.
De aangescherpte Europese kwaliteitseisen leidden ertoe dat het
bestaande productieproces van een deel van de plasmageneesmiddelen
bij SPP moest worden aangepast. Het CBG heeft aangegeven dat het
bestaande productieproces geen risico vormde voor de volksgezondheid.
De nieuwe Europese kwaliteitseisen waren tijdig aangekondigd. Er is
onder andere een aanvullende stap in het productieproces vereist om het
risico op trombose te verminderen. Hoewel SPP het productieproces
hierop had aangepast, leidde dit aanvankelijk niet tot het gewenste
resultaat. Hierdoor kon SPP ook niet voldoen aan Europese kwaliteitseisen
wat betreft de additionele maatregelen om de productveiligheid voor
specifieke virussen te garanderen. Inmiddels hebben CBG en SPP
afspraken gemaakt over een nieuw productieproces dat voldoet aan alle
gestelde eisen. Het CBG volgt de voortgang nauwlettend en verwacht in
2018 de indiening van een aangepast registratiedossier van de betreffende plasmageneesmiddelen van SPP.

4
5

Kamerstuk 29 447, nr. 37
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 447, nr. 38

9

De productieproblemen en de problemen met het voldoen aan de
geldende Europese kwaliteitseisen vielen in de tijd dus samen, maar staan
los van elkaar. Voor zover bekend kwamen in andere Europese landen
dergelijke problemen niet voor.
De leden van de CDA-fractie vragen naar de stand van zaken van de
wijziging van de Wibv en wanneer het wetsvoorstel aan de Kamer wordt
aangeboden.
Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan het wetsvoorstel dat de
ministeriële verantwoordelijkheid voor de plasmageneesmiddelenvoorziening opnieuw vorm geeft. Het wetsvoorstel zal binnenkort in de
ministerraad worden behandeld. Daarna zal het voorstel aan de Raad van
State worden voorgelegd voor advisering. Ik verwacht dat het
wetsvoorstel medio 2017 aan uw Kamer kan worden aangeboden.
Tot slot hebben de leden van de CDA-fractie een aantal vragen over de
prijs van plasma. Welke marktgegevens zijn gebruik. Of dit is vergeleken
met prijzen in het buitenland. En de vraag of dezelfde componenten zijn
gebruikt bij de prijsbepaling als in andere West-Europese landen.
De prijs voor plasma wordt door VWS bepaald aan de hand van de
marktprijzen van plasma dat op de Europese markt verhandeld wordt. Dit
zijn met name partijen plasma die incidenteel verhandeld worden als
grondstof voor de productie van plasmageneesmiddelen. Onderzocht zijn
de prijzen van Europees plasma. Daarmee is de vergelijking met prijzen in
andere Europese landen gemaakt. Het plasma wordt op een open markt
verhandeld. Dit betekent dat de prijs in concurrentie tot stand komt en
daarmee afhankelijk is van vraag en aanbod op die markt. De prijs komt
dus niet tot stand door het al dan niet aanwezig zijn van dezelfde
componenten.
Reactie op inbreng van de D66-fractie
Met betrekking tot het donorselectiebeleid rond MSM hebben de leden
van de D66-fractie de volgende vragen. Een reactie op de stelling dat de
maatregel onvoldoende tegemoet komt aan de motie Van Gent, Dijkstra
en Marcouch.6 Waarom de termijn van 12 maanden wordt gehanteerd
terwijl onderzoek laat zien dat de compliance onder MSM hoog is. Een
reactie op de uitspraak van het College voor de Rechten van de Mens
(CRM). Of ik de internationale ontwikkelingen rond uitsluitingstermijnen
en risicoselectie volg en de Kamer hierover halfjaarlijks kan informeren.
Of ik de uitsluitingstermijn van 12 maanden in zal korten en risicoselectie
leidend laat zijn.
In het standpunt op het rapport MSM & Bloeddonatie van de Universiteit
Maastricht en Sanquin is de Minister van VWS uitgebreid ingegaan op de
mogelijkheden die zijn verkend naar aanleiding van de motie Van Gent
c.s.7 In dit standpunt is ook gewezen op de cijfers van de Raad van Europa
over het effect van donorselectiebeleid op de veiligheid van de bloedvoorziening. Hieruit bleek dat in landen die een wachttijd van 12 maanden
hanteren na het laatste MSM-contact, dit geen nadelige invloed heeft
gehad op de veiligheid van de bloedvoorziening. Italië en Spanje
beschouwen nieuwe of meerdere sekspartner(s) als risicovol voor de
bloeddonatie. Uit dezelfde cijfers blijkt dat het aantal nieuwe infecties van
hiv, hepatitis B- en hepatitis C-virus onder bloeddonors in deze landen
structureel een factor 5 tot 9 hoger ligt dan in Nederland en in landen die
6
7

Kamerstuk 30 420, nr. 165
Kamerstukken 29 447 en 30 420, nr. 33

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 447, nr. 38

10

een wachttijd van 12 maanden hanteren. De Spaanse bloedtransfusiedienst bevestigt dit beeld. Deze heeft aangegeven dat het aantal
hiv-positieve donaties tussen 2003 en 2008 fors is toegenomen en dat
circa 75% hiervan afkomstig is van MSM. Een toename van het aantal
infecties onder donors kan tot meer windowdonaties leiden. Windowdonaties zijn donaties waarin het aantal ziekteverwekkers in het bloed nog zo
laag is dat dit met de huidige laboratoriumtesten niet opgespoord kan
worden. Deze ziekteverwekkers kunnen echter wel worden overgedragen
op ontvangers van bloedproducten. Eén windowdonatie kan meerdere
ontvangers besmetten en deze ontvangers kunnen op hun beurt weer
personen besmetten met wie zij nauw contact hebben. Zo kan een
besmettingsketen ontstaan die verder reikt dan de MSM-donors en de
ontvangers van bloedproducten. In hetzelfde standpunt is uitgelegd
waarom selectiecriteria zoals «monogame relatie» en «veilig vrijen» op dit
moment niet de veiligheid van ontvangers van bloedproducten kunnen
garanderen. Er zijn geen landen die deze criteria hanteren waardoor er
ook geen gegevens bekend zijn over het effect van deze criteria op de
veiligheid van de bloedvoorziening. Verder zijn er verschillende onderzoeken die aantonen dat deze criteria niet betrouwbaar lijken voor een
veilige bloedvoorziening. Ik verwijs u hiervoor naar het standpunt. Het
huidige donorselectiebeleid van Nederland sluit aan bij de praktijk
waarmee de afgelopen jaren positieve ervaringen zijn opgedaan in
Finland, Zweden en het Verenigd Koninkrijk. Naar mijn mening is zo veel
mogelijk tegemoet gekomen aan de motie Van Gent c.s. Zoals de Minister
al in haar standpunt aangaf kan het donorselectiebeleid rond MSM alleen
worden gewijzigd als de veiligheid van ontvangers van bloedproducten
niet negatief beïnvloed wordt. Net als voor de leden van de D66-fractie
staat de veiligheid van de ontvangers van bloedproduct voor mij voorop.
Deze alinea bevat ook een reactie op de vragen die de leden van de
GroenLinks-fractie hebben gesteld.
De conclusie uit het onderzoek van de Universiteit Maastricht en Sanquin
was dat de compliance8, de donatiewens en de risicoperceptie onder
MSM niet anders is dan bij niet-MSM. Deze uitkomst maakte het mogelijk
dat het toen bestaande donorselectiebeleid rond MSM (permanente
uitsluiting) heroverwogen kon worden. Dit betekent dat vervolgens
afgewogen moest worden hoe het donorselectiebeleid rond MSM
aangepast kon worden. In het standpunt op het onderzoek is uitgebreid
toegelicht waarom de Minister besloten heeft het donorselectiebeleid
rond MSM te wijzigen in een wachttijd van 12 maanden na het laatste
MSM-contact. In de bovenstaande alinea is dit beknopt weergegeven.
Deze alinea bevat ook een reactie op de vragen die de leden van de
GroenLinks-fractie hebben gesteld.
De leden van de D66-fractie vragen naar mijn reactie op de uitspraak van
het College voor de Rechten van de Mens (CRM).9 De Minister heeft in
haar standpunt op het rapport MSM & Bloeddonatie al aangegeven dat
het niet langer te rechtvaardigen was om MSM op voorhand permanent
uit te sluiten van bloeddonatie. Het onderzoek toonde immers aan dat de
compliance, donatiewens en risicoperceptie onder MSM een heroverweging van het donorselectiebeleid niet in de weg stond. Verder stond
vast dat een wachttijd van 12 maanden na het laatste MSM-contact geen
nadelige gevolgen heeft voor de veiligheid van de bloedvoorziening.
Gegeven deze ontwikkelingen heeft de Minister besloten ook in Nederland
een wachttijd van 12 maanden te hanteren. Het standpunt en de wijziging
in het donorselectiebeleid zijn daarmee in lijn met de uitspraak van het
CRM.

8
9

De mate waarin de door de donor verstrekte informatie overeenkomt met de werkelijke situatie.
College voor de Rechten van de Mens, oordeel 2015–46, 24 april 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 447, nr. 38

11

De Minister van VWS zal uw Kamer in ieder geval op de hoogte houden
van de relevante ontwikkelingen over het donorselectiebeleid rond MSM
in de jaarlijkse Actualiteitenbrief Bloedvoorziening of het Ministerieel Plan
Bloedvoorziening. Indien de internationale ontwikkelingen van zodanige
aard zijn dat het beleid in Nederland heroverwogen kan worden, dan
informeert de Minister u tussentijds met een aparte brief.
De leden van de D66-fractie vragen of ik de uitsluitingstermijn van 12
maanden zal inkorten. In het eerdergenoemde standpunt op het rapport
MSM & Bloeddonatie is aangegeven dat Sanquin op dat moment de
veiligheid van de bloedvoorziening niet kan garanderen wanneer deze
termijn aangepast wordt naar korter dan 12 maanden. Met een dergelijke
korte wachttijd was bij de standpuntbepaling nergens in de wereld
ervaring opgedaan. Ook op dit moment zijn er geen landen die een
kortere wachttijd hanteren dan 12 maanden na het laatste MSM-contact.
Wat betreft het leidend laten zijn van risicoselectie verwijs ik de leden van
de D66-fractie naar mijn reactie op een soortgelijke vraag van de leden
van de VVD-fractie.
De leden van de D66-fractie vragen hoe het staat met de consultaties van
de lidstaten voor de herziening van de Europese richtlijn 2002/98/EG.
Welke gegevens Nederland hiervoor aan moet leveren. Wat de
verwachting is hoe Nederland hieruit zal komen. En wat de gevolgen zijn
van een herziening van de richtlijn.
Met de publicatie van een zogenaamde roadmap medio januari 2017 is de
Europese Commissie gestart met de evaluatie van de richtlijnen
2002/98/EG (bloed) en 2004/23/EG (weefsels en cellen).10 Deze roadmap
beschrijft het doel en de reikwijdte van de evaluatie. Het is een evaluatie
van de Europese Commissie. Ik heb op dit moment geen informatie tot
mijn beschikking over hoe het staat met de consultaties van de lidstaten.
Ook is nog niet bekend welke gegevens Nederland voor de evaluatie aan
dient te leveren. In Nederland is de bloedvoorziening goed op orde. De
evaluatie van de Commissie gaat echter niet over de Nederlandse
bloedvoorziening, maar over de inhoud, het nut en de noodzaak van de
Europese richtlijnen. Het is nog niet bekend wat de gevolgen van de
evaluatie voor Nederland kunnen zijn. Hiervoor zal ik eerst de uitkomsten
van de evaluatie moeten afwachten. De Commissie verwacht eind 2018
het evaluatierapport te publiceren.
De leden van de D66-fractie hebben een aantal vragen over plasma als
grondstof voor de productie van plasmageneesmiddel. In hoeverre de
behoefte aan plasma in Nederland stijgt en wat de reden hiervan is. Of
alternatieven bekend zijn om effectief plasma in te zamelen. Of ik me
hiervoor ga inzetten voor Nederland en de Europese Unie. En hoe de
donatiebereidheid van plasma in Nederland gewaarborgd wordt.
In Nederland stijgt de vraag naar plasmageneesmiddelen en met name
immunoglobulines met 5–7% per jaar. De vraag stijgt vooral door bredere
toepassingsmogelijkheden van immunoglobulines. Sanquin onderzoekt
op dit moment in hoeverre meer plasma doelmatiger en efficiënter
ingezameld kan worden. Het afereseproces zou bijvoorbeeld doelmatiger
en grootschaliger ingericht kunnen worden dan nu het geval is.

10

Website met de link naar de Roadmap: https://ec.europa.eu/health/blood_tissues_organs/
policy/evaluation_en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 447, nr. 38

12

De inzameling van bloed en plasma binnen de Europese Unie is zeer
divers en een verantwoordelijkheid van de individuele lidstaten. Ik heb
Sanquin gevraagd om samenwerkingsmogelijkheden met lidstaten te
onderzoeken.
Om de donatiebereidheid van plasma (en volbloed) te waarborgen
lanceert Sanquin in 2017 een digitaal communicatiekanaal met de donor
via een beveiligde webportal. Donors kunnen dan onder andere snel en
eenvoudig een eigen donatieafspraak plannen of wijzigen. Dit zal de
wachttijden voor donatie verkorten. Ook bekijkt Sanquin of donors (een
deel van) de medische vragenlijst via de beveiligde webportal van te
voren online kunnen invullen. Verder evalueert Sanquin regelmatig zijn
donorservicebeleid onder donors. Het verbeteren van geconstateerde
knelpunten komt het serviceniveau en de donatiebereidheid ten goede.
Tot slot vragen de leden van de D66-fractie wat de reden is dat het gebruik
van kort houdbare bloedproduct niet meer daalt maar stabiliseert. En hoe
deze stabilisering vast te houden.
In 2015 leek de vraag naar rode bloedcellen zich te stabiliseren. Ten
opzichte van 2014 is de vraag in 2015 licht gedaald met 0,13%.11 Het is
echter nog te vroeg om nu al te spreken van een stabilisatie. In 2016
bedroeg de daling circa 2%. De trend is dat er nog steeds een daling te
zien is, maar dat deze daling afvlakt. Door de inzet van Sanquin, de
Nederlandse ziekenhuizen en de beroepsorganisaties loopt Nederland, in
vergelijking met andere landen, voorop wanneer het gaat om zinnig en
zuinig gebruik van bloedtransfusies. Dit vind ik een goede ontwikkeling.
Waar mogelijk moeten bloedtransfusies vermeden worden. Het doel is
een zinnig en zuinig gebruik van bloedtransfusies en niet om een bepaald
niveau van gebruik te handhaven.
Reactie op inbreng van de GroenLinks-fractie
Over het donorselectiebeleid rond MSM hebben de leden van de
GroenLinks-fractie de volgende vragen. Waarom niet is gekozen voor het
uivoeren van de motie Van Gent c.s. Wat het beleid is voor heteroseksuelen met verscheidene sekspartners. Waarom niet gekozen is voor het
selectiecriterium monogame relatie. Hoe de periode van 12 maanden na
het laatste MSM-contact is bepaald. Een uitleg voor het verschil tussen de
windowperiode van 12 dagen voor hiv en de keuze voor een wachttijd van
12 maanden.
Voor de vragen rond de motie Van Gent c.s., het selectiecriterium
monogame relatie en het bepalen van de periode van 12 maanden verwijs
ik de leden van de GroenLinks-fractie naar mijn beantwoording van de
vragen van de leden van de D66-fractie.
Het donorselectiebeleid in Nederland is niet gebaseerd op het al dan niet
hebben van meerdere sekspartners (ongeacht de aard van de relatie,
heteroseksueel of homoseksueel). Ik verwijs de leden naar mijn reactie op
de vragen van de leden van de D66-fractie waarom het hanteren van een
selectiecriterium zoals monogame relatie niet gewenst is.
De windowperiode van 12 dagen bij hiv was geen bepalende factor bij de
overweging om een wachttijd van 12 maanden na het MSM-contact te
hanteren. In de beantwoording op eerdere vragen van het Kamerlid
Dijkstra (D66) heeft de Minister van VWS uitgelegd dat de veiligheid van
de bloedvoorziening niet alleen is gericht op hiv. Het opsporen van andere
11

Kamerstuk 29 447, nr. 37

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 447, nr. 38

13

bloedoverdraagbare infectieziekten, zoals het hepatitis B-virus, is net zo
belangrijk. Het hepatitis B-virus heeft een windowperiode van circa 25
dagen met uitschieters naar 6 maanden. Verder is uitgelegd dat nieuwe
hiv-varianten niet altijd binnen 12 dagen kunnen worden aangetoond bij
de routinematige screening van bloeddonaties.12
Tot slot vragen de leden van de GroenLinks-fractie of ik bereid ben tot een
vervolgonderzoek naar het verkorten van de wachttijd van 12 maanden na
MSM-contact. En wat de concrete vervolgstappen van Sanquin zijn.
Ik ben voorstander van het doen van onderzoek naar kortere wachttijden
dan 12 maanden na het laatste MSM-contact. Ik kan echter niet toestaan
dat patiënten worden behandeld met bloedproducten waarvan de
veiligheid niet is gegarandeerd. Hierdoor is onderzoek naar een kortere
wachttijd binnen Nederland niet mogelijk. Sanquin volgt de internationale
ontwikkelingen en is betrokken bij internationaal overleg en onderzoek in
dit verband. Ik verwacht in de loop van 2017 aanbevelingen van de Raad
van Europa die mogelijk een richting kunnen geven voor een ruimer
toelatingsbeleid voor MSM.
III. Volledige agenda
1. Verslag van een schriftelijk overleg over Ministerieel Plan Bloedvoorziening 2015–2017
Kamerstuk 29 447, nr. 29 d.d. 16 januari 2015
2. Onderzoeksrapport MSM & Bloeddonatie
Kamerstuk 29 447, nr. 30 – Brief regering d.d. 6 maart 2015
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers
3. Stand van zaken rond de risicoscheiding van de stichting Sanquin
Bloedvoorziening
Kamerstuk 29 447, nr. 31 – Brief regering d.d. 11 maart 2015
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers
4. Risicoscheiding Sanquin Bloedvoorziening
Kamerstuk 29 447, nr. 32 – Brief regering d.d. 10 juli 2015
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers
5. Standpunt rapport MSM & Bloeddonatie
Kamerstukken 29 447 en 30 420, nr. 33 – Brief regering d.d. 28 oktober
2015
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers
6. Actualiteitenbrief bloedvoorziening 2015
Kamerstuk 29 447, nr. 34 – Brief regering d.d. 29 oktober 2015
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers
7. Onderzoeksrapport «Risico-analyse Stichting Sanquin»
Kamerstuk 29 447, nr. 35 – Brief regering d.d. 28 januari 2016
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

12

Aanhangsel Handelingen II 2015/16, nr. 750

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 447, nr. 38

14

8. Bloeddonatie en hemochromatose
Kamerstuk 29 447, nr. 36 – Brief regering d.d. 28 juni 2016
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers
9. Informatie over de ontwikkelingen in de bloedvoorziening van het
afgelopen jaar
Kamerstuk 29 447, nr. 37 – Brief regering d.d. 30 september 2016
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers
10. Reactie op het rapport van de Gezondheidsraad «Hemofilie, hiv en de
Wbmv»
Kamerstuk 33 693, nr. 7 – Brief regering d.d. 8 maart 2016
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 447, nr. 38

15