Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1045
Vragen van het lid Lodders (VVD) aan de Staatssecretaris van Economische
Zaken over grote problemen met zeugen in groepen (ingezonden 24 december
2013).
Antwoord van Staatssecretaris Dijksma (Economische Zaken) (ontvangen
28 januari 2014).
Vraag 1
Kent u het bericht «Grote problemen met zeugen in groepen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat varkenshouders die zeugen houden in stabiele groepen grote
problemen ervaren met verwerpers en dat sommige varkensbedrijven meer
als de helft van de zeugen binnen een maand na het dekken zien verwerpen
en dat dit soms oploopt tot 60 procent verwerpers? Zo ja, wat vindt u van
deze situatie?
Vraag 3
Kunt u zich vinden in de verklaring dat als één zeug in het hok verwerpt de
rest van de zeugen de afgestorven vruchtjes op eet en dat in deze vruchtjes
hoge concentraties van het hormoon prostaglandine zit en dat als een zeug
dit in de vroege dracht binnenkrijgt ze binnen een paar dagen vruchtvliesjes
afwerpt? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2 en 3
Volgens genoemd bericht zouden zeugen die in stabiele groepen worden
gehuisvest meer te maken hebben met verwerpen dan in andere huisvestingssystemen. Dit zou met name in het najaar voorkomen (het zogenaamde
najaarsverwerpen). In de berichtgeving wordt een deskundige van de
Gezondheidsdienst van Dieren (GD) aangehaald die het vermoeden heeft
geuit dat dit weleens te maken zou kunnen hebben met het opeten van de
verworpen vrucht door de hokgenoten. Mogelijk dat door de aanwezigheid
van prostaglandine dit tot een domino-effect van verwerpen leidt.

1

ah-tk-20132014-1045
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

Pigbusiness, 18 december 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Navraag bij de GD leert echter dat «najaarsverwerpen» een bekend fenomeen
is in de zeugenhouderij en zich niet beperkt tot in groepen gehouden dieren
en zich ook niet beperkt tot het stadium van vroege dracht. De oorzaken zijn
nog onvoldoende bekend. Bekend is wel dat deze multifactorieel zijn en
bedrijfsspecifiek. Een eventuele rol van prostaglandine hierin is eveneens
onbekend. Er is ook onvoldoende informatie in welke mate dit voorkomt, in
welke systemen en in welk stadium van de dracht om hieraan conclusies te
verbinden over bepaalde systemen.
Vraag 4
Wat vindt u van de gepresenteerde oplossing dat zeugen eerst 4 a 5 weken
na het dekken individueel moeten worden gehuisvest?
Antwoord 4
De sleutel tot succes zit in het management en niet in het langer opsluiten
van zeugen. Bedrijven die problemen hebben, moeten begeleid worden
omdat de oorzaken van bedrijf tot bedrijf verschillend en multifactorieel
kunnen zijn.
Vraag 5
Deelt u de mening dat grote problemen ontstaan zoals het faillissement van
varkenshouderijen als de regelgeving gehandhaafd blijft om de zeugen
binnen vier dagen na inseminatie in groep te laten lopen? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, bent u bereid om deze bovenwettelijke eis bovenop de Europese
regelgeving te schrappen?
Antwoord 5
Nee. Op basis van onderzoeksresultaten en ervaringen van diverse organisaties en bedrijven uit de keten is bekend dat het merendeel van de bedrijven
geen problemen heeft en goede reproductieresultaten heeft. Ook in landen
als Verenigd Koninkrijk, Denemarken, Zweden en Zwitserland wordt
groepshuisvesting in de vroege dracht met succes toegepast. In de Verenigde
Staten zijn grote bedrijven bekend die goede resultaten boeken met het
huisvesten van zeugen in groepen kort na dekken. Dat wil niet zeggen dat er
geen bedrijven zullen zijn die wel problemen hebben. Deze bedrijven moeten
begeleid worden.
Vraag 6
Klopt het dat u begin september een bestuurlijk overleg heeft gehad met de
Nederlandse Vakbond Varkenshouders (NVV) en Land- en Tuinbouworganisatie Nederland (LTO) over de problematiek van het vroege introductiemoment
van zeugen in de groep en dat u ondanks de problematiek waar de sector
mee te kampen heeft te kennen heeft gegeven niet te willen afstappen van
deze bovenwettelijke Europese regel en dat de Nederlandse Voedsel- en
Warenautoriteit per 1 januari handhavend gaat optreden? Zo ja, kunt u uw
besluit nader motiveren?
Antwoord 6
Ja. Er is een gesprek geweest waarin onder andere de zorgen die NVV en
LTO Nederland hebben aan bod zijn gekomen. Ik heb aangegeven vast te
blijven houden aan de eis die reeds jaren terug met goede redenen in het
Varkensbesluit is opgenomen, maar ik heb tevens aangegeven mijn ogen niet
te willen sluiten voor ondernemers die het echt geprobeerd hebben maar
toch problemen ondervinden. Ik heb middelen vrijgemaakt om deze
ondernemers te laten begeleiden.
Vraag 7
Klopt het dat na het overleg een netwerkgroep is opgericht met als doel het
inventariseren en begeleiden van probleembedrijven? Zo ja, deelt u de
mening dat dit niet nodig was geweest als u had afgezien van deze bovenwettelijke eis?
Antwoord 7
Ja, dat klopt. Via de netwerkgroep worden bedrijven die hebben aangegeven
problemen te hebben begeleid, het zogenaamde verbetertraject. Uiteindelijk
hebben 8 bedrijven zich hiervoor aangemeld. Deze netwerkgroepen zijn er

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

juist op gericht om bedrijven die problemen ondervinden bij groepshuisvesting te informeren en begeleiden.
Vraag 8
Klopt het dat de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) een voorstel heeft
opgesteld voor een onderzoek om deze oorzaak aan te tonen? Zo ja, wanneer
is dit onderzoek gereed en bent u bereid om deze uitkomsten naar de Kamer
te sturen?
Vraag 9
Bent u bereid als de uitkomsten van dit onderzoek negatief zijn, deze
bovenwettelijke eis te schrappen of in ieder geval te evalueren zoals de
aangenomen motie Lodders (Kamerstuk 28 286, nr. 663) beoogt ten aanzien
van andere bovenwettelijke eisen die u van plan bent in te voeren zoals
verbod op het koudmerken van koeien en het verbod op keizersnedes bij
vleesveerassen en aan de hand van deze evaluatie te bepalen of deze
maatregelen daadwerkelijk van kracht worden?
Antwoord 8 en 9
Ja. Volgens de GD heeft zij in 2010 een voorstel geschreven. Dat voorstel is
destijds gerelateerd aan het «najaarsverwerpen». Op dit moment is er echter
geen sprake van een lopend onderzoek. Mochten LTO Nederland en NVV een
dergelijk onderzoek op willen starten, dan lijkt me dat zinvol. De resultaten
kunnen bijdragen aan het verbetertraject zoals we dat afgelopen najaar
hebben ingezet.
Vraag 10
Bent u bereid om handhaving ten aanzien van de vierdageneis door de
NVWA op te schorten zolang de rechtszaak aangespannen door NVV en LTO
nog loopt en de uitkomsten van de onderzoeken van zowel GD als NVV en
LTO nog niet bekend zijn? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 10
Ik zie in het feit dat er mogelijk een rechtszaak wordt aangespannen en dat er
mogelijk een onderzoek gaat plaatsvinden naar de rol van prostaglandine
geen aanleiding om de handhaving op te schorten. Er zijn hiervoor geen
redenen, noch van beleidsmatige noch van juridische aard.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3