Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

28 286

Dierenwelzijn

Nr. 540

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN,
LANDBOUW EN INNOVATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 december 2011
Naar aanleiding van de Algemene Overleggen Dierhouderij van 2 februari
jl. en 1 juni jl. (kamerstuk 28 286, nr. 492 en 28 973, nr. 72) en de Verslagen
Algemeen Overleg van 15 februari jl. en 22 juni jl. (Handelingen II,
vergaderjaar 2010/11, nr. 52, item 21 en nr. 96, item 14) zijn verscheidene
moties aangenomen en heb ik enkele toezeggingen gedaan. Over
verschillende moties en toezeggingen heb ik u al geïnformeerd. In deze
brief informeer ik u over enkele nog openstaande moties en toezeggingen.
Motie Ouwehand 28 973, nr. 72
De motie verzoekt het kabinet verbetervoorstellen te doen voor de opslag
van in beslag genomen dieren. Voorts wordt uitgesproken dat in beslag
genomen dieren nooit terug de handel in mogen gaan als (slangen)voer.
In het hierna volgende zet ik uiteen op welke wijze de opslag, en in het
bijzonder de herplaatsing van dieren, wordt verbeterd.
Verwaarloosde en mishandelde dieren die in bewaring of in beslag zijn
genomen, worden opgevangen bij opslaghouders, die door Dienst
Regelingen (DR) zijn gecontracteerd. Voor de opvang van deze dieren
gelden de wettelijke eisen voor het houden van dieren en voor hun
welzijn. Daarnaast zijn er aanvullende contractuele afspraken gemaakt
tussen DR en deze opslaghouders. Ik verwijs in dit kader ook naar mijn
recente brief terzake van 7 december jl. De herplaatsing van dieren maakt
onderdeel uit van deze afspraken. Zodra de dieren zijn vrijgegeven en
herplaatsing van dieren bij een nieuwe eigenaar mogelijk is, worden de
werkzaamheden in gang gezet om de herplaatsing te realiseren.
Het is niet altijd eenvoudig om voor de door DR op te vangen dieren een
nieuwe plek te vinden. In beslag en in bewaring genomen dieren hebben
veelal een complexe achtergrond, wat herplaatsing extra moeilijk maakt.
Ook leeftijd, gedrag en gezondheidstoestand van de dieren zijn van
invloed op de plaatsingskansen van een dier. Indien nodig worden

kst-28286-540
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 28 286, nr. 540

1

operaties in het belang van het welzijn en de gezondheid van de dieren bij
de opslaghouders uitgevoerd.
Om veiligheidsredenen voor de opslaghouders is ervoor gekozen dat
opslag houders niet altijd zelf dieren bemiddelen naar een nieuwe
eigenaar. DR werkt daarvoor samen met opvanghuizen en vaste handelaren waarmee goede ervaringen zijn.
Gezelschapsdieren komen in nagenoeg alle gevallen bij particulieren en
asielen terecht. Voor de herplaatsing van landbouwhuisdieren en paarden
worden meestal vaste handelaren ingeschakeld. Voor deze dieren is het
moeilijk een plek bij particulieren of opvangcentra te vinden. Voorts zijn
de herplaatsingsmogelijk heden van hele grote groepen dieren beperkter.
Voor gezelschapsdieren is met de opslaghouders afgesproken dat de
opslaghouder een termijn van twee weken krijgt voor de herplaatsing van
deze dieren. In een enkel geval wordt de termijn verlengd waardoor er
meer tijd is om een geschikte plek te vinden voor de dieren. Paarden en
landbouwhuisdieren worden door DR verkocht aan een handelaar.
Om de plaatsingsmogelijkheden van gezelschapsdieren te verbeteren zal
ik in de toekomst in specifieke gevallen ook operaties laten uitvoeren,
zoals een castratie of sterilisatie. Verder zal ik in het vervolg vaker de
termijn voor de herplaatsing van deze dieren verlengen om, indien
mogelijk, de kansen op een goede plek voor de dieren te vergroten.
Contacten met opvangcentra voor gezelschapsdieren zullen waar nodig
nog beter in beeld worden gebracht en er zal meer samenwerking worden
gezocht met deze organisaties. De inzet is erop gericht de dieren de best
mogelijke herplaatsingkansen te bieden. Daarbij wordt getracht te
voorkomen dat konijnen en knaagdieren als (slangen)voer worden
verkocht. Hiervoor een garantie afgeven is echter niet mogelijk.
Toezegging contract Nederlandse Opvang Papegaaien
Tijdens het VAO Dierhouderij op 22 juni 2011 heb ik toegezegd dat ik
Dienst Regelingen zou vragen om het contract met het Nederlandse
Opvang Papegaaien (NOP) te bezien en te bekijken hoe deze dienst
functioneert met betrekking tot in beslag genomen dieren. In het kader
van de Europese aanbesteding voor de opslag van dieren is inmiddels
met het NOP een nieuw contract afgesloten. In dit verband is het NOP op
15 juni 2011 door de nVWA gecontroleerd. Geconstateerd is dat aan de
gestelde eisen wordt voldaan.
Motie Ouwehand, 28 286, nr. 477
De motie verzoekt het kabinet om een plan van aanpak voor de opvang
van gezelschapsdieren en het terugdringen van de toestroom van
zwervend aangetroffen dieren.
Hieronder treft u de maatregelen waaraan op dit moment wordt gewerkt
en welke mijns inziens op termijn een goede invulling geven aan deze
motie.
Het besluit gezelschapsdieren
Er is een Besluit gezelschapsdieren in voorbereiding, waarbij regels zullen
worden gesteld voor de handel in alle gezelschapsdieren, en niet langer
alleen voor honden en katten. Ik ben voornemens in dit besluit een plicht
op te nemen tot voorlichting aan de (potentiële) koper van een dier. Met
deze verplichte voorlichting beoog ik impulsaankopen te verminderen.
Daarnaast ben ik voornemens eisen te stellen aan het fokken en de
socialisatie van jonge dieren. Met de aandacht voor socialisatie beoog ik
de kans op gedragsproblemen bij het dier tijdens het latere leven bij de
particuliere houder te beperken. Met beide elementen beoog ik een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 28 286, nr. 540

2

afname van het aantal dieren dat in een asiel belandt omdat de houder
niet meer in staat of bereid is nog langer voor het dier te zorgen.
I&R verplichting voor honden
Met de verplichte identificatie en registratie van honden kunnen vermiste
honden direct worden herenigd met hun eigenaar. Het aantal dagen dat
een hond gemiddeld in een asiel verblijft, neemt hiermee naar
verwachting af. Ook zal de chip een extra drempel vormen om een hond
achter te laten omdat de eigenaar eenvoudiger te traceren is.
Convenant dierennoodhulp
In het kader van de inwerkingtreding van het meldnummer 144 Red een
Dier wordt het komende jaar gewerkt aan een goed georganiseerde
integrale hulpketen voor dieren door de overheid, de Dierenbescherming,
de dierenambulances en de opvangcentra/asielen gezamenlijk. In het
convenant dierennoodhulp (bijlage bij kamerstuk TK 2011/12, 29 628,
nr. 275) zijn gedetailleerde afspraken gemaakt over de werkzaamheden die
ter verbetering van deze keten zullen worden opgepakt. Met deze
afspraken worden de verantwoordelijkheden van de verschillende partijen
in deze keten verduidelijkt.
Ik verwacht hierdoor een aanzienlijke verbetering in de gehele keten van
de dierennoodhulp, inclusief de asielen.
Wet Dieren uitvoeringsregels
In het Besluit houders van dieren ben ik voornemens een aantal gedragingen aan te wijzen die in ieder geval zijn aan te merken als dierenmishandeling. Een van deze gedragingen zal zijn «het zich ontdoen van een
dier». Ik geef hiermee een duidelijk signaal dat het achterlaten van een
dier een strafbaar feit betreft en als strafbaar feit kan worden vervolgd.
Voorlichting
Tot slot blijf ik mij inzetten voor een goede voorlichting aan (potentiële)
houders via mijn ondersteuning van onder andere het Landelijk Informatiecentrum voor Gezelschapsdieren (LICG). Hiermee probeer ik
«miskopen» te voorkomen.
Toezegging welzijnsindicatoren dierentuindieren
Wageningen Universiteit en Researchcenter (WUR) onderzoekt of het
mogelijk is om welzijnsindicatoren te ontwikkelen voor bepaalde
diersoorten in dierentuinen. Daarbij dienen, zoals ik in het debat heb
aangegeven de kosten en het nut in beschouwing te worden genomen. Ik
heb u toegezegd mijn afweging over deze welzijnsindicatoren voor het
einde van dit jaar sturen. Het onderzoek is ver gevorderd, maar vraagt nog
wat meer tijd. Ik verwacht u de resultaten en mijn afweging begin 2012 te
kunnen toesturen.
Toezegging voortgang I&R-paard
In mijn brief over de toekomst van I&R-paard van 25 mei jl. (TK 28 286,
nr. 511) heb ik toegezegd uw Kamer na de zomer te informeren over de
voortgang. Zoals destijds ook aangegeven ligt er een taak voor zowel de
stamboeken, die als gemandateerde organisatie paspoorten mogen
uitgeven, als voor de overheid.
De gemandateerde organisaties werken aan het opschonen van de
identificatiegegevens in de door hen bijgehouden databanken. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 28 286, nr. 540

3

relevante gegevens uit deze databanken worden toegevoegd aan de
bestaande I&R databank van het productschap Vee & Vlees zodat ze
centraal beschikbaar zijn bijvoorbeeld bij de bestrijding van een besmettelijke dierziekte. Ik ben in goed overleg met de Sectorraad Paarden (SRP)
en het Productschap over de invulling van de databank.
Ik zal de Sectorraad Paarden verzoeken mij in januari 2012 te rapporteren
over de stand van zaken van de actualisatie van huidige databanken bij de
stamboeken en over het verdere traject.
Daarnaast werk ik de kaders uit voor een wettelijke verplichting voor de
registratie van de houder en de locatie in een centrale database in beheer
bij het productschap, waarbij gebruik wordt gemaakt van de databanken
van gemandateerde organisaties. Als bouwsteen hiervoor zal in 2012 door
de nVWA een nul-meting van de naleving van de huidige verordening I&R
paard worden uitgevoerd.
Toezegging bedwelmen van paling
In mijn brief van 16 juni jl. heb ik toegezegd uw Kamer na overleg met de
palingkweeksector en de wildvangstsector nader te informeren over de
invulling van de regelgeving met betrekking tot het bedwelmen van
paling.
Allereerst wil ik benadrukken dat momenteel al 30 tot 40% van de paling
op een goede manier wordt bedwelmd. Ter uitvoering van de motie
Ouwehand (TK 32 658, nr. 14) zal ik bedwelming van paling voorafgaand
aan het doden verplicht stellen. De regelgeving zal eisen bevatten voor de
bedwelmingsmethode die toegepast mag worden. De sector heeft
aangegeven de stap naar nationale regels te onderschrijven.
De bedwelmingsapparaten die nu in de praktijk getest zijn betreffen de
bedwelming van grotere hoeveelheden paling. Het «mobiel» apparaat dat
momenteel in de praktijk getest wordt kan ca. 50 kilogram paling per dag
bedwelmen. Dit mobiel apparaat kan ook voor kleinere hoeveelheden
gebruikt worden al dan niet in collectief verband. Omdat ook dit apparaat
voor individueel gebruik relatief duur is (ca. 30 000 Euro) heb ik de
mogelijkheid om collectief een apparaat aan te schaffen en te gebruiken
nadrukkelijk bij de sector onder de aandacht gebracht. De sector heeft
aangegeven dat de mogelijkheid van collectief gebruik voor veel
palingrokers geen uitkomst biedt. Er is grote behoefte aan een apparaat
voor de bedwelming van hele kleine hoeveelheden paling (ca. 5 kg) dat
bovendien goedkoper is. Een dergelijk apparaat is nog niet beschikbaar.
Het staat de sector uiteraard vrij om op zoek te gaan naar een eenvoudiger en goedkoper bedwelmingsapparaat mits het voldoet aan de eisen
in de regelgeving. De eisen voor de bedwelmingsmethode zoals die
opgenomen zullen worden in de regelgeving zullen zo spoedig mogelijk
aan de sector worden gecommuniceerd opdat de sector op zoek kan gaan
naar een bedwelmingsapparaat dat geschikt is.
De sector (zowel de kweek als de wildvangst) geeft aan dat er veel
onzekerheid bestaat over de toekomst mede vanwege mogelijke
aanscherping van de maatregelen in het kader van het Europees
aalbeheerplan. De Europese Commissie heeft aangegeven het bestaand
Europees aalbeheerplan in 2013 te evalueren. Het evaluatierapport wordt
in januari 2014 verwacht. Dan zal er iets meer duidelijkheid zijn over de
toekomst van de sector.
Met het oog op de datum waarop het evaluatierapport beschikbaar zal zijn
en het feit dat een bedwelmingsapparaat voor kleine hoeveelheden paling
nog niet beschikbaar is, heb ik gemeend dat 1 januari 2015 een realistische ingangsdatum is. Ik zal de regelgeving dan ook per 1 januari 2015 in
werking laten treden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 28 286, nr. 540

4

Toezegging gesprek circussector
Ik heb u in het AO Dierhouderij van 2 februari 2011 en het VAO Dierhouderij van 15 februari 2011 toegezegd om met de circussector te spreken
over wat de sector kan doen om het welzijn van de dieren te verbeteren.
Het gesprek met een delegatie van de Vereniging van Nederlandse
Circus ondernemingen (VNCO) heeft plaatsgevonden op 5 september
2011 en op 13 oktober 2011. Bij die gelegenheden heeft de VNCO
toegezegd de eigen richtlijnen «Welzijn circusdieren, richtlijnen voor het
houden en laten optreden van dieren in circussen», te willen verbeteren
aan de hand van het circusrapport, «Welzijn van dieren in reizende
circussen in Nederland, circuspraktijk in 2008», van Wageningen
Universiteit en Researchcenter (WUR). In de loop van 2012 verwacht ik de
verbeterde richtlijnen te ontvangen. Deze zal ik laten toetsen door
deskundigen. Tevens zal ik de mogelijkheden laten onderzoeken om de
richtlijnen eventueel op te laten nemen in een Gids voor Goede Praktijk.
Op 1 november 2011 heb ik ook gesproken met vertegenwoordigers van
Wilde Dieren de Tent Uit.
Op 3 oktober 2011 heb ik de Europese Commissie een brief (bijlage bij TK
28 286, nr. 526) gestuurd waarin ik mijn verzoek om regelgeving voor
circussen nogmaals onder de aandacht heb gebracht. Eind 2011 zal de
Commissie haar Mededeling Strategie Dierenwelzijn (2011–2015)
uitbrengen. Dan verwacht ik meer te horen over de strategie van de
Europese Commissie inzake het welzijn van dieren.
Toezegging Algemene voorschriften voor kleine sectoren
Ik heb u in het AO Dierhouderij van 2 februari toegezegd de Kamer voor
1 januari 2012 te informeren over het al dan niet instellen van algemene
voorschriften voor de kleine sectoren (waterbuffels, herten, struisvogels).
In mijn brief van 1 februari jl. (TK 28 286, nr. 468) heb ik aangegeven dat ik
voor herten en struisvogels op dat moment geen aanleiding zag om
aanvullende regels te stellen naast de algemeen geldende welzijnswetgeving. Daarin is tot op heden geen verandering gekomen.
Voor wat betreft de waterbuffels is het in die brief genoemde onderzoek
nog niet afgerond, dus daarover zal ik een besluit nemen nadat de
resultaten bekend zijn gemaakt.
Bruikbare oppervlakte vleeskuikenstallen
Na overleg met het pluimveebedrijfsleven heb ik besloten de berekening
van de bruikbare oppervlakte in de vleeskuikenstallen aan te passen. Dit
begrip komt voor in het Vleeskuikenbesluit 2010 en de Regeling Vleeskuikens en is nodig voor het berekenen van de bezettingsdichtheid in deze
stallen. De forfaitaire aftrek van 1,7% op de totale oppervlakte van de
vleeskuikenstal is sinds juli 2011 uitsluitend van toepassing voor stallen
zonder oplierbare voersystemen.
De oppervlakte onder «vaste» voersystemen is namelijk niet toegankelijk
voor vleeskuikens en kan daarom niet worden meegerekend als bruikbare
oppervlakte. De Regeling vleeskuikens wordt op dit punt aangepast.
De staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
H. Bleker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 28 286, nr. 540

5