Nulmeting
Oudercommissies

Eind rapport
in opdracht van het
ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Amersfoort, 9 september2016

Bureau Bartels By.
Postbus 318
3800 AH Amersfoort
Stationsplein 69
3818 LE Amersfoort
1 033—4792020
info@brtls.nl
www.bureaubartels.nI

VOORWOORD
In opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft Bureau Bartels in
de eerste heift van 2016 de nulmeting oudercommissies in de kinderopvang uitgevoerd. Deze
nulmeting dient als referentiekader voor vervoigmetingen van het aantal oudercommissies om in
de toekomst de beoogde effecten van de wet Versterking positie ouders kinderopvang en
peuterspeelzalen’ op dit punt zichtbaar te maken. Deze wet is op 1 januari 2016 van kracht
geworden. In dit rapport presenteren we de uitkomsten van deze nulmeting. Hierin wordt de
situatie viak voor inwerkingtreding van de wet, namelijk 31 december 2015, geschetst.
Op deze plaats willen we de personen bedanken die een bijdrage hebben geleverd aan het
onderzoek. Allereerst bedanken we de vele honderden houders en oudercommissieleden die
bereid zijn geweest om gegevens voor de nulmeting aan te reiken. Ook danken wij de leden
van de begeleidingscommissie voor de prettige samenwerking en hun deskundig advies. In
deze commissie zaten vertegenwoordigers van de volgende organisaties: BOinK,
Brancheorganisatie Kinderopvang, Sociaal Werk Nederland en het ministerie van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid.
Wij hopen met de uitkomsten van de nulmeting een goede basis te hebben gelegd voor
toekomstige metingen om de ontwikkeling van het aantal oudercommissies in de tijd te kunnen
volgen.

Bureau Bartels B.V.
Amersfoort

Inhoud

1.

INLEIDING
1.1 Aanleiding
1.2 Doelstelling en aanpak nulmeting
1.3 Verantwoording respons
1.4 Kenmerken locaties
1.5 Leeswijzer

I
1
2
4
5
7

2.

OUDERCOMMISSIES IN DAGOPVANG, BSO EN GASTOUDERBUREAUS
2.1 Inleiding
2.2 Aanwezigheid oudercommissie
2.3 Kenmerken oudercommissies
2.4 Werving leden oudercommissie
2.5 Redenen aanwezigheid/ontbreken oudercommissie

8
8
8
12
16
17

3.

OUDERCOMMISSIES BI] PEUTERSPEELZALEN
3.1 Inleiding
3.2 Aanwezigheid oudercommissie
3.3 Kenmerken oudercommissie
3.4 Inspanningen werven oudercommissie

20
20
20
25
28

4.

HANDLEIDING VERVOLGMETINGEN
4.1 Inleiding
4.2 Raadpleging houders
4.3 Veldwerk onder oudercommissieleden

30
30
30
33

BIJLAGE I.

AANKONDIGINGSBRI EF

36

BIJLAGE II.

VRAGENLIJSTEN

37

1.

INLEIDING

1.1

Aanleiding

Per 1 januari 2016 is de wet ‘Versterking positie ouders kinderopvang en
peuterspeeizaien’ van kracht geworden’. Met deze wet wordt beoogd cm ouders meer
invloed uit te laten oefenen op
en meer inzicht te bieden in
de kwaliteit van
kinderopvang. Zo worden kindercentra, gastouderbureaus en peuterspeelzalen verplicht
om minstens één keer per jaar het pedagogisch beleid met de oudercommissie te
bespreken. Daarbij dient er zowel een terug- als vooruitblik gemaakt te warden. Een
ander voorbeeld van een maatregel die met deze wetswijziging ingevoerd wotdt, is dat
voor een kindercentrum, gastouderbureau en peuterspeelzaal de verplichting gaat gelden
om het definitieve inspectierapport van de GGD met de oudercommissie te bespreken.
—

—

Rondom de behandeling van bovengenoemd wetsvoorstel in de Tweede Kamer is er een
motie aangenomen waarin de regering wordt verzocht am het aantal oudercommissies
jaarlijks te monitoren na de inwerkingtreding van de wet2. Cm deze monitoring mogelijk
te maken heeft Bureau Bartels op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid een nulmeting verricht van het aantal oudercommissies. Deze
nulmeting geeft de situatie op 31 december 2015 weet, dus viak voor de inwerkingtreding
van de wet. De uitkomsten van deze nulmeting vormen het referentiekader voor
vervolgmetingen. Door de resultaten van vervoigmetingen tegen de nulmeting af te zetten
kan nagegaan worden of het aantal oudercommissies in de loop derjaren toeneemt.
In dit rapport staan de uitkomsten van de nulmeting centraal. Kern hiervan is dus in
hoeverre locaties van verschillende vormen van kinderopvang en in verband met de
komende
harmonisering
van
de
kwaliteitseisen
voor
kinderopvang
en
peuterspeelzaalwerk ook van peuterspeeizalen beschikken over een oudercommissie.
Hierbij tekenen we het volgende aan. Voor de dagopvang, buitenschoolse opvang (BSO)
en gastouderbureaus was het hebben van een oudercommissie al een wettelijke
verplichting. Dit geldt echter niet voor peuterspeelzalen. Niet-gesubsidieerde
peuterspeelzalen waren op het moment van de nulmeting verplicht om ouders in de
gelegenheid te stellen om een oudercommissie te vormen. Ook voor gesubsidieerde
peuterspeelzalen gold de verplichting van het instellen van een oudercommissie toen nog
niet. Gesubsidieerde peuterspeelzalen vielen op het meetmoment van de nulmeting nog
onder de Wet medezeggenschap clienten zorginstellingen (Wmcz). Op grond van de
WMCZ dienen de hieronder vallende instellingen een cliëntenraad te hebben.
—

—

Het bovenstaande betekent dat ten tijde van de nulmeting medezeggenschap bij
peuterspeelzalen anders geregeld ken worden dan bij de dagopvang, BSO en
gastouderbureaus. De uitkomsten voor peuterspeelzalen moeten dan ook in deze context
worden bezien.

2

Gemakshalve spreken we hierna 00k wel over ‘de wet’ waar we wet ‘Versterking positie ouders
kinderopvang en peuterspeelzalen’ bedoelen.
Motie van de leden Van Weyenberg en Pieter Heerma, d.d. 26 febmari 2015. Vergaderjaar 2014—2015, 31
322, nr. 272.
Bureau Bartels

I I

1.2

Doelstelling en aanpak nulmeting

In deze paragraaf staan twee onderwerpen centraal. Allereerst bespteken we de
doelstelling van de nulmeting. Vervolgens Iichten we de aanpak toe.

Doe Istel Ii ng
De centrale doeiste!iing van de opdracht was om een representatief beeld te verkrijgen
van het aantal en aandeel vestigingen van kindercentra (dagopvang en BSO),
gastouderbureaus en peuterspeelzalen dat ultimo 2015 over een oudercommissie
beschikt3. Door in de toekomst op een vergelijkbare wijze opnieuw metingen te verrichten
en de uitkomsten onderling te vergelijken, kan de impact van de wetswijziging op de
ontwikkeling van het aantal oudercommissies in de verschillende typen kinderopvang
worden gevolgd.

Aanpak
In de aanpak van de nulmeting stond vooral het verzamelen van gegevens over de
aanwezigheid van oudercommissies, achtergronden van de aanwezigheid of afwezigheid
van een dergelijke commissie en enkete kenmerken van aanwezige oudercommissies
centraal. Daartoe is veidwerk op het niveau van locaties van kinderopvang en
peuterspeelzalen verricht. In figuur 1.1 is de structuur van dit veldwerk weergegeven.
Figuur 1.1

Structuurveldwerk nulmeting oudercommissies
Gegevens locaties LRKP

:‘:.[Dov

J

[

so

j

coJ

[sz

Identificeren houders

C_J LJ
LZ IZZ3Z___

fpsJ

_]

Raadplegen houders

Locaties met een oudercommissie
Consulteren vertegenwoordigers oudercom!j
Legenda
DOV
= dagopvang
BSO
= buitenschoolse opvang
GOB
= gastouderbureaus
PSZ
= peuterspeelzalen

We hanteren vanaf hier gemakshalve de term ‘type kinderopvang’ niet aileen voor de drie kinder
opvangvormen dagopvang, BSO en gastouderbureaus, maar 00k VOOt de peuterspeelzalen.
2

0606 Nulmeting oudercommissies

De eerste stap in de aanpak van de nulmeting bestond uit het trekken van een
steekproef uit het Landelijk Register Kinderopvang en Peuterspeelzalen (LRKP).
Immers, het LRKP vormt een integraal bestand van dergelijke locaties. Gemeenten zijn
verplicht om nieuwe locaties en veranderingen in bestaande locaties direct in het LRKP
te (laten) registreren. Vanuit het LRKP is per type kinderopvang een aselecte steekproef
getrokken. Per type kinderopvang is eerst vastgesteld van hoeveel locaties gegevens
verzameld dienden te worden cm een representatief beeld te verkrijgen (zie verderop).
Hierbij is uitgegaan van een betrouwbaarheidsniveau van 95% (en een foutmarge van
5%). Dit is namelijk een gebruikelijk betrouwbaarheidsniveau om onderzoeksresultaten
als representatief te kwalificeren. Rekening houdend met enige non-respons zijn ets
ruimere steekproeven getrokken.
Na de steekproeftrekking is nagegaan wie de houders van de geselecteerde locaties zijn
en welke persoon hiervan voor de nulmeting het beste benaderd zou kunnen worden.
Aangezien lang niet in alle gevallen contactpersonen in het LRKP staan vermeld, is dit
via internet of telefonische contacten met de houders in kaart gebracht. Vervolgens
hebben (de contactpersonen van) de houders een aankondigingsbrief op naam vanuit het
ministerie van SZW gekregen om hen in te lichten over de nulmeting. Het aantal
aangeschreven houders is fors minder dan het aantal getrokken’ locaties. Daar waar
meerdere locaties van een houder in de steekproefzaten, is volstaan met ëén brief.
Voor het veidwerk zeif is gekozen voor een persoonhijke benadering. Dit hield in dat na
verzending van de aankondigingsbrief telefonisch contact werd opgenomen met de
aangeschreven houders. In dit contact werd eerst getoetst of de persoon de meest
geschikte gesprekspartner over het onderzoeksonderwerp de oudercommissie was.
Vooral bij grotere houders die met meerdere locaties in de steekproef vertegenwoordigd
waren, werden dikwijls meerdere andere personen binnen de organisatie naar voren
geschoven. In die gevallen is veelal niet de houder zelf maar een locatie- of
clustermanager geraadpleegd. In verreweg de meeste gevallen is informatie over de
oudercommissie verzameld via telefonische interviews. Daar waar beoogde
respondenten nadrukkelijk de voorkeur voor een digitale raadpleging hadden, is deze
mogelijkheid geboden.
—

—

Bij een deel van de locaties hebben we de aangereikte gegevens over de (aanwezigheid
van een) oudercommissie getoetst door ook leden van oudercommissies te
consulteren. Daar waar een oudercommissie aanwezig is, hebben we de houders
gevraagd of zij ons in contactgegevens van een vertegenwoordiger van deze commissie
(bij voorkeuc de voorzitter) konden voorzien. Afhankelijk van de gegevens die werden
aangereikt, zijn de oudercommissieleden telefonisch of per mail benaderd. In deze mail is
verzocht om contact met ons op te nemen voor een kort telefonisch interview of de
vragenlijst online in te vullen. In voorkomende gevallen waren de houders niet bereid cm
NAW-gegevens van hun oudercommissieleden aan te reiken en hebben zij de mail met
het verzoek tot contact doorgezet naar hun oudercommissie.
De gegevens die via beide sporen’ houders en oudercommissies zijn verzameld, zijn
geanalyseerd. De uitkosten van deze analyses zijn vervat in deze rapportage.
—

—

Bureau Bartels

3

1.3

Verantwoordng respons

Uit het voorgaande blijkt dat voor de nulmeting gegevens zijn verzameld op het niveau
van locaties. Hieftoe is veidwerk verricht onder twee onderzoeksgroepen, namelijk
houders en bij een deel van de locaties oudercommissieleden. In tabel 1.1 is voor
beide onderzoeksgroepen de respons weergegeven. Deze respons is uitgedrukt op het
niveau van locaties: een houder die voor twee locaties gegevens heeft aangereikt, is
twee maal meegeteld.
—

Tabel 1.1

—

Respons nulmeting oudercommissies

Aspect

Houders

Bruto steekproer/aantal aangereikte namen**

540

• Locatie opgeheven/failliet

45

N.v.t.

• Locatie pas in 2016 gestart

11

N.v.t.

• Na herhaalde pogingen niet bereikt
• Onjuiste gegevens

200

16
8

-

Netto steekproef/aantal bere,kte personen

7 432

• Non-respons

*

OC-leden

7.688

—

576

53

9

• Geen teactie op mail

N.v.t.

89

Respons (absoluut)

1.379

418

Respons (relatief)

96%

Uit het LRKP.
Namen van oudercommissieleden die via houders zijn aangereikt.

[

81%

Uit tabel 1.1 blijkt dat er sprake is van een hoge netto-respons onder de benaderde
houders. Er was namelijk sprake van een grote bereidheid tot deelname: 96% van de
houders waarmee contact is geweest was bereid cm gegevens voor de nulmeting aan te
dragen. Dit percentage geldt voor alle typen kinderopvang samen. Tussen de vier typen
deden zich geen grote verschillen in de respons voor. De netto-respons is voor elk type
uitgekomen op:
• Dagopvang: 97%
• BSO: 95%
• Gastouderbureaus: 97%
• Peuterspeelzalen: 96%
In bovenstaande tabel is ook weergegeven hoeveel oudercommissieleden aangereikt zijn
via de houders en hoeveel daarvan aan de nulmeting hebben deelgenomen. Aangezien
we niet in alle gevallen persoonlijk contact konden opnemen (bij gebrek aan NAW
gegevens), is de respons onder deze doelgroep lager dan bij houders. Toch is de netto
respons voor deze doelgroep meer dan 80%.
In tabel 1.2 is weergegeven hoeveel waarnemingen
wederom op het niveau van
locaties
benodigd waren om betrouwbare uitkomsten te verkrijgen en hoeveel
waarnemingen effectiefzijn gerealiseerd. Daaruit blijkt dat het streefaantal waarnemingen
voor elk van de vier typen opvang is gerealiseerd.
—

—

4

0606 Nulmeting oudercommissies

Tabel 1.2

Streefaantal en gerealiseerde waarnemingen per type kinderopvang

Type opvang

Aantal
locaties
2014*

Benodigd aantal
effectieve
waarnemingen**

Streefaantal
waarnemingen
houders

Gerealiseerde
waarnemingen
houders

Gerealiseerde
waarnemingen
OCIeden***

Dagopvang

6.419

363

375

375

161

BSO

6.331

363

375

375

109

Gastouderbureaus

703

249

275

275

94

Peuterspeelzalen

2.756

338

375

354

54

*

**

&on: Inspectie van het OndenwUs, Lande/Uk rapport gemeentelUk toezicht kinderopvang 2074, augustus
2075.
Bij 95% betrouwbaarheid en 5% foutenmarge conform www.steekproefcalculator.com.
Vanwege de getrapte aanpak bu de raadpleging van oudercommissieleden golden de streefaantallen
waarnemingen niet voor deze onderzoeksgroep (maar uitsluitend voor houders).

t4

Kenmerken Iocates

In deze paragraaf presenteren we enkele kenmerken van de locaties die in de nulmeting
geconsulteerd zijn. Bij de presentatie van de uitkomsten in het volgende hoofdstukzullen
we nagaan in hoeverre de aanwezigheid van een oudercommissie samenhangt met deze
kenmerken. Achtereenvolgens gaan we in op oprichtingsjaar van de locatie, de omvang
van de locatie, het idmaatschap van een brancheorganisatie en type vestigingsplaats.
Het eerste kenmerk dat we presenteren betreft het oprichtingsjaar van de geraadpleegde
locaties. Hierbij is de volgende driedeling gehanteerd, namelijk voor 2005 (dus de
inwerkingtreding van de Wet Kinderopvang), tussen 2005 en 2010 en vanaf 2010. De
spreiding van locaties over deze drie categorleen is in tabel 1.3 weergegeven.
Tabel 1.3

Oprichtingsjaar van geraadpleegde locaties, totaal en naar type kinderopvang

Aspect

KDV

BSO

GOB

PSZ

Voor 2005

38%

23%

10%

57%

Tussen 2005 en 2009

17%

25%

46%

14%

Vanaf 2010

45%

52%

44%

23%

Onbekend
Totaal

6%
100%

100%

100%

100%

Mogelijk dat ook de omvang van de locatie een rol speelt bij de aanwezigheid van een
oudercommissie. Daar waar meer kinderen worden opgevangen kunnen namelijk meer
ouders geworven worden om zitting te nemen in de oudercommissie. In tabel 1.4 is de
spreiding over verschillende groottekiassen weergegeven. Bij de gastouderbureaus is het
aantal gastouders als eenheid voor de indeling in groottekiassen genomen.

Bureau Bartels

5

label 1.4

Omvang van de geraadpleegde locaties, totaal en naar type kinderopvang

E.;iT

1iXV1

:•J

ej•]:J

-

Klein

23%

25%

31%

25%

Middelgroot

27%

29%

29%

47%

Groot

43%

42%

40%

20%

Onbekend

7%

5%

100%_{

100%

Totaal

8%

-

100%

100%

Legenda:

Klein
Middelgroot
Groot

tot en met 24 kinderen/gastoudecs
25-49 kinderen/gastouders
= 50 kinderen/gastouders of meet
=
=

Van de geraadpleegde locaties zijn we nagegaan in hoeverre hun organisatie
aangesloten is bij één van de brancheorganisaties in de kinderopvang of het
peuterspeelzaalwerk. Mogelijk is deelname aan een brancheorganisatie relevant voor de
aanwezigheid van oudercommissies, omdat georganiseerde organisaties vanuit hun
brancheorganisaties gevoed’ over de verplichting en de meerwaarde van een
oudercommissie. De uitkomst hiervan is weergegeven in tabel 1.5.
label 1.5

Mate
waarin
geraadpleegde
locaties
zijn
aangesloten
brancheorganisatie, totaal en naar type kinderopvang

Aangesloten bij een brancheorganisatie*

een

bij

pVj

:1•]

cj.]:J

-

77%

72%

56%

83%

•

Brancheorganisatie Kindetopvang

82%

80%

80%

50%

•

SociaalWerk Nederland**

17%

19%

9%

60%

•

Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang

9%

10%

1%

9%

-

Andere brancheorganisatie

1%

2%

20%

2%

Niet aangesloten bij een brancheorganisatie

23%

28%

44%

17%

Totaal

100%

100%

100%

100%

*

*

Daar waar sprake is van aansluiting b een brancheorganisatie kan het cm meerdere brancheorganisaties
gaan (zeker als de locatie onderdeel vormt van een grotere kinderopvangorganisatie)
Tot veer kort MOgroep geheten

Een meerderheid van de geraadpleegde locaties blijkt aangesloten te zijn bij een
brancheorganisatie. Op dit punt zien we verschillen naar type kinderopvang.
Gastouderbureaus zijn aanzienhijk minder vaak aangesloten bij een brancheorganisatie
dan de ander vormen van kinderopvang.
Vooraf was de aanname dat de aanwezigheid van een oudercommissie mogelijk samen
hangt met de vestigingspiaats van de locatie. Zo werd verwacht dat het in
achterstandswijken mogelijk lastiger kan zijn om ouders te interesseren cm zitting te
nemen in een oudercommissie. Als spiegel’ zou het mogelijk in dorpen op het platteland
vanwege de grotere onderlinge betrokkenheid eenvoudiger kunnen zijn om een
oudercommissie in te stellen. Vandaar dat we voor elk van de geraadpleegde locaties
hebben vastgesteld in welke type plaats deze gevestigd is. In tabel 1.6 is dit
weergegeven.

6

0606 Nulmeting oudercommissies

Tabel 1.6

Type vestigingsplaats
kinderopvang

van geraadpleegde locaties, totaal en

naar type

Aspect

KDV

BSO

9%

J GOB

PSZ

Achterstandswijk

6%

0%

21%

Dorp/piatteland

37%

32%

28%

32%

Ovetig

54%

62%

72%

47%

Totaal

100%

j 100%

100%

100%

In het volgende hoofdstuk gaan we na of zich bij de aanwezigheid van een
oudercommissie verschillen naar type vestigingsplaats voordoen.

1.5

Leeswijzer

Bij de presentatie van de uitkomsten in de volgende hoofdstukken merken we het
volgende op. De uitkomsten van de nulmeting zijn voornamelijk gebaseerd op de
gegevens die via de houders zijn verkregen. Tenzij anders vermeld, hebben de
uitkomsten dan ook betrekking op de door de houders aangereikte gegevens. Daar waar
uitkomsten van de raadpleging van oudercommissieleden zijn toegevoegd, is die als
toets op die van houders bedoeld. Bij de uitkomsten hebben we niet alleen de
totaalscores (voor alle locaties vermeld) maar ook onderscheid gemaakt naar de vier
onderscheiden typen kinderopvang.
Doordat op het meetmoment de wettelijke verplichtingen rondom oudercommissies voor
peuterspeelzalen anders waren dan voor de andere drie vormen van kinderopvang (zie
paragraaf 1.1), is hiermee rekening gehouden bij het opstellen van de vragenhijst voor dit
type opvang. Sommige vragen voor peuterspeelzalen zijn dan ook ets anders
geformuleerd. BiJ de presentatie van de uitkomsten in de navolgende hoofdstukken,
maken we dan ook onderscheid tussen de dagopvang, BSO en gastouderbureaus
enerzijds (hoofdstuk 2) en peuterspeelzalen anderzijds (hoofdstuk 3).
Daar waar bij de presentatie van de uitkomsten gesproken wordt over ‘het meetmoment’
wordt de situatie op 31 december 2015 bedoeld (en niet ten tijde van de uitvoering van
de nulmeting).
De percentages hoeven niet altijd (exact) op te tellen tot 100%. Zo konden respondenten
bij bepaalde vragen meerdere antwoorden geven. Bovendien kan sprake zijn van
afrondingsverschillen.

Bureau Bartels

7

2.

OUDERCOMMISSIES IN DAGOPVANG, BSO EN
GASTOUDERBUREAUS

2.1

Inleiding

In dit hoofdstuk staat de stand van zaken rondom oudercommissies in de dagopvang,
BSO en gastouderopvang centraal. Zoals hiervoor aangegeven, is in de nulmeting de
situatie ultimo 2015 in kaart gebracht.
In paragraaf 2.2 geven we eerst voor de bovenstaande drie typen opvang de
aanwezigheid van een oudercommissie weer. Daar waar dit hot geval is, beschrijven we
in paragraaf 2.3 een aantal kenmerken van deze oudercommissies. In paragraaf 2.4
geven we inzicht in de inspanningen die gepleegd zijn om een oudercommissie in te
stellen. Ten slotte beschrijven we in paragraaf 2.5 de redenen voor de aanwezigheid
respectievelijk afwezigheid van een oudercommissie.

2.2

Aanwezigheid oudercommissie

Al of niet een oudercommissie
SinUs de inwerkingtreding van de Wet Kinderopvang in 2005 geldt de verplichting dat

locaties in de dagopvang en BSO over een oudercommissie moeten beschikken. Deze
verplichting geldt ook voor gastouderbureaus. De kernvraag van de nulmeting was dan
ook in welke mate locaties voldoen aan deze verplichting. In figuur 2.1 is voor de drie
typen kinderopvang die in dit hoofdstuk centraal staan weergegeven in hoeverre de
geraadpleegde locaties over een oudercommissie beschikken.
Figuur 2.1

Aanwezigheid
kinderopvang
1

DOV (N =375)

oudercommissie
I

op

Iocatieniveau,
I

.

I

totaal

en

naar type

I

J

11%

BSO (N=375)

69%

13%

i

15%

GOB (N=275)

17%

13%

Totaal (N=1.025)

13%

13%

0%
• Ja

10%

20%

30%

• Nee, in verleden wel geweest

40%

50%

60%

70%

80%

• Nee, bezig met formeren OC

90%

100%

Nee

Uit de bovenstaande figuur blijkt dat ruim zeven op de tien locaties over een (eigen)
oudercommissie beschikken. Wat dit aangaat treffen we wel enige verschillen tussen de
drie vormen aan. Bij de dagopvang is het aandeel locaties met een oudercommissie het
8

0606 Nulmeting oudercommissies

grootst (77%), bij de gastouderbureaus Iigt dit aandeel op 64%. De BSO-locaties nemen
op dit punt een middenpositie in.
Als spiegelbeeld’ is er bij bijna drie op de tien locaties geen sprake van een
oudercommissie. Uit figuur 2.1 blijkt dat 4% van de locaties in het verleden wel een
oudercommissie heeft gehad, maar dat deze niet meer aanwezig is. Bij nag eens 13%
van locaties is de houder naar eigen zeggen wel bezig am een oudercommissie te
formeren, maar is deze dus feitelijk nog niet ingesteld. In de overige 13% van de gevallen
is van een oudercommissie geen sprake (geweest) en is men op het meetmoment
ultimo 2015 oak niet bezig om er een te vormen.

—

—

Ander medezeggenschapsorgaan
Daar waar geen oudercommissie op de betreffende locatie aanwezig was, zijn we
nagegaan of de medezeggenschap van ouders wellicht via een ander orgaan geregeld
is. Hierbij is onderscheid gemaakt naar twee situaties, namelijk:
• er is sprake van een centrale oudercommissie, dus een overkoepelende
oudercommissie voor meerdere locaties van de houder (in plaats van een
oudercommissie op het niveau van de individuele locatie);
• er is sprake van een vorm van gezamenhijke medezeggenschap met het basis
onderwijs (zoals een ouderraad, IKC-raad4 of anderszins).
In figuur 2.2 is in aanvulling op de oudercommissies op Iocatieniveau weergegeven in
hoeverre er sprake is van bovenstaande andere vormen van medezeggenschap van
ouders.
—

Figuur 2.2

—

Aanwezigheid oudercommissie op Iocatieniveau en andere vormen van
medezeggenschap, totaal en naar type kinderopvang

DOV (N=375)

77%

—

I

——

—

I

I

BSO (N=375)

I

69%
—

GOB (N=275)

izJ’

—..

Totaal (N=1.025)

71%

0%

10%

20%

30%

40%

13%
50%

• Oudercommissie op locatie
• Andere medezeggenschapsorgaan

60%

70%

80%

90%

100%

• Centrale oudercommissie
Geen

Uit figuur 2.2 blijkt dat 14% de geraadpleegde locaties geen oudercommissie op
Iocatieniveau heeft, maar wel een centrale oudercommissie. Deze situatie treffen we
vooral bij BSO-Iocaties aan.
IKC staat voor lntegraal Kind Centrum.

Bureau Bart&s

9

Combinaties met medezeggenschap van het basisonderwijs werd op het
meetmoment maar in heel beperkte mate aangetroffen, namelijk slechts in 2% van de
gevallen.
Het bovenstaande betekent dat per saldo 85% de geraadpleegde locaties over één van
de typen medezeggenschapsorganen
oudercommissie op locatie, centrale
oudercommissie of medezeggenschapsorgaan van het basisonderwijs beschikt. In de
resterende 15% van de locaties ontbreekt een formeel orgaan voor medezeggenschap
van ouders. Voor de dagopvang en de BSO geldt dat negen op de tien een dergelijk
orgaan heeft, bij de gastouderopvang is dit aandeel beduidend lager (namehjk 75%).
—

—

Aanwezigheid oudercommissie naar kenmerken
We zijn nagegaan of de aanwezigheid van een oudercommissie discrimineert naar een
aantal kenmerken van de locaties waarvan in de nulmeting gegevens zijn verzameld. Het
gaat hierbij dan om de kenmerken zoals die hiervoor in paragraaf 1.4 al aan de orde zijn
gekomen.
In de eerste plaats is nagegaan of zich verschillen voordoen naar de periode waarin de
vestigingen opgericht zijn. Daartoe hebben we aan de hand van het oprichtingsjaar de
vestigingen in drie categorleen ingedeeld, namelijk opgericht voor 2005, opgericht tussen
2005 en 2010 en opgericht vanaf 2010. Voor elk van deze drie ‘Ieeftijdscategorieen’ is in
figuur 2.3 weergegeven in hoeverre er een oudercommissie aanwezig is op de
betreffende locatie. In onderstaande figuur is dus voor de drie typen kinderopvang samen
(en dus niet per type) weergegeven.
Figuur 2.3

Aanwezigheid oudercommissie naar ‘Ieeftijd’ van de locatie

Opgericht voor 2005 (N=256)

79%

I
Opgericht tussen 2005 en 2010 (N=284)

a

Opgericht vanaf 2010 (Nz485)

I

I

i:

77%

63%

Totaal (N=1.025)

I

71%

16%

18%

:13%, 13%

0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90%100%
• Ja

• Nee, in verleden wel geweest

• Nee, bezig met formeren OC

..

Nee

Uit bovenstaande figuur blijkt dat Ieeftijd van de Iocatie een rol speelt als verklaring voor
de aanwezigheid van een oudercommissie. Het aandeel vestigingen met een
oudercommissie neemt toe met de Ieeftijd’ van de Iocatie. Vooral bij ‘jongere’ locaties
zien we relatief veel houders die nog bezig zijn met het instellen van een
oudercomm issie.
10

I 0606 Nulmeting oudercommissies

In de tweede plaats zijn we nagegaan of zich verschillen voordoen naar groofteklasse5.
Uit figuur 2.4 komt naar voren dat grotere locaties vaker een oudercommissie hebben
dan middeigrote en zeker klelne locaties. Een mogelijke verklaring is dat bij de laatste
twee typen locaties de spoeling dunner is’ wat betreft de ouders die geInteresseerd
kunnen worden voor een oudercommissie.
Figuur 2.4

Aanwezigheid oudercommissie naar groottekiasse

Klein (N=262)

50%

23%

Middelgroot (N=287)

I

1%.

—4

I

I

Groot (N=430)

21%

83%

18%

1—i
Totaal (N=1.025)

0%

• Ja

I

P

I

I

10%

20%

30%

40%

• Nee, in verleden wel geweest

13%

13%

80%

90% 100%

-—

50%

60%

70%

• Nee, bezig met formeren OC

Nee

Vervolgens hebben we in de derde plaats gekeken of er verschil bestaat tussen
kinderopvanglocaties die wel of juist niet zijn aangesloten bij een brancheorganisatie.
In het inleidende hoofdstuk is weergegeven om welke mogelijke brancheorganisaties het
hierbij gaat. Uit figuur 2.5 blijkt dat zich tussen georganiseerde en niet-georganiseerde
(houders van) locaties geen verschillen voordoen.
Figuur 2.5

Aanwezigheid

oudercommissie

naar

al

dan

niet

aansluiting

bij

brancheorganisatie

Wel aangesloten (N=712)

72%

13%

I—

H
Niet aangesloten (N=313)

69%

12%

Totaal (N=1.025)

71%

13%

j 13%
T

i

0%

15%

F7

— — —

a Ja

12%

10%

20%

30%

a Nee, in verleden wel geweest

40%

50%

60%

70%

80%

• Nee, bezig met formeren CC

]

90% 100%

Nee

In paragraaf 1.4 is opgemerkt dat mogelijk ook het Lype vestigingspiaats een rol zou
kunnen spelen bij de aanwezigheid of het ontbreken van een oudercommissie. Vandaar
dat we de locaties naar drie typen vestigingsplaatsen hebben ingedeeld, namelijk
Zie voor de afbakening van de groottekiassen de legenda bij tabel 1.4 in paragraaf 1.4.
Bureau Bartels

11

vestiging m een achterstandswijk, vestiging in een dorp/op het platteand en overige
vestigingsplaatsen. In figuur 2.6 staan de uitkomsten weergegeven.
Figuur 2.6

Aanwezigheid oudercommissie naar type vestigingsplaats

Achterstandswijk (N=56)

Dorp/platteland (N=339)

Overig (N=630)

69%

1

1

I

Totaal (N=1.025)

71%
0%

• Ja

16%

10%

20%

30%

• Nee, in verleden wel geweest

40%

50%

60%

70%

80%

• Nee, bezig met formeren OC

90% 100%
Nee

In bovenstaande figuur worden de hypotheses over de invloed van de omgeving waarin
de locatie gevestigd is, niet bevestigd. Het aandeel locaties met een oudercommissie
varieert namelijk niet wezenhijk naar type vestigingsplaats.

2.3

Kenmerken oudercommissies

In deze paragraaf besteden we aandacht aan enkele kenmerken van de aanwezige
oudercommissies in de dagopvang, BSO en gastouderopvang. Vervolgens gaan we in op
de frequentie waarmee oudercommissies advies geven. Vanzelfsprekend zijn de
navolgende uitkomsten uitsluitend gebaseerd op de gegevens van locaties die over een
oudercommissie beschikken.

Kenmerken oudercommissie
In het onderstaande presenteren we
per type opvang
enkele kenmerken van de
oudercommissie die bij de geraadpleegde locaties ingesteld zijn. Deze kenmerken zijn
belicht vanuit zowel de houder als het geraadpleegde oudercommissielid.
—

—

Allereerst is gevraagd in hoeverre de oudercommissie op de betreffende fysieke locaties
vooc één of meerdere opvangvormen actief zijn. De uitkomst op deze vraag is in figuur
2.7 voor zowel houders als OC-leden weergegeven. Daaruit blijkt dat tussen beide
onderzoeksgroepen geen noemenswaardige verschillen zitten. Voor iets meer dan de
helft van de locaties geldt dat de oudercommissie het medezeggenschap voor één type
opvang voor haar rekening neemt. In de overige gevallen bestrijken de oudercommissies
meerdere opvangvormen.

12

0606 Nulmeting oudercommissies

Figuur 2.7

Mate waarin aanwezige oudercommissie voor één of meerdere opvangvormen
actief is, totaal houders en OC-leden en naar type kinderopvang

DOV (N =289)

47%

BSO (N=259)

37%

GOB (N=177)

98%

1%

1
Totaal houders (N=725)

56%

Totaal OC-I eden (N=364)

55%

-

0%

20%

I
40%

44%
1

60%

80%

a Alleen voor betteffende opvangvorm a Voor meerdere opvangvormen

100%
Weet niet

Bezien we de uitkomsten per opvangvorm (die gebaseerd zijn op de interviews met
houders), dan komen gecombineerde’ oudercommissies vooral voor bij de BSO en de
dagopvang en vrijwel niet bij gastouderbureaus. Het gaat in die gevallen veelal cm de
combinatie dagopvang-BSO. Soms is de oudercommissie actief voor de combinatie
dagopvang-peuterspeelzaal (14 keer genoemd), BSO-peuterspeelzaal (10 keer
genoemd) of dagopvang-BSO-peuterspeelzaal (56 keer genoemd).
Uit het bovenstaande blijkt dus dat voor jets meet dan de heift van de locaties geldt dat
de aanwezige oudercommissie voor meerdere opvangvormen als medezeggenschaps
orgaan optteedt. In die gevallen hebben we aan houders en oudercommissieleden de
vervolgvraag gesteld of dit 00k terugkomt in de samenstelling van de oudercommissie.
Met andere woorden of deze verschillende opvangvormen ook vertegenwoordigd zijn in
de oudercommissie. Volgens 86% van de geraadpleegde houders (met een dergelijke
oudercommissie) was hiervan sprake, terwiji in 10% van de gevallen niet het geval was
(de avenge 4% van deze houders ken de vragen niet beantwoorden). De geraadpleegde
oudercommissieleden geven op dit punt een iets afwijkend beeld. Van hen gaf 79% aan
dat verschillende vormen van opvang op de betreffende locatie in de oudercommissie
vertegenwoordigd zijn, 15% gaf aan dat hiervan geen sprake was en de resterende 6%
van de oudercommissieleden heeft de vraag niet beantwoord.
—

—

Een volgend kenmerk waarover gegevens zijn verzameld is het aantai leden waaruit de
oudercommissie eind 2015 bestond. In tabel 2.1 is voor elk van de opvangvormen en het
totaal weergegeven hoe de geraadpleegde locaties kunnen worden verdeeld over het
aantal oudercommissieleden en wat het gemiddelde aantal op het meetmoment was.

Bureau Bartels

I 13

Tabel 2.1

(Gemiddelde) omvang van de oudercommissie, totaal houders en OC-leden en
naar type opvang

Type opvang

I

j

2

3

Onbekend

Gemiddeld

Dagopvang (N289)

1%

9%

27%

20%

25%

17%

1%

4,2

BSO (N=259)

4%

11%

30%

14%

19%

19%

2%

4,1

Gastouderbureaus (N=177)

1%

37%

40%

11%

10%

2%

1%

3,0

Totaalhouders(N=725)

2%

17%

31%

16%

19%

14%

1%

3,9

Totaal OC-leden (N=364)

2%

10%

27%

24%

16%

17%

2%

4,2

De oudercommissie bestond op het meetmoment van de nulmeting gemiddeld uit 3,9
personen (uitgaande van wat de houders hebben aangegeven, oudercommissieleden
komen op een lets hager gemiddelde uit). Op dit punt troffen we wel enige verschillen
tussen de drie opvangvormen aan. De oudercommissies in de gastouderopvang tellen
gemiddeld genomen minUet eden dan in de dagopvang en BSO.
Wat betreft de gemiddelde omvang van de oudercommissies troffen we
zoals oak te
verwachten viel
een onderscheid naar groottekiasse van de locatie aan. Bij kielne
—

—

locaties (tot 25 kinderen of gastouders) telde de oudercommissie op het meetmoment
gemiddeld 3,3 eden volgens houders. Voor grote locaties was dit gemiddelde 4,2. De
middeigrote locaties namen

—

met een gemiddeld van 3,7

in de derde plaats is gevraagd wat

—

bij benadering

—

—

een tussenpositie in1.

de gemiddelde zittingsduur van

de oudercommissieleden was op de locatie die in de nulmeting zijn meegenomen. Dit is
aan zowel houders als oudercommissieleden gevraagd. De gemiddelden zijn in figuur 2.8
weergegeven. We merken op dat 75 (van de 725) respondenten deze vraag niet konden
beantwoorden.
Figuur 2.8

Gemiddelde ziftingsduur oudercommissieleden, totaal houders en OC-leden en
naar type kinderopvang

3,0

2,5
2,0

I—

1,5

1,0
0,5
0,0
DOV (N=255)

BSO (N=230)

GOB (N=165)

6

Bij deze berekening zijn de drie opvangvormen samengevoegd.

14

I 0606 Nulmeting oudercommissies

Totaal houders Totaal OC-leden
(N=650)
(N=293)

Ultimo 2015 bleek de gemiddelde zittingsduur van de Ieden van de oudercommissie
volgens de geraadpleegde houders gemiddeld genomen uft te komen op 2,5 jaar. De
geraadpleegde oudercommissieleden kwamen uit op een vergelijkbaar gemiddelde. Op
dit punt troffen we geen grote verschillen tussen de drie opvangvormen aan.

Frequentie advies
De nulmeting had nadrukkelijk niet als doel om het functioneren van de oudercommissies
onder de loep te nemen. Vandaar dat over het feitelijk functioneren ook geen gegevens
zijn opgevraagd bij houders en oudercommissieleden. Cm in de toekomst enig inzicht te
krijgen in mogelijke effecten van de wet op het ‘optreden’ van oudercommissies is
nagegaan met welke frequentie de oudercommissies in 2015 advies gegeven hebben
aan de houder. De belangrijkste verantwoordelijkheid van de oudercommissie is namelijk
om de kwaliteit van de opvang te bewaken en te bevorderen door gevraagd en
ongevraagd advies uit te brengen aan de houder7.
Eerst stellen we vast bij welk deel van de geraadpleegde locaties de oudercommissie in
2015 wel of geen (gevraagd of ongevraagd) advies heeft gegeven. De verdeling ziet er
bij elk van de onderscheiden opvangvormen er als volgt uit:
• dagopvang: 82% wel advies, 8% geen advies en 10% niet beantwoord;
• BSO: 86% wel advies, 5% geen advies en 9% niet beantwoord;
• gastouderbureaus: 73% wel advies, 24% geen advies en 3% niet beantwoord.
Hieruit blijkt dat oudercommissies bij gastouderbureaus in 2015 minder vaak advies
uitbrachten dan de medezeggenschapsorganen van de andere twee opvangvormen. Dit
blijkt ook uit de gemiddelde aantallen gevraagde respectievelijk ongevraagde adviezen
voor 2015 (zie onderstaande tabel). Bij de rekening van deze gemiddelden zijn overigens
die gevallen die geen advies hebben uitgebracht dus waar sprake is van ‘0 adviezen’
meegenomen. Respondenten die deze vraag niet konden beantwoorden, zijn bij het
berekenen van deze gemiddelden buiten beschouwing gelaten.
—

Tabel 2.2

—

(Gemiddelde) frequentie adviezen oudercommissie, totaal houders en OC
leden en naar type opvang

Type opvang

Gemiddeld aantal gevraagde
adviezen in 2015

Gemiddeld aantal ongevraagde
adviezen in 2015

Dagopvang

3,0 (N=257)

1,4 (N=222)

BSO

3,1 (N=234)

1,4 (N=207)

Gastouderbureaus

1,7 (N=171)

0,4 (N=169)

Totaal houders

2,7 (N=662)

1,2 fN=598)

Totaal OC-leden

2,8 (N319)

2,0 (N=293)

In 2015 vroeg de houder naar eigen zeggen gemiddeld ongeveer 2,7 keer advies van de
oudercommissie. De geraadpleegde oudercommissieleden bevestigen dit beeld: volgens
hen lag het gemiddelde op 2,8 keer. Bij de frequentie van door de houder gevraagde
adviezen zien we de nodige verschillen tussen de onderscheiden opvangvormen. Bij de

Over de onderwerpen waarover is geadviseerd, de inhoud van de adviezen en hoe de houder daarop
gereageerd heeft, zijn geen gegevens verzameld. Dit vi& buiten de scope van de nulmeting.
Bureau Bartels

I 15

dagopvang en BSD wordt vaker advies gevraagd door de houder dan bij de
gastouderopvang.
Bij het aantal ongevraagde adviezen zien we een mm of meet vergelijkbaar pattoon.
Het gem iddeld aantal ongevraagde adviezen is echter lager dan het aantal gevtaagde
adviezen. Oudercommissieleden zijn op dit punt wel wat positiever dan houders: zu
geven aan dat er gemiddeld 2,0 keer ongevraagd advies is gegeven, terwijl het volgens
houders gem iddeld om 1,2 keer zou gaan.

Werving leden oudercommissie

2.4

In deze paragraaf geven we inzicht in de inspanningen die de (houdets van) locaties zijn
gepleegd om oudets te wetven voor de oudercommissie. Daatbij gaan we allereetst in op
of er uberhaupt wel wervingsactiviteiten zijn ontplooid of nog steeds ontplooid wotden en
vervolgens om welke typen activiteiten het daarbij gaat.

Wel of geen wervingsinspanningen
Hiervoor is al naar voren gekomen dat locaties in de dagopvang relatief vaker over een
oudercommissie beschikken (namelijk in 77% van de gevallen, zie figuur 2.1) en dat
gastouderbureaus juist iets minder vaak (64%) een oudercommissie hebben. Wellicht dat
de mate waarin wervingsinspanningen zijn of worden gepleegd deze verschillen kunnen
verkiaren. Dit kan afgeleid worden uit figuur 2.9.
Figuur 2.9

Al dan niet wervingsinspanningen, totaal houders en naar type kinderopvang
I

I

DOV (Nz375)

97%

1%

BSO (N=375)

GOB (N=275)

Totaal houders (N=1.025)
0%

10%

20%

• Wel wervhigsinspanningen

30%

40%

50%

60%

70%

U Geen wervingsinspanningen

80%

90% 100%

U Weet niet

Uit bovenstaande figuur blijkt geen relatie tussen de aanwezigheid van de
oudercommissie en de mate waarin wervingsinspanningen zijn gepleegd om ouders voor
een dergelijke commissie te interesseren. Tussen de verschillende opvangvormen troffen
we namelijk geen noemenswaardige verschillen in het aandeel locaties dat dergelijke
inspanningen heeft gepleegd.
In het verlengde van het bovenstaande is ook getoetst of de aard van de
wervingsinspanningen mogelijk een rol speelt in de mate waarin een oudercommissie
16

0606 Nulmeting oudercommissies

aanwezig is. Daartoe ztjn we voor locaties met inspanningen hebben gepleegd nagegaan
of locaties met een oudercommissie andere typen wervingsactiviteiten hebben ontplooid
dan locaties zonder een oudercommissie. Vanuit het oogpunt van overzichtelijkheid
hebben we hierbij geen nader onderscheid naar type opvang gemaakr. Bij de uitkomsten
in tabel 2.3 merken we op dat percentages niet tot 100% optellen, omdat respondenten
meerdere typen activiteiten kunnen ontplooien. Verder merken we op dat het moment
waarop

de

inspanningen zijn gedaan uiteen kan lopen. Bij locaties met een
oudercommissie kan het gaan om het moment van het instellen van de oudercommissie

of bij vervanging van uittredende leden. Bij locaties zonder oudercommissies kan het
gaan om activiteiten die in het verleden zijn getroost bij de pogingen om er een te
vormen, maar ook om activiteiten die op het meetmoment nog steeds worden ontplooid.
Tabel 2.3

Typen wervingsinspanningen volgens houders, naar al dan niet aanwezigheid
van een oudercommissie

Type wervingsinspanning

Wel oudercommissie
(N=718)

Ouders persoonlijk benaderd

63%

64%

Oproep in (digitale) nieuwsbrief

57%

71%

Bij intake interesse peilen

Geen oudercommissie
(N=273)

46%

62%

OC-leden werven onder ouders

32%

N.v.t.

Informatie over CC op locatie verspreiden

30%

33%

Medewerkers/gastouders wijzen op CC

22%

21%

Oproep op internet

22%

26%

20%

24%

Brief near ouders

19%

28%

Op bijeenkomsten aandachtvoorwerving

17%

17%

Interesse gepeild in enquête

3%

3%

In informatieboekje/-brochure
voor werving OC-leden

aandacht

Beloning’ voor OC-leden ingesteld

1%

1%

Anders

<1%

<1%

Wat opvalt is dat het patroon van wervingsinspanningen bij beide typen locaties

met
een oudercommissie en zonder een oudercommissie mm of meet gelijk is. Bij locaties
zondet oudercommissie worden sommige typen wervingsactiviteiten jets vaker ingezet
—

—

dan bij locaties met een oudercommissie. Het gaat dan om oproepen in digitale
nieuwsbrieven en interesse peilen bij de intake. Bij een derde van de locaties met een
oudercommissie blijken de oudercommissieleden zelf actief ingezet te wotden voor de
werving

van

nieuwe

leden.

Dit

kan

vanzelfsprekend

niet

bij

locaties

zonder

oudercomm issies.

2.5

Redenen aanwezigheid/ontbreken oudercommissie

Cm nader inzicht te krijgen in de achtergtonden van het al dan niet hebben van een
oudercommissie, is aan geraadpleegde houdets en oudercommissieleden van locaties
met een oudercommissie gevraagd hoe het komt dat er op hun locatie wel een
oudercommissie aanwezig is. Al ‘spiegel’ hebben we aan houdets van Iocaties zonder
Deze analyse is alleen op basis van gegevens van houders verricht. AIleen bij de onderzoeksgroep houders
kan namelijk de vergelijking wel of geen oudercommissie worden gemaakt.
Bureau Bartels

17

oudercommissie de vraag voorgelegd waardoor in hun geval een oudercommissie
ontbteekt. Vanzelfsprekend kon dit Iaatste niet getoetst worden onder de andere
onderzoeksgroep (de OC-leden). De uitkomsten op beide vragen worden in deze
paragraaf gepresenteerd.
De aangevoerde verkiaringen van houders en oudercommissieleden voor de
aanwezigheid van de oudercommissie, staan in tabel 2.4 weergegeven. Daatuit blijkt dat
houders mm of meer dezelfde redenen aanvoeren dan oudercommissieleden.
Tabel 2.4

Redenen voor aanwezigheid oudercommissie, volgens houders en OC-leden

Redenen

Houders
(N=725)

OC-leden
(N=364)

Interesse bij ouders om zitting in OC te nemen

38%

48%

Grote betrokkenheid van ouders bij locatie
Houderdraagtmeerwaarde van OC actiefuit
Verplicht, ouders willen helpen

36%
31%

30%

24%

Forse inspanningen gepleegd bij werving
Grote locatie met veel ouders waaruit kon worden gevist

21%
6%

15%
14%
20%
5%

Ouders zeif meerwaarde OC uit laten dragen

5%

7%

Persoonhijke benadering

3%

3%

Eerder sanctie gehad via GGD-inspectie

1%

1%

Weetniet

3%

11%

Percentages tellen niet op tot 100%, omdat respondenten meerdere redenen konden aanvoeren

Redenen die door beide typen respondenten vooral naar voren worden gebracht als
mogelijke verkiaringen voor de aanwezigheid van de oudercommissie, hebben betrekking
op de interesse van ouders om zitting te nemen in de oudercommissie, de grote
betrokkenheid van ouders bij de locatie en het feit dat ouders de houder willen helpen bij
het voldoen aan de verplichting een oudercommissie te hebben. Ook noemen relatief
veel houders dat zij de meerwaarde van de oudercommissies actief uitdragen en forse
inspanningen plegen bij de werving van ouders.
Op de vraag aan houders van locaties zonder oudercommissie op Iocatieniveau waarom
deze commissie ontbreekt, hebben de respondenten als volgt geantwoord (zie tabel 2.5).
Hierbij hebben we in tegenstelling tot bovenstaande tabel wel een onderscheid naar type
opvang gemaakt

18

0606 Nulmeting oudercommissies

Tabel 2.5

Door houders aangevoerde redenen voor afwezigheid oudercommissie, naar
type opvang

Redenen

DOV
(N=86)

BSO
(N=116)

GOB
(N=98)

Geen interesse onder ouders

56%

59%

67%

Locatie recent opgericht, nog geen gelegenheid gehad

17%

13%

18%

Kleine locatie, kleine vijver om uitte vissen

13%

16%

9%

Bewust gekozen voor CC samen met andere locaties

10%

14%

1%

Weinig betrokkenheid van ouders bij locatie

8%
2%

19%
0%

14%

Geen wervingsinspanningen gepleegd
Voorheen niet-functionerende CC gehad, mee gestopt

2%

3%

4%

Locatie gaat stoppen

2%

1%

3%

Geen sanctie van GGD bij ontbreken oudercommissie

0%

1%

0%

Anders

2%

0%

0%

1k zie meerwaarde van oudercommissie niet in
Cudercommissie past niet bij gastouderopvang*

0%

0%

1%

-

Weet niet

5%

7%
Alleen getoetst bij houders van gastouderbureaus (N=98)
Percentages tellen niet op tot 100%, omdat respondenten meerdere redenen konden aanvoeren

2%

20%
1%

*

Verreweg de meest genoemde reden voor het ontbreken van een oudercommissie is
volgens houders het gebrek aan interesse bij ouders om plaats te nemen in de
oudercommissie. Houders geven aan dat het lastig is om ouders te vinden die tijd willen
steken in deelname aan de oudercommissie. Voor de BSO geven houders aan dat de
betrokkenheid vaak groter is bij de school dan bij de BSQ waar kinderen een relatief
korte tijd door brengen in de week.
Volgens een vijfde van de geraadpleegde gastouderbureaus (zonder) oudercommissie,
past de oudercommissie om verschillende redenen niet bij dit type opvang. Dit omdat
ouders elkaar

anders dan bij de dagopvang en BSO

weinig fysiek tegenkomen. Cok
speelt afstand soms een rol. Ouders kunnen bij gastouderopvang ver van elkaar wonen.
—

—

Bureau Bartels

I 19

3.

OUDERCOMMISSIES BIJ PEUTERSPEELZALEN

3.1

Inleiding

In het voorgaande hoofdstuk hebben we inzicht gegeven in de (achtergronden van)
aanwezigheid of ontbreken van een oudercommissie bij locaties in de dagopvang, BSO
en gastauderopvang. In dit hoofdstuk verleggen we de aandacht naar de peuter
speelzalen. Zoals hiervoor aangegeven, gold bij peuterspeelzalen op het meetmoment
van de nulmeting andere verplichtingen random het instellen van een oudercommissie
dan voor de opvangvormen die in het voorgaande hoofdstuk centraal staan.
De opbouw van dit hoofdstuk is mm of meer vergelijkbaar als in het vorige hoofdstuk.
Alleen ontbreekt in dit hoofdstuk een paragraaf over redenen voor de aanwezigheid of
afwezigheid van een oudercommissie. De vragen hierover zijn bij peuterspeelzalen
achterwege gelaten omdat de oudercommissie voor een deel van hen niet verplicht is.

3.2

Aanwezigheid oudercommissie

Al of niet een oudercommissie
Net als hiervoor bij de dagopvang, BSO en gastouderbureaus is oak bij de
peuterspeelzalen vastgesteld in hoeverre er eind december 2015 een oudercommissie
aanwezig was. De centrale vraag is net als bij de dagopvang, BSO en gastouderopvang
of er een oudercommissie aanwezig is. In figuur 3.1 is dit voor beide typen
peuterspeelzalen
gesubsidieerde en niet-gesubsidleerde peuterspeelzalen
weergegeven.
—

—

Daarbij maken we twee kanttekeningen. Niet-gesubsidleerde peuterspeelzalen waren
verplicht om ouders in de gelegenheid te stellen om een oudercommissie te vormen.
Deze verplichting gold nag niet voor gesubsidieerde peuterspeelzalen die nag onder de
Wmcz vielen en konden volstaan met een cliëntenraad. Niet-gesubsidieerde
peuterspeelzalen hoefden oak niet perse over een oudercommissie op de betreffende
locatie te beschikken. Het mocht namelijk oak gaan om een overkoepelende
oudercommissie voor meerdere locaties. Vandaar dat we in figuur 3.1 beide vormen van
oudercommissies weergeven.

In incidentele gevallen kan het voorkomen dat beide typen oudercommissies voorkomen. In die gevallen is
de oudercommissie OP locatie leidend voor de toedeling. Deze peuterspeelzalen zijn dus ingedeeld bij de
antwoordcategorie ja, op locatie’.
20

0606 Nulmeting oudercommissies

Figuur 3.1

Aanwezighed oudercommissie bij peuterspeezalen, totaal en naat type

Niet-gesubsidieerde peuterspeelzalen (N=56)

45%

F

-

16%

30%

Gesubsidieerde peuterspeelzalen (N=284)

32%

29%J

26%

Totaal (N=353)

34%

27%

27%
ZEE

0%
• Ja, op locatie

• Ja, overkoepelend

20%

40%

60%

80%

• Nee, bezig met formeren OC

100%
• Nee

In Iijn met de verwachtingen komt uit de nulmeting naar voren dat niet-gesubsidleerde
peuterspeelzalen ultimo 2015 vaker dan gesubsidieerde peuterspeelzalen over een
oudercommissie op Iocatieniveau beschikken (namelijk 45% versus 32%). Aangezien
gesubsidieerde peuterspeelzalen een ruime meerderheid vormen komt het gemiddeld
voor alle peuterspeelzalen dicht in de buurt van dit type, namelijk 34%. Dit is beduidend
lager dan bij de andere drie opvangvormen in de nulmeting fzie hiervoor).
Nog eens 13% heeft een oudercommissie op het niveau van de koepel. Op dit punt zien
we geen verschillen tussen beide typen peuterspeelzalen. Ongeveer een kwart van de
peuterspeelzalen in de nulmeting was op het meetmoment bezig met het instellen van
een oudercommissie. Dit komt bij gesubsidleerde peuterspeelzalen vaker voor dan niet
gesubsidieerde peuterspeelzalen.

Ander medezeggenschapsorgaan
Bij peuterspeelzalen die niet over een oudercommissie op de betreffende locatie of voor
de koepel beschikken (N=94), zijn we nagegaan of de medezeggenschap van ouders
wellicht via een ander orgaan geregeld is. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan een
cliëntenraad, een ouderraad (al dan niet samen met een basisschool) of een IKC-raad.
Dit bleek bij 49% van de geraadpleegde peuterspeelzalen zonder oudercommissie het
geval. Bij niet-gesubsidieerde peuterspeelzalen kwam dit minder vaak voor dan bij
gesubsidieerde peuterspeelzalen (namehjk 18% versus 56%).
De andere vormen van medezeggenschap troffen we in de volgende mate aan bij de
geraadpleegde peuterspeelzalen zonder oudercommissie (N=45), namelijk:
• clientenraad: 24%;
• ‘eigen’ ouderraad (dus niet samen met basisschool maar op de elgen locatie): 24%;
• ouderraad samen met basisschool: 24%;
• ouderwerkgroep(en): 13%;
• ouders in bestuur: 9%;
• IKC-raad: 4%.

Bureau Bartels

I 21

Aanwezigheid oudercommissie of ander vorm van medezeggenschap
Combineren we beide bovenstaande uitkomsten
dus de aanwezigheid van een
oudercommissie of andere vorm van medezeggenschap
dan ziet de situatie voor
peuterspeelzalen er ultimo 2015 per saldo als volgt uit (zie figuur 3.2). Ruim zeven op de
tien peuterspeelzalen heeft een of andere vorm van medezeggenschapsorgaan. Het
verschil tussen beide typen valt in deze tabel dan weg: niet-gesubsidieerde
peuterspeelzalen beschikken vaker over een oudercommissie, gesubsidieerde
peuterspeelzalen vaker over een andere vorm van medezeggenschap van ouders.
—

—

Figuur 3.2

Aanwezigheid oudercommissie en andere vorm van medezeggenschap, totaal
en naar type peuterspeelzaal

Niet-gesubsidleerde peuterspeelzalen (N=56)

54%

30%

F——. I i
Gesubsidieerde peuterspeelzalen (N=284)

45%

Totaal (N=353)

47%
0%

• Oudercommissie (op locatie of koepel)

20%

29%

26%
27%

40%

60%

• Ander MZ-orgaan

80%

100%

Geen

Aanwezigheid oudercommissie naar kenmerken
Op een vergelijkbare wijze als hiervoor bij de andere opvangvormen, zijn we ook voor
peuterspeelzalen nagegaan of de aanwezigheid van een oudercommissie samenhangt
met een aantal kenmerken van de tocaties waarvan in de nulmeting gegevens zijn
verzameld.
Allereerst is een relatie gelegd met het oprichtingsjaar van de peuterspeelzalen. Daatbij
hebben we dezelfde indeling in leeftijdscategorieen’ gehanteerd dan in hoofdstuk 2. Voor
elk van deze drie Ieeftijdscategorieen’ is in figuur 3.3 weergegeven in hoeverre er een
oudercommissie op locatie of een overkoepelende oudercommissie aanwezig is.

22

I 0606 Nulmeting oudercommissies

Figuur 3.3

Aanwezigheid oudercommssie naar ‘Ieeftijd’ peuterspeelzaal

Opgericht voor 2005 (N=202)

I

33%

Opgericht tussen 2005 en 2010 (N48)

33%

21%

38%

-

I—

Opgericht vanaf 2010 (N=83)

40%

Totaal (N=353)

34%

0%
• Ja, op locatie

• Ja, overkoepelend

20%

29%

I

27%

40%

60%

1.

T7
25%

27%
80%

• Nee, bezig met formeren DC

100%

• Nee

We zien in bovenstaande figuur niet echt een relatie met het oprichtingsjaar. Weliswaar
hebben meer recent opgerichte peuterspeelzalen vaker een oudercommissie op locatie,
‘oudere’ peuterspeelzalen compenseren dit met een groter aandeel overkoepelende
oudercommissies.
Ook zijn we voor peuterspeelzalen nagegaan of zich verschillen voordoen naar
groottekiasse. Daartoe hebben we bij de geraadpleegde peuterspeelzalen opgevraagd

hoeveel kinderen eind 2015 per maand naar hun peuterspeelzaal gaan. Op basis hiervan
is de volgende indeling naar groottekiassen gemaakt, namelijk:
• klein’: tot 25 kinderen per maand;
• ‘middeigroot: van 25 tot 50 kinderen per maand;
• groat’: 50 kinderen of meer per maand.
In figuur 3.4 is weergegeven in hoeverre de aanwezigheid van een oudercommissie
verschilt naar deze drie grootteklassen van peuterspeelzalen. In tegenstelling tot hiervoor
bij de andere opvangvormen troffen we bij de peuterspeelzalen geen relatie met de
grooffekiasse aan.

Bureau Bartels

23

Figuur 3.4

Aanwezigheid oudercommissie naar groottekiasse van peuterspeelzaal

Klein (N=87)

21%

i—i
Middeigroot fN=165)

30%

27%

27%

1—
1

Groat (N=71)

38%

23%

30%

.____

Totaal (N=353)

27%
0%

• Ja, op locatie

10%

20%

30%

a Ja, overkoepelend

40%

50%

60%

27%
70%

90%

80%

• Nee, bezig met formeren OC

100%

Nee

Uit paragraaf 1 .4 blijkt dat ruim acht op de tien geraadpleegde peuterspeelzalen zijn
aangesloten bij een brancheorganisatie. Nagegaan is of er verschillen bestaan tussen
peuterspeelzalen

die

wel zijn aangesloten bij een brancheorganisatie en
ongeorganiseerde’ peuterspeelzalen. Uit figuur 3.5 blijkt dat zich tussen beide typen

peuterspeelzalen geen noemenswaardige verschillen voordoen wat betreft de
aanwezigheid van een oudercommissie. Wel zijn aangesloten peuterspeelzalen vaker
bezig met het
peuterspeelzalen.
Figuur 3.5

formuleren

van

een

oudercommissie

Aanwezigheid oudercommissie bij
aans!uiting bij brancheorganisatie

Wel aangesloten (N=294)

peuterspeelzalen

I—
32%

Totaal (N=353)

34%

niet-aangesloten

naar

al

dan

niet

._Z

34%

Niet aangesloten (N=59)

dan

15%

42%

1

27%

40%

60%

27%

—__—

0%
• ia op locatie

20%

a Ja, overkoepelend

80%

a Nee, bezig met formeren CC

100%
a Nee

Ten slotte is als laatste kenmerk wederom gekeken naar de relatie tussen de
aanwezigheid van een oudercommissie en het type vestigingspiaats van de locatie.
Voor de onderbouwing van de indeling die daarbij gehanteerd is, verwijzen we naar de
toelichting op tabel 1.6.

24

I 0606 Nulmeting oudercommissies

Figuur 3.6

Aanwezigheid oudercommissie naar type vestigingsplaats van peuterspeelzaal
-

Achterstandswijk (N=75)

31%

40%

I

Dorp/platteland fN=112)

43%

23%
-

Overig (N=166)

37%

-

24%
-

-

27%

22%

J
Totaal (N=353)

1

34%

zr-I
20%

0%
• Ja, op locatie

• Ja, overkoepelend

40%

60%

80%

• Nee, bezig met formeren DC

100%
• Nee

In tegenstelling tot hiervoor bij de andere opvangvormen troffen we bij peuterspeelzalen
we! een relatie aan tussen beide aspecten. Uit bovenstaande figuur blijkt dat er bij
locaties die in een dorp of op het platteland gevestigd zijn relatief vaak een
oudercommissie aanwezig is, terwijl dit in achterstandswijken juist relatief weinig het
geval is (43% versus 15% voor oudercommissies op locatie).

3.3

Kenmerken oudercommssie

In deze paragraaf besteden we aandacht aan achtereenvolgens enkele kenmerken van
de aanwezige oudercommissies bij peuterspeelzalen en de frequentie waarmee dit
orgaan advies geeft aan de houders. De uitkomsten in deze paragraaf zijn uitsluitend
gebaseerd op de peuterspeelzalen met een oudercommissie. Net als in het voorgaande
hoofdstuk spiegelen’ we de antwoorden van de houders aan die van de geraadpleegde
oudercommissieleden van peuterspeelzalen.

Kenmerken oudercommissie
Allereerst is gevraagd in hoeverre de oudercommissie alleen voor de betreffende
peuterspeelzaal optreedt’ of eventueel ook voor een andere opvangvorm (of -vormen) op
de betreffende fysieke locatie. Uit figuur 3.7 blijkt dat daar waar bij peuterspeelzalen
een oudercommissie actief is deze vaak alleen voor de eigen’ peuterspeelzaal actief is.
Dit geldt voor beide typen peuterspeelzalen die in onderstaande figuur zijn
onderscheiden. De geraadpleegde houders schetsen op dit punt een vergelijkbaar beeld
als de geraadpleegde oudercommissieleden van de peuterspeelzalen
—

—

Bureau Bartels

I 25

Figuur 3.7

Mate waarin aanwezige oudercommissie 00k voor andere opvangvormen actief
is, totaal houders en OC-leden en naar type peuterspeelzaal

Niet-gesubsidieerde peuterspeelzalen
(N=25)
Gesubsidleerde peuterspeelzalen (N=90)

Iotaal houders (N=120)

Totaal OC-leden (N=54)
0%

20%

40%

60%

80%

100%

a Alleen voor de peuterspeelzaal a Ook voor andere opvangvorm(en) a Weet niet

Bij de peuterspeelzaIen in de nulmeting blijkt het gemiddeide aantal (eden van de
oudercommissie op het meetmoment vrijwel overeen te komen als hiervoor bij de
dagopvang en BSO. Het gemiddeide aantal eden was eind 2015 bij peuterspeeIzalen
ongeveer jets meet dan 4. Tussen houdets en oudercommissieleden troffen we op dit
punt geen vetschillen aan.
Tabel 3.1

(Gemiddelde) omvang van de oudercommissie, totaal houders en OC-leden en
naar type peuterspeelzaal

Type peuterspeelzaal

j

I

2

3

Onbekend

Gemiddeld

Niet-gesubsidieerde
peuterspeelzalen fN=25)

4%

16%

32%

12%

24%

4%

8%

3,6

Gesubsjdjeerde
peuterspeelzalen (N=90)

3%

9%

19%

20%

26%

21%

2%

4,4

Totaalhouders(N=120)

3%

12%

21%

19%

24%

17%

3%

42

Totaai OC-leden (N=54)

0%

13%

22%

17%

26%

20%

0%

4,3

Wat het aantal leden betreft troffen we een klein verschii tussen beide typen
peuterspeelzalen aan. Zo teilen de oudercommissies bij de gesubsidieerde
peuterspeeizaIen gemiddeld genomen meet leden dan oudercommissies van niet
gesubsidieerde peuterspeeizalen.
Oak aan peuterspeelzalen met een oudercommissie is gevraagd wat

bij benadering
de gemiddelde ziftingsduur van de leden van deze commissie was op het
meetmoment. Dit is aan zowel houders als oudercommissieleden gevraagd. In figuur 3.8
zijn de gemiddelden weergegeven voor alle peutetspeelzalen met een oudercommissie
en voor beide typen peuterspeelzalen afzonderlijk. Wel merken we op dat 13
tespondenten de vraag niet konden beantwoorden.

26

0606 Nulmeting oudetcommissies

—

—

Figuur 3.8

Gemiddelde zittingsduur oudercommissieleden, totaal houders en OC-leden en
naar type peuterspeelzaal

2,5

2,0

1,5

1,0

0,5

I

0,0
Niet-gesubsieerde
PSZ (N21)

Gesubsidieerde PSZ
(Nz$1)

Totaal houdets
(N107)

Totaal OC-leden
(N=50)

Wat betreft deze gemiddelde zittingsduur blijken houders en oudercommissieleden
vergelijkbare antwoorden te hebben gegeven. De gemiddelde zittingsduur ligt jets lager
dan bij de andere opvangvormen (zie voorgaand hoofdstuk). Kinderen brengen normaal
gesproken niet meer dan twee jaar door op de peuterspeelzaal in tegenstelling tot de
andere opvangvormen waar kinderen (veel) langer gebruik van kunnen maken. Zoomen
we in op beide typen peuterspeelzalen dan blijken de OC-leden voor niet-gesubsidieerde
peuterspeelzalen korter zitting te hebben in de oudercommissie dan die voor
gesubsidieerde peuterspeelzalen.

Frequentie advies
Ook aan (houders en oudercommissieleden van) peuterspeelzalen is de vraag
voorgelegd in welke mate vorig jaar sprake is geweest van gevraagd en ongevraagd
advies van de oudercommissie aan de houder. Net als bij de andere opvangvormen
hebben we eerst bekeken bij welk deel van de geraadpleegde locaties de
oudercommissie in 2015 we! of geen (gevraagd of ongevraagd) advies heeft gegeven.
De verdeling voor de verschillende soorten peuterspeelzalen ziet er als volgt uit:
• niet-gesubsidieerde peuterspeelzalen: 80% wel advies, 20% geen advies;
• gesubsidieerde peuterspeelzalen: 61% wel advies, 27% geen advies en 12% niet
beantwoord.
In tabel 3.2 is de gemiddelde frequentie weergegeven voot peuterspeelzalen in de
nulmeting. Wederom maken we daarbij onderscheid naar gesubsidieerde en niet
gesubsidieerde peuterspeelzalen. Ook hier zijn de gemiddelden inclusief respondenten
waar geen advies is uitgebracht (dus waar sprake is van ‘0 adviezen’) meegewogen.
Respondenten die deze vraag niet konden beantwoorden, zijn bij het berekenen van
deze gemiddelden buiten beschouwing gelaten.

Bureau Bartels

I 27

Tabel 3.2

(Gemiddelde) frequentie adviezen oudercommissie, totaal houders en CC
leden en naar type peuterspeelzaal

Type peuterspeelzaal

Gemiddeld aantal
gevraagde adviezen in
2015

Gemiddeld aantal
ongevraagde adviezen in
2015

Niet-gesubsidieerde peuterspeelzalen

2.1 (N=25)

0,9 (N=22)

Gesubsidieerde peuterspeelzalen

2,3 (N=77)

0,9 (N=74)

Totaal houders

2,3 (N=107)

0,9 (N=101)

Totaal OC-leden

3,2 (N47)

1,5 (N46)

Volgens de houders van de geraadpleegde peuterspeelzalen heeft de oudercommissie in
2015 gemiddeld 2,3 keer advies uitgebracht op hun verzoek (volgens de geraadpleegde
oudercommissieleden kwam dit lets vaker voor in 2015, namelijk 3,2 keer gemiddeld). Bij
de frequentie van door de houder gevraagde adviezen ontlopen de beide typen
peuterspeelzalen elkaar niet veel.
Het gemiddeld aantal ongevraagde adviezen ligt bij peuterspeelzalen net als hiervoor
bij de andere opvangvormen
lager dan het aantal gevraagde adviezen. Hier zien we
geen verschillen tussen beide typen peuterspeelzalen. Ook bij dit type advies hebben
geraadpleegde oudercommissieleden een lets hoger gemiddelde aangegeven dan de
geraadpleegde houders.
—

—

3.4

Inspanningen werven oudercommissie

Wel of geen wervingsinspanningen
Hiervoor zagen we dat oudercommissies in de zin van de Wet Kinderopvang bij niet
gesubsidieerde peuterspeelzalen vaker voorkomen dan
bij gesubsidieerde
peuterspeelzalen (45% versus 32%). We hebben getoetst of dit verschil ook terugkomt in
de mate waarin beide typen peuterspeelzalen wervingsactiviteiten ontplooid hebben of
nog ontplooien om eden voor de oudercommissie te werven. Dit blijkt niet het geval te
zijn, (zie figuur 3.9). De aandelen peuterspeelzalen die dergelijke inspanningen hebben
geleverd ontlopen elkaar nauwelijks’.

10

Deze figuur is uitsluitend gebaseerd op de antwoorden van houders. Een vergelijking tussen geraadpleegde
houders en oudercommissieleden is hier niet opportuun, omdat oudercommissieleden bij peuterspeelzalen
maar een klein segment vertegenwoordigen (namelijk alleen peuterspeelzalen met een oudercommissie).

28

I 0606 Nulmeting oudercommissies

Fguur 3.9

Al dan niet wervingsinspanningen, totaal houders en naar type peuterspeelzaal

Niet-gesubsidieerde peuterspeelzalen
(N=56)

88%

Gesubsidieerde peuterspeelzalen fN=284)

84%

0

Totaal houders (N=353)
0%
• Wel wervingsinspanningen

20%

40%

80%

60%

• Geen wervingsinspanningen

t

100%

Weet niet

Op een vergelijkbare manier als hiervoor bij de andere opvangvormen hebben we aan de
houders van peuterspeelzalen die wervingsactiviteiten hebben ontplooid am welke typen
inspanningen het hierbij gaat. In tabel 3.3 is voor zowel peuterspeelzalen met een
oudercommissie als peuterspeelzalen zonder oudercommissie weergegeven am welke
wervingsinspanningen het hierbij gaat.
Tabel 3.3

Typen wervingsinspanningen volgens houders, naar al dan niet aanwezigheid
van een oudercommissie bij de peuterspeelzaal

Type wervingsinspanning

Wel oudercommissie
(N=118)

Ouders persoonhijk benaderd

67%

56%

Bij intake interesse peilen

58%

48%

OC-leden werven onder ouders

Geen oudercommissie
(N=f 78)

53%

N.v.t.

Oproep in (digitale) nieuwsbrief

48%

40%

Medewerkers wijzen op OC

42%

41%

Informatie over OC op locatie verspreiden

32%

36%

In informatieboekje/-brochureaandacht
voor werving OC-leden

19%

31%

Oproep op internet

19%

19%

Op bijeenkomsten aandacht voor werving

14%

23%

Brief naar ouders

13%

28%

Interesse gepeild in enquete

1%

7%

Beloning’ voor OC-leden ingesteld

0%

0%

Bij peuterspeelzalen met een oudercommissie verloopt de werving in ruim de heift van de
gevallen (ook) via oudercommissieleden, vanzelfsprekend kan dit niet daar waar een
oudercommissie ontbreekt. Oak werden ouders hier vaker persoonlijk benaderd en bij de
intake aangesproken. Locaties zonder oudercommissie proberen daarentegen vaker
ouders te interesseren voor een oudercommissie via informatie op de locatie of in hun
informatieboekje. Ook warden er bij peuterspeelzalen zonder oudercommissie vaker
brieven naar ouders verstuurd.

Bureau Bartels

29

4.

HANDLEIDING VERVOLGMETINGEN

4.1

Inleiding

De nulmeting oudercommissies is niet een op zichzelf staande activiteit geweest. Zoals in
bet inleidende hoofdstuk aangegeven, is het de bedaeling am vervoigmetingen uit te
voeren am de ontwikkeling van bet aantal oudercommissies in de tijd te kunnen volgen.
Van belang daarbij is dat deze metingen op een vergelijkbare wijze uitgevoerd worden
als de nulmeting. Dit om te borgen dat de uitkomsten van de verschillende metingen
tegen elkaar afgezet mogen warden.
Vanuit deze optiek is in dit laatste hoofdstuk een spoorboekje’ opgenamen voor
vervoigmetingen. Hierin zijn de aanpak en de ervaringen met de nulmeting vervlachten.
Tot dit spoorboekje behoren ook de bijiagen I en II: de aankondigingsbrief zoals die
vanuit bet ministerie van SZW is verstuurd en de vragenlijst die voor de nulmeting is
gebruikt.

4.2

Raadpleging houders

Uit het voorgaande valt op te maken dat de nulmeting is uitgevoerd onder houders en
oudercommissieleden binnen vier deelsegmenten van de kinderopvang en peuterspeel
zaalwerk (namelijk dagopvang, BSO, gastouderbureaus en peuterspeelzalen). In deze
paragraaf staat de aanpak van en ervaringen met de raadpleging van houders centraal,
terwijl in de volgende paragraaf ingezoomd wordt op de raadpleging van
oudercomm issieleden.

Steekproeftrekking
De nulmeting is uitgevoerd op bet niveau van locaties zoals die zijn geregistreerd in het
Landelijk Register Kinderopvang en Peuterspeelzalen (LRKP). Vanuit bet oogpunt van
maximale vergelijkbaarheid kan er voor warden gekozen am vervaigmetingen onder
exact dezelfde locaties uit te voeren. In dat geval worden houders die aan de nulmeting
hebben deelgenamen, wederom benaderd am de vragenlijst af te nemen. Een belangrijk
vaardeel van deze variant is dat uitkomsten van verschillende metingen zander meer
tegen elkaar afgezet kunnen warden, omdat telkens gegevens van dezelfde locaties
warden verzameld. Bavendien haeft niet apnieuw een steekproef te warden getrokken en
geInvesteerd te warden in bet achterhalen van de meest geschikte gesprekspartners.
Een vaorwaarde is dan wel dat een za stabiel’ magelijke graep in de tijd wardt gevalgd.
Daar waar lacaties vanwege bijvaorbeeld apheffing niet meer meegenamen kunnen
warden, dienen mm of meer vergelijkbare lacaties uit bet LRKP te warden geselecteerd.
Een andere variant is am ap elk meetmoment telkens apnieuw gestratificeerde
steekpraeven te trekken op een vergelijkbare wijze als in de nulmeting. In dat geval
zullen de stappen moeten worden gezet zoals hierander weergegeven.
Allereerst zal voor elk van de onderscheiden opvangtypen nagegaan moeten warden
boeveel locaties zijn geregistreerd in bet LRKP (zie vaar de nulmeting de tweede kolom
in tabel 4.1). Vervalgens kan aan de band van de steekproefcalculator per segment
30

I 0606 Nulmeting oudercommissies

worden bepaald hoeveel effectieve waarnemingen er (minimaal) nodig zijn voor het
verkrijgen van representatieve uitkomsten. Hierbij dient de norm aangehouden van 95%
betrouwbaarheid en 5% foutenmarge worden aangehouden. Cm het zekere voor het
onzekere te nemen worden streefaantallen (afgerond op 25-tallen) jets boven de feitelijk
benodigde aantallen aangehouden. Rekening houdend met enige non-respons wordt
vervolgens voor elk van de typen opvang de bruto-steekproefomvang bepaald.
Tabel 4.1

Gestratificeerde steekproeftrekking nulmeting oudercommissies

Type opvang

Aantal
locaties
2014*

Benodigd aantal
effectieve
waarnemingen

Streefaantal
waarnemingen

Omvang (bruto-)
steekproef

Dagopvang

6.419

375

450

BSO

6.331

363
363

703
2.756

249
338

375
275

450

Gastouderbureaus
Peuterspeelzalen
Totaal
*

**

350
450

375
1.400

j

1.700

Bron: Inspectie van het Onderws, Landelk rapport gerneentelijk toezicht kinderopvang 2074, augustus
2075.
Bron: www. steekproefcalculator. corn.

Per type opvang wordt als volgende deelstap een gestratificeerde steekproef getrokken
uit het LRKP. Dit gebeurt binnen elk segment op een aselecte wijze. Bij deze
steekproeftrekking dienen in het LRKP uitsluitend locaties met de huidige status
geregistreerd’ te worden meegenomen.

Benadering van ‘getrokken’ houders
De houders uit de steekproef kunnen niet zonder meet benaderd worden. De ervaring in
de nulmeting heeft geleerd dat er enkele tussenstappen moeten worden gezet om
optimale medewerking aan de meting te verkrijgen.
De eerste deelstap daarbij is dat de locaties geordend dienen te worden naat houder. Bij
dergelijk omvangrijke steekproeven komt het namelijk voor dat meerdere locaties van
één houder worden geselecteerd. Bovendien kan een houder met locaties uit meerdere
segmenten van de kinderopvang in de steekproef vettegenwoordigd zijn. Cm te
voorkomen dat een houder meerdere aankondigingsbrieven vanuit het ministerie van
SZW ktijgt (namelijk een brief per ‘getrokken’ locatie), wordt van elke getrokken locatie
eerste de houder vastgesteld en vervolgens dubbelingen’ bij elkaar geplaatst (dus
gegroepeerd naar houder). Het aantal te benaderen houders is dus kleiner dan het aantal
geselecteerde locaties.
Een tweede deelstap is dat voor elk van de houders wordt vastgesteld wat de
contactgegevens zijn en welke contactpersoon benaderd dient te worden. Een
persoonlijke benadering is namelijk belangrijk voor het verkrijgen van een goede respons.
De ervaring leert dat lang niet in alle gevallen adresgegevens van houders in het LRKP
zijn opgenomen. De missende’ gegevens worden eerst via internet opgezocht of in
telefonische contacten met de betreffende houders opgevraagd. Als geen contactpersoon
in het LRKP staat vermeld wordt ook dit opgezochUopgevraagd.

Bureau Bartels

I 31

Vervolgens krijgen de houders van ‘getrokken’ locaties een aankondigingsbrief verstuurd.
In deze brief wordt ultleg gegeven over de achtecgrond van de meting en de gevraagde
medewerking. De tekst van de brief zoals die voor de nulmeting is gebruikt is in bijlage I
opgenomen. Deze brief kan als basis dienen voor volgende metingen.
Na verzending van de brief wordt telefonisch contact opgenomen met de aangeschreven
houder. In dit contact wordt om medewerking aan de meting gevraagd. Bovendien wordt
uitleg gegeven op welke manier aan de meting kan worden deelgenomen. Belangrijk
aandachtspunt is dat in dit contact wordt aangegeven voor welke Iocatie of locaties
namelijk alleen die locaties die in de steekproef voorkomen
gegevens worden
opgevraagd. De ervaring leert dat met name bij grotere houders dikwijls doorverwezen
wordt naar een andere persoon of personen binnen de organisatie die de vragen beter
kunnen beantwoorden.

—

—

Mocht de houder na herhaaldelijk pogingen telkens niet bereikbaar zijn, dan kan er voor
gekozen worden om deze per mail te benaderen. In deze mail wordt dan gevraagd om
contact op te nemen of als de voorkeur daar naar uitgaat de vragenlijst digitaal in te
vullen. Hiertoe dient dan een link naar de digitale enquëte in de mail te worden vermeld.
—

—

Feitelijke gegevensverzameling
Is de benaderde houder bereid om deel te nemen aan de meting, dan wordt het
bovenstaande contact benut om nadere afspraken te maken over de wijze van deelname.
Daar waar sprake is van één of enkele locaties in de steekproef en de juiste
gesprekspartner namens de houder, kan het interview desgewenst direct algenomen
worden. Mocht dit niet mogelijk zijn dan wordt in samenspraak met de beoogde
respondent een geschikt interviewmoment ingepland.
Hiervoor is al opgemerkt dat het voorkomt dat een houder met meerdere locaties in de
steekproef vertegenwoordigd is. In die gevallen wordt de vragenlijst per locatie
afgenomen. Zoals hiervoor al is aangegeven, is voor peuterspeelzalen een andere
vragenlijst gebruikt dan voor de andere drie opvangvormen. In bijiage II zijn beide
vragenlijsten zoals die in de nulmeting zijn gebruikt opgenomen. Wat de vragenlijst voor
peuterspeelzalen betreft, kan het wenselijk zijn dat deze aangepast moet worden. Mocht
inmiddels oak voor alle peuterspeelzalen een oudercommissie weffelijk verplicht zijn
geworden, dan ligt het voor de hand om de vragenlijst voor dit segment mm of meer
‘gelijk te schakelen’ met die voor de andere opvangvormen.
De praktijk leert dat niet altijd alle vragen direct beantwoord kunnen warden. Sommige
gesprekspartners moesten bijvoorbeeld intern navraag doen over het oprichtingsjaat van
een locatie, lidmaatschap van een brancheorganisatie of het aantal opgevangen kinderen
op de betreffende locatie”. Om te bevorderen dat deze gegevens op een later moment
alsnog worden aangereikt, krijgen de betreffende respondenten een mail met nag te

Overigens kan overwogen warden am de vragenhijst voor kamende metingen (oak) de gehanteerde
indelingen voor bijvoorbeeld leeftijd en grootte van de locatie op te nemen. De verwachting is namelijk dat
een deel van de respondenten die geen exacte gegevens weten aisnog in staat zal zijn am de juiste
antwaardcategorie aan te wijzen. Hiermee kan het aantal nagezanden antwaorden warden gereduceerd.

32

I 0606 Nulmeting oudercommissies

beantwaorden vragen gestuurd. Dit met het verzoek om de antwoorden in te vullen en te
retourneren.

Verwerking en analyse gegevens
De gegevens die via de houders (en ook oudercommissieleden, zie hierna) worden
verkregen, dienen op het niveau van elke afzonderlijke locatie te worden verwerkt.
Alvorens tot het analyseren over te gaan, zijn controles op de volledigheid en consistentie
van de data wenselijk. Daar waar respondenten toegezegde gegevens (toch) nog niet
nagezonden blijken te hebben, wordt vervolgcontact gelegd am de toezegging aisnog
gestand te doen. In het geval wanneer meerdere personen van één houder gegevens
over verschillende locaties hebben aangereikt, dienen deze onderling vergeleken te
worden op mogelijke tegenstrijdigheden. Zo bleken bijvoorbeeld niet alle respondenten
op de hoogte dat de houder lid is van een brancheorganisatie en werd deze vraag
verschillend ingevuld. Daar waar tegenstrijdigheden warden vastgesteld, is een extra
check nodig.
Aangezien de vragenhijst voor peuterspeelzalen afwijkt van die voor de andere drie
opvangvormen, is voor peuterspeelzalen een aparte dataset vervaardigd. Bij het
analyseren warden niet alleen uitkomsten gegenereerd voor de onderscheiden
opvangvormen, maar wordt oak gedifferentieerd naar kenmerken van de houders en de
locaties. In paragraaf 1.4 zijn deze kenmerken weergegeven. In toekomstige metingen
dienen omwille van de onderlinge vergelijkbaarheid van de uitkomsten dezelfde
indelingen in categorieen te warden gehanteerd zoals in die paragraaf weergegeven.
Door in toekomstige rapportages de uitkomsten van de analyses af te zetten tegen de
‘beginscores’ van deze nulmeting, kunnen ontwikkelingen in de tijd worden geschetst.

4.3

Veldwerk onder oudercommissieleden

Een deel van de vragen die aan houders zijn gesteld, is als toets oak aan
oudercommissieleden van dezelfde locaties gesteld. Vanzelfsprekend geldt dit alleen
voor de ocaties die over een oudercommissie beschikken. Bij een deel van de locaties
uit de nulmeting zijn dus gegevens van zowel de houder als een vertegenwoordiger van
de oudercommissie verkregen. Het streven is am zo veel magelijk i-op-i cambinaties’ te
realiseren.
Voor oudercommissieleden wordt geen steekproef getrokken. Aangezien eden van
oudercommissies niet uit een register of iets dergelijks kunnen worden afgeleid, dient
deze doelgroep op een ‘getrapte’ wijze namelijk via de houders te worden benaderd.
Daartoe is allereerst een vraag in de vragenlijst voor houders opgenamen om
oudercommissieleden in beeld te krijgen. Aan houders van locaties die over een
oudercommissie beschikken wordt gevraagd of zij een geschikte vertegenwoordiger van
de oudercommissie naar voren kunnen schuiven’2. Als zij daartoe bereid zijn, wordt de
houder gevraagd om deze persoon te informeren over het onderzoek en
na
toestemming van deze persoon ons te voorzien van contactgegevens. Van een deel
—

—

—

—

12

Zie in bijiage II vraag 16 (voor dagopvang. BSD en gastouderbureaus) en vraag 29 (voor peuterspeelzalen)
van de vragenlijst voor houders.
Bureau Bartes

33

van de locaties met een oudercommissie wordt op deze wijze een naam van een
oudercommissielid en zijn of haar contactgegevens aangereikt.
Wat dit laatste betreft gaat de voorkeur uit naar telefoongegevens, zodat een directe
vorm van benadering mogelijk is. De ervaring leert echter dat houders soms alleen een
emailadres aanleveren. In dat geval wordt per mail een oproep gedaan am contact op te
nemen. Als een reactie is uitgebleven, wordt opnieuw een mail gestuurd met het verzoek
am de vragenlijst dig itaal in te vullen.
Net als bij de nulmeting moet bij vervolgmetingen rekening warden gehouden met
kleinere aantallen waarnemingen onder oudercommissieleden dan onder houders. Op dit
punt kan van een break down’ worden gesproken waarbij achtereenvolgens om de
volgende redenen locaties/oudercommissieleden uitvallen:
1. bij een deel van de locaties is geen sprake van een oudercommissie en kan deze
doelgroep dus per definitie niet geraadpleegd warden;
2. daar waar wel een oudercommissie is, kunnen of willen sommige houders geen
gegevens van oudercammissieleden verstrekken (bijvoorbeeld omdat het am
privegegevens van ouders gaat of omdat ze ouders niet willen belasten’ met
verzoeken);
3. sommige hauders zeggen wel toe am cantactgegevens te verstrekken, maar laten dit
vervolgens toch na. Vervolgcontact of een herinnering per mail draagt er toe bij dat
een deel van hen aisnog de afspraak nakomt;
4. daar waar uitsluitend een mailadres wardt verstrekt, is deelname afhankelijk van het
initiatief van de beaogde gesprekspartner van de audercammissie am op de aproep
tat contact te reageren. Niet in alle gevallen wordt op de mailoproep gereageerd;
5. daar waar een telefaonnummer van een audercammissielid is verstrekt, Iukt het niet
altijd am oak daadwerkelijk contact te krijgen. De ervaring Ieert dat dikwijls meerdere
pogingen nodig zijn om in contact te komen;
6. ten slotte kan het voorkomen dat audercommissieleden waarmee wel telefanisch
contact is niet bereid is am vragen te beantwaarden. De ervaring leert echter dat deze
vorm van nan-respons beperkt is, zeker als het oudercammissielid voaraf is
geinfarmeerd door de houder.
De gegevens die via de audercommissieleden warden verkregen, warden op een
vergelijkbare manier als bij hauders verwerkt en geanalyseerd. Bij deze analyses hoort
wel de kanttekening dat enige vaorzichtigheid is gebaden. Dit amdat het aantal
waarnemingen ander audercommissieleden per definitie lager ligt dan die onder houders.
Vandaar dat in de uitkamsten van oudercommissieleden niet nader gedifferentieerd is
naar verschillende subgroepen (met uitzandering van het onderscheid tussen enerzijds
dagopvang, BSO en gastauderbureaus in hoafdstuk 2 en anderzijds peuterspeelzalen in
hoofdstuk 3). De uitkamsten voar oudercammissieleden warden in zijn geheel vergeleken
met de uitkomsten voor de gehele groep geraadpleegde hauders.

34

I 0606 Nulmeting oudercommissies

Bureau Bartels

35

BIJLAGE I
<

AANKONDIGINGSBRIEF

Reouradres; Postbus 90801 2509 LV Den Haag >

Ministerie van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid
Directie Kinderopvang
Team Beleid

T.a.v. de directie

Postbus 90801
2509 LV Den Haag
Parnassusplein 5
T 070 333 44 44
F 070 333 44 00
WWW. ri)ksoverheid ni
Onze referentie
20 16-0000093954

Datum 11 april 2016

Betreft Nulmeting oudercommissies

Geachte heer/mevrouw,
Tijdens de behandeling van het wetsvoorstel ‘Versterking positie ouders kinderopvang
en peuterspeelzalen’ in de Tweede Kamer is een motie aangenomen. In deze motie
wordt de regering verzocht om na de inwerkingtreding van dit wetsvoorstel jaarlijks

het aantal oudercommissies te monitoren. Naar aanleiding van deze motie heeft het
ministerie van SZW aan Bureau Bartels opdracht gegeven am een eerste meting, een
zogenoemde ‘nulmeting’, te verrichten van het aantal oudercommissies.
Bureau Bartels heeft een steekproef getrokken van locaties in de dagopvang, BSO,
gastouderbureaus en peuterspeelwerk. Oak van uw organisatie zitten één of meerdere
locaties in deze steekproef. Binnenkort kan uw organisatie door een medewerker van
Bureau Bartels benaderd warden am een afspraak voor een kort telefonisch interview
in te plannen. In dit interview warden u enkele vragen gesteld over de oudercommissie
op de betreffende locatie(s) en hoe deze opereert. Voor alle duidelijkheid wil ik
benadrukken dat uw gegevens uitsluitend zullen warden gebruikt voor dit onderzoek
en dat uw gegevens vertrouwelijk warden behandeld. De nulmeting wordt in
samenwerking met BOinK, de Brancheorganisatie Kinderopvang en de MOgroep
uitgevoerd. Deze partijen hebben zitting in de begeleidingscommissie van dit
and e rzo e k.
Mocht u nag vragen hebben over bovenstaand verzoek dan kunt u contact opnemen
met Gerben van der Steege of Liza Veenboer van Bureau Bartels (tel. 033
479 20
20). 1k dank u bij voorbaat voor uw medewerking.
—

Hoogachtend,
de Directeur Kinderopvang,

36

0606 Nulmeting oudercommissies

BIJLAGE II VRAGENLIJSTEN

NULMETING OUDERCOMMISSIES
Vragenlijst houders
ALGEMEEN
Let op. deze gegevens worden voor zover bekend
Oa. Naam organisatie houder:
—

—

a! zovee! mogelk vooraf ingevuld!

Ob. Naam respondent houder:
Dc. Functie respondent houder:

0 directeur-eigenaar
0 lid managementteam

0 anders, namelijk
Od. Mailadres:
Oe. Telefoonnummer:
Of. Locaties in de steekproef +
kenmerk vestigingsplaats:

Dagopvang:
1
2
3
BSO:
1
2

Achterstandswijk
0
0
0

Dorplplafteland
0
0
0

0
0

0
0

3

0

0

Gastouderbureau:
1
2
3

0
0
0

0
0
0

Peuterspeelzaal: (let op: tweede deel vcagenhijst gebruiken!)

0g. Is uw organisatie aangesloten
bij een brancheorganisatie?

1
0
0
2
0
0
3
0
0
0 ja, namelijk:
0 Brancheorganisatie Kinderopvang
0 MOgroep
0 Vereniging GastOuderEranche (VG0B)
0 anders, namelijk
0 nee

Let op. loop de navolgende vragen per locatie uit de steekproef

—

zie vraag Of— na!

DEEL I: VRAGENLIJST VOOR LOCATIES DAGOPVANG, BSO EN GOB!
Naam locatie
Wat is het oprichtingsjaar van Iocatie x?
1.
Jaar

2

In geval van dagopvang en BSO: hoeveel verschillende kinderen per maand
werden eind 2015 opgevangen op locatie x? (let op: geen kinderen per dag en dus
ook geen kindplaatsen, maar het aantal verschillende kinderen waaraan opvang word
gob oden)
kinderen

3.

<ga door naar vraag 4>

In geval van gastouderbureau: hoeveel gastouders waren er eind 2015 bij
gastoudetbuteau x aangesloten? Let op: alleen de betreffende !ocatie uit de
steekproef, bijv. niet bU alle franchisenemers als het om een keten van gastouderbureaus
gaat!

I_f__I_I gastouders
Bureau Bartels

I 37

Was er op 31 december 2015 op locatie x een oudercommissie?

4.

o ja
o nee, maar is et in het verleden wel geweest
o nog niet, meat wel mee bezig om deze te formeren
o nee

<ga door near vraag 6>
<ga door naar vraag 5>
<ga door naar vraag 5>
<gadoornaarvraag5>

Indien geen oudercommissie op locatie: wordt de functie van de
oudercommissie door een andere vorm van gezamenlijk medezeggenschap
met het basisonderwijs uitgeoefend (zoals bijvoorbeeld een ouderraad, IKC
raad of lets dergelijks)?

5.

o ja, namelijk
o ouderraad
o IKC-raad (lntegraal Kind Centrum) (letop: kan nietbUgastoudempvang)
o anders, namelijk
o
6.

Heeft uw organisatie (00k) een centrale oudercommissie? Met een centrale
oudercommissie bedoelen we niet een oudercommissie op individueel Iocatieniveau, maar
naast de lokale oudercommissie ook eOn overkoepelende oudercommissie voor
alle/meerdere locaties tegebjkertd.

—

—

o ja
o nee
7.

<indien geen oudercommissie op Iocatieniveau: ga na vraag 6 door naar vraag 17>

Is de oudercommissie alleen voor deze opvangvorm actief of voor meerdere
opvangvormen op de fysieke locatie?

o oudercommissie alleen voorde betreffende opvangvorm <gadoornaarvraag9>
o oudercommissie voor meerdere opvangvormen op deze fysieke locatie. namelijk ook voor
o weet niet
<ga door naar vraag 9>
8.

Indien de oudercommissie voor meerdere opvangvormen actief is, zijn alle
opvangvormen dan ook vertegenwoordigd in de oudercommissie?

o ja
o nee
o weet niet
9.

Uit hoeveel leden bestond de oudercommissie van locatie x eind 2015?
Ult

10.

leden

Wat was eind 2015 (bij benadering) de gemiddelde zittingsduur van de leden
van de oudercommissie van locatie x?
Afgerond J_j_I jaar
o weet niet

11.

Welke inspanningen zijn gepleegd of worden op dit moment gepleegd om
leden voor een oudercommissie op locatie x te werven? Meerdere antwoorden
mogeujk, niet opsommen!

o bij intakegesprek met ouders interesse voor oudercommissie peilen
o informatie over oudercommissie op locatie vetspreiden (buy, via posters, fete’s ed.)
o in informatieboekje of -brochure voor ouders aandacht besteed aan werving loden
o oproep gedaan op internet
O brief rondgestuurd naar alle ouders

o op bijeenkomstfen) aandacht besteed aan werving leden
o ouders persoonhijk benaderd om lid te warden
o pedagogische medewerkerslgastouders wijzen ouders op do oudercommissie

O loden oudercommissie die zeif ouders voor oudercommissie werven

o interesse gepeild via vragenlijst’enquete
o ‘beloning’ in hot vooruitzicht gesteld als ouders lid worden
o oproep in de (digitale) nieuwsbrief
o anders, namelijk’
o ik heb geen wervingsactiviteiten ontplooid
o weet niet
Toelichting:

38

0606 Nulmeting oudercommissies

Let op routing: als er we! een oudercommissie dan naar vraag 13!

12.

Indien geen oudercommissie: hoe komt het dat er op locatie x geen
oudercommissie (meet) is? Meerdere antvvoorden mogeIk, niet opsommen!
o locatie is recent opgericht, nog geen gelegenheid gehad am een oudercommissie in te stellen
o voorheen oudercommissie gehad die niet functioneerde, mee gestopt
o weinig betrokkenheid van ouders bij de locatie
o geen interesse bij ouders om zitting te nemen in oudercommissie
o ik zie als houder meerwaarde van oudercommissie niet in
o geen inspanningen gedaan cm oudercommissie te
o oudercommissie past niet bij gastouderbureau (alleen als vestiging gastouderbureau is)
o GGD-inspectie Iegt geen sanctie op als oudercommissie ontbreekt
o anders. namelijk
o weet niet
Toelichting:
na beantwoording vraag 12 naar volgende lacatie of einde vragenIst>
Hoe komt het dat er op locatie x wel een oudercommissie is? Meerdere
antwoorden mogelk, niet opsommen!
o grate locatie waardoor uit grate vijver van ouders kon worden gevist
o grate betrokkenheid van ouders bij de locatie
o interesse bij ouders cm zitting te nemen in oudercommissie
o ik draag als houder meerwaarde van oudercommissie actief uit
o forse inspanningen gedaan am ouders voor de oudercommissie te
o ouders zeif verhaal over meerwaarde van oudercommissie laten vertellen
o eerder sanctie gehad nay. GGD-inspectie
o anders, namelijk
o weet niet
Toelichting:
13.

14.

Hoe vaak is de oudercommissie op locatie x in 2015 door de houder om
advies gevraagd?
keer

o geen enkele keer
o weet niet
15.

Hoe vaak heeft de oudercommissie op locatie x in 2015 ongevraagd advies
gegeven aan de houder?
keer

o geen enkele keer>
o weet niet
16.

We willen ook graag een vertegenwoordiger van de oudercommissie enkele
vragen stellen. Wie van de oudercommissie van locatie x zouden we hiervoor
het beste kunnen benaderen? Let op: graag afspraak maken dat deze persoon door
houder gem formeerd wordt over het ondeizoek en dat we na toestemming van deze
persoon de beschikking krgen over telefoonnummer of emailadres!
—

—

Naam oudercommissielid
Telefoonnummer (na toestemming)
Emailadres(na toestemming)
Functie binnen oudercommissie:
0 voorzitter

o secretaris
o anders, namelijk:
Let op:

indien nag een locatie van dagopvang, 830 of gastouderbureau in de
steekproef, dan opnieuw by vraag 7 beginnen! Indien een peuterspeelzaal in
steekproef dan door naar vraag 77! Indien geen andere locatie in steekproef
interview beeindigen!

Bureau Bartels

39

DEEL II: VRAGENLIJST VOOR PEUTERSPEELZALEN!
Naam peuterspeelzaal
Is in het geval van peuterspeelzaal x sprake van een gesubsidieerde of niet
17.
gesubsidieerde voorziening? (Bedoeld wordt: a! of niet door gemeente gesubsidleerd
en dan niet voor VVE)

o wel gesubsidieerd
o niet gesubsidleerd
18.

Wat is het oprichtingsjaar van peuterspeelzaal x?
Jaar

19.

Hoeveel

verschillende

kinderen

per

maand

bezochten

eind

2015

peuterspeelzaal x? (let op: geen kinderen per dag en dus ook geen kindplaatsen, maar
het aantal verschillende kinderen dat naar deze peuterspeelzaal gaat)
kinderen

20.

Had peuterspeelzaal x op 31 december 2015 een oudercommissie? (let op:
hoeft niet perse een orgaan voor specifiek de betreffende locatie te zUn, kan ook

overkoepelend voor meerdere locaties)

o ja, namelijk:
o oudercommissie op de betteffende locatie
o centrale oudercommissie (boven meerdere locaties)
<indien een oudercommissie: ga door naar vraag 23>
o nee
<gadoornaarvraag2l>
o weet niet
<ga door naar vraag einde van de vragen1st>
21.

Indien geen sprake van een oudercommissie: was er op 31 december 2015
bij peuterspeelzaal x sprake van een cliëntenraad, ouderraad of andere vorm
van
medezeggenschap
van
ouders? Zo
ja,
wat voor soort
medezeggenschapsorgaan was er toen?

o ja, namelijk:
o clientenraad
o ouderraad, niet samen met basisschool
o ouderraad, samen met basisschool
o IKC-raad (Integraal Kind Centrum)
o anders, namelijk
o nee
22.

Indien geen oudercommissie (zie vraag 20): waren jullie eind 2015 bezig om
een oudercommissie op deze locatie te formeren?

o ja
o flee
o weet niet
23.

<ga na beantwoording van vraag 22 door naar vraag 26>

Is de oudercommissie alleen voor deze peuterspeelzaal actief of ook nog
voor andere opvangvormen op de betreffende fysieke locatie?

o orgaan alleen voor de betreffende peuterspeelzaal
o orgaan voor meerdere opvangvormen op deze fysieke locatie
o weet niet
24.

Uit hoeveel leden bestond de oudercommissie van peuterspeelzaal x eind
2015?
Uit

25.

leden

Wat was eind 2015 (bij benadering) de gemiddelde ziftingsduur van de leden
van de oudercommissie van peuterspeelzaal x?
Afgerond I_I_I jaar
0 weet niet

40

0606 Nulmeting oudercommissies

26.

Welke inspanningen zijn gepleegd of worden op dit moment gepleegd om
leden voor de oudercommissie voor peuterspeelzaal x te werven? Meerdere
antwoorden mogeIk, niet opsommen!

o bij intakegesprek met ouders interesse voor oudercommissie peilen
o informatie over oudercommissie op locatie verspreiden (bijv. via posters, foto’s e.d.)
o in nformatieboekje of -brochure voor ouders aandacht besteed aan werving leden
o oproep gedaan op internet
o brief rondgestuurd naar alle ouders
o op bijeenkomst(en) aandacht besteed aan werving leden
o ouders persoonhijk benaderd om lid te worden
o pedagogisch medewerkers wijzen ouders op de oudercommissie
o leden oudercommissie die zelf ouders voor oudercommissie werven
o interesse gepeild via vragenhijsvenquête
o beloning’ in hot vooruitzicht gesteld als ouders lid worden
o oproep in de (digitale) nieuwsbrief
o anders, namelijk
o ik heb geen wervingsactiviteiten ontplooid
o weet niet
Toelichting:
Let op routing: a/s geen oudercommissie bij peuterspeelzaal x, ga dan naar einde van do
vragenlst!

27.

Hoe vaak is de oudercommissie van peuterspeelzaal x in 2015 door de
houder om advies gevraagd?
keer

o geen enkele keer
o weet niet
28.

Hoe vaak heeft de oudercommissie van peuterspeelzaal x in 2015
ongevraagd advies gegeven aan de houder?
keer

o geen enkele keer>
o weet niet
Alleen als oudercommissie voor de betreffende peuterspeelzaal aanwezig is
antwoordcategorie van vraag 23 de volgende vraag stellen:

—

eerste

—

29.

We willen ook graag een vertegenwoordiger van de oudercommissie enkele
vragen stellen. Wie van Ue oudercommissie van locatie x zouden we hiervoor
het beste kunnen benaderen? Let op: graag afspraak maken dat deze persoon door
houder gem formeerd wordt over het onderzoek en dat we na toestemming van doze
persoon de beschikking krgen over te/efoonnummer of emailadres!
Naam oudercommissielid
Telefoonnummer (na toestemming):
Emailadres(na toestemming)
Functie binnen oudercommissie:
0 voorzitter
o secretaris
o anders, namelijk
—

—

—

RESPONDENT VOOR MEDEWERKING BEDANKEN!

—

Bureau Bartels

41

NULMETING OUDERCOMMISSIES
Vragenlijst OC-leden
ALGEMEEN
Let op: deze gegevens worden voor zover bekend a! zoveel mogebjk vooraf ingevuld!
Oa. Naam organisatie houder:
Ob.Naam locatie in steekproef:
0 Dagopvang
Oc. Type opvang:
0 BSD
—

—

0 Gastouderbureau
0 Peuterspeelzaal
Ob. Naam respondent OC-lid:
Oc. Functie respondent:

0 voorzitter CC
0 secretaris CC
C anders, namelijk

Od. Mailadres:

Oe. Telefoonnummer:

Let op: loop de navolgende vragen voor de betreffende locatie na! Let op. nummering
gehjk gehouden aan die van de vragenbjst houder. Vandaar dat nummering niet bij I
begint en niet altUd doorloopt!
DEEL I: VRAGENLIJST VOOR LOCATIES DAGOPVANG, BSO EN GOB!
7.
Is de oudercommissie alleen voor deze opvangvorm actief of voor meerdere
opvangvormen op de fysieke locatie?

o oudercommissie alleen voor de betreffende opvangvorm <ga door naar vraag 9>
o oudercommissie voor meerdere opvangvormen op deze fysieke locatie, namelijk ook voor
o weet niet
<ga door naar vraag 9>

Indien de oudercommissie voor meerdere opvangvormen actief is, zijn alle
opvangvormen dan ook vertegenwoordigd in de oudercommissie?

8.
Oja

o nee
o weet niet
9.

Uit hoeveel leden bestond de oudercommissie van locatie x eind 2015?
Uit

10.

leden

Wat was eind 2015 (bij benadering) de gemiddelde zittingsduur van de leden
van de oudercommissie van locatie x?
Afgerond
C weet niet

42

jaar

I 0606 Nulmeting oudercommissies

11.

Welke inspanningen zijn gepleegd of worden op dit moment gepleegd om
leden voor een oudercommissie op locatie x te werven? Meerdere antwoorden
mogeijik, niet opsommen!

o bij intakegesprek met ouders interesse voor oudercommissie peilen
o informatie over oudercommissie op locatie verspreiden (buy, via posters, foto’s ed.)
o in informatieboekje of -brochure voor ouders aandacht besteed aan werving eden
o oproep gedaan op internet
o brief rondgestuurd naar alle ouders
o op bijeenkomst(en) aandacht besteed aan werving leden
o ouders persoonlijk benaderd om lid te worden
o pedagogische medewerkers/gastouders wijzen ouders op de oudercommissie
o leden oudercommissie die zeif ouders voor oudercommissie werven
o interesse gepeild via vragenlijsUenquete
o beloning’ in het vooruitzicht gesteld als ouders lid worden
o oproep in de (digitale) nieuwsbrief
o anders, namelijk
o ik heb geen wervingsactiviteiten ontplooid
o weet niet
Toelichting:

13.

Hoe komt het dat er op locatie x een oudercommissie is? Meerdere antwoorden
mogeIk, niet opsommen!
o grote locatie waardoor uit grote vijver van ouders kon worden gevist
o grote betrokkenheid van ouders bij de locatie
o interesse bij ouders om ziffing te nemen in oudercommissie
o ik draag als houder meerwaarde van oudercommissie actief uit
o forse inspanningen gedaan om ouders voor de oudercommissie te werven
o ouders zelt verhaal over meerwaarde van oudercommissie laten vertellen
o eerder sanctie gehad nay. GGD-inspectie
o anders, namelijk:
o weet niet
Toelichting:
14.

Hoe vaak is de oudercommissie op locatie x in 2015 door de houder om
advies gevraagd?
keer

o geen enkele keer
o weet niet
15.

Hoe vaak heeft de oudercommissie op locatie x in 2015 ongevraagd advies
gegeven aan de houder?
keer

o geen enkele keer>
o weet niet
DEEL II: VRAGENLIJST VOOR PEUTERSPEELZALEN!
23.

Is de oudercommissie alleen voor deze peuterspeelzaal actief of ook nog
voor andere opvangvormen op de betreffende fysieke locatie?

o orgaan alleen voor de betreffende peuterspeelzaal
o orgaan voor meerdere opvangvormen op deze fysieke locatie
o weet niet
24.

Uit hoeveel leden bestond de oudercommissie van peuterspeelzaal x eind
2015?
Uit I_Li eden

25.

Wat was eind 2015 (bij benadering) de gemiddelde zittingsduur van de leden
van de oudercommissie van peuterspeelzaal x?
Afgerond I_I_I jaar
0 weet niet

Bureau Bartels

43

26.

Welke inspanningen zijn gepleegd of worden op dit moment gepleegd om
leden voor de oudercommissie voor peuterspeelzaal x te werven? Meerdere
antwoorden mogeIk, niet opsommen!

o bij intakegesprek met ouders interesse voor oudercommissie peilen
o informatie over oudercommissie op locatie verspreiden (bijv. via posters, fotos ed.)
o in informatieboekje of -brochure voor ouders aandacht besteed aan werving eden
o oproep gedaan op internet
O brief rondgestuurd naar alle ouders

o op bijeenkomst(en) aandacht besteed aan werving leden
o ouders persoonlijk benaderd am lid te warden
o pedagogisch medewerkers wijzen ouders op de audercommissie
o eden oudercommissie die zeif ouders voor oudercommissie werven
o interesse gepeild via vragenlijst/enquete
o beloning in het vooruitzicht gesteld als ouders lid warden
o oproep in de (digitale) nieuwsbrief
o anders, namelijk
o ik heb geen wervingsactiviteiten ontplooid
o weet niet
Toelichting:

27.

Hoe vaak is de oudercommissie van peuterspeelzaal x in 2015 door de
houder om advies gevraagd?

I_I_I keer

o geen enkele keer
o weet niet
28.

Hoe vaak heeft de oudercommissie van peuterspeelzaal x in 2015
ongevraagd advies gegeven aan de houder?
keet

o geen enkele keer’
o weet niet
-

44

RESPONDENT VOOR MEDEWERKING BEDAN KEN!

0606 Nulmeting oudercommissies

-