Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

29 362

Modernisering van de overheid

Nr. 219

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 25 juni 2013
Binnen de vaste commissies voor Economische Zaken hebben enkele
fracties de behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te leggen aan
de minister van Economische Zaken over de programmabrief van 25 april
2013 «Goed Geregeld, een verantwoorde vermindering van regeldruk
2012–2017» (Kamerstuk 29 362, nr. 212).
De op 30 mei 2013 toegezonden vragen en opmerkingen zijn met de door
de minister van Economische Zaken bij brief van 24 juni 2013 toegezonden antwoorden hieronder afgedrukt.
De voorzitter van de vaste commissie,
Hamer
De adjunct-griffier van de vaste commissie,
Van de Wiel

kst-29362-219
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

1

Inhoudsopgave

blz.

I

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen van de leden van de VVD-fractie
Vragen van de leden van de PvdA-fractie
Vragen van de leden van de SP-fractie
Vragen van de leden van de D66-fractie
Vragen van de leden van de CDA-fractie
Vragen van de leden van de SGP-fractie

2
2
3
4
5
6
6

II

Antwoord/Reactie van de minister

8

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de programmabrief van het kabinet over de vermindering van regeldruk. Zij zijn tevreden
met de totale kwantitatieve doelstelling van het kabinet om in 2017 ten
opzichte van 2012 de regeldruk voor bedrijven, burgers en professionals
met 2,5 miljard euro te verlagen.
In de programmabrief worden op pagina vier de belangrijkste kabinetsmaatregelen opgesomd. De leden van de VVD-fractie missen echter een
kwantitatieve uitwerking per maatregel van deze reeds ingevulde
regeldrukverlichting die in deze kabinetsperiode moet worden gerealiseerd. Deze leden vragen daarom middels een tabel en een toelichting
aan de Kamer inzichtelijk te maken hoeveel reductie in euro’s er met
iedere maatregel gepaard gaat.
Op pagina vijf van de programmabrief verwijzen de betrokken ministers
naar de passage uit het regeerakkoord waarin is afgesproken dat burgers
en bedrijven per 2017 al hun zaken met overheidsorganisaties digitaal
zullen kunnen afhandelen. De leden van de VVD-fractie vragen of alle
lokale en provinciale overheden deze doelstelling onderschrijven, zodat
deze doelstelling in 2017 kan worden gehaald. Welke harde afspraken
heeft het kabinet gemaakt met deze overheden? Kan meer informatie
worden gegeven over het vermelde implementatieprogramma?
Ook lezen de VVD-fractieleden dat inspecties beter gaan samenwerken en
dat er in een aantal gemeenten dit jaar een pilot wordt uitgevoerd om in
het horecadomein het toezicht op een andere manier vorm te geven.
Graag ontvangen deze leden een nadere toelichting op deze pilot. Ook
vragen deze leden of hierbij gebruik wordt gemaakt van het Ondernemingsdossier? Hoeveel regelhulpen heeft de overheid inmiddels gemaakt
voor het Ondernemingsdossier? Het Ondernemingsdossier is wat betreft
de VVD-fractieleden een geschikte tool om ondernemers te ontlasten van
een veelheid aan inspecties en controles.
Tot slot over inspecties vragen deze leden of het instrument van Inspectieview al volledig benut wordt door de – voor het bedrijfsleven relevante
– Rijksinspecties, bij het uitvoeren van risico gestuurd toezicht?
Ten aanzien van de overheidsdienstverlening aan bedrijven achten de
leden van de VVD-fractie het van groot belang dat ondernemers op één
centraal digitaal punt hun zaken met de overheid kunnen regelen. Hiertoe
is het digitale ondernemersplein opgericht. Wat betreft de leden van de
VVD-fractie is het belangrijk dat ook lokale overheden hierop worden
aangesloten. In hoeverre zijn er belemmeringen die dit tegenhouden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

2

Wanneer kan alle dienstverlening van lokale overheden ook te ontsluiten
zijn via het digitale Ondernemersplein?
De betrokken ministers schrijven op pagina 13 dat de Kamer voortaan een
keer per jaar zal worden geïnformeerd over de voortgang van het
programma Goed Geregeld. De leden van de VVD-fractie vinden het
belangrijk dat het kabinet de Kamer een extra keer per jaar informeert
over de voortgang, maar dan in de beknoptere vorm, is het kabinet
hiertoe bereid?
Recent is er een onderzoek uitgekomen over administratieve lasten voor
het MKB met de titel «Administratieve Lasten MKB. Indicatie van de
huidige omvang gemeten via een quick scan methode»(Panteia/EIM, mei
2013), waarin wordt geconcludeerd dat de administratieve lasten voor het
midden- en kleinbedrijf (MKB) per ultimo 2012 worden geraamd op 8,2
miljard euro op jaarbasis. In het onderzoeksrapport wordt een lange lijst
van voorbeelden van (beleving) van regeldruk gegeven, die in interviews
met bedrijven naar voren zijn gekomen. Kan de minister van Economische
Zaken aan Actal vragen om over deze lijst met knelpunten te adviseren?
De leden van de VVD-fractie lezen in het verslag naar aanleiding van deze
schriftelijke ronde graag een reactie van de betrokken ministers op de
onderzoeksresultaten uit het EIM-rapport.
Tot slot hebben de leden van de VVD-fractie ook kennisgenomen van een
initiatief in Duitsland, waar wordt gemeten hoeveel regeldruk er per
maand is bijgekomen of verminderd. De resultaten worden zichtbaar via
een bureaucratiebarometer (Bürokratiekostenindex, BKI). Zijn de
betrokken ministers bekend met dit initiatief? Zou een dergelijke bureaucratiebarometer ook geschikt zijn voor toepassing in Nederland?
Vragen van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben een aantal vragen over de programmabrief. Zo vragen zij of het kabinet een overzicht verschaffen van de
maatregelen die de 1,3 miljard euro reductie van de regeldruk voor
bedrijven precies omvatten, inclusief de planning? Kan een dergelijk
overzicht ook worden verschaft voor de maatregelen die moeten leiden
tot een reductie voor regeldruk van burgers met een waarde van 400
miljoen euro? Voorts vragen deze leden welke maatregelen in de
categorie «ontwerpfase waarvan de potentie in beeld is gebracht» vallen?
Welke factoren bepalen of de maatregelen doorgang vinden en wanneer?
De leden van de PvdA-fractie vragen waarom het kabinet kiest voor een
kwantitatieve benadering in euro’s voor burgers en professionals (in
plaats een doelstelling in te besparen uren)? Wat is het voordeel ven aan
dergelijke benadering? Waarom is een omrekeningsfactor van 15 euro per
uur gekozen? Ook vragen deze leden in welke omstandigheden de
omrekeningsfactor kan wijzigen?
Wat is de meetbare doelstelling voor regeldrukvermindering voor
bedrijven per jaar, voor de periode 2012–2017, zo vragen de leden van de
PvdA-fractie. Wat is de meetbare doelstelling per jaar voor het MKB, voor
de periode 2012–2017?
Hoe wordt merkbare vermindering van regeldruk zichtbaar en «voelbaar»
voor de ondernemer in het MKB? Welke criteria worden daarbij gehanteerd, zo vragen deze leden. En hoe zit dit voor burgers?
De leden van de PvdA-fractie vragen tevens hoe de (vermindering van de)
regeldruk van MKB-bedrijven binnen de systematiek van het Kostengestuurde Aanpak Regeldruk (KAR) wordt bepaald, meetbaar gemaakt en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

3

vervolgens gemonitord? Hoe en in welke fase wordt het bedrijfsleven
daarbij betrokken? Hoe en wanneer wordt aan de Kamer gerapporteerd
over de (voortgang van de) KAR?
Hoe wordt de merkbare vermindering van regeldruk beoordeeld en
gemonitord? En wat is de meetbare doelstelling voor toezichtlastvermindering voor bedrijven, en specifiek voor het MKB?
De leden van de PvdA-fractie vragen waar de pilots met regelluwe zones
plaatsvinden? Hoeveel regelhulpen zijn inmiddels gereed? Hoe wordt de
doelstelling «slimmer werken en betere dienstverlening» binnen het
programma Beter & Concreter meetbaar geoperationaliseerd en
gemonitord?
Wordt bij het maken van nieuwe regelgeving het principe «think small
first» gehanteerd? Zo nee, waarom niet?
Hoe functioneert het Integraal Afwegingkader (IAK)? Kan dit per departement worden weergeven?
De leden van de PvdA-fractie vragen of het kabinet de mening deelt dat
indien de opgave van een structurele verlaging van de regeldruk met 2,5
miljard euro niet wordt gehaald, dan wel de regeldrukaspecten nog geen
integraal onderdeel zijn van het beleidsproces, dan wel het vertrouwen
van de ondernemers in de uitkomst onvoldoende is Actal ook na 2017 een
rol moet blijven spelen? Zo nee, waarom niet?
Kan het kabinet de meest recente uitkomsten omtrent de verinnerlijking
van regeldruk bij ambtenaren geven? Ook vragen deze leden of het
verloop in de afgelopen vijf jaar per departement kan worden weergeven.
Tot slot vragen de leden van de PvdA-vragen hoe het kabinet zorgt voor
goede afstemming tussen de convenanten, agenda’s, afspraken bij en
tussen overheden op het gebied van regeldruk (onder andere Samenwerkingsagenda decentralisaties VNG/King, Beter & Concreter, Smarter Cities,
Digitale Steden Agenda, Uitvoeringsagenda Regeldruk Rijksoverheid en
Waterschappen, Uitvoeringsagenda Provincies)? Levert het bestaan van
deze vele convenanten en agenda’s niet op zichzelf al een behoorlijke
regeldruk op? Hoe waakt het kabinet ervoor dat er niet te veel verschillende, niet-samenhangende afspraken worden gemaakt binnen de
overheid?
Vragen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de programmabrief en hebben hier enkele vragen en opmerkingen over.
De leden van de SP-fractie delen de mening dat ICT een belangrijk middel
kan zijn om de regeldruk te verlagen. Wel vragen zij zich af of er binnen de
diverse overheidsorganisaties voldoende middelen, kennis en capaciteit is
om dit op korte termijn verder kracht bij te zetten. Hoe ziet het kabinet dit?
De leden van de SP-fractie zijn erg benieuwd naar de reactie van het
kabinet op het Actal-advies. In de brief lezen deze leden dat deze reactie
nog voor de zomer komt. Verwacht het kabinet dat de reactie nog voor het
Algemeen Overleg over Ondernemen en Regeldruk van 27 juni a.s. wordt
aangeboden?
In de brief wordt een overzicht gegeven van de maatregelen die reeds in
beeld zijn gebracht die leiden tot regeldrukvermindering. In deze lijst
wordt ook de jaarlijkse factuur van de Kamer van Koophandel genoemd.
De leden van de SP-fractie zouden graag vernemen of de voorgenomen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

4

eenmalige inschrijfvergoeding bij de Kamer van Koophandel meegenomen is in dit overzicht?
De leden van de SP-fractie zouden tot slot graag vernemen of en hoe het
bedrijfsleven betrokken wordt bij het vereenvoudigen van het toezicht? Op
welke wijze wordt het MKB hierbij betrokken?
Vragen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de programmabrief «Goed geregeld, een verantwoorde vermindering
van regeldruk 2012–2017». De leden hebben daarover nog een aantal
vragen.
Met betrekking tot paragraaf twee inzake de structurele verlaging van
regeldruk met 2,5 miljard euro constateren de leden van de D66-fractie dat
het kabinet zichzelf een structurele verlaging van 2,5 miljard euro per 2017
van de regeldruk voor bedrijven, professionals en burgers als opgave
heeft gegeven.
In de programmabrief wordt gesteld dat dit bedrag voor het grootste
gedeelte is ingevuld en dat maatregelen in beeld zijn gebracht die leiden
tot een regeldrukvermindering in deze kabinetsperiode van 1,3 miljard
euro voor bedrijven en ruim 400 miljoen voor burgers en professionals.
Het is de leden van de D66-fractie echter onduidelijk waar deze bedragen
precies uit bestaan. Zij vragen dan ook om een specificering van de
bedragen van de regeldrukvermindering (gekwantificeerd overzicht).
De leden van de D66-fractie maken zich zorgen over de 750 miljoen euro
uit de brief die nog niet is ingevuld met concrete maatregelen. Zij zijn van
mening dat de periode tot 2017 relatief kort is en maken zich zorgen over
de doelstelling. Daarom willen zij graag extra informatie. Zo willen deze
leden weten wat de gemiddelde doorlooptijd is geweest de afgelopen
jaren van maatregelen die meer dan 10 miljoen euro lastenverlichting
opleverden. Kan de minister dit illustreren met enkele voorbeelden?
Daarnaast vragen de leden van de fractie van D66 de minister uit te
leggen welke waarborgen er zijn voor de regeldrukvermindering ten
aanzien van nieuwe maatregelen, bijvoorbeeld decentralisaties, die juist
kunnen leiden tot een vergroting van de regeldruk.
Op het onderdeel van merkbare vermindering regeldruk in regeldichte
domeinen (paragraaf vijf van de brief) constateren de leden van de
D66-fractie dat het kabinet kiest voor een maatwerkaanpak. Deze leden
vragen het kabinet echter hoe de domeinen geselecteerd zijn. Kan meer
duidelijkheid worden gegeven dat er nu niet bepaalde sectoren binnen
deze aanpak worden uitgesloten die wel aan de criteria die in de programmabrief genoemd worden voldoen? Deze leden denken hierbij concreet
aan de metaalsector. Daarnaast vragen de leden van de D66-fractie hoe er
binnen de overige domeinen gezorgd wordt voor vermindering van
regeldruk.
Met betrekking tot paragraaf zes, minder regeldruk door bestuurlijke
samenwerking, constateren de leden van de D66-fractie dat het kabinet
samenwerkt met de VNG middels het uitvoeringsprogramma «Beter &
Concreter, goede regels en gerichte service» dat tot 2015 in uitvoering is.
De leden van de D66-fractie vragen de minister om een toezegging dat na
2015 een nieuw programma wordt gestart. Zij stellen dat de decentralisaties immers ook tot regeldruk zullen leiden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

5

Tot slot constateren de leden van de D66-fractie, met betrekking tot
paragraaf zeven inzake minder regeldruk door een georganiseerde
Rijksoverheid, dat de vakministers verantwoordelijk zijn voor de regeldrukvermindering op hun beleidsterrein. Zij vragen zich de minister echter
uit te leggen of er concrete doelstellingen gesteld zijn waarop het kabinet
gecontroleerd kan worden of kan worden afgerekend? Kan de minister dit
per jaar van de regeringsperiode specificeren?
De leden van de D66-fractie constateren dat het kabinet de bijdrage van
Actal voor de aanpak van regeldruk nodig acht. Zij stellen echter dat het
belangrijk is dat Actal niet alleen over de landelijke regeldruk mag
adviseren, maar tevens over de regeldruk van gemeenten. De leden
vragen de minister dan ook uit te leggen hoe wordt toegezien op
vermindering van de regeldruk op lokaal niveau. Juist op lokaal niveau
hebben bedrijven, professionals en burgers immers te maken met
regeldruk; deze leden zijn dan ook van mening dat Actal zowel landelijk
als lokaal zou moeten kunnen adviseren en de lastenverlichting moeten
kunnen bewaken.
Vragen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben naar aanleiding van de programmabrief «Goed Geregeld, een verantwoorde vermindering van regeldruk
2012–2017» de volgende vragen en opmerkingen.
Vermindering van regeldruk wordt voor een groot deel gezocht in het
digitaliseren om daarmee sneller zaken te kunnen afhandelen. Welke
investeringen zijn hiervoor van de overheden en bedrijfsleven nodig? Uit
welk budget worden deze kosten opgevangen, zo vragen de leden van de
CDA-fractie?
Deze leden vragen tevens welke mogelijkheden het kabinet ziet om naast
de verhoging van de keuringsleeftijd van 70 tot 75 om ook andere
keuringen en verlengingen van vergunningen lasten te verlichten? Welke
mogelijkheden ziet het kabinet om het aantal toezichthouders te verminderen of samen te voegen?
De leden van de CDA-fractie vragen hoe het kabinet verder invulling gaat
geven aan een onafhankelijke toetsing van EU-voorstellen conform de
motie Jonker (Kamerstuk 21 501-20, nr. 407)?
Wordt met voorstellen van de Europese Commissie invulling gegeven aan
de adviezen van de zogeheten Commissie-Stoiber over het verminderen
van administratieve lastendruk, zo vragen deze leden?
Worden de voorstellen voor subsidiariteit en nationale koppen inventarisatie voor de zomer gelijktijdig naar de Kamer gezonden?
De Kamer zal jaarlijks worden geïnformeerd over de voortgang van het
programma «Goed Geregeld». De leden van de CDA-fractie vragen welke
ijkpunten het kabinet hierbij gebruikt.
Vragen van de leden van de SGP-fractie
De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de programmabrief «Goed geregeld». Zij wijzen op de lastenverzwaringen en de vraaguitval als gevolg van de crisis waar het bedrijfsleven
mee te maken heeft. Deze leden willen daarmee de noodzaak om
daadwerkelijk de regeldruk, waaronder zowel administratieve lasten als
inhoudelijke nalevingskosten, aan te pakken, onderstrepen. Datzelfde
geldt voor burgers en professionals.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

6

Het kabinet stapt van meer specifieke doelstellingen (administratieve
lasten, inhoudelijke nalevingskosten) over op een algemene doelstelling
(2,5 miljard euro reductie in 2017 voor alle regeldruk voor zowel bedrijven,
burgers als professionals). Dat maakt het lastiger om de effectiviteit van
het beleid te volgen. Daarbij komt dat de door de opeenvolgende
kabinetten berekende reducties in de praktijk vak niet merkbaar blijkt te
zijn. De leden van de SGP-fractie wijzen in dit verband op het rapport
«Administratieve Lasten MKB. Indicatie van de huidige omvang gemeten
via een quick scan methode»(Panteia/EIM, mei 2013) met daarin het
pleidooi voor een nieuwe nulmeting al dan niet met gebruikmaking van
de quickscanmethode in plaats van de standaardkostenmethode. Deze
leden ontvangen graag een reactie op de aanbevelingen in dit rapport.
Het kabinet wil in een aantal regeldichte domeinen via een maatwerkaanpak een merkbare vermindering van de regeldruk gaan realiseren en
start daarbij met een analysefase. De leden van de SGP-fractie willen erop
wijzen dat er al verschillende analyses klaarliggen. Ook vorige kabinetten
hebben werk gemaakt van de aanpak van de regeldruk. Deze leden
noemen het in maart jl. gepubliceerde rapport van Actal over de regeldruk
in de metaalsector («Regels in bedrijf: sectorscan metaal»). Is het kabinet
bereid de analysefase voor deze sector over te slaan en op korte termijn
de aanbevelingen in dit rapport op te pakken?
De leden van de SGP-fractie vragen nadrukkelijk de aandacht voor de
regeldruk waarmee de bouwsector en haar opdrachtgevers (vergunningtraject, onderzoeksverplichtingen) te maken hebben. De economische
crisis treft de bouwsector relatief hard. Deze leden pleiten daarom voor
een voortvarende en daadkrachtige aanpak van de regeldruk waar deze
sector, direct en indirect (via opdrachtgevers), mee te maken heeft. Welk
tijdpad heeft het kabinet voor de bouwsector voor ogen?
De leden van de SGP-fractie hebben in aansluiting hierop enkele vragen
en aandachtspunten.
Wat zijn de concrete voornemens van het kabinet met betrekking tot de
genoemde vereenvoudiging en flexibilisering van de bouwregelgeving?
In de Monumentenwet en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht
(Wabo) zitten strikte bepalingen voor onder meer verbouwingsactiviteiten
bij beschermde monumenten. Dat betekent dat al voor het «in enig
opzicht» wijzigen van een beschermd monument een omgevingsvergunning en het advies van een monumentencommissie nodig is, met
bijbehorende kosten (tijd, leges). Deze leden vinden dat de proportionaliteit regelmatig zoek is. Is het kabinet bereid de genoemde bepalingen te
versoepelen?
Actal heeft bijna twee jaar geleden in een advies («Bouwstenen voor
minder regels», september 2011) gepleit voor een bescheidener rol van de
overheid, ten eerste bij het verwezenlijken van bouwwerken waar een
garantieregeling (als bijvoorbeeld Woningborg) van toepassing is en ten
tweede bij de bouw van (gecertificeerde) cataloguswoningen en/of vooraf
gefabriceerde onderdelen zoals een dakkapel, waarbij belangrijke eisen
door type-keuringen kunnen worden verzekerd. Gaat het kabinet hiermee
aan de slag?
De leden van de SGP-fractie krijgen van bouwondernemers en architecten
regelmatig voorbeelden van onnodige eisen in het Bouwbesluit. Zij
noemen bijvoorbeeld de minimale hoogte van verblijfsruimtes in de
woningbouw. Die minimale hoogte is geschikt voor grotere ruimtes, maar
voor kleine ruimtes onnodig hoog. Is het de inzet van het kabinet om het
oor te luister te leggen bij bouwondernemers en architecten en onnodige
eisen in het Bouwbesluit bij te stellen of te schrappen?
Gemeenten hebben veel beleidsvrijheid als het gaat over de toepassing
van onder meer de Wabo en de Wet ruimtelijke ordening. De leden van de
SGP-fractie constateren dat er grote verschillen zijn tussen gemeenten in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

7

de wijze waarop zij omgaan met de behandeling van vergunningaanvragen, het wijzigen van bestemmingsplannen en het welstandsbeleid. Dit
kan grote impact hebben op de bedrijfsvoering van bouwondernemers en
de bereidheid van burgers en bedrijven om te bouwen. Is dit in het kader
van het programma Beter & Concreter een apart aandachtspunt? Zijn er
ook regeldrukambassadeurs die wat betreft vergunningverlening c.s. voor
bouwprojecten gemeenten de maat nemen en de uitwisseling van best
practices stimuleren?
De Flora- en Faunawet en de daarin opgenomen soortenbescherming
leveren veel onderzoekslasten en vertraging op. De leden van de
SGP-fractie wijzen erop dat het regime voor soortenbescherming strikt
gehanteerd wordt. Niet de lokale populatie van een soort is leidend, maar
de individuele plant of dier. Zij noemen het voorbeeld van de spouwmuur
en de vleermuis, een beschermde diersoort. Een lege spouwmuur is een
populaire verblijfplek voor vleermuizen. Als iemand bij verbouwing,
isolatie of anderszins met de spouwmuur aan de slag wil, is wettelijk al
snel een onderzoek en/of toestemming nodig. Dit terwijl de lokale
vleermuispopulatie absoluut niet in gevaar is. Is het de inzet van het
kabinet om in de nieuwe Natuurwet (via de toegezegde Nota van
wijziging) een versoepeling van het strikte regime voor soortenbescherming op te nemen? Is het de inzet van het kabinet om daarbij niet
verder te gaan dan het met de Vogel- en Habitatrichtlijn beoogde
beschermingsniveau, zoals ook door andere lidstaten wordt gehanteerd,
en de bijbehorende lijsten met te beschermen soorten?
II Antwoord/Reactie van de minister
Vragen van de leden van de VVD-fractie
In de programmabrief worden op pagina vier de belangrijkste kabinetsmaatregelen opgesomd. De leden van de VVD-fractie missen echter een
kwantitatieve uitwerking per maatregel van deze reeds ingevulde
regeldrukverlichting die in deze kabinetsperiode moet worden gerealiseerd. Deze leden vragen daarom middels een tabel en een toelichting
aan de Kamer inzichtelijk te maken hoeveel reductie in euro’s er met
iedere maatregel gepaard gaat.
Het kabinet werkt met een boekhouding voor administratieve lasten en
nalevingskosten waarin alle kabinetsvoorstellen met gevolgen voor de
regeldruk worden bijgehouden. De programmabrief is een brief op
hoofdlijnen en bevat geen volledige lijst met maatregelen. De bijlage bij
deze antwoorden bevat een lijst met daarin een nadere onderbouwing van
de invulling van de € 1.3 miljard aan regeldruk vermindering voor de
bedrijven1. Het gaat hierbij om de huidige stand van zaken met betrekking
tot de toe- en afnames van regeldruk, alsmede de planning van de
invoering van de betreffende maatregelen. Omwille van de overzichtelijkheid zijn in deze lijst alleen die maatregelen opgenomen die groter zijn
dan € 1 miljoen. Bij de eerst volgende voortgangsrapportage regeldruk
stuur ik u een meer uitgewerkte versie met een uitgebreide omschrijving
per maatregel.
Op pagina vijf van de programmabrief verwijzen de betrokken ministers
naar de passage uit het regeerakkoord waarin is afgesproken dat burgers
en bedrijven per 2017 al hun zaken met overheidsorganisaties digitaal
zullen kunnen afhandelen. De leden van de VVD-fractie vragen of alle
lokale en provinciale overheden deze doelstelling onderschrijven, zodat
deze doelstelling in 2017 kan worden gehaald. Welke harde afspraken
1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

8

heeft het kabinet gemaakt met deze overheden? Kan meer informatie
worden gegeven over het vermelde implementatieprogramma?
In het regeerakkoord is de ambitie opgenomen dat burgers en bedrijven in
2017 hun zaken met de overheid langs elektronische weg kunnen
afhandelen. Op 23 mei 2013 heeft de minister van BZK in een brief
(Kamerstuk 26 643, nr. 280) aangekondigd dat het recht op elektronisch
zakendoen gerealiseerd zal worden via een wijziging van de Algemene
wet bestuursrecht. In deze brief wordt ook aangegeven dat samen met
medeoverheden en andere betrokkenen, een routekaart richting 2017 zal
worden opgesteld. Een implementatieprogramma zal onderdeel zijn van
deze routekaart.
Het recht op elektronisch zakendoen bouwt voort op overheidsbrede
afspraken als het NUP (Nationaal Uitvoeringsprogramma eOverheid en
dienstverlening) en het implementatieprogramma daarvan (iNUP). Daarin
is afgesproken om de bouwstenen voor een elektronische overheid eind
2014 overheidsbreed te implementeren. Elementen van de digitale
werkwijze zijn ook opgenomen in bijvoorbeeld de Uitvoeringsagenda
Beter en Concreter (Ondernemersplein) die is ondertekend door VNG en
in het convenant Smarter Cities (Ondernemerspleinen, eHerkenning,
e-factureren) dat is afgesloten met de grote steden (G4 en een groot deel
van G32).
Ook lezen de VVD-fractieleden dat inspecties beter gaan samenwerken en
dat er in een aantal gemeenten dit jaar een pilot wordt uitgevoerd om in
het horecadomein het toezicht op een andere manier vorm te geven.
Graag ontvangen deze leden een nadere toelichting op deze pilot. Ook
vragen deze leden of hierbij gebruik wordt gemaakt van het Ondernemingsdossier?
De door de leden van de VVD-fractie genoemde pilot komt voort uit het
spoor «vermindering toezichtlasten» in het programma «Beter en
Concreter, goede regels, gerichte service». In dit programma werken Rijk
en gemeenten samen om de regeldruk voor het bedrijfsleven en burgers
te verminderen. In opdracht van het kabinet, de VNG en de Rijksinspecties
en in samenwerking met VNO-NCW/MKB-Nederland is onderzocht in
welke sectoren bedrijven en instellingen te maken hebben met stapeling
van toezicht. Van stapeling is sprake als meerdere toezichthouders
controles uitvoeren op dezelfde aspecten, of als er voor verschillende
aspecten van een bedrijfsproces meerdere toezichthouders langskomen
voor controle. In de voortgangsrapportage Regeldruk Bedrijven van juni
2012 (kamerstuk 29 515, nr. 338) is aangegeven dat de afgelopen tijd
vooruitgang is geboekt in de samenwerking tussen Rijksinspecties om
ondernemers minder te belasten met informatie-uitvragen en inspectiebezoeken. Maar in de praktijk blijkt dat de afstemming tussen landelijke en
decentrale toezichthouders en tussen decentrale toezichthouders
onderling nog verbeterd kan worden. Oplossingen kunnen worden
gevonden in betere informatie-uitwisseling en samenwerking tussen
bestuurslagen, onder meer met behulp van instrumenten als het
Ondernemingsdossier en Inspectieview. Rijk, gemeenten, Rijksinspecties
en bedrijfsleven hebben afgesproken om in sectoren waarin relatief veel
stapeling van toezicht voorkomt pilots op te zetten. Daarin worden
concrete werkafspraken gemaakt over onderlinge samenwerking van
inspecties, toezichthouders en overheden. De eerste pilot die in voorbereiding is, betreft het verminderen van gestapeld toezicht in het horecadomein. Deze pilot moet uiteindelijk leiden tot een eenduidige werkwijze
voor gemeenten en gemeenten worden betrokken bij de bestaande
afstemming tussen Rijksinspecties bij het toezicht in de horeca. De
gemeente Zoetermeer heeft als eerste een pilot opgepakt, onder meer in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

9

samenwerking met brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland. Zij
nemen in deze pilot het Ondernemingsdossier mee.
Hoeveel regelhulpen heeft de overheid inmiddels gemaakt voor het
Ondernemingsdossier? Het Ondernemingsdossier is wat betreft de
VVD-fractieleden een geschikte tool om ondernemers te ontlasten van een
veelheid aan inspecties en controles.
Voor al bestaande regelhulpen worden gesprekken gevoerd met ministeries of en hoe deze op het Ondernemingsdossier aangesloten kunnen
worden. Dat heeft erin geresulteerd dat de Regelhulp voor het Activiteitenbesluit van het ministerie van Infrastructuur en Milieu nu is aangesloten. De aansluiting van de zelfinspectietool «Gevaarlijke Stoffen» van
inspectie SZW wordt binnenkort voorzien.
Omdat het totale aanbod van regelhulpen (markt en overheid) nog
beperkt is, hebben overheid en bedrijfsleven een gezamenlijke strategie
geformuleerd. Deze is er onder andere op gericht dat wet- en regelgeving
zo wordt aangeboden dat deze voor marktaanbieders en overheden beter
geschikt is als «grondstof» voor regelhulpen: digitaal, doorzoekbaar en
met de juiste labels. Voor de thema’s «Brandveiligheid» en «Personeel»
uit de top tien van meest benodigde regelhulpen, zoals opgesteld door
VNO-NCW/ MKB Nederland, wordt met de relevante ketenpartijen op
korte termijn een traject opgestart om in deze twee gebieden tot nieuwe
regelhulpen te komen.
Overigens is het zo dat regelhulpen niet per definitie door de overheid
gemaakt hoeven te worden. Er worden nu ook al regelhulpen door de
markt aangeboden. Deze commerciële aanbieders moet de overheid niet
uit de markt drukken, maar juist aanmoedigen en kijken waar samen
gewerkt kan worden om tot een groter en gevarieerder aanbod te komen.
Bovendien kunnen ook door branches ontwikkelde regelhulpen op het
Ondernemingsdossier worden aangesloten. Op dit moment zijn er elf van
dit soort branchespecifieke regelhulpen aangesloten op het Ondernemingsdossier.
Tot slot over inspecties vragen deze leden of het instrument van Inspectieview al volledig benut wordt door de – voor het bedrijfsleven relevante
– Rijksinspecties, bij het uitvoeren van risico gestuurd toezicht?
De Rijksinspecties passen Inspectieview toe bij de planning en voorbereiding van hun toezichtactiviteiten. Dit maakt het mogelijk om op basis
van gegevens van meerdere organisaties voor toezicht en handhaving
(risico)analyses te maken en (risico)profielen samen te stellen.
Op basis van de ervaring opgedaan met Inspectieview heeft het Kabinet
echter geconstateerd dat een fundamentelere aanpak nodig is om tot
substantiële verbeteringen van de informatiehuishouding van rijksinspecties te komen en daarmee de mogelijkheden voor informatie- en
risicogestuurd toezicht in domeinen en sectoren te vergroten. De
samenwerkende rijksinspecties zullen in 2013 hiervoor in het kader van de
Hervormingsagenda Rijksdienst (project Inspecties en toezicht)
voorstellen ontwikkelen.
Ten aanzien van de overheidsdienstverlening aan bedrijven achten de
leden van de VVD-fractie het van groot belang dat ondernemers op één
centraal digitaal punt hun zaken met de overheid kunnen regelen. Hiertoe
is het digitale ondernemersplein opgericht. Wat betreft de leden van de
VVD-fractie is het belangrijk dat ook lokale overheden hierop worden
aangesloten. In hoeverre zijn er belemmeringen die dit tegenhouden?
Wanneer kan alle dienstverlening van lokale overheden ook te ontsluiten
zijn via het digitale Ondernemersplein?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

10

Het ondernemersplein moet een wenkend perspectief zijn voor alle
overheidsorganisaties. De ambitie van het digitaal ondernemersplein is
om de toegang tot informatie, publieke diensten en transacties voor
ondernemers zo gemakkelijk en efficiënt mogelijk te maken. Daarbij wordt
gestreefd naar het wegnemen van doublures in informatie en dienstverlening van publieke organisaties en het verbeteren van afstemming
tussen processen van publieke dienstverleners. Voor een succesvolle
realisatie van het digitaal ondernemersplein is een goede fasering en
prioritering van aansluiting van publieke partners nodig.
Het Rijk en de VNG hebben besloten dat voor het dienstverleningsconcept
«ondernemerspleinen» de uitvoeringsconsequenties voor gemeenten in
kaart moeten worden gebracht. Hierbij zal onder meer de aansluiting van
gemeenten op het digitaal ondernemersplein nader worden onderzocht.
Het is de bedoeling dat de dienstverlening van Antwoord voor Bedrijven
(AvB) op termijn opgaat in het digitaal Ondernemersplein, waardoor via
AvB de wet- en regelgeving van gemeenten op het digitaal loket
beschikbaar komt.
In het kader van de implementatie van de iNUP bouwstenen zullen
gemeenten voor eind 2014 aangesloten moeten zijn op Antwoord voor
bedrijven. De dienstverlening van Antwoord voor Bedrijven wordt
integraal onderdeel van het digitale ondernemersplein. Hierdoor wordt de
wet- en regelgeving van gemeenten automatisch op het digitaal ondernemersplein beschikbaar. Zodra het digitale plein officieel gelanceerd is zal
de dienstverlening van gemeenten die al aangesloten zijn op Antwoord
voor bedrijven automatisch ontsloten zijn via het digitale plein.
De betrokken ministers schrijven op pagina 13 dat de Kamer voortaan een
keer per jaar zal worden geïnformeerd over de voortgang van het
programma Goed Geregeld. De leden van de VVD-fractie vinden het
belangrijk dat het kabinet de Kamer een extra keer per jaar informeert
over de voortgang, maar dan in de beknoptere vorm, is het kabinet
hiertoe bereid?
Ja, hiertoe is het kabinet bereid. In het najaar van 2013 ontvangt de Kamer
een beknopte rapportage. Vanaf 2014 zal de Kamer elke jaar in het
voorjaar een uitgebreide rapportage ontvangen en in het najaar een
beknopte versie.
Recent is er een onderzoek uitgekomen over administratieve lasten voor
het MKB met de titel «Administratieve Lasten MKB. Indicatie van de
huidige omvang gemeten via een quick scan methode»(Panteia/EIM, mei
2013), waarin wordt geconcludeerd dat de administratieve lasten voor het
midden- en kleinbedrijf (MKB) per ultimo 2012 worden geraamd op 8,2
miljard euro op jaarbasis. In het onderzoeksrapport wordt een lange lijst
van voorbeelden van (beleving) van regeldruk gegeven, die in interviews
met bedrijven naar voren zijn gekomen. Kan de minister van Economische
Zaken aan Actal vragen om over deze lijst met knelpunten te adviseren?
De leden van de VVD-fractie lezen in het verslag naar aanleiding van deze
schriftelijke ronde graag een reactie van de betrokken ministers op de
onderzoeksresultaten uit het EIM-rapport.
Bij het betreffende onderzoek van EIM is bij een beperkt aantal bedrijven
gekeken naar de hoogte van de administratieve lasten. In het onderzoeksrapport is bovendien een aantal voorbeelden van ervaren regeldruk
opgenomen. Wij zullen Actal vragen ons te adviseren op welke wijze deze
knelpunten kunnen worden opgepakt.
Tot slot hebben de leden van de VVD-fractie ook kennisgenomen van een
initiatief in Duitsland, waar wordt gemeten hoeveel regeldruk er per
maand is bijgekomen of verminderd. De resultaten worden zichtbaar via

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

11

een bureaucratiebarometer (Bürokratiekostenindex, BKI). Zijn de
betrokken ministers bekend met dit initiatief? Zou een dergelijke bureaucratiebarometer ook geschikt zijn voor toepassing in Nederland?
Ja, dit initiatief is ons bekend. In Duitsland werkt men overigens niet met
een kwantitatieve doelstelling om de regeldruk te verminderen. De
barometer wordt gebruikt om te monitoren of de bureaucratie afneemt,
zodat inzichtelijk is voor bedrijven en overheden of er voortgang wordt
geboekt. Concreet betekend dat op makro niveau door de Duitse CBS de
hoogte wordt weergegeven van het aantal federale regels. In Nederland
wordt wel ingezet op een kwantitatieve doelstelling van € 2,5 miljard
minder regeldruk voor het einde van 2017. Teneinde de interne bureaucratie bij de ministeries niet onnodig te vergroten, wordt in Nederland
gekozen voor het halfjaarlijks informeren van de Kamer over de voortgang
van deze doelstelling.
Vragen van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben een aantal vragen over de programmabrief. Zo vragen zij of het kabinet een overzicht verschaffen van de
maatregelen die de 1,3 miljard euro reductie van de regeldruk voor
bedrijven precies omvatten, inclusief de planning?
Het antwoord op deze vraag is opgenomen in de antwoorden aan de VVD
fractie (zie pagina 2).
Voorts vragen deze leden welke maatregelen in de categorie «ontwerpfase
waarvan de potentie in beeld is gebracht» vallen? Welke factoren bepalen
of de maatregelen doorgang vinden en wanneer?
Het kabinet gaat de regeldruk voor bedrijven, burgers en professionals tot
en met 2017 met € 2,5 miljard verminderen. Op dit moment is 70 procent
van deze doelstelling al ingevuld met concrete maatregelen op de diverse
beleidsterreinen.
Daarnaast zijn wij in overleg met de vakdepartementen om te komen tot
de concrete invulling van de resterende opgave van ruim € 750 mln
regeldrukvermindering. Op hoofdlijnen zijn maatregelen geïdentificeerd
die voor deze invulling gaan zorgen. Omdat deze maatregelen zich nog in
de voorbereidingsfase bevinden, heeft een kwantificering van de
regeldrukeffecten nog niet kunnen plaatsvinden.
Het gaat hier bijvoorbeeld om de herziening van het omgevingsrecht,
nadere vormgeving en uitwerking van een winstbox op het fiscale terrein,
de vierde tranche van het activiteitenbesluit, vereenvoudiging en
flexibilisering van de bouwregelgeving, ICT maatregelen (o.a. de
uitbreiding van het ondernemingsdossier) en de uitwerking van de
maatwerkaanpak in de regeldichte domeinen. In de eerstkomende
voortgangsrapportage aanpak regeldruk zullen wij aangeven op welke
wijze de kabinetsdoelstelling wordt ingevuld, hierbij zal tevens een
meerjarenraming worden aangegeven.
Kan een dergelijk overzicht ook worden verschaft voor de maatregelen die
moeten leiden tot een reductie voor regeldruk van burgers met een
waarde van 400 miljoen euro?
Het kabinet wil de regeldruk voor burgers en professionals in deze
kabinetsperiode verminderen met ruim 400 miljoen euro. Dit door
maatregelen uit lopende trajecten, maar voor een belangrijk deel met
nieuwe maatregelen. Nieuwe maatregelen zijn ondermeer de integratie
van regelhulp als service in de portalen van gemeenten, verzekeraars en
belangenorganisaties, de vernieuwing van de registratie van persoonsge-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

12

gevens op basis van de wet BRP, een verdere uitrol van de vooringevulde
aangifte IB, de verhoging van de keuringsleeftijd voor rijbewijzen, de
verbetering van de gerechtelijke en buitengerechtelijke geschiloplossing
en het vereenvoudigen van regels voor kiezen in het buitenland.
De leden van de PvdA-fractie vragen waarom het kabinet kiest voor een
kwantitatieve benadering in euro’s voor burgers en professionals (in
plaats een doelstelling in te besparen uren)? Wat is het voordeel ven aan
dergelijke benadering? Waarom is een omrekeningsfactor van 15 euro per
uur gekozen? Ook vragen deze leden in welke omstandigheden de
omrekeningsfactor kan wijzigen?
Bij de berekening van de regeldruk is het gebruikelijk om de regeldruk
voor bedrijven uit te drukken in euro’s. Ook voor professionals is dat goed
te doen, omdat het naast out-of-pocket kosten gaat om arbeidstijd, die
opgaat aan het voldoen aan wettelijke verplichtingen. Bij burgers ligt dit
ingewikkelder. Naast de out-of-pocket kosten gaat het bij burgers vooral
om vrije tijd of opgenomen verlofuren, waaraan maar beperkt een
arbeidskostencomponent kan worden gehangen. Bij burgers moet dan
ook gerekend worden vanuit een netto besteedbaar inkomen. Ook speelt
hier een grote spreiding in netto besteedbare inkomens mee. Bij burgers
is het daarom gebruikelijk om het tijdsbeslag van de regeldruk in uren uit
te drukken. Dit is voor de burger ook het meest herkenbaar.
Bij de berekening naar de totale vermindering van regeldruk binnen de
gezamenlijke taakstelling worden deze uren voor burgers omgerekend in
euro’s. De omrekenfactor is daarbij bepaald op 15. Dat wil zeggen dat een
uur regeldrukvermindering voor burgers meetelt voor 15 euro binnen de
taakstelling. De basis hiervoor is een gemiddelde netto uurinkomen van
de totale beroepsbevolking, zoals dat is af te leiden uit de CBS-statistieken
en ook in andere onderzoeken wordt gebruikt. Hierbij wordt aangetekend
dat deze factor een omrekenfactor is en geen waardering van vrije tijd. Het
ligt niet voor de hand deze omrekenfactor tussentijds aan te passen. Bij
een kwantitatieve doelstelling van een nieuw kabinet kan de omrekenfactor worden aangepast als de CBS-statistieken daartoe aanleiding
geven.
Wat is de meetbare doelstelling voor regeldrukvermindering voor
bedrijven per jaar, voor de periode 2012–2017, zo vragen de leden van de
PvdA-fractie. Wat is de meetbare doelstelling per jaar voor het MKB, voor
de periode 2012–2017?
Hoe wordt merkbare vermindering van regeldruk zichtbaar en «voelbaar»
voor de ondernemer in het MKB? Welke criteria worden daarbij gehanteerd, zo vragen deze leden. En hoe zit dit voor burgers?
De doelstelling voor regeldruk vermindering van bedrijven, burgers en
professionals is structureel 2,5 miljard euro vanaf 2017. Het aandeel voor
burgers en professionals bedraagt 0,4 miljard, zodat de ambitie voor
bedrijven op 2,1 miljard euro ligt. Het gaat dan om administratieve lasten
en nalevingskosten gezamenlijk. Voor het MKB heeft het kabinet geen
aparte doelstelling geformuleerd. Wel brengt het kabinet, zoals toegezegd,
de reductie van regeldruk voor het MKB apart in beeld. Daarover zal het
kabinet bij de volgende rapportage de Kamer informeren.
Om dichter aan te sluiten bij de merkbaarheid van ondernemers en het
MKB in het bijzonder werkt dit kabinet daarom met een maatwerkaanpak
in regeldichte domeinen. Belangrijkste criterium bij deze aanpak is dat
overheid en de betrokken partijen (zoals het MKB) uit het domein samen
bepalen welke maatregelen in de maatwerkaanpak worden genomen om
tot een merkbaar effect te komen. Daarbij wordt niet alleen de wet- en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

13

regelgeving maar ook de uitvoering en het toezicht bekeken op kansen om
zaken makkelijker en effiënter te maken.
Ook bij de regeldruk voor burgers geldt dat een merkbare vermindering
van de regeldruk geen objectief gegeven is en derhalve lastig vast te
stellen. Het criterium is daarom dat overheid en de betrokken partijen uit
het domein samen bepalen welke maatregelen in de maatwerkaanpak
worden genomen om tot een merkbaar effect te komen. Verwachtingsmanagement en heldere communicatie spelen hierbij gedurende het hele
traject van de maatwerkaanpak een belangrijke rol. Om welke maatregelen het hier betreft zal worden opgenomen in de uitwerking van
maatwerkaanpak die na de zomer aan de kamer gezonden zal worden.
De leden van de PvdA-fractie vragen tevens hoe de (vermindering van de)
regeldruk van MKB-bedrijven binnen de systematiek van het Kostengestuurde Aanpak Regeldruk (KAR) wordt bepaald, meetbaar gemaakt en
vervolgens gemonitord? Hoe en in welke fase wordt het bedrijfsleven
daarbij betrokken? Hoe en wanneer wordt aan de Kamer gerapporteerd
over de (voortgang van de) KAR?
Hoe wordt de merkbare vermindering van regeldruk beoordeeld en
gemonitord? En wat is de meetbare doelstelling voor toezichtlastvermindering voor bedrijven, en specifiek voor het MKB?
De Kostengestuurde Aanpak Regeldruk (KAR) is een nieuwe manier om
vraaggestuurd knelpunten in regeldruk en kansen voor economische groei
in beeld te krijgen. Aan de hand van de administratie van een bedrijf
worden alle werkelijke financiële kosten die een bedrijf heeft en voortkomen uit wet- en regelgeving inzichtelijk gemaakt en bezien op welke
wijze deze kunnen worden verminderd. Vervolgens worden de resultaten
voorgelegd aan een brede groep bedrijven uit die branche om een
indicatie te krijgen van de representativiteit van het onderzoek. Tenslotte
worden voorstellen gedaan die ertoe kunnen leiden dat beleidsdoelstellingen tegen lagere kosten worden gerealiseerd.
In de maatwerkaanpak voor regeldichte domeinen kan gebruik worden
gemaakt van deze methode, dit wordt in overleg met de doelgroep van de
betreffende maatwerkaanpak bepaald.
Op dit moment wordt deze methode toegepast in de (top)sector chemie.
Bovendien wordt de KAR gebruikt in een MKB-vergelijkend onderzoek in
vier EU-lidstaten (bakkerijen in Nederland, Spanje, Ierland en Litouwen).
Over de voortgang van het terugdringen wordt de Kamer komende najaar
beknopt geïnformeerd en in het voorjaar van 2014 uitgebreid. De
voortgang van de KAR maakt daar onderdeel van uit.
Toezichtlastvermindering kent geen aparte kwantitatieve doelstelling.
Vermindering van toezichtlasten loopt mee in de kwantitatieve reductie
van 2,5 miljard euro die het kabinet heeft geformuleerd. Daarnaast is de
vermindering van toezichtlasten voor goed nalevende bedrijven
onderdeel van de aanpak van gestapeld toezicht binnen het programma
Beter en Concreter. Zie voor meer informatie over dit programma in de
antwoorden aan de VVD fractie.
De leden van de PvdA-fractie vragen waar de pilots met regelluwe zones
plaatsvinden? Hoeveel regelhulpen zijn inmiddels gereed?
Het ministerie van Economische Zaken is momenteel betrokken bij 3
initiatieven op het gebied van regelluwe zones. Het gaat om een pilot
binnen de gastvrijheidseconomie, een beleidsexperiment met een Special
Economic Zone in Flevoland en een beleidsexperiment naar een
regelluwe zone voor biobased economy (BBE) bedrijven in NoordNederland. De stand van zaken van elk initiatief volgt hierna.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

14

Toenmalig staatssecretaris Bleker heeft in het najaar van 2011 toegezegd
een onderzoek uit te voeren naar een pilot voor een regelluwe zone in de
gastvrijheidssector. In 2012 heeft een extern onderzoeksbureau in
opdracht van het Ministerie van Economische Zaken in kaart gebracht wat
de gastvrijheidssector bedoelt met het begrip «regelluwe zone».
Vervolgens is Gastvrij Nederland, de Nationale raad voor toerisme,
recreatie, horeca en vrije tijd, gevraagd concrete suggesties aan te leveren
voor het uitvoeren van een pilot. Begin dit jaar hebben wij toegezegd om
de Kamer vóór de zomer te informeren over de voortgang van de pilot
regelluwe zones. Met dit antwoord doen wij deze toezegging gestand.
Deze zomer zal een pilot regelluwe zones in de gemeente SchouwenDuiveland starten. Naast de gemeente is Gastvrij Nederland bij de opzet
en uitwerking van deze pilot betrokken. Binnen deze pilot wordt met een
regelluwe zone een aanpak beoogd om ander innovatief ruimtegebruik te
faciliteren door middel van versoepeling van regels en procedures
teneinde groei van de gastvrijheidseconomie en de regionale economie te
bevorderen. De mogelijkheid voor een tweede pilot wordt nog in overleg
tussen overheid en het bedrijfsleven onderzocht.
Het ministerie van Economische Zaken ondersteunt tevens middels een
beleidsexperiment de vorming van een Special Economic Zone (SEZ) in
Flevoland met als doel het lokale ondernemersklimaat te versterken. De
provincie Flevoland staat hierbij aan de lat om te bepalen waarop men
precies wil inzetten. De ervaringen van de provincie bij de oprichting van
een SEZ en de bijdrage daarvan op de verbetering van het ondernemersklimaat kunnen ook voor andere overheden in ons land behulpzaam zijn
bij hun beleid. Het experiment loopt tot het einde van dit jaar.
Bedrijven die innovatief willen investeren in de biobased economy (BBE)
lopen tegen belemmeringen aan in de wet- en regelgeving. De ministeries
van BZK en EZ ondersteunen een door de Kamer van Koophandel
Noord-Nederland geïnitieerd beleidsexperiment van een regelluwe zone
voor de BBE bedrijven in Noord-Nederland. In het kader van het
programma «Van regels naar Ruimte» zullen de partijen achter dit
initiatief voorstellen doen om deze belemmeringen weg te nemen. Deze
actie is tevens een green deal. De minister heeft de Kamer hierover april jl.
gerapporteerd (TK 32 637, nr. 55).
Over bijzonderheden in de voortgang van deze trajecten zullen wij de
Kamer via de voortgangsrapportages in het kader van het programma
regeldrukvermindering bedrijven informeren.
«Regelhulp’ voor bedrijven is een relatief nieuwe ontwikkeling en het
aanbod is nog beperkt. Van alle door de markt of overheid aangeboden
hulpmiddelen bij de naleving van regels voldoen hooguit enkele tientallen
hiervan aan de definitie van een regelhulp. Dat wil zeggen: geautomatiseerd en tot op het niveau van concrete maatregelen.
Hoe wordt de doelstelling «slimmer werken en betere dienstverlening»
binnen het programma Beter & Concreter meetbaar geoperationaliseerd
en gemonitord?
De doelstelling «Slimmer werken en betere dienstverlening» wordt op
verschillende manieren geoperationaliseerd. De minister van BZK
ontwikkelt met gemeenten een kenniscentrum Dienstverlening, waar
gemeenten terecht kunnen voor ondersteuning bij het inrichten van hun
dienstverleningsprocessen. Daarnaast is er aandacht voor de digitalisering van processen, onder andere op het gebied van Afval, Parkeren,
Burgerzakendocumenten, WOZ, Bijstand en WMO. Ook wordt een aantal
instrumenten ontwikkeld waarvan gemeenten hebben aangegeven daar
behoefte aan te hebben. Te noemen zijn onder andere:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

15

1.

de Lokale Effectentoets (LET), een instrument dat laat zien wat de
gevolgen zijn van voorgenomen regelgeving voor burger, ondernemer en gemeente.
2. Prettig contact met de overheid: een informele aanpak die gemeenten
kunnen inzetten bij de behandeling van aanvragen, zienswijzen,
klachten en bezwaren.
3. Het Bewijs van Goede Dienst: een normenkader om de dienstverlening van gemeenten richting het lokale bedrijfsleven te verbeteren.
4. Handreikingen die gemeenten ondersteunen bij een professionele
dienstverlening, zoals een handreiking m.b.t. contracteren en een
handreiking die gemeenten helpt een gemotiveerde keuze te maken
voor de inzet van de instrumenten opdracht of subsidie.
5. Functiemenging bestemmingsplannen, een handreiking waarmee
gemeenten kunnen onderzoeken op welke manier functiemenging in
de praktijk beter kan worden ondersteund, met als doel eenvoudiger
en minder regels.
Om bovengenoemde initiatieven en activiteiten te monitoren worden
vooraf per activiteit in overleg met de gemeenten de gewenste resultaten
en effecten (kwantitatief en kwalitatief) geformuleerd. Jaarlijks wordt de
voortgang gemonitord en aan het einde van de duur van de uitvoeringsagenda (2015) zal worden bepaald wat de bijdrage van de activiteiten aan
de doelstelling van 5% minder administratieve lasten per jaar is geweest.
Wordt bij het maken van nieuwe regelgeving het principe «think small
first» gehanteerd? Zo nee, waarom niet?
Bij de totstandkoming van nieuwe regelgeving wordt het Integraal
afwegingskader toegepast. Een onderdeel van het IAK is de bedrijfseffectentoets en bij de uitvoering van deze toets moet ook nadrukkelijk worden
gekeken naar de gevolgen van de nieuwe regelgeving voor het MKB.
Hoe functioneert het Integraal Afwegingkader (IAK)? Kan dit per departement worden weergeven?
Dit voorjaar is de toepassing van het Integraal afwegingskader voor beleid
en regelgeving een belangrijke stap verder gebracht: het IAK is geïmplementeerd in het besluitvormingsproces bij ambtelijke voorportalen. Voor
de aanbieding van stukken voor ambtelijke voorportalen, onderraden en
de ministerraad is één standaard aanbiedingsformulier in gebruik
genomen. In de fase van het ambtelijke voorportaal moet een antwoord
worden gegeven op de vragen van het IAK. Door het opnemen van het
IAK als expliciet aandachtspunt op het aanbiedingsformulier van
ambtelijke voorportalen wordt in één blik duidelijk of en op welke wijze
aandacht is besteed aan het IAK. De verantwoordelijkheid voor de
beantwoording van de vragen uit het IAK ligt vanzelfsprekend bij het
departement dat het beleidsvoornemen of voornemen tot regelgeving
indient.
Het functioneren van het IAK wordt in kwalitatieve zin gemonitord in
interdepartementaal verband. Alle departementen delen hun ervaringen
met het IAK en best practices rondom het gebruik hiervan. Daarnaast zijn
hulpmiddelen tot stand gebracht ten behoeve van de uniforme toepassing
van het IAK. Bijvoorbeeld ten behoeve van de toelichting bij regelgeving,
de startnotities voor beleids- en wetgevingstrajecten en overige projecten.
Rijksbreed is standaard in IAK-training voorzien bij de opleiding voor
overheidsjuristen en wetgevingsjuristen. Uit het toenemend aantal
verzoeken het IAK te komen toelichten blijkt de toenemende interesse.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

16

De leden van de PvdA-fractie vragen of het kabinet de mening deelt dat
indien de opgave van een structurele verlaging van de regeldruk met 2,5
miljard euro niet wordt gehaald, dan wel de regeldrukaspecten nog geen
integraal onderdeel zijn van het beleidsproces, dan wel het vertrouwen
van de ondernemers in de uitkomst onvoldoende is Actal ook na 2017 een
rol moet blijven spelen? Zo nee, waarom niet?
In de brief Goed Geregeld, een verantwoorde vermindering van regeldruk
2012–2017, is aangekondigd dat Actal en de mate van verinnerlijking van
de regeldrukaanpak bij departementen in 2015 wordt geëvalueerd. In deze
evaluatie zal zeker worden gekeken naar de mate waarin regeldrukaspecten dan integraal onderdeel zijn van het beleidsproces, of doelstellingen worden gehaald en hoe het staat met het vertrouwen van ondernemers in de aanpak van regeldruk. Op basis van de uitkomsten van de
evaluatie zal het kabinet een standpunt innemen over de toekomst van
Actal.
Kan het kabinet de meest recente uitkomsten omtrent de verinnerlijking
van regeldruk bij ambtenaren geven? Ook vragen deze leden of het
verloop in de afgelopen vijf jaar per departement kan worden weergeven.
Een jaar geleden heeft Actal de resultaten naar buiten gebracht van de
regeldrukaudit die is uitgevoerd bij de ministeries (Minder Haagse
bureaucratie, meer maatschappelijk effect, juni 2012). In dit onderzoek is
gekeken naar de kwaliteit van de gemaakte afwegingen en naar de
organisatiestructuur en -cultuur binnen ministeries. Hieruit bleek dat er
verbeterpunten op het terrein van de regeldruk mogelijk zijn maar ook dat
er op verschillende ministeries goede en inspirerende voorbeelden
gevonden zijn van de aanpak van de regeldruk. De algemene bevindingen
van het onderzoek zijn naar buiten gebracht.
De vier belangrijkste bevindingen waren:
1. De departementale herschikkingen in de tweede helft van 2011
hebben veel tijd in beslag genomen op de departementen waardoor
minder tijd overbleef voor beleidsafwegingen, bijvoorbeeld ten
aanzien van regeldruk.
2. De administratieve lastengevolgen worden over het algemeen goed
in kaart gebracht door de departementen. De jarenlange aanpak heeft
gezorgd voor een duidelijke verinnerlijking.
3. Het in kaart brengen van de inhoudelijke nalevingskosten vergt op de
meeste departementen nog meer aandacht.
4. De kwantitatieve aanpak van de regeldruk zou meer gebruikt kunnen
worden voor de inhoudelijke afweging van beleidsalternatieven.
Er heeft sinds 2012 geen nieuw onderzoek naar de mate van verinnerlijking plaatsgevonden. Mede naar aanleiding van de aanbevelingen door
Actal is de toepassing van het Integraal afwegingskader (IAK) voor beleid
en regelgeving geïntensiveerd: het IAK is geïmplementeerd in het
besluitvormingsproces bij alle ambtelijke voorportalen. Voor de
aanbieding van stukken voor ambtelijke voorportalen, onderraden en de
ministerraad is één standaard aanbiedingsformulier in gebruik genomen.
Hierbij is ook expliciet aandacht geschonken aan het in kaart brengen van
de effecten op de inhoudelijke nalevingskosten van beleid- en regelgeving.
Tot slot vragen de leden van de PvdA-vragen hoe het kabinet zorgt voor
goede afstemming tussen de convenanten, agenda’s, afspraken bij en
tussen overheden op het gebied van regeldruk (onder andere Samenwerkingsagenda decentralisaties VNG/King, Beter & Concreter, Smarter Cities,
Digitale Steden Agenda, Uitvoeringsagenda Regeldruk Rijksoverheid en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

17

Waterschappen, Uitvoeringsagenda Provincies)? Levert het bestaan van
deze vele convenanten en agenda’s niet op zichzelf al een behoorlijke
regeldruk op? Hoe waakt het kabinet ervoor dat er niet te veel verschillende, niet-samenhangende afspraken worden gemaakt binnen de
overheid?
Het kabinet heeft in het Regeerakkoord de ambitie neergelegd om, samen
met de overige bestuurslagen in Nederland, een nieuw elan te geven aan
interbestuurlijke samenwerking op het gebied van regeldrukkermindering,
dienstverlening en ICT. Hierdoor zijn op verschillende thema’s samenwerkingsverbanden met medeoverheden ontstaan. Het uitgangspunt hierbij is
dat deze afspraken elkaar juist versterken en zorgen voor een afname van
bureaucratie.
De medeoverheden slagen er steeds beter in focus aan te brengen in hun
ambities en daar onderling afspraken over te maken. Om recht te doen
aan de behoeften van medeoverheden werkt het kabinet daarbij zo veel
als mogelijk vraaggestuurd. Een belangrijke concretisering van dit streven
is vervat in het Convenant Smarter Cities, waarbij afspraken tussen de
G36 steden onderling worden ondersteund door het kabinet, die daarmee
gelijktijdig ook haar eigen doelstellingen helpt realiseren.
Door bestuurlijke vertegenwoordigers van medeoverheden te laten
participeren in overleggremia op rijksniveau wordt er naar gestreefd
lokale en nationale prioriteiten zo veel mogelijk op elkaar te laten
aansluiten. Dit komt onder andere tot uiting in de interbestuurlijke
taskforce van het programma ’Beter en Concreter» en de betrokkenheid
van de VNG en de G36 gemeenten in het High Level Overleg voor de
Digitale Agenda.nl en de daarmee samenhangende doorbraakprojecten
van het kabinet. Maatwerk op basis van duidelijke bestuurlijke kaders als
de Aanpak Regeldruk, de Digitale Agenda.nl en interbestuurlijke samenwerking is daarbij het beste middel om regeldruk te verminderen.
Vragen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie delen de mening dat ICT een belangrijk middel
kan zijn om de regeldruk te verlagen. Wel vragen zij zich af of er binnen de
diverse overheidsorganisaties voldoende middelen, kennis en capaciteit is
om dit op korte termijn verder kracht bij te zetten. Hoe ziet het kabinet dit?
De eerste stap van het digitaliseren van de dienstverlening is het
overheidsbreed implementeren van de bouwstenen die daarvoor nodig
zijn: basisregistraties, toegangsvoorzieningen, berichtenboxen. Dit is
conform de afspraken uit het iNUP en de Digitale Implementatie Agenda.
Voor het implementeren van de verschillende voorzieningen is vaak
ondersteuning beschikbaar, ofwel vanuit de verschillende programma’s
(zoals bij eHerkenning), ofwel generiek (zoals bij Operatie NUP, waarmee
gemeenten worden ondersteund bij het implementeren van de
bouwstenen).
De volgende stap is het digitaliseren van de dienstverlening, waarbij de
generieke bouwstenen worden gebruikt. Dit is een vaak al lopend proces,
vele diensten kunnen al digitaal (of zelfs alleen maar digitaal) van de
overheid worden afgenomen. Bij de invoering van generieke bouwstenen
voor digitale overheidsdienstverlening gaan de kosten voor de baten uit.
Er is immers altijd sprake van aanloopkosten in het begin, doordat het
gebruik over een periode van meerdere jaren zal groeien. Daarmee zal ook
de financiering van de aanloopkosten van bouwstenen na verloop van tijd
gecompenseerd worden door de baten van digitale overheidsdienstverlening bij bedrijven en overheden. De financiering van de aanloopkosten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

18

heeft de volle aandacht, zoals momenteel speelt bij de invoering van het
ondernemingsdossier. De dekking van de aanloopkosten is een
voordurend aandachtspunt evenals de exploitatie van de generieke
bouwstenen. De kennis en capaciteit is aanwezig.
De leden van de SP-fractie zijn erg benieuwd naar de reactie van het
kabinet op het Actal-advies. In de brief lezen deze leden dat deze reactie
nog voor de zomer komt. Verwacht het kabinet dat de reactie nog voor het
Algemeen Overleg over Ondernemen en Regeldruk van 27 juni a.s. wordt
aangeboden?
Het Actal advies betreffende merkbaarheid betreft een advies over het
hele programma regeldruk. Actal heeft begin juni ook het advies op het
programma regeldruk uitgebracht. Het kabinet zal één integrale reactie
geven op deze twee adviezen. De reactie op de adviezen zal na de zomer,
maar voor het Algemeen Overleg van 12 september naar de Tweede
Kamer worden verstuurd.
In de brief wordt een overzicht gegeven van de maatregelen die reeds in
beeld zijn gebracht die leiden tot regeldrukvermindering. In deze lijst
wordt ook de jaarlijkse factuur van de Kamer van Koophandel genoemd.
De leden van de SP-fractie zouden graag vernemen of de voorgenomen
eenmalige inschrijfvergoeding bij de Kamer van Koophandel meegenomen is in dit overzicht?
In de lijst van in de kamerbrief genoemde reducties wordt ook gemeld dat
bedrijven voortaan niet meer de jaarlijkse heffing van de Kamer van
Koophandel hoeven te betalen. Het gaat hier om een berekende reductie
van ruim € 12 miljoen, zijnde het vervallen van de kosten die samenhangen met de administratieve handeling die het betalen van de heffing
met zich meebrengt (en niet de heffing zelf). Als er een eenmalige
inschrijfvergoeding zou komen, dan zal het proces van de inning zo
worden ingericht dat er geen sprake zal zijn van administratieve lasten
voor de ondernemer.
De leden van de SP-fractie zouden tot slot graag vernemen of en hoe het
bedrijfsleven betrokken wordt bij het vereenvoudigen van het toezicht? Op
welke wijze wordt het MKB hierbij betrokken?
Het kabinet betrekt branches en (MKB) bedrijven bij de vereenvoudiging
van toezicht. Het bedrijfsleven wordt gevraagd naar hun ervaringen met
toezicht en zij doen (op basis van hun kennis en ervaring) voorstellen voor
verbetering en vereenvoudiging. Daarnaast wordt het overleg met het
bedrijfsleven gebruikt om ze te wijzen op de eigen verantwoordelijkheid
voor de naleving van regels en worden oplossingen besproken waarmee
het toezicht vanuit de overheid (onder voorwaarden) minder belastend
wordt, bijvoorbeeld via het afsluiten van toezichtconvenanten of het
invoeren van het ondernemingsdossier.
Vragen van de leden van de D66-fractie
Met betrekking tot paragraaf twee inzake de structurele verlaging van
regeldruk met 2,5 miljard euro constateren de leden van de D66-fractie dat
het kabinet zichzelf een structurele verlaging van 2,5 miljard euro per 2017
van de regeldruk voor bedrijven, professionals en burgers als opgave
heeft gegeven.
In de programmabrief wordt gesteld dat dit bedrag voor het grootste
gedeelte is ingevuld en dat maatregelen in beeld zijn gebracht die leiden
tot een regeldrukvermindering in deze kabinetsperiode van 1,3 miljard
euro voor bedrijven en ruim 400 miljoen voor burgers en professionals.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

19

Het is de leden van de D66-fractie echter onduidelijk waar deze bedragen
precies uit bestaan. Zij vragen dan ook om een specificering van de
bedragen van de regeldrukvermindering (gekwantificeerd overzicht).
Het antwoord op deze vraag is opgenomen in de antwoorden aan de VVD
fractie (zie pagina 2).
De leden van de D66-fractie maken zich zorgen over de 750 miljoen euro
uit de brief die nog niet is ingevuld met concrete maatregelen. Zij zijn van
mening dat de periode tot 2017 relatief kort is en maken zich zorgen over
de doelstelling. Daarom willen zij graag extra informatie. Zo willen deze
leden weten wat de gemiddelde doorlooptijd is geweest de afgelopen
jaren van maatregelen die meer dan 10 miljoen euro lastenverlichting
opleverden. Kan de minister dit illustreren met enkele voorbeelden?
Het antwoord op deze vraag is opgenomen in de antwoorden aan de
PvdA fractie (zie pagina 7).
Daarnaast vragen de leden van de fractie van D66 de minister uit te
leggen welke waarborgen er zijn voor de regeldrukvermindering ten
aanzien van nieuwe maatregelen, bijvoorbeeld decentralisaties, die juist
kunnen leiden tot een vergroting van de regeldruk.
Het kabinet toetst iedere nieuwe maatregel aan mogelijke regeldrukgevolgen. Daar waar een stijging optreedt moet binnen een beleidsterrein
worden gecompenseerd.
Wat betreft de voorgenomen decentralisaties van beleid geldt dat het
kabinet en de decentrale overheden zeker een gedeelde ambitie hebben
om regeldruk te verminderen.
Dit is concreet ingevuld in de bestuursafspraken 2011–2015 die het kabinet
en de koepels van medeoverheden hebben gemaakt. Deze afspraken zijn
nader uitgewerkt in het programma «Beter en Concreter, goede regels en
gerichte service».
Binnen dit programma werken ministeries vanuit hun expertise samen
met gemeenten om de problematiek van regeldruk aan te pakken.
Op het onderdeel van merkbare vermindering regeldruk in regeldichte
domeinen (paragraaf vijf van de brief) constateren de leden van de
D66-fractie dat het kabinet kiest voor een maatwerkaanpak. Deze leden
vragen het kabinet echter hoe de domeinen geselecteerd zijn. Kan meer
duidelijkheid worden gegeven dat er nu niet bepaalde sectoren binnen
deze aanpak worden uitgesloten die wel aan de criteria die in de programmabrief genoemd worden voldoen? Deze leden denken hierbij concreet
aan de metaalsector. Daarnaast vragen de leden van de D66-fractie hoe er
binnen de overige domeinen gezorgd wordt voor vermindering van
regeldruk.
De maatwerkdomeinen voor het bedrijfsleven zijn geselecteerd op basis
van de kansen voor economische groei, de aansluiting op de topsectoren
en de stapeling van regelgeving en toezicht (regeldicht domein).
Daarnaast is het van belang dat het bedrijfsleven commitment uitspreekt
om samen met de overheid te investeren in de maatwerkaanpak. Geen
enkele sector of domein wordt op voorhand uitgesloten.
Kenmerk van de maatwerkaanpak is dat overheid en bedrijfsleven
samenwerken bij het inventariseren, analyseren en oplossen van de
regeldruk knelpunten. Ter voorbereiding van de besluitvorming over de
metaalsector als mogelijk nieuwe maatwerksector zullen de departementen (m.n. I&M en SZW vanuit hun inhoudelijke betrokkenheid)
daarom op korte termijn met het bedrijfsleven de resultaten van de
sectorscan van Actal doorspreken. Die gesprekken zullen eveneens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

20

duidelijk moeten maken of en zo ja op welke wijze de knelpunten en
aanbevelingen via een maatwerkaanpak kunnen worden opgepakt.
Naast de specifieke maatwerkaanpak voor regeldichte domeinen werkt het
kabinet onverminderd aan generieke maatregelen voor vermindering van
de regeldruk, die ondermeer zijn meegenomen in de kwantitatieve
reductie van regeldruk (netto € 2,5 mrd).
Met betrekking tot paragraaf zes, minder regeldruk door bestuurlijke
samenwerking, constateren de leden van de D66-fractie dat het kabinet
samenwerkt met de VNG middels het uitvoeringsprogramma «Beter &
Concreter, goede regels en gerichte service» dat tot 2015 in uitvoering is.
De leden van de D66-fractie vragen de minister om een toezegging dat na
2015 een nieuw programma wordt gestart. Zij stellen dat de decentralisaties immers ook tot regeldruk zullen leiden.
Zoals in de antwoorden aan de PvdA factie is aangegeven wordt de
voortgang van het programma «Beter en Concreter» gemonitord. Aan het
einde van de duur van de uitvoeringsagenda (2015) evalueren Rijk en VNG
het programma en bepalen zij wat de resultaten en de bijdrage aan de
doelstelling is geweest. Na afronding van de evaluatie zal ook een besluit
genomen worden over een vervolg op het programma. Wij onderschrijven wel de inschatting van de leden van de D66-fractie dat er ook na
2015 interbestuurlijke aandacht nodig zal zijn voor het verminderen van
regeldruk en verbetering van dienstverlening.
Tot slot constateren de leden van de D66-fractie, met betrekking tot
paragraaf zeven inzake minder regeldruk door een georganiseerde
Rijksoverheid, dat de vakministers verantwoordelijk zijn voor de regeldrukvermindering op hun beleidsterrein. Zij vragen zich de minister echter
uit te leggen of er concrete doelstellingen gesteld zijn waarop het kabinet
gecontroleerd kan worden of kan worden afgerekend? Kan de minister dit
per jaar van de regeringsperiode specificeren?
Zoals in de programmabrief is gesteld zijn de vakministers verantwoordelijk voor de regeldrukvermindering op hun beleidsterrein. De kabinetsdoelstelling van € 2,5 miljard wordt immers ingevuld met concrete
maatregelen op de verschillende beleidsterreinen. Samen vormen deze
maatregelen concrete targets per beleidsterrein. Voor elk van de maatregelen is er een planning voor de inwerkingtreding. Er zijn geen concrete
doelstellingen per jaar per departement. Wel is het zo dat nieuwe
toenames per departement zullen moeten worden gecompenseerd.
De leden van de D66-fractie constateren dat het kabinet de bijdrage van
Actal voor de aanpak van regeldruk nodig acht. Zij stellen echter dat het
belangrijk is dat Actal niet alleen over de landelijke regeldruk mag
adviseren, maar tevens over de regeldruk van gemeenten. De leden
vragen de minister dan ook uit te leggen hoe wordt toegezien op
vermindering van de regeldruk op lokaal niveau. Juist op lokaal niveau
hebben bedrijven, professionals en burgers immers te maken met
regeldruk; deze leden zijn dan ook van mening dat Actal zowel landelijk
als lokaal zou moeten kunnen adviseren en de lastenverlichting moeten
kunnen bewaken.
Het kabinet erkent dat Actal met zijn expertise een goede bijdrage kan
leveren aan vermindering van lokale regeldruk. Binnen het programma
Beter en Concreter waarbij het Rijk en gemeenten samenwerken aan
vermindering van de lokale regeldruk is Actal dan ook betrokken. Naast
deze betrokkenheid is Actal ook actief op het gebied van adviezen rondom
decentrale problematiek. In recente analyses van Actal (logistiek, metaal)
wordt dan ook integraal naar regeldruk gekeken, ongeacht of herkomst

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

21

centraal of lokaal is. Ook over de regeldrukgevolgen van decentralisaties
adviseert Actal actief.
Vragen van de leden van de CDA-fractie
Vermindering van regeldruk wordt voor een groot deel gezocht in het
digitaliseren om daarmee sneller zaken te kunnen afhandelen. Welke
investeringen zijn hiervoor van de overheden en bedrijfsleven nodig? Uit
welk budget worden deze kosten opgevangen, zo vragen de leden van de
CDA-fractie?
De voordelen van digitaliseren van dienstverlening staan niet ter
discussie: informatie komt makkelijker, sneller en met minder fouten
beschikbaar voor bedrijven en overheden. Bedrijven en overheden zijn
zelf verantwoordelijk om de voordelen van digitalisering te benutten. De
rol van het rijk is om er voor te zorgen dat een aantal generieke
ICT-bouwstenen beschikbaar zijn, die digitalisering mogelijk maken. Over
de beschikbaarheid en financiering van bouwstenen zijn meerjarige
afspraken gemaakt (iNUP, oNUP) tussen het Rijk (regie bij BZK) en
medeoverheden (o.a. VNG). Bij de invoering van generieke bouwstenen
voor digitale overheidsdienstverlening gaan de kosten voor de baten uit.
Om digitalisering van overheidsdienstverlening voor het bedrijfsleven te
faciliteren, draagt EZ bij aan financiering van initiële kosten en beheer van
een aantal specifieke generieke bouwstenen, zoals het Digitaal Ondernemersplein en het afsprakenstelsel e-Herkenning. De omvang van die
bijdrage ligt in de orde van grootte van ruim € 13 miljoen per jaar. De
financiering van de aanloopkosten van met name relatief nieuwe
generieke bouwstenen heeft de volle aandacht, zoals momenteel speelt bij
de invoering van het ondernemingsdossier.
Deze leden vragen tevens welke mogelijkheden het kabinet ziet om naast
de verhoging van de keuringsleeftijd van 70 tot 75 om ook andere
keuringen en verlengingen van vergunningen lasten te verlichten? Welke
mogelijkheden ziet het kabinet om het aantal toezichthouders te verminderen of samen te voegen?
Het kabinet heeft in het huidige regeldrukprogramma een aantal maatregelen opgenomen waarmee keuringen komen te vervallen, of de
frequentie van keuringen daalt. Zo wordt de frequentie van de
APK-keuring verlaagd voor auto’s die gebouwd zijn na 1 januari 2005.
Daarnaast leidt bijvoorbeeld het invoegen van een aantal agrarische
activiteiten in het Activiteitenbesluit tot een afname van het aantal
keuringen omdat de betreffende activiteiten niet langer vergunningplichtig zijn.
In de afgelopen jaren is het aantal rijksinspecties teruggebracht van 26
naar 10 en zijn drie markttoezichthouders gebundeld in de Autoriteit
Consument en Markt. In de Hervormingsagenda Rijksdienst die op 22 mei
jl. naar de Tweede Kamer is gestuurd, is aangegeven dat dit Kabinet inzet
op een vergroting van de effectiviteit en efficiency van het toezicht door
betere samenwerking en afstemming tussen toezichthouders. Bovendien
worden activiteiten rond de bedrijfsvoering gebundeld (HRM, huisvesting,
ICT) en gewerkt aan meer uniformiteit in processen, bevoegdheden en
positionering.
De leden van de CDA-fractie vragen hoe het kabinet verder invulling gaat
geven aan een onafhankelijke toetsing van EU-voorstellen conform de
motie Jonker (Kamerstuk 21 501-20, nr. 407)?
In de motie Jonker is de regering verzocht «binnen Europees verband te
bevorderen dat de impact assessments van de Europese Commissie in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

22

voorkomende gevallen aan een nadere externe toetsing kunnen worden
onderworpen, op consistentie en verenigbaarheid met de impact
assessment richtsnoeren».
Het impact assessment systeem van de Europese Commissie bestaat nu
10 jaar en is onderhevig geweest aan een continu proces van aanpassingen om het systeem te verbeteren, ook op basis van een externe
evaluatie (door «The Evaluation Partnership Limited» in 2007). Daarbij is
ook gekeken naar de impact assessment richtsnoeren, die mede om die
reden in 2009 zijn aangepast. In de jaarrapporten van de Impact
Assessment Board worden ook steeds aanbevelingen en aandachtspunten
opgenomen. Het systeem van impact assessments, dat wordt uitgevoerd
door de Impact Assessment Board, is in de loop der jaren dan ook steeds
objectiever en transparanter geworden. Voorts zijn de consistentie en de
verenigbaarheid met de impact assessment richtsnoeren en de effectiviteit van de impact assessments vergroot. Nederland heeft met gelijkgezinde lidstaten bij herhaling bij de Commissie aangedrongen op verbeteringen bij de impact assessments die de toegankelijkheid en het inzicht
moeten vergroten in de kosten en baten die effect hebben op het
bedrijfsleven. Het Europees Parlement (met een eigen Impact Assesment
Unit) en binnenkort ook de Raad (het starten van pilots) volgen kritisch de
impact assessments van de Impact Assessment Board. In september 2013
vindt een openbare consultatie plaats voor mogelijke aanpassing van de
impact assessment richtsnoeren, waaraan Nederland zeker een bijdrage
zal leveren.
Wordt met voorstellen van de Europese Commissie invulling gegeven aan
de adviezen van de zogeheten Commissie-Stoiber over het verminderen
van administratieve lastendruk, zo vragen deze leden?
Worden de voorstellen voor subsidiariteit en nationale koppen inventarisatie voor de zomer gelijktijdig naar de Kamer gezonden?
Ja. De adviezen van de Commissie Stoiber hebben met name betrekking
op meer aandacht voor het MKB en het uitwisselen van best practices
tussen de EU lidstaten.
De Commissie heeft invulling gegeven aan de adviezen van de Commissie
-Stoiber met twee mededelingen: een mededeling van 12 december 2012
inzake slimme regelgeving waarin meer samenwerking wordt voorgesteld
tussen de EU lidstaten onderling, de Europese Commissie en het
bedrijfsleven. De tweede mededeling betreft meer aandacht voor het MKB
van 7 maart jl.
De kabinetsbrief inzake de uitkomsten van de subsidiariteitsexercitie is u
vorige week toegezonden. Het rapport over het onderzoek naar nationale
koppen en de bijbehorende kabinetsreactie zal na de zomer aan de Kamer
worden toegezonden.
De Kamer zal jaarlijks worden geïnformeerd over de voortgang van het
programma «Goed Geregeld». De leden van de CDA-fractie vragen welke
ijkpunten het kabinet hierbij gebruikt.
In de voortgangsrapportages zal worden gerapporteerd op de voortgang
van de in onder het programma «Goed Geregeld» vallende onderdelen.
Het betreft hier ondermeer de voortgang op de structurele verlaging van
de regeldrukkosten met 2,5 miljard euro, een betere digitale overheid
(dienstverlening in 2017 digitaal ingericht), slimmer toezicht (voortgang
invoering Ondernemingsdossier en samenwerking inspecties), de
maatwerkaanpak regeldruk (voortgang afzonderlijke domeinen) en de
voortgang op het uitvoeringsprogramma Beter & Concreter en het
convenant Smarter Cities.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

23

Vragen van de leden van de SGP-fractie
Het kabinet stapt van meer specifieke doelstellingen (administratieve
lasten, inhoudelijke nalevingskosten) over op een algemene doelstelling
(2,5 miljard euro reductie in 2017 voor alle regeldruk voor zowel bedrijven,
burgers als professionals). Dat maakt het lastiger om de effectiviteit van
het beleid te volgen. Daarbij komt dat de door de opeenvolgende
kabinetten berekende reducties in de praktijk vak niet merkbaar blijkt te
zijn. De leden van de SGP-fractie wijzen in dit verband op het rapport
«Administratieve Lasten MKB. Indicatie van de huidige omvang gemeten
via een quick scan methode»(Panteia/EIM, mei 2013) met daarin het
pleidooi voor een nieuwe nulmeting al dan niet met gebruikmaking van
de quickscanmethode in plaats van de standaardkostenmethode. Deze
leden ontvangen graag een reactie op de aanbevelingen in dit rapport.
Achtergrond van de overstap van specifieke doelstellingen naar een
integrale doelstelling is dat het onderscheid in administratieve lasten en
inhoudelijke nalevingskosten voor de doelgroepen (burgers, bedrijven en
professionals) niet relevant is. Om de merkbaarheid van de regeldrukaanpak te vergroten, kiest dit kabinet in aanvulling op deze generieke
aanpak voor een specifieke maatwerkaanpak in domeinen waar de
regeldruk het meest wordt gevoeld. Bij het genoemde onderzoek van EIM
is bij een beperkt aantal bedrijven gekeken naar de hoogte van de
administratieve lasten. Een nieuwe nulmeting van administratieve lasten
voegt weinig toe aan het genoemde generieke en specifieke beleid om de
regeldruk in Nederland te verminderen. Wel is in het onderzoeksrapport
een aantal voorbeelden van ervaren regeldruk opgenomen. Ik zal Actal
vragen mij te adviseren op welke wijze deze knelpunten kunnen worden
opgepakt.
Het kabinet wil in een aantal regeldichte domeinen via een
maatwerkaanpak een merkbare vermindering van de regeldruk gaan
realiseren en start daarbij met een analysefase. De leden van de
SGP-fractie willen erop wijzen dat er al verschillende analyses klaarliggen.
Ook vorige kabinetten hebben werk gemaakt van de aanpak van de
regeldruk. Deze leden noemen het in maart jl. gepubliceerde rapport van
Actal over de regeldruk in de metaalsector («Regels in bedrijf: sectorscan
metaal»). Is het kabinet bereid de analysefase voor deze sector over te
slaan en op korte termijn de aanbevelingen in dit rapport op te pakken?
Kenmerk van de maatwerkaanpak is dat overheid en bedrijfsleven
samenwerken bij het inventariseren, analyseren en oplossen van de
regeldruk knelpunten. Ter voorbereiding van de besluitvorming over de
metaalsector als mogelijk nieuwe maatwerksector zullen de departementen (m.n. I&M en SZW vanuit hun inhoudelijk betrokkenheid) daarom
op korte termijn met het bedrijfsleven de resultaten van de sectorscan van
Actal doorspreken. Die gesprekken zullen eveneens duidelijk moeten
maken of en zo ja op welke wijze de knelpunten en aanbevelingen via een
maatwerkaanpak kunnen worden opgepakt.
De leden van de SGP-fractie vragen nadrukkelijk de aandacht voor de
regeldruk waarmee de bouwsector en haar opdrachtgevers (vergunningtraject, onderzoeksverplichtingen) te maken hebben. De economische
crisis treft de bouwsector relatief hard. Deze leden pleiten daarom voor
een voortvarende en daadkrachtige aanpak van de regeldruk waar deze
sector, direct en indirect (via opdrachtgevers), mee te maken heeft. Welk
tijdpad heeft het kabinet voor de bouwsector voor ogen?
De leden van de SGP-fractie hebben in aansluiting hierop enkele vragen
en aandachtspunten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

24

Wat zijn de concrete voornemens van het kabinet met betrekking tot de
genoemde vereenvoudiging en flexibilisering van de bouwregelgeving?
In de Monumentenwet en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht
(Wabo) zitten strikte bepalingen voor onder meer verbouwingsactiviteiten
bij beschermde monumenten. Dat betekent dat al voor het «in enig
opzicht» wijzigen van een beschermd monument een omgevingsvergunning en het advies van een monumentencommissie nodig is, met
bijbehorende kosten (tijd, leges). Deze leden vinden dat de proportionaliteit regelmatig zoek is. Is het kabinet bereid de genoemde bepalingen te
versoepelen?
Actal heeft bijna twee jaar geleden in een advies («Bouwstenen voor
minder regels», september 2011) gepleit voor een bescheidener rol van de
overheid, ten eerste bij het verwezenlijken van bouwwerken waar een
garantieregeling (als bijvoorbeeld Woningborg) van toepassing is en ten
tweede bij de bouw van (gecertificeerde) cataloguswoningen en/of vooraf
gefabriceerde onderdelen zoals een dakkapel, waarbij belangrijke eisen
door type-keuringen kunnen worden verzekerd Gaat het kabinet hiermee
aan de slag?
De leden van de SGP-fractie krijgen van bouwondernemers en architecten
regelmatig voorbeelden van onnodige eisen in het Bouwbesluit. Zij
noemen bijvoorbeeld de minimale hoogte van verblijfsruimtes in de
woningbouw. Die minimale hoogte is geschikt voor grotere ruimtes, maar
voor kleine ruimtes onnodig hoog. Is het de inzet van het kabinet om het
oor te luister te leggen bij bouwondernemers en architecten en onnodige
eisen in het Bouwbesluit bij te stellen of te schrappen?
Gemeenten hebben veel beleidsvrijheid als het gaat over de toepassing
van onder meer de Wabo en de Wet ruimtelijke ordening. De leden van de
SGP-fractie constateren dat er grote verschillen zijn tussen gemeenten in
de wijze waarop zij omgaan met de behandeling van vergunningaanvragen, het wijzigen van bestemmingsplannen en het welstandsbeleid. Dit
kan grote impact hebben op de bedrijfsvoering van bouwondernemers en
de bereidheid van burgers en bedrijven om te bouwen. Is dit in het kader
van het programma Beter & Concreter een apart aandachtspunt? Zijn er
ook regeldrukambassadeurs die wat betreft vergunningverlening c.s. voor
bouwprojecten gemeenten de maat nemen en de uitwisseling van best
practices stimuleren?
Dit najaar zal de Minister voor Wonen en Rijksdienst de plannen voor
vernieuwing van bouwregelgeving en daarmee vermindering van de
regeldruk aan uw Kamer sturen. Hierin zullen onder andere zijn
opgenomen een concrete uitwerking van het advies van de commissie
Dekker inzake private toetsing en het versterken van de positie van de
bouwconsument. Daarnaast zal worden bezien of en in hoeverre de
bruikbaarheidseisen (artikel 4) zoals in het Bouwbesluit opgenomen, nog
noodzakelijk zijn. Zowel de bouwsector als woonconsument zullen
worden gehoord bij totstandkoming van deze plannen. De verwachting is
dat de eerste merkbare wijzigingen inwerking zullen treden in 2014.
Juist om ervoor te zorgen dat de bepalingen rond wijzigingen van
beschermde rijksmonumenten in proportie zijn met de aantasting van de
monumentale waarden, heeft het kabinet de afgelopen jaren maatregelen
genomen. In het kader van de Modernisering Monumentenzorg (2011) is
recent een verruiming van vergunningvrije activiteiten bij rijksmonumenten geïntroduceerd in het Besluit omgevingsrecht.
Voor gewoon onderhoud en inpandige wijzigingen aan rijksmonumenten
waarbij geen monumentale waarden in het geding zijn, is sinds 1 januari
2012 geen omgevingsvergunning meer nodig voor het wijzigen van een
monument.
Van de ingrepen die nog wel vergunningsplichtig zijn kan het overgrote
deel via de reguliere procedure binnen 8 weken worden afgehandeld,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

25

inclusief het advies van de Monumentencommissie. Alles bij elkaar is er
op dit moment geen reden voor het kabinet om de procedures rond
ingrepen in monumenten nog verder te versoepelen.
Sinds 1 maart is de wettelijke verplichting afgeschaft om bij bouw,
verbouw of renovatie advies in te winnen bij een welstandscommissie.
Hoe gemeenten binnen de wettelijke kaders omgaan met (het wijzigen
van) bestemmingsplannen en welstandsbeleid is onderwerp van lokale
politieke besluitvorming. Het Rijk en gemeenten hebben een gedeelde
ambitie om regeldruk te verminderen, daaraan werken we gezamenlijk in
het programma Beter en Concreter. Daarin kunnen ook knelpunten en
goede voorbeelden op het gebied van bouw en omgevingsrecht aan de
orde komen.
De Flora- en Faunawet en de daarin opgenomen soortenbescherming
leveren veel onderzoekslasten en vertraging op. De leden van de
SGP-fractie wijzen erop dat het regime voor soortenbescherming strikt
gehanteerd wordt. Niet de lokale populatie van een soort is leidend, maar
de individuele plant of dier. Zij noemen het voorbeeld van de spouwmuur
en de vleermuis, een beschermde diersoort. Een lege spouwmuur is een
populaire verblijfplek voor vleermuizen. Als iemand bij verbouwing,
isolatie of anderszins met de spouwmuur aan de slag wil, is wettelijk al
snel een onderzoek en/of toestemming nodig. Dit terwijl de lokale
vleermuispopulatie absoluut niet in gevaar is. Is het de inzet van het
kabinet om in de nieuwe Natuurwet (via de toegezegde Nota van
wijziging) een versoepeling van het strikte regime voor soortenbescherming op te nemen? Is het de inzet van het kabinet om daarbij niet
verder te gaan dan het met de Vogel- en Habitatrichtlijn beoogde
beschermingsniveau, zoals ook door andere lidstaten wordt gehanteerd,
en de bijbehorende lijsten met te beschermen soorten?
De inzet van het kabinet voor de nieuwe natuurwetgeving is gericht op
een goede bescherming van de natuur met regels die in de praktijk goed
toepasbaar zijn. De Europese verplichtingen van de Vogelrichtlijn en de
Habitatrichtlijn, en andere internationale verplichtingen zoals uit het
Biodiversiteitsverdrag zijn daarbij leidend. Verder investeert het kabinet
samen met provincies en gemeenten in een goede uitvoering van de
natuurwetgeving in de praktijk, onder meer via zogenoemde soortenstandaards. In die documenten wordt beschreven welke maatregelen een
bedrijf of een burger kan treffen om schade aan dieren of planten van
beschermde soorten als gevolg van bijvoorbeeld een verbouwing, te
voorkomen of te herstellen. Hierdoor kan de ontheffingverlening voor
bedrijven en burgers snel en efficiënt verlopen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 362, nr. 219

26