\

A

Bescherming persoonlijke levenssfeer

C
Datum 24 oktober 2023

Referentienr

Onderwerp

2023 19972 13
F 35 onderdelen Israel

besluit over algemene vergunning NL009

Reactie M
Internationale en diplomatieke belangen

Instructic Nict akkoord

Graag eventuele aanpassingen geel arceren in de nieuwe versie
Indien M aanvullende vragen heeft dient de beantwoording daarvan op separaat A4 te
worden aangeleverd Dit kan in Foxy worden gehangen en dient in hard copy aangeleverd
te worden bij het M secretariaat samen met het aangepaste stuk nota

Wanneer stukken opnieuw worden aangeleverd graag ook een kopie van het originele

stuk met het commentaar van M bijvoegen

00001

1415379

ii

Ministerie van Buitenlandse Zaken

Nota bevat informatie die niet openbaar gemaakt kan worden

TER BESLISSING

□ NEE □ JA ONDER BETREFFEND KOPJE H 3A VERSPREID OVER NOTA □ JA 6EHEEL

Datum

19 oktober 2023

Aan

Onze Referentie

RenM

Min BuZa 2023 19972 13

Van
Via

Qnaoctald daor

Beschermirg persoonlijke levenss

herming persoonlijke levenssfeer

Afgestemd met
Internationale en diplomatieke belangen

nota

Internationale

F 35 onderdelen Isr

ad

n

diplomatieke belangen

wvci

vergunning NL009
Internationale en diplomatieke belangen

Aanleiding
In Woensdrecht is het European Regional Warehouse van het F 35 programma
waaruit goederen aan Europese F 35 gebruikers waaronder
Israel worden gestuurd t b v onderhoud van deze gevechtsviiegtuigen
Er zijn berichten dat Israel binnenkort mogelijk nog in oktober goederen t b v
onderhoud voor de F 35 komt ophalen met een miiitair transportvliegtuig
Dergelijke transacties vanuit Woensdrecht vinden plaats zonder tussenkom^^^ rnatlonale en diplomatieke belangen
van BZ omdat een Aigemene Vergunning van toepassing is Wei heeft R de
bevoegdheid om gebruik van de Aigemene Vergunning te beperken op basis
van geintegreerde buitenlandpolitieke of veiligheidsafwegingen
De Douane informeerde BZ over de aanstaande levering aan Israel naar
aanleiding van de ontwikkelingen in Israel en Gaza met de vraag of R gebruik
gaat maken van deze bevoegdheid

gevestigd van

Geadviseerd besluit
M

Uw akkoord met onderstaand geadviseerd besluit aan R

R

U wordt gevraagd een keuze te maken tussen twee opties

Optie A

Geen gebruik maken van de minlsteriele bevoegdheid om in te grijpen in
de gebruikelijke procedure waardoor de levering van Amerikaanse goederen
vanuit NL aan Israel t b v onderhoud aan F 35 gevechtsviiegtuigen kan

plaatsvinden
Qptie B

Wei gebruik maken van de bevoegdheid met als doel om levering van
Amerikaanse F 35 goederen vanuit NL aan Israel te stoppen
DVB adviseert om te klezen voor optie A
NB
DJZ merkt op dat optie A het rislco kent dat geen uitvoering wordt gegeven aan

het EU wapenexportcontrolebeleid terwiji een duidelijk risico bestaat dat ernstige

schendingen van het humanitair oorlogsrecht plaatsvinden als gevolg van het
gebruik van de goederen

Internationale en diplomatieke belangen

Internationale en diplomatieke belangen

Pagina l van 5

00001

1415379

Datum

Kernpunten

19 oktober 2023

De Algemene Vergunntng bepaalt in artikel 8 dat R de reikwijdte van de Algemene

Vergunning kan beperken Indian gei’ntegreerde buitenlandpolitieke of
velligheldsafwegingen zich verzetten tegen voortgezet gebruik van de Algemene
Vergunning NL009 Dit vergt een weging van naast elkaar bestaande belangen
Hieronder worden de belangrijkste elementen bij deze afwegingen weergegeven
Optie A geen gebruik maken van de ministeri
•

e

Relatie F 35 inzet en humanitair oorloasrecht

Onze Referentie
Min BuZa 2023 19972 13

bevoegdheid uit Artikel 8
Gezien het huidige gewapend

conflict met grootschallge bombardementen op Gaza met groot verlies onder
de burgerbevolking is sprake van een duidelijk risico dat de F 35
onderdelen middeis de instandhouding van gevechtsviiegtuigen een bijdrage
leveren aan ernstige schendingen van het humanitair ooriogsrecht door Israel
•

Bij een individuele vergunningsaanvraag zou op grond van het EU
Gemeenschappelijk Standpunt inzake wapenexportcontrole getoetst worden
of een duidelijk risico [bestaat] dat de goederen gebruikt worden bij het
begaan van ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht Op
basis van huidige informatie over de Israelische F 35 inzet kan niet worden
vastgesteld dat de F 35 s bij ernstige schendingen van het humanitair
ooriogsrecht zijn betrokken DJZ is echter van mening dat voidoende
informatie beschikbaar is om tot de conclusie te komen dat daarop een
duidelijk risico bestaat gelet op luchtaanvallen die zijn uitgevoerd sinds 7
oktober 2023

•

Er zijn verschillende rapporten van NGO s en rapporten van de diverse

Commissions of Inquiry Col
Israel

maar ook Hamas

o a

van de VN

MRR naar het militair optreden van

tijdens de Gaza oorlog van 2014 en 2021 en de

protesten in Gaza in 2018 Die rapporten wijzen op schendingen van
humanitair ooriogsrecht en mensenrechten door zowel Israel als Hamas VN
onderzoeken naar gebeurtenissen van 2021 zijn nog niet afgerond
•

Israel heeft in 2021 F 35 s boven Gaza ingezet hoewel niet duidelijk is of

daarbij het humanitair ooriogsrecht is geschonden

Internationale en diplomatieke belangen

Internationale en diplomatieke belangen

•

•

Kecnt OP zeirveraeaiaina en oe i—ja

israei neeix net recnt om zicnzeir te

verdedigen en of zijn burgers te beschermen in overeenstemming met het
internationaal recht Deze positie draagt NL samen met Internationale
partners uit naar Israel Voor Israel is de beschikking over de F 35 cruciaal
voor een breed scala aan veiligheidsbelangen in het bijzonder de relatie met
Iran Gezien het risico op regionale escalatie neemt dit belang toe
Samenwerkino binnen F 35 Droaramma Daarnaast zou dit ingrijpen naar
verwachting schadelijk zijn voor de relatie met Internationale partners in het
Internationale en diplomatieke belangen
F 35 programma specifiek de VS en IsraelJ

Internationale en diplomatieke belangen

Pagina 2 van 5

^00001

1415379

Internationale en diplomatieke belangen
•

F 35 warehouse in Woensdrecht

Het ingrijpen In de samenwerking onder het

F 35 programma zal dlsruptief zijn voor de bredere logistleke keten van het F

Datum
19 oktober 2023

Onze Referentie
Mln BuZa 2023 19972 13

35 programma Het European Regional Warehouse in Woensdrecht is als
enige F 35 opslag In Europa immers een kritieke schakel in de logistleke keten
van deze hoogtechnologische wapensystemen Dergelijk ingrijpen zou
daarnaast naar verwachting gevolgen hebben voor de reputatle van dit
logistleke centrum in Nederland dat onderdeel is van de Nederlandse

businesscase rondom de F 35 aanschaf
•

In deze optie A weegt u de feiten zo dat de geintegreerde buitenlandpolitleke

ondanks het duidelijk risico op inzet in strijd met
het humanitair oorlogsrecht niet zodanig zijn dat u dient in te grljpen bij deze
en veiligheidsafwegingen

•

levering
Bij optie A kunt u de oproep aan Israel herhalen zich te houden aan het
humanitair oorlogsrecht Daarbij kunt u aangeven het gebruik van de F 35
door Israel te blijven monitoren omdat u bij gewijzigde omstandigheden tot
een andere weging van de genoemde afwegingen kunt komen

Optie B wei gebruik maken van de ministeriQie bevoegdheid uit Artikel 8
U kunt de bovengenoemde feiten ook zo wegen dat de feiten ^ dusdanig zijn
dat de geintegreerde bultenlandpolitieke en velligheidsafwegingen zich
verzetten tegen het voortgezet gebruik voor leveringen aan Israel
•
In dit geval vindt u het duideiijke risico dat F 35 s worden ingezet bij
ernstige schendingen van het humanitair oorlogsrecht zwaarder wegen dan de
•

andere hierboven beschreven elementen
•

Indien u gebruik maakt van deze bevoegdheid dienen bedrijven ook voor
transacties onder het F 35 programma bij de Douane een individuele

vergunningsaanvraag in te dienen indien de goederen naar Israel gaan

Internationale en diplomatieke belangen

•

Indien u besluit te kiezen voor optie B zal een vergunningsaanvraag

vervolgens getoetst worden aan de acht criteria van het exportcontrolebeleid
duidelijk risico
[bestaat] dat de goederen F 35 s worden ingezet bij ernstige schendingen
In de visle van DJZ is thans sprake van dit
van het humanitair oorlogsrecht
duideiijke risico
Een dergelijk besluit is alleen verstandig indien de intentie is om de
vergunning vervolgens te weigeren Het ingrijpen in de gebruikelijke
procedure om vervolgens de individuele transacties alsnog goed te keuren
levert enkel logistleke vertraging en onnodige diplomatieke schade op
Het tijdelijk uitzonderen van Israel wordt ongewenst geacht omdat deze
tijdelijkheid impliceert dat na verloop van tijd kan worden gesteld dat deze
risico s niet langer bestaan Dit wordt gezien de volatiele situatie in de regio
onwaarschijnlijk geacht

Voor een afwijzing dient te worden beargumenteerd dat er een

•

•

Paglna 3 van 5

I
00001

^^^1415^1

Toelichting

Datum
19 oktober 2023

Werking Algemene Vergunning NL009
Sinds 2016 bestaat er een Algemene Vergunning NL009 voor levering van
militaire goederen in het kader van het F 35 programma om zo uitwisseling
van onderdelen binnen de F 35 trusted community efficient te laten verlopen
Door de Algemene Vergunning hebben geregistreerde bedrijven niet langer
specifieke toestemming nodig van de Douane voorafgaand aan een
exporttransactie Bedrijven rapporteren enkel achteraf over de gerealiseerde
export Dit betekent onder meer dat aangesloten bedrijven F 35 onderdelen
■

Onza Referentie
Min BuZa 2023 19972 13

•

kunnen uitvoeren van Nederland naar Israel
•

Artikel 8 van de Algemene Vergunning NL009 bepaalt dat R te alien tijde kan

bepalen dat gebruikers niet langer gebruik mogen maken van de algemene
voor bepaalde landen
indien buitenlandpolitieke of
veiligheidsafwegingen zich verzetten tegen voortgezet gebruik van de
Algemene Vergunning NL009
vergunning incl

Internationale en diplomatieke belangen

Vertrouwelijk verstrekte bedrijfsinformatie

•

Er zijn geen nadere bepalingen over deze ministeriele bevoegdheid

en

deze is

tot dusverre nog nooit gebruikt

Bij inroepen Artikel 8 onderbouwen van duidelijk risico voor afwijzing
Indien u gebruik maakt van de bevoegdheid uit Artikel 8 dienen gebruikers
van de algemene vergunning
Vertrouwelijk verstrekte bedrijfsinformatie
een
individuele vergunning aan te vragen voor de uitvoer van goederen naar

•

Israel
•

Een afwijzing van een individuele exportvergunning is mogelijk indien wordt

onderbouwd dat er sprake is van een negatief besluit op basis van criterium 2

eerbiediging mensenrechten en naieving internationaal humanitair recht Dit
indien er een duidelijk risico bestaat dat de uit
te voeren miiitaire goederen gebruikt worden bij het begaan van ernstige
schendingen van het internationaal humanitair recht
In de praktijk van de wapenexportcontrole is er sprake van een duidelijk risico
wanneer een duidelijk verband bestaat tussen de goederen uit een transactie
in dit geval F 35 s en de geconstateerde zorgpunten Een dergelljke risico
inschatting wordt voorafgaand aan de transactie gemaakt op basis van de
beschikbare informatie Het volstaat in de regel niet ais er slechts een verband
bestaat tussen de eindgebruiker de Israelische luchtmacht en de
geconstateerde zorgpunten
besluit kan genomen worden

•

European Regional Warehouse F~3S In Woensdrecht
•
In Woensdrecht is het European Regional Warehouse gevestigd een van de
drie logistieke hubs van het F 35 programma naast de VS en Australie
Hier
liggen hoogtechnologische onderdelen opgeslagen voor Europese landen incl
Paglna A van 5

00001

1415379

Israel

van

het F 35 programma Tijdens de opslag ztjn de onderdelen

Datum

19 oktober 2023

eigendom van de Amerikaanse overheid
•

Om te zorgen dat landen hun F 35 vloot operationeel houden

en

kunnen

voldoen aan de contractuele verpllchtingen uit het F 35 programma

betreft readiness

bijv

Onze Referentie

wat

Min BuZa 2023 19972 13

is het van beiang dat landen snel vervangende onderdelen

kunnen ophalen
•

De Nederlandse overheid heeft een belangrijke rol gespeeld in het verkrijgen
van

dit logistieke centrum voor de F 35 en heeft de tender onder het F 35

programma voor het opzetten van dit centrum gewonnen Deze regionale
distrlbutie hub is met behulp van investeringen totaat 5 miljoen euro van
EZK Defensie en provincie Noord Brabant tot stand gekomen
•

Het European Regional Warehouse in Woensdrecht vormt een onderdeel van

de Nederlandse business case voor het F 35 programma

Vertrouwelijk verstrekte bedrijfsinformatie

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Verspreid over de nota
Informatie over diplomatieke implicaties van de gemtegreerde
buitenlandpolitieke en veiligheidsafwegingen

Pagina S van 5
•

00001

t

1415379