40
Beleidsdoorlichting artikel 4.1 Positie
van de cliënt
Aan de orde is het VAO Beleidsdoorlichting artikel 4.1
Positie van de cliënt (AO d.d. 16/06).

Mevrouw Leijten (SP):
Voorzitter. Met alle veranderingen in de zorg wordt gezegd
dat de cliënt of de patiënt centraal behoort te staan. We
zien echter in de financiering van de belangenorganisaties
dat juist de belangenbehartiging van cliënten en patiënten
steeds verder achteropraakt en dat het deelnemen aan
projecten, het uitvoeren van beleid of het adviseren over
beleid, veel belangrijker zijn geworden. Wij denken dat het
goed zou zijn om ervoor te zorgen dat cliënten- en patiëntenorganisaties een stabiele subsidie hebben, waardoor ze
de belangenbehartiging voor de mensen voor wie ze
bestaan, beter ter hand kunnen nemen. Dat vraagt om een
verschuiving binnen het budget.

constaterende dat de bezuinigingen op patiënten- en cliëntenorganisaties desastreus uitpakken voor een adequate
vertegenwoordiging van de cliënt;
van mening dat er extra budget nodig is voor adequate
belangenbehartiging van de cliënt;
van mening dat de koepelorganisaties zich meer bezighouden met de vertegenwoordiging van organisaties dan met
de belangenbehartiging van cliënten;
verzoekt de regering, een substantieel deel van het uitvoeringsbudget van de koepelorganisaties over te hevelen naar
de patiënten- en cliëntenorganisaties die dat bedrag vervolgens in kunnen zetten voor concrete belangenbehartiging,
lotgenotencontact en voorlichting, en de Kamer hierover
te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Leijten en Van
Gerven. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 14 (32772).

Motie
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat patiënten- en cliëntenorganisaties de
huidige projectsubsidie ondeugdelijk vinden omdat die niet
bijdraagt aan de vertegenwoordiging die patiënten en cliënten echt nodig hebben;
verzoekt de regering, de budgetten die momenteel
beschikbaar zijn voor projectsubsidies, voortaan in te zetten
middels een structurele subsidie aan patiënten- en cliëntenorganisaties, en daarover de Kamer te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Leijten en Van
Gerven. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 13 (32772).

Minister Schippers:
Voorzitter. De motie op stuk nr. 13 verzoekt de regering,
budgetten die momenteel beschikbaar zijn voor projectsubsidie, voortaan in te zetten door middel van een structurele
subsidie aan patiënten- en cliëntenorganisaties. De voucherprojecten die wij hebben ingezet, lopen tot eind 2018. We
zijn wel bezig met een gedachtevorming over de toekomst
van voucherprojecten. Dat is een onderdeel van een fundamentele wijziging van het beleidskader subsidiëring pgorganisaties per 1 januari 2019. Er kan meer geld naar
instellingen of er kan meer geld naar projecten. Dat heeft
allebei zijn voor- en zijn nadelen. Als mevrouw Leijten iets
vraagt in de Kamer en ik de patiëntenorganisaties vervolgens vraag om dat te doen, dan geef ik hun daar geld bij
om dat uit te voeren. Dat is dus een projectsubsidie. Dat
gebeurt overigens heel regelmatig. Dan wordt dus de politieke agenda gevolgd. Zij krijgen ook geld om zelf dingen
te doen.

Mevrouw Leijten (SP):
We zien ook dat er veel middelen naar de grote koepels
gaan, en veel minder naar de kleine organisaties. Dat is in
de afgelopen jaren onevenwichtig geworden. Daarom dien
ik de volgende motie in.

Wij moeten een gedachtewisseling hebben over de wijze
waarop wij dat in de toekomst gaan doen. Ik vraag de
indieners om de motie aan te houden. Het duurt namelijk
nog wel even voordat ik ermee kom. Dat werkt dus niet
echt. Laten we eerst eens bekijken hoe we dat in de toekomst gaan doen. Voor nu loopt het toch tot 2018. Ik wil de
motie in dit stadium dan ook ontraden.

Motie

Mevrouw Leijten (SP):
Natuurlijk is er het voornemen om nog verschillende vouchers in te zetten, maar ook daar zou je al een wijziging op
kunnen toepassen. Het gaat ons erom dat er niet voldoende
basissubsidie is. Daardoor worden organisaties zo afhankelijk van projectsubsidies dat ze bezig zijn met het binnenhalen van projecten in plaats van met de belangenbehartiging

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

Tweede Kamer

Beleidsdoorlichting artikel 4.1 Positie van 7 juli 2016
de cliënt
TK 106 Herdruk

106-40-1

waarvoor ze eigenlijk bestaan. Dat is de angel die wij met
deze motie eruit willen halen. De gedachtegang achter de
motie is dus de afhankelijkheid van projectsubsidies en
daarmee het niet meer kunnen doen wat we ook allemaal
belangrijk vinden. Is het mogelijk dat de minister met het
oog daarop al voor het eind van het jaar een visie neerlegt?
Minister Schippers:
Ik ben het ermee eens dat er een dilemma zit tussen projecten instellingssubsidie. Daar kun je een ander evenwicht in
krijgen. In de voorstellen die er nu zijn gaat het om geld dat
steeds overblijft en naar de algemene middelen gaat. Het
geld gaat nu zo simpel mogelijk naar de behartiging van
patiëntenbelangen. Ik kan proberen een hoofdlijnenidee
daarover op te stellen. Ik wil ook niet over mijn graf regeren
— dat klinkt ook weer zo bot — en mijn opvolger voor de
voeten lopen. Maar ik kan wel een eerste gedachtennotitie
schrijven voor het einde van het jaar, waarin ik beide noties
uitwerk. Dat kan ik de Kamer toezeggen.
Mevrouw Leijten (SP):
Dat lijkt mij een goede afspraak. Dan kan ik deze motie laten
vervallen. Het zou mooi zijn als wij daarin heel sec zouden
zien wat de gevolgen zijn van bepaalde keuzes. Als wij meer
voor projecten gaan, wat betekent dat dan voor de stabiliteit
van organisaties en hun belangrijkste taak, te weten de
belangenbehartiging? Wat gebeurt er als wij minder aan
projecten geven? Wat betekent dat bijvoorbeeld voor wensen uit de Kamer? Als dat in eenvoudige vorm naar ons toe
kan komen, dan kunnen wij zelf beslissen hoe wij verdergaan.

en nadelen zijn als je het aan deze organisaties voor dit of
dat doel geeft. Maar deze motie zou ik echt willen ontraden.
Mevrouw Leijten (SP):
Het ging ons niet zozeer om de instellingssubsidies die te
maken hebben met kantoor kunnen houden, maar voornamelijk om de projectsubsidies. Wij zien dat de NPCF er
vervolgens wel bijna 12 miljoen overheen krijgt. Dat is nogal
buiten de verhouding. Over deze motie zou ik wel graag
willen stemmen.
Minister Schippers:
Ik ontraad de aanneming van de motie.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Wij zijn aan het einde gekomen van de reeks AO's met deze
minister. Ik dank de minister hartelijk voor haar aanwezigheid en de gegeven antwoorden. Wij zullen om een uur of
tien, elf over de ingediende moties stemmen.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

Minister Schippers:
Dat zal ik doen.
De voorzitter:
Aangezien de motie-Leijten/Van Gerven (32772, nr. 13) is
ingetrokken, maakt zij geen onderwerp van behandeling
meer uit.
De minister schrijft voor 1 januari een brief waarin met
potlood de contouren worden geschetst.
Minister Schippers:
In de motie-Leijten/Van Gerven op stuk nr. 14 wordt de
regering verzocht, een substantieel deel van het uitvoeringsbudget van de koepelorganisaties over te hevelen naar de
patiënten- en cliëntenorganisaties, die dat bedrag kunnen
inzetten voor concrete belangenbehartiging, lotgenotencontact en voorlichting. PG-koepels betalen soms ook patiëntenen gehandicaptenorganisaties als zij meedoen met projecten
of als zij gebruikmaken van leden van patiënten- en
gehandicaptenorganisaties. De NPCF krijgt 1,2 miljoen.
Ieder(in) krijgt 2 miljoen. LPGGz krijgt 0,8 miljoen instellingssubsidie. Als we daar substantieel geld gaan weghalen,
gaan wij een heel groot deel van hun instellingsgelden
weghalen. Dan gaat het heel moeilijk worden voor deze
koepels om nog een vuist te maken. Ik denk echt dat wij
deze koepels hard nodig hebben om de stem van de cliënt
te laten horen. Ik vind dit nu niet wenselijk. Zoals gezegd
kom ik voor 1 januari met een overzicht van wat de voor-

Tweede Kamer

Beleidsdoorlichting artikel 4.1 Positie van 7 juli 2016
de cliënt
TK 106 Herdruk

106-40-2