MEDE MOGELIJK GEMAAKT
DOOR DE OVERHEID
over televisiecoproducties met de overheid
in 2006 en 2007

Commissariaat voor de Media, augustus 2008

2

INHOUDSOPGAVE

1.

Inleiding en inkadering

4

2.

Hoeveelheid coproducties en financiële bijdrage

6

3.

Meldingsprocedure

8

4.

Analyse van het AV materiaal

9

5.

Analyse achterliggende stukken

15

6.

Conclusie

17

7.

Bijlagen

18

3

1. inleiding en inkadering

Tijdens het vragenuur in de Tweede Kamer op dinsdag 22 januari van dit jaar werd aan de orde
gesteld hoe de ministeries omgaan met het cofinancieren van omroepproducties. De directe
aanleiding voor deze vragen was berichtgeving in de pers over het actualiteitenprogramma
EenVandaag dat een overheidsbijdrage had ontvangen zonder dat dit aan het publiek duidelijk
werd gemaakt. In afkeurende publicaties hierover werd zelfs gesproken van overheidspropaganda. De Volkskrant publiceerde vervolgens vlak voor het kamerdebat een overzicht van programmaonderdelen die tot stand zijn gebracht met financiële inbreng van de overheid.
Tijdens het debat liet de minister van OCW de Kamer weten dat hij het Commissariaat voor de
Media had gevraagd om over de periode 2006 – 2007 alle gevallen van coproductie te bekijken
en te bezien of de ministeries zich aan de regels hebben gehouden.
In het navolgende wordt allereerst beschreven wat de achtergrond is van de onderhavige problematiek en daarna zal aan de orde komen op welke wijze het Commissariaat gevolg heeft
gegeven aan het verzoek van de minister en tot welke bevindingen het onderzoek naar coproducties in 2006 en 2007 heeft geleid.
Het fenomeen van de coproductie is niet nieuw. Al lange tijd komt het voor dat ministeries met
omroepinstellingen samenwerken om de bekendheid van overheidsbeleid bij de bevolking te
bevorderen. Een van de instrumenten die daarvoor worden ingezet is de coproductie, oftewel
een programma op radio of televisie waaraan omroepen en ministeries ieder zowel een financiële als een inhoudelijke bijdrage leveren.
Lang was het onhelder onder welke voorwaarden ministeries met omroepen in zee konden gaan
om gezamenlijk een programma tot stand te brengen. Ondermeer vanwege de ruime mogelijkheden van programmaparticipatie en het gebrek aan transparantie, zijn de regels voor coproducties die sinds 1981 van kracht waren uiteindelijk aangescherpt. Dat gebeurde in de
‘Aanwijzingen inzake coproducties en andere omroepprogramma’s’ van 30 juni 2004, hierna
beleidskortweg ‘de Aanwijzingen’. De regeling is ondermeer te raadplegen op www.cvdm.nl
regels. Het belangrijkste doel van de Aanwijzingen is ‘… te voorkomen dat de overheid in een
positie komt, waarin zij anoniem en onherkenbaar zendtijd koopt ter beïnvloeding van het
publiek.' Het dient met andere woorden voor het publiek steeds helder te zijn wie de afzender is
van de uitgezonden boodschap.
Op basis van de aanwijzingen moeten coproducties door middel van een standaardformulier
worden aangemeld bij de RVD, die toetst of aan de uitgangspunten wordt voldaan. Als dat het
geval is krijgt het ministerie een brief die als groen licht kan worden opgevat. Het is de bedoeling dat bij de aanmelding duidelijk wordt gemaakt welke communicatiedoelstelling aan de
coproductie ten grondslag ligt en dat een script of een synopsis van het te produceren programmaonderdeel voorhanden is.
De aanmeldingsformulieren vormen voorts de bron voor de jaarlijkse rapportage over aangemelde en door de omroepen uitgezonden coproducties die de Minister President aan de Tweede
Kamer doet toekomen.
De Aanwijzingen beschrijven allereerst wanneer het niet toegestaan is een coproductie aan te
gaan. Dat is het geval wanneer het desbetreffende programmaonderdeel geheel of gedeeltelijk
bestaat uit nieuws, actualiteiten of politieke informatie.
Daarnaast is coproductie niet toegestaan als in het programmaonderdeel bewindspersonen
optreden.
Als het programmaonderdeel overwegend een amusementskarakter draagt is dat eveneens een
beletsel voor coproductie. Een uitzondering op deze algemene regel is alleen mogelijk als in het

4

communicatieplan van het ministerie aannemelijk wordt gemaakt dat de doelgroep die bereikt
moet worden niet op een andere wijze te bereiken is.
Omdat volgens de toelichting op de Aanwijzingen moet worden voorkomen dat een verhulde,
niet gewenste geldstroom richting de publieke en commerciële omroep gaat, is bepaald dat
het programmaonderdeel voor niet meer dan de helft wordt bekostigd uit publieke middelen. Het Commissariaat verstaat het opleggen van deze financiële drempel zo dat ook voor ten
hoogste vijftig procent van de productiekosten kan worden bijgedragen aan programma’s van
de publieke omroep die al uit publieke middelen bekostigd wordt.
Om duidelijk te maken dat de overheid als medefinancier optreedt, geldt het voorschrift dat
aan het begin en aan het einde van een programmaonderdeel in beeld wordt gebracht welk
ministerie heeft bijgedragen. Voorts moet op de aan- en aftitelrol worden gecommuniceerd
met welk doeleinde de coproductie tot stand is gekomen. Het voorschrijven van de vermelding
van de cofinancier gebeurt zowel in de Aanwijzingen als in de artikelen 52b en 71l, van de
Mediawet, waarin voor publieke respectievelijk commerciële omroepinstellingen is opgenomen
dat vermelding van financiële bijdragen van overheidsinstellingen op dezelfde manier dient te
geschieden als die van commerciële sponsors in de zin van de Mediawet. De Aanwijzingen zijn
strenger omdat de Mediawet uit gaat van vermelding voor of na het programmaonderdeel en de
Aanwijzingen vermelding op beide plaatsen voorschrijven.
Behalve dat de ministeries de Aanwijzingen dienen na te leven, moet ook conform de Mediawet
worden gehandeld. Het gaat daarbij om het in acht nemen van de hierboven genoemde artikelen 52b en 71l. Tevens zijn voor de publieke en de commerciële omroepen de artikelen 48 en
71e Mediawet van belang. Hierin is vastgelegd dat omroepinstellingen vorm en inhoud van hun
programma bepalen en verantwoordelijk zijn voor die programma’s. Ministeries kunnen dus op
grond van de Mediawet nooit verantwoordelijk worden gesteld voor inhoudelijke aspecten van
omroepprogramma’s.
Om te voorkomen dat externe geldgevers kunnen dicteren hoe de programma’s er uit komen
te zien, beschikken de omroepen bovendien over programmastatuten waarin waarborgen zijn
opgenomen voor de redactionele onafhankelijkheid van de werknemers die bij de productie
van programma’s betrokken zijn.
Tijdens de controle door het Commissariaat van de programma’s uit de jaren 2006 en 2007 is het
regime voor coproducties door de werkelijkheid ingehaald. Zoals bekend nam de Ministerraad
op 27 juni 2008 het besluit dat per 1 augustus van dit jaar een einde komt aan de praktijk van
coproducties. Als reden voor dit besluit is aangegeven dat ondanks de strikte regels van de
Aanwijzingen co­producties met enige regelmaat in opspraak blijven komen, omdat ze zouden
leiden tot aantasting van de onafhankelijkheid van omroepen of tot ongewenste overheidsbeïnvloeding. Daarnaast heeft bij het besluit meegespeeld dat geld bedoeld voor publieksvoorlichting
in een aantal gevallen meer het karakter heeft gekregen van een aanvullende inkomstenbron.
Met het wegvallen van de mogelijkheid van coproducties rest de overheid nu nog de mogelijkheid om reclamezendtijd in te kopen, of om op te treden als sponsor die geen invloed heeft op
de inhoud van de programma’s. Ook kan natuurlijk nog steeds gebruik worden gemaakt van de
zendtijd die jaarlijks door het Commissariaat wordt toegewezen aan de minister van Algemene
Zaken ten behoeve van overheidsvoorlichting. In deze zendtijd worden de Postbus 51 spots uitgezonden die worden bekostigd met omroepmiddelen. Tegen betaling worden deze spots ook
uitgezonden door de commerciële omroepen.
In het navolgende wordt per onderdeel van de Aanwijzingen nagelopen of de ministeries
daaraan hebben voldaan.
Hoe het onderzoek is opgezet en hoe het beoordeelde materiaal is verkregen is beschreven in
bijlage 1.
5

2. h
 oeveelheid coproducties
en financiële bijdrage

Uit het beschikbare materiaal blijkt dat de ministeries coproducties aangaan met zowel de NPO
als landelijke commerciële omroepen op landelijk gebied en daarnaast met lokale en regionale omroepen. Tussen de ministeries bestaan grote verschillen in de keuze van hun partners.
Buitenlandse Zaken bijvoorbeeld coproduceert in bijna 70 procent van de gevallen met de NPO
terwijl Justitie vrijwel alleen met de commerciële omroep SBS samenwerkte. Het gaat hier in het
bijzonder om de 26 producties die zijn vervaardigd in het kader van de zogeheten &campagne.
Het ministerie met de meeste coproducties met lokale en regionale omroepen is Buitenlandse
Zaken.

tabel 1

alle bekende en uitgezonden coproducties
per omroeptype in 2006 en 2007
NPO

commerciële

lokale en

omroep

regionale omroep

totaal

BuZa

28

6

7

41

BZK

1

1

0

2

Defensie

0

1

0

1

EZ

3

3

0

6

Justitie

0

26

1

27

LNV

2

6

0

8

OCW

2

0

0

2

SZW

2

2

0

4

V&W

3

12

0

15

VROM

6

4

0

10

VWS

4

2

1

7

Totaal

51

63

9

123

6

Op basis van de RVD aanmeldingen blijkt dat de ministeries in totaal ruim € 8,6 miljoen aan
coproducties hebben besteed over 2006 en 2007.
Tussen de ministeries bestaan grote verschillen als het gaat om het totaal bestede bedrag, ook
als naar de gemiddelde uitgave per coproductie wordt gekeken.
Het ministerie van BuZa geeft volgens de RVD lijst het meeste uit (ruim € 2 miljoen) gevolgd
door VWS en V&W met respectievelijk rond € 1,3 en € 1,2 miljoen.
Omgerekend naar aantal coproducties geven achtereenvolgens Defensie, OCW en VWS gemiddeld per coproductie meer dan € 200.000 uit. Relatief goedkope coproducties worden gemaakt
door Justitie, SZW, VROM en Buitenlandse Zaken. In tabel 2 zijn de details opgenomen.
tabel 2

bijdragen aan coproducties per ministerie
cijfers op basis van lijst met rvd aanmeldingen
totaal

aangemelde

gemiddeld

bijgedragen

coproducties

per coproductie

BuZa

e 2.000.694

41

e

BZK

e

250.000

2

e 125.000

48.797

Defensie

e

384.000

1

e 384.000

EZ

e

972.403

6

e 162.067

Justitie

e

903.000

26

e

34.731

LNV

e

424.300

8

e

53.038

OCW

e

600.520

2

e 300.260

SZW

e

226.252

4

e

56.563

V&W

e 1.201.400

15

e

80.093

VROM

e

417.127

10

e

41.713

VWS

e 1.278.310

5

e 255.662

Totaal

e 8.658.006

120

e

72.150

7

3. meldingsprocedure

3.1 Hoe en op welke wijze controleert de RVD de naleving van de Aanwijzingen
door de ministeries?
Zoals hierboven al kort aan de orde kwam moet een ministerie dat voornemens is een coproductie aan te gaan daarvan melding doen bij de RVD. Deze melding geschiedt op een standaardformulier. De ministeries geven op het formulier aan om welke productie het gaat en welke omroep
de productiepartner is. Vervolgens wordt per aspect van de Aanwijzingen gevraagd of de coproductie daaraan voldoet. Het formulier bevat daarnaast aanvullende vragen over bijvoorbeeld de
reden om in de coproductie te investeren en wie de producent is. Een exemplaar van een aanmeldingsformulier is bijgevoegd als bijlage 2.
Bescheiden die de beantwoording door het ministerie ondersteunen, zoals een begroting of een
script, worden niet met het aanmeldingsformulier meegezonden. De RVD voert conform de taak
die aan haar is opgedragen een controle uit die gebaseerd is op het uitgangspunt dat de ministeries alle vragen correct zullen beantwoorden. Met het geven van een akkoord is de rol van de
RVD beëindigd. Er vindt geen terugkoppeling plaats of de coproductie daadwerkelijk tot stand
is gekomen en evenmin vindt na uitzending controle plaats of de coproductie in de uitgezonden
vorm aan de Aanwijzingen heeft voldaan. Of de kosten binnen de begroting zijn gebleven en de
bijdrage van de overheid de grens van 50 procent niet heeft overschreden wordt niet gecontroleerd. Voorschriften zoals de oogmerkvermelding en het verbod op het optreden van bewindslieden in het programma kunnen ook niet gecontroleerd worden omdat de ministeries geen
beeldmateriaal van de uitzending aan de RVD hoeven af te staan.

3.2. Worden alle coproducties aan de RVD gemeld?
Om deze vraag te beantwoorden zijn alle lijsten met genoemde coproducties nagelopen en
met elkaar vergeleken. Deze check heeft slechts één noemenswaardige afwijking naar voren
gebracht. Van de 44 op 13 augustus 2008 aan de Kamer gemelde in 2007 uitgezonden coproducties heeft het Commissariaat voor de productie “nationale rekentoets” geen aanmeldingsformulier onder ogen gekregen. Ook heeft het ministerie van OCW op onze vraag naar coproducties deze niet bij ons vermeld of ons materiaal hierover laten toekomen. Dat deze coproductie
toch op de lijst staat komt waarschijnlijk door een late melding nadat de voorlopige lijst reeds
was vastgesteld.
In een aantal gevallen werd materiaal ontvangen van coproducties die niet zijn gemeld bij de
RVD. Zonder opvraag en zonder melding ontving het Commissariaat materiaal over de coproducties Shownieuws laat (Justitie - SBS, 11 afleveringen, 2007), Onder controle (VWS - RTL, 2 afleveringen) en Max en Martine (VWS - MAX, 4 afleveringen).
Duidelijk is dat niet alle coproducties aan de RVD worden gemeld.
In welke omvang ministeries, maar ook zbo’s coproducties niet melden, is alleen door diepgaand
onderzoek van de jaarrekeningen en achterliggende contracten te achterhalen. Een en ander
ligt buiten het bestek van dit onderzoek.

8

4. analyse van het AV materiaal

Met de analyse wordt een antwoord gegeven op de vraag van de minister of de tot stand
gekomen coproducties voldoen aan de eisen van de Mediawet en aan de Aanwijzingen voor
zover de eisen betrekking hebben op de inhoud van het programma. De eisen van de Mediawet
hebben alleen betrekking op de aan- of aftiteling. De eisen van de Aanwijzingen gaan verder.
Om te beoordelen of het AV materiaal aan de mediawettelijke eisen en aan de Aanwijzingen
voldoet, zijn voor zover mogelijk de uitgezonden coproducties met behulp van een codesheet/
scanformulier (zie bijlage 4) geanalyseerd.

4.1 In hoeverre zijn ministeries bereid aan het onderzoek mee te werken?
Bij brief van 18 maart 2008, kenmerk SBO-001415-jvb (bijlage 3), is materiaal opgevraagd bij de
ministeries van alle coproducties die in de jaren 2006 en 2007 zijn aangemeld. In deze brief is per
ministerie aangegeven om welke producties het gaat. Het verzoek luidde om van elke coproductie of een serie het beeldmateriaal toe te zenden, bij voorkeur op dvd. Daarnaast is gevraagd om
het bijbehorende script of synopsis, om de eindafrekening en om het communicatieplan. Als bij
een coproductie meerdere ministeries betrokken waren is het materiaal bij ieder daarvan opgevraagd.
De brief met het verzoek om aanlevering van materiaal is verzonden aan elf ministeries:
Buitenlandse Zaken (BuZa), Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap (OCW), Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), Verkeer en Waterstaat
(VW), Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer (VROM ), Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), Defensie, Economische
Zaken (EZ) en Justitie.
tabel 3

aangemelde coproducties en door
ministeries geleverd av materiaal
aangemelde

av materiaal

coproducties

geleverd*

BuZa

41

38

BZK

2

2

Defensie

1

1

EZ

6

6

Justitie

26

22

LNV

8

6

OCW

2

2

SZW

4

0

V&W

15

13

VROM

10

7

VWS

5

5

Totaal

120

102

*zonder drie niet gemelde coproducties
De meeste ministeries hebben pas heel laat materiaal aangeleverd (zie de figuur in bijlage 1). Ter
verklaring daarvan kreeg het Commissariaat uiteenlopende redenen te horen. Zo werd in een
aantal gevallen aangegeven dat er slecht was gearchiveerd, zodat een tijdrovende zoektocht
nodig was om gegevens boven tafel te krijgen. In andere gevallen werd de late reactie geweten
aan het feit dat personen die bij de coproducties betrokken waren inmiddels niet meer bij het
ministerie werkzaam waren.
9

In totaal heeft het Commissariaat van achttien coproducties geen materiaal ontvangen. Soms
was dat AV materiaal, soms schriftelijke stukken. De reden van het ontbreken van dit materiaal
is niet te achterhalen. Opvallend is het verschil tussen de ministeries: SZW heeft alleen schriftelijk, zonder overlegging van het gevraagde materiaal gereageerd, andere, waaronder BZK en
EZ, hebben voor alle coproducties AV materiaal geleverd.
Uiteindelijk kon van 94 coproducties AV materiaal achterhaald en geanalyseerd worden.

4.2 Voldoet het AV materiaal aan de Aanwijzingen en de Mediawet?
In het navolgende wordt per aspect van de Aanwijzingen beschreven of het beeldmateriaal
daaraan voldoet.

4.2.1. Is het coproducerende bestuursorgaan vermeld op aan- of aftiteling?
Volgens aanwijzing 3, eerste lid worden bij een programma-onderdeel “coproducenten vermeld
met in achtneming van het bepaalde in artikel 52b vierde lid Mediawet. Aan het begin en einde
van een programmaonderdeel dient de in bijlage 2 van deze aanwijzingen genoemde formulering die in dat geval van toepassing is, gebruikt te worden.” Deze aanwijzing gaat verder dan
de Mediawet die alleen om een vermelding in de aan- of aftitelrol vraagt.
In 13 procent, ofwel 12 van de 94 gescande coproducties, is geen vermelding van het betrokken ministerie op aan- of aftiteling aangetroffen. In deze gevallen is zowel de Mediawet als de
Aanwijzingen niet nageleefd.

tabel 4

aangemelde coproducties en vermelding
van het coproducerende ministerie
aantal

vermelding

alleen op

alleen op

op aan- en

gecontroleerde

op aan- en/of

aantiteling

aftiteling

aftiteling

coproducties

aftiteling

BuZa

38

34

0

24

10

BZK

2

2

1

1

0

Defensie

1

1

1

0

0

EZ

6

6

0

2

4

Justitie

10

10

0

10

0

LNV

6

6

1

1

4

OCW

1

1

0

1

0

SZW

2

1

0

0

1

V&W

13

9

0

4

5

VROM

8

6

0

3

3

VWS

7

6

1

3

2

Totaal

94

82

4

49

29

De vermeldingen zijn op verschillende plaatsen vorm gegeven. Soms geschiedt vermelding door
middel van een billboard voorafgaand aan het programmaonderdeel, in andere gevallen met
een vermelding op de aftiteling of een scroll onder in beeld tijdens het begin van een programmaonderdeel. Vaak is er sprake van een combinatie.
10

De vermelding op zich wordt ook op uiteenlopende wijzen gedaan. Zo wordt bij het programmaonderdeel Vreemde tralies de coproductie als volgt vermeld: ‘Vreemde tralies kwam tot stand
met medewerking van het Ministerie van Buitenlandse Zaken’. Bij coproducties van Justitie
wordt niet het bestuursorgaan genoemd maar de overheid in het algemeen. Zulke vermeldingen, hoewel ze mager van karakter zijn, zijn in dit onderzoek aangemerkt als in overeenstemming met de Aanwijzingen. Een voorbeeld daarvan is de algemene, enigszins cryptische, aankondiging ‘Onderdelen van dit programma kwamen tot stand in samenwerking met de overheid in
het kader van de &-campagne.’

4.2.2. Is op de aftiteling aangegeven met welk oogmerk het bestuursorgaan
de coproductie wenselijk heeft geacht?
Volgens artikel 3, tweede lid van de Aanwijzingen wordt in de aftiteling van een programmaonderdeel “duidelijk en waarneembaar aangegeven met welk oogmerk het bestuursorgaan de
coproductie wenselijk heeft geacht.”
De vraag is wanneer aan deze eis voldoende is tegemoet gekomen. Uitgangspunt zou wel
moeten zijn dat het oogmerk kort en bondig over het voetlicht moet worden gebracht, omdat
artikel 52b van de Mediawet voorschrijft dat de vermelding van de sponsors in totaal ten hoogste
vijf seconden mag duren. Het vierde lid van dit artikel bepaalt dat de vijf seconden regel van
overeenkomstige toepassing is op programmaonderdelen waaraan een overheidsinstelling een
financiële bijdrage heeft geleverd.
tabel 5

aangemelde coproducties en
vermelding van het oogmerk
aantal gecontroleerde

vermelding oogmerk

coproducties

op aan- of aftiteling

BuZa

38

9

BZK

2

0

Defensie

1

1

EZ

6

2
7

Justitie

10

LNV

6

3

OCW

1

1

SZW

2

1

V&W

13

8
4

VROM

8

VWS

7

3

Totaal

94

39

Als er een oogmerk wordt vermeld dan gebeurt dat in vrijwel alle gevallen op de aftiteling en
soms ook op de aantiteling. In één geval (Defensie) is de oogmerkvermelding alleen op de aantiteling te zien. Dit is niet volgens de regels, maar eigenlijk maakt informatieverstrekking bij het
begin van het programma het voor het publiek duidelijker dat het programma mede door een
externe partij is gefinancierd, omdat aan het eind van het programma de aandacht van de kijker
zich meestal op andere dingen gaat richten.
In 59 procent, ofwel 55 van de gecontroleerde 94 coproducties, is geen oogmerkvermelding
aangetroffen. Vooral de ministeries van BuZa en EZ blijven op dit punt van de Aanwijzingen in
gebreke.
11

Ter illustratie van de wijze waarop de ministeries het waarom van hun participatie in de productie ­toelichten geven wij enkele voorbeelden.
Op de aftiteling van de coproductie Energy Survival van EZ en KRO staat ‘Ihkv schoon en zuinig’.
De OCW – Teleac/NOT coproductie Hoe zo!? bevatte de vermelding ‘met als doel wetenschap
voor een breed publiek toegankelijk te maken’.
Bij de V&W – Jetix coproductie Auto’s stond de vermelding Het doel van deze deelname is de
verkeersveiligheid te bevorderen.
De grote beurt, gecoproduceerd door Justitie, bevatte de vermelding Onderdelen van dit programma kwamen tot stand in samenwerking met de overheid in het kader van de &-campagne.
De vermeldingen zijn hier en daar vrij cryptisch. Bijvoorbeeld: ‘Draagvlak voor internationale
samenwerking, met een financiële bijdrage van het ministerie van Buitenlandse Zaken’.
Het is voor de overheid ook wel moeilijker dan voor reguliere sponsors om het doel van financiële ­participatie duidelijk te maken. Na een commerciële sponsorvermelding als “Dit programma
wordt mede mogelijk gemaakt door … “ zal het duidelijk zijn dat de sponsor zijn naamsbekendheid wil vergroten om zo de afname van zijn goederen of diensten te bevorderen. Voor een
ministerie dat geen producten op de markt brengt maar aandacht wil vragen voor beleidsdoelstellingen die niet in een paar woorden te vatten zijn is dat minder makkelijk in een korte kernachtige boodschap te communiceren.
Er lijkt hier een zekere spanning te bestaan tussen de eisen die de Mediawet stelt en het voorschrift in de Aanwijzingen om duidelijk te maken met welk doel de overheid een financiële bijdrage heeft geleverd.

4.2.3. Betreft de coproductie een programmaonderdeel geheel of gedeeltelijk
bestaande uit nieuws, actualiteiten of politieke informatie?
Om deze vraag te kunnen beantwoorden moet eerst helder zijn wat in deze context precies
onder nieuws en actualiteiten wordt verstaan. Het Commissariaat heeft voor de classificatie aansluiting gezocht bij het systeem dat door de NPO is ontwikkeld. Binnen het systeem, dat bekend
staat als de MJB indeling, geldt een ruime opvatting over wat als nieuws, actualiteiten of politieke informatie is aan te merken.
In de termen van de MJB indeling vallen vier coproducties binnen de categorie 111 (nieuws en
­actualiteiten) en twee binnen MJB categorie114 (politieke informatie).
Het gaat om afleveringen van Shownieuws en Piet’s weerbericht (Justitie - SBS), Coolpolitics
­verkiezingsreports (BZK - MTV) en Hart in ontwikkeling (BuZa - SBS).
Dat betekent dat 6 van de 94 coproducties niet voldoen aan aanwijzing 2a en het programmaonderdeel geheel of gedeeltelijk bestaat uit nieuws of actualiteiten dan wel politieke informatie. Daarbij zij nogmaals gezegd dat door aan te haken bij de MJB indeling, die door de publieke
omroep is ontwikkeld, programmaonderdelen vrij snel onder de categorieën nieuws en actualiteiten vallen.

12

tabel 6

aangemelde coproducties
met nieuws en actualiteiten
aantal gecontroleerde

nieuws & actualiteiten of

coproducties

politieke informatie

BuZa

38

1

BZK

2

1

Defensie

1

0
0

EZ

6

Justitie

10

4

LNV

6

0

OCW

1

0

SZW

2

0

V&W

13

0

VROM

8

0

VWS

7

0

Totaal

94

6

4.2.4. Treedt er in het programmaonderdeel een bewindspersoon op?
Onder bewindspersonen worden hier ministers en staatssecretarissen van het desbetreffende
ministerie verstaan die in een coproductie optreden. In vijf coproducties is een dergelijk optreden te zien.
Op het niveau van afleveringen binnen een coproductie vindt een optreden plaats in twee
procent van de gecontroleerde programmaonderdelen, wat neerkomt op vijf optredens in 333
programma­onderdelen.
De bewindspersonen die in de programmaonderdelen optreden zijn minister Eurlings (VW),
­minister Koenders (Ontwikkelingssamenwerking, zonder portefeuille), minister Kamp (Defensie)
en minister Verdonk (Justitie, in de demissionaire periode minister zonder portefeuille belast
met integratie, jeugdbescherming en reclassering. In de periode daarvoor vreemdelingenbeleid
en integratie).
Minister Kamp geeft in het programmaonderdeel Dutchmil commentaar en introduceert zichzelf
met de woorden “Ik ben Henk Kamp, minister van Defensie.”
Minister Koenders treedt op als acteur in de toneelproductie A revolution is not a tea party dat
in 2007 is uitgezonden. De heer Koenders bekleedt zijn ministersfunctie vanaf 22 februari 2007.
Waarschijnlijk was hij echter nog kamerlid ten tijde van de repetities voor het toneelstuk en de
productie van de t­ elevisieregistratie. Hij treedt bovendien niet op als minister.
Minister Eurlings, als zodanig aangekondigd, wordt geïnterviewd in Blik op de Weg, een programma waarin verkeersgedrag centraal staat.
Minister Verdonk komt twee keer voor in een programmaonderdeel. In een daarvan wordt zij
geïnterviewd en benoemt Leontien van Moorsel als ambassadrice van de op intergratie gerichte
&campagne in het programma Shownieuws bij SBS.
Naar de letter van artikel 2, aanhef en onder b, van de Aanwijzigingen hadden de desbetreffende coproducties niet mogen worden aangegaan. De afwijking van dit onderdeel van de
Aanwijzingen komt echter maar sporadisch voor en de uitlatingen van de bewindspersonen zijn
nogal neutraal van strekking.

13

tabel 7

optreden bewindspersoon in
ten minste één programmaonderdeel
aantal gecontroleerde

optreden van bewindspersoon

coproducties

in programmaonderdeel

BuZa

38

1

BZK

2

0

Defensie

1

1

EZ

6

0

Justitie

10

2
0

LNV

6

OCW

1

0

SZW

2

0

V&W

13

1

VROM

8

0

VWS

7

0

Totaal

94

5

In het voorgaande is per afzonderlijk onderdeel van de Aanwijzingen getoetst of een coproductie daaraan voldoet. Bij elkaar genomen voldoet het AV materiaal van maar 17 procent
van de gemelde coproducties aan alle aspecten van de Aanwijzingen. 16 producties vermelden
het bestuursorgaan in de aan- en aftiteling, vermelden het oogmerk, bevatten geen optreden
van een bewindspersoon en zijn geen nieuws- of actualiteitenprogramma. Er is een duidelijke
indicatie dat de Aanwijzingen strikte eisen stellen die de ministeries kennelijk moeilijk over de
hele linie kunnen naleven, terwijl zij op de aanmeldingsformulieren, op basis waarvan de RVD
voor­genomen coproducties beoordeelt, hebben aangegeven dat wel aan alle aspecten van de
Aanwijzingen wordt voldaan.

tabel 8

voldoen van het av materiaal aan alle aanwijzingen

14

aantal gecontroleerde

voldoen aan alle

coproducties

Aanwijzingen

BuZa

38

3

BZK

2

0

Defensie

1

0

EZ

6

0

Justitie

10

0

LNV

6

3

OCW

1

0

SZW

2

1

V&W

13

3

VROM

8

5

VWS

7

1

Totaal

94

16

5. analyse achterliggende stukken

Van 98 coproducties zijn achterliggende documenten geleverd. Onderstaande tabel geeft een
­overzicht van de door bestuursorganen geleverde stukken.

tabel 9

door ministeries geleverde stukken
aangemelde

achterliggende

script of

coproducties

stukken geleverd

synopsis

communicatieplan

eindafrekening
26

BuZa

41

39

20

15

BZK

2

2

1

1

1

Defensie

1

1

1

1

0
5

EZ

6

6

6

6

Justitie

26

23

22

22

1

LNV

8

5

2

2

1

OCW

2

2

1

0

0

SZW

4

0

0

1

0
12

V&W

15

14

6

5

VROM

10

3

1

0

0

VWS

5

3

2

0

1

Totaal

120

98

62

53

47

Hoewel er van 98 coproducties achterliggende stukken zijn geleverd betreft dit niet in alle gevallen
de gevraagde stukken. Naast de in de tabel genoemde opgevraagde stukken zijn er diverse andere
aangeleverd zoals conceptbeschikkingen, sponsorovereenkomsten en opdrachtbevestigingen.
Uit de eindafrekeningen is een steekproef getrokken om te kunnen beoordelen of het aandeel
van de ministeries onder de grens van het voorgeschreven maximum van 50 procent van de productiekosten is gebleven.
Van de overige stukken is alleen een inventarisatie gemaakt. Er is dus niet gecontroleerd of het
uiteindelijke programma het oorspronkelijke script volgt of dat het programma aansluit bij de
doelstellingen die in een communicatieplan zijn geformuleerd.
Volgens artikel 2, aanhef en onder c, van de Aanwijzingen vindt geen coproductie van amusementsprogramma’s plaats tenzij op basis van een communicatieplan duidelijk is gemaakt dat de
doelgroep niet op andere wijze kan worden bereikt.
Met behulp van het MJB classificatiesysteem dat door de NPO wordt gebruikt voor de jaarlijkse
rapportage over de inhoudelijke programmavoorschriften die aan de publieke omroepen zijn
opgelegd, is bezien of onder de coproducties programma’s voorkomen die als entertainment te
bestempelen zijn. Dat bleek in vier gevallen zo te zijn.
Het gaat in casu om Het nationale verkeersexamen waaraan door V&W zowel in 2006 als in 2007
is bijgedragen en om de coproductie Energy Survival die eveneens in twee achtereenvolgende
jaren is uitgezonden en waaraan het ministerie van EZ een bijdrage heeft geleverd.
Over de productie van Het nationale verkeersexamen zijn wel stukken aangeleverd, maar geen
communicatieplan. Dat was wel het geval bij het programma Energy Survival.
Van een vijftiental coproducties is nagegaan of de in de aanmeldingsformulieren opgegeven
bedragen overeenstemmen met de eindafrekening. In ongeveer de helft van de gevallen bleek
de eindafrekening te kloppen met de opgave in het aanmeldingsformulier. Van de andere helft is
15

geen eindafrekening geleverd. De bijdrage van de ministeries aan coproducties blijft in alle onderzochte gevallen onder de maximaal toegestane 50 procent bijdrage aan de productiekosten.
Het ontbreken van zoveel eindafrekeningen is opvallend, omdat over de besteding van communicatiebudgetten toch verantwoording moet worden afgelegd in het kader van de jaarlijkse
accountantscontrole.
Het ministerie van Justitie kon van 26 coproducties slechts één eindafrekening overleggen. Het
­ministerie van VROM participeerde in tien coproducties en verschafte over geen daarvan een
­eindafrekening.
De financiële bijdrage van een bestuursorgaan wordt niet altijd aan de productie van een programmaonderdeel besteed. Het programmaonderdeel African School (BuZa – Llink) bijvoorbeeld is een BBC programma dat in Nederland is aangekocht en uitgezonden. Strikt formeel
zouden zulke programmaonderdelen niet als coproductie aangemerkt mogen worden. Het is
niet bekend is of er tussen de opgevraagde en zonder aanvullende informatie aangeleverde of
niet aangeleverde coproducties meer van dergelijke aangekochte programma’s aanwezig zijn.
tabel 10

bijdragen aan coproducties per type omroep
cijfers op basis van lijst met rvd aanmeldingen
NPO

commerciële

lokale en

omroep

regionale omroep
€

BuZa

€ 1.033.934

€

816.667

BZK

€

150.000

€

100.000

-

€

250.000

-

€

384.000

-

€

384.000

535.203

€

437.200

-

€

972.403

-

€

835.000

68.000

€

903.000

€

304.300

-

€

424.300

-

-

€

600.520
226.252

Defensie
EZ

€

Justitie

€

150.093

totaal
€ 2.000.694

LNV

€

120.000

OCW

€

600.520

SZW

€

100.000

€

126.252

-

€

V&W

€

106.376

€ 1.093.024

-

€ 1.199.400

VROM

€

215.000

€

202.127

-

€

VWS

€

394.806

€

741.250

€

142.254

€ 1.278.310

Totaal

€ 3.255.839

€ 5.039.820

€

360.347

€ 8.658.006

417.127

De bestuursorganen hebben het meeste geld gestoken in coproducties bij commerciële omroepen. Het gaat om een totaal bedrag van € 5.039.820 tegenover € 3.255.839 bij de NPO.
De hoogste bijdragen zijn verstrekt door NCDO, onderdeel van BuZa, dat € 1.033.934 bijdroeg aan
programma’s die door de publieke omroepen zijn uitgezonden en door Verkeer & Waterstaat dat
€ 1.093.024 besteedde bij de commerciële omroepen.
Het Commissariaat beschikt wat de publieke omroep betreft over vergelijkingsmateriaal met
voorgaande jaren.
In 2004 is een rapport uitgebracht over externe financiering van programma’s van de landelijke
publieke omroepen in 2002. Uit dit rapport, waarvoor gegevens van omroepen en producenten
de basis vormden, blijkt dat in 2002 voor in totaal € 3.255.000 door overheden werd bijgedragen
inclusief een bijdrage van een Vlaams ministerie. De bijdragen in dat ene jaar zijn toevalligerwijs
precies even hoog als in de jaren 2006 en 2007 samen. Overheidsfinanciering van omroepprogramma’s is dus bij de publieke omroep in een paar jaar significant afgenomen.
16

6. conclusie

Samenwerking tussen overheid en omroep in de vorm van een coproductie is alleen toegestaan
als aan een aantal voorwaarden is voldaan. Deze zijn vastgelegd in de Aanwijzingen die beogen
te voorkomen dat de overheid onherkenbaar en anoniem zendtijd koopt ter beïnvloeding van
het publiek. De gezamenlijke ministeries hebben in 2006 en 2007 ruim € 8,5 miljoen besteed aan
coproducties. Op basis van de Aanwijzingen moet transparant zijn dat de overheid aan bepaalde
programma’s heeft meebetaald maar dat de omroep de eindverantwoordelijkheid heeft voor de
uitzending. In dat kader schrijven de Aanwijzingen vermelding van de overheidsparticipatie en
van het oogmerk dat daaraan ten grondslag ligt voor. Daarnaast mag de overheidsbijdrage nooit
meer bedragen dan 50 procent van de productiekosten.
Het valt vast te stellen dat de Aanwijzingen een flink aantal strikte voorschriften verbinden aan
coproducties van omroepinstellingen en overheidsorganen. De rapportage maakt inzichtelijk in
hoeverre deze voorschriften worden nageleefd.
Uit vergelijking van aanmeldingsformulieren en eindafrekeningen kwam naar voren dat in alle
gecontroleerde gevallen de overheidsbijdrage onder het maximum van 50 procent van de productiekosten is gebleven.
Optredens van ministers in coproducties waren schaars. In slechts vijf van de 333 gecontroleerde
programmaonderdelen trad een minister op. In procenten uitgedrukt is dat twee procent.
Minder goed is het voorschrift nageleefd dat kenbaar moet worden gemaakt dat de overheid
aan de productie heeft bijgedragen. In dertien procent van de gecontroleerde coproducties is
het coproducerende ministerie niet op aan- of aftitelrol vermeld.
De verplichting om duidelijk te maken met welk oogmerk de overheid bijdraagt, is het slechtst
nageleefd. In 59 procent van de coproducties ontbrak de oogmerkvermelding.
Tabel 8 laat zien dat van 94 coproducties er niet meer dan zestien aan alle aanwijzingen
voldoen.
Hoewel de aard van de afwijkingen in de meeste gevallen niet al te ingrijpend is, kan het niet
de bedoeling zijn van aangescherpte Aanwijzingen dat zij niet nauwgezet worden nageleefd,
of dat nu komt door onachtzaamheid, slordigheid, onvoldoende bekendheid met de regels of
anderszins.
Daarbij komt dat in sommige gevallen formeel wel aan de Aanwijzingen is voldaan, maar dat
materieel het doel van de Aanwijzingen niet wordt bereikt.
De controle op naleving van de Aanwijzingen vindt louter plaats met behulp van een globaal
aan­meldingsformulier. Als de vragen op dat formulier zo zijn ingevuld dat de voorgenomen
coproductie lijkt te passen binnen de Aanwijzingen is dat het einde van de procedure waarbij
de RVD betrokken is. Dat nu lijkt onvoldoende. Als de mogelijkheid van coproduceren binnen
de kaders van de Aanwijzingen in stand zou worden gehouden dient er op zijn minst een procedure opgesteld te worden die follow up geeft aan de aanmelding. Een dergelijke procedure zou
moeten waarborgen dat de RVD of de departementen zelf in het oog houden of de productie
daadwerkelijk doorgang vindt en na uitzending zou ter controle achteraf het volledige beeldmateriaal en een eindafrekening beschikbaar moeten zijn.
Voorts is gebleken dat er geen, of in ieder geval geen systematische effectiviteitmetingen plaats
vinden, terwijl met de data van de Stichting Kijkonderzoek op een eenvoudige manier kan
worden nagegaan wat de kijkcijfers van een coproductie zijn geweest en welke doelgroepen er
zijn bereikt. De overheid beschikt over deze data.

17

bijlage 1

1.

Onderzoeksvraag en geanalyseerd materiaal

Een coproductie is “een televisie- of radioprogramma waaraan meerdere partijen, waaronder
in ieder geval een omroepinstelling en een ministerie of bestuursorgaan, een inhoudelijke en
financiële bijdrage leveren.” (zie Aanwijzingen). Een coproductie voor internet of printmedia
valt niet onder de reikwijdte van de Aanwijzingen van de minister-president.
RVD: mondelinge informatie en aanmeldingsformulieren van de RVD
Na ontvangst van het verzoek van de minister heeft het Commissariaat allereerst contact gezocht
met de RVD om meer inzicht te krijgen in het verloop van de aanmelding procedures. Op 4
februari 2008 heeft het eerste gesprek met de RVD plaatsgevonden en heeft de RVD alle aanmeldingsformulieren voor de jaren 2006 en 2007 ter beschikking gesteld. Aan de hand van deze
documenten toetst de RVD of de ministeries zich aan de Aanwijzingen hebben gehouden.
Naast de aanmeldingen worden ook openbare lijsten, afkomstig van de RVD, bij dit onderzoek
betrokken.
De rapportage coproducties naar de Tweede Kamer vermeldt voor 2006 75 coproducties
(http://www.minaz.nl/dsc?c=getobject&s=obj&objectid=1254) (daarvan zijn 4 niet uitgezonden
in 2006
http://rijksbegroting.minfin.nl/2007/kamerstukken,2007/9/6/kst109760.html) en voor 2007
44 coproducties (http://www.minaz.nl/dsc?c=getobject&s=obj&objectid=111572).
AV materiaal
De analyse van het AV materiaal heeft in het onderzoek centraal gestaan. Aan de hand van afgeronde producties kan worden getoetst of het AV materiaal aan de Mediawet voldoet, maar ook
of de producties inhoudelijk aan de Aanwijzingen voldoen. Het Commissariaat had bij de start
van het onderzoek het voornemen alle coproducties via archieven te achterhalen en te analyseren. Een probleem daarbij was dat de coproducties vaak onder een andere dan de bij de RVD
gemelde titel uitgezonden worden. Het ministerie van VROM bijvoorbeeld meldde de productie
‘Energielabel van woningen’ wat later een item bleek te zijn geworden in de RTL programma’s
Eigen Huis en Tuin en My First Home en in het SBS programma Het Blok. Het ministerie van EZ
meldde de productie “Buitenland! Buitenkans!’ die door de RVU is uitgezonden met de titel
Grenzeloos ondernemen. Daardoor zijn de recherchemogelijkheden beperkt.
Het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid biedt als enig instituut in Nederland de mogelijkheid om op televisie uitgezonden AV materiaal uit het verleden te bekijken. Vanwege de rechtenproblematiek wordt echter alleen in zeldzame uitzonderinggevallen materiaal gearchiveerd
waarvan de NPO niet de uitzendrechten bezit. Omdat de meeste coproducties met commerciële
omroepen worden uitgevoerd maar ook soms met regionale en lokale omroepen was het niet
reëel deze producties bij het onderzoek systematisch buiten beschouwing te laten. Daarom is
ervoor gekozen de ministeries te vragen hun videomateriaal naar het Commissariaat te sturen.
Binnen de gestelde deadline was maar een klein deel van het materiaal ontvangen.
Gezien het in het voorjaar uitgesproken voornemen van het Kabinet om met de praktijk van
coproducties volledig te stoppen heeft het Commissariaat ervoor gekozen de deadline uit te
stellen en alle tot eind juni binnenkomende materialen nog te analyseren en de verschijning van
dit rapport tot eind augustus uit te stellen.

18

Figuur 1. Overzicht binnenkomst opgevraagd materiaal.

De grafiek laat zien dat het eerste materiaal op 25 maart werd ontvangen. Rond 13 mei beschikte
het Commissariaat over ongeveer de helft van de opgevraagde dvd’s. Omdat een deel daarvan niet
afgespeeld kon worden ontstond verdere uitloop bij het verzamelen. Het laatste materiaal kwam
op 13 juni binnen.
Om een oordeel te kunnen vormen is de inhoud van de coproducties door het Commissariaat
bekeken.
Dat lukte niet volledig omdat een deel van de toegezonden dvd’s door technische defecten
onbruikbaar was. De ministeries die te beoordelen beeldmateriaal leverden zijn opnieuw benaderd, maar zij bleken niet allemaal in staat om binnen een redelijke termijn alsnog technisch
geschikte beeld- en geluiddragers te produceren.
Om zo volledig mogelijk te zijn heeft het Commissariaat bij het Nederlands Instituut voor Beeld
en Geluid op het Mediapark in Hilversum getracht het ontbrekende AV materiaal te bemachtigen.
Met inbegrip van de bij dit instituut aangetroffen programmaonderdelen kwam het totaal aan
gemonitorde coproducties op 94. Vier daarvan zijn radioprogramma’s. De coproducties bestaan uit
gemiddeld 5,8 afleveringen. De werkvoorraad bedroeg daardoor in totaal 542 programmaonderdelen. Hiervan zijn 333 beoordeeld. Van de series is altijd de eerste en laatste aflevering bekeken
en de afleveringen daartussen met stappen van twee.
Omdat er een kleine mogelijkheid was dat het aangeleverde materiaal afwijkt ten opzichte van
de uitzending is een kleinschalige vergelijking gemaakt tussen aangeleverde en uitgezonden programma’s. Daaruit bleek dat de dvd’s die van het ministerie kwamen identiek zijn aan het uitgezonden materiaal. Er zijn dus geen vermeldingen van ministeries verwijderd of later toegevoegd.
Als analyse-eenheid van de inhoudsanalyse is gekozen voor de gehele coproductie. Als dus in een
van alle afleveringen niet voldaan wordt aan aspecten van de Aanwijzingen wordt de volledige
coproductie geacht daaraan niet te voldoen.

19

bijlage 2

20

21

bijlage 3
Bijlage 3

Ministerie van Binnenlandse Zaken en

Koninkrijksrelaties
t.a.v. Directie Communicatie
Postbus 20011
2500 EA s’-GRAVENHAGE

Datum
18 maart 2008

Onderwerp
onderzoek coproducties

Uw kenmerk

Ons kenmerk
SBO-001415-jvb

Contactpersoon
J.G. Vosselman Bosch

Doorkiesnummer
(035) 7737 709

Geachte heer / mevrouw,
Enige tijd geleden verschenen in de media kritische berichten over de wijze waarop de
overheid haar communicatiebeleid vorm geeft door cofinanciering van audiovisuele
producties.
De minister van OCW heeft in een debat met de Kamer vervolgens de toezegging gedaan dat
in kaart zal worden gebracht hoe de betrokken departementen bij het aangaan van
overeenkomsten met omroepen omgaan met mediawettelijke voorschriften en voorschriften
die zijn opgenomen in de Aanwijzingen voor coproducties van het ministerie van Algemene
Zaken (regeling van 30 juni 2004, nr. 04R467628). Dit onderzoek, dat betrekking heeft op
coproducties die zijn uitgezonden in de jaren 2006 en 2007, wordt uitgevoerd door het
Commissariaat voor de Media.
Het welslagen van het onderzoek is afhankelijk van het bronnenmateriaal dat het
Commissariaat moet analyseren. Momenteel beschikken wij nog uitsluitend over de
formulieren waarmee coproducties zijn aangemeld bij de RVD. Voor het aanvullende materiaal
wenden wij ons thans tot u.
In de eerste plaats verzoeken wij om toezending van het beeldmateriaal van de programma’s
waaraan uw departement financieel heeft bijgedragen. Bij voorkeur ontvangen wij dat
materiaal op dvd.
Voorts schrijven de Aanwijzingen voor de coproductie voor dat van het programma waarin de
overheid participeert een script of een synopsis voorhanden is en dat er een
communicatieplan aan de coproductie ten grondslag ligt. Deze stukken zouden wij eveneens
graag in ons bezit willen krijgen.
Teneinde te kunnen bepalen welk deel van de productiekosten de overheid uiteindelijk voor
haar rekening heeft genomen, zouden wij tot slot willen beschikken over de eindafrekening
met de omroep.
De programmaonderdelen waar onze vragen betrekking op hebben zijn opgesomd in de
bijlage.
In verband met tijdige afronding van het onderzoek is het noodzakelijk dat beeldmateriaal en
schriftelijke stukken uiterlijk 15 april in ons bezit zijn. Indien u onverhoopt niet in staat bent aan
Hoogachtend,
ons verzoek te voldoen dan vragen wij u ons dat schriftelijk te laten weten voor genoemde
datum.
COMMISSARIAAT
VOOR DE MEDIA,
Hoogachtend,
COMMISSARIAAT VOOR DE MEDIA,

mr. Inge Brakman
voorzitter
mr.
22 Inge Brakman
voorzitter
Aantal
bijlagen: 1

Aantal bijlagen: 1

lijst met opgevraagde
coproducties per ministerie
Coproducties ministerie van Buitenlandse Zaken (+NCDO) 2006 en 2007.

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.

naam coproductie

omroep

jaar

Vreemde tralies
Kids XL
Lotsbestemming Surinaamse
Indianen
Terug
Bouwen aan wereld
AIDS Avenue
7 years
That’s life
De Fryske dream
Stille rampen
Een antropologe in
Afghanistan
6pack save the universe
Suriname
Club van 100
Is dit de wil van Allah
Nederland in bedrijf
(samen met EZ en LNV)
Apperativo
A revolution is not a teaparty

EO
KRO
NPS

2007
2007
2007

NPS
lokaal
NPS
NPS
IKON
Omr. Fryslân
IKON
RTV NH

2007
2007
2007
2007
2007
2007
2007
2007

MTV

2007

RVU
NMO
RTL7

2007
2007
2006

RTL4
NPS/AT5

2006
2006

Kleurrijk Suriname
Door de ogen van een kunstenaar
African parks
African school
Aval=voedsel
Red nose Cuba
Bløf in Bhutan, the movie
Bouwen aan de wereld
Expeditie Oeganda
Hart in ontwikkeling
In uitvoering
Noise is my voice
Colorful radio
Paul Rosenmöller en …
Sexuele gezondheid en rechten
in Bangladesh
Llink op reis
Ready to reality
Vergeten ouderen
Videotrip to Brasil

??
AVRO
AVRO
Llink
VPRO
NPS
Llink
lokaal/regio
Rijnmond
SBS6
Llink
Llink/

2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006

IKON
IKON

2006
2006

Llink
Omr. Brabant
NCRV
MTV

2006
2006
2006
2006
23

36.
37.
38.
39.
40.
41.

Warzone
Wereldstemwijzer
The Box
In uitvoering
Wereldburen (sporen uit het oosten)
De gebroken belofte voorbij
Het verloren kind in mij

Llink
MTV/TMF/
2006
Llink
NMO
Llink
Human

2006
2006
2006
2006
2006
2006

Coproducties ministerie van Justitie 2006 en 2007.

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.

24

naam coproductie

omroep

jaar

Tuinruimers
Piet’s Weerbericht
Bavaria city racing
De Grote Beurt
De Grote Beurt
De Grote Beurt
Gotcha
Hart in actie
Hart van Oranje
Harten jagers
Het blok (extra)
Oranje journaal
Passion for fashion
Samenwonen
Shownieuws vroeg
Shownieuws vroeg
Tuinruimers
Tuinruimers
TV Mediator
Van rommelzolder tot droomhuis
Piet’s weerbericht
Werkplek make-over
Oranje journaal
Tuinruimers
Retourtje geluk
De grote Beurt

SBS6
SBS6
SBS6
SBS6
SBS6
SBS6
SBS6
SBS6
SBS6
SBS6
SBS6
SBS6
SBS6
SBS6
SBS6
SBS6
SBS6
SBS6
omr. Flevoland
SBS6
SBS6
SBS6
SBS6
SBS6
SBS6
SBS6

2007
2007
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006

Coproducties ministerie van Economische Zaken 2006 en 2007.

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.

naam coproductie

omroep

jaar

Buitenland? Buitenkans
(Grenzeloos ondernemen)
Wereldwijd ondernemen
Energy Survival
Het beste idee van Nederland
Energy Survival
Het beste idee van Nederland
Met grenzeloze ambitie/
What does it take

RVU

2007

RTL7
KRO
SBS6
KRO
Veronica
RTL5 en7

2007
2007
2007
2007
2006
2006

Coproducties ministerie van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit 2006 en 2007.

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.

naam coproductie

omroep

jaar

Nationale landschappen
Mc Donalds kitchen
Food & Fit
Waterwegen in Limburg
Ronde van het groene hart
Food & Fit
Nederland in bedrijf
Food & Fit najaar
Food & Fit voorjaar
Aperitivo
Tuinruimers
Rondje Delta

NCRV
Llink
RTL
NCRV / L1
SBS6
RTL
RTL7
RTL
RTL
RTL4
SBS6
NCRV

2007
2007
2007
2007
2007
2007
2006
2006
2006
2006
2006
2006

Coproducties ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 2006 en 2007.
naam coproductie
1.
Prautotype
2.
Kies beter
3.
Nationaal zorgspreekuur
4.
Liefs uit
		
5.
Sneller beter
6.
Babyboom

omroep

jaar

RTL
RTL
MAX
Rijnmond,L1,
omr. Flevoland
MAX
NCRV

2007
2007
2007
2006
2006
2006

25

Coproducties ministerie van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieu 2006 en 2007.

1.
2.
3.
4.
5
6.
7.
8.
9.
10.
11.

naam coproductie

omroep

jaar

Prautotype
De gouden piramide
Noordpool FM
Waterwegen in Limburg
Ronde van het groene hart
Energielabel voor woningen
Food & Fit najaar
De gouden piramide
De rijksbouwmeester
Waterwegen in Limburg
Van kavel tot kasteel

RTL
AVRO
3FM/NPS
NCRV/L1
SBS6
RTL/SBS
RTL
AVRO
AVRO
NCRV
RTL4

2007
2007
2007
2007
2007
2006
2006
2006
2006
2006
2006

Coproducties ministerie van Verkeer en Waterstaat 2006 en 2007.

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.

26

naam coproductie

omroep

jaar

Blik op de weg
Nationaal verkeersexamen
Bikes en helmets
Bestemming Nederland
Nederland onderweg
Vakwerk NL
Stille banden in de Grote Beurt
Auto’s
Achter de dijken
Het nieuwe rijden (Gek op wielen)
Nationaal verkeersexamen
Nationale Kids TV
Nationale Kids TV 2
Rondje Delta

AVRO
SBS6
TMF
RTL
RTL7
RTL7
Veronica
Jetix
MAX/RTV NH
RTL7
SBS6
Jetix
Jetix
NCRV

2007
2007
2007
2007
2007
2007
2007
2006
2006
2006
2006
2006
2006
2006

Coproducties ministerie van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties 2006 en 2007.

1.
2.
3.
4.

naam coproductie

omroep

jaar

Flikken Maastricht
Coolpolitics verkiezingsreports
Nationale Kids TV
Nationale Kids TV 2

TROS
MTV
Jetix
Jetix

2007
2006
2006
2006

Coproducties ministerie van Defensie 2006 en 2007.

1.

naam coproductie

omroep

jaar

Dutchmill

RTL5

2006

Coproducties ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 2006 en 2007.

1.
2.
3.
4.
5.
6.

naam coproductie

omroep

jaar

Help ik krijg een baan
Slam FM Leerbanen
Switch / werken aan zee
Werk zat
Zet ze aan het werk
Arbeidvitaminen

RTL
Slam FM
RVU
RVU
RTL
AVRO

2006
2006
2006
2006
2006
2006

Coproducties ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 2006 en 2007.

1.

naam coproductie

omroep

jaar

Hoe? Zo!

Teleac/NOT

2007

27

bijlage 4

GEGEVENS PROGRAMMAONDERDEEL
Nummer
nummer uit overzicht
Programmaonderdeel
Naam programmaonderdeel
Uitzenddag –datum 	Dag dd-mm-jjjj (indien bekend, anders
‘onbekend’ vermelden)
Aflevering	Nr. (indien bekend vermelden welke afleveringen,
anders ‘onbekend’ vermelden)
Omroep
AVRO/Nickelodeon/Tele 2/imode/…
Medium
audio/video
Betrokken bestuursorgaan
MONITORING GEGEVENS
Medewerker PTZ
Datum controle
Opslagmedium

Naam
dd-mm-jjj
DVD, CD Rom, VHS, HD

VERMELDING CO-PRODUCTIE
(Aanwijzing 3)
Vermelding bestuursorgaan bij co-productie	Ministerie, agentschap of ZBO op aan- of aftiteling vermeld. Vermeld het vermelde bestuursorgaan. Het gaat hier om rijksinstellingen dus niet
om provincies of andere overheidsinstellingen.
Wijze van vermelden	Hoe wordt het bestuursorgaan vermeld? Vermeld
tekst, vorm en plek: ‘co-producent’/’met dank
aan’/’mede mogelijk gemaakt door’, op aan- of
aftiteling, billboard.
Toevoeging over oogmerk	Eventuele toevoeging mbt het oogmerk van het
bestuursorgaan om tot co-produceren over te
gaan aangetroffen, op aan- of aftiteling.
TYPE PROGRAMMAONDERDEEL
(Aanwijzing 2a)
MJB code volgens PTZ
Naar inschatting medewerker.
Nieuws/actualiteiten of politieke informatie? ja/nee (indien ja vermelden welke categorie)
SKO programmacategorie
Uitzoeken adhv sko data.
BEWINDSPERSOON
(Aanwijzing 2b)
Bewindspersoon in programmaonderdeel 	Aanwezigheid minister of staatssecretaris in programmaonderdeel. Vermeld naam en ministerie.
OVERIG
Opmerkingen	‘Betrokkenheid ministerie blijkt op andere manier
dan aanwezigheid bewindspersoon’ of andere
bijzonderheden die van belang kunnen zijn in dit
kader.

28