POSTADRES

KANTOORADRES

TELEFOON
FAX
INTERNET

Postbus 71170
1008 BD AMSTERDAM
Fred. Roeskestraat 100
1076 ED AMSTERDAM
+31 20 578 54 51
+31 20 578 58 00
loyensloeff.com

Notitie

AAN

Commissie voor Financiën van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

VAN

J.B. Schober

REFERENTIE

29640238

DATUM

19 februari 2019

BETREFT

Rondetafelgesprek Belastingheffing digitale economie

Ter voorbereiding op het rondetafelgesprek over de belastingheffing van de digitale economie deel
ik graag de volgende observaties met u.
1. De Europese Commissie (EC), alsmede de G20 en de OESO, hebben geconstateerd dat
de veranderingen vanwege digitalisering van de economie de vraag oproepen of het
huidige internationale belastingsysteem nog passend is. In dat licht heeft de EC een tweetal
richtlijnvoorstellen
gedaan
met
betrekking
tot
de
invoering
van
een
‘digitaledienstenbelasting’ (DDB) en van het concept ‘digitale vaste inrichting’. Diverse
partijen, waaronder de OESO, hebben gesignaleerd dat de digitale economie niet los kan
worden gezien van de rest van de economie (in dat kader heeft de OESO onlangs
benadrukt dat ze spreken over ‘de digitalisering van de economie’ en niet over ‘de digitale
economie’). De invoering van maatregelen die sterk gericht zijn op specifieke digitale
bedrijfsmodellen kunnen al snel leiden tot arbitraire situaties, ongelijkheid, manipulatie en/of
marktverstoringen.
2. Zoals inmiddels is gebleken, ontmoet de DDB veel weerstand. Vanuit een fiscaal-technisch
perspectief signaleren wij dat de DDB strijdig lijkt met diverse principes van belastingheffing
die door de OESO zijn ontwikkeld: neutraliteit, efficiëntie, zekerheid en eenvoud, effectiviteit
en rechtvaardigheid, en flexibiliteit (zie OESO, “Implementation of the Ottawa Taxation
Framework Conditions, The 2003 report”, p.12) Dit geldt eveneens voor de ‘ingeperkte’
variant van de DDB, de ‘digitale advertentiebelasting’ (DAB).
3. Binnen Europa en daarbuiten is door diverse landen de wens uitgesproken om de
geconstateerde tekortkomingen van het bestaande internationale belastingsysteem
mondiaal aan te pakken. De OESO heeft inmiddels een consultatiedocument
gepresenteerd waarin enkele suggesties voor oplossingen zijn neergelegd. Dit lijkt erop te
duiden dat landen zich vooralsnog voldoende coöperatief opstellen om een basis te hebben
voor het bereiken van overeenstemming binnen de beoogde termijn. In de ‘policy note’ die
de OESO in januari jl. heeft gepubliceerd, is bovendien al bevestigd dat de leden van het
Inclusive Framework bereid zijn de voorstellen ‘without prejudice’ in overweging te nemen.

Loyens & Loeff N.V. is gevestigd te Rotterdam en staat ingeschreven in het handelsregister bij de Kamer van Koophandel onder nr. 24370566. Uitsluitend Loyens & Loeff
N.V. geldt als opdrachtnemer. Op haar dienstverlening zijn haar Algemene Voorwaarden van toepassing, waarin onder meer een beperking van de aansprakelijkheid en een
aanwijzing van de bevoegde rechter is opgenomen. Deze Algemene Voorwaarden zijn te raadplegen via loyensloeff.com. Deze voorwaarden zijn op 1 juli 2009 gedeponeerd
ter griffie van de rechtbank te Rotterdam onder nr. 43/2009.
•

AMSTERDAM
NEW YORK

•

BRUSSEL
PA R I J S

•

•
ROTTERDAM

HONG KONG

•

•

LONDEN

SINGAPORE

•

•
TOKIO

LUXEMBURG

•

ZÜRICH

1/3

Gezien de voortgang in het mondiale proces ligt invoering van een tijdelijke Europese
regeling, zoals de DAB, minder voor de hand. Indien een tijdelijke maatregel niettemin
politiek wenselijk zou zijn, dan zou voorzien moeten worden in een duidelijke
horizonbepaling (zoals de Nederlandse regering heeft aangegeven).
4. In het consultatiedocument van de OESO wordt gesproken over de volgende oplossingen:
a. Aanpassingen van winstallocatie en nexus regels; en
b. Aanpassingen om onopgeloste ‘BEPS issues’ te ondervangen.
De aanpassingen in winstallocatie en nexus regels dienen ertoe om heffingsrechten aan
jurisdicties toe te kennen rekening houdend met (i) user participation, (ii) marketing
intangibles, en (iii) significant economic presence. De voorstellen gaan uit van
winstallocatie op basis van ‘profit split’ methodes ten aanzien van ‘residual profits’.
Daarvoor zal een verhouding moeten worden overeengekomen die de relatieve waarde van
de verschillende functies weerspiegelt. Het voorstel voor de significant economic presence,
vertoont gelijkenissen met het voorstel voor de digitale v.i. van de EC, zij het dat de criteria
vooralsnog iets anders zijn geformuleerd. De user participation variant is gericht op
specifieke digitale business modellen (m.n. social media, zoekmachines en online
marktplaatsen). De marketing intangibles variant en de significant digital presence variant
hebben een breder bereik. Hoewel de OESO in het consultatiedocument de nadruk legt op
sterk gedigitaliseerde ondernemingen, kunnen deze varianten eenvoudig voor de gehele
economie worden toegepast.
De aanpassingen om onopgeloste BEPS issues te ondervangen betreffen antiontgaansregels voor situaties waarin inkomen niet is onderworpen of slechts is
onderworpen aan een zeer lage belasting. Dit betreft enerzijds ‘income inclusion’ regels en
anderzijds regels om aftrek of verdragsvoordelen te ontzeggen voor betalingen die bij de
ontvanger niet of niet voldoende belast zijn. De OESO merkt hierbij op dat deze voorstellen
de soevereiniteit van landen om eigen belastingtarieven te bepalen respecteren, maar ook
de soevereiniteit van landen om bij te heffen versterken, indien andere landen hun primaire
heffingsrecht niet voldoende uitoefenen. De regels zijn daarmee in wezen gericht op het
realiseren van een wereldwijde minimum belasting. Deze voorstellen strekken zich uit tot
alle ondernemingen en beogen een situatie te bereiken waarin keuzes inzake de
vestigingsplaats minder gevoelig worden voor fiscale overwegingen.
5. Vanuit de praktijk wordt gesignaleerd dat oplossingen die leiden tot arbitraire situaties,
ongelijkheden en marktverstoringen zeer onwenselijk zijn. Bedrijven zijn bezorgd over het
ontstaan van juridische en/of economische dubbele heffingen, cascade-effecten en hoge
administratieve lasten om aan wet- en regelgeving te voldoen. Deze risico’s doen zich
eerder voor bij unilaterale regels dan bij een gecoördineerde (mondiale) aanpak. Een
goede methode voor internationale geschillenbeslechting is eveneens van groot belang.

29640238

2/3

6. Alle voorstellen – zowel die van de EC als die van de OESO – gaan uit van toedeling van
heffingsrechten buiten het bereik van het (internationaal gangbare) arm’s-length beginsel.
Dit is een fundamentele afwijking van het bestaande internationale systeem voor
belastingheffing. De discussie over de belastingheffing van de digitale economie draait
derhalve in wezen om een herverdeling van heffingsrechten. Het is daarmee eerst en
vooral een (geo-)politieke vraag.

29640238

3/3