Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1893
Vragen van het lid Dik-Faber (ChristenUnie) aan de Minister van Economische
Zaken en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu over
gaswinningsplannen op Terschelling, Schiermonnikoog en bij Oppenhuizen
(ingezonden 20 februari 2015).
Antwoord van Minister Kamp (Economische Zaken), mede namens de
Minister van Infrastructuur en Milieu en de Staatssecretaris van Economische
Zaken (ontvangen 9 april 2015)
Vraag 1
Bent u bekend met de berichten «Terschelling: machteloos tegen plannen
gaswinning», «Schrik in Oppenhuizen om gaswinplannen Vermilion» en
«Pleidooi voor stop gaswinning Wad»?1 2 3
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u schetsen sinds wanneer deze mogelijke locaties voor gaswinning in
beeld zijn gekomen en wat de stand van zaken in het besluitvormingsproces
is?
Antwoord 2
Ten aanzien van de door Tulip Oil voorgenomen gaswinning op of nabij
Terschelling is de stand van zaken dat Tulip Oil thans in het bezit is van een
opsporingsvergunning op basis van de Mijnbouwwet. Tulip Oil heeft op
11 november 2014 een winningsvergunning op basis van de Mijnbouwwet
aangevraagd bij mijn ministerie, waarop op 27 januari 2015 nog een
addendum is ingediend. Naar verwachting kan ik medio dit jaar besluiten
over deze aanvraag. Mocht dit besluit positief uitvallen voor Tulip Oil, dan
dient daarna nog besluitvorming plaats te vinden over alle voor het project
noodzakelijke ruimtelijke besluiten (inclusief een bestemmingsplanwijziging
en een vergunning op basis van de Natuurbeschermingswet 1998). Dit zal
dan gebeuren onder toepassing van de rijkscoördinatieregeling (hierna: RCR),

1

Trouw, 17 februari 2015
Omrop Fryslân, 18 februari 2015
3
Trouw, 19 februari 2015
2

ah-tk-20142015-1893
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

waarbij ik – naast de rol van bevoegd gezag die ik tezamen met de Minister
van Infrastructuur en Milieu vervul ten aanzien van het op te stellen
inpassingsplan voor de locatie-alternatieven op het eiland – de rol van
coördinerend bevoegd gezag vervul.
Ten aanzien van de door Vermilion voorgenomen gaswinning bij Oppenhuizen is de situatie dat in Oppenhuizen een bestaande mijnbouwlocatie ligt.
Hier vandaan is in 1972 het aardgasvoorkomen «Oppenhuizen» aangetoond.
Vermilion is in het bezit van de winningsvergunning op basis van de
Mijnbouwwet. De besluitvorming over alle voor het project noodzakelijke
ruimtelijke besluiten dient nog gestart te worden. Het project omvat onder
andere het bouwen van een installatie voor het produceren van het aardgas
en de aanleg van een leiding om het geproduceerde gas te kunnen transporteren naar een gasbehandelingsstation in de gemeente Franekeradeel. Voor
het aanleggen van deze gastransportleiding is een bestemmingsplanwijziging
nodig. Besluitvorming zal ook hier gebeuren onder toepassing van de RCR.
De door GDF SUEZ voorgenomen proefboring(en) ten noorden van Schiermonnikoog betreft een RCR-project dat loopt vanaf voorjaar 2013 (toen is de
startnotitie ter inzage gelegd). Eind 2014 zijn de ontwerpbesluiten ter inzage
gelegd. Momenteel worden de daarop ingediende zienswijzen verwerkt en de
definitieve besluiten opgesteld. Deze zullen naar verwachting in april/mei
2015 genomen worden. Daartegen is nog beroep mogelijk bij de Raad van
State.
Vraag 3
Deelt u de mening dat het onvoorstelbaar is dat naar gas geboord wordt in
een kwetsbaar natuurgebied dat bovendien op de UNESCO Werelderfgoedlijst staat? Bent u bereid een moratorium in te stellen op nieuwe delfstoffenwinning onder de Waddenzee?
Antwoord 3
De effecten op de Natura2000-gebieden dienen te worden getoetst op grond
van de Natuurbeschermingswet 1998. Als significante negatieve effecten niet
op voorhand kunnen worden uitgesloten, dient door de initiatiefnemer een
passende beoordeling te worden uitgevoerd. Het bevoegd gezag, de
Staatssecretaris van Economische Zaken, beoordeelt de vergunningaanvraag
en het onderliggende onderzoek en besluit vervolgens of de vergunning,
gelet op de instandhoudingsdoelstellingen, kan worden verleend. De
Waddenzee is op de Werelderfgoedlijst (UNESCO) geplaatst en voldoet aan
de gestelde voorwaarden van adequate bescherming voor dit gebied op basis
van de vigerende wet- en regelgeving en de planologische kernbeslissing
Derde Nota Waddenzee. Daarmee zijn boringen in het Werelderfgoedgebied
zelf niet toegestaan. Dat is hier echter ook niet aan de orde. Het Werelderfgoed is geografisch beperkt tot het gebied waarop de planologische
kernbeslissing Derde Nota Waddenzee betrekking heeft. Het eiland Terschelling en de Noordzeekustzone vallen daarbuiten.
Overigens werken de Minister van IenM en ik samen aan de Structuurvisie
Ondergrond. Deze zal na vaststelling, naar verwachting in 2016, een breder
ruimtelijk afwegingskader bieden voor de vergunningverlening op basis van
de Mijnbouwwet. De Waddeneilanden vallen binnen de werkingssfeer van de
Structuurvisie Ondergrond.
Gezien de zorgvuldige toetsing die plaatsvindt op basis van de vigerende
wet- en regelgeving en binnen de gestelde randvoorwaarden voor nieuwe
opsporing en winning van diepe delfstoffen in de planologische kernbeslissing Derde Nota Waddenzee, zie ik geen noodzaak voor een moratorium voor
nieuwe delfstoffenwinning onder de Waddenzee.
Vraag 4
Wordt in Friesland onderzoek gedaan naar andere nieuwe potentiële locaties
voor gaswinning op het land of onder het wad? Zo ja, welke bedrijven zijn
daarbij betrokken en wat is de stand van zaken?
Antwoord 4
Mijnbouwondernemingen zijn binnen hun vergunningen continu op zoek naar
nieuwe potentiële gasvoorraden, wat kan betekenen dat ook nieuwe locaties
aan de orde komen. Dit zoeken naar nieuwe gasvoorraden gebeurt ook in
Friesland en het gebied rondom de Waddenzee, met name door NAM en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Vermilion. Als een mijnbouwonderneming een nieuwe oppervlakte locatie op
het oog heeft voor een proefboring, moet zij daar een omgevingsvergunning
voor aanvragen bij de desbetreffende gemeente. De gemeenten zijn dus als
eerste formeel betrokken bij het tot stand komen van een locatie voor een
proefboring.
Vraag 5
Hoe verhoudt uw besluit om de komende maanden minder gas in Groningen
te winnen zich tot de nieuwe winningslocaties in Friesland? Deelt u de
mening dat verminderde gaswinning in Groningen niet mag worden
afgewenteld op andere gebieden?
Antwoord 5
De verminderde gaswinning door NAM uit het Groningenveld staat volledig
los van de activiteiten die andere mijnbouwondernemingen ontplooien in
Friesland op basis van het «kleine velden»-beleid. Bij de beoordeling van elk
afzonderlijk opsporings- of gaswinningsproject worden alle vereiste zorgvuldigheden betracht. Van afwenteling van de verminderde gaswinning in
Groningen op andere gebieden is geen enkele sprake.
Vraag 6
Klopt het dat de provincie Fryslân en de gemeente Terschelling vrijwel geen
mogelijkheden hebben om het boren naar gas tegen te houden? Zo ja, hoe
staat dit in verhouding tot de conclusies van de Onderzoeksraad voor
Veiligheid dat optimale opbrengsten en leveringszekerheid bij gaswinning
voorop stonden, dat nauwelijks ruimte was voor tegengeluid en dat andere
ministeries of lokale overheden niet of nauwelijks zijn betrokken bij de
besluitvorming?4
Antwoord 6
Nee, dit klopt niet. Decentrale overheden hebben op verschillende momenten
formele mogelijkheden om te reageren tijdens de geldende besluitvormingsprocedures. Het College van gedeputeerde staten van de provincie Friesland
adviseert mij inzake de door Tulip Oil ingediende winningsvergunningaanvraag op basis van de Mijnbouwwet. De gemeente Terschelling heeft met
betrekking tot de winningsvergunningaanvraag geen zelfstandige adviesfunctie, maar haar opmerkingen kunnen meegenomen worden in het advies van
de provincie.
Zodra de RCR-procedure, waarin de ruimtelijke besluiten aan de orde komen,
formeel start, kunnen de gemeente en provincie een zienswijze geven op de
conceptnotitie Reikwijdte en detail in het kader van de milieueffectrapportage.
Na ontvangst van een aanvraag en een passende beoordeling zal de
provincie en de gemeente om een zienswijze worden gevraagd op grond van
artikel 44, derde lid, Natuurbeschermingswet 1998. Nadat een eventueel
ontwerpbesluit op grond van de Natuurbeschermingswet 1998 bekend wordt
gemaakt, kan de gemeente daar een zienswijze op indienen.
In het kader van de omgevingsvergunning voor het oprichten en in werking
hebben van de productie-installatie hebben de provincie en de gemeente
wettelijk adviesrecht op grond van artikel 6.1 van het Besluit omgevingsrecht.
Ik kan enkel gemotiveerd van het gegeven advies afwijken. Nadat een
eventueel ontwerpbesluit op grond van de Wet algemene bepalingen
omgevingsrecht bekend wordt gemaakt, kunnen de gemeente en de provincie
daar ook een zienswijze op indienen.
In het kader van de Structuurvisie Ondergrond vindt ook nog een wijziging
plaats van de Mijnbouwwet. Dit om de uitkomsten van deze structuurvisie te
kunnen laten doorwerken in de besluitvorming over opsporings- of winningsvergunningen op basis van de Mijnbouwwet. In dat verband ontstaan op
termijn meer mogelijkheden voor het betrekken van het advies van provincies.

4

Onderzoeksraad voor Veiligheid, Aardbevingsrisico’s in Groningen, 18 februari 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3

Vraag 7
Op welke manier gaat u opvolging geven aan de aanbevelingen van de
Onderzoeksraad voor Veiligheid bij het besluitvormingsproces voor de
locaties Terschelling en Oppenhuizen? Op welke manier wordt het burgerperspectief meegenomen in de besluitvorming? Op welke manier versterkt u de
positie van de provincie en gemeenten in het besluitvormingsproces?
Antwoord 7
In mijn reactie op het OVV-rapport ga ik in op de wijze waarop de aanbevelingen vorm zullen krijgen in het besluitvormingsproces en welke rol de
provincie en gemeenten hierin spelen.
Mochten de projecten Terschelling en Oppenhuizen worden gerealiseerd dan
zullen ze onder de Rijkscoördinatieregeling (RCR) vallen. Voor RCR-projecten
is, door toepassing van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure uit
de Algemene wet bestuursrecht, het meenemen van het burgerperspectief in
de besluitvorming geborgd. Met de provincie en de betrokken gemeenten
wordt in deze RCR-projecten, voorafgaand aan belangrijke mijlpalen in de
procedure, steeds afgestemd in het RCR-regio-overleg. Daarnaast kunnen
provincie en gemeenten ook bevoegd gezag zijn voor bepaalde benodigde
besluiten.
Vraag 8
Deelt u de mening dat Nederland nu moet inzetten op energiebesparing en
energietransitie en dat het aanboren van nieuwe winningslocaties voor gas
de verkeerde focus is?
Antwoord 8
Met het Energieakkoord zet het kabinet vol in op energiebesparing en
hernieuwbare energie. De komende decennia zullen fossiele brandstoffen
echter ook nodig blijven. Het belang van gas(winning) voor de Nederlandse
energievoorziening in relatie tot andere bronnen van energie, evenals de aan
de orde zijnde energietransitie (van fossiel naar duurzaam), is uiteengezet in
het Energierapport 2011. Zoals uiteengezet in mijn brief van 7 oktober 2014
over het aardgasbeleid (Kamerstuk 29 023, nr. 176) werk ik aan een nieuw
Energierapport 2015. Dat zal naar verwachting eind dit jaar gereed zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

4