Bijlage bij de brief met de beantwoording feitelijke vragen over de Startnotitie Nationaal
Programma Landelijk Gebied
Deze vragen zijn gesteld tijdens het Commissiedebat Luchtvaart d.d. 16 juni 2022. De minister van
Infrastructuur en Waterstaat heeft hierbij toegezegd dat deze vragen voor het plenaire debat over
het stikstofbeleid d.d. 23 juni 2022 beantwoorden zouden worden.
Bontebal (CDA) over luchtvaart
Hebben we de bijdrage van de luchtvaart aan de uitstoot van stikstof voldoende scherp in kaart
gebracht?
Antwoord
De stikstofemissies door vliegverkeer van en naar Nederlandse luchthaven tot een hoogte van
3000 voet bedroegen in 2018 3,2 kton NOX (gegevens Emissieregistratie RIVM1).
Het vliegverkeer van en naar Nederlandse luchthavens tot een hoogte van 3.000 voet had volgens
het RIVM in 2018 een stikstofdepositie van gemiddeld 1,7 mol/ha/jaar. Dat is ongeveer 0,1% van
de gemiddelde totale stikstofdeposities in Nederland.
De stikstofemissies van vliegverkeer boven 3.000 voet zijn nog niet volledig in beeld. In de
luchtvaartnota2 is aangegeven dat het kabinet zich inspant om in overleg met het Europees Milieu
Agentschap de emissies boven de 3.000 voet, en alle emissies die samenhangen met de functie
van een luchthaven, in kaart te laten brengen.
Op basis van de berekeningen van het RIVM geldt dat het vliegverkeer van en naar Nederlandse
luchthavens boven 3.000 voet ongeveer 10% bedraagt van de depositiebijdrage van het
vliegverkeer onder 3.000 voet. Oftewel, een gemiddelde bijdrage van ongeveer 0,2 mol/ha/jaar
(ongeveer 0,01% van totale deposities)3.
Ook de depositie van vliegtuigen die niet in Nederland stijgen of landen moet worden opgeteld bij
de totale bijdrage van de luchtvaartsector. In het advies van Het Adviescollege
Stikstofproblematiek (commissie-Remkes) is geconstateerd dat de totale bijdrage van de
luchtvaartsector tussen de 0,73% en 1,1% ligt.
Kan de minister mijn fractie toezeggen dat we bij de aanpak van de stikstofproblematiek alle
sectoren dus ook de luchtvaart tegelijk laten meedoen?
Antwoord
Gezien de omvang en urgentie van de stikstofopgave zijn eerst de richtinggevende doelstellingen
voor NH3 in kaart gebracht omdat dit de grootste bijdrage levert aan de oplossing van de
stikstofproblematiek. Deze doelen zijn noodzakelijk voor het kunnen opstellen van de
gebiedsplannen, die uiterlijk 1 juli 2023 moeten zijn vastgesteld.
Binnen de sectoren die relatief veel NOx uitstoten, zoals industrie en mobiliteit, is en wordt al flink
ingezet op een reductie van NOx. Daarnaast zijn de richtinggevende NOx-doelen noodzakelijk voor
de luchtemissieramingen die in navolging van de Klimaat- en Energieverkenning (KEV) verschijnen
(eind 2022). De stikstof-reductiedoelstellingen per gebied kunnen in aanloop naar de definitieve
gebiedsprogramma’s worden aangepast aan de hand van voortschrijdende inzichten. Het kabinet is
voornemens de richtinggevende doelen voor NOx uiterlijk begin 2023 vast te stellen. Die doelen
hebben ook betrekking op de mobiliteitssector en daarmee de luchtvaart.
Is de minister van plan het rekenvoorschrift nog eens kritisch tegen het licht te houden zodat de
bijdrage van de luchtvaart aan de stikstof uitstoot eerlijk en transparant in het beleid wordt
meegewogen?
1 https://www.emissieregistratie.nl
2 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2020/11/20/bijlage-1-luchtvaartnota-2020-

2050
3 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2020/03/31/bijlage-1-evaluatiestikstofberekeningen-lelystad-airport

Antwoord
Op dit moment is er geen aanleiding om de rekensystematiek aan te passen.
De huidige rekenmethodiek geeft goed inzicht in de stikstofemissies en depositiebijdragen van
vliegverkeer van en naar Nederlandse luchthavens tot een hoogte van 3.000 voet. Zoals eerder
aangegeven is de bijdrage van vliegverkeer van en naar Nederlandse luchthavens boven 3000 voet
relatief beperkt ten opzichte van de bijdrage onder 3000 voet.
Lid Kröger (GroenLinks) stikstofdata
Kan de minister per direct alle stikstofdata verstrekken die gebruikt zijn voor de passende
beoordeling van de lijst met prioritaire projecten die gepubliceerd zijn in de Staatscourant van 17
juni 2015 openbaar maken?
Antwoord
Er wordt op dit moment informatie ontsloten uit AERIUS uit de periode voor 2016. De informatie
zal worden gedeeld door de minister voor Natuur en Stikstof, wanneer het beschikbaar is.