Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1701
Vragen van het lid Wolbert (PvdA) aan de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over de IQ-grens voor begeleiding (ingezonden 4 februari
2011).
Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner
(Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 8 maart 2011).
Vraag 1
Kent u het bericht «IQ-maatregel getuigt van politieke domheid»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening van de Inspectie voor de Gezondheidszorg2 dat voor
mensen met een licht verstandelijke beperking of mensen die zwakbegaafd
zijn, niet het IQ, maar de problemen en beperkingen waarmee zij te maken
hebben bepalen of zij zorg nodig hebben?
Antwoord 2
De hoogte van het IQ bepaalt inderdaad niet uitsluitend of iemand zorg nodig
heeft. Dat wordt bepaald door de beperkingen en problemen die iemand
heeft om te kunnen functioneren in het dagelijks leven. De problemen waar
iemand mee kampt, bepalen dus de zorgbehoefte. De gebruikte IQ-grenzen
bepalen wel mede of iemand voor AWBZ-zorg in aanmerking komt of op zorg
vanuit een ander kader is aangewezen. In die zin verschil ik dus niet van
mening met de Inspectie voor de Gezondheidszorg.
Vraag 3
Kunt u een overzicht geven van de groep mensen die door de kabinetsmaatregel om begeleiding voor mensen met een IQ >70 niet meer uit de AWBZ te
vergoeden, zoals uw staatssecretaris heeft toegezegd op 10 november 2010?
Om hoeveel mensen gaat dit? Welk deel van hen is jonger dan 18? Met welke
problematiek hebben deze mensen te maken? Welk deel van deze mensen

1
2

ah-tk-20102011-1701
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

de Volkskrant, «IQ-maatregel getuigt van politieke domheid», 2 februari 2011.
Gebrekkige indicatiestelling en samenwerking bedreiging voor kwaliteit van zorg voor licht
verstandelijk gehandicapten, Inspectie voor de Gezondheidszorg, 2 december 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

heeft te maken met lichamelijke, psychische, psychiatrische of verslavingsproblematiek?
Antwoord 3
Op dit moment laat ik onderzoek doen naar de omvang van de groep cliënten
met een IQ tussen de 70 en 85 die gebruikmaken van AWBZ-zorg. Het
onderzoek richt zich op zowel jongeren als volwassen. Ook wordt meegenomen welke zorgvraag deze mensen hebben en van welke AWBZ-zorg ze
gebruik maken. Ik verwacht in april 2011 het eindrapport en zal u dan nader
informeren.
Vraag 4
Kunt u aangeven wat de gevolgen van deze kabinetsmaatregel zijn voor de
jeugdzorg, zoals uw staatssecretaris heeft toegezegd op 10 november 2010?
Antwoord 4
Een deel van de groep met een IQ tussen 70 en 85 betreft jongeren.
Sommige jongeren zouden een beroep kunnen gaan doen op jeugdzorg. Het
onderzoek, waar ik ook in mijn antwoord op vraag 3 naar verwijs, zal ook
duidelijkheid geven over de omvang van de groep jongeren.
Vraag 5
Kunt u een overzicht geven van de cumulatieve gevolgen van het kabinetsbeleid waarmee deze groep mogelijk te maken krijgt? Op welke manier valt het
schrappen van begeleiding uit de AWBZ, bezuinigingen op Wajong, de
bezuinigingen in de jeugdzorg, de «bijstelling» van het passend onderwijs en
het korten van het Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo-budget samen
op het bordje van zwakbegaafde mensen?
Antwoord 5
De positie van kwetsbare jongeren heeft mijn bijzondere aandacht. Verschillende maatregelen in het Regeerakkoord beïnvloeden de positie van
kwetsbare jongeren. Om die reden heb ik met mijn collega’s van OCW, SZW
en VenJ afgesproken de genoemde maatregelen uit het Regeerakkoord in
nauwe afstemming uit te werken.
Zwakbegaafde mensen kunnen van de door u genoemde regelingen gebruik
maken, veelal zonder de voor hen zo noodzakelijke integrale aanpak. Daarom
biedt de decentralisatie van onder meer de jeugdzorg, de AWBZ-begeleiding
en de Wajong naar gemeenten kansen voor het realiseren van een meer
samenhangend onderwijs-zorg-arbeidsmarktbeleid op lokaal en regionaal
niveau. Door financiering en regie in één hand te leggen kan efficiënter
worden samengewerkt door alle partijen, ook als het gaat om kwetsbare
jongeren. Het Rijk zal gemeenten hierbij actief en in samenhang ondersteunen, waarbij het realiseren van een integrale benadering, met name voor
jongeren, centraal staat.
Vraag 6
Wat is uw reactie op de vrees van gemeenten dat zij door gebrek aan
expertise en financiële middelen vanuit de Wmo niet de nodige zorg kunnen
bieden aan mensen die bij het wegvallen van begeleiding bij hen aankloppen?
Antwoord 6
Op dit moment is het kabinet in overleg met de gemeenten over een
zogenaamd hoofdlijnenakkoord. Deze onderwerpen zijn daar onderwerp van
gesprek.
Uiteraard zorg ik samen met de VNG voor een zorgvuldig implementatietraject richting cliënten, gemeenten en aanbieders zodat mensen die niet
zelfstandig kunnen participeren adequaat ondersteund worden.
Vraag 7
Hoeveel mensen zullen door het wegvallen van begeleiding niet meer
zelfstandig kunnen wonen, zullen aangewezen zijn op intramurale zorg of
zullen ontsporen, met alle gevolgen van dien?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

Antwoord 7
Met de integrale aanpak zoals ik die voorsta, wil ik voorkomen dat mensen
met een IQ tussen de 70 en 85 tussen wal en schip vallen. Dit doe ik door
samen met gemeenten, jeugdzorg en onderwijs de implementatie zorgvuldig
vorm te geven. In het Regeerakkoord is er ook rekening mee gehouden dat
hier extra middelen voor kunnen worden ingezet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3