Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1341
Vragen van de leden De Groot (D66), Weverling (VVD) en Von Martels
(CDA) aan de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit over het
bericht dat patenten toch mogelijk zijn op veredelde groenten en planten
(ingezonden 20 december 2018).
Antwoord van Minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit)
mede namens de Minister van Economische Zaken en Klimaat (ontvangen
30 januari 2019).
Vraag 1
Kent u het bericht «Toch patent op veredelde groenten en planten»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Klopt het dat de Technische Kamer van Beroep van het Europese Octrooibureau (EOB) op 5 december 2018 beslist heeft dat octrooien toch verleend
kunnen worden op natuurlijke eigenschappen van planten en klassiek
veredelde planten? Zo ja, kunt u toelichten op basis van welke overwegingen
deze beslissing is gemaakt?
Klopt het dat de Technische Kamer van Beroep van het EOB deze beslissing
heeft genomen vanwege een gebrekkige wettelijke grondslag van de
aangepaste uitvoeringsregels binnen het Europees octrooiverdrag? Kunt u dat
toelichten?
Antwoord 2 en 3
Ik heb vernomen dat de Technische Kamer van Beroep van het Europees
Octrooibureau op 5 december jl. mondeling heeft beslist dat Regel 28(2) van
het Uitvoeringsreglement bij het Europees octrooiverdrag nietig is wegens
strijd met het Europees Octrooiverdrag. De schriftelijke uitwerking van de
beslissing is echter nog niet beschikbaar, deze wordt binnenkort verwacht.
Daarom kan ik helaas nog niets zeggen over de overwegingen die tot deze
beslissing hebben geleid

1

ah-tk-20182019-1341
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://www.trouw.nl/home/toch-patent-op-veredelde-groeten-en-planten-~a8d6c994

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Vraag 4
Deelt u de mening dat er geen octrooien op natuurlijke eigenschappen en
klassiek veredelde planten verleend moeten worden?
Antwoord 4
Ik ben nog steeds van mening dat het niet mogelijk moet zijn om de
producten van klassieke plantenveredeling met een octrooi te monopoliseren.
Vraag 5
Kunt u bevestigen dat Nederland zich wederom gaat inspannen om samen
met alle lidstaten van het EOB een duurzame oplossing te vinden zodat het
voorgoed onmogelijk wordt om octrooien verleend te krijgen op klassiek
veredelde planten en natuurlijke eigenschappen van planten? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 5
Ik ga, net als uw Kamer, er van uit dat alle EU-lidstaten en het Europees
parlement nog steeds achter de beleidswijziging staan die het EOB per 1 juli
2017 heeft doorgevoerd, waardoor de producten van klassieke veredeling niet
octrooieerbaar zijn. Deze beleidswijziging volgde op de interpretatieve
verklaring van de Biotechrichtlijn (98/44/EG) die de Europese Commissie eind
2016 heeft uitgebracht, volgend op het onder Nederlands EU voorzitterschap
georganiseerde symposium. In deze verklaring geeft de Europese Commissie
aan dat het nooit de bedoeling is geweest van de wetgever van de Biotechrichtlijn dat de producten van essentieel biologische processen octrooieerbaar zouden zijn, hoewel dat niet expliciet in de richtlijn is opgenomen. Ik
deel deze interpretatie volledig. In de Nederlandse Rijksoctrooiwet 1995 is dit
ook expliciet opgenomen in artikel 3 lid 1 sub d.
Bij de eerstvolgende Landbouw- en Visserijraad zal ik aandacht vragen voor
deze kwestie. Medewerkers van het Ministerie van Economische Zaken en
Klimaat hebben dit onderwerp reeds aangekaart in de Raad van Bestuur van
het Europees Octrooibureau. Daar is aangegeven dat het in februari op de
agenda van de Patent Law Committee zal komen. Ook de Europese Commissie neemt dit onderwerp erg serieus en wacht de schriftelijke uitspraak met
belangstelling af. Tevens heeft de Europese Commissie de experts van de
lidstaten uitgenodigd voor een vergadering over dit onderwerp in februari.
Vraag 6
Bent u bereid om aan te dringen op aanpassing van het Europese octrooiverdrag, nu dit de enige duurzame oplossing lijkt? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Ik ben voor een snelle en duurzame oplossing van deze zaak. Of aanpassing
van het octrooiverdrag daarvoor de beste route is weet ik nog niet. Ik ben van
mening dat we eerst de schriftelijke beslissing in de zaak van de Technische
Kamer van Beroep moeten afwachten, de bespreking hiervan binnen het EOB,
en de besprekingen door de experts van de lidstaten met de Europese
Commissie. Bij al deze besprekingen zal Nederland aandringen op duurzame
oplossingen voor het probleem.
Vraag 7
Hoe kijkt u aan tegen de discrepantie tussen deze beslissing met betrekking
tot het Europese octrooiverdrag en de Rijksoctrooiwet, waarin immers
expliciet staat dat octrooien op essentieel biologische producten zijn
uitgesloten?
Antwoord 7
Wanneer een Europees octrooi wordt aangevraagd bij het Europees Octrooi
Bureau, kan de aanvrager na verlening kiezen in welke landen die deelnemen
aan het Europees Octrooiverdrag hij bescherming voor zijn uitvinding wenst.
Er is dus niet sprake van één octrooi dat automatisch in alle lidstaten geldig
is, maar een bundel van nationale octrooien. Op deze nationale octrooien is
vervolgens het nationale octrooirecht van toepassing. Wanneer een Europees
octrooi (ook) in Nederland wordt gevalideerd, is de Rijksoctrooiwet 1995
hierop van toepassing. Volgens artikel 3 lid 1 sub d van de Rijksoctrooiwet
1995 zijn de voortbrengselen van werkwijzen van wezenlijk biologische aard

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

zoals kruisingen en selecties, niet octrooieerbaar. Deze interpretatie van de
Biotechrichtlijn door de Nederlandse wetgever stemt overeen met de
genoemde interpretatieve verklaring en Regel 28(2). Zou voor een dergelijk
voortbrengsel toch een octrooi worden verleend en dat octrooi in Nederland
worden gevalideerd, dan zou door een belanghebbende de nietigheid
daarvan kunnen worden ingeroepen voor de Nederlandse rechter.
Vraag 8
Wat gaat er nu gebeuren met de huidige lopende octrooiaanvragen? Kunnen
die zo snel mogelijk (weer) on hold worden gezet?
Antwoord 8
Omdat de schriftelijke uitwerking van de beslissing nog niet beschikbaar is, is
hier nog niets over bekend. Ik verwacht dat het Europees Octrooibureau hier
na de publicatie van de uitspraak over zal communiceren. Nederland zal erop
aandringen dat spoedig duidelijkheid wordt verschaft.
Vraag 9 en 10
Kunt u toelichten wat de mogelijke effecten van deze uitspraak zijn op het
kwekersrecht en de veredelingsvrijstelling?
Hoe zorgt u ervoor dat de voor Nederland heel belangrijke veredelingsvrijstelling behouden blijft? Welke acties onderneemt u hiertoe?
Antwoord 9 en 10
Deze uitspraak van het Europees Octrooibureau heeft geen gevolgen voor het
kwekersrecht of de veredelingsvrijstelling die we in het kwekersrecht kennen.
Wel leidt de uitspraak er toe – indien deze tot verlening van octrooien voor
producten van wezenlijk biologische processen zou leiden- dat belangrijke
planteneigenschappen onder een octrooi zouden kunnen vallen hetgeen
toegang tot deze eigenschap kan belemmeren. Voor voortdurende innovatie
is de plantenveredeling juist gebaat bij een onbelemmerde toegang tot
genetische bronnen met belangrijke eigenschappen. Vandaar de Nederlandse
inzet om een duurzame oplossing te vinden zodat het voorgoed onmogelijk
wordt om octrooien verleend te krijgen op klassiek veredelde planten en
natuurlijke eigenschappen van planten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3