Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1917
Vragen van het lid Dijkgraaf (SGP) aan de Minister van Defensie over de
bezuinigingen door de NAVO op radarvliegtuigen (AWACS; Geilenkirchen)
(ingezonden 4 april 2014).
Antwoord van Minister Hennis-Plasschaert (Defensie) (ontvangen 13 mei
2014).
Vraag 1, 2 en 3
Heeft u kennisgenomen van het bericht dat de NAVO wil bezuinigen op de
AWACS basis in Geilenkirchen en dat er meerdere radarvliegtuigen zullen
worden afgestoten?1 Hoe beoordeelt u deze voornemens?
Is het afstoten van deze vliegtuigen louter een gevolg van bezuinigingen of is
er ook inhoudelijk minder behoefte aan de inzet van deze vliegtuigen?
In hoeverre gaat het afstoten van deze vliegtuigen ten koste van de westerse
inlichtingencapaciteit, mede gelet op het feit dat deze vliegtuigen momenteel
intensief worden benut boven de Oekraïne en Afghanistan? Ligt het snijden in
deze capaciteit dan wel in de rede gezien de onvoorspelbaarheid en onrust
op het wereldtoneel?
Antwoord 1, 2 en 3
Ja. Deze voornemens zijn mij bekend en zijn een gevolg van twee ontwikkelingen. Ten eerste besloot de Navo in 2012 tot aanschaf van een nieuwe
gezamenlijke inlichtingencapaciteit: het Alliance Ground Surveillance (AGS)
initiatief. Met dit initiatief verwerft de Navo onbemande toestellen die vanaf
omstreeks 2017 kunnen worden ingezet. Verder spraken de Navo-lidstaten af
dat een gezamenlijk personeelsplafond gaat gelden voor de AWACS en
AGS-capaciteiten. Hierdoor zullen er in de AWACS-eenheid functies vervallen
om ruimte te maken voor de nieuwe AGS-eenheid.
Ten tweede verliet Canada in februari 2013 het AWACS-programma en betaalt
sindsdien ook niet langer mee aan de moderniserings- en exploitatiekosten
van AWACS. Hierdoor is het beschikbare AWACS-budget kleiner geworden.
Het resterende budget is voldoende om veertien toestellen te moderniseren.
SACEUR heeft vastgesteld dat met veertien AWACS-toestellen een prudente
militaire capaciteit in stand blijft. Daarom is gekozen voor het verkleinen van
het aantal toestellen van zeventien naar veertien.

1

ah-tk-20132014-1917
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

http://www.ed.nl/regio/eindhoven/navo-wil-bezuinigen-op-awacs-basis-1.4294894

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Ik teken tot slot aan dat de AWACS-toestellen niet boven Oekraïne vliegen,
maar hun waarnemingsvluchten uitvoeren boven Polen en Roemenië.
Vraag 4
Welke consequenties heeft het afstoten van deze radarvliegtuigen voor het
beheer van het Nederlandse luchtruim?
Antwoord 4
Geen.
Vraag 5
Mochten de genoemde besluiten onomkeerbaar zijn, welke werkgelegenheidseffecten heeft dit voor de provincie Limburg? Zijn hier compenserende
maatregelen mogelijk voor Limburg?
Antwoord 5
Een deel van de functies die zullen vervallen, wordt vervuld door militairen
van de deelnemende Navo-lidstaten. Daarnaast zullen er op de vliegbasis
Geilenkirchen burgerfuncties vervallen die voor een deel worden vervuld
door Nederlanders woonachtig in Limburg. De werkgelegenheidseffecten
voor de provincie Limburg zijn op dit moment nog niet bekend, omdat nog
niet definitief vaststaat welke functies vervallen en welke medewerkers
hierdoor overtollig worden. Ook is nog niet vastgesteld wanneer een en
ander zijn beslag zal krijgen, welke afvloeiingsregelingen van toepassing
zullen zijn en hoe het natuurlijk verloop zal zijn.
Vraag 6
De noodzaak om in het kader van training vlieguren te maken blijft bestaan;
in hoeverre zou hier vaker gebruik kunnen worden gemaakt van simulatoren
om overlast terug te dringen?
Antwoord 6
Het gebruik van simulators is de afgelopen drie jaar al sterk geïntensiveerd
en heeft mede geleid tot een afname van het aantal trainingsvliegbewegingen
vanaf Geilenkirchen. Defensie spant zich samen met de Navo en de vliegbasis
in om de overlast zoveel mogelijk te beperken.
Vraag 7
Welke verdere bezuinigingen – met mogelijke consequenties voor Nederland
– heeft de NAVO nog op stapel staan?
Antwoord 7
In de context van de herziening van de Navo-commandostructuur zijn tevens
afspraken gemaakt over Host Nation Support(HNS) aan de betreffende
hoofdkwartieren. Deze afspraken betekenen een uitbreiding van de taken en
verantwoordelijkheden van het gastland, met als gevolg een personele
vermindering in de huidige commandostructuur. Voor Nederland heeft dit
betrekking op het Allied Joint Forces Command in Brunssum.
Voorts heeft de Navo besloten de activiteiten van het NATO Communications
and Information Agency (NCIA) te concentreren in Brussel en Mons (België)
alsmede in Den Haag, en de vestiging in het Belgische Glons te sluiten. Deze
aanpassing leidt tot meer arbeidsplaatsen bij de NCIA-vestiging in Den Haag.
Vraag 8
In hoeverre en langs welke weg bent u betrokken bij de besluitvorming over
de concrete vertaling van beoogde bezuinigingen door de NAVO? Bent u
gerust over de uitkomsten hiervan, met name als het gaat om de veiligheidsbelangen van Nederland en West-Europa?
Antwoord 8
Besluitvorming over bezuinigingen is een aangelegenheid van alle 28
lidstaten. Nederland is daar dus bij betrokken. De Nederlandse belangen en
de bredere Europese veiligheidsbelangen komen aan de orde in de diverse
Navo-fora waarin de militaire en de politieke aspecten van de voorgenomen
maatregelen worden besproken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2