Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

752
Vragen van de leden Bergkamp (D66) en Volp (PvdA) aan de Minister van
Veiligheid en Justitie over het «pleidooi voor meer aandacht bij
politieopleidingen voor het omgaan met slachtoffers van seksueel geweld»
van de Pimp de Troonrede-winnares (ingezonden 9 november 2016).
Antwoord van Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
14 december 2016). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017,
nr. 658.
Vraag 1
Bent u bekend met het pleidooi «voor meer aandacht bij politieopleidingen
voor het omgaan met slachtoffers van seksueel geweld»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u cijfermatig inzicht geven in wat de stand van zaken is na de invoering
van de nieuwe zedenrichtlijn vanaf 1 januari 2016 voor wat betreft de
aantallen aangiftes betreffende seksueel geweld, het aantal ingetrokken
aangiftes betreffende seksueel geweld en het aantal ambtshalve aangiftes
betreffende seksueel geweld?2
Antwoord 2
In de periode van januari 2016 tot en met oktober 2016 is het aantal aangiftes
in verband met seksueel geweld3 licht gestegen ten opzichte van dezelfde
periode vorig jaar. In 2016 waren het er 1795 en in 2015 1706.
Een aangifte kan na het indienen niet worden ingetrokken en vormt de start
van een strafrechtelijk onderzoek. Een slachtoffer kan na het doen van
aangifte wel laten weten wat de (eventueel veranderde) wensen zijn rondom
strafvervolging. Het OM beslist vervolgens of en hoe de zaak wordt voortgezet. Ambtshalve aangiftes bestaan niet. Als na een melding of het informatieve gesprek geen aangifte wordt gedaan toetst het Team Zeden in samenspraak met het OM op de mogelijkheid van het uitvoeren van ambtshalve
1

https://www.prodemos.nl/nieuws/pimp-de-troonrede-2016/
https://www.om.nl/onderwerpen/jeugd-gezin-zeden/@94030/aanwijzing-zeden/
3
Onder seksueel geweld wordt in dit antwoord verstaan: verkrachting, aanranding en seksueel
misbruik kinderen (geen incest).
2

ah-tk-20162017-752
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

opsporingsonderzoek. Indien er voldoende gronden zijn voor ambtshalve
opsporingsonderzoek wordt dat ingezet. Er zijn geen cijfers beschikbaar over
ambtshalve opsporingsonderzoeken.
Vraag 3
Kunt u nu, bijna een jaar na de invoering van de nieuwe zedenrichtlijn, al iets
zeggen over het effect van de nieuwe richtlijn op het aantal aangiftes
betreffende seksueel geweld?
Antwoord 3
In het antwoord op vraag 2 heb ik u van de laatste cijfers rondom de aangifte
betreffende seksueel geweld voorzien. Daarbij moet worden opmerkt dat de
nieuwe Politie-instructie is geschreven om het proces rondom de aangifte
nog zorgvuldiger uit te kunnen voeren. Het al dan niet doen van aangifte is
dan ook niet een doel op zich maar moet worden gezien in een breder pakket
van middelen die ter beschikking van het slachtoffer staan. Het slachtoffer
beslist uiteindelijk zelf of hij/zij aangifte wil doen.
De politie dient die mening te respecteren; tenzij er onder meer gevaar dreigt
voor personen of herhaling van het feit. Dan kan de politie in overleg met het
OM toetsen of ambtshalve opsporingsonderzoek dient te worden ingesteld.
Vraag 4
Is de nieuwe richtlijn (en in het verlengde daarvan aandacht voor seksueel
geweld en de omgang met aangiften en slachtoffers daarvan) onderdeel van
de permanente educatie en basisopleiding van politieagenten? Zo ja, kunt u
dit toelichten?
Antwoord 4
Politieagenten zijn opgeleid hoe om te gaan met een melding van seksueel
geweld. Dit maakt eveneens deel uit van de Politie-instructie. Deze geldt voor
de medewerkers van de Intake en Service, meldkamer en basisteams. In de
praktijk komt het er op neer dat politieagenten zo spoedig mogelijk de
melding door moeten verwijzen naar het Team Zeden (24 uur bereikbaar en
inzetbaar) zodat de zaak direct met de nodige expertise wordt opgepakt.
Vraag 5
Ontvangt u, net zoals Pimp de Troonrede-winnares, signalen dat aangiftes
betreffende seksueel geweld in sommige gevallen niet serieus worden
genomen door de politie? Is naar uw mening de nieuwe richtlijn een
oplossing hiervoor? Zo ja, waarom? Zo nee, wat is er dan nodig om te
voorkomen dat aangiftes van seksueel geweld niet serieus genomen worden?
Antwoord 5
De politie streeft er naar iedere melding van seksueel geweld de gewenste
aandacht te geven. Iedere melding wordt beoordeeld door zedenrechercheurs
volgens de nieuwe Politie-Instructie. In de Teams Zeden werken speciaal
opgeleide en gecertificeerde zedenrechercheurs die dagelijks aan dit soort
zaken werken en de benodigde competenties bezitten. Het is vervolgens aan
het OM om te beoordelen of de aangifte voldoende aanknopingspunten biedt
voor verdere vervolging.
Vraag 6
In hoeverre deelt u de mening dat seksueel geweld en de omgang met
aangiften van seksueel geweld en slachtoffers daarvan een speciale plek
verdienen binnen de politie, analoog aan de rol van «Roze in Blauw»?
Antwoord 6
Die mening deel ik en is al praktijk. Meldingen van seksueel geweld worden
doorgezet naar de zedenteams van politie. Hierdoor is direct een gespecialiseerde rechercheur betrokken die getraind is om op een juiste manier om te
gaan met een slachtoffer.
Vraag 7
Bent u het ermee eens dat het zorgelijk is dat in tien jaar tijd het aantal
aangiften van verkrachting en aanranding meer dan gehalveerd is terwijl het
aantal verkrachtingen en aanrandingen gelijk gebleven of zelfs gestegen is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

(aldus Slachtofferhulp en het Centrum Seksueel Geweld) en dat het van groot
belang is om te voorkomen dat er een drempel wordt opgeworpen voor
(danwel gevoeld wordt door) slachtoffers van seksueel geweld bij het doen
van aangifte? Zo ja, op welke wijze anders dan de nieuwe richtlijn wilt u het
belang van het doen van aangifte onder de aandacht brengen van slachtoffers en het taboe dat bestaat op seksueel geweld doorbreken?
Antwoord 7
Ik deel de zorg over de lage aangiftebereidheid bij zedenmisdrijven. In mijn
beleidsreactie4 op het WODC onderzoek naar aangiftebereidheid dat ik uw
Kamer op 15 september jl. heb toegezonden, heb ik aangegeven dat er een
onderzoek is gestart onder ervaringsdeskundigen naar de factoren die een rol
spelen bij de keuze van slachtoffers om al dan niet aangifte te doen van
seksueel geweld of al dan niet hulp te zoeken. Naar verwachting zijn de
uitkomsten van dit onderzoek medio 2017 bekend. De resultaten van dit
onderzoek kunnen gebruikt worden om beleidsmaatregelen te treffen die als
doel hebben om drempels die slachtoffers mogelijk om begrijpelijke reden
ervaren om aangifte te doen of hulp te zoeken te verminderen.

4

Kamerstuk 29 628, nr. 663

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3