Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

29 628

Politie

Nr. 907

VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
Vastgesteld 26 september 2019
De vaste commissie voor Justitie en Veiligheid heeft op 5 september 2019
overleg gevoerd met de heer Grapperhaus, Minister van Justitie en
Veiligheid, over:
– de brief van de Minister van Justitie en Veiligheid d.d. 14 juni
2019 inzake mogelijke gezondheidseffecten gasuitstoot nieuw
schoudervuurwapen Dienst Speciale Interventies (DSI)
(Kamerstukken 29 754 en 29 628, nr. 517);
– de brief van de Minister van Justitie en Veiligheid d.d. 18 juni
2019 inzake reactie op verzoek commissie inzake het bericht
«Hoe politie informanten werft onder klimaatactivisten»
(Kamerstuk 29 628, nr. 885);
– de brief van de Minister van Justitie en Veiligheid d.d. 24 juni
2019 inzake besteding middelen politie (Kamerstuk 29 628,
nr. 886);
– de brief van de Minister van Justitie en Veiligheid d.d. 26 juni
2019 inzake behandeling van een melding van bedreiging door
het Team Bedreigde Politici (TBP) (Kamerstuk 29 628, nr. 888);
– de brief van de Minister van Justitie en Veiligheid d.d. 1 juli
2019 inzake posttraumatische stressstoornis (PTSS) bij de
politie (Kamerstuk 29 628, nr. 889);
– de brief van de Minister van Justitie en Veiligheid d.d. 1 juli
2019 inzake reactie op verzoek commissie inzake welke
leverancier het tapsysteem aan de politie zal leveren (Kamerstuk 29 628, nr. 890);
– de brief van de Minister van Justitie en Veiligheid d.d. 3 juli
2019 inzake gezag en informatiepositie burgemeesters ten
aanzien van de politie (Kamerstuk 29 628, nr. 892);
– de brief van de Minister van Justitie en Veiligheid d.d. 2 juli
2019 inzake stand van zaken verkenningen boa’s (Kamerstuk
29 628, nr. 893);
– de brief van de Minister van Justitie en Veiligheid d.d. 4 juli
2019 inzake internationale politiesamenwerking (Kamerstuk
29 628, nr. 895);
– de brief van de Minister van Justitie en Veiligheid d.d. 4 juli
2019 inzake halfjaarbericht politie (Kamerstuk 29 628,
nr. 896).

kst-29628-907
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

1

Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.
De voorzitter van de commissie,
Van Meenen
De griffier van de commissie,
Hessing-Puts

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

2

Voorzitter: Van Dam
Griffier: Burger
Aanwezig zijn acht leden der Kamer, te weten: Azarkan, Den Boer,
Buitenweg, Van Dam, Van Kooten-Arissen, Kuiken, Laan-Geselschap en
Van Raak,
en de heer Grapperhaus, Minister van Justitie en Veiligheid.
Aanvang 15.03 uur.
De voorzitter:
Goedemiddag allemaal. Welkom bij het AO Politie. Welkom aan de
Minister van Justitie en Veiligheid en de mensen die hem hier in de zaal
en elders ondersteunen; welkom aan mijn collega-Kamerleden, welkom
aan de mensen op de tribune en elders. Bij dit AO Politie hebben zich
afgemeld mevrouw Van der Graaf van de ChristenUnie en mevrouw
Helder, die de prioriteit legt bij het aanwezig zijn bij een rechtszaak te
Amsterdam. We hebben een spreektijd van vier minuten. Ik heb begrepen
dat mevrouw Van Kooten de helft ervan heeft, maar ik denk dat we hier
met enige flexibiliteit mee om moeten gaan.
Mevrouw Van Kooten-Arissen (vKA):
Ik had van de Griffie begrepen dat dit alleen geldt voor de plenaire
debatten waarvan de spreektijd is vastgesteld, en niet voor de algemene
overleggen.
De voorzitter:
Ik stel voor dat we dat nog een keer gaan uitzoeken, maar dat we er nu
geen tijd aan besteden, want die tijd kunnen we beter besteden aan uw
spreektijd.
Mevrouw Van Kooten-Arissen (vKA):
Oké.
De voorzitter:
Ik stel voor dat we beginnen. We beginnen bij mevrouw Kuiken van de
Partij van de Arbeid.
Mevrouw Kuiken (PvdA):
«Vertrouwen in agenten is weg», dat was deze week een treurige kop in
de krant. Agenten staan elke dag in de frontlinie voor onze veiligheid. Ze
moeten zwaar, belangrijk en mooi werk doen. Als politiek moeten we
ervoor zorgen dat ze dat werk kunnen doen, met de mensen en de
middelen die ze daarvoor nodig hebben. We moeten constateren dat dit
op dit moment niet het geval is, als je ziet hoeveel geweld agenten te
verduren hebben, hoeveel werk ze moeten doen en met hoeveel mensen
ze dat moeten doen.
De Kamerleden zullen verschillende voorstellen doen om dat geweld te
beteugelen en veel van die voorstellen zal ik steunen. Tegelijk is geweld
ook een veelkoppig monster. Het gaat om harder straffen en om de inzet
van middelen zoals de taser. Er is vandaag een oproep gedaan, wellicht
uit nood, door korpschef Akerboom. Wij bepleiten al langer dat het goed
is dat de taser er komt, zodat agenten zichzelf goed kunnen beschermen
op straat, maar ik heb er wel een zorg bij. Ik wil van de Minister weten
hoelang het nog moet duren voordat we de taser daadwerkelijk kunnen
invoeren. Wordt er ook voldoende geld voor uitgetrokken? Als je één taser
op één noodwagen hebt, dan heeft het niet zoveel nut, want voordat je dat
ding hebt gehaald, ben je al slachtoffer van geweld. Dat is niet zo’n rare
opmerking, want ik vergelijk het met de bodycam. Dat is ook een goed

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

3

instrument, maar omdat het vaak stuk of niet beschikbaar is, heb je er niet
zoveel aan. Het is echt belangrijk dat de 17.000 agenten die dat ding nodig
hebben, dat ook daadwerkelijk krijgen. Graag een reactie van de Minister.
Geweld bestrijden betekent ook dat je geweld probeert te voorkomen. Als
je ziet dat het aantal meldingen van verwarde personen en de incidenten
die daardoor ontstaan eigenlijk alleen maar toenemen, moet je constateren dat de politie ook last heeft van de toegenomen problemen bij de
jeugdzorg en in de ggz. Als daar geen actie op wordt ondernomen, dreigt
de politie het putje van de samenleving te worden, letterlijk en figuurlijk.
Mijn concrete vraag aan de Minister is dan ook: welke stappen gaat hij
met zijn medebewindspersonen zetten om ervoor te zorgen dat er nu echt
maatregelen worden getroffen? Je kunt niet verwachten dat agenten
voldoende tijd overhouden om de echte criminelen te vangen als ze
voortdurend op het bureau gehouden worden om verwarde personen die
niet te handhaven zijn in een ggz-instelling, op te vangen. Dat gebeurt
echt heel veel, vaak meerdere keren per nacht, en dat is onacceptabel.
Een ander probleem wat ik signaleer, is de grote bek, die steeds meer
ruimte inneemt in het publieke domein en waar agenten ook steeds meer
last van hebben. Dan gaat het er niet alleen om dat zij in het uitgaansgeweld worden uitgescholden, bespuugd of geslagen, maar het gaat er
ook om dat mensen bij een ongeval, een opstootje of een reanimatie
denken dat zij zich moeten bemoeien met het werk van de politie. Die
heeft eigenlijk geen instrument om daartegen op te treden.
Laat ik een concreet voorbeeld noemen van een motoragent die een
controle wil doen bij een auto. Hij zegt: blijft u alstublieft zitten in uw stoel,
zodat er veilig gecontroleerd kan worden, maar de passagier of de
bestuurder houdt zich daar niet aan en staat toch op. Dan sta je als agent
eigenlijk met lege handen. Dat geldt ook in het geval dat mensen concrete
aanwijzingen of bevelen van agenten niet opvolgen. Dat wordt gezien als
een groot probleem. Ik heb niet meteen een oplossing, maar zou je niet
moeten bekijken of dat strafbaar moet worden, zodat mensen ook
snappen dat je je gewoon te houden hebt aan het gezag van de politie?
Een open vraag aan de Minister.
Als het gaat om bestrijden van geweld moeten we het ook hebben over
geld. Het blijft ook een centenkwestie. Hoe minder mensen er beschikbaar
zijn voor de straat, hoe groter de roosterdruk. Die is enorm groot, daar zal
binnenkort ook een rapport over verschijnen. Hoe minder mensen er
uitgerust zijn, hoe minder mensen het werk kunnen doen. Dat betekent
dat de capaciteit en de bezetting omhoog zullen moeten om ervoor te
zorgen dat agenten veilig hun werk kunnen blijven doen. We zien dat dit
nu onvoldoende het geval is.
Laat ik daarmee de overstap maken naar zedenzaken. We vragen steeds
meer van agenten en we zien gewoon dat zij het werk niet aankunnen. Er
zijn 375 zedenzaken die op de plank blijven liggen. Slachtoffers moeten
soms maanden wachten tot er aangifte gedaan kan worden. Rechercheurs
zetten in nood maar in het systeem dat het in behandeling is, zodat het
lijkt of er wat mee gebeurt, maar feitelijk niet. Als ik aan zedenrechercheurs vraag wat zij nodig hebben, zeggen zij: meer capaciteit, maar ook
snelheid, want het duurt soms anderhalf jaar voordat zedenrechercheurs
mogen beginnen met hun opleiding. Maar je zal maar slachtoffer zijn van
een verkrachtingszaak, je zal maar afgescheept worden met een foeigesprek, simpelweg omdat er te weinig zedenrechercheurs beschikbaar zijn.
Dat brengt mij bij mijn laatste onderwerp, want de tijd is altijd te kort, en
dat betreft de ondermijning. Ik steun elk voorstel, niet zozeer tot het
verder criminaliseren van drugsgebruik, maar om dat grote probleem van
drugscriminaliteit te weren, alleen al omdat drugslabs buurtbewoners in
gevaar brengen en omdat vergismoorden in wijken levensgevaarlijk zijn.
Dat is een issue dat ons allemaal aangaat. Ik hoorde iemand van
CDA-huize voorstellen om een bepaald team samen te stellen. Daar ben ik
heel erg voor, maar als je dat bij krapte realiseert, blijft er krapte en zijn er

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

4

niet méér mensen om dat werk daadwerkelijk te doen. Ik heb deze week al
eerder de concrete vraag gesteld of de Minister bereid is om extra geld uit
te trekken voor een structureel ondermijningsfonds. Als je extra teams wil
inzetten op de bestrijding van ondermijning, heb je ook echt meer mensen
nodig. Is de Minister daar niet toe bereid, dan zal hij ook aan moeten
geven welke taken of opdrachten de politie niet meer krijgt, want anders
zijn alle mooie woorden weinig waard en staan politieagenten nog steeds
met lege handen.
De voorzitter:
Mevrouw Kuiken, u zit inmiddels op zes minuten. Dat komt doordat ik niet
zit op te letten. Dank voor uw bijdrage. Er is een interruptie van meneer
Azarkan van DENK.
De heer Azarkan (DENK):
Ik kan het begin van de bijdrage van mevrouw Kuiken waarderen, over de
zorgen die wij hebben over geweld tegen agenten en hulpverleners.
Onbestaanbaar dat mensen dat doen, maar helaas deelt niet iedereen dat
standpunt. De roep om dat met een taser te gaan herstellen zie ik niet. Ik
vraag mij af waaruit blijkt dat het invoeren van de taser leidt tot minder
geweld tegen agenten.
Mevrouw Kuiken (PvdA):
De taser is een hulpmiddel om agenten de mogelijkheid te geven zichzelf
beter te beschermen. Als je de keuze hebt tussen nietsdoen of een
dodelijke kogel, kies ik voor het instrument en de maatregel van een taser.
We praten er al heel lang over. De onderzoeken zijn nu afgerond. Ik roep
de Minister op om het in te voeren en ervoor te zorgen dat die 17.000
agenten er daadwerkelijk gebruik van kunnen maken. Het is niet het
ultieme middel, maar wel een middel.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Kuiken. We moeten ons wat beperken in de
interrupties.
De heer Azarkan (DENK):
Dat is echt onbegrijpelijk. Ik denk dat mevrouw Kuiken de informatie niet
heeft of niet wil hebben. Uit onderzoek blijkt namelijk dat bij het hebben
van een taser het gebruik van een vuurwapen niet minder wordt.
Cambridge University heeft uitgezocht dat het gebruik van geweld
toeneemt bij het hebben van een taser. Ik zie nergens in de stukken dat in
de pilots in Zwolle, Amersfoort en Rotterdam en bij speciale diensten het
geweld minder wordt, dus ik vraag mij af op basis waarvan mevrouw
Kuiken denkt dat zij verstandig beleid gaat voeren.
De voorzitter:
Ik merk als voorzitter op dat het agendapunt stroomstootwapen, met alle
rapportages, van de agenda is afgevoerd, dus ik zou de beantwoording
echt willen beperken.
De heer Azarkan (DENK):
Toch even een punt van orde. We zagen dat de korpschef vandaag het
parlement buitenspel wil zetten en het kabinet oproept om het per direct
in te voeren. Dat heeft hij ook strategisch gedaan. Hij wist dat er een AO
Politie is, al is hij er vandaag niet. Ik denk dat hij het daarmee voor ons
ook tot een onderwerp heeft gemaakt, dus ik neem echt de ruimte om het
daarover te hebben.
De voorzitter:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

5

Dat begrijp ik, maar u begint over de rapportage van Cambridge en die is
gerelateerd aan die rapportage die niet meer op de agenda staat, vandaar
mijn vraag. Maar natuurlijk krijgt u een reactie van mevrouw Kuiken. Die
zal daar nu mee beginnen, schat ik in.
Mevrouw Kuiken (PvdA):
Ik hoor dat de heer Azarkan van DENK tegen is, maar ik ben voor en ik
steun de oproep van Akerboom. Ik heb ook veel agenten gesproken over
hun ervaringen en waarom zij dat belangrijk vinden. Het is niet het
ultieme beschermingsinstrument, maar het is wel een aanvulling op
hetgeen wij nu hebben en daarom wil ik die oproep steunen.
De voorzitter:
Heel kort, meneer Azarkan.
De heer Azarkan (DENK):
Toch weer een beetje de bal terugkaatsen: meneer Azarkan is tegen.
Meneer Azarkan is ervoor dat we verstandig beleid voeren en dat doen op
basis van bewezen feiten die ons verder helpen. Het is mij echt te
gemakkelijk om te zeggen: meneer Azarkan is tegen en ik ben voor en dan
gaan we maar wat doen. Dat kan echt niet. Ik werp dat verre van mij.
De voorzitter:
Dank u wel, meneer Azarkan.
Mevrouw Kuiken (PvdA):
Ik geloof niet dat ik hem uitgelokt had, voorzitter, maar vooruit.
De voorzitter:
Dan gaan we naar mevrouw Buitenweg, van GroenLinks.
Mevrouw Buitenweg (GroenLinks):
Dank u wel, meneer de voorzitter. Tijdens het reces van deze zomer
ontving ik een mail. Ik ontving een aantal e-mails, maar deze mail staat
me heel erg bij. Hij is van een mevrouw die slachtoffer is geworden van
een groepsverkrachting. Ik heb haar gebeld. Het is een mevrouw die niet
meer over straat durft, want de daders lopen nog steeds vrij rond. Ik wil
hier voorlezen uit een mail die zij van de politie heeft ontvangen. Zij heeft
aangifte gedaan en is daar een aantal keren op teruggekomen. Dit is de
mail die zij van de politie heeft ontvangen. Ik citeer. «In antwoord op uw
eerder gestelde vragen kan ik u meedelen dat wij voortvarend te werk
gaan en dat de aangifte wordt opgepakt. Helaas zijn er samen met deze
aangifte nog andere aangiften op deze afdeling die ook de nodige
aandacht vragen en zelfs op een hoger urgentieniveau geplaatst worden.
U kunt ervan uitgaan dat wij de verdachten in hechtenis nemen als het
onderzoek zover is.» Deze mevrouw wacht nu al enige maanden. Ik heb
haar vanmorgen gebeld. Nog steeds wordt zij niet geholpen. Zij heeft
gezegd dat er eind september weer naar haar zaak gekeken zal worden. Er
is een nieuwe rechercheur aangesteld, die helaas nu op vakantie is. Wat
vindt de Minister hier nou eigenlijk van? Er heeft een verkrachting
plaatsgevonden. De drie verdachten zijn met naam en toenaam aangeleverd aan de politie, maar ondertussen wordt er gezegd «dit heeft geen
prioriteit». Ik denk dat dit heel veel doet met een slachtoffer. Een
verkrachting is natuurlijk altijd heel vreselijk, maar het maakt nogal uit hoe
er daarna op wordt gereageerd. Als daarna wordt gezegd «het is vreselijk
wat u is overkomen, er is u onrecht aangedaan, we gaan om u heen
staan», dan is de verwerking heel anders dan wanneer gezegd wordt «ja,
nou, u bent door drie mensen verkracht, we zullen er later nog eens naar
kijken, u heeft absoluut geen prioriteit, er zijn hier echt andere zaken waar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

6

we ons mee bezighouden». Deze mevrouw moet keer op keer iets vragen
en hoort niks.
Ik heb deze mail van deze mevrouw ontvangen, maar het is niet de enige.
Mevrouw Kuiken reageerde ook al op de uitzending van Nieuwsuur
waarin werd gezegd dat er per jaar ruim 350 zedenzaken op de plank
blijven liggen. Ik kan best begrijpen dat dit heel moeilijk is voor de politie,
want het is heel moeilijk om te bewijzen wanneer er sprake is van
gedwongen seks. Maar juist daarom zijn de verklaringen zo ontzettend
belangrijk: de verklaring van de slachtoffers, die van de vermeende
daders, die van eventuele getuigen. Hoe langer je wacht, hoe minder die
waard zijn en hoe vaker dat zal leiden tot seponering. Er is dan dus sprake
van een vicieuze cirkel. Natuurlijk zeggen heel veel politiemensen: die
zaken leiden heel vaak niet tot een veroordeling; ik kan mijn prioriteiten
beter ergens anders leggen. Maar als je hieraan juist wel prioriteit geeft,
dan zal dat ook vaker leiden tot een veroordeling. Mijn vraag aan de
Minister is of hij er iets in ziet om een maximumtermijn te stellen
waarbinnen de politie mensen echt moet hebben gehoord. Ik stel een
maximumtermijn van een maand voor. Ik denk werkelijk dat die leidt tot
meer vervolgingen.
Voorzitter. Ik wil hier een groot punt van maken, want het zit me echt
ongelofelijk dwars dat we zo veel vrouwen en een aantal mannen gewoon
echt in de steek laten. Ik wil hier dus een heel duidelijk antwoord op.
Ik heb toch nog een paar andere korte punten.
De voorzitter:
U hebt nog één minuut.
Mevrouw Buitenweg (GroenLinks):
Ja. We hebben eerder gesproken over de prijsbijstelling. De Minister heeft
gezegd dat hij een soort bezuiniging wil door die prijsbijstelling niet te
vergoeden, maar in sommige steden, zoals in Rotterdam, heeft men het
plan om dat geld juist te gebruiken om hulpofficieren te gaan betalen.
Vaak zijn dat agenten die zouden uitstromen vanwege hun leeftijd; zij
konden worden omgeschoold. Ik denk dat dit een heel goed plan is,
omdat zij dan ook vaak kunnen helpen om de kwaliteit van de processenverbaal te verhogen en zo weer de pakkans te verbeteren. Dat is toch wat
we willen. Nou zou daar een streep door moeten als daarop wordt
bezuinigd. Nou heb ik begrepen dat de Minister op een werkbezoek heeft
gezegd dat hij bereid is om daar eens opnieuw naar te kijken. Het zou fijn
zijn als we dat ook hier te horen krijgen, maar ik wil ook weten of daar
extra geld bij komt, want als dat niet het geval is, dan vrees ik dat het ten
koste gaat van de operationele sterkte. Dus graag krijg ik daar wat
duidelijkheid over van de zijde van de Minister. Ik zie aan de voorzitter dat
ik het hierbij moet laten.
De voorzitter:
Dank voor uw empathisch waarnemingsvermogen. Ik zie dat mevrouw
Van Kooten u wil interrumperen.
Mevrouw Van Kooten-Arissen (vKA):
Ik ben het er van harte mee eens dat het verschrikkelijk is dat per jaar 350
zedenzaken op de plank blijven liggen. Slachtoffers moeten heel snel
duidelijkheid hebben en de daders moeten vervolgd worden, maar deelt
mevrouw Buitenweg met mij de zorg dat andere zaken die ook heel
belangrijk zijn, dan blijven liggen? Moet de oplossing niet juist gezocht
worden in het oplossen van de structurele tekorten bij de politie? Moet
niet daarop worden ingezet? Als je de behandeltermijn gaat maximeren,
loop je dan niet het risico dat zaken worden afgeraffeld of dat andere heel
belangrijke zaken blijven liggen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

7

Mevrouw Buitenweg (GroenLinks):
Ik begrijp uw punt heel goed. Het is natuurlijk waar dat er extra capaciteit
bij moet. Er is nu gewoon een tekort aan capaciteit. Dat is zo. Maar wat ik
zie is dat juist deze zaken sneller op de plank blijven liggen omdat het
oppakken ervan vaak niet tot een veroordeling leidt. Dat heeft ermee te
maken dat het bewijs vaak heel erg moeilijk rond te krijgen is. We zitten
dan met de situatie dat ongelofelijk veel vrouwen allereerst ontmoedigd
worden op het moment dat ze een aangifte willen doen. Want, ja, dan is
het: weet u wel zeker dat u dit wilt? Het wordt al vaak ontmoedigd.
Vervolgens wordt er een aangifte gedaan en dan horen ze maanden, zo
niet een jaar, niks. Soms wordt er dan een foeigesprek gevoerd. Ik vond
het verschrikkelijk om dat te horen. Bij geen enkel ander delict ken ik dat,
maar misschien zal de Minister daar nog op ingaan. Die zaken blijven dan
dus extra lang liggen. Wat ik wil is dat we echt zeggen dat seksueel
geweld onaanvaardbaar is. We moeten daar echt paal en perk aan stellen.
We moeten zorgen dat het aantal veroordelingen omhooggaat. Dat
betekent dat we de getuigen, de verdachten en het slachtoffer veel sneller
moeten horen. Dat is wat ik beoog met mijn voorstel.
De voorzitter:
Heel kort nog, mevrouw Van Kooten.
Mevrouw Van Kooten-Arissen (vKA):
Veel dank voor de verheldering. Daar ben ik het van harte mee eens.
De voorzitter:
Dan stel ik voor dat we nu doorgaan naar de heer Azarkan van DENK.
De heer Azarkan (DENK):
Dank, voorzitter. Gelet op de korte spreektijd sluit ik mij aan bij de oproep
van collega Buitenweg om de zedenzaken snel op te pakken, in ieder geval
duidelijkheid te geven en daar een begin mee te maken, want de impact
op het leven van iemand die slachtoffer is kan enorm groot zijn.
Voorzitter. Terug naar de actualiteit. In de afgelopen periode hebben we
geconstateerd dat het gezag van de politie onder druk staat: van dronken
studenten die dienders uitdaagden en met geweld werden gearresteerd,
tot aan een agent die nota bene bewusteloos werd geslagen tijdens een
trouwstoet. Laffe daden door laffe burgers. Laat ik daar meteen duidelijk
over zijn: van anderen, en in het bijzonder van politie en hulpverleners,
blijf je met je fikken af. Ik kan er niet bij dat je geweld gebruikt tegen
mensen die soms hun leven op het spel zetten om de samenleving te
beschermen.
Voorzitter. Helaas deelt niet iedereen dat standpunt. Het is een gegeven
dat agenten nu eenmaal te maken hebben met geweld, veelal bij het
uitgaan, bij voetbalwedstrijden, soms als alcohol rijkelijk vloeit bij
festiviteiten. Dat hoort bij hun werk. Daar zijn ze ook voor opgeleid. En
toch is het elke keer weer schrijnend en diep triest als het zich voordoet. Ik
kan mij heel goed voorstellen dat agenten zich daar gefrustreerd door
voelen. In de kranten zagen we de kritiek op de korpschef. Ook zijn
frustratie kan ik mij heel goed voorstellen, want er is geen kant-en-klare
oplossing om dat geweld te beteugelen en ervoor te zorgen dat het gezag
weer terugkomt.
Voorzitter. Ik heb weinig begrip voor het verzoek dat korpschef Akerboom
vandaag in een landelijk dagblad deed. Hij riep daarin op om 17.000
dienders per direct met een stroomstootwapen uit te rusten. Ik vind dat je
in tijden van crisis van mensen met gezag, en zeker van een korpschef,
mag verwachten dat zij het hoofd koel houden. Hij beweert dat aangetoond is dat het stroomstootwapen een operationele noodzaak is en dat
het werkt. Ik zie dat niet. Ik zie werkelijk niet waar dat uit blijkt. Het blijkt
niet uit de cijfers van de Universiteit van Cambridge, die zelfs stelt dat een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

8

agent die een taser draagt vaker slachtoffer is van geweld. Heeft de
Minister cijfers die de woorden van de heer Akerboom onderbouwen? Ik
wil daar graag een antwoord op. Waaruit blijkt dat het een operationele
noodzaak is en dat het werkt? Ik wil de Minister verzoeken om een
onderzoek te doen naar het geweld waarmee mensen die een taser
dragen te maken hebben. Blijkt daaruit dat het geweld tegen agenten in
de regio’s Amersfoort, Zwolle en Rotterdam is afgenomen nu zij een taser
dragen?
Voorzitter. Dan iets over de interne organisatie en het gezag. Ik begrijp de
roep om meer gezag voor de politie, maar gelet op de bevindingen van
Carel Boers in zijn vernietigende brief over de interne politiecultuur vind ik
dat ook wat lastig. Deze adviseur, die bij de politie honderden toptalenten
heeft gecoacht, heeft grove misstanden gemeld aan de top van de politie,
van aanranding tot mensonterende vormen van discriminatie. Hij
beschrijft een aantal appgroepen waarin mensen helemaal losgaan op
burgers, waarin ze zelfs de wens uitspreken dat zij een pak slaag krijgen of
dood worden gereden. Ik heb een aantal vragen aan de Minister. Is de
Minister bereid om de brief van de desbetreffende adviseur die aan hem
gericht is, te delen met de Kamer? Wat vindt de Minister van die bevindingen? Wat heeft de Minister met die bevindingen gedaan en wat gaat hij
doen aan die grove misstanden?
We zagen de reactie van korpschef Akerboom. Hij stelt dat deze adviseur
eigenlijk leugens verkondigt. Hij zegt dat met mooie taal: ik herken mij
daar niet in. Deze adviseur meldt het toedekken van tientallen misstanden
met medeweten van de eenheidsleiding: van seksuele intimidatie,
aanranding en ernstige discriminatie tot aan valsheid in geschrifte. Deze
adviseur heeft ontslag genomen omdat hij vindt dat de top van de politie
signalen heeft genegeerd. Hij zegt: ik kan niet wegkijken als een belangrijke partner in het functioneren van de rechtsstaat de belangen van
burgers en zijn eigen medewerkers veronachtzaamt. Een aantal van die
misstanden werden door de teamchef onthuld via social media. Zij zegt: ik
loop tegen muren aan, er gebeurt niks met de ernstige misstanden. Ik kan
mij goed voorstellen dat zij zich niet veilig voelt binnen deze organisatie.
Herkent de Minister zich in deze misstanden en wat gaat hij hieraan doen?
De voorzitter:
Dank u wel, meneer Azarkan. Dan gaan we naar mevrouw
Laan-Geselschap van de VVD, die toch nog in ons midden is. Fijn.
Mevrouw Laan-Geselschap (VVD):
Dank u wel. Geen enge ziektes of zo, zeg ik voor de kijkers thuis, maar een
zorgtaak de komende tijd.
Het AO Politie met vier minuten spreektijd. Dat is eigenlijk altijd te kort
voor het onderwerp waarover wij het vandaag met elkaar moeten hebben,
want veiligheid is datgene waarvoor Nederlanders naar de overheid
kijken. Het is hetgeen wij met z’n allen moeten organiseren en waar wij
ook de mogelijkheden voor hebben. We hebben daar ook mensen voor, en
dat zijn onze agenten, mannen en vrouwen die dag in, dag uit op straat
lopen om ons allemaal in veiligheid te laten leven. Dat werk wordt steeds
gecompliceerder. Dat komt niet alleen door technologische ontwikkelingen in een wereld die naar het gevoel van iedereen steeds kleiner wordt
en door internationale omstandigheden waardoor mensen zich bedreigd
voelen, maar ook door veranderingen dicht bij huis. De samenleving
verhardt en in mijn ogen komen mensen door sociale media anders ten
opzichte van elkaar te staan. De politie beweegt daar als onderdeel van
deze samenleving in mee. Dat is goed, maar wel zwaar werk.
De stukken op de agenda van vandaag geven dat uitgebreid weer:
internationale politiesamenwerking, allerlei dingen over PTSS, aftappen,
boa’s. Eigenlijk veel te veel onderwerpen voor één middag. In het
verleden was de politie nog je beste vriend, maar tegenwoordig rij je al

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

9

toeterend door de stad, sla je een agent van achteren neer en ga je
vervolgens ergens een verjaardagsfeestje of een trouwfeestje vieren, de
agent, zijn collega’s en het gezin met verdriet en zorgen achterlatend. Mijn
maag, en ik denk de maag van velen, draaide om toen ik deze beelden
zag. Wat een lafheid. En vervolgens geef je jezelf niet aan. Tegenwoordig
worden overal filmpjes van gemaakt en op social media gezet, maar wat
mij zorgen baart, is dat deze persoon nog niet in filmpjes is vertoond en
nog niet is aangehouden. Geen incident.
De voorzitter:
Mevrouw Laan, mevrouw Buitenweg wil u interrumperen.
Mevrouw Buitenweg (GroenLinks):
Ik ben het helemaal met mevrouw Laan-Geselschap eens dat geweld
tegen de politie heel afschuwelijk is en moet worden tegengegaan. Maar
zij schetst wel een ongelofelijk negatief mensbeeld. Ik denk dat dat de VVD
wel eigen is, maar ik deel het niet helemaal. De Minister heeft in het
halfjaarbericht politie, dat ook op de agenda staat, zelf gezegd dat het
vertrouwen van mensen buitenaf in de politie juist is toegenomen. De
VVD is hier eigenlijk aan het verkondigen dat de hele samenleving is
verloederd en dat het allemaal alleen maar naar beneden gaat. Hoe staat
u tegenover de observatie van de Minister?
Mevrouw Laan-Geselschap (VVD):
Misschien denkt u dat de VVD negatief in het leven staat, nou, ik in ieder
geval niet. Uit de woorden en de signalen die mij de afgelopen weken
bereiken, blijkt dat mensen veel vraagtekens plaatsen, niet bij de politie,
maar wel bij een groep mensen die steeds minder respect heeft voor de
politie. Het lijkt erop dat het woord «respect» een vies woord aan het
worden is. En daarover wil ik op dit moment een oproep doen. Het komt
in de rest van mijn verhaal nog terug. Ik ga aan de Minister vragen hoe hij
daarbij denkt te opereren. Hoe gaat hij zijn mensen de kracht geven om
dat terug te winnen? Vroeger was de politie je beste vriend, maar nu zien
heel veel mensen dat toch op een andere manier. Er is een heel grote
groep Nederlanders die daar precies over denkt zoals u het net geformuleerd heeft. Dus daar krijg je een tegenstelling, en daar wil ik graag tegen
waken.
Mevrouw Buitenweg (GroenLinks):
Oké, maar dan zie ik dat er nu toch een nuance is. De VVD zegt dat er een
groep mensen is die steeds harder tegenover de politie staat. Die zorg
deel ik, maar dat is toch wat anders dan dat er steeds meer mensen zijn
die tegenover de politie komen te staan. Volgens mij is dat inderdaad
goed om op te merken: de politie is stevig geworteld in de samenleving,
maar er is een groep die wat dat betreft voor steeds meer problemen
zorgt en daar moeten we wat aan doen.
Mevrouw Laan-Geselschap (VVD):
U herformuleert mijn woorden, maar ik denk dat het ongeveer op
hetzelfde neerkomt. Ik probeerde dat te onderbouwen met het argument
dat overal socialmediafilmpjes van worden gemaakt die normaal
gesproken met iedereen en op alles worden gedeeld, maar dat de persoon
die deze agent van achteren heeft neergemept, niet in filmpjes naar voren
wordt gebracht. Dat verbaast mij. Daarover zeg ik: wat zit daar nou achter?
En daar wil ik graag in deze discussie een reflectie op hebben, ook van de
Minister. Dat staat nog los van het feit dat we daar zelf natuurlijk ook
ideeën over hebben.
De voorzitter:
Ik stel voor dat u uw betoog vervolgt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

10

Mevrouw Laan-Geselschap (VVD):
Uiteraard. Het is geen incident. Gisteren hoorde ik de Minister op televisie
zeggen dat er snel een wetsvoorstel naar de Kamer komt, zodat je dit
soort dingen echt niet meer kunt doen of daar alleen maar een taakstraf
voor krijgt. Wanneer kunnen wij dit voorstel verwachten en wanneer kan
de Kamer daar een hamerslag op geven? Want dit soort gedrag beperkt
zich niet alleen tot de grote steden. Mijn collega Kuiken gaf dat ook al aan
met het voorbeeld over de motoragent die iemand probeerde staande te
houden. Dat is een voorbeeld uit Limburg, dus het is iets wat op dit
moment in heel Nederland aan de orde is. Het geduld in de samenleving
lijkt op te zijn. Hoe zorgen we ervoor dat acties van deze imbecielen niet
gaan toenemen, maar gaan afnemen en dat we daar ook daadwerkelijk
wat aan gaan doen? Dat is mijn zorg. Hoe ziet de Minister deze ontwikkeling zelf en welke andere maatregelen gaat hij nemen om politieagenten
hiertegen te wapenen, letterlijk dan wel figuurlijk? Ik kom hier zo nog even
op terug.
Een ander stuk dat op de agenda staat betreft PTSS. Dat is een onderwerp
waar ik herhaaldelijk aandacht voor vraag. In de stukken staat bijvoorbeeld dat de declaraties van de agenten die hulp krijgen bij een trauma, in
plaats van na 100 dagen nu na 80 worden betaald. Dat is nog steeds
tweeënhalve maand. In onze ogen is dat veel te lang. Een maand zou wat
de VVD betreft een reële termijn zijn. Welke kans ziet de Minister om dit te
realiseren?
Een vergelijkbare vraag gaat over de erkenning van het feit dat iemand
PTSS-gerelateerde klachten heeft. Dit proces duurt nu 144 dagen. Dat is
bijna vijf maanden. Waarom duren dit soort processen te lang? Niet alleen
het leven van de agent staat stil, maar ook het leven van zijn omgeving,
van zijn gezin en van alle mensen die direct met hem te maken hebben.
Wat ons betreft graag een tandje erbij, want dit zijn de mensen die onze
zorgen verdienen. Wapenen kan je wat ons betreft dan ook letterlijk zien.
Bij de Voorjaarsnota is door de VVD 5 miljoen geregeld om tasers aan te
schaffen voor de Nederlandse politie. Dat kunnen we teruglezen op
pagina 14 van de Voorjaarsnota. Het verzoek van de korpschef van
vanochtend was klip-en-klaar. Volgens mij heeft de Minister zelf in het
verleden ook aangegeven dit te willen doen. Wanneer gaat de Minister
naar de winkel en koopt hij deze tasers? Wanneer zorgt hij ervoor dat op
de Politieacademie mensen hiervoor worden opgeleid en hiermee goed
leren omgaan?
Voorzitter. Mijn laatste opmerkingen gaan over de ondermijningsgelden
en de besteding daarvan zoals die door de Minister is aangegeven. Wij
doen nogmaals de oproep om deze gelden in de toekomst niet alleen
maar uit te geven aan mensen, maar nadrukkelijk ook aan instellingen
zoals TNO, zodat wordt onderzocht hoe je die ondermijning structureel
zou kunnen bestrijden door middel van de innovatiekracht die in onze
samenleving zit. Daarmee zouden we voor Nederland gewoon echt
stappen kunnen zetten.
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Laan. Dan komen we bij mevrouw Van Kooten.
Mevrouw Van Kooten, ik vroeg mij eigenlijk af hoe u nu moet worden
aangesproken. Is het «de lijst Van Kooten» of «het lid Van Kooten»? Kunt u
mij een richting geven voor de toekomst?
Mevrouw Van Kooten-Arissen (vKA):
Voorzitter. Het schijnt zo te zijn dat ik geen groep ben, maar aangeduid ga
worden als «het lid Van Kooten-Arissen».
De voorzitter:
Dan geef ik nu het woord aan het lid Van Kooten-Arissen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

11

Mevrouw Van Kooten-Arissen (vKA):
Dank u wel.
Voorzitter. Veiligheid is een belangrijk en zeer kwetsbaar goed, ook voor
agenten. Afgelopen week is weer duidelijk geworden dat niet alleen
burgers, maar ook agenten moeten vrezen voor hun veiligheid. In
Rotterdam is afgelopen vrijdagmiddag een agent knock-out geslagen. Het
lijkt inmiddels een vast ritueel te worden dat na een serie geweldsincidenten tegen agenten de roep om extra bewapening steeds luider wordt.
Maar toch zijn de eerste vragen die door het geweldsincident bij mij
opkomen de volgende. Waarom komt een agent tegenover 40 burgers te
staan? Komt dit door de personeelstekorten? Hoort de escalatiedominantie van de politie geen voorwaarde te zijn voor ingrijpen? Wat zijn de
politiedoctrines omtrent de eigen veiligheid?
Bij de afgelopen Pride Amsterdam wilden boa’s al staken voor extra
geweldsmiddelen en nu zien we ook dat de korpschef van de nationale
politie, Erik Akerboom, vanochtend in De Telegraaf de taser, een stroomstootwapen, van dit kabinet eist. Naast de oproep om een praktische
uitrusting zijn er ook oproepen om agenten moreel verder uit te rusten. De
politievakbond ACP en Frank Paauw, politiechef van de politie Amsterdam, roepen op tot hogere straffen voor geweldsincidenten waarbij
agenten worden belaagd.
De Minister voor Rechtsbescherming werkt momenteel aan een
wetsvoorstel dat ervoor zorgt dat geweld tegen hulpverleners vaker wordt
bestraft. Deze eisen lijken op het eerste oog zeer gegrond. Het afgelopen
jaar was er al sprake van 5.100 geweldsincidenten tegen politieagenten.
Dit is een stijging ten opzichte van het jaar daarvoor, maar toch zijn er ook
cijfers die tegenspreken dat de politie meer geweldsmiddelen nodig heeft.
We zien namelijk ook dat geweldgebruik door de politie zelf het afgelopen
jaar gedaald is van 11.853 naar 10.929. Die dalende trend is er volgens
politiebronnen al sinds 2014. In andere woorden: de politie lijkt minder
vaak naar geweld te grijpen. Waarom zouden er in een dalende trend
meer geweldsmiddelen nodig zijn, zo vraag ik de Minister.
Daarnaast is het volgens Eysink Smeets, lector Publieke Vertrouwen in
Veiligheid, niet zo dat het gezag van de politie de afgelopen jaren enorm is
afgenomen. Hij zei op Radio 1 dat de tolerantie voor geweld bij de politie
gedaald is sinds de reorganisatie tot nationale politie. Agenten voelen zich
hierdoor minder makkelijk gehoord, wat ook te verwachten is in zo’n
gigantische organisatie. In Groot-Brittannië worden agenten zichtbaar
genummerd. Zo kunnen plegers van machtsmisbruik gemakkelijk worden
geïdentificeerd. Nederlandse agenten worden steeds vaker uitgerust met
bodycams. Het klinkt als een oplossing, het kan bijdragen aan de
veiligheid, maar ik heb er een aantal bezwaren tegen uit oogpunt van
privacy, zowel die van de agent als die van de burger, en gezien het feit
dat hierdoor nóg meer verantwoordelijkheid bij de agent wordt weggenomen. Zo wordt deze een soort RoboCop van protocollen, omdat er altijd
iemand is die meekijkt met zijn werk. Dit in plaats van te werken aan de
structurele tekorten bij de politie, de vergrijzing en het vertrouwen, en de
agent weer in ere te herstellen als het vertrouwde gezicht in de wijk,
iemand die jou beschermt en steunt. Wil de Minister hierop reflecteren?
Voorzitter. Afgelopen jaar is het onvermogen van de nationale politie om
een einde te maken aan het vermeende racisme weer duidelijk geworden.
Pogingen van de korpsleiding om de nationale politie diverser te maken,
lijken te stranden. De reden? Allochtone agenten vallen uit de opleiding.
Omdat ik ervan uitga dat allochtone Nederlanders minstens even capabel
zijn om agent te zijn dan autochtone Nederlanders, vraag ik de Minister
wat hier fout gaat.
Voorzitter. Dan een ander punt. De politie lijkt lastig te kunnen inschatten
wat de gevaren zijn voor de samenleving en wat niet. De politie identificeert activisten voor het klimaat als «reële bedreiging». De uitleg van de
Minister is dat de nationale politie zich altijd richt op organisaties en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

12

personen die de veiligheid van burgers in gevaar brengen en de democratische processen ondermijnen. Op welke manier is demonstreren voor
een leefbare wereld een gevaar voor andere burgers en voor democratische processen?
Nog één zin, voorzitter, als u mij dat toestaat.
De voorzitter:
Als het een korte zin is, sta ik die wel toe.
Mevrouw Van Kooten-Arissen (vKA):
Voorzitter. Geweld moet worden voorkomen, maar de dreiging van meer
geweld is geen oplossing. Ik wil dat agenten en burgers snel beter worden
beschermd. Er moeten meer agenten komen. De nationale politie moet
meer onderdeel van de samenleving worden en de controle op het
geweldsmonopolie moet worden verbeterd. Op die manier en alleen op
die manier kan de veiligheid van alle wezens in dit land aanzienlijk worden
vergroot.
Voorzitter. Dank u wel.
De voorzitter:
Dat was meer dan één zin en dat was niet kort, maar ik dank u voor uw
bijdrage. We gaan nu naar de heer Van Raak van de Socialistische Partij.
De heer Van Raak (SP):
Dank je, voorzitter. Steeds meer onderzoekers waarschuwen dat
Nederland een narcostaat dreigt te worden. De onderwereld wordt te
groot om door de bovenwereld in bedwang te worden gehouden. De
korpschef zegt dat het geweld tegen agenten te groot wordt, dat de
mannen en vrouwen het zo niet meer bolwerken. Deze Minister lekt in alle
openheid dat er met Prinsjesdag geen euro extra naar de politie gaat. Ik
heb alle woordvoerders hier gehoord die zeggen dat dat niet acceptabel
is. Ik heb er daarom alle vertrouwen in dat wij als Tweede Kamer straks
wél meer geld voor de politie beschikbaar willen stellen. Ik wil alleen mijn
teleurstelling uitspreken dat de Minister dat zelf niet ziet.
De problemen zijn verschrikkelijk groot. Neem bijvoorbeeld het geweld. Ik
zie dat in de eerste helft van dit jaar al 47.632 meldingen van verwarde
personen zijn gedaan. Dat is ongehoord. Ik heb zelf gezien hoeveel last
politiemensen daarvan hebben. De politie is geen ggz-instellingen, daar is
de ggz voor, maar die laat het liggen. Is de Minister bezig met het voeren
van een discussie over taken, over wat de politie wel en niet kan doen? De
politieagenten zijn niet het putje van de samenleving waar je op kan slaan
als je je slecht voelt. Dit soort verwarde personen horen van straat, horen
in ggz-instellingen. Is de Minister het met mij eens dat de politie dit
probleem niet kan oplossen?
Ik merk ook dat mensen steeds vaker wordt afgeraden om aangifte te
doen, omdat er al zo veel aangiftes op de plank liggen, duizenden,
tienduizenden. Het aantal zedenzaken waarin liever een foeigesprek wordt
gevoerd dan onderzoek wordt gedaan, is al genoemd.
Ik vind het fantastisch dat bijvoorbeeld de Partij van de Arbeid nu zegt dat
er meer mensen en meer middelen moeten komen. Ik constateer wel, en
zal dat blijven doen, dat in de vorige kabinetsperiode door PvdA en VVD
het slot op de politie is gezet, dat toen de bezuinigingen zijn doorgevoerd
en dat we daardoor met een heel groot probleem zitten, veel te weinig
mensen en veel te weinig middelen, een probleem dat deze Minister nu
moet oplossen.
Maar de oplossingen die de Minister lijkt te vinden, vind ik niet goed. We
hebben allemaal van de zomer agent Ken gezien, die op vakantie ging
naar Zeeland met z’n zwembroek en zijn politie-uniform. Steeds meer
vrijwilligers worden ingezet voor politietaken. Ik vind politievrijwilligers
fantástisch. Hartstikke mooi werk. Maar zij zijn bedoeld als aanvulling en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

13

niet om politietaken over te nemen. Ik heb daar Kamervragen over gesteld
en schrik van de antwoorden van de Minister daarop. Hij antwoordt dat de
inzet van politievrijwilligers een «innovatieve maatregel» is om te
verzekeren dat de openbare orde kan worden gehandhaafd. Tja, dat is dus
een weg die we niet op moeten. Een paar jaar geleden had ik hierover al
een discussie met Van der Steur, of Opstelten, dat weet ik niet meer. Toen
moesten mensen in de WW met behoud van uitkering politiewerk gaan
doen. Nu zie je dat mensen, politievrijwilligers, die een aanvulling moeten
zijn op de politie, ineens allerlei politietaken moeten gaan overnemen.
Ik wil de Minister er nog maar even aan herinneren dat politievrijwilligers
een vergoeding krijgen van € 7,07 bruto per uur en een vaste bruto
jaarvergoeding van € 166,77. Kom op zeg! Dit is een serieus beroep. We
weten allemaal dat er aan het einde van deze kabinetsperiode, ondanks de
verhalen van deze Minister, 1.174 fte minder zullen zijn bij de politie.
Ik kan zo ontzettend veel onderwerpen aankaarten waar er tekorten zijn,
maar daar heb ik de tijd niet voor. Waar ik wel de tijd voor heb, is om de
Minister te vragen of hij dat nou meent over dat lek. Of was dat een
misverstand, was het een leugen dat de Minister heeft gezegd dat er met
Prinsjesdag geen cent extra bij komt voor de politie?
De voorzitter:
Dank u wel, meneer Van Raak. Dan gaan we nu naar mevrouw Den Boer
van D66.
Mevrouw Den Boer (D66):
Dank u wel, voorzitter. Politie en veiligheid gaan hand in hand. De politie
biedt veiligheid aan burgers, maar moet ook zelf in veiligheid kunnen
werken. Geweld tegen agenten is dan ook onacceptabel voor D66. De
politie zorgt voor veiligheid buiten op straat, maar is ook verantwoordelijk
voor veiligheid binnen de eigen organisatie. Discriminatie, seksisme en
intimidatie op de werkvloer zijn daarom voor D66 ook onacceptabel. Het is
ernstig omdat deze organisatie een voorbeeld moet zijn voor de overheid.
Het is ernstig omdat het een frontlijnorganisatie is die een afspiegeling
van de samenleving zou moeten zijn. Zowel binnen als buiten geconfronteerd worden met een onveilige werkomgeving is heel moeilijk voor
politiemensen. D66 maakt zich hier zorgen over. Ik vraag mij dan ook af of
de Minister voelt dat hij grip heeft op deze situatie, samen met de
politietop. Ik vraag om een reflectie van de Minister op hoe hij kijkt naar
deze problematiek en welke oplossingen hij kan bieden.
De berichten over seksisme, intimidatie en discriminatie op de werkvloer
bij de politie zijn namelijk hardnekkig. De korpschef stelt dat hij zich hier
niet in herkent. Dat vind ik vreemd. Maar intussen wil hij wel een
meldpunt instellen. Dat is in ieder geval een stap. Mensen moeten zich
veilig voelen om met elkaar de belangrijke politietaak uit te kunnen
voeren. Bovendien is veiligheid op de werkvloer een voorwaarde voor een
toekomstbestendige organisatie die goed kan omgaan met systeemdruk
en met confronterende situaties. Waardering voor de klokkenluider die dit
heeft aangekaart.
De politietop zegt het probleem serieus te nemen, maar ondertussen
lijken agenten geen vertrouwen meer te hebben in de politietop. Hoe
moet dit nu verder? Deelt de Minister de mening van D66 dat de situatie
eerder slechter dan beter wordt? Heeft de Minister voldoende vertrouwen
dat de politietop dit hardnekkige probleem wel voldoende kan aanpakken?
Hoe gaat de Minister samen met de korpschef, maar vooral met de rest
van de organisatie, ervoor zorgen dat er merkbare verbetering komt? Het
belangrijkste is: hoe haalt hij het vertrouwen van de agenten op straat in
de politietop en in de politiek terug? Want juist deze interne cultuurproblemen kunnen ten koste gaan van het maatschappelijk gezag van de
politie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

14

De voorzitter:
Mevrouw Den Boer, ik zie dat mevrouw Buitenweg u wil interrumperen.
Mevrouw Buitenweg (GroenLinks):
Ik hoor dat D66 ook zegt dat er heel weinig vertrouwen is. De werkvloer uit
althans kritische noten over de korpsleiding. Mevrouw Den Boer zegt zelf
dat het eigenlijk niet behulpzaam is dat de korpsleiding niet erkent dat er
zulke grote problemen zijn. Zij vraagt vervolgens aan de Minister of hij
nog voldoende vertrouwen heeft in de politietop. Mijn vraag aan D66 is:
heeft D66 daar nog voldoende vertrouwen in?
Mevrouw Den Boer (D66):
Niet heel lang geleden hebben wij de nieuwe Politiewet besproken. Daar
is heel duidelijk uitgekomen dat niet de Minister, maar de politietop de
organisatie aanvoert. De Minister heeft de politieke sturing. Het is wel heel
belangrijk dat hij de politietop in staat stelt om de aansturingstaken heel
goed uit te voeren. D66 staat nog steeds op de lijn dat de politietop over
de juiste instrumenten moet beschikken om deze problemen op de
werkvloer goed te kunnen oplossen. Dat betekent dat de korpschef
uiteraard samen met de Minister aan tafel moet met – dat heb ik net ook
betoogd – de politieleiding en de politieorganisatie om deze problemen
niet alleen te erkennen, maar ook te benoemen en om ook door te pakken.
De Minister heeft natuurlijk een hele mooie brief geschreven en er worden
stappen genomen...
De voorzitter:
Mevrouw Den Boer, mag ik u vragen om u een beetje te beperken?
Mevrouw Den Boer (D66):
Ja, maar ik wil het even afmaken alstublieft.
De voorzitter:
Dat mag zeker,...
Mevrouw Den Boer (D66):
Wilt u mij niet midden in een zin interrumperen?
De voorzitter:
... maar ik hoop dat u mijn rol hierin begrijpt.
Mevrouw Den Boer (D66):
Ik vind ook dat de Minister een aantal stappen heeft beloofd, maar het
gaat nu om doorpakken en het gaat om het daadwerkelijk oplossen van
het probleem.
De voorzitter:
Dank u wel. Mevrouw Buitenweg.
Mevrouw Buitenweg (GroenLinks):
Ik had een beetje hetzelfde probleem als u, meneer de voorzitter: er werd
wel heel veel gezegd en het ging ineens over instrumenten en capaciteit
en dingen om door te pakken. Maar volgens mij stelde D66 de vertrouwensvraag: heeft de Minister nog voldoende vertrouwen? Het ging er
eigenlijk om of de korpsleiding nog de juiste persoon was of de juiste
leiding gaf aan die organisatie. Dat was waar het over ging. Het ging niet
over instrumenten. Dat is een heel andere vraag. Stelde D66 nou de vraag
of de Minister er nog voldoende vertrouwen in had? En zo ja, heeft D66
daar nog voldoende vertrouwen in?
Mevrouw Den Boer (D66):

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

15

D66 stelt de vraag aan de Minister of hij vertrouwen heeft in de korpsleiding, maar ook of het goed komt in de organisatie en of de stappen die
nu worden genomen er in voldoende mate voor zorgen dat er een goede
en stevige organisatie komt die echt toekomstbestendig is. Daar zijn
diversiteit en een goede cultuur met goede, open omgangsvormen
absolute voorwaarden voor. En dat hoor ik graag van de Minister.
De voorzitter:
Mevrouw Den Boer, ik zie dat de heer Azarkan van DENK u wil
interrumperen.
De heer Azarkan (DENK):
Ja, in vervolg hierop. Ik heb een aantal keren waargenomen dat mevrouw
Den Boer, ook in de plenaire zaal, pittige woorden uitspreekt over de
misstanden. Vier jaar geleden zagen we Gerard Bouman. Hij zei dat het gif
van de uitsluiting het korps binnentrad. Anderhalf of twee jaar geleden
zagen we 26 dienders die in een zwartboek aangaven wat er mis was. We
zien nu een chef die aangeeft dat ze daar op deze manier niet mee kan
leven. En ik hoor van D66, toch ook lid van dit kabinet, de hele tijd veel
woorden, maar ik zie helemaal geen daden. Ik vraag mij af wanneer het
ook voor D66 tijd is om het vertrouwen in die korpsleiding echt ter
discussie te stellen.
Mevrouw Den Boer (D66):
De crux zit «m wat mij betreft in het vertrouwen van de mensen in hun
eigen organisatie en daarmee ook in de politieleiding. Het gaat hier om
het bewerkstelligen van een open cultuur waarin mensen elkaar kunnen
aanspreken op dingen die fout gaan in de organisatie. Het gaat erom dat
er geen zwijgcultuur is, dat er geen blauwe muur is in de organisatie en
dat mensen dus niet uit de politieorganisatie vertrekken, maar zich
verwant blijven voelen en zich loyaal voelen aan de organisatie. Dat is nu
juist ontzettend belangrijk, want wij willen niet alleen een goede capaciteit
hebben, dus een capaciteit die voldoende is, maar ook een organisatie die
bestand is tegen alle uitdagingen in de maatschappij.
De heer Azarkan (DENK):
Wederom hele mooie beloftes en er wordt een soort ideale wereld
geschetst. Ik zou ook willen dat het zo was. Ik zie alleen dat dat niet
gebeurt. Ik spreek mevrouw Den Boer erop aan daar echt veel meer druk
op te zetten, want zij kan dat nu eenmaal veel beter nu D66 lid is van dit
kabinet. Het is één om hele mooie woorden te spreken over hoe het zou
moeten, maar we zien gewoon dat dat niet gebeurt. We zien gewoon dat
dit op geen enkele manier bewerkstelligd wordt. Sterker nog, een heel
belangrijke adviseur zegt: ik hou zo veel van de politie, maar dit kan ik
gewoon niet laten lopen. Er vinden ernstige misstanden plaats. Wordt het
niet tijd voor een onderzoek, mevrouw Den Boer, opdat eens echt even
wordt onderzocht wat daar gebeurt?
De voorzitter:
Zullen we mevrouw Den Boer om een reactie vragen?
De heer Azarkan (DENK):
Ja.
Mevrouw Den Boer (D66):
Ik wil in ieder geval aangeven dat ik de zorgen deel die meneer Azarkan
uit, dat ik dit probleem ernstig neem en dat ik ook de Minister adresseer
en aan hem vraag of hij er, gelet op de instrumenten die hij heeft en de
stappen die hij wil nemen, vertrouwen in heeft dat het goed komt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

16

De voorzitter:
Ik zie dat mevrouw Laan nog een interruptie wil plegen.
Mevrouw Laan-Geselschap (VVD):
Ik ben toch een beetje in verwarring. Door de suggestie, de vragen en de
opmerkingen over de blauwe muur en alle andere voorbeelden die
mevrouw Den Boer in dit overleg opwerpt, geeft zij aan dat zij daar
nadrukkelijk vraagtekens achter zet. Wat is nou voor haar de aanleiding
om deze opmerkingen te maken? Kan zij mij als collega daarvan
overtuigen? Anders blijft zo’n suggestie een beetje boven de markt
hangen. Zij beweegt een beetje mee met mijn collega ter rechter- en ter
linkerzijde. Wat is nou haar aanleiding om dit op deze manier te zeggen?
Mevrouw Den Boer (D66):
Iedereen die deze zomer de krant heeft gelezen en met mensen heeft
gesproken die in deze organisatie werken of gewerkt hebben, is op de
hoogte van structurele, blijvende en voortdurende klachten over een
onveilige werksituatie. Dat noem ik serieus en daar heb ik het over.
De voorzitter:
Ik zie geen vervolg van mevrouw Laan. Mevrouw Den Boer, was u al aan
het einde van uw inbreng gekomen? Zo niet, dan mag u die vervolgen.
Mevrouw Den Boer (D66):
Ja, voorzitter. Ik wil nog terugkomen op het aspect van internationale
politiesamenwerking. D66 is juist heel blij dat de Minister in zijn brief
erkent dat internationale samenwerking een absolute noodzaak is. Dat zijn
woorden, maar ik ben natuurlijk heel benieuwd naar de daden. De
Minister spreekt onder andere over de samenwerking in grensgebieden.
D66 ziet graag een gezamenlijke criminaliteitsbeeldanalyse ofwel een
gezamenlijk dreigingsbeeld. Ik vraag de Minister of hier al over wordt
gesproken en, zo niet, of hij bereid is om toe te zeggen dat hij hierover in
gesprek gaat om te kijken wat de mogelijkheden zijn. Daarnaast ben ik
benieuwd hoe het staat met de bilaterale inspanningen van Nederland en
België en eventueel ook Duitsland op het vlak van het politieonderwijs en
de samenwerking in de grensgebieden.
Het zit mij tevens al een tijdje dwars dat de kennis die door de Joint
Investigation Teams, zoals het MH17-team, wordt opgedaan zo eenvoudig
verloren kan gaan. Is de Minister bereid om te onderzoeken of en hoe
Joint Investigation Teams semipermanent kunnen worden ingericht,
opdat de door hen opgebouwde intelligence, kennis en kunde niet
verloren gaat voor de organisatie?
Dank u wel, voorzitter.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Den Boer. Dan is nu het woord aan mevrouw
Kuiken.
Mevrouw Kuiken (PvdA):
Ja, in mijn rol als voorzitter, want ik krijg niet nog eens spreektijd van u! Ik
geef graag het woord aan de heer Van Dam van het CDA. Hij krijgt strikt
vier minuten.
Voorzitter: Kuiken
De heer Van Dam (CDA):
Ik wou juist in herinnering roepen dat ik u zes minuten heb gegeven, maar
dat terzijde.
De voorzitter:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

17

Ja, dat weet ik, maar ik wil laten zien dat ik een betere voorzitter ben. Nee,
grapje. Nee, dat is echt misplaatste flauwte. Ik ga nu even serieus doen. Ik
geef graag het woord aan de heer Van Dam van het CDA. Ik ga met
interesse naar zijn bijdrage luisteren.
De heer Van Dam (CDA):
Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Er zijn een paar dingen die ik aan de
orde wil stellen. Er staan zo veel onderwerpen op de agenda. Iedereen die
zegt dat het onzin is om iedere maand een AO Politie te houden, verwijs ik
vandaag naar de stukken. Het is juist heel zinnig.
Ik wil beginnen bij het geweld, want vandaag staat op de voorpagina van
De Telegraaf de korpschef die het kabinet verwijt te treuzelen. Veel
collega’s hebben het al aangehaald. Dat is nogal een verwijt. To be
honest, normaal ben ik niet zo van dat soort verwijten, maar ik begrijp het
wel. Ik begrijp heel goed dat politiemensen – ik neem de korpschef er ook
bij – die dag in, dag uit met geweld worden geconfronteerd, ongeduldig
worden en dat de politie zich alleen voelt. Daarom is voor mij de centrale
vraag aan de Minister: hoe zit het nou? Welk tempo wordt gemaakt met, in
de eerste plaats, de taser? Het is al door diverse collega’s gevraagd. De
Minister heeft geschreven dat hij in november met een besluit naar de
Kamer wil komen. Kan dat niet eerder? En hoe zit het met de centen?
Maar ik noem ook het nieuwe geweldstelsel. Volgens mij is er een
schriftelijke ronde. Naar mijn beleving zouden er pal na de zomer
antwoorden liggen. Hoe zit het met dat geweldstelsel? Daar zit bijvoorbeeld die blauwe kamer bij een rechtbank in, maar ook die ene AMvB op
basis waarvan een nieuwe procedure binnen het korps van start moet
gaan. Daar is iedereen al voor getraind. Hoe zit het met het tempo op dat
vlak? Hoe zit het met het tempo met het wetsvoorstel rond de taakstraf?
Wanneer kunnen wij dat verwachten? Wanneer komt dat naar de Kamer
toe? Ik ben best bereid om daar op een zaterdagmiddag – ik noem maar
wat – voorrang aan te geven.
Voorzitter. Nog een ander punt rond het geweld. De afgelopen jaren is er
veel aandacht besteed aan de politieman. Die kan inmiddels het bureau
bijna al niet meer uit omdat hij al zo veel aan zijn kop heeft dat hij bijna
niet meer vooruitkomt. Er is ook veel aandacht aan besteed en er wordt
nog steeds veel aandacht aan besteed: supersnelrecht, geweld, een
veilige taak, verhoging van straffen. Maar ik denk dat wij ook moeten gaan
nadenken over hoe de gewone, goedwillende burger zich uit. Ik vind dat
wij daar werk van moeten maken. Ik noem die gebeurtenissen in die
trouwstoet. Hoe is het in de wereld mogelijk dat niemand in die trouwstoet op dat moment of later opstaat en zegt: dit doen we niet, ik ga het
melden of we komen met hem naar het bureau? Dit gaat om ons, gewone
burgers die geen geweld gebruiken. Ik vind dat we eigenlijk veel meer de
samenleving moeten empoweren om achter onze politiemensen te gaan
staan. En we moeten niet alleen achter de politiemensen gaan staan, maar
ook achter de ambulancemedewerkers en achter de huisartsen in hun
spreekkamers. We moeten met elkaar een front maken tegen die
verhuftering van de samenleving. Hoe kijkt de Minister daartegen aan?
Want ik geloof erin – ik spreek nu mevrouw Buitenweg een beetje na – dat
we met z’n allen het goede willen. Ik geloof erin dat wij die het goede
willen, met meer mensen zijn dan dat soort figuren. Maar het zijn wel de
mensen die zich ingedronken hebben voordat ze gaan stappen, of die
pilletjes gebruiken. We moeten elkaar veel meer aanspreken op wat wel
en wat niet kan, en ik vind dat de overheid daar ook een initiatief in moet
nemen. Ik hoor daar graag een reactie van de Minister op.
Ik kom op mijn tweede punt, namelijk de wijkagent. Ik ga kijken hoe ver ik
daarmee kom, voorzitter. Ik hamer er al langer op dat de wijkagent 80%
van zijn tijd in de wijk moet kunnen zijn. In de stukken staat nu eigenlijk:
we kunnen dat niet meten, BVCM kan het niet meten. En er staat: ja, maar
we hebben intussen alweer meer dat iedereen in de wijk is. Dat is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

18

hartstikke mooi, maar wij hebben afgesproken dat de wijkagent 80% van
zijn tijd in de wijk kan zijn. Die aanwezigheid in de wijk betekent niet alleen
er zijn, maar ook: netwerken onderhouden, reageren op crisissituaties,
realiseren dat die verwarde persoon niet nog verder verward raakt maar
dat inderdaad de ggz erop ingaat. Daarom vind ik het antwoord dat hierop
wordt gegeven te mager. Ik hoor daarom graag een reactie. Ik verwacht
eerlijk gezegd dat als in de wet is opgenomen dat de wijkagent 80% van
zijn tijd in zijn wijk kan zijn, het ook te rapporteren is en het te bekijken is
hoe dat zit.
Tot slot, voorzitter...
De voorzitter:
U bent door uw spreektijd heen, maar ik laat u rustig afronden.
De heer Van Dam (CDA):
Tot slot, heel kort. Ik bepleit al langer dat er een politieombudsman komt,
omdat ik denk dat dat niet alleen voor de diender, maar ook voor de
korpschef een heel waardevol instrument is. Daar hebben we het eerder
over gehad, maar toen heb ik mijn verlies genomen. Nu lees ik dat er een
meldpunt komt; daar komt de korpschef zelf mee. Het gaat mij er
helemaal niet om dat dat een ombudsman moet gaan heten; kom op,
jongens. Het gaat erom dat er in het korps een centraal punt komt waar
iemand van statuur zit, waar mensen met hun nood naartoe kunnen en
waar de korpschef zijn voordeel mee kan doen door daar goed naar te
luisteren. Hoe kijkt de Minister daar op dit moment tegen aan?
Dank u wel.
De voorzitter:
Hartelijk dank. En dank ook dat u als woordvoerder het voorzitterschap op
u hebt willen nemen. Dat waarderen wij zeer. Ik geef u graag het voorzitterschap terug.
Voorzitter: Van Dam
De voorzitter:
Ja. Ik denk dat we hiermee de eerste termijn hebben gehad. Ik hoor dat er
gevraagd wordt om een kwartier schorsing.
De vergadering wordt van 15.58 uur tot 16.15 uur geschorst.
De voorzitter:
Ik stel voor dat wij doorgaan. Het is iets later dan 16.15 uur. Ik breng
iedereen in herinnering dat wij om 18.00 uur dit AO afronden.
Het woord is aan de Minister.
Minister Grapperhaus:
Voorzitter, dank. Een aantal van uw leden heeft gevraagd om reflectie op
diverse onderwerpen. Ik wil vast aankondigen dat ik die reflectie meteen
meeneem in mijn inleidende overwegingen, behalve de reflectie op het
punt van de zeden, waar mevrouw Buitenweg om vroeg, want daar wil ik
in mijn beantwoording separaat aandacht aan besteden.
Voorzitter. Geweld tegen politieambtenaren en tegen alle hulpverleners is
volstrekt inacceptabel. Ik spreek regelmatig met medewerkers van de
politie die te maken hebben gehad met geweld tijdens het werk. Stuk voor
stuk zijn dat geweldige, gemotiveerde mensen die zich dagelijks inzetten
voor onze veiligheid. Voor ónze veiligheid. Ze zijn er voor ons allemaal. Ze
werken voor u, ze werken voor álle burgers. Het treft mij iedere keer als
iemand van de politie wordt mishandeld of uitgescholden, wordt bedreigd
bij het uitvoeren van zijn of haar werk, wordt bespuugd of een grote bek
krijgt van de eerste de beste. Niet zelden gaat het daarbij om mensen die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

19

onder invloed zijn van alcohol, van drugs of van een combinatie van
beide. Het moet voor iedereen volstrekt helder zijn dat burgers, juist
omdat de politie er voor hen is en hen helpt, de politie niet tegenwerken,
politiemensen niet bedreigen en al helemaal geen geweld tegen ze
gebruiken.
We zijn in deze maatschappij allemaal verantwoordelijk voor hoe we met
elkaar omgaan. We moeten elkaar aanspreken op onbehoorlijk gedrag. Ik
sluit mij dan ook aan bij degenen die hebben gezegd dat het onbegrijpelijk
is dat wat er vorige week vrijdag bij die trouwstoet gebeurde, er niet toe
heeft geleid dat mensen zelf kwamen met de mededeling «deze persoon
in ons gezelschap heeft zich misdragen».
De hoeveelheid geweld tegen politieambtenaren vind ik zorgwekkend en
niet te tolereren. Het verdient een stevige aanpak en daar zet ik mij ook
voor in. Justitie blijft hard en snel optreden door de verhoogde strafeis
van plus 200%, door zaken voorrang te geven en door de schade te
verhalen op de daders. Ik heb ook wetsvoorstellen te dier zake ingediend.
Het hinderen van hulpverleners wordt als zelfstandig delict strafbaar
gesteld, zoals u weet. Dat voorstel is door uw Kamer met algemene
stemmen aangenomen, wat, denk ik, een goede zaak is en een hart onder
de riem van de hulpverleners. Het voorstel ligt inmiddels bij de Eerste
Kamer.
Samen met collega Dekker heb ik ook aangekondigd het taakstrafverbod
uit te willen breiden, zodat het geldt voor alle vormen van geweld tegen
politieambtenaren en andere functionarissen met een publieke taak. Even
ter uitleg voor iedereen die naar dit algemeen overleg kijkt: dit betekent
dus dat je niet meer wegkomt met een taakstraf als je je in enige vorm
hebt misdragen met geweld tegen een politieambtenaar of een andere
functionaris met een publieke taak. Dat wetsvoorstel bevindt zich in
consultatie. Ik wil benadrukken dat dit hoort bij het tot stand laten komen
van zorgvuldige wetgeving. Ik begrijp heel goed dat de mensen in de
praktijk er met ongeduld naar kijken, maar u mag mij erop aanspreken dat
ik de voortvarendheid evenals de zorgvuldigheid in de gaten houd van de
hele procedure van het tot stand komen van wetgeving.
Verder acht ik het van groot belang dat we politiemedewerkers inderdaad
voorbereiden op geweld, maar ook dat ze in staat worden gesteld om
geweld te voorkomen en passend te handelen, dat ze zorg en ondersteuning krijgen als ze te maken hebben gehad met geweld en dat ze de
uitrusting krijgen die nodig is. Ik werk er hard aan dat de bodycams vanaf
eind dit jaar breed bij de politie uitgerold kunnen worden. Uit onderzoek
blijkt dat van die bodycams een afschrikkende werking uitgaat.
Dan in dit verband het stroomstootwapen. Ik heb goed gehoord dat het
onderwerp niet op de agenda staat vandaag, maar nu meerdere leden er
toch over zijn begonnen, wil ik er kort wat over zeggen, want ik vind het
echt een belangrijk onderwerp. Vorig jaar november heb ik voor het eerst
gezegd dat ik in het stroomstootwapen een goed middel zie voor de
uitrusting van de politie. Dat heb ik ook gedaan op basis van voorlichting,
van werkbezoeken en van wat ik gezien heb. Ik heb erop gewezen dat het
een goed middel is, dat staat tussen de wapenstok en het gebruikmaken
van de hond. Ik wil dit echt goed benadrukken. Het is ook in de proportie
ten opzichte van burgers een goed middel.
In uw Kamer waren er zorgen over het gebruik van het stroomstootwapen. Daar heb ik actie op ondernomen. Zo is de tijdelijke ambtsinstructie aangescherpt en heeft de politie de opleiding verbeterd. Recente
cijfers over de inzet van het stroomstootwapen in het kader van de pilot
laten zien dat de politie nu goed met het stroomstootwapen lijkt om te
gaan. Op verzoek van uw Kamer heb ik het WODC onderzoek laten doen
naar de diverse gezondheidseffecten zowel voor de mensen als ook voor
de dienders zelf. Dat onderzoek heeft u recent ontvangen. De uitkomsten
ervan vormen wat mij betreft niet een hindernis om verder te gaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

20

De motie-Ellemeet is nog wel een dilemma. Dat is een motie over de inzet,
of de niet-inzet, van het stroomstootwapen in de ggz-sector. De korpschef
heeft diverse keren aangegeven dat deze motie niet uitvoerbaar is. De
politie is nu in overleg met de ggz-sector over nieuwe afspraken voor de
inzet van de politie in de ggz. Dat kan een oplossing bieden, maar dat zal
zeker ook onderwerp van gesprek in uw Kamer moeten zijn. Ik begrijp de
kritiek van de korpschef en trek mij die ook aan, maar ook op dit punt
moet de politieleiding nu met de ggz-sector kijken of men tot goede
afspraken kan komen.
De noodzakelijke gesprekken met de bonden en het gezag staan gepland
voor oktober. We moeten immers natuurlijk ook met de bonden spreken
over een dergelijke belangrijke invoering, evenals met de gezagen, de
burgemeesters. Ik kom vervolgens in november met mijn besluit naar uw
Kamer. Dan kunnen wij met elkaar daarover spreken. Dan kan ik ook
antwoord geven op de vragen van mevrouw Kuiken, de heer Azarkan,
mevrouw Laan en mevrouw Van Kooten over de timing, de wijze van
uitrol en de operationele noodzaak en het gebruik van geweld.
U heeft het mij horen herhalen: ik ben ervan overtuigd dat het in het kader
van het instrumentarium van de politie een goede zaak is dat dit wapen
erbij komt. Maar we moeten het op een zorgvuldige wijze doen. Ik kom
terug op die reflectie die ik deed, want er is meer nodig om geweld tegen
politieambtenaren tegen te gaan. Ik vind dat in de maatschappij ook een
gedragsverandering aan de orde moet komen; het is door een aantal van
u al gezegd.
Daarom wil ik op korte termijn met politie, Openbaar Ministerie, politievakorganisaties en relevante maatschappelijke partners in gesprek over
de oprichting van een taskforce geweld tegen hulpverleners met een
publieke taak, dus politie en anderen. Ik vind echt dat we een maatschappelijke opdracht hebben om het geweld tegen de politie te beteugelen.
Zoals vandaag de columnist van het AD, de heer Akyol schrijft, is het iets
wat we als samenleving moeten oppakken. Aanpakken en harder straffen
maakt er zeker onderdeel van uit, maar ook de maatschappelijke
normering. Je hebt je te gedragen jegens elkaar en zeker ook jegens
hulpverleners. Net zoals de Rotterdamse burgemeester – ik waardeer dat
enorm – gewoon de Turkse gemeenschap aanspreekt op dat incident van
afgelopen zaterdag en zegt «zeg ons wat hier is gebeurd en wie het
waren» wil ik gesprekken op landelijk niveau voeren met stakeholders uit
onderwijs, jongeren en culturele groeperingen. Noch ik noch de politie
lost dit alleen op.
Ik sluit dit punt af. Natuurlijk mag u mij er steeds op blijven aanspreken en
kritiek leveren als u vindt dat dingen te langzaam gaan, als u zich afvraagt
waar het blijft. Maar ik vind wel dat de tijd van praten voorbij is. We
moeten er nu echt als maatschappij wat aan doen.
Voorzitter. Dan over de bodycams.
De voorzitter:
Ik kijk even rond, want ik weet dat een aantal mensen interrupties hebben.
Zou het wat zijn om de Minister even het geweldgedeelte te laten afmaken
en dan de interrupties te doen? Anders slaan we misschien een vlieg al
eerder dood.
Minister Grapperhaus:
Nou, dank voor deze buitengewoon geweldige metafoor...
De voorzitter:
Ik bedoel dat we dan meerdere vliegen in één klap slaan. Ik wist dat ik iets
fout zei, maar dat gebeurt vaker.
Minister Grapperhaus:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

21

Nee, nee. U bent zeker niet van de Partij voor de Dieren, dat is een ding
wat duidelijk is!
De voorzitter:
Ik hoor het u zeggen.
Minister Grapperhaus:
Voorzitter. Ik wil nog even iets zeggen over de gevolgen van de bodycams.
Ik vind dat de bodycam goed is voor het gezag van de politie. De politie
kan zo aantonen hoe er gehandeld is. Het werkt bovendien bewezen
preventief tegen geweld tegen de politie. Privacy is een aandachtspunt,
maar daar gaan we zorgvuldig mee om. De politie heeft een uitgebreid
inzetkader gemaakt dat ervoor zorgt dat de privacy goed geborgd is. Ik wil
nog eens nadrukkelijk zeggen dat uit onderzoek nu juist blijkt dat die
bodycam al een afwerend effect heeft. Je zou dus bijna kunnen zeggen
dat de bodycam een wapen is dat nog voor een aantal andere wapens
uitgaat. Ik denk dat wij dat moeten doen als wij het over operationaliteit
hebben, maar ik blijf bereid om de kritische discussie daarover aan te
gaan. We hebben in oktober weer een overleg met elkaar.
Voorzitter. Hier stop ik even, want ik kom nu op een ander onderwerp.
De voorzitter:
Prima. Dit was het geweldskopje en ik denk dat daar vragen en interrupties over zijn. Ik meen dat mevrouw Van Kooten als eerste haar vinger
opstak.
Mevrouw Van Kooten-Arissen (vKA):
Ik heb meerdere vragen, maar ik zal me beperken tot één vraag. Gaat de
Minister ook expliciet in op de advisering van een speciaal comité van de
Verenigde Naties over het gebruik van de taser, dat is gevraagd door een
mensenrechtenorganisatie? Hun advies is, kort samengevat, dat het
absoluut niet de bedoeling is om dit uit te rollen als een algemene
uitrusting van agenten, omdat meer geweld daarvan het gevolg zou zijn.
Er zou expliciet een verbod moeten komen op het gebruik tegen
kwetsbare personen zoals zwangeren en in de ggz.
Minister Grapperhaus:
Ik wil best toezeggen dat ik bij mijn besluit zal meenemen in hoeverre er
een afweging is gemaakt van bepaalde opvattingen om de taser niet te
gebruiken. Ik ben er gemotiveerd van overtuigd geraakt dat dit heel goed
is, net zo goed als ik er gemotiveerd van overtuigd ben geraakt dat de
bodycam een goede manier is om verder te gaan. Dit niet alleen in het
licht van het feit dat wij het nu hebben over het ernstige geweld tegen
politieagenten, maar ook in het kader van de uitrusting, omdat het
rechtsstatelijk heel goed is om de politie juist met dit soort middelen toe
te rusten. Dus ik zeg toe dat ik naar dat advies van de Verenigde Naties zal
kijken en ik zal het, waar nodig, ook meenemen.
De voorzitter:
Dan gaan we naar de heer Azarkan van DENK.
De heer Azarkan (DENK):
Mijn fractie is onder voorwaarden voor het gebruik van de taser;
zorgvuldig en met inachtneming van de bezwaren die eraan kleven. Dat
vraagt om goede richtlijnen en goede training. Ik heb de Minister nog niet
horen spreken over het verzoek dat ik heb gedaan in de eerste termijn van
mijn plenaire bijdrage, om te bekijken of er een correlatie is tussen geweld
tegen agenten en zij die dit al gebruiken. In de regio’s Amersfoort, Zwolle
en Rotterdam wordt al ruim twee jaar met de taser geëxperimenteerd. Ik

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

22

ben benieuwd of we daar zien dat het geweld tegen dienders minder
wordt of dat het meer wordt of gelijk blijft.
Minister Grapperhaus:
Ik zal dat punt straks ook meenemen. Ik wijs erop dat in ieder geval uit
onderzoek naar voren komt dat ook voor de taser geldt dat hij een
afschrikkende werking heeft. Ik heb daar vorig jaar een lang gesprek over
gevoerd met een aantal agenten en hondenbegeleiders in de regio
Amersfoort die met een akelig incident te maken kregen. Dat heeft ook de
landelijke pers gehaald. Een van hen werd zo ongeveer gewurgd door een
persoon; er was een groep heel agressieve mensen. Uit het feitenrelaas
bleek dat alleen al het tevoorschijn halen van de taser genoeg was voor
die personen die volstrekt door het lint gingen, om ineens terug te
deinzen. Nu is dat maar één verhaal, maar dit komt in ieder geval ook uit
onderzoek naar voren. Ik zal een gemotiveerd besluit naar de Kamer
sturen en daarin zal ik ook die dingen meenemen.
De voorzitter:
Prima. Heel kort, meneer Azarkan.
De heer Azarkan (DENK):
Heel kort. Het lijkt mij afschuwelijk als dat zo gebeurt. De Minister gaf net
aan dat de onderzoekseenheid beperkt is. Ik verzoek echt om te bekijken of
dit ook in breder verband kan worden onderzocht, omdat, nogmaals,
andere onderzoeken laten zien dat het geweld soms kan toenemen.
De voorzitter:
De Minister kort en dan gaan we naar mevrouw Buitenweg.
Minister Grapperhaus:
Ik hoor geen vraag.
De voorzitter:
Mevrouw Buitenweg.
Mevrouw Buitenweg (GroenLinks):
Ik ben nog benieuwd naar de taskforce die de Minister in het leven roept.
Ik begrijp dat die binnen zijn departement komt. Wat is de toegevoegde
waarde daarvan? Ik kan me juist voorstellen dat je ook breder wilt kijken.
Als ik kijk naar het geweld tegen politiemensen en hulpverleners, zie ik dat
dit bijna altijd wordt gedaan door mensen die dronken zijn. De Minister is
altijd erg bezig met de cocaïne, maar alcohol is hier ook een punt. Dus
waarom valt dit binnen zijn departement en waarom wordt er als je zo’n
taskforce instelt, niet van de gelegenheid gebruikgemaakt om dat breder
te doen?
Minister Grapperhaus:
Ik heb gesproken over een gesprek op landelijk niveau met stakeholders
uit onderwijs en jongeren- en culturele groeperingen en dergelijke. Ik
realiseer me wat mevrouw Buitenweg zegt. We moeten oppassen dat we
niet met die justitiële diensten bij elkaar gaan zitten en zeggen dat we wat
gaan doen, want daar gebeurt al veel. Ik vind het op dit moment wat ver
gaan om al meteen te zeggen dat het een interdepartementale taskforce
moet zijn, maar mijn streven is er wel heel duidelijk op gericht om op
landelijk niveau met stakeholders op andere terreinen in gesprek te gaan.
Nogmaals, wij lossen dit niet op met alleen maar handhaving op straat,
want u ziet wat daar soms gebeurt, en ook niet met alleen maar strafbaarstelling. Ik heb nog niet gesproken over de gedachte van mevrouw Kuiken
dat in het strafrecht wellicht iets moet worden opgenomen over de
strafbaarstelling van een bepaalde houding ten opzichte politiemensen en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

23

hulpverleners. Ik vind dit een interessante gedachte, maar ik wijs erop dat
wij in Nederland een bepaalde maatschappelijke tolerante cultuur hebben
die wel een zekere mate van kritiek mogelijk maakt, alleen is het volstrekt
buiten normen en waarden getreden. Ik ben best bereid om dit idee van
mevrouw Kuiken in de taskforce ter discussie te stellen, maar ik weet niet
of dit helemaal bij onze cultuur past. In Engeland is het bijvoorbeeld heel
sterk de cultuur.
De voorzitter:
Ik stel voor dat we naar de heer Van Raak van de SP gaan.
De heer Van Raak (SP):
Dronken hooligans of pilslikkers van de Zuidas of jonge Turkse feestvierders: geweld komt uit alle hoeken en kanten van de samenleving.
Maar van één groep hebben de politie en de samenleving wel heel veel
last, dat zijn de verwarde personen. Ik hoor heel veel voorbeelden als ik
met agenten meega op dienst. Zij vertellen dat zij sommige verwarde
personen wel 10, 20, 30 of 40 keer per maand moeten oppakken, over de
tijd die zij daarmee kwijt zijn en de agressie die daarvan uitgaat. Zij weten
niet wat zij met die mensen moeten op een bureau, omdat een bureau
daarop niet is ingericht. Geeft de Minister ook prioriteit aan die verwarde
personen en de rol van de ggz? Zorg ervoor dat die mensen niet op straat
zijn of in ieder geval niet bij de politie terechtkomen, en als ze dan toch bij
de politie terechtkomen, dat de politie ze ergens naartoe kan brengen
waar ze thuishoren.
Minister Grapperhaus:
Laat ik daarop ingaan. Ik heb dit expres niet bij het onderdeel geweld
genoemd, omdat ik Minister van Justitie en Veiligheid ben en wij de groep
mensen waar wij het nu over hebben, maatschappelijke bescherming
moeten bieden. Dan kom ik meteen bij de politie. Als ik met de politie op
werkbezoek ga in een situatie waar sprake is van verwarde personen, dan
merk ik dat agenten enorm hun best doen om die verwarde personen op
te vangen en bescherming te bieden. Maar de politie zegt ook: wij zijn er
professioneel niet op toegerust en wij zijn er ook facilitair niet op
toegerust; wij vinden het vreselijk om iemand die ernstig in de war is, in
een arrestantencel te moeten plaatsen of in een arrestantenwagen te
moeten meenemen.
Dan kom ik inderdaad op het punt dat de zorg voor personen met verward
gedrag geen politietaak is. Wij zijn de afgelopen jaren echt bezig geweest
om die problematiek goed te duiden en op te pakken. Dat is eerst gedaan
door het aanjaagteam onder leiding van Onno Hoes. Daarbij leggen wij de
focus op de regio. Ik ben deze week langs geweest bij Dimence, een grote
instelling in het oosten van het land, die samen met de politie in die regio
een pilot heeft gestart voor wat zij triagevervoer noemen. Als er sprake is
van een melding van een verward persoon, wordt die in beginsel primair
opgepakt door een gecombineerd team van politie, verpleegkundige en
mogelijk ook een ggz-specialist. Dat is afhankelijk van de aard van het
voorval. Naar dat soort aanpakken moeten we toegaan, want het kan niet
alleen zo zijn dat de politie het doet.
In dat kader: ja, inderdaad, ik ben daar zelf erg actief mee bezig, de heer
Van Raak vroeg daarnaar, omdat ik vind dat de verwarde persoon op een
goede plek terecht moet komen, zowel voor de politie als voor de
verwarde persoon zelf. Ik loop daarbij tegen een aantal hindernissen aan,
bijvoorbeeld het punt van de informatiedeling en het beroepsgeheim, die
sommige zaken moeilijk maken. Maar bijvoorbeeld triagevervoer zou een
heel goede oplossing kunnen zijn.
De voorzitter:
Prima. Meneer Van Raak, kort nog even.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

24

De heer Van Raak (SP):
Ik ben blij dat de Minister dit serieus neemt, want ik zie nog veel te veel
agenten die terecht de klacht hebben dat zij met verwarde personen zitten
die heel gewelddadig zijn, waar het bureau niet op is ingericht, maar dat
als zij ggz-instellingen benaderen, die zeggen dat deze patiënten niet
verward genoeg zijn voor de ggz. Dan sturen de agenten deze mensen
weer de straat op, terwijl ze zeker weten dat binnen een uur er weer een
melding komt, zij er weer achteraan kunnen en het hele circus opnieuw
kan beginnen. Dat kost zó veel mensen. Dat kost zó veel mankracht.
Kunnen we ervoor zorgen dat er niet alleen vervoer is, maar ook een plek
waar ze naartoe kunnen, waar de politie geen «nee» te horen krijgt als ze
met verwarde personen aankomen?
Minister Grapperhaus:
Ik heb hier in Den Haag maar ook in Amsterdam gezien dat er dergelijke
toegespitste vormen van opvang zijn nadat iemand is vervoerd. Daar
wordt mee gewerkt. Ik zie ook dat er in verschillende regio’s wordt
gewerkt met wat inmiddels het «zorg- en veiligheidshuis» heet; vroeger
heette dat het veiligheidshuis. Ik bemoei me daar erg mee, omdat ik vind
dat deze zaken zo veel mogelijk landelijk moeten worden uitgerold en dat
ook de zorgverzekeraars daar hun taak in moeten oppakken, zowel wat
betreft beveiligde bedden als de opvang zelf. Dit is echt weerbarstige
materie, maar ik zeg u dat u mij er periodiek op mag blijven aanspreken
dat we het zo gaan aanpakken dat die verwarde personen de opvang en
bescherming krijgen die ze nodig hebben, zodat de politie veel meer terug
kan naar haar primaire taken.
Mevrouw Laan-Geselschap (VVD):
Nog even over de tasers. Ik heb in mijn inbreng specifiek aangegeven dat
de VVD ervan uitgaat dat de 5 miljoen die bij de Voorjaarsnota gereserveerd is, wordt uitgegeven aan tasers. We hebben daarbij gezegd dat de
evaluatie inderdaad positief moet uitvallen. Die zou volgens de Minister
nu snel naar ons toekomen. Wij gaan er dus wel van uit dat als dat zo is,
er ook daadwerkelijk boter bij de vis wordt gedaan, dat de taserwinkel
wordt bezocht en dat deze dingen zo snel mogelijk worden gekocht en in
gebruik worden genomen.
Minister Grapperhaus:
Ik ga daar niet op vooruitlopen, maar het spreekt vanzelf dat een dergelijk
bedrag, een incidenteel bedrag, in ieder geval gereserveerd staat voor die
post. Dat moge duidelijk zijn.
De voorzitter:
Mevrouw Buitenweg, ik zie dat u een interruptie heeft, maar ik geef eerst
het woord aan mevrouw Den Boer van D66.
Mevrouw Den Boer (D66):
Ik wil graag aanhaken op het plan van de Minister om een taskforce in te
stellen. Het lijkt mij van groot belang dat de Minister met zijn plannen
aansluit bij veel eerdere initiatieven die al zijn genomen. Geweld tegen de
politie, hulpverleners of publieke functionarissen is niet nieuw. Het is
helaas een structureel probleem. Er zijn al heel veel programma’s
geweest, zoals Bont en blauw. Ik wil de Minister dus heel graag vragen
hoe hij denkt om met die taskforce aan te sluiten op deze eerdere
programma’s, en hoe hij daarbij met name het lokaal gezag, de burgemeesters, wil betrekken. Ik denk in dat kader met name aan het
programma Veilige Publieke Taak, waar heel veel maatregelen al in zijn
genomen. Daarmee ligt er al een landelijk kader met aanbevelingen om
ook lokaal uit te rollen. Ik zou dus graag ook de eerdere maatregelen, die
al op de rails gezet zijn, verdisconteerd willen zien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

25

Minister Grapperhaus:
Het is goed dat mevrouw Den Boer daarop wijst. Ik ben niet van plan om
het wiel opnieuw te gaan uitvinden of om te gaan dubbelen wat er al is.
Daarom wil ik ook eerst met de korpsleiding, een aantal lokale politiechefs, het OM, de bonden en de medezeggenschap om tafel, om te kijken
hoe we dit zo kunnen vormgeven dat we erin slagen een gedragsverandering of bereidheid daartoe te bewerkstelligen. Want daar richt ik mij op.
Het is een ingewikkelde problematiek, want hoe spreek je mensen aan die
niet echt bij zinnen zijn omdat ze te veel middelen hebben gebruikt, te veel
hebben gedronken of beide? Ik ga hier nou juist over in gesprek om te
bekijken hoe we het op een goede manier gaan aanpakken. Maar ik sluit
mij wel aan bij de korpschef en bij de voorzitter van een van de bonden,
die eerder deze week op de radio zei: natuurlijk, verhoging van straffen en
aanscherping van dat soort beleid, maar alleen daarmee red je het niet en
ook niet met de taser en andere dingen; we moeten ook onszelf erop
durven aanspreken.
Mevrouw Kuiken (PvdA):
Dat laatste ben ik heel erg met de Minister eens. Maar het werkt wel twee
kanten uit. Het is maar een waarschuwing. Als er niets gebeurt aan die
grote vraagstukken, zoals overvragen of de inzet van taser in een team
van 150 man waar er vier bodycams aanwezig zijn waarvan er twee stuk
zijn, geeft dat weinig vertrouwen. Je zult dus wel en-en moeten doen.
Dan nog een concrete vraag, in reactie op de opmerking van de Minister
tegen mij, dat we in Nederland een tolerante cultuur hebben en de politie
niet roept en neerslaat als een bobby in Engeland – ik gebruik het
voorbeeld van de Minister. Ik ben dat helemaal met de Minister eens. Die
cultuur gaan we ook niet veranderen. Maar gelijktijdig zijn er wel situaties
waarin gezag gewoon even gezag moet zijn, omdat er gevaar is voor de
agent zelf of voor de omstanders. Ik noemde het voorbeeld van de
motoragent die een auto staande houdt, die wil controleren maar
geconfronteerd wordt met een bestuurder die gewoon actief een bevel
negeert. Dan zit je in een andere situatie. Ik heb het niet eens over dat
meisje dat riep «wat wil je nou, man?». Dat zijn situaties waarin je denkt:
heb je hier te maken met een gezagsrelatie of met onze tolerante
Nederlandse cultuur? Maar er zijn ook situaties waarin er acuut sprake is
van onveiligheid. Die voorbeelden worden genoemd door agenten. Soms
denk ik «dat gaat mij te ver», maar in andere gevallen denk ik dat het toch
de moeite waard is om ernaar te kijken. Ik zou u willen aanmoedigen om
die voorbeelden vooral bij agenten zelf te halen, want zij kunnen het beter
vertolken dan ik dat ooit kan.
Minister Grapperhaus:
Vooral dat laatste wil ik toezeggen, want ik vind het van belang om met de
mensen die het werk moeten doen zelf in gesprek te gaan, om te horen
wat hun ervaringen daarover zijn.
De voorzitter:
Dan heb ik zelf nog een vraag aan de Minister. Kan hij, zo nodig in tweede
termijn, concreet aangeven wanneer het nader verslag van het nieuwe
geweldstelsel naar de Kamer komt? En kan hij concreet aangeven
wanneer de consultatieronde klaar is en het wetsvoorstel over het
taakstrafverbod naar de Kamer komt? Ik denk dat wij behoefte hebben aan
die duidelijkheid.
Minister Grapperhaus:
Uiterlijk volgende week ontvangt u de nota naar aanleiding van het nader
verslag en de nota van wijziging inzake die stelselherziening. Ik moet zo
meteen even met mijn ambtenaren en een rekenmachine gaan zitten wat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

26

betreft het punt van dat taakstrafverbod, om te bezien wat een voortvarend doorlopen van de consultatiefase, inclusief...
De voorzitter:
Dat gun ik u zeer, vandaar ook mijn suggestie om het in tweede termijn te
doen. Maar ik denk dat we met zijn allen...
Minister Grapperhaus:
Maar het eerste punt heb ik nu beantwoord.
De voorzitter:
Prima. Dan is het woord weer aan de Minister.
Minister Grapperhaus:
Voorzitter. Er zijn natuurlijk ook enkele vragen gesteld rondom integriteit,
discriminatie en vertrouwen. Ik wil meteen tegen de heer Azarkan zeggen
dat ik de brief van de heer Boers naar uw Kamer zal sturen. Dat zullen we
volgende week doen. Dan kunnen we wat mij betreft over een aantal
items die daarin omschreven zijn spreken in ons volgende overleg, dat
volgens mij gepland staat voor 10 oktober. Ik zeg het uit mijn hoofd, ik
weet de datum niet precies.
Over het vertrouwen zijn door een aantal van u vragen gesteld, met name
door mevrouw Den Boer en de heer Azarkan. In iedere organisatie moet je
een goede verbinding hebben tussen de werkvloer en de top. Dat is een
continu aandachtspunt, dus ook bij de politie. Je moet die verbinding voor
elkaar krijgen door middel van werkoverleggen en briefings en door te
laten zien dat je aan de gang gaat met de punten die opkomen en dat je
die serieus neemt. Ik zie dat er binnen de politieorganisatie op alle niveaus
fors wordt geïnvesteerd in medewerkersparticipatie, maar ook dat de
korpsleiding inderdaad contacten zoekt met de diverse lagen en met de
werkvloer.
Zoals ik al eerder in uw Kamer heb gesignaleerd, is het lastige materie,
zeker als het gaat om het diversiteitsprobleem. Ik zeg het gewoon heel
eerlijk. We zien bijvoorbeeld dat de diversiteit in absolute zin op dit
moment nog toeneemt maar in relatieve zin niet. Dat komt doordat we
enorm veel extra aan het werven zijn. Maar nog steeds betekent dit dat de
korpsleiding hierop blijft inzetten. Ik vind het ook een goede zaak dat de
korpschef afgelopen zomer naar buiten is getreden en zich heeft laten
interviewen over deze problematiek. Ik vind het ook een goede zaak dat de
korpschef zich kritisch heeft uitgelaten, ook over mij, zou je rustig kunnen
zeggen, of over het kabinet, toen het de afgelopen week ging over de
vraag hoe een aantal maatregelen wordt doorgevoerd. Dat stelt een goed
voorbeeld: je moet je inderdaad kunnen uitspreken, je moet leiderschap
en integriteit laten zien. Ik denk echt – nee, ik ben ervan overtuigd – dat er
hard wordt gewerkt aan een inclusieve werksfeer. Maar ik vraag wel om
begrip. Dit is een onderwerp waarmee onze maatschappij hoe dan ook
worstelt. Ik heb er echt vertrouwen in – dat zeg ik hier hardop – dat deze
politietop met integriteit probeert te werken aan een integer en inclusief
korps, ook al zal af en toe blijken dat dingen in de aanpak niet goed zijn of
niet werken. Nogmaals, als u de brief van de heer Boers heeft gelezen,
dan sta ik er zeker voor open om daar uitvoerig met elkaar over in gesprek
te gaan.
Volgens het principe van Twee voor Twaalf of Twaalf voor Twee – dat ben
ik even kwijt – hebben we het opgezocht. Naar verwachting zal in januari
het wetsvoorstel over het taakstrafverbod naar de Tweede Kamer gaan.
Op dit moment liggen we in ieder geval nog op schema, zoals ik eerder
aangaf. Voor de mensen in de zaal en thuis: dat heeft te maken met de
consultatietrajecten die moeten plaatsvinden. De lijst van partijen die
worden geconsulteerd bij nieuwe wetgeving die hen aangaat, is enorm.
Als die consultatie is afgerond, gaat het naar de Raad van State. Voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

27

degenen die echt geïnteresseerd zijn: op mijn Kamer – niet dat iedereen
daar nou elke dag welkom is – heb ik een overzicht met aan de ene kant
hoe het in de jaren vijftig ging en aan de andere kant hoe het tegenwoordig gaat. In de jaren vijftig waren het zeventien stappen en nu zijn
het er honderd en zoveel. Dat hoort erbij, maar we moeten ons wel
realiseren dat we die moeten doorlopen. U mag mij erop aanspreken dat
dat voortvarend gebeurt.
De voorzitter:
Misschien is het wel handig om te vragen of dat in januari 2020 zal zijn.
Minister Grapperhaus:
Ja, dat is in 2020.
Voorzitter. Hoe kijk ik aan tegen het idee van de ombudsman? Daar kan ik
heel kort over zijn. Ik heb al aangegeven dat dat nu binnen de politieorganisatie wordt ingericht. Ik vind het een goed initiatief. Ik denk dat het goed
is geweest dat dat aan de orde is gesteld door u als Kamerlid. Het
draagvlak voor een idee moet groeien en ik merk dat de politieleiding dat
inmiddels ook zo ziet. De politieleiding gaat dus komen met zo’n ombudsmanpositie.
Mevrouw Kuiken vroeg naar een structureel ondermijningsfonds. Laat ik
heel duidelijk zeggen dat alleen extra politiecapaciteit niet de oplossing is
voor de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Dat is één ding. Ik heb
deze week nog eens duidelijk gemaakt in deze Kamer dat daar meer voor
nodig is. Hoe ga je bijvoorbeeld lokaal om met vergunningen en met
bepaalde wijken waarin zich dingen afspelen? En hoe vind je dat je aan
moet kijken tegen tolerantie ten opzichte van bepaald gedrag? Dan komen
we ook weer op het eerdere onderwerp. Politiecapaciteit is per definitie
schaars. We hebben het ondermijningsfonds van 100 miljoen in de
afgelopen maanden ingezet in diverse regio’s. De Kamer is meegenomen
in de plannen daarvoor. We hebben, zoals u weet, ook de politie versterkt
met in totaal 1.145 fte, waarvan 171 fte gericht is op de aanpak van
georganiseerde criminaliteit. In dat opzicht zijn we in het afgelopen jaar
bezig geweest om de investeringen weg te zetten. U mag mij – dat heb ik
dinsdag in de Kamer ook gezegd – hierop aanjagen, zodat ik in het kabinet
aandacht blijf vragen voor dit belangrijke onderwerp van ondermijning en
voor de dringende noodzaak om te kijken naar wat er nog meer mogelijk
is.
Mevrouw Laan-Geselschap (VVD):
In mijn inbreng heb ik aangegeven dat wij er een groot voorstander van
zijn, dat het goed is dat er geld beschikbaar is en dat we moeten kijken of
we het in de toekomst door kunnen zetten. Maar wij hebben ook een
nadrukkelijke vraag gesteld en die is al eerder een aantal keren door mij
opgebracht. Het zou ons een lief ding waard zijn als het niet alleen in
mensen wordt weggezet maar ook in de innovatiekracht van Nederland,
en als een deel van het geld voor de aanpak van ondermijning wordt
omgezet in kennis en kunde, niet alleen op het gebied van cyber maar ook
voor andere zaken. We willen structureel kijken hoe we ook daar de
criminaliteit kunnen aanpakken. Dit was een specifieke vraag en ik denk
dat die ergens in de papieren van de Minister nog naar voren komt, maar
ik hoop dat we daarnaar kijken. Ik denk dat dat een betere oplossing is dan
om iedere keer incidenteel mensen in te zetten, alhoewel dat natuurlijk
ook geweldig is.
Minister Grapperhaus:
Die vraag van mevrouw Laan had ik nog in mijn beantwoording zitten. Er
wordt ook in andere zaken dan capaciteit geïnvesteerd. Ik kan een aantal
voorbeelden noemen. De Taskforce Brabant-Zeeland heeft samen met
TNO en met geld van mijn ministerie het Ondermijningslab opgezet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

28

Wetenschap en innovatieve oplossingen worden eerder en dichter op de
praktijk van de bestrijding van misdaad gezet. Ik ben vorige week
uitvoerig voorgelicht door de politie over de ontwikkelingen die er op dit
moment zijn op het gebied van geavanceerde digitale opsporing. Ik zou
daar graag een keer langer met uw Kamer over spreken. Het spijt mij
bijzonder en het doet mij een beetje verdriet dat dat niet meer met
mevrouw Laan zal zijn, maar als we er nog een zorgcomponent aan
kunnen geven, dan is dat misschien toch mogelijk. Ik vind dat wel iets om
uw Kamer telkens in mee te nemen, niet alleen om te laten zien wat we
doen, maar ook om kritische reflectie te horen op de vraag of we dat op
een goede manier doen.
De voorzitter:
We zitten hier niet bij het AO ondermijning. Ik kijk ook naar de klok. Ik
denk dat u een helder antwoord hebt gegeven aan mevrouw Laan.
Kunnen we het daarbij laten?
Minister Grapperhaus:
Ja. Dan gaan we nu naar het AO klimaatactivisme. Mevrouw Van Kooten
vroeg in hoeverre klimaatactivisten een bedreiging zijn voor de samenleving en de democratie. U heeft mij al een maand of twee geleden bij het
mondelinge vragenuur horen zeggen dat ik een groot voorstander ben
van demonstreren. Ik vind echt dat dat bij een vrije samenleving hoort,
maar het moet wel geschieden binnen de grenzen van de democratische
rechtsorde. Dat betekent voor iedere burger: geen strafbare feiten plegen,
niet intimideren, geen ernstige openbare ordeschendingen en geen
handelingen die de democratische rechtsstaat in gevaar brengen of een
gevaar zijn voor de nationale veiligheid. Als iemand demonstreert met
inachtneming van die spelregels, dan mag dat, ongeacht wat er op zijn
demonstratiebord staat.
Mevrouw Van Kooten-Arissen (vKA):
Ik heb een hele korte vraag. Als mensen zich aan de wet houden, verder
geen bedreiging vormen voor anderen of de democratische rechtsstaat en
echt strijden voor een leefbare aarde, hoe kan het dan dat er aan
onschuldige burgers wordt gevraagd om te infiltreren tussen hun eigen
mensen? Ze strijden voor een leefbare aarde en plegen geen strafbare
feiten.
Minister Grapperhaus:
Nu gaan er misschien een paar dingen door elkaar heen lopen. Daarover
zijn Kamervragen gesteld en daar heb ik ook op geantwoord. Het lijkt me
geheel legitiem dat de diensten of de politie-inlichtingendienst een keer
aan iemand vraagt: bent u bereid om voor ons als informant te dienen?
Dat staat even los van het recht op demonstratievrijheid. Ik heb net
uiteengezet dat ik daar een groot voorstander van ben.
Mevrouw Buitenweg stelde een vraag over de vrijgestelde hulpofficier van
justitie. Er is structurele financiering beschikbaar vanaf 2025. Dat betekent
niet dat die vrijgestelde hOvJ er dan pas komt, want men is nu al aan het
bezien in hoeverre dat eerder kan binnen de bestaande formatie. Er wordt
ook gekeken naar de ervaringen met de pilot kwaliteitscoach en naar hoe
de hulpofficier zich verhoudt tot de zogenaamde kwaliteitsduo’s en de
bureaus ketensamenwerking politie en Openbaar Ministerie. Daarover
verwacht ik u volgend jaar nader te berichten. Ik heb ondertussen gezegd
dat ik wel degelijk blijf proberen om de vrijgestelde hulpofficier van
justitie eerder in de structurele formatie-uitbreiding te krijgen. Daar blijf ik
mijn best voor doen.
De voorzitter:
Er is een interruptie van mevrouw Buitenweg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

29

Mevrouw Buitenweg (GroenLinks):
Ik begrijp dus dat het idee om die prijsstelling een paar jaar niet te
vergoeden, nog steeds het vaste voornemen van de Minister is. In die zin
is dat dus een bezuiniging, waardoor in een aantal steden, zoals
Rotterdam, het plan gevaar lijkt te lopen om die hulpofficieren in te
schakelen. Ik meen dat de Minister bij een werkbezoek heeft gezegd: dan
ga ik toch proberen om daar alsnog naar te kijken. Zegt de Minister nou:
daar ga ik ergens volgend jaar naar kijken? Want dat betekent dat er bij
deze begrotingsbehandeling wel degelijk al een korting komt waardoor
die hulpofficieren er niet komen. Dus ik wil hier toch iets meer helderheid
over. Wat heeft de Minister nou eigenlijk gezegd?
Minister Grapperhaus:
Ik ga het niet hebben over wat er bij de begroting aan de orde gaat
komen, dus daar kunnen we het nu niet over hebben. Ik heb net aangegeven dat ik nog steeds volledig achter het plan sta om die hulpofficieren
structureel in te gaan zetten en er echt goed naar ga kijken hoe we dat zo
goed mogelijk voor elkaar kunnen krijgen.
Daarmee kom ik ook even op de vraag van de heer Van Raak over alles
met betrekking tot Prinsjesdag. Daar kan ik natuurlijk niks over zeggen; dat
lijkt mij helder.
De voorzitter:
Ik zie mevrouw Buitenweg haar opgestoken hand terugtrekken. De heer
Van Raak wil ook interrumperen.
De heer Van Raak (SP):
Door het ministerie is er wel op 28 augustus met De Telegraaf en BNR
gepraat. Bij BNR lees ik: het blijft bij het oude potje van 100 miljoen voor
ondersteuning, een eenmalig bedrag. En ook voor de politie komt er niks
bij. Dus er is vanuit het ministerie wel gecommuniceerd, door de afdeling
voorlichting, communicatie, advisering of wie dan ook. Ik zie de Minister
nee schudden. Dat betekent dus dat die journalisten van De Telegraaf en
BNR hier allemaal leugens verkondigen? Hoe zit dat dan?
Minister Grapperhaus:
Ik hoorde een Kamerlid zeggen dat dat kan, maar dat heb ik niet gezegd. Ik
heb niet de ervaring dat journalisten liegen. Maar bij journalisten kan er
natuurlijk altijd ook een bepaalde duiding zijn. Dat kan uit allerlei dingen
voortkomen. Mij is niet bekend dat er iets is gecommuniceerd vanuit mijn
ministerie.
De heer Van Raak (SP):
Maar dat is heel makkelijk op te lossen, want ik kan de betreffende
journalist van De Telegraaf en de betreffende journalist van BNR news
radio vragen of die berichten uit bronnen in kringen rond het ministerie
gelekt zijn of niet. We hebben het hier allemaal gezien, de Kamer is
aanwezig, De Telegraaf is aanwezig en we kunnen het allemaal zien. De
Minister zegt dat er niet met deze journalisten is gecommuniceerd of aan
hen niet dit is verteld en dat dit niet is gelekt. Het is het een of het ander:
óf er is vanuit het ministerie gelekt, óf de journalisten liegen. Ik zal het
eens gaan navragen bij deze dame en deze heer.
De voorzitter:
Het is aan de Minister of hij hierop wil reageren of niet.
Minister Grapperhaus:
Ja, ik vind het wel netjes om de heer Van Raak gewoon keurig een
antwoord te geven. Het is mij niet bekend, eerlijk gezegd. Ik vind dat ik
nog wel zelf ga over wat er zoal gaat gebeuren met mijn ministerie. Oké,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

30

er zijn nog wat collega’s in de ministerraad die daar ook aan meedoen.
Dat geldt zeker voor de Minister van Financiën. Ik begrijp heel goed dat
men in deze spannende weken elk rookwolkje dat in de buurt van een
ministerie zichtbaar is, probeert te duiden. En er zullen ook zeker mensen
zijn die denken dat zij de waarheid en wijsheid in pacht hebben, en die dat
dan zeggen tegen een journalist; dat moeten zij weten. Maar mij is er niets
van bekend. Daar wou ik het toch even bij laten. De heer Van Raak kent
mij ook als iemand die het ook echt wel zal aangeven als mij iets wél
bekend is.
De voorzitter:
Ik stel voor dat de Minister zijn betoog vervolgt. Nee, ik zie dat mevrouw
Buitenweg ook nog wil interrumperen. Mevrouw Buitenweg, we zitten
hier met heel veel Kamerleden. U had uw interruptie kunnen pakken, maar
dat hebt u daarnet niet gedaan. Gelet op de tijd moet ik toch echt door. U
hebt nog een tweede termijn.
Mevrouw Buitenweg (GroenLinks):
Elke interruptie gaat in tweeën; daar heeft iedereen recht op. Ik heb mijn
eerste deel gebruikt. Daarna kwam de heer Van Raak. Ik heb niet formeel
van mijn tweede deel afgezien.
De voorzitter:
Nee, maar ik ga u toch niet het woord geven. Wij gaan gewoon door. Het
woord is aan de Minister.
Minister Grapperhaus:
Daar ben ik even stil van.
Voorzitter. De meeste vragen over capaciteit heb ik beantwoord. Mevrouw
Laan had het over PTSS. Laat ik vooropstellen dat ik me dit PTSSprobleem heel erg aantrek. Dat weet de Kamer. Ik vind het echt heel
verschrikkelijk dat mensen die dit werk doen en zich inzetten voor de
maatschappij, ontdekken dat hun werk hen zo op de ziel gaat drukken dat
ze een posttraumatische stressstoornis oplopen. Ik vind dan ook dat
iedere medewerker individueel gerichte zorg nodig heeft. Het is echt
belangrijk dat we dat zorgvuldig doen. Het probleem daarbij is dat we
zitten met een wettelijke termijn van acht weken voor die declaratie PTSS.
Dat vind ik ook heel erg lastig. Ik trek het me nog steeds aan dat dat bij
mensen hard aankomt. Die termijn kan ik niet verkorten, maar ik wil wel
toezeggen dat ik nog eens ga kijken wat hier nou aan te doen valt. En
daarmee zitten we trouwens toch even op uw punt in het raakvlak met de
zorg; zo ziet u maar. Wat valt eraan te doen? Hoe kunnen we al eerder in
die termijn van acht weken met mensen in die situatie al enigerlei
communicatie hebben? Ik wil dit echter heel voorzichtig formuleren, want
ik wil geen verwachtingen wekken die achteraf helemaal niet waargemaakt blijken te kunnen worden. Ik wil wel zeggen dat het aantal
casemanagers is uitgebreid. Toch gaan er nog steeds dingen niet voor
honderd procent goed. Ik heb dat ook gemerkt toen ik met PTSS’ers ging
roeien. Ook mijn roeien ging niet helemaal goed. Maar ik blijf hierover
echt wel in gesprek. Ik kom op die termijn bij de Kamercommissie terug,
niet meer bij u, maar de andere leden zijn getuigen.
Voorzitter. De heer Van Dam – dat bent uzelf – had nog een vraag over die
norm van 80%. Ik heb beloofd dat ik uw Kamer in het najaar ga informeren over de manier waarop ik de ontwikkeling van de tijd die
wijkagenten in en voor de wijk actief zijn, inzichtelijk zal maken. Uw kritiek
over die onduidelijkheid daarover is niet nieuw. Zoals ik al eerder heb
gezegd, kom ik daar dit najaar op terug. Ik merk nog op dat in het
regeerakkoord staat dat er 721 fte’s extra komen voor agenten in de wijk.
Een heel ander onderwerp is het gezamenlijk dreigingsbeeld met
buurlanden, waar mevrouw Den Boer over sprak. We zijn in ieder geval

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

31

met de Belgische federale politie in gesprek om samen in kaart te brengen
welke fenomenen in een gezamenlijk dreigingsbeeld worden opgenomen.
En ik ben, werkelijk waar, gisteren in Nordrhein-Westfalen geweest en heb
daar gesproken met mijn collega van Nordrhein-Westfalen en met de
Staatssecretaris van Niedersachsen om te kijken in hoeverre we nou ook
meer kunnen samenwerken met die twee regio’s op dit gebied. Het is
denk ik iets waar vooral de mensen die in de grensregio’s wonen en
werken heel erg behoefte aan hebben.
Mevrouw Den Boer vroeg ook nog naar de samenwerking bij het
politieonderwijs. Ook de Politieacademie gaat internationale samenwerkingsverbanden aan met het oog op het uitwisselen en vergroten van
kennis, expertise en innovatie. En op het vlak van cybercrime hebben we
zelfs nauwe banden met de ECTEG, de European Cybercrime Training and
Education Group, en met de universiteit van Dublin.
Er is gesproken over permanentie van Joint Investigation Teams. Ik denk
dat dit inderdaad een effectief instrument is. De ambitie bestaat ook om
vaker dat soort structurele samenwerkingen aan te gaan. Maar dit is
primair een aangelegenheid van het Openbaar Ministerie. De politie is
voorstander van het instellen van permanente JIT’s, dus Joint Investigation Teams. Maar dan moet er wel een operationeel belang voor zijn en
de bestaande structuren moeten dan onvoldoende werken. Het lijkt me
echter iets waar ik bij u nog op terug ga komen.
Voorzitter, als ik het wel heb, ben ik daarmee door de vragen heen, tenzij
ik iemand teleurstel.
De voorzitter:
Mevrouw Den Boer heeft op dit punt een interruptie.
Mevrouw Den Boer (D66):
Voorzitter, ik wil hier nog even op doorvragen. Een permanent JIT lijkt mij
van groot belang, met name om de uitwisseling van informatie te kunnen
borgen, bijvoorbeeld over georganiseerde misdaad, de aanpak van
ondermijning en dergelijke. De Minister noemde het OM. Waar zit dan de
belemmering? Is het lastig voor het OM? Is het een kwestie van geld? Is
het een kwestie van tijd? Is het een kwestie van politieke wil? Wat is het
precies?
Minister Grapperhaus:
Ik zeg u toe dat ik dat met het Openbaar Ministerie zal opnemen. Daar had
ik me in het licht van het AO Politie niet op voorbereid, maar ik kom daar
bij u op terug.
De voorzitter:
U bent erdoorheen maar ik mis in ieder geval de beantwoording op punt
zeden.
Minister Grapperhaus:
Ja, sorry. Excuus.
De voorzitter:
Laat ik meteen even kijken bij de collega’s of er nog andere dingen
mankeren. Dat zie ik niet. Het punt zeden zouden wij graag nog van u
krijgen.
Minister Grapperhaus:
Voorzitter. Het punt zeden wilde ik inderdaad even apart doen, want ik zit
met het volgende. Ik kan niet ingaan op individuele zaken. Ik kan over deze
zaken alleen zeggen dat ik begrijp dat er nu contact is tussen de advocaat
van het slachtoffer en OM en politie. Ik moet het daar even bij laten, maar
ik wil in algemene zin zeggen dat elke zedenzaak een verschrikkelijk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

32

ingrijpende gebeurtenis is voor het slachtoffer. Dat is ook de reden dat ik
vanaf het begin van mijn ministerschap erg ben gaan inzetten op alles wat
speelt rondom kindermisbruik, maar ik heb ook het u bekende
wetsvoorstel op het punt van seks tegen de wil, verkrachting, ingediend
dat in de volksmond de sekswet is gaan heten.
Elke vorm van een zedendelict of seksueel misbruik moeten we hard
bestrijden. Iedereen kan aangifte doen bij de politie als er verdenkingen
zijn van een zedendelict, maar het slachtoffer is uiteindelijk degene die
besluit om dat al dan niet te doen. De regel is op dit moment dat een
zedenzaak binnen één maand wordt opgepakt. Dat betekent dat de
opsporing zo snel mogelijk wordt opgepakt. Dat is ook van belang in het
kader van het bewijs. Daar gaat het wetsvoorstel over seks tegen de wil
niet zo veel in veranderen.
Je moet altijd kijken naar de prioriteit van de situatie. Er moet altijd een
informatief gesprek plaatsvinden. En er moet altijd uiterlijk binnen twee
weken een aangifte zijn opgenomen als het slachtoffer dat wil. Op dat
punt scoort de zedenpolitie echt heel erg hoog, maar dat kan niet altijd
worden gegarandeerd.
Er komt een inspectierapport over de bejegening in zedenzaken. Aan de
hand van dat rapport, dat deze winter komt, moeten we het gesprek
verder voeren, omdat we dan precies de vinger op de zere plekken in het
geheel kunnen leggen.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan gaan we nu naar de tweede termijn. Daarin heeft
iedereen twee minuten. Ik geef het woord aan mevrouw Kuiken.
Mevrouw Kuiken (PvdA):
Voorzitter. Ik zat er even over na te denken, maar ik ga toch een VAO
aanvragen. Waarom? Omdat er heel veel is gepasseerd. En ik vermoed
zomaar dat de komende dagen nog het een en ander voorbij gaat komen.
Of het uiteindelijk helemaal nodig is, gaan we op een later moment wel
zien, maar dat ga ik toch doen.
Ik ben niet per se ontevreden over de antwoorden van de Minister. Op een
aantal zaken zie ik overtuiging en inzet, zoals op het terrein van de taser,
waar we nu al heel lang op wachten. Tegelijkertijd blijft bij mij de vraag
hangen of de Minister voldoende beseft hoe groot de onrust en onvrede
eigenlijk zijn, ook over de korpsleiding. De korpsleiding heeft de slimme
zet vooruit gedaan om de discussie nu vooral over de taser te laten gaan,
maar het rommelt en dat houdt niet zomaar op. Dat vraagt iets van de
Minister. Het vraagt iets van ons allemaal om politiemensen het
vertrouwen te geven dat we hen steunen in hun werk, voldoende
middelen weten vrij te maken, voldoende keuzes maken in de opdrachten
die we geven, voldoende bescherming neerzetten en datgene wat we
beloven ook doen. Doen we dat niet, dan blijft het een soort smeulend
vuurtje dat uiteindelijk eindigt in nog grotere demonstraties op het
Malieveld. Dat zou ik willen voorkomen.
Voorzitter. Ik heb het gehad over de ggz en de jeugd. Ik vraag aan de
Minister om daar echt heel hard bij de collega’s op aan te dringen. Hij
gaat er niet primair over, maar als hij dat niet opgelost krijgt, worden de
problemen alleen maar groter.
Daar moet ik het bij laten.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Kuiken. Het woord is aan mevrouw Buitenweg van
GroenLinks.
Mevrouw Buitenweg (GroenLinks):
Dank u wel, meneer de voorzitter. Nee, dit vind ik echt niet voldoende. De
Minister zegt dat de regel is dat mensen binnen een maand worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

33

geholpen. Wat is de regel? Is de regel «goh, dat hebben we ons voorgenomen» of «dat gebeurt in de regel»? Dat gebeurt nou niet in de regel. De
politie is nu in die specifieke zaak met de advocaat aan de slag. Zoals ik al
aan uw medewerker heb laten weten, vind ik dat de politie met die
mevrouw aan de slag moet, want het gaat om haar.
Het gaat ook niet alleen om bejegening. Het gaat ook om voldoende
capaciteit. Ik snap best dat de politie ook met de handen in het haar zit. Er
kan wel een nieuwe sekswet komen, maar dan komen er nog veel meer
zaken. Hebben we daar dan voldoende capaciteit voor? Die mevrouw
heeft maanden geleden drie concrete namen gegeven. De politie heeft nu
gezegd: wij hebben er eentje geverifieerd. Er is nog met niemand een
gesprek geweest. Die andere twee heeft ze ook genoemd. Wat betekent
dat? Wat is er dan geverifieerd?
De Minister zegt: we gaan een onderzoek doen naar de bejegening. Is er
voldoende capaciteit? Wat betekent die regel concreet voor die mensen?
Ik snap echt dat de politie met de handen in het haar zit. Ik wil weten of er
voldoende capaciteit is om ervoor te zorgen dat deze vrouwen die nu al
aangifte hebben gedaan en alle mensen die dat gaan doen naar
aanleiding van die sekswet, ook echt op tijd geholpen kunnen worden,
zodat de pakkans verhoogd kan worden. Daar wil ik echt veel meer
informatie over.
Ten slotte. De Minister heeft een paar maanden geleden gezegd dat hij
opnieuw naar die hulpofficieren gaat kijken bij de begrotingsbehandelingen. Nu zegt hij: wij gaan daar volgend jaar naar kijken. Daaruit leid ik
af dat hij dat niet bij deze begrotingsbehandelingen gaat doen. Ik wil hier
wat meer informatie over. Houdt de Minister staande dat hij gaat proberen
bij de komende begrotingsbehandeling al te zorgen dat die hulpofficieren
er ook kunnen komen? Dat lijkt mij heel erg verstandig. Dat moet ook met
meer geld, zodat het niet ten koste gaat van de operationele capaciteit van
de politie.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Buitenweg. Dan meneer Azarkan van DENK.
De heer Azarkan (DENK):
Dank, voorzitter. Dank ook aan de Minister voor de beantwoording, al was
die soms wat schraal of heel beperkt. Ik deel de analyse van de Minister
en de passie waarmee hij opkomt voor het gezag en het respect voor de
politie. Ik zou eenieder willen oproepen om dat te volgen.
Nog een tweetal korte punten. Dat gaat over de interne organisatie. De
Minister heeft gezegd: daar gaan we het eerstvolgende AO over spreken.
Ik heb 77 vragen gesteld over die misstanden. Dat gaat over geweld. Dat
gaat ook over je veilig voelen binnen de politieorganisatie. Als agenten
zich buiten zonder vest veiliger voelen dan binnen mét vest, dan gaat dat
over hele fundamentele vragen. Ik zou de Minister willen vragen om zich
daar goed op voor te bereiden. Ik vond de beantwoording van de
Kamervragen daarover buitengewoon ontwijkend. Hoe vaak komen
intimidatie en machtsmisbruik nou voor? Wat is daar precies mee
gebeurd? Ik kreeg als antwoord dat het te arbeidsintensief is om dat te
gaan turven en te gaan melden. Ik vind dat volstrekt onvoldoende. Als
mensen zich slachtoffer voelen, ze melding hebben gedaan en een en
ander binnen de organisatie is doorgegeven, dan kan het niet zo zijn dat
het gewoon wordt teruggestuurd, dus dat de korpschef dat niet afhandelt
maar terugstuurt. Graag wil ik dat we daar een volgende keer op een
goede manier met elkaar over spreken om te kijken hoe we van de
politieorganisatie een organisatie kunnen maken waar iedereen veilig is.
De voorzitter:
Dank u wel, meneer Azarkan. Mevrouw Laan van de VVD.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

34

Mevrouw Laan-Geselschap (VVD):
Voorzitter, dank. Dank aan de Minister en ondersteuning voor de
beantwoording van de vragen. We kunnen vaststellen dat die 5 miljoen
voor de taser nog steeds in het budget zit. Zoals eerder gezegd hopen wij
dat er een tocht naar de winkel wordt gemaakt om ze ook te gaan
aanschaffen voor dit bedrag.
Ook bedankt voor uw bewust en zorgvuldig gekozen woorden over
mensen met PTSS en hoe je daarmee omgaat en om wilt gaan in de
toekomst.
Ik wil me ook aansluiten bij de collega’s die aangeven hoe de kwetsbaarheid van de organisatie op dit moment naar buiten komt en hoe daar
vanuit de leiding op gereageerd wordt. U geeft aan dat u blij bent met hoe
de korpschef reageert. Ik denk dat het voor de mensen in het land lastig te
begrijpen is wat het verschil is tussen een korpschef en een Minister. Het
is voor mensen en het land lastig te begrijpen als er twee over straat gaan
die wellicht van mening verschillen of elkaar scherp houden; het is maar
net hoe je het wilt interpreteren. Dat is wel een signaal. Ik denk dat we van
elkaar moeten leren hoe je dat op een andere manier kunt uiten, los van
de waardering voor de woorden van beide betrokkenen daarover.
Ook wil ik deze commissieleden en de collega’s bedanken voor de
samenwerking in de afgelopen periode, met zeer veel waardering voor
elkaars mening. Je kunt politiek enorm van mening verschillen maar
daarna toch een borrel of een kop koffie drinken. Dat is ook politiek.
Dank u wel.
De voorzitter:
Het woord is aan mevrouw Van Kooten.
Mevrouw Van Kooten-Arissen (vKA):
Voorzitter. Mooie woorden van mijn voorganger.
Ik ben blij dat de Minister de toezegging heeft gedaan dat hij kennis wil
nemen van het advies van het speciale VN-comité over de algemene
invoering van de taser en dat hij dat mee gaat nemen in de evaluatie en
de besluitvorming hierover. Ik hoop ook dat hij het advies ter harte wil
nemen.
Dan kom ik op bezorgde burgers die actie voeren voor een leefbare aarde.
Erkent de Minister dat infiltranten werven onder vreedzame actievoerders,
vooral jongeren, het vertrouwen in de politie niet ten goede komt, als dit
op een intimiderende wijze gebeurt?
Ik mis nog de beantwoording over hoe het komt dat de pogingen van de
korpsleiding om de nationale politie diverser te maken stranden. Als
reden wordt opgegeven dat vooral allochtone agenten al uitvallen bij de
opleiding. Hoe komt dat?
Voorzitter, dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Van Kooten. Dan de heer Van Raak van de SP.
De heer Van Raak (SP):
Het kabinet trekt op Prinsjesdag geen extra geld uit voor de politie en voor
de bestrijding van ondermijning, dat meldden Haagse bronnen aan BNR
Nieuwsradio op 28 augustus. Die Haagse bronnen, dat was ik niet. Ik heb
die plannen niet. Die zijn er alleen maar op het ministerie.
Nu is het zo dat mensen in Nederland zich aan de wet moeten houden.
Mijn vraag is of ministeries dat ook moeten. Ik heb er echt helemaal
genoeg van. Vandaag weer de woningmarkt, gisteren de zorgpremie.
Dinsdag heb ik er aandacht voor gevraagd bij het vragenuurtje, maar het
interesseert de mensen bij die ministeries helemaal niks; ze gaan er
gewoon mee door.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

35

Ik wil van de Minister weten of het waar is dat het kabinet op Prinsjesdag
geen extra geld uittrekt voor de politie en voor de bestrijding van
ondermijning. Ik word hierover gebeld. Ik moet hierover een mening
hebben. Ik moet mijn werk kunnen doen. Als de Minister het verschrikkelijk vindt dat dit gelekt is, of als het niet waar is, doe dan een onderzoek.
Als er klokkenluiders zijn op het ministerie, dan wordt er meteen
onderzoek gedaan. Als mensen een maatschappelijke misstand melden
op het ministerie, worden zij keihard aangepakt. Maar als er ambtenaren
zijn die in opdracht van de politiek dingen lekken, dan hoor je ze niet, dan
is er niks aan de hand. Dan is het allemaal heel vervelend en irritant, maar
kunnen we er niks aan doen.
Nou, wat is het, vraag ik aan de Minister. Wat gaan we doen? Gaan we
een onderzoek doen of gaan we niks doen? En is het waar dat er geen
extra geld is voor de politie en voor de bestrijding van ondermijning? Ik
heb alle woordvoerders hier allerlei dingen horen zeggen waar heel veel
geld voor nodig is. Ik denk dat wij er aan deze kant van de tafel wel uit
zouden komen.
Dank u, voorzitter.
De voorzitter:
Dank u wel, meneer Van Raak. Dan naar mevrouw Den Boer van D66.
Mevrouw Den Boer (D66):
Voorzitter. We hebben het vandaag met de Minister gehad over
vertrouwen in en binnen de organisatie. Dat lijkt me echt het businessmodel voor de toekomst. Het is heel belangrijk dat politiemensen die zich
onveilig voelen op de werkvloer, zich gehoord voelen en dat de door hen
gesignaleerde problemen getackeld worden. Ik hoop ook dat de Minister
alle steun kan geven aan de korpsleiding om dit hardnekkige probleem
goed aan te kunnen pakken.
Dan het structurele probleem van geweld. Ik heb er vandaag voor gepleit
om aan te sluiten op eerdere initiatieven. Laten we vooral pragmatisch
zijn en niet al te veel paniekvoetbal spelen. Ik denk dat de Nederlandse
politie erom bekend staat dat zij kan de-escaleren, om te voorkomen dat
geweldsincidenten ontstaan, en daar zou ik heel graag op blijven inzetten.
Wat betreft internationale politiesamenwerking zie ik graag dat de
Minister niet alleen gaat praten met zijn collega’s in Duitsland of België
maar ook gaat doen met zijn collega’s, door een gezamenlijk criminaliteitsbeeld of -analyse en door eventueel een permanent Joint Investigation Team te organiseren.
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Den Boer. Ik sla zelf mijn tweede termijn over. Het
woord is aan de Minister.
Minister Grapperhaus:
Voorzitter, ik reageer meteen, als u dat goed vindt en als de commissie dat
ook in orde vindt.
Mevrouw Kuiken vroeg of ik mij voldoende realiseer hoeveel onrust er is.
Het is niet aan mij om te beoordelen of ik iets voldoende doe, maar ik ben
er wel erg mee bezig en dat was ik ook al voordat er vorige week een
aantal dingen speelden, zoals die kwestie met die trouwstoet. Ik heb
daarvoor al op het ministerie gesproken met een Rotterdamse diender die
geconfronteerd werd met geweld tijdens de uitoefening van zijn werk. Ik
trek me dat zeer aan.
De voorzitter:
Een interruptie van mevrouw Kuiken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

36

Mevrouw Kuiken (PvdA):
Eigenlijk was dat niet de portee van mijn opmerking. Ik realiseer me dat
de Minister heel goed beseft hoe groot de onrust is naar aanleiding van
dit soort geweldsincidenten. Maar de onrust en de onvrede uiten zich ook
richting de korpsleiding. Er liggen enorme taken voor de korpsleiding,
maar ook daar zie je weer het oude wegdrukken, bagatelliseren, cijfers
anders formuleren, niet mee mogen doen aan bepaalde televisieprogramma’s. Dat speelt ook allemaal een rol en dat voedt het onderlinge
wantrouwen. Daar kan de Minister nu niet meteen wat aan doen, maar ik
roep hem op om zich goed te verstaan met de korpsleiding, die ook een
intern probleem heeft als het gaat om de bejegening en het vertrouwen
dat de politie heeft, in ons, in hem, maar ook in haar eigen bazen. Het is
wel ontzettend belangrijk om je dat te realiseren.
Minister Grapperhaus:
Toch even terug. Als ik met een diender uit Rotterdam spreek die een
akelig geweldsincident op het werk heeft gehad, een paar weken geleden,
dan is dat omdat ik mij als werkgever verantwoordelijk voel, punt. Dat wil
ik heel duidelijk gezegd hebben. Dat heeft niets te maken met wat er
verder uit die zaak komt, maar als iemand zich tekortgedaan voelt over
hoe dat is gegaan, ben ik daar uiteindelijk voor.
Wat de korpsleiding betreft, we mogen niet uit het oog verliezen dat de
Nederlandse politie met zo’n 65.000 medewerkers wel een hele grote
werkgever is. Dat is een grote verantwoordelijkheid en die hebben de
leden van de korpsleiding genomen. Ik blijf zelf weg bij het algemeniseren
van bepaalde oordelen. Ik heb bij de afgelopen cao afgesproken dat ik
sowieso elke vier maanden spreek met de bonden, dat weet u, maar we
hebben ook tussendoor gesprekken. Ik heb van de zomer ook met de
medezeggenschap gesproken, omdat ik inderdaad vind dat ik de vinger
goed aan de pols moet houden, ook al ben ik niet hun gesprekspartner.
Ik spreek nog maar eens uit dat ik me realiseer dat de korpsleiding van de
nationale politie een hele zware taak heeft op een aantal punten, zoals
diversiteit en integriteit, maar ook op het punt van de onbeschoftheid en
het geweld dat tegen agenten wordt gepleegd. Maar ik zie wel dat men
daar echt serieus mee aan de slag is. Dat betekent nog niet dat het van
vandaag op morgen is opgelost. Daarom heb ik gezegd tegen de bonden,
de medezeggenschap en anderen: laten we echt bij elkaar gaan zitten om
gezamenlijk te bekijken wat er nog meer moet gebeuren en niet tegen
elkaar ingaan.
Dan kom ik op de problemen inzake de jeugd en de ggz. Natuurlijk breng
ik dat onder de aandacht. We overleggen regelmatig met de Staatssecretaris van VWS, met Minister Dekker en de VNG. Ik woonde ook altijd de
bijeenkomsten bij van het schakelteam, zoals dat heette, onder leiding van
de heer Hoes. Ik blijf ook nog steeds periodiek gesprekken voeren met de
heer Blokhuis.
Dan kom ik op mevrouw Buitenweg. Ik heb willen zeggen dat de zedenpolitie echt die maand wil halen en dat dat niet in honderd procent van de
gevallen gebeurt, maar dat men daar enorm op inzet. Ik heb gezegd: als
het rapport van de inspectie komt, kunnen we precies zien waar het toch
nog niet goed gaat. Ik vind het wel lastig want ik kan niet antwoorden over
een individuele zaak, maar ik begrijp het wel van mevrouw Buitenweg, als
iemand haar daarop aanspreekt. Dat hoort niet bij mijn taak, dus daar
moet ik haar in teleurstellen.
Ik wil wel benadrukken dat ik zeker niet geloof dat die wet over seks tegen
de wil een panacee is. Ik heb juist gezegd van niet. Dat gaat een aantal
dingen verbeteren. We moeten er op het departement en bij de politie op
blijven inzetten dat die zaken wel degelijk binnen een maand worden
behandeld. Als u nu kritiek uit, dan neem ik die ook mee, maar ik vind zelf
dat ik aan de hand van het inspectierapport moet kijken wat de dingen zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

37

die structureel fout gaan. En ondertussen is het natuurlijk heel akelig als
het in een individueel geval niet goed is gelopen.
De voorzitter:
Een interruptie van mevrouw Buitenweg op dit punt.
Mevrouw Buitenweg (GroenLinks):
De Minister suggereert alsof het eigenlijk al een beleidsregel is dat de
verdachten binnen een maand in ieder geval moeten zijn gehoord. Naar
mijn beste weten staat er «zo spoedig mogelijk» in de beleidsregel en
staat er niet «binnen een maand». Dat is juist wat ik zou willen weten.
Staat er «binnen een maand» en wordt er ook gekeken in hoeveel
gevallen dat wordt gehaald?
De Minister zegt «wij willen het echt», maar dat betwijfel ik ook niet. Ik
betwijfel niet dat mensen dat willen, maar het gaat erom of er voldoende
capaciteit is om ook echt te zorgen dat dat binnen een maand gaat. Het is
niet alleen dat ene individuele geval. Nieuwsuur heeft een flink aantal
zaken aangehaald waarin het veel structureler is en dat niet in een maand
werd gehaald.
Daarom vraag ik: hoe hard is die maand en in hoeveel procent van de
gevallen wordt die ook echt gehaald?
Minister Grapperhaus:
Ik zeg toe dat ik hierop terugkom in een speciaal hierop gerichte brief. Er
waren ook Kamervragen over en die zijn beantwoord, maar ik kom met
een brief bij u terug waarin ik op dat punt inga en dan ga ik ook eerlijk
zeggen wat er realiseerbaar is en hoe we dat gaan doen. Ik zeg u toe dat ik
dat binnen een maand doe. Dat is wel binnen een maand.
Ik kom zo nog even op het punt van de heer Van Raak en mevrouw
Buitenweg over de begroting.
De heer Azarkan sprak over de interne organisatie. Het is aan uw Kamer
om de agenda te bepalen van het eerstvolgende AO, dat wil ik even
benadrukken. Ik stuur de brief van de heer Boers en dan is het aan u om te
kijken hoe u daarmee om wil gaan, maar ik ben daar zeker toe bereid.
En dan mevrouw Laan over de taser. Nogmaals, de Kamer weet hoe ik
erin zit. Ik vind dat we daarmee moeten komen. Ik heb met geduld alle
onderzoeken gedaan die uw Kamer wenste op het gebied van gezondheidseffecten en veiligheid. Ik heb net al geschetst dat ik, als de politieleiding en de ggz ook uit die kwestie komen van de motie-Ellemeet, in
november het besluit kan nemen en dat zou ik graag doen.
En dan de filosofische vraag wat het verschil is tussen de korpschef en de
Minister. Hoezeer het ook de laatste keer is dat mevrouw Laan hier is, ik
denk dat het beter is dat we die vraag niet in dit kader proberen te
beantwoorden. Maar goed, ik draag in ieder geval geen uniform.
De voorzitter:
Volgens mij heeft een van de twee een uniform aan en dat wil ook wat
zeggen.
Minister Grapperhaus:
Ja, dat zei ik al: ik draag in ieder geval geen uniform.
Mevrouw Van Kooten vroeg hoe het komt dat pogingen van de korpsleiding voor meer diversiteit stranden. Ik heb al voor de zomer aangegeven dat er een aantal dingen zijn die het een weerbarstige materie
maken. Ik ga niet mee met degenen die zeggen dat die pogingen stranden
of dat het allemaal mislukt is of iets dergelijks. Ik heb in eerste termijn
gezegd, en dat herhaal ik, dat dit een lastige taak is. Ik denk dat de
maatschappij zichzelf hierin kan spiegelen, want we worstelen daar op
heel veel plaatsen mee. Ik zie echt dat een aantal dingen van de aanpak
die de korpsleiding heeft, minder goed werken maar andere wel. Ik blijf er

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

38

in ieder geval zelf op toezien en aanjagen dat die aanpak wordt
voortgezet.
De voorzitter:
Een interruptie van mevrouw Van Kooten op dit punt.
Mevrouw Van Kooten-Arissen (vKA):
Heel kort. Wil de Minister niet onderzoeken hoe het komt dat juist
allochtone studenten tijdens de politieopleiding uitvallen?
Minister Grapperhaus:
Er zijn geen bijzondere patronen zichtbaar bij de uitval van aspiranten met
een allochtone achtergrond.
Voorzitter. Dan de vragen van de heer Van Raak en mevrouw Buitenweg.
Ik zeg op dit moment niet iets over een begroting, want het is nog geen
Prinsjesdag. Dat is één ding. Een tweede ding is dat de heer Van Raak het
had over Haagse bronnen. Ik ben in mijn leven veel geweest, maar nog
nooit een Haagse bron, laat dat duidelijk zijn. Ik woon overigens ook in
Amsterdam, dus dat verklaart het een en ander. Daar kan ik verder niets
mee.
Dan is er nog de vraag van mevrouw Den Boer over internationale
politiesamenwerking. Ja, het doen staat wat mij betreft voorop. Het was
best een toer. We zijn naar Münster gegaan om met z’n drieën erover te
praten hoe we zo snel mogelijk vormgeven aan de politiesamenwerking
die we juist met die twee regio’s nodig hebben. Ik ga hier niet alle
aanwezigen vermoeien met allerlei verhalen over ondermijning in de
grensstreek, maar daar spelen echt een aantal dingen die we met elkaar
moeten aanpakken.
De voorzitter:
Ik zie dat de heer Van Raak nog een interruptie heeft over het vorige punt.
De heer Van Raak (SP):
Als vanuit het ministerie de wet wordt overtreden, dan vind ik niet dat we
dat hier gemakkelijk kunnen afdoen. Ik was het lek niet en de Minister was
het ook niet. Maar we weten wie er op 28 augustus voor 16.22 uur
allemaal kennis hadden van deze plannen, dus welke Haagse bronnen dit
kunnen hebben geweten en gelekt. Dat kan de Minister uitzoeken. Als hij
onderzoek kan doen naar een klokkenluider, dan kan hij ook onderzoek
doen naar een lek.
Minister Grapperhaus:
Ik heb geen onderzoek gedaan naar een klokkenluider, dat is één. En twee:
ik heb er met de heer Van Raak anderhalf jaar geleden al een aanvaring
over gehad. Toen zei hij ook dat er uit mijn ministerie was gelekt. Toen
heb ik hetzelfde aangegeven als nu: dan wil ik wel gesubstantieerd
hebben waar dat vandaan zou komen. Dat gun ik journalisten, laat dat
heel duidelijk zijn. De enkele opmerking over Haagse bronnen, daar kan ik
niets mee, want het kan werkelijk overal vandaan komen, dat een Haagse
bron zegt: ik weet dit of ik weet dat. Ik moet zeggen dat ik mezelf zegen
dat ik geen Haagse bron ben. Ik ga het ook niet worden, ook niet als ik
ervoor gevraagd word. Dan word ik nog liever designated survivor. Het is
nog niet bekendgemaakt wie dat wordt, en dat weet ik ook niet, maar dat
zou ik nog liever doen dan Haagse bron zijn.
De voorzitter:
Dan is er nog een interruptie van mevrouw Buitenweg.
Mevrouw Buitenweg (GroenLinks):
Ik zet trouwens mijn geld op Eric Wiebes als designated survivor.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

39

Ik wil graag de Minister citeren en vragen of hij nog steeds achter deze
woorden staat, die hij bij de Voorjaarsnota sprak: «Ik zal natuurlijk de
komende jaren proberen die hulpofficier van justitie alsnog gerealiseerd
te krijgen in opeenvolgende begrotingsbehandelingen van de rijksoverheid.» Begint dat met deze begrotingsbehandeling?
Minister Grapperhaus:
De vraag is of dat citaat juist is. Dat moet in juni zijn geweest. Dan zal ik
dat zeker gezegd hebben, ja. Er is geen Haagse bron voor nodig om vast
te stellen dat ik dat gezegd heb.
Mevrouw Buitenweg (GroenLinks):
De Minister zei eerder dat hij dat vanaf volgend jaar zou gaan proberen en
dat is waarom ik aansloeg. Dat zou betekenen dat het pas voor de
begrotingen van de jaren daarop zou gaan gelden, maar nu begrijp ik dat
hij al bij deze begrotingsbehandeling zijn best gaat doen om te zorgen dat
er voldoende geld is voor die hulpofficieren. Kan de Minister dat
bevestigen?
Minister Grapperhaus:
Ik kan helemaal niets zeggen over deze begrotingsbehandeling en dat ga
ik dus ook niet doen. Ik heb altijd gezegd dat ik mij sterk blijf maken voor
een aantal wezenlijke onderwerpen in mijn portefeuille die maatschappelijk van groot belang zijn, namelijk de politie en het tegengaan van de
ondermijnende criminaliteit.
De voorzitter:
Ik gun u nog een hele kleine reactie, mevrouw Van Kooten.
Mevrouw Van Kooten-Arissen (vKA):
Heel veel dank. De Minister zegt dat hij geen signalen krijgt dat er veel
allochtone jonge agenten uitstromen uit de opleiding. Een analyse van de
NRC van vorige week zegt iets heel anders, op basis van de cijfers van het
CBS. Wil de Minister daar kennis van nemen en daar eventueel bij een
volgende brief over de stand van zaken of een volgend AO aandacht aan
besteden?
Minister Grapperhaus:
Ik heb gezegd dat er geen bijzondere patronen zichtbaar zijn, maar ik heb
al eerder aangegeven, in antwoord op de heer Azarkan, dat het prima is
om daar de volgende keer uitvoerig over te spreken en niet in de 89ste
minuut. Dat is niet heel zinvol.
De voorzitter:
Die 89ste minuut hebben we nog niet gehaald. Ik rond af. Er is een VAO
aangevraagd door mevrouw Kuiken.
Verder hebben wij een aantal toezeggingen genoteerd.
– De Minister heeft toegezegd dat hij een rapport of opvattingen van een
VN-comité zal betrekken bij besluitvorming rondom het stroomstootwapen, alsmede dat hij inzichtelijk zal maken of geweld toeneemt
tegen agenten die een taser gebruiken.
– De Minister heeft toegezegd de brief van de heer Boers volgende week
aan de Kamer toe te zenden.
– De Minister informeert de Kamer over de mogelijkheden om agenten
met PTSS binnen de wettelijke termijn van acht weken te benaderen.
Daarvoor hebben we nog geen termijn genoteerd. Wanneer kan de
Minister de Kamer daarover informeren?
Minister Grapperhaus:
Binnen een maand. Dat is 31 dagen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

40

De voorzitter:
Binnen een maand. Wettelijk is dat volgens mij 30 dagen, maar als het 31
dagen wordt, denk ik dat de Kamer u dat gunt.
Minister Grapperhaus:
30 dagen.
De voorzitter:
En de laatste:
– De Minister stuurt de Kamer binnen een maand een brief over de
beleidsregels met betrekking tot de behandeling van zedenzaken en de
uitvoering van de beleidsregels in de praktijk.
Dat zijn de toezeggingen.
Dan heb ik nog wat dienstmededelingen. Het volgende AO Politie is
inderdaad op 10 oktober. Verder lijkt het me ook relevant om te melden,
want we hebben het er veel over gehad, dat er op 23 september een
hoorzitting is over het thema personen met verward gedrag. Dat is een
hoorzitting van de commissie voor VWS waarbij de commissie voor
Veiligheid en Justitie volgcommissie is.
Ik denk dat het ook goed is om op te merken dat wij het vandaag heel veel
hebben gehad over geweld tegen de politie. Ik dank de Minister voor de
concrete beantwoording daarvan. Ik denk dat wij als commissie willen
uitstralen dat wij dit onderwerp loeiserieus nemen. Ik hoop dat wij ook de
voortgang erin kunnen houden en dat wij daarmee aan de slag gaan.
Tot slot wil ik mevrouw Laan bedanken voor haar betrokkenheid bij deze
commissie. Ik begrijp dat zij ons uitnodigt om een borrel te drinken. Dat
zal waarschijnlijk karnemelk worden, gelet op het Preventieakkoord, maar
ik houd mij aanbevolen. In ieder geval dank voor de zeer prettige
samenwerking.
Sluiting 17.43 uur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 628, nr. 907

41