Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

4048
Vragen van het lid Bikker (ChristenUnie) aan de Minister voor Medische Zorg
over het sinds 1 januari 2021 geldend verbod van Zilveren Kruis om medische
hulpmiddelen via apotheken en apotheekhoudende huisartsen te verstrekken
(ingezonden 19 juli 2021).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport), mede
Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ontvangen op
15 september 2021). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2020–2021, nr. 3672.
Vraag 1
Bent u bekend met de beleidswijziging die Zilveren Kruis sinds 1 januari 2021
heeft ingesteld waardoor verzekerden hun medische hulpmiddelen zoals
incontinentiemateriaal, diabetesteststrips, medische voeding en verbandmaterialen alleen bij gecontracteerde medische speciaalzaken kunnen bestellen en
niet meer kunnen afhalen bij de apotheek maar deze thuis bezorgd moeten
laten krijgen?
Antwoord 1
Ja, ik ben bekend met de beleidswijziging van Zilveren Kruis. De toenmalig
Minister voor MZS is hierop ingegaan in de brief van 26 april 2021.
Vraag 2
Bent u bekend met signalen van apothekers en verzekerden dat deze
wijziging negatief uitpakt als het gaat om gebruiksvriendelijkheid, snelle
service en maatwerk, omdat de verplichte bijkomende kosten zeer hoog
worden, waardoor leveranciers zich genoodzaakt zien om alleen grote
hoeveelheden te bezorgen?1

1

ah-tk-20202021-4048
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Zoals bijvoorbeeld hier geuit: Leeuwarder Courant 30 november 2020 «Hulpmiddelen als incontinentiemateriaal en verbandmiddelen voortaan verplicht thuis bezorgd» https://www.lc.nl/
friesland/Hulpmiddelen-als-incontinentiemateriaal-en-verbandmiddelen-voortaan-verplichtthuis-bezorgd-26239797.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Ja, ik ben bekend met signalen hierover. De voormalig Minister voor MZS
heeft hierover op 26 april 2021, naar aanleiding van een verzoek om een
reactie van de vaste commissie voor VWS, een brief gestuurd naar de
Tweede Kamer (zie Kamerstuk 32 805, nummer 115). 2
Vraag 3
Kunt u aangeven aan welke kwaliteitsstandaarden Zilveren Kruis moet
voldoen met betrekking tot het inkopen van medische hulpmiddelen? Vindt u
dat Zilveren Kruis daar nu aan voldoet?
Antwoord 3
Van zorgverzekeraars wordt verwacht dat zij zorgen voor goede, betaalbare
en toegankelijke zorg voor alle verzekerden, gericht op het bevorderen van
gezondheid en kwaliteit van leven. Concreet betekent dit dat zorgverzekeraars
voldoende zorg van goede kwaliteit moeten inkopen voor verzekerden, maar
daarin ook zelf keuzes mogen maken. Een voorwaarde hierbij is wel dat
zorgverzekeraars deze zorgplicht naar hun verzekerden kunnen nakomen, dat
betekent dat zorgverzekeraars aanbieders voor natura-zorg voldoende moeten
contracteren, zodat verzekerden hun recht op zorg ook kunnen verkrijgen. Het
staat zorgverzekeraars echter vrij om met aanbieders wel of geen overeenkomst aan te gaan. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) ziet toe op de
naleving van de zorgplicht (artikel 11 van de Zorgverzekeringswet). In de
«Beleidsregel toezichtkader zorgplicht zorgverzekeraars (TH/BR-025)» is
opgenomen wat van zorgverzekeraars verwacht wordt ten aanzien van
tijdigheid, kwaliteit en bereikbaarheid. In «De zorgplicht: handvatten voor
zorgverzekeraars (PUC_323566_22)» benoemt de NZa handvatten bij de
uitvoering van de zorgplicht.
Vraag 4
Kunt u aangeven welke eisen een verzekeraar mag stellen aan gecontracteerde zorgverleners? Kunnen eisen over manier van bezorgen (thuis) daarbij
horen? Met welk doel voor ogen mogen zorgverzekeraars deze eisen stellen?
Antwoord 4
Voor zorgverzekeraars is het van belang dat zij hun zorgplicht naar hun
verzekerden nakomen en zorgen voor het betaalbaar en toegankelijk houden
van goede zorg. Dit betekent dat zorgverzekeraars aanbieders moeten
contracteren, zodat verzekerden hun recht op zorg ook kunnen verkrijgen.
Eisen over de manier van bezorgen kunnen daarbij horen. Daarover maken
zorgverzekeraars en zorgaanbieders afspraken. De NZa ziet toe op de
naleving van de zorgplicht (artikel 11 van de Zorgverzekeringswet).
Zorgverzekeraar Zilveren Kruis geeft aan onder andere afspraken gemaakt te
hebben over de gestelde kwaliteitseisen, levertijden, afleverhoeveelheden en
spoedzorg. Zo werken bij de gecontracteerde medisch speciaalzaken
gespecialiseerde verpleegkundigen en wondconsulenten die bij medische
problemen direct telefonisch of online kunnen ondersteunen en adviseren.
Ook zijn er afspraken gemaakt over bereikbaarheid en bezorging. Een
medisch speciaalzaak is 24 uur, 7 dagen per week bereikbaar voor bestellingen, vragen en advies. Spoedbestellingen worden binnen 6 uur afgeleverd op
het verblijfadres in Nederland.
Vraag 5
Kunt u schetsen wat de gevolgen zijn voor chronische patiënten als zij te laat,
te weinig of niet passende medische hulpmiddelen ontvangen?
Antwoord 5
De gevolgen die kunnen optreden als chronische patiënten te laat, te weinig
of niet passende hulpmiddelen ontvangen, zijn afhankelijk van het soort
hulpmiddel. Het niet tijdig verkrijgen van een passend medisch hulpmiddel
kan gevolgen hebben voor de mogelijkheden van participatie in de maatschappij, het kan gevolgen hebben voor de levenskwaliteit en kan ook
vergaande medische gevolgen hebben.
2

Detail 2021D15476 | Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Juist om te voorkomen dat dit soort gevolgen optreedt, heeft Zilveren Kruis
afspraken gemaakt met medisch speciaalzaken over kwaliteitseisen, levertijden, afleverhoeveelheden en spoedzorg. Zilveren Kruis monitort of de
gecontracteerde aanbieders zich aan de overeengekomen vereisten houden.
Hiermee verwacht ik dat negatieve gevolgen voor patiënten zoveel mogelijk
worden voorkomen.
Vraag 6
Welke mogelijkheden hebben verzekerden in de praktijk om van verzekeraar
te veranderen en als chronisch patiënt zich aanvullend te verzekeren?
Antwoord 6
Alle verzekerden hebben jaarlijks de mogelijkheid om desgewenst over te
stappen naar een andere zorgverzekeraar en zich aanvullend te verzekeren.
De angst dat chronisch zieken door een andere zorgverzekeraar niet
geaccepteerd worden voor de aanvullende verzekering blijkt volgens de
cijfers niet terecht. Cijfers van Zorgweb laten namelijk zien dat in 2021 bij
slechts 2,4 procent van de aanvullende verzekeringen sprake was van
medische selectie. Omdat ik het belangrijk vind dat ook chronisch zieken zich
vrij voelen om over te kunnen stappen, heb ik tijdens de informatiecampagne
van het afgelopen overstapseizoen de boodschap verspreid dat voor een
aanvullende verzekering vrijwel geen acceptatievoorwaarden gelden (zie
Kamerstuk 29 689, nummer 1099).
Zorgverzekeraar Zilveren Kruis heeft zijn gewijzigde beleid tijdig, voor 1 april
2020, gepubliceerd op zijn website en in oktober 2020 de betreffende
verzekerden geïnformeerd. Deze datum ligt ruim voor het einde van de
overstapperiode. Dit heeft de verzekerden in staat gesteld om voordat het
gewijzigde beleid inging, indien gewenst, te kiezen voor een andere
zorgverzekeraar.
Vraag 7
Bent u bereid om in gesprek te gaan met Zilveren Kruis over de inkoopvoorwaarden voor medische hulpmiddelen en de benodigde verbetering voor
verzekerden?
Antwoord 7
Ik organiseer regelmatig overleggen met zorgverzekeraars. Dat neemt niet
weg dat ik ook uw zorgen hoor. Maar zolang de keuzes van de zorgverzekeraar binnen de kaders van de wet passen, is het niet aan mij om daarop te
interveniëren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3