Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2022Z25134
Vragen van het lid Sylvana Simons (BIJ1) aan de Minister van Buitenlandse
Zaken over institutioneel racisme binnen het Ministerie van Buitenlandse
Zaken over het rapport dat het Ministerie van Buitenlandse Zaken zich schuldig
maakt aan institutioneel racisme (ingezonden 14 december 2022).
Vraag 1
Zou u willen ingaan op de conclusie uit het rapport1, 2 dat het Ministerie van
Buitenlandse Zaken zich schuldig maakt aan institutioneel racisme op basis
van maar liefst zes structurele processen? Zou u, gegeven dat in de managementreactie op het rapport dit niet één keer wordt genoemd, alsnog expliciet
willen bevestigen en erkennen dat het ministerie zich schuldig maakt aan
institutioneel racisme zoals weergegeven in het rapport?
Vraag 2
Zou u willen reflecteren op het citaat van de managementreactie op het
rapport waar staat dat de secretaris-generaal: «ervan overtuigd is dat
nagenoeg al onze collega’s wereldwijd racisme veroordelen en dat zij zich
met ons krachtig willen inzetten voor het voorkomen en bestrijden ervan», en
toelichten op welke informatie deze uitspraak is gebaseerd? Bent u het eens
met de stelling dat het tegenovergestelde te concluderen is met de uitkomst
van het rapport, gezien het wijdverbreide en institutionele karakter van
racisme binnen het ministerie – zowel in Den Haag als op de posten
wereldwijd? Is het rapport niet juist aanleiding om onderzoek te doen naar
het naleven en uitdragen van racistisch en extreemrechts gedachtegoed
onder ambtenaren bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken?
Vraag 3
Hoe kijkt u naar de bevindingen uit het rapport die wijzen op alledaags
racisme jegens medewerkers op het ministerie, en het feit dat dit tot op
heden onopgemerkt is gebleven? Welke conclusies trekt u uit het feit dat dit
zo lang onopgemerkt heeft kunnen plaatsvinden, zonder enig ingrijpen? Hoe
reflecteert u op de getuigenis van de voormalig coördinator diversiteit en
1

NOS, 12 december 2022, «Institutioneel racisme bij Buitenlandse Zaken, top biedt excuses aan»
(Institutioneel racisme bij Buitenlandse Zaken, top biedt excuses aan (nos.nl)).
2
Rijksoverheid.nl, 12 december 2022, «Racisme bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken: een
verkennend onderzoek» (Racisme bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken: een verkennend
onderzoek | Rapport | rijksoverheid.nl).

kv-tk-2022Z25134
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

1

inclusie waaruit blijkt dat ze dagelijks met schrijnende verhalen werd
geconfronteerd en al lange tijd de indruk had dat er een onverbeterbare
angstcultuur heerst binnen het Ministerie van Buitenlandse zaken?3
Vraag 4
Zou u willen reflecteren op het feit dat er tot op heden geen officiële klachten
zijn ingediend, en wat dat zegt over de meldingsbereidheid en dus het
veiligheidsgevoel van mensen binnen de organisatie? Gaat er onderzoek
verricht worden naar eventuele strafbare feiten die door ambtenaren zijn
gepleegd op een manier die de veiligheid en anonimiteit van slachtoffers
garandeert?
Vraag 5
Bent u van plan de cultuur binnen de organisatie drastisch te evalueren, en
bent u bereid om radicaal in te grijpen om het veiligheidsgevoel van
werknemers te verbeteren? Zo ja, welke stappen kunnen we daartoe
verwachten? Hoe oordeelt u over het feit dat in het onderzoek duidelijk wordt
dat leidinggevenden racisme niet alleen tolereren, maar er zelf structureel
schuldig aan zijn? Welke stappen worden ondernomen om hen ter verantwoording te roepen voor racistisch gedrag, en het falen van het garanderen
van veiligheid op de werkvloer?
Vraag 6
Kunt u definitief uitspreken dat er voor mensen die zich op wat voor manier
dan ook schuldig hebben gemaakt aan racistische en andere stigmatiserende
uitspraken, opmerkingen en denkbeelden op geen enkele manier nog plaats
mag zijn binnen de organisatie, en dat overtreders dus ook zullen worden
ontslagen en vervolgd? Zo ja, hoe gaat u dit naleven?
Vraag 7
Aangezien in de managementreactie wordt uiteengezet welke acties het
ministerie zal ondernemen om gevolg te geven aan de aanbevelingen van het
rapport, zou u kunnen toelichten wanneer hiervoor een gedetailleerd en
uitgewerkt plan komt dat integraal is en zichtbaar aansluit bij het Nationaal
Programma Racisme en Discriminatie van de Nationaal Coördinator tegen
Racisme en Discriminatie (NCRD)? Op welke wijze en wanneer wordt
voortgang op deze acties gemonitord en wanneer kunnen we het eerste
voortgangsrapport verwachten?
Vraag 9
Waarom wordt er geen melding gemaakt in de managementreactie van de
suggesties voor vervolgonderzoek die vermeld staan in de aanbevelingen van
het rapport? Op welke wijze worden deze onderzoeksaanbevelingen alsnog
ingebed? Kunnen deze met een tijdspad worden toegelicht?
Vraag 10
Zou u willen reflecteren op de berichten dat leidinggevenden specifieke
culturen uitmaakte voor «luilakken» en «criminelen», dat Afrikaanse landen
door ambtenaren uitgemaakt zijn voor «apenlanden», en dat deze racistische
uitingen ook gehoord zijn op afdelingen die zich richten op ontwikkelingssamenwerking met Afrikaanse landen? Gaat er onderzoek verricht worden hoe
racisme en discriminatie effect heeft gehad op formeel beleid van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken, aangezien een momenteel onbekend deel
van dit beleid is aangestuurd door mensen die zich structureel schuldig
maken van racistische overtuigingen? Gaat er onderzoek verricht worden hoe
racisme en discriminatie effect hebben gehad op contacten met burgers en
lokale bevolkingen? Zo nee, waarom?

3

NOS, 12 december 2022, «Oud-BuZa-medewerker over racisme: «Ik hoorde dagelijks schrijnende verhalen» (Oud-BuZa-medewerker over racisme: «Ik hoorde dagelijks schrijnende
verhalen» (nos.nl)).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

2

Vraag 11
Bent u van mening dat op basis van de zeer zorgelijke bevindingen die uit dit
onderzoek zijn gekomen, en de enorme impact die dit heeft op onder andere
het veiligheidsgevoel van mensen op de werkvloer, evenals uitvoerend beleid
en de geloofwaardigheid van ministeries, een dergelijk onderzoek uitgevoerd
zou moeten worden bij alle ministeries? Zo ja, bent u bereid dit binnen het
kabinet integraal te bespreken en hier een plan voor op te stellen, en in de
uitvoering hiervan de samenwerking aan te gaan met de Nationaal Coördinator tegen Racisme en Discriminatie?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

3