Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 700 V

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het
jaar 2009

Nr. 4

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 september 2008
Graag bied ik u hierbij, mede namens de minister voor Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap, de reactie aan op het verzoek van de vaste commissie
voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 4 september 2008 met
kenmerk 2008Z01735/2008D02620 inzake de toedracht van het vertrek van
de ambassaderaad culturele aangelegenheden te New York.
De heer Van Twist is per 1 februari 2008 aangesteld als ambassaderaad
culturele aangelegenheden te New York voor een periode van vier jaar en
heeft zijn werkzaamheden op 1 februari 2008 aangevangen. Op
15 augustus stuurde de heer Van Twist ons zijn «visiedocument ruimte
voor ambitie» (bijgesloten)1, waarin hij onder meer een voorstel deed
voor de oprichting van een onafhankelijk instituut in New York voor kunst,
cultuur, onderwijs, wetenschap en onderzoek. Hij heeft dit voorstel zowel
op ambtelijk niveau als aan ons beiden uitgebreid kunnen toelichten. Het
jaarlijks budget voor een dergelijk huis zou 4 à 5 miljoen Euro belopen
(afgezien van de investeringskosten).
De twee departementen hebben vervolgens gezamenlijk een rondetafelgesprek gehad met de belangrijkste Nederlandse culturele fondsen en
sectorinstellingen. Dit gesprek was overigens al gepland naar aanleiding
van de motie Van der Ham, over de mogelijkheden voor een Holland
House.2 De fondsen en instellingen verklaarden unaniem geen behoefte te
hebben aan een onafhankelijk instituut te New York, en tevreden te zijn
met de dienstverlening zoals die de afgelopen jaren door het ConsulaatGeneraal te New York is verleend aan de Nederlandse culturele sector.

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
Motie Van der Ham/Leerdam, Tweede
Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 200 VII,
nr. 132.

Minister Plasterk en ik hebben een gesprek gehad met de heer Van Twist
en het culturele veld over hoe het internationaal cultuurbeleid, met name
in New York, nog effectiever kan worden uitgevoerd. Dat gesprek was in
onze optiek nog niet afgerond. Wel hebben wij hem beiden gezegd er niet
van overtuigd te zijn dat een onafhankelijk instituut daarvoor de beste
keuze zou zijn. Het internationaal cultuurbeleid wordt uitgevoerd vanuit
het principe dat duurzame samenwerking gezocht wordt met lokale part-

KST122493
0809tkkst31700V-4
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 V, nr. 4

1

2

1

ners, musea, theaters en festivals. Daarmee kan een groot publieksbereik
worden gerealiseerd. De vergelijking met het Goethe- en andere instituten
gaat naar onze mening niet op, omdat deze instituten er vooral op gericht
zijn de bekendheid van de eigen taal buiten het eigen taalgebied te
vergroten. Het Nederlandse taalbeleid wordt uitgevoerd door de Nederlandse Taalunie (via ondersteuning van universitaire vakgroepen Neerlandistiek). Daarbij komt dat een instituut vele malen duurder is dan het
plaatsen van een cultureel attaché op een ambassade en dat op dit
moment een extra investering van vijf miljoen in een huis in New York
niet in onze begrotingen gevonden kon worden.
Volgend jaar wordt gevierd dat Henry Hudson in opdracht van de VOC zijn
verkenningstocht naar Noord-Amerika maakte. Wij zijn uiteraard van plan
te bezien of eventuele structuren na de geplande Hudsonviering in 2009,
zowel materieel als immaterieel, kunnen worden ingezet voor het internationaal cultuurbeleid in New York. Wij staan vanzelfsprekend ook open
voor verbindingen die kunnen worden gelegd tussen onderwijs, cultuur
en wetenschap, wij stimuleren onze culturele attaché’s die verbindingen te
leggen, ook met economie (creative industries). Naar onze mening krijgt
deze samenwerking goed vorm in een ambassadestructuur, waar andere
departementen ook vertegenwoordigd zijn.
Wij konden de heer Van Twist echter geen garanties bieden dat er op de
door hem gevraagde deadline van 1 september 2008, duidelijkheid
omtrent de financiering van overheidswege voor een onafhankelijk instituut in New York zou komen. Kennelijk was dit voor de heer Van Twist
aanleiding om zijn dienstverband met Buitenlandse Zaken te beëindigen.
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
F. C. G. M. Timmermans

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 V, nr. 4

2