Nationaal Coördinator Groningen

Kwartaal
rapportage
April - juni 2016

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

Inhoud

Inhoud—2
Leeswijzer—4
Inleiding—5
1
1.1
1.2
1.3
1.4

Schadeherstel—6
Afhandeling van reguliere schadegevallen door Centrum Veilig Wonen—6
Afhandeling complexe schadegevallen door de NCG—8
Arbiter Aardbevingsschade—8
Opgekochte woningen NAM—9

2
2.1
2.2
2.3
2.4

Gebiedsgericht werken en versterken—11
Informatie aan bewoners—11
Inspectieproces—11
Versterkingspunten—11
Voortgang inspecties—12

3
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5
3.6

Instrumentarium—14
Pilot Koopinstrument/knelpuntgerichte benadering + moeizame verkoop—14
Instrument ten behoeve van nieuwbouw—15
Instrumentarium achterstallig onderhoud—15
Instrument voor verduurzaming (voorheen waardevermeerderingsregeling)—15
Commissie Bijzondere Situaties—16
Monitoring—16

4
4.1
4.2
4.3
4.4
4.5
4.6
4.7
4.8
4.9
4.10
4.11
4.12
4.13
4.14

Maatschappelijke en Bestuurlijke Stuurgroep—17
Samenwerkingsafspraken NAM-EZ-NCG—17
Proces totstandkoming MJP 2017-2021—17
Toelichting op het inspectieprogramma—17
VTH Compliance Management—17
Tussenrapport RUG-onderzoek ‘Gronings Perspectief’—17
Stut & Steun (Burgerloket)—17
Kwartaalrapportage NCG—18
Schadeprotocol en schade-experts—18
Vervolgopdracht CBS-onderzoek—18
Pilot Koopinstrument—18
Rol NCG t.a.v. het houden van toezicht op de schadeafwikkeling—18
Validatie Arcadis-onderzoek—18
Programma Groninger Schuren en Stallen—18
Overzicht adviezen Stuurgroep Leefbaarheid—19

5
5.1
5.2
5.3
5.4
5.5
5.6
5.7
5.8
5.9
5.10

Kansrijk—20
Onderwijs—20
Zorg—20
Infrastructuur—20
Industrie—21
Calamiteiten—21
Agrarische sector—21
Energietransitie—22
Economie—22
Leefbaarheid—23
Cultureel erfgoed—23
Pagina 2 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

6
6.1
6.2
6.3
6.4
6.5
6.6
6.7
6.8

Onderzoeken—25
Kennisplatform ondergrond en bovengrond—25
Validatie Arcadis-onderzoek—25
Hoge frequentie schade—26
Gronings perspectief—26
Industrie en infrastructuur—26
Meetinstrumenten—26
NEN—27
Critical review—27

Pagina 3 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

Leeswijzer

Voor u ligt de kwartaalrapportage van het tweede kwartaal van 2016 van de
Nationaal Coördinator Groningen (NCG). Deze kwartaalrapportage geeft u zowel een
kwantitatief als een kwalitatief overzicht van de activiteiten en voortgang van de
NCG. De rapportage bestaat uit zes onderdelen. Na een korte inleiding door Hans
Alders volgt het eerste deel over schadeherstel. Met behulp van cijfers over onder
andere schademeldingen, aanvragen voor contra-expertise en onveilige situaties
wordt de
voortgang van het schadeherstel inzichtelijk gemaakt. Het tweede
onderdeel behandelt de versterking en de gebiedsgerichte aanpak. Hier wordt
ingegaan op de voortgang van inspecties in de vijf prioritaire gebieden van de NCG.
In onderdeel drie wordt vervolgens stilgestaan bij de stand van zaken rondom het
instrumentarium van de NCG. Met behulp van cijfers worden de verschillende
regelingen en instrumenten weergegeven. Onderdeel vier beschrijft wat er het
afgelopen kwartaal in de Maatschappelijke en Bestuurlijke Stuurgroepen aan de orde
is gekomen. Het vijfde deel, Kansrijk, geeft de ontwikkelingen op het gebied van
beleid van de NCG weer. De rapportage sluit af met onderdeel zes over de stand van
zaken rondom de verschillende onderzoeken waar de NCG bij is betrokken.

Pagina 4 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

Inleiding

De uitvoering van het Meerjarenprogramma Aardbevingsbestendig en Kansrijk
Groningen (MJP) vraagt de nodige vervolgstappen. Deze tweede kwartaalrapportage
gaat over de ontwikkelingen in het tweede kwartaal van 2016.
De rapportage geeft inzicht in de ontwikkelingen op het gebied van het
schadeherstel. In het derde kwartaal zullen complexe zaken, die nog bij CVW en
NAM in behandeling zijn, worden overgedragen aan de NCG. De volgende
rapportage kan dan een totaalbeeld geven van de cijfers rondom complexe schade.
Het gebiedsgericht werken is in de fase van inspecties. Op veel plaatsen vinden
uitgebreide inspecties plaats. Deze inspecties zijn nodig om vast te kunnen stellen of
woningen voldoen aan de norm van 10-5 en indien dat niet het geval is hoe de
versterking eruit moet zien om daaraan te kunnen voldoen. Voor veel betrokkenen
betekent dat overlast. De inspecties zijn door de bewonersbegeleiders met de
bewoners intensief voorbereid en begeleid. De versterkingspunten in Loppersum, ’t
Zandt, Ten Post, Overschild en Appingedam zijn allemaal geopend en actief.
In het tweede kwartaal heeft de pilot koopinstrument plaatsgevonden. Een pilot om
antwoord te geven op knelpunten gericht op sociaaleconomische en sociaalmaatschappelijke factoren. Er hebben zich 117 kandidaten aangemeld die aan alle
voorwaarden voldoen. Binnen de pilot zijn uiteindelijk 55 woningen aangewezen die
voor opkoop in aanmerking komen.
De uitvoering van het MJP vraagt intensief overleg zowel met de Bestuurlijke als de
Maatschappelijke Stuurgroep. Deze rapportage maakt inzichtelijk welke
onderwerpen de revue zijn gepasseerd.
Het MJP zet niet alleen in op aardbevingsbestendig (schadeherstel en versterken)
maken, maar ook op het benutten van kansen. Het onderwijsprogramma kan
worden uitgevoerd nu ook van het Rijk gelden beschikbaar zijn gekomen. Daarnaast
is met de partijen in de gezondheidszorg het gesprek gestart om tot een
programmatische aanpak te komen.
Verder vinden tal van onderzoeken plaats. Het RUG-onderzoek Gronings Perspectief
is daar een voorbeeld van. Dit onderzoek maakt duidelijk wat de
gezondheidsaspecten zijn van schade als gevolg van mijnbouwactiviteiten.
Het is een greep uit de onderwerpen die in het tweede kwartaal aan de orde zijn
geweest. In deze rapportage treft u informatie daarover aan.
Hans Alders,
Nationaal Coördinator Groningen

Pagina 5 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

1

Schadeherstel

Dit hoofdstuk gaat in op het verloop van het schadeherstel. Met behulp van cijfers
en actuele informatie wordt ingegaan op de afhandeling van reguliere
schademeldingen door Centrum Veilig Wonen (CVW), de afhandeling van complexe
schadegevallen door de NCG en de eerste resultaten van de nieuwe Arbiters
Aardbevingsschade.
1.1

Afhandeling van reguliere schadegevallen door Centrum Veilig Wonen
In deze paragraaf zijn gegevens opgenomen die het verloop van de reguliere
schadeafhandeling door Centrum Veilig Wonen (CVW) laten zien. De tabellen tonen
cijfers van onder andere schademeldingen, aanvragen voor contra-expertise,
meldingen van bewoners van acuut onveilige situaties en klanttevredenheid.
Verder is er afgelopen kwartaal met NAM gewerkt aan de eerste fase van de
herziening van het schadeprotocol van NAM voor reguliere schade. In deze fase
worden aanpassingen in het schadeprotocol doorgevoerd op basis van het MJP en
uitkomsten van het Lysias-onderzoek naar het schadeafhandelingsproces en het
APE-onderzoek naar de tevredenheid van schadeafhandeling. In de Maatschappelijke
en Bestuurlijke Stuurgroepen van juni is een tekstvoorstel voor herziening van het
huidige protocol uit augustus 2014 ter advisering voorgelegd. De adviezen van de
stuurgroepen worden benut door de NCG om te komen tot een definitief advies aan
NAM. NAM stelt daarna een aangepast schadeprotocol vast. Het gesprek over de
verbetering en aanpassing van het schadeprotocol krijgt een vervolg na het
zomerreces.
Zoals aangekondigd in het MJP is in het tweede kwartaal een burgerloket opgericht.
Het burgerloket Stut-en-Steun is gevestigd in Appingedam en opgericht op initiatief
van de Groninger Bodembeweging en het Gasberaad. Stut-en-Steun is een
onafhankelijk loket waar bewoners met schade terecht kunnen voor hulp en advies.
In het kader van schadeafhandeling zijn er afgelopen kwartaal afspraken met NAM
gemaakt over de verbetering van de communicatie door NAM in het geval van
bedrijfsschade. NAM gaat op haar website duidelijker aangeven hoe een ondernemer
met bedrijfsschade contact kan opnemen met NAM voor een passende oplossing.
Tabel 1: Schadeafhandeling door CVW
CVW schadeafhandeling1

Per kwartaal
4-4 t/m 3-7

Aantal schademeldingen
Aantal ingeplande bezoeken schade-expert
Aantal bezoeken schade-expert
Aantal expertiserapporten (aanbod schadeherstel)
Waarvan rapporten met alleen C-schade
Waarvan rapporten met A/B-schade
Aantal akkoord met compensatie

1

2608
3105
3462
4109
2385
1724
6168

De in deze tabel weergegeven aantallen zijn inclusief de overgedragen NAM dossiers, waar dit in de eerste
kwartaalrapportage over 2016 nog niet het geval was. Hierdoor zijn de gegevens uit beide rapportages niet
zomaar optelbaar tot halfjaar totalen.
Pagina 6 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

Contra

4-4 t/m 3-7

Aantal aanvragen contra-expert
Aantal aktes van benoeming

1767
1844

Aantal contra-rapportages ontvangen door CVW

2005

Aantal getekende akkoorden
Aantal getekende dis-akkoorden
Aantal 3e deskundige (uitfaseringscategorie)

1284
207
131

Schadeherstel

4-4 t/m 3-7

Aantal meldingen waarbij gekozen wordt voor herstel

1018

Waarvan herstel door aannemer CVW

620

Waarvan herstel door eigen gekozen aannemer

398

Aantal meldingen waar gekozen wordt voor
uitbetaling
CVW Overige info
Klanttevredenheidsscore
Gemiddeld schadebedrag incl. C-schade
rapporten
Gemiddeld schadebedrag excl. C-schade
rapporten

1.1.1

2316

Per Kwartaal
Vanaf de start van CVW in
2015: 6,8
€ 709
€ 1.740

Acuut onveilige situaties
Bewoners hebben de mogelijkheid om zich te kunnen melden bij CVW als zij zich
acuut onveilig voelen in hun huis. Deze ‘rode knopmeldingen’ leiden in alle gevallen
tot een direct huisbezoek van een expert van het Centrum Veilig Wonen. In
ongeveer 1/3 van deze meldingen bleek er ook daadwerkelijk sprake van een acuut
onveilige situatie. In 27 gevallen in het afgelopen kwartaal is de woning direct door
CVW verstevigd. Dit gebeurt bijvoorbeeld door het plaatsen van stutten. In 6
gevallen is er geen directe relatie met aardbevingen geconstateerd en is de melding
aan de gemeente overgedragen, die in dit geval ook gelijk actie onderneemt via de
afdeling Bouw- en Woningtoezicht.
Tabel 2: Acuut onveilige situatiemeldingen
Acuut onveilige situatiemeldingen

Per Kwartaal

Acuut onveilige situaties gemeld via de rode knop
Waarvan geconstateerd als acuut
Waarvan onterecht als acuut gemeld
Waarvan een noodmaatregel gesteld is
Waarvan contact met de gemeente is gezocht

107
33
74
27
6

Pagina 7 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

1.2

Afhandeling complexe schadegevallen door de NCG
Vanaf 1 januari behandelt de NCG complexe schadegevallen. De casemanagers van
de NCG bemiddelen tussen de betrokken partijen. Voor de behandeling van
complexe schadegevallen heeft NCG een procesbeschrijving opgesteld. Deze
beschrijving wordt in het derde kwartaal ter advisering aan de stuurgroepen
voorgelegd. Daarnaast is het tweede kwartaal benut om de overdracht van
complexe schadegevallen van NAM en CVW naar de NCG verder vorm te geven.
Hiervoor is onder andere de werving van nieuwe casemanagers gestart. Dit proces
loopt door in het derde kwartaal. Het streven is om per 1 september complexe
schadegevallen (verder) door de NCG te laten behandelen.
In de periode van april tot en met juni 2016 zijn er bij de NCG 54 complexe
schadegevallen gemeld. In ditzelfde kwartaal zijn 15 zaken afgerond. Aan het eind
van dit kwartaal staan er nog 39 zaken open. Een derde van de openstaande
gevallen is gemeld in juni. Het was helaas nog niet mogelijk om de dossiers over de
complexe schades verder te specificeren. Het streven is om deze in de rapportage
over kwartaal 3 wel op te nemen.
Tabel 3: Complexe schades
Complexe Aantal
Aantal
schades2
aanmeldingen afgehandelde
zaken
April
22
8
Mei
13
5
Juni
19
2
Totaal
54
15

1.2.1

Aantal
openstaande
zaken
14
8
17
39

0
0
13
13

Commissie Bijzondere Situaties
De Commissie Bijzondere situaties heeft in het tweede kwartaal van 2016 22 nieuwe
aanmeldingen gekregen en 8 zaken afgehandeld, waarvan in 4 zaken het huis is
opgekocht. Op 1 juli stonden er 14 zaken open bij de Commissie.
Tabel 4: Commissie Bijzondere Situaties
Aantal
22
Afgehandelde
aanmeldingen:
aanmeldingen:
Nog openstaand:
Aantal opgekochte huizen in tweede
kwartaal

1.3

Nog niet
behandeld

8
14

4

Arbiter Aardbevingsschade
In het tweede kwartaal van 2016 zijn de Arbiters Aardbevingsschade gestart met
hun werkzaamheden. Op 2 mei zijn 4 arbiters gestart. Op 1 juni is daar een vijfde
arbiter bijgekomen. Deze arbiters zijn allemaal oud-rechters. Als na de eerste
inspectie en de contra-expertise nog geen overeenstemming is over het herstel van
de schade of als er sprake is van complexe schade, kan de Arbiter
Aardbevingsschade worden ingeschakeld. De arbiter beoordeelt de zaak ter plaatse
en doet een uitspraak waar CVW en NAM zich in beginsel aan verbinden.
In de periode van 2 mei 2016 – 1 juli 2016 (8 weken) heeft de arbiter 39 zaken
binnengekregen. Bij binnenkomst verstuurt het secretariaat van de arbiters een
2

Een aanmelding is een zaak die is aangemeld bij het team Complexe Schades van de NCG. Een zaak is
afgehandeld wanneer de zaak gesloten is. Een openstaande zaak is in behandeling. Een zaak is nog niet
behandeld wanneer hij al wel binnen is gekomen, maar nog niet in behandeling is genomen. Dit is dus een
onderdeel van het aantal openstaande zaken.
Pagina 8 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

ontvangstbevestiging. Daarin wordt aangegeven of een zaak door de arbiters kan
worden behandeld of niet. Zodra de informatie van een ontvankelijke zaak compleet
is, wordt de zaak in behandeling genomen en een schouw in de woning van de
bewoner en een zitting in het gemeentehuis ingepland. De Arbiters hebben in de
acht weken dat zij nu werkzaam zijn 34 zaken in behandeling genomen, waarvan in
zeven zaken een schouw en een zitting hebben plaatsgevonden.
Tabel 5: Zaken Arbiter
Aantal binnengekomen zaken
Verzonden ontvangstbevestiging
(en ontvankelijk)
In behandeling
Schouw/zitting gepland
Schouw/zitting plaatsgevonden
Afgerond

39
36
34
11
7
2

1.4

Opgekochte woningen NAM

1.4.1

Aangekochte woningen
In specifieke situaties gaat NAM over tot de aankoop van een woning of gebouw. Dit
kan zich voordoen bij zeer complexe schadegevallen, die zich kenmerken doordat er
meer speelt dan enkel schade door aardbevingen. Een eenvoudige oplossing is dan
niet mogelijk.
Ook worden er woningen aangekocht op voordracht van de Commissie Bijzondere
Situaties. Daarnaast heeft NAM acht woningen gekocht om versterkingstechnieken
te testen.

1.4.2

Complexe schades
Bij een complex schadegeval bespreken NAM en de eigenaar mogelijke oplossingen.
Er zijn specifieke situaties waarbij aankoop door NAM als beste oplossing naar voren
komt.

1.4.3

Commissie Bijzondere Situaties
Een aantal inwoners uit de regio dreigt in de knel te raken door een opeenstapeling
van problemen. Dit kan bijvoorbeeld gaan om medische, financiële of sociale
problemen. Bestaande regelingen bieden hierbij onvoldoende steun. Deze groep kan
een beroep doen op de Commissie Bijzondere Situaties. De Commissie verzocht NAM
de afgelopen periode meerdere malen over te gaan tot aankoop van een woning.
NAM volgt de adviezen van deze onafhankelijke commissie op.

1.4.4

Testwoningen in de regio
Via een regionale makelaar kocht NAM acht testwoningen. Dankzij onderzoek aan
deze testwoningen weten we steeds beter hoe gebouwen versterkt kunnen worden.
De testwoningen staan model voor soortgelijke huizen in regio.

1.4.5

Sloop van woningen
Het komt ook voor dat NAM een aangekochte woning direct of op termijn besluit te
slopen. Dit gebeurt met woningen die in een zeer slechte staat zijn. NAM bekijkt in
de nabije toekomst, in samenwerking met de betrokken gemeente en een
vastgoedadviseur, wat de beste opties zijn voor de vrijgekomen kavels.

Pagina 9 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

Hieronder het overzicht van de aantallen woningen die NAM heeft aangekocht:
Tabel 6: Opgekochte woningen NAM
Testwoningen
Bijzondere situatie
Schade
Aantal opgekochte woningen
totaal
Waarvan gesloopt

8
21
25
54
12

Pagina 10 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

2

Gebiedsgericht werken en versterken

In vijf kernen hebben versterkingspunten hun deuren geopend. In het tweede
kwartaal zijn deze versterkingspunten volledig bezet en ingericht. De
projectmedewerkers van de versterkingspunten zijn begonnen met het voorbereiden
van inspecties door het voeren van gesprekken met bewoners, het verstrekken van
informatie en het verzamelen van gegevens. In dit hoofdstuk volgt een toelichting
op het inspectieproces en de voortgang van de inspecties in de verschillende
gebieden.
2.1

Informatie aan bewoners
In vervolg op de algemene informatieronde op 19 maart 2016 zijn informatiebijeenkomsten voor bewoners georganiseerd. Daarnaast zijn keukentafelgesprekken
gevoerd bij bewoners thuis voor diegene waar in de eerste drie maanden van het
programma geïnspecteerd zou worden. Daarnaast staan de medewerkers van de
NCG in de versterkingspunten klaar om alle vragen over o.a. de uit te voeren
inspecties te beantwoorden. Bewoners worden geïnformeerd over hoe en wanneer
hun woningen door het CVW geïnspecteerd gaan worden. Deze inspecties zijn nodig
om, na berekeningen, te kunnen beoordelen of een woning wel of niet moet worden
versterkt. Blijkt dat de woning niet aan de norm voldoet, dan wordt vervolgens
aangegeven op welke wijze er versterkt kan worden en welke koppelkansen er zijn.

2.2

Inspectieproces
Voor CVW, onder regie van de NCG, kan starten met de inspectie van een woning,
dienen de bewoners akkoord te zijn met de inspectie. Hiervoor moeten bewoners
een akkoordverklaring ondertekenen. Ook worden privacyverklaringen van bewoners
verzameld om de persoonsgegevens van de bewoner onderling te mogen delen
tussen de verschillende organisaties (NCG, CVW en NAM).
Er worden twee soorten inspecties uitgevoerd. Een uitgebreide inspectie (EVS2)
waarbij de woningspecifieke kenmerken worden onderzocht, zoals de opbouw van de
muur of de verbinding tussen vloeren en wanden. Dit betreft een voor bewoners
ingrijpende inspectie waarbij naderhand ook herstelwerkzaamheden worden
uitgevoerd. Met de verzamelde gegevens uit de inspectie wordt een
engineeringsmodel opgezet om zo precies mogelijk uit te kunnen rekenen bij welke
belasting welk constructieonderdeel bezwijkt.
De andere inspectiesoort is een validatie-inspectie. Dit is een veel minder
ingrijpende inspectie. Bij deze inspectie wordt beoordeeld of de woning overeenkomt
met een modelwoning welke al eerder grondig is geïnspecteerd.

2.3

Versterkingspunten

2.3.1

‘t Zandt
Op 4 mei is na de tijdelijke huisvesting in het dorpshuis het definitieve
versterkingspunt, in de pastoriewoning aan de Hoofdstraat 56, in ’t Zandt geopend.
Op 20 april en 17 mei zijn de eerste informatiebijeenkomsten georganiseerd waar
bewoners uitgebreid geïnformeerd zijn over de uit te voeren inspecties. De
projectmedewerkers van ’t Zandt zijn bezig de privacy- en akkoordverklaringen door
bewoners te laten ondertekenen. Op 15 juni is CVW begonnen met de inspectie van
de eerste woning.

Pagina 11 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

2.3.2

Loppersum
Op 19 en 26 april en op 11 en 23 mei zijn in Loppersum informatiebijeenkomsten
voor bewoners georganiseerd. Tijdens deze avonden is de planning van de uit te
voeren inspecties toegelicht. Eind juni is de projectstaf begonnen met de eerste
keukentafelgesprekken met bewoners. Inmiddels zijn de eerste inspectie- en
akkoordverklaringen ondertekend. Door de informatiebijeenkomsten zijn de
bewoners goed geïnformeerd en verloopt de ondertekening vlot.

2.3.3

Ten Post
In Ten Post heeft op 26 april de eerste informatiebijeenkomst voor bewoners
plaatsgevonden. Tijdens deze bijeenkomst zijn bewoners geïnformeerd over de uit
te voeren inspecties. Op 7 juni heeft de inspectie van de eerste woning plaats
gevonden. Het versterkingspunt is sinds juni tijdelijk gehuisvest in Ten Boer. Om de
kantoorfunctie goed te kunnen vervullen zullen aan het huidige versterkingspunt in
Ten Post nog enkele aanpassingen worden verricht.

2.3.4

Overschild
Op 9 mei is de eerste informatiebijeenkomst in Overschild georganiseerd voor de
bewoners waarvan de woningen als eerste worden geïnspecteerd. Tijdens deze
bijeenkomst is de planning en de inspectie nader toegelicht en afgestemd. Tijdens
keukentafelgesprekken zijn bewoners verder geïnformeerd en zijn, waar mogelijk,
vragen beantwoord. Op 13 juni is de eerste uitgebreide inspectie uitgevoerd. Het
ondertekenen van de privacy- en akkoordverklaringen verloopt voorspoedig.

2.3.5

Appingedam
Het versterkingspunt Appingedam is na een tijdelijke huisvesting in het stadskantoor
vanaf 1 mei ondergebracht in het voormalige kantoorgebouw van De Eendracht aan
de Woldweg. Op 21 april zijn de bewoners, tijdens de eerste informatiebijeenkomst,
ingelicht over de uit te voeren inspecties. Er is een positieve houding bij de
bewoners en woningeigenaren. In vrijwel alle gevallen wordt na goed overleg
ingestemd met de noodzakelijke inspectiewerkzaamheden.
Inmiddels hebben er ruim 50 kennismakingsgesprekken plaatsgevonden en zijn in
25 gevallen de inspectieplannen met de bewoners gedeeld. Er zijn tot nu toe 10
uitgebreide inspecties uitgevoerd.

2.4

Voortgang inspecties
Naast de inspecties vanuit het gebiedsgerichte programma in de vijf prioritaire
gebieden van ronde 1 is in opdracht van het CVW ook inspecties uitgevoerd bij
onder andere scholen, zorginstellingen, woningcorporatiewoningen en voor
engineeringpilots van NAM.
Tot en met juni 2016 zijn in totaal 362 woningen door CVW uitgebreid geïnspecteerd
volgens de EVS2-norm en 11 woningen gevalideerd. EVS2 is een vernieuwde
inspectiemethodiek waarbij de constructie van een woning van nok tot fundering in
kaart wordt gebracht. Buiten de prioritair aangewezen gebieden zijn in Ten Boer nog
5 woningen volgens deze norm geïnspecteerd. In de tabellen op de volgende pagina
wordt de voortgang weergegeven.

Pagina 12 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

Tabel 7: Inspecties gebiedsgerichte aanpak3
Voortgang gebiedsgerichte
Voortgang totaal
aanpak Q2
Uitgebreide
Validatie
Uitgebreide
Validatie
Periode
inspectie
inspectie
inspectie
inspectie
01-04-2016
t/m 30-062016

Appingedam
Loppersum
Ten Post
Overschild
‘t Zandt
Totaal

10
0
7
6
3
26

0
0
0
0
0
0

Tabel 8: Bouwkundig versterken
Voortgang
Pre 2015
Veilig Stellen - Gebouw4
148
Veilig Stellen - HRBE5
184
Bouwkundig Versterken
3
(niet op Norm)6
Bouwkundig Versterken
0
(op Norm)
Totaal
335

102
218
16
9
17
362

0
11
0
0
0
11

2015
142
649

Aantal 2016
57
345

285

28

42

128

1.118

558

3

Deze tabel is gebaseerd op gegevens van CVW, zoals ontvangen op 4 juli 2016 om 16.31 uur.
Veiligstellen houdt in dat de onveilige situatie is opgelost
5
HRBE’s: Hoog Risico Bouw Elementen
6
Niet op norm betekent dat de versterking niet conform de NPR heeft plaatsgevonden; deze was destijds nog niet
beschikbaar.
4

Pagina 13 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

3

Instrumentarium

In dit onderdeel wordt stilgestaan bij het instrumentarium van de NCG. Het
beschrijft de stand van zaken rondom de verschillende regelingen en instrumenten.
3.1

Pilot Koopinstrument/knelpuntgerichte benadering + moeizame verkoop
In het 2e kwartaal is gestart met de pilot Koopinstrument, die door NCG werd
aangekondigd op 24 maart 2016. NAM heeft voor deze pilot €10 miljoen beschikbaar
gesteld.
Het koopinstrument biedt in specifieke omstandigheden ondersteuning. Het gaat om
woningen van eigenaar-bewoners die minimaal één jaar te koop staan en in de kern
van het aardbevingsgebied (0.2 PGA) liggen. Daarbij wordt gekeken naar
sociaaleconomische en sociaal-maatschappelijke factoren.
Bij de NCG is een loket geopend voor aanmelding voor de pilot Koopinstrument.
Aanmelding voor de pilot heeft plaatsgevonden in de periode 2 – 31 mei.
Voor de aanmelding is een aanmeldformulier opgesteld waarin de voorwaarden
opgenomen zijn en waarin aanmelders hun knelpunt konden aangegeven.
Bij de start van de pilot stonden er in het voor de pilot afgebakende gebied
ongeveer 800 woningen langer dan een jaar te koop. Uiteindelijk zijn er in totaal
179 aanmeldingen binnen gekomen, waarvan 20% van buiten de 0,2 PGA contour.
Van die 179 kwamen er 117 voor selectie in aanmerking. Dit is ongeveer 15% van
het aantal woningen dat aan het begin van de pilot langer dan een jaar te koop
stond. De helft van die 117 gevallen wil kleiner wonen en uit verschillende
aanvragen bleek dat men dan graag naar een kleinere woning in hetzelfde gebied
wil verhuizen.
De pilot Koopinstrument is een knelpuntenregeling gericht op sociaaleconomisch en
sociaal-maatschappelijke factoren bij moeizame verkoop. Vooraf zijn er 3
categorieën benoemd:
1. familieomstandigheden: bijvoorbeeld scheiding, ontslag, financiële
problemen, psychische problemen door aardbevingen.
2. werk gerelateerd.
3. wil kleiner wonen: bijvoorbeeld indicatie voor opname in verzorgingshuis.
Uit de aanmeldingen blijkt de volgende verdeling naar categorie:
Tabel 9: Aanmeldingen per categorie
familie omstandigheden
22%
werk gerelateerd

22%

wil groter wonen

5%

wil kleiner wonen

50%

niet aangegeven

1%

Totaal

100%

De NCG laat zich in het proces bijstaan door een adviescommissie. Deze
adviescommissie bestaat uit dhr. Ten Brink (burgemeester van de gemeente
Slochteren), dhr. Tebbens Torringa (makelaar uit het gebied) en de heer Dieterman
(voormalig directeur van een woningbouwcorporatie).
Pagina 14 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

Op 1 juli heeft de NCG 55 woningen geselecteerd die voor opkoop in aanmerking
komen. Voor deze woningen wordt de komende periode het taxatieproces en
ondertekening van het voorlopig koopcontract opgestart. Uit de aanmeldingen blijkt
dat de helft kleiner wil wonen. Ook blijkt uit de aanvragen dat een groot deel van de
mensen wil verhuizen binnen het gebied. Zo’n 20% verhuist naar buiten het gebied
vanwege werk elders. Met het aanwijzen van 55 woningen die voor opkoop in
aanmerking komen, wordt bijna de helft van de aanvragen die passen bij de
uitgangspunten voor deze pilot opgekocht.
3.2

Instrument ten behoeve van nieuwbouw
De NCG heeft afgelopen kwartaal met de gemeente Groningen en NAM gesproken
over de uitwerking van de huidige nieuwbouwregeling voor een aantal
nieuwbouwprojecten in de stad Groningen. Dit heeft geleid tot een werkbaar
resultaat, waarmee de ontwikkel- en bouwprocessen doorgang kunnen vinden.
Komende periode bespreekt de NCG aan de hand van concrete projecten hoe de
nieuwbouwregeling verder kan worden verbeterd. Ervaring die met de huidige
regeling is opgedaan, zal door de NCG worden benut om met gemeenten, provincie
en NAM de regeling te herijken.
In het tweede kwartaal van 2016 zijn er 42 nieuwe projecten voor de
nieuwbouwregeling aangemeld, voor in totaal 345 wooneenheden. Daarmee komt
het totaal aantal projecten sinds de start van de regeling op 324, equivalent aan
5602 wooneenheden. Daarmee is €16,8 miljoen toegekend aan de gemeente
Groningen en €10 miljoen voor de regionale gemeenten (peildatum 30-6-2016).

3.3

Instrumentarium achterstallig onderhoud
Over de uitgangspunten van de pilot is in het tweede kwartaal van 2016
overeenstemming bereikt. Het voorstel is om een korting van 1,25 % te hanteren op
de gemiddelde rente voor een hypotheek met NHG-garantie en 10 jaar vast. De
uitgangspunten van de pilot zijn nog een laatste keer kritisch getoetst op de huidige
casuïstiek van de afhandeling van (complexe) schadegevallen en de gebiedsgerichte
aanpak. Daarnaast is door NAM en NCG overeengekomen dat de inhoudelijke criteria
zo praktisch mogelijk toe worden gepast, waarmee het fonds zo goed mogelijk
aansluit op de praktijk.

3.4

Instrument voor verduurzaming (voorheen waardevermeerderingsregeling)
Op 6 juni jl. is de Kamer geïnformeerd over de financiering van het MJP. Er is €165
miljoen beschikbaar gekomen voor het combineren van verduurzaming met het
versterken en herstellen van schade van woningen. Hiermee zijn de financiële
kaders helder. Eerder is met de stuurgroepen besproken om de regeling
waardevermeerdering
aan
te
passen
en
daar
waar
mogelijk
verduurzamingsmaatregelen ook te combineren met het versterken van woningen
en dus niet alleen daar waar sprake is van schade. Dit om de
duurzaamheidsmaatregelen zo efficiënt mogelijk in te zetten. De regeling wordt in
het derde kwartaal uitgewerkt en in het vierde kwartaal definitief gemaakt. De
nieuwe regeling treedt vervolgens met terugwerkende kracht in werking, zodat er
geen woningeigenaren tussen wal en schip vallen. Over hoe we de mensen die voor
1 februari 2015 schade hebben gemeld bij het CVW, maar nog niet een definitief
schaderapport hebben ontvangen een goede plek kunnen geven in de nieuwe
regeling, zal een voorstel worden opgenomen in het proces om te komen tot die
regeling. Dit geldt ook voor de 1670 meldingen van schades aan de randen met een
schademelding voor 1 februari 2016. Vaststelling vindt plaats na consultatie van de
beide stuurgroepen.

Pagina 15 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

De oude waardevermeerderingsregeling is per 1 februari 2016 gesloten. Wel was er
tot 1 juli 2016 nog de mogelijkheid voor mensen die voor 1 februari 2016 schade
hebben gemeld en zich nog in het schadeproces bevonden om binnen een maand na
ontvangst van het schaderapport een beroep te doen op de regeling. Die
mogelijkheid verviel per 1 juli, dus in de laatste maand was de termijn van
ontvangst schaderapport tot aanvraag niet een gehele maand. Voor alle mensen die
tijdig een aanvraag hebben ingediend voor de regeling waardevermeerdering bij het
SNN wordt het subsidieplafond verhoogd.
Voor de voormalige regeling waardevermeerdering is een budget van €124,6 miljoen
beschikbaar. Er zijn 29.782 aanvragen gehonoreerd voor een bedrag van
€106.096.394,-. Dit is gemiddelde uitkering van €3.562,43 per aanvraag. Hiervan
zijn ca. 1.650 aanvragen gerelateerd aan koop. De overige aanvragen zijn schade
gerelateerd. Aangezien besloten is dat aanvragers op datum schademelding worden
afgehandeld, is de uitvraag gedaan om deze datum door te geven aan SNN. Het
aantal mensen dat de datum van schademelding aan de aanvraag heeft toegevoegd
was op 30 juni jl. 1.106, indien de datum van schademelding niet is toegevoegd,
wordt de datum van aanvraag gehanteerd. Het aantal mensen dat op 30 juni jl. nog
wacht op bericht betreft 7.392.
3.5

Commissie Bijzondere Situaties
De nieuwe Commissie Bijzondere Situaties is per 1 mei 2016 ingesteld. Het
instellingsbesluit is op 29 april in de Staatscourant gepubliceerd. In tabel 5 op
pagina 10 is opgenomen hoeveel gevallen de Commissie in het tweede kwartaal in
behandeling heeft genomen.

3.6

Monitoring
Eén keer per jaar zal de NCG met behulp van een goede monitor een toets uitvoeren
op de uiteindelijke gewenste uitkomsten van het MJP. Binnen het aardbevingsgebied
zijn al meerdere onderzoeken gestart naar de effecten van de aardbevingen op dit
gebied. Voor de effectmeting van het MJP maakt de NCG gebruik van deze
onderzoeken. Voorbeelden van deze onderzoeken zijn: Gronings Perspectief, CMOSTAMM/SPG onderzoek naar leefbaarheid, OTB onderzoek, maar ook onderzoeken
naar de woningmarkt van bijvoorbeeld het CBS. Op basis van deze onderzoeken zal
de NCG de eerste 0-meting verrichten. Conform het MJP is de verwachting de eerste
meting in 2017 uit te voeren.

Pagina 16 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

4

Maatschappelijke en Bestuurlijke Stuurgroep

Bij iedere stuurgroepvergadering geeft de NCG de stand van zaken van de
voortgang van de uitvoering door de NCG weer en de stand van zaken van de
regelingen en onderzoeken. De volgende onderwerpen zijn in het tweede kwartaal
onder meer besproken: regeling waardevermeerdering, opkoopregeling, uitkomsten
voorjaarsnota, hoog risico elementen (HBRE’s), arbiter-regeling, actualisatie NPRrichtlijn, schade en schadeprotocol, burgerloket Stut & Steun, achterstallig
onderhoud, inspecties, nieuwbouwregeling, Heft in eigen hand, validatie Arcadisonderzoek, CBS-woningmarktonderzoek, kennisplatform ondergrond en bovengrond
en criticial review. Hieronder volgt een korte toelichting op een aantal van de
besproken onderwerpen.
4.1

Samenwerkingsafspraken NAM-EZ-NCG
De verschillende onderdelen van de afspraken zijn toegelicht in de maatschappelijke
en bestuurlijke stuurgroep. Beide stuurgroepen hebben nadrukkelijk gevraagd om
meer afstand tussen NAM en CVW en NCG en wensen meer sturing en toezicht op
het CVW door de NCG.

4.2

Proces totstandkoming MJP 2017-2021
In beide stuurgroepen is het proces van totstandkoming van het MJP 2016-2020
geëvalueerd. In 2016 werkt de NCG aan de actualisatie van het MJP. De
inhoudsopgave en het proces voor de actualisatie van het MJP is met de
stuurgroepen besproken. De stuurgroepen hebben aandachtspunten meegegeven
voor het proces en de inhoudsopgave aangevuld met onderwerpen als scholing en
arbeidsmarkt, toezicht van de NCG op CVW en de geschillenregeling.

4.3

Toelichting op het inspectieprogramma
Er is in de stuurgroepen een toelichting gegeven op het inspectieprogramma. Hierbij
heeft de Maatschappelijke Stuurgroep kritische vragen gesteld over het aantal
inspecties van een bepaald type objecten dat is gepland in relatie tot de
(engineerings)capaciteit.

4.4

VTH Compliance Management
De Maatschappelijke Stuurgroep heeft geadviseerd rekening te houden met
welstand en monumentencommissies. De Stuurgroep is verder uitgenodigd
opmerkingen aan de NCG kenbaar te maken. De NCG heeft aangeboden een
informatiesessie te organiseren. De Bestuurlijke Stuurgroep heeft haar waardering
uitgesproken voor de heldere lijn die wordt geboden voor het uitvoeringsproces

4.5

Tussenrapport RUG-onderzoek ‘Gronings Perspectief’
Professor T. Postmes van de RUG heeft een presentatie gegeven over het
tussenrapport ‘Gronings perspectief’. De Maatschappelijke Stuurgroep heeft
geadviseerd gegevens van huisartsen te betrekken bij het onderzoek.

4.6

Stut & Steun (Burgerloket)
Er is een presentatie gegeven over het burgerloket Stut &Steun. Het loket verzoekt
om contactpersonen bij elke gemeente.

Pagina 17 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

4.7

Kwartaalrapportage NCG
De Maatschappelijke Stuurgroep heeft een een aantal vragen gesteld naar
aanleiding van de kwartaalrapportage over het eerste kwartaal van 2016. De vragen
zijn beantwoord en besproken. Verder heeft de Stuurgroep geadviseerd om voor de
volgende rapportages dezelfde structuur en opmaak te hanteren en gevraagd om
eenduidigheid bij het gebruik van definities. Dit is van belang om de rapportage
helder te kunnen overbrengen aan de achterbannen. De Bestuurlijke Stuurgroep
complimenteert de NCG met de rapportage en adviseert aan de NCG om dit stuk aan
de colleges te sturen met het advies dit aan de raden en staten te sturen.

4.8

Schadeprotocol en schade-experts
De Maatschappelijke Stuurgroep heeft geadviseerd de voorgestelde fasering tot
aanpassing van het schadeprotocol aan te passen. Verder wil de stuurgroep graag
weten hoe de adviezen van Lysias en APE vorm hebben gekregen. Gevraagd is ook
om goed door te spreken waar de verschillende fasen van aanpassing op toezien
voordat het traject van aanpassing van het schadeprotocol van start gaat. In de
vergadering van de stuurgroepen van juni is gesproken over de voorgestelde
wijzigingen van het schadeprotocol. De Maatschappelijke Stuurgroep heeft
aangegeven zich niet te kunnen vinden in het voorliggende concept. De Bestuurlijke
Stuurgroep heeft geadviseerd de tekst voor c-schades aan te scherpen. Verder
benadrukt de Bestuurlijke Stuurgroep dat de schade-expert die schades beoordeelt
voor monumentale panden ook daadwerkelijk dient te beschikken over de benodigde
kennis van monumenten. De NCG betrekt de adviezen van de stuurgroepen bij zijn
advies aan NAM over de door te voeren wijzigingen in het schadeprotocol.

4.9

Vervolgopdracht CBS-onderzoek
De Maatschappelijke en de Bestuurlijke Stuurgroepen adviseren om de methode van
het RUG-onderzoek bij het CBS-onderzoek te betrekken. De Bestuurlijke Stuurgroep
heeft gevraagd of er onderscheid gemaakt kan worden in tijdsperioden zoals
bijvoorbeeld de periode voor en na de crisis en de periode na Huizinge.

4.10

Pilot Koopinstrument
De leden van de Maatschappelijke Stuurgroep pleiten voor een ruimhartige
afwikkeling van het koopinstrument. Verder vraagt de stuurgroep of in de
rapportage ook inzicht kan worden geboden in de de sociale problematiek. De
Bestuurlijke Stuurgroep spreekt de wens uit om de pilot op te volgen en te
verbreden. Deze wens wordt gedeeld door de Maatschappelijke Stuurgroep.

4.11

Rol NCG t.a.v. het houden van toezicht op de schadeafwikkeling
De Maatschappelijke Stuurgroep wil graag weten waar de NCG en CVW op kunnen
worden aangesproken bij de schadeafwikkeling. De stuurgroep wordt gevraagd om
signalen aan te reiken die kunnen leiden tot verbetering. De Bestuurlijke Stuurgroep
verzoekt om CVW-cijfers op dorp/wijkniveau. Hiermee kan de discussie in de
gemeenten worden gevoerd op basis van feiten.

4.12

Validatie Arcadis-onderzoek
Het vervolg op de validatie naar het Arcadis-onderzoek is door de stuurgroepen
besproken.

4.13

Programma Groninger Schuren en Stallen
In de stuurgroepen is door LTO-Noord en NAM een presentatie gegeven over het
Programma Groninger Schuren en Stallen. De Maatschappelijke Stuurgroep heeft
Pagina 18 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

gevraagd om particulieren te betrekken bij het doordenken van het programma.
Verder is naar de mogelijkheid gevraagd voor een vergelijkbare regeling voor
voormalig agrarische gebouwen. De Bestuurlijke Stuurgroep heeft gevraagd ook te
kijken naar bodemdaling en achterstallig onderhoud, omdat de faciliteiten daarvoor
ook interessant zijn voor eigenaren van woningen en andere bedrijven. Gevraagd is
of het behoud van de cultuurhistorische waarde is geborgd.
4.14

Overzicht adviezen Stuurgroep Leefbaarheid
De Bestuurlijke Stuurgroep pleit voor een verdeling van gelden over de gemeenten
zonder aanvragen te hoeven doen en er wordt aandacht gevraagd voor Meerstad en
de dorpen aan de rand van de stad.

Pagina 19 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

5

Kansrijk

In dit hoofdstuk worden de activiteiten voor de verschillende thema’s van het MJP in
het tweede kwartaal van 2016 weergegeven.
5.1

Onderwijs
Het tweede kwartaal heeft vooral in het teken gestaan van de voorbereiding van de
voorjaarsnota, het inzichtelijk maken van de aanvullende middelen die nodig zijn
voor toekomstbestendige investeringen voor de scholen en de voorbereidingen van
de besprekingen rondom de kabinetsbijdrage voor het scholenprogramma. Op 6 juni
heeft de minister van EZ bekend gemaakt dat het kabinet in totaal €73,5 miljoen
euro beschikbaar stelt voor het scholenprogramma in het aardbevingsgebied. Het
ministerie van OCW stelt €50 miljoen beschikbaar voor het programma door middel
van een structurele overboeking naar de begroting van EZ van €3 miljoen per jaar
vanaf 2017. Tot slot zal ten behoeve van de verduurzaming van de schoolgebouwen
€23,5 miljoen gefinancierd worden vanuit de €165 miljoen die bij de voorjaarsnota
beschikbaar is gesteld voor de combinatie van verduurzaming bij versterking en
verduurzaming bij herstel van schade. Daarmee is het mogelijk om het huidige
scholenbestand niet alleen te versterken, maar ook toekomstbestendig en duurzaam
te maken. Bijvoorbeeld door duurzaamheidsmaatregelen te nemen en het uit
gebruik nemen van bestaande gebouwen voor nieuwbouw. Naast de €73,5 miljoen
stellen gemeenten zelf zo'n €44,5 miljoen beschikbaar en NAM €172,5 miljoen.

5.2

Zorg
In april zijn de resultaten van de eerste tussenmeting van het RUG-onderzoek
Gronings Perspectief gepubliceerd. Daaruit blijkt dat er geen verschil is in ervaren
gezondheid tussen Groningers buiten of binnen het aardbevingsgebied, behalve voor
mensen met meervoudige schade. Mensen met meervoudige schade ervaren meer
gezondheidsklachten. Deze resultaten zijn onderwerp van gesprek geweest in zowel
de Maatschappelijke als de Bestuurlijke Stuurgroep. De NCG is in gesprek met
betrokken
belanghebbenden,
zorgvastgoed,
zorgaanbieders,
gemeenten,
verzekeraar, zorgcoöperaties, om in kaart te brengen waar toekomstige zorg met
versterking kan worden gecombineerd. Eind juni heeft een bestuurlijke
werkconferentie plaatsgevonden die richting geeft aan de werkwijze voor de nabije
toekomst. De NCG heeft met Healthy Ageing Noord Nederland Network, Economic
Board Groningen en Healthy Life Alliance een intentieverklaring ondertekend om
levensloopbehendigheid in de aardbevingsregio te stimuleren. Concrete actie die
daaruit voortvloeit is o.a. het ontwikkelen van een toolkit voor bewonersbegeleiders.

5.3

Infrastructuur
De NCG heeft in de eerste helft van 2016 een plan van aanpak voorbereid om tot
een (kwalitatieve) risico-inventarisatie van de infrastructuur te komen. Het plan van
aanpak is op ambtelijk niveau met de infrabeheerders besproken en wordt
geagendeerd voor een bestuurlijk overleg met de infrabeheerders en normstellers
(ministerie van IenM) komende zomer. Met het plan van aanpak zal de NCG een
proces in gang zetten om tot vaststelling van uitgangspunten van het
aardbevingsbestendig bouwen en versterken van infrastructuur te komen.
Parallel aan dit proces is inmiddels een begin gemaakt met de uitvoering van het
plan. Zo is de infrabeheerders gevraagd de benodigde informatie ten behoeve van
de risico-inventarisatie aan te leveren en faciliteert de NCG middels een
samenwerkingsruimte en de mogelijkheid om kennis te delen. Bij het opstellen van
de risico-inventarisatie zal de NCG worden bijgestaan door een marktpartij.
Pagina 20 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

De NCG is op het terrein van infrastructuur ook betrokken bij het onderzoek van
TNO en Deltares dat plaatsvindt naar de uitwerking van één van de aanbevelingen
van de Commissie Meijdam ten aanzien van industrie en infrastructuur. Het betreft
hier de aanbeveling om als ijkpunt te hanteren dat industriële installaties en
infrastructuur bestand moeten zijn tegen de zwaarste geïnduceerde aardbeving die
redelijkerwijs kan worden verwacht. Verder vindt er over diverse concrete
infrastructurele
projecten
overleg
plaats
in
verband
met
eventuele
versterkingsmaatregelen.
5.4

Industrie
Bij bedrijven in het aardbevingsgebied die werken met gevaarlijke stoffen vinden
onderzoeken
plaats
naar
mogelijke
risico’s
en
eventueel
te
nemen
versterkingsmaatregelen. Het gaat hierbij om 28 bedrijven die onder het BRZO
(Bijzondere Risico’s Zware Ongevallen) vallen en 18 andere bedrijven. Bij 26 van de
46 bedrijven is reeds een kwalitatieve risicoanalyse (fase 1) uitgevoerd. Bij de
overige bedrijven loopt deze analyse nog.
Verder wordt er gewerkt aan de vereenvoudiging van het kwantificeringsdeel van de
methode (fase 2). Ook hierbij speelt een van de aanbevelingen van de commissie
Meijdam een centrale rol, namelijk de aanbeveling om als ijkpunt te hanteren dat
industriële installaties bestand moeten zijn tegen de zwaarste geïnduceerde
aardbeving die redelijkerwijs verwacht kan worden. Op initiatief van de NCG vindt er
interdepartementaal overleg plaats over de praktische uitwerking van de
aanbeveling en de verbinding met de geldende toetsingskaders.

5.5

Calamiteiten
In april 2016 is een nieuw Incident Bestrijdingsplan Aardbevingen (versie 2.0)
vastgesteld door het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio Groningen. Het in
beeld brengen van benodigde middelen, menskracht en maatregelen is in
voorbereiding. In het derde kwartaal vindt hier besluitvorming over plaats. Ook
worden er tussen de NCG, het ministerie van EZ en de Veiligheidsregio afspraken
gemaakt over de communicatie bij een incident.

5.6

Agrarische sector
In het tweede kwartaal is verder gewerkt aan de voorbereidingen voor het uitvoeren
van een pilot met drie agrarische objecten binnen het versterkingsprogramma in
Overschild. Zo is de afgelopen periode overleg gevoerd met de gemeente, LTO en
NAM over de communicatie en is bekeken welke agrarische objecten mogelijk
interessant zijn voor de pilot.
Ook buiten de prioritaire gebieden wordt gezamenlijk opgetrokken. LTO Noord en
NAM hebben samen het Programma Groninger Schuren en Stallen (PGSS) opgezet
om de gevolgen van aardbevingen op de functionele agrarische bedrijven op
duurzame wijze aan te pakken. Om meer inzicht te krijgen in het programma en om
draagvlak te creëren zijn op verzoek van de NCG de Bestuurlijke en
Maatschappelijke Stuurgroep over dit programma geïnformeerd. De samenhang met
de transitie van complexe schadegevallen naar de NCG wordt verder in kaart
gebracht.

Pagina 21 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

5.7

Energietransitie
Voor Ten Post is een quick scan uitgevoerd om de energieopties, ook voor
gebiedsgericht, in beeld te brengen. Het doel is om te kijken of die aanpak
meerwaarde biedt en voor meerdere gebieden gebruikt zou moeten worden. Energy
Academy Europe voert de quick scan uit. Provincie Groningen, gemeente Ten Boer
en ENEXIS zijn betrokken.
Verder is in het tweede kwartaal gewerkt aan de voorbereiding van een aanpak
waarmee
energetische
verbetering
kan
worden
verbonden
aan
de
versterkingsopgave en hoe de eigenaar-bewoner kan worden ondersteund bij het
maken van keuzes daarin. In de Voorjaarsnota is €165 miljoen beschikbaar
gekomen voor verduurzaming. Dit wordt deels ingezet voor de verduurzaming van
het scholenprogramma (€23,5 miljoen), maar ook voor verduurzaming gekoppeld
aan versterking en schade.

5.8

Economie
Naar aanleiding van de stuurgroep Economie is op een aantal onderdelen in het
tweede kwartaal overleg gevoerd en actie geïnitieerd. Specifiek is de NCG een
dialoog opgestart met Bouwend Nederland over betere afstemming rondom het
inspectieprogramma en opdrachtverlening en zijn er acties gedefinieerd op gebied
van arbeidsmarkt. Ook is verder gewerkt aan een Bedrijvenloket en is een verdere
verkenning gedaan naar de noodzaak en opzet van een Gas2.0-agenda en/of een
industrie-agenda.
De afgelopen maanden is de samenwerking op het gebied van onderwijs en
arbeidsmarkt rondom de bouwsector geïntensiveerd. Zo is een akkoord gesloten
over de meerjarenfinanciering van het EPI-Kenniscentrum en enkele MBOprogramma’s (waarbij NCG, provincie Groningen, Economic Board Groningen en
NAM ieder hun verantwoordelijkheid nemen). Daarnaast wordt gewerkt aan een
actieplan om de gehele keten van aardbeving gerelateerd bouwen goed op elkaar
aan te laten sluiten. Opdrachtgevende partijen (met name NCG, CVW en
gemeenten), arbeidsmarktpartijen (gemeenten en UWV), onderwijspartijen (met
name EPI-Kenniscentrum), de bouwsector (Bouwend Nederland) en het Ministerie
Sociale Zaken en Werkgelegenheid onderkennen gezamenlijk dat goede afstemming
tussen
opdrachtdefiniëring,
aanbestedingen,
scholing,
werving
en
opdrachtnemerschap cruciaal is. Daartoe zijn de afgelopen periode afspraken
gedefinieerd (bijvoorbeeld over inzicht in de ophanden zijnde werkvoorraad en inzet
van ‘social-return on investment’), arbeidsmarktprojecten opgezet ten behoeve van
opleiding en instroom van arbeidskrachten en worden de mogelijkheden tot
financiering verkend.
Naar aanleiding van consultatierondes zijn de uitgangspunten voor een
bedrijvenloket gedefinieerd. Op dit moment wordt gewerkt aan een Plan van Aanpak
dat na de zomer afgerond wordt.
Het project om de gehele regio op breedbandinternet aan te sluiten vordert snel. De
afgelopen periode heeft een marktconsultatie plaatsgevonden en is een regeling
opgesteld. Deze regeling kan worden gebruikt door partijen om hun onrendabele top
te dekken wanneer zij bereid zijn iedereen binnen het aardbevingsgebied aan te
sluiten op breedbandinternet. De regeling wordt gefinancierd met geld uit de
Leefbaarheidsmiddelen, middelen van de EBG en via een achtergestelde lening van
de provincie.

Pagina 22 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

5.9

Leefbaarheid
De notitie ‘leefbaarheidsprogramma NCG’ is opgesteld, besproken en vastgesteld in
het
voorjaar
van
2016.
Hierin
staan
de
uitgangspunten
voor
het
leefbaarheidsprogramma. De NCG werkt momenteel aan de uitvoering van dit
programma. De stuurgroep leefbaarheid geeft advies aan de NCG ter voorbereiding
op besluitvorming. De stuurgroep heeft inmiddels de NCG op drie onderwerpen van
een advies voorzien. Deze onderwerpen zijn: Toekenning van programmasubsidie
energietransitie, samenwerkingsafspraken met de leefbaarheidsprogramma’s van de
provincie en de toekenning van tender 1 van het programma dorpsvisies en
landschap. Deze adviezen zijn integraal overgenomen door NCG. Een gezamenlijke
communicatiestrategie onder de noemer ‘Kansrijk Groningen’ is ontwikkeld en in
uitvoering. In maart heeft de NCG negen gezamenlijke informatieavonden
georganiseerd met alle betrokken partijen over het leefbaarheidsprogramma.
Momenteel wordt gewerkt aan de website www.kansrijkgroningen.nl. Hierop komt
het integrale aanbod aan leefbaarheidsprogramma’s, inclusief de programma’s van
NAM. Tevens zal dit als platform worden gebruikt om de voortgang te laten zien en
initiatiefnemers te inspireren. De NCG werkt momenteel de mogelijkheden uit om de
financiële administratie van alle leefbaarheidsprogramma’s onder te brengen bij één
partij. De NCG heeft de inspanningsverplichting uitgesproken om binnen de
programmering voor de versterking initiatieven die ingediend worden bij één van de
leefbaarheidsprogramma’s mogelijk te maken. Voor het programma Elk Dorp Een
Duurzaam Dak zijn inmiddels concrete afspraken gemaakt voor 2016 over welke
dorpshuizen in aanmerking komen voor inspectie en/of engineering. De NCG en de
provincie
Groningen
hebben
werkafspraken
gemaakt
over
hoe
het
leefbaarheidsprogramma van de provincie en de NCG op elkaar afgestemd kunnen
worden. Dit zodat de programma’s elkaar onderling versterken. Het definitieve
programma Lokale Energietransitie is vastgesteld door de NCG. Hier is een bijdrage
van €5 miljoen voor beschikbaar gesteld. De eerste toekenning voor de
dorpenaanpak binnen het programma ‘Dorpsvisies en landschap’ heeft
plaatsgevonden. Aan dorpen is, via Landschapsbeheer Groningen, een budget van
€1,2 miljoen toegekend.

5.10

Cultureel erfgoed

5.10.1

Pilot Overschild
In de kern van Overschild is gestart met een concrete pilot monumenten. Voor de
kerk in het dorp worden op dit moment berekeningen uitgevoerd. Dit najaar staan
de pastorie en de molen op de agenda van het engineeringsprogramma. Daarnaast
wordt in de Pilot Overschild een beeldbepalende boerderij meegenomen.

5.10.2

Bescherming niet geregistreerd en dus onbeschermd cultureel erfgoed.
Om verlies van nog niet vastgesteld erfgoed te voorkomen zijn er enkele tijdelijke
oplossingen gevonden. De gemeenten Loppersum, Slochteren en Eemsmond hebben
een voorbereidingsbesluit vastgesteld ten behoeve van het voorkomen van
vergunningsvrije sloop. De provincie Groningen heeft in de Provinciale
Omgevingsverordening (POV) kaders vastgesteld met betrekking tot bescherming
van cultureel erfgoed. De NCG inventariseert de stand van zaken bij gemeentes in
het kerngebied. De NCG ondersteunt, faciliteert en werkt aan bewustwording en een
gevoel van urgentie op dit dossier en stelt momenteel een quick scan op om zo
nodig nog niet vastgestelde beeldbepalende en karakteristieke panden (BBKP) via de
gebiedsgerichte aanpak in kaart te kunnen brengen. Deze quick scan wordt niet
door de NCG zelf uitgevoerd, maar kan als instrument aangeboden worden aan de
gemeenten. Er wordt een afwegingsgrens ontwikkeld voor BBKP welke niet onder de
wettelijke bescherming van de monumentenwet vallen.
Pagina 23 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

5.10.3

Het Erfgoedloket en het Erfgoedteam
Voorbereidingen voor de inrichting van het erfgoedloket en het erfgoedteam zijn
getroffen.

5.10.4

Schade en Versterkingsopgave
Onder regie van de RCE is het ‘afwegingskader herstel en versterking’ opgestart.
Doel hiervan is om uitvoeringsmethodieken en kwaliteitsrichtlijnen op een
monumentwaardige manier in balans te brengen met veiligheid, gebruikscomfort
en cultuurhistorische waarden.

Pagina 24 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

6

Onderzoeken

In dit hoofdstuk wordt de stand van zaken rondom de lopende onderzoeken in het
tweede kwartaal toegelicht.
6.1

Kennisplatform ondergrond en bovengrond
Om te komen tot een kennisplatform en een kennisagenda zijn de afgelopen periode
verschillende gesprekken gevoerd met kennisinstellingen, kennisvragers en kennisinitiatieven met de vraag wat hun verwachtingen zijn van een kennisplatform. Dit
heeft ertoe geleid dat er op dit moment kennistafels/kennisclusters worden
ontwikkeld op 3 hoofdthema’s:
cluster ondergrond/kennisprogramma mijnbouw
cluster bouwen en versterken
cluster leefbaarheid
Het cluster ‘ondergrond en kennisprogramma mijnbouw’ wordt uitgewerkt door
Ministerie van EZ en SodM. Deze partijen hebben hun kennisvragen inmiddels op
thematisch niveau gedefinieerd. EZ en SodM zetten hun kennisvragen zelfstandig
uit, onder andere bij TNO. Een wetenschappelijke commissie zal toezicht houden op
de (uitwerking) van de kennisagenda. De NCG kan haar kennisvragen via EZ
inbrengen in dit cluster.
Voor het cluster ‘bouwen en versterken’ is inmiddels een concept Plan van Aanpak
ontwikkeld door een samenwerkingsverband van diverse kennisinstellingen, met de
Hanzehogeschool als penvoerder. In dit Plan van Aanpak wordt een methode
ontwikkeld om de beschikbare kennis, inclusief duiding, en de nog ontbrekende
kennis in beeld te krijgen. Dit proces leidt tot een definiëring van een kennisagenda,
inclusief prioriteiten. Relevant programmaonderdeel is ook het ‘Kennisloket’ dat zal
moeten zorgen voor ontsluiting van de aanwezige kennis. In of kort na de zomer
kan gestart worden met implementatie van onderdelen van het Plan van Aanpak,
zodat de basis voor een kennisagenda kan worden gelegd. De NCG heeft een
belangrijke rol in het definiëren van de kennisbehoefte voor dit cluster.
Voor wat betreft het cluster ‘leefbaarheid’ zijn gesprekken opgestart met de RUG,
Hanze en CMO/STAMM om volgens eenzelfde werkwijze te komen tot een
kennistafel, kennisduiding, kennisbehoefte en een kennisagenda, inclusief ontsluiting
van die kennis. Streven is om kort na de zomer duidelijkheid te hebben over de
haalbaarheid van deze ambitie. Een eerste inventarisatie van het kennisaanbod is
reeds gemaakt door de Hanzehogeschool.
De kennisagenda wordt naar verwachting in de actualisatie van het MJP voorgelegd
ter advisering aan de beide stuurgroepen.

6.2

Validatie Arcadis-onderzoek
Het validatieonderzoek wordt op dit moment afgerond. Aan het einde van de zomer
zullen de bevindingen over de door Arcadis gehanteerde onderzoeksmethodologie
bekend zijn en worden de conclusies en consequenties besproken met NAM. Direct
aansluitend worden de betrokken partijen, zoals de bewoners die mee hebben
gewerkt aan het leveren van gegevens voor het onderzoek en de schademelders
buiten de schadecontour, geïnformeerd.

Pagina 25 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

6.3

Hoge frequentie schade
Op basis van bovengenoemd validatieonderzoek wordt een vervolgonderzoek
ingesteld. Op dit moment wordt, in afwachting van de uitkomsten van het
validatieonderzoek, een onderzoeksopzet uitgewerkt voor de vervolgfase. Een eerste
onderzoeksopzet wordt in het derde kwartaal aan de stuurgroepen voorgelegd.

6.4

Gronings perspectief
Eind april zijn de eerste resultaten van het RUG-onderzoek Gronings Perspectief
gepresenteerd. Bij de presentatie en in de beantwoording van Kamervragen is
aangegeven dat de NCG de resultaten bespreekt met o.a. NAM en CVW. Dit is in
gang gezet. Er wordt een werkoverleg gepland waarin de presentatie van de
resultaten leidt tot een gesprek over het huidige/toekomstige schadeprotocol en de
effecten daarvan op de woningeigenaren die schade hebben gemeld. De informatie
wordt ook gebruikt voor doorontwikkeling van de organisatie, met name voor de
medewerkers
die
regelmatig
contact
hebben
met
bewoners,
zoals
bewonersbegeleiders en de casemanagers complexe schade.

6.5

Industrie en infrastructuur

6.5.1

Werkzaamheden Deltares en TNO
Deltares
en
TNO
hebben
een
methode
ontwikkeld
waarmee
de
aardbevingsbestendigheid van industriële installaties beoordeeld kan worden. Bij
o.m.
de
BRZO-bedrijven
(Besluit
Risico’s
Zware
Ongevallen)
in
het
aardbevingsgebied wordt de methode toegepast (op kosten van NAM). De reviews
van de plannen van aanpak en van de uitgevoerde onderzoeken worden gedaan
door Deltares en TNO, die tevens werken aan doorontwikkeling van de methode.
Ook doen ze aanvullend onderzoek naar bijvoorbeeld het verwekingsrisico, om
aannames daarover te kunnen vervangen door een realistische inschatting.

6.5.2

Werkgroep maatgevende aardbevingsbelasting
Een knelpunt in de methode is de grote hoeveelheid complex rekenwerk die vereist
is. Dit betekent bovendien dat er geijkt wordt aan onwaarschijnlijk hoge
aardbevingssterktes. Om die reden en om sneller tot een betrouwbaar inzicht te
komen wordt momenteel een nog openstaande aanbeveling van de commissie
Meijdam uitgewerkt. Deze aanbeveling wordt momenteel uitgewerkt door een
werkgroep die enkele leden van de voormalige commissie bevat naast deskundigen
van onder andere KNMI en TU Delft. Het advies van de werkgroep zal in overleg met
het ministerie van IenM worden getoetst aan de BRZO-regelgeving. Het omgaan met
die nieuwe inzichten komt ter sprake in de volgende stuurgroep Industrie op 14 juli.

6.6

Meetinstrumenten
In het MJP heeft de NCG opgenomen dat in 2016 nader onderzoek zal worden
uitgevoerd naar de verschillende meetinstrumenten. Op basis daarvan zal de NCG in
2017,indien nodig, nadere acties ondernemen. Van diverse kanten is er bij de NCG
namelijk aandacht gevraagd voor een meetinstrumentarium (zoals bijvoorbeeld
tiltmonitoren of andere typen bodemsensoren of -netwerken), waarbij naast de
grondversnelling ook andere zaken worden gemeten. Doel van het onderzoek is om
vast te stellen of het huidige meetnet aan de informatiebehoefte van burgers,
bedrijven en overheden voldoet. In de uiteindelijke aanbevelingen zal ook aandacht
zijn voor nieuwe ontwikkelingen en toepassingen.
Om de informatiebehoefte en de achterliggende redenen ervan vast te stellen heeft
op 15 juni jl. een werkconferentie met een tiental regionale koepelorganisaties
plaatsgevonden. De deelnemers vroegen verbreding: van effecten van aardbevingen
naar effecten van mijnbouwactiviteiten. Inzicht in stapeling van effecten en de
Pagina 26 van 27

| Definitief | Kwartaalrapportage Q2 | 15 juli 2016

gevolgen daarvan ontbrak, maar werd als essentieel gezien. In dit verband werd ook
aandacht gevraagd voor effecten buiten de aardbevingscontourlijnen.
Als doelstellingen van meetsystemen worden aangegeven:

Het ontwikkelen van een wetenschappelijk gevalideerde basis van
(deel)oorzaken van opgetreden schade zodat er geen discussie meer is over
wie wat veroorzaakt en aansprakelijk is.

Het kunnen treffen van preventieve maatregelen ter voorkoming van schade

Het vergroten van de veiligheid
De deelnemers deden verder de oproep voor een kenniscentrum voor geïnduceerde
bevingen en bodembeweging. Dit moet zorgen voor toegankelijkheid van
meetgegevens en duiding voor burgers en bedrijven. Een deel van de deelnemers
wenst invloed op de te formuleren onderzoeksvragen. De behoefte is dat er aan één
tafel met experts en instanties gesproken wordt, in plaats van in gescheiden
trajecten. Er wordt verder een expliciet appel gedaan op voortvarende
besluitvorming. De komende periode zal worden verkend hoe aan de genoemde
behoefte aan invloed invulling kan worden gegeven.
6.7

NEN
Op 30 juni jl. heeft KNMI een nieuwe (peakgroudacceleration) pga-contourenkaart
gepubliceerd, waarin de laatste inzichten zijn meegenomen. De kaart heeft een
meer grilligere vorm gekregen en de maximale pga-waarde in de kern van het
gebied is naar beneden gegaan.
Met NAM is afgesproken dat voor fase 1 van de versterkingsopgave nog gebruik zal
worden gemaakt van de huidige NPR (incl. de ‘oude’ pga-contourenkaart).
Daarnaast is besloten tot een update te komen van de NPR, met name naar
aanleiding van de laatste inzichten ten aanzien van het gedrag van de ondergrond.
Op dit moment worden afspraken gemaakt met NEN over de update van de NPR.

6.8

Critical review
De Rijksuniversiteit Groningen heeft positief gereageerd op de suggestie van de NCG
om de komende periode een aantal critical reviews te organiseren. In deze critical
reviews zal een onderzoeksthema dat veel discussie oplevert door onderzoekers
verdiept worden. Een eerste critical review wordt opgezet rondom het thema
woningmarktonderzoeken/waardedaling. Hierin is ruimte voor debat en publieke
inbreng. De critical review staat gepland voor het najaar. Een Plan van Aanpak
wordt op dit moment uitgewerkt. Als tweede onderzoeksthema wordt gedacht aan
het thema risicobenadering. Ook daarvoor worden voorbereidende gesprekken
gevoerd.

Pagina 27 van 27

Nationaal Coördinator Groningen
Postbus 3006 | 9701 DA Groningen
T 088 041 44 44
info@nationaalcoordinatorgroningen.nl
www.nationaalcoordinatorgroningen.nl
Foto: Provincie Groningen