Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 1418

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 februari 2017
Hierbij zend ik u het verslag van de Eurogroep en Ecofinraad van 20 en
21 februari 2017 te Brussel.
De Minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

kst-21501-07-1418
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-07, nr. 1418

1

Verslag van de Eurogroep en Ecofinraad van 20 en 21 februari te
Brussel
Eurogroep 20 februari
Griekenland
De instellingen (Commissie, ECB, IMF, ESM) en Griekenland hebben in de
Eurogroep de stand van zaken m.b.t. de tweede voortgangsmissie
toegelicht. De afgelopen weken zijn gesprekken gevoerd over o.a. de
begroting voor de middellange termijn (2018 en verder) en arbeidsmarkthervormingen. De instellingen hebben in de Eurogroep aangegeven dat
daarbij voldoende voortgang is bereikt om terug te keren naar Athene en
daar verder te werken aan de specifieke invulling van het hervormingspakket. Er zal in het bijzonder, om het groeipotentieel van de Griekse
economie te versterken, worden gesproken over het aanpassen van de
structuur van de Griekse overheidsfinanciën. Hiertoe zal gewerkt worden
aan structurele hervormingen op het gebied van pensioenen en belastingen. Deze hervormingen zullen in wetgeving worden vastgelegd. Ook
zal er gesproken worden over groeibevorderende maatregelen die ingezet
kunnen worden als er structurele budgettaire ruimte is boven de
programmadoelstellingen voor het primair begrotingssaldo. De
gesprekken in Athene moeten leiden tot het bereiken van een zogenaamd
staff level agreement, een overeenkomst tussen de instellingen en
Griekenland over de invulling van de hervormingen die nodig zijn voor
afronding van de tweede voortgangsmissie. De Eurogroep heeft deze
ontwikkelingen verwelkomd als een positieve stap. Na het bereiken van
een staff level agreement zal de Eurogroep, op basis van de afspraken in
de Eurogroep van 24 mei 2016 (Kamerstuk 21 501/07, nr. 1370), terugkomen op de discussie over het begrotingspad voor de middellange
termijn (in de periode na het programma) en de schuldhoudbaarheid.
Thematische discussie ondernemingsklimaat
In de Eurogroep heeft een thematische discussie plaatsgevonden over het
ondernemingsklimaat. Deze discussie is gevoerd op basis van de Doing
Business Indicatoren van de Wereldbank en de resultaten van een enquête
van de Commissie uit 2015 over de manier waarop bedrijven het
ondernemingsklimaat (regelgeving, belastingen, publieke dienstverlening)
ervaren. De Commissie gaf tevens aan dat er een belangrijke link is tussen
het ondernemingsklimaat en het groei- en herstelvermogen van een land:
de landen met het beste ondernemingsklimaat herstelden het snelst na de
crisis. Ministers hebben in de Eurogroep ervaringen uitgewisseld over
huidige uitdagingen op het gebied van het ondernemingsklimaat en in het
verleden doorgevoerde hervormingen. De Eurogroep stelde tevens vast
dat de uitkomsten van deze discussie gebruikt zullen worden in de context
van de discussie over investeringen die in april zal plaatsvinden in de
Eurogroep.
Winterraming Europese Commissie
De Commissie heeft in de Eurogroep de belangrijkste uitkomsten van haar
winterraming gepresenteerd. Algemeen beeld is dat het herstel voor de
eurozone doorzet, maar de Commissie stelt in de winterraming ook dat de
onzekerheden «buitengewoon groot» zijn (waarbij onder meer wordt
gerefereerd aan de Brexit, de mogelijke aanpassingen in het beleid in de
VS en verkiezingen in verschillende landen). De economische groei in het
eurogebied wordt geraamd op 1,7% in 2016, 1,6% in 2017 en 1,8% in 2018.
De groeiverwachting voor 2017 en 2018 is daarmee met 0,1% naar boven
bijgesteld t.o.v. de herfstraming. De werkloosheid blijft dalen en wordt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-07, nr. 1418

2

voor dit jaar geraamd op 9,6% van de beroepsbevolking. Voor Nederland
is de groei in vergelijking met de herfstraming naar boven bijgesteld naar
2,1% in 2016 en 2% in 2017 (in de herfstraming werd een groei van 1,7%
voor 2016 en 2017 voorzien). De werkloosheid daalt tot 5,2% dit jaar en
4,7% volgend jaar (waarmee Nederland een van de laagste geraamde
werkloosheidcijfers heeft in het eurogebied). Ministers in de Eurogroep
gaven aan zich grotendeels te kunnen vinden in de analyse van de
Commissie.
Ecofinraad 21 februari
Richtlijnvoorstel hybride mismatches met derde landen
Tijdens de Ecofinraad is een politiek akkoord bereikt (general approach)
over het richtlijnvoorstel over hybride mismatches met derde landen
(ATAD2). Tijdens de Ecofinraad van 6 december 2016 kon nog geen
akkoord worden bereikt over het ATAD2-voorstel. Verschillende lidstaten
gaven toen aan meer tijd nodig te hebben om het voorstel te bestuderen
en niet alle lidstaten steunden het verzoek van het Verenigd Koninkrijk
(VK) om bepaalde hybride mismatches van de toepassing van de richtlijn
uit te zonderen.1
In de Ecofinraad lag nu een aangepast compromisvoorstel van het
Maltese voorzitterschap voor. In dit compromisvoorstel werd een
algemene implementatiedatum van 1 januari 2020 voorgesteld. In de
richtlijn is een bepaling opgenomen waarin is vastgelegd dat een hybride
entiteit onder bepaalde voorwaarden als inwoner van een lidstaat moet
worden aangemerkt en het inkomen moet worden belast voor zover
belastingheffing door die lidstaat of een andere jurisdictie niet plaatsvindt.
Deze bepaling moet uiterlijk op 1 januari 2022 geïmplementeerd zijn, op
uitdrukkelijk verzoek van Zweden en Estland die hadden aangegeven tijd
nodig te hebben om hun wetgeving aan deze bepaling aan te passen. Ook
is, in lijn met wat hierover in OESO-verband is afgesproken, vastgelegd
dat betalingen door financiële handelaren (financial traders) in het kader
van zogeheten hybride transfers niet onder de reikwijdte van de richtlijn
vallen. De richtlijn voorziet verder onder voorwaarden in een uitzondering
voor kapitaalinstrumenten met een hybride karakter die worden aangehouden op basis van prudentiële regelgeving voor banken (hybrid
regulatory capital). Deze uitzondering geldt tot 31 december 2022
(horizonbepaling). Uiterlijk op 1 januari 2022 zal de Commissie in het
bijzonder de gevolgen van deze uitzondering evalueren.
Alle lidstaten gaven aan het compromisvoorstel te steunen. In lijn met wat
met betrekking tot de implementatiedatum en de beide moties-Merkies
c.s.2 met uw Kamer is besproken, onder meer tijdens het algemeen
overleg op 14 februari jl., heeft Nederland ingestemd met het voorliggende compromisvoorstel. Voor de Nederlandse situatie is van belang dat
betalingen die in het geval van een CV/BV-structuur worden verricht door
een BV (en daar aftrekbaar zijn) aan een CV (en daar niet in de belastingheffing worden betrokken) na implementatie van ATAD2 per 1 januari
2020 niet meer aftrekbaar zijn voor de BV.
Diverse lidstaten gaven in de Ecofinraad aan het politieke akkoord over
ATAD2 te verwelkomen. Nederland gaf aan dat hiermee een goede
vervolgstap is gezet na de onder het Nederlandse voorzitterschap
aangenomen Richtlijn anti-belastingontwijking (ATAD). In lijn met de
implementatiedatum van de maatregelen tegen hybride mismatches met
1
2

Kamerstuk 21 501-07, nr. 1409.
Kamerstuk 34 604, nr. 9, en Kamerstuk 21 501-07, nr. 1415.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-07, nr. 1418

3

derde landen in ATAD2, wordt de implementatiedatum van de bepalingen
tegen hybride mismatches tussen EU-lidstaten in ATAD aangepast naar
1 januari 2020.
Nadat de juristen-linguïsten zich, zoals gebruikelijk, over de richtlijntekst
hebben gebogen en de richtlijn is vertaald in de talen van de Unie, zal de
richtlijn tijdens een volgende raad voor formele adoptie aan Ministers
worden voorgelegd.
Criteria en proces die leiden tot het opstellen van een gemeenschappelijke lijst van niet coöperatieve jurisdicties op het gebied
van belastingen
De Raad heeft de discussie voortgezet over de criteria ten aanzien van het
opstellen van een gemeenschappelijke lijst van niet-coöperatieve
jurisdicties op het gebied van belastingen. Tijdens de Ecofin Raad van
8 november 2016 (Kamerstuk 21 501-07, nr. 1404) kon er nog geen
overeenstemming gevonden worden over het gebruik van de «nul tarief
toets» als onderdeel van het criterium «het faciliteren van offshore
structuren». Nu is er afgesproken om het nul tarief als «trigger» criterium
te hanteren om te bepalen welke jurisdicties verder onderzocht moeten
worden. Jurisdicties met een nul tarief zullen vervolgens met behulp van
de gedragsgroep criteria onderzocht worden om vast te stellen of er
sprake is van een niet-coöperatieve jurisdictie. Nu hierover duidelijkheid is
bereikt, zal de gedragscodegroep overgaan tot toetsing van de geselecteerde risicojurisdicties aan de criteria.
G20 meeting Baden-Baden van 17-18 maart
De Ecofinraad heeft gesproken over de G20 meeting die onder Duits
voorzitterschap plaatsvindt op 17 en 18 maart in Baden-Baden. De
Commissie gaf aan dat er vooral gesproken zal worden over de stand van
zaken in de mondiale economie, internationale financiële instellingen,
belastingen en financiële regelgeving. Op financieel en economisch
gebied richt het Duitse voorzitterschap zich vooral op het verbeteren van
de schokbestendigheid van economieën, het vormgeven van digitalisering
en het investeren in infrastructuur in Afrika. Er heeft bij dit agendapunt
verder geen discussie plaatsgevonden.
Decharge over de EU begroting 2015
De Ecofinraad heeft, als onderdeel van de Dechargeprocedure, gesproken
en gestemd over Raadsaanbevelingen met daarin een positief dechargeadvies aan het Europees Parlement. Deze Raadsaanbevelingen zijn
opgesteld op basis van het jaarverslag van de Europese Rekenkamer
(ERK). De ERK geeft, evenals voorgaande jaren, over het jaar 2015 geen
goedkeurende verklaring over de uitgaven van de EU-begroting. Het
foutenpercentage in 2015 stelt de ERK op 3,8%, een lichte verbetering ten
opzichte van de voorgaande begrotingsjaren met een foutenpercentage
van gemiddeld 4 à 4,5% sinds 2009.
Nederland, het Verenigd Koninkrijk en Zweden stemden tegen het
aannemen van de Raadsaanbevelingen. Nederland gaf in de Ecofinraad
aan tegen te stemmen omdat het foutenpercentage nog steeds te hoog is.
Er is wel verbetering zichtbaar gezien de daling ten opzichte van 2014
maar dit geeft nog niet voldoende aanleiding om een positief dechargeadvies af te geven. Tevens vroeg Nederland de Commissie om de
controles te verbeteren, de transparantie te vergoten en meer aandacht te
geven aan een resultaat gericht budget. Nederland heeft hiernaast een
(schriftelijke) verklaring afgegeven samen met Zweden met een verdere

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-07, nr. 1418

4

onderbouwing van de tegenstem en aanbevelingen om de implementatie
van het EU-budget te verbeteren. Deze verklaring is bij dit verslag
bijgevoegd3.
De overige lidstaten stemden in met de Raadsaanbevelingen waarmee
deze door de Raad zijn aangenomen en er een positief dechargeadvies
aan het Europees Parlement ligt. Het is nu aan het Europees Parlement
om te beslissen over de dechargeverlening.
Begrotingsrichtlijnen 2018
De Ecofinraad heeft begrotingsrichtlijnen voor de EU-begroting 2018
aangenomen. In de richtsnoeren wordt benadrukt dat met de begroting
van 2018 steun geboden moet worden aan bestaande en opkomende
prioriteiten in de EU, zoals het herstel van de economie, de humanitaire
en veiligheidsuitdagingen en bestaande verplichtingen. Daarnaast
benadrukt de Raad in de richtsnoeren ook dit jaar het belang van
budgettaire discipline in de EU; de plafonds van het MFK moeten
gerespecteerd worden. Er zouden voldoende marges onder de plafonds
moeten resteren, om te kunnen reageren op onvoorziene omstandigheden. Daarnaast zou de voorspelbaarheid van de afdrachten van
lidstaten aan de EU vergroot moeten worden. De Commissie wordt
gevraagd om, waar mogelijk, maatregelen te nemen om het aantal
aanvullende begrotingen te beperken. De Raad zal ook de ontwikkeling
van de RAL (openstaande verplichtingen) nauwlettend volgen en verzoekt
de Commissie om te voorzien in de hiervoor geschikte instrumenten. Er
heeft in de Ecofinraad verder geen discussie plaatsgevonden over de
richtlijnen. De Commissie heeft aangegeven de richtlijnen mee te zullen
nemen in het voorstel voor de begroting van 2018 dat in het voorjaar van
2017 verschijnt.

3

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-07, nr. 1418

5