Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

29 684

Waddenzeebeleid

Nr. 250

BRIEF VAN DE MINISTERS VOOR NATUUR EN STIKSTOF EN VAN
INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 juli 2023
De Beheerautoriteit Waddenzee (hierna: Beheerautoriteit) werkt aan het
bevorderen en versterken van de samenhang van natuur-, vis- en
waterbeheer, met als doel de natuurkwaliteit van de Waddenzee te
verbeteren. Namens de opdrachtgevers van de Beheerautoriteit bieden
wij u hierbij de eerste versie van het Integraal Beheerplan aan, zoals
aangekondigd in de verzamelbrief Wadden van 22 december jl.
(Kamerstuk 29 684, nr. 234). Tevens bieden wij u het jaarverslag over 2022
aan. Ook delen we met u de getekende Verklaring van Wilhelmshaven.
Zoals aangekondigd (Kamerstuk 29 684, nr. 234) zal in 2023 de evaluatie
van de Beheerautoriteit plaatsvinden. De uitkomsten daarvan zullen mede
bepalend zijn voor de focus en activiteiten van de Beheerautoriteit vanaf
2024. De evaluatie wordt dit jaar afgerond.
Integraal Beheerplan
De Beheerautoriteit is verantwoordelijk voor het opstellen van een
Integraal Beheerplan voor de Waddenzee (IBP). Daarnaast heeft de
Beheerautoriteit een coördinerende rol bij de vertaling van het IBP naar
het operationeel beheer van de beheerders, passend bij de status van het
UNESCO Werelderfgoed Waddenzee. Het beheer is breed gedefinieerd en
bevat: fysiek beheer, natuurherstel, vergunningverlening, monitoring,
toezicht en handhaving, gastheerschap, praktijkgericht onderzoek en taken
voortvloeiend uit de status van de Waddenzee als UNESCO
Werelderfgoed, zoals promotie, educatie en draagvlakvergroting.
Met het IBP wordt een overzicht gemaakt van wat robuust integraal
beheer betekent voor het beheer op de verschillende beheeraspecten.
Afspraken tussen beheerders en opdrachtgevers om tot dat robuust
integraal beheer te komen zijn hier onderdeel van. Nooit eerder was er
een dergelijk totaalbeeld voor het beheer van de Waddenzee en hoe de
beheerders daaraan invulling geven.

kst-29684-250
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 684, nr. 250

1

De Beheerautoriteit signaleert benodigde beheer- en beleidsbeslissingen
en eventuele (financiële) knelpunten. Dit vertaalt zich in een advies aan
het opdrachtgeversoverleg van de Beheerautoriteit Waddenzee.
De prioriteit lag in 2022 op de beheertaken toezicht & handhaving,
vergunningverlening en kwelderbeheer. De resultaten hiervan kunt u
vinden in de eerste versie van het IBP. De gezamenlijk beheerders, die via
het Beheerderscollectief Waddenzee samenwerken, hebben daarbij een
aantal (financiële) knelpunten geïdentificeerd. Het eerste concept IBP is
eind november 2022 samen met een aantal concrete voorstellen voor
verbetering van beheer en het oplossen van het beheertekort voorgelegd
aan het Opdrachtgeversoverleg. Met deze eerste versie van het IBP
worden de volgende beheertekorten gedekt:
– extra inzet op verbeteren van de integrale vergunningverlening op het
gebied van de Wet Natuurbescherming in de Waddenzee voor het
Ministerie van LNV, de provincie Groningen, de provincie Fryslân en de
provincie Noord-Holland;
– extra inzet op Toezicht en Handhaving voor het Ministerie van LNV en
de provincies Groningen en Fryslân;
– de additionele beheerinspanning ten aanzien van het beheer van de
Rijshoutendammen is geregeld voor 2023.
Op het ogenblik worden de mogelijkheden verkend voor de financiële
dekking van een aantal beheertekorten. De financiële dekking voor
geïdentificeerde en nog te identificeren beheertekorten is een lopend
proces.
Jaarverslag 2022
In de zomer van 2021 vond, mede op verzoek van de directeuren
Beheerautoriteit, een zogenoemde Midterm Review (MTR) plaats. Deze
MTR resulteerde in een aangescherpte opdracht voor de Beheerautoriteit.
Vanuit de noodzaak en de gezamenlijke verantwoordelijkheid om de
natuurkwaliteit van de Waddenzee te verbeteren is de aangescherpte
opdracht voor de Beheerautoriteit als volgt omschreven:
A. versterk de samenhang en samenwerking tussen beheerders, zowel op
inhoud als organisatie;
B. draag vanuit beheer bij aan beleid en zorg ervoor dat waardevolle
adviezen uit de beheerpraktijk worden gehoord;
C. signaleer en agendeer bij de opdrachtgevers de punten die nodig zijn
om beheer te verbeteren).
Vanuit dit startpunt stond het jaar 2022 vooral in het teken van de eerste
stap richting het Integraal Beheerplan (IBP) voor de Waddenzee.
Daarnaast heeft de Beheerautoriteit geadviseerd op het Uitvoeringsprogramma Waddengebied 2021–2026, het trilaterale Single Integrated
Management Plan (SIMP), de Verklaring van Wilhelmshaven, het
Beleidskader Natuur Waddenzee en zonering t.a.v. de inzet van drones in
het Waddengebied. Aandachtspunten in het beheer zijn gesignaleerd
richting opdrachtgevers ten aanzien van toezicht & handhaving, kwelderbeheer, vergunningverlening en coördinatie Werelderfgoed.
Het afgelopen jaar lag vanuit de opdrachtgevers de prioriteit op signalering vanuit de beheerders, het faciliteren van de Beheerautoriteit en het
Beheerderscollectief in het vullen van de eerste versie van het Integraal
Beheerplan, het Uitvoeringsprogramma Waddengebied 2021–2026 en het
Beleidskader Natuur Waddenzee.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 684, nr. 250

2

Verklaring van Wilhelmshaven
Op 15 mei 2023 is de Verklaring van Wilhelmshaven gepresenteerd tijdens
een vergadering van de Wadden Sea Board. Onder de titel «Together for
ONE Wadden Sea World Heritage» legt de Verklaring van Wilhelmshaven
de bescherming van de uitzonderlijke universele waarde van de
Waddenzee als het grootste ononderbroken intergetijdengebied ter wereld
vast. De verklaring benadrukt dat effectieve bescherming nodig is om de
functies van de natuurlijke ecosystemen in stand te houden terwijl er ook
dringend behoefte is aan maatregelen voor klimaatadaptatie op basis van
natuurlijke benaderingen. Internationale samenwerking buiten de
Waddenzee blijft een belangrijk punt voor de trilaterale samenwerking,
met name langs de Oost-Atlantische vliegroute, waar de Waddenzee een
cruciale plaats inneemt voor trekvogels.
Er is ook een trilateraal beheerplan voor het UNESCO Werelderfgoed
Waddenzee vastgesteld, te weten het Single Integrated Management Plan
(SIMP). De Ministers hebben verklaard op een trilaterale en gecoördineerde wijze vooruitgang te boeken op thema’s zoals visserij, scheepvaart, toerisme, energie en kustbescherming.
Een brief met dezelfde inhoud is vanuit de Gedeputeerde Staten van de
provincie Noord-Holland, provincie Fryslân en provincie Groningen
verstuurd naar de respectievelijke Provinciale Staten.
De Minister voor Natuur en Stikstof,
Ch. van der Wal-Zeggelink
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
M.G.J. Harbers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 684, nr. 250

3