Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

29 282

Arbeidsmarktbeleid en opleidingen zorgsector

Nr. 101

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 juni 2010
Hierbij bied ik u het «Advies opleiding medisch specialisten» van de
Externe Commissie Regeldruk VWS aan.1 Daarin wordt uitgebreid
ingegaan op de werking van het opleidingsfonds. Op dit moment wordt
het Opleidingsfonds door een onafhankelijk onderzoeksbureau geëvalueerd. Naast aanbevelingen voor inhoudelijke verbeteringen van het
Opleidingsfonds, dient de evaluatie zich ook te richten op een meer
soepele uitvoering ervan. Het advies van de Commissie Regeldruk VWS is
om die reden belangrijke input voor de evaluatie. Juist vanwege de
lopende evaluatie ben ik echter op dit moment terughoudend met mijn
inhoudelijke reactie op het advies van de commissie, met name waar het
de aanbevelingen betreft. Toch wil ik op een aantal zaken, dat in het
advies aan de orde komt nader ingaan.
De commissie heeft de omvang van de administratieve lasten van het
opleidingsfonds niet gekwantificeerd. De kwalitatieve beschrijving van het
uitvoeringsproces laat naar de mening van de commissie duidelijk zien
dat de door veldpartijen ervaren (administratieve) lasten aanzienlijk zijn.
Onder andere wordt hierbij door de commissie gewezen op de verdeling
van de beschikbare opleidingsplaatsen onder de ziekenhuizen. Zoals de
commissie aangeeft is dat in het Opleidingsfonds geen eenvoudig proces,
dat zeker vereenvoudiging behoeft. Om tot deze gewenste verbeteringen
te komen is het zinvol om daarbij ook de situatie vóór de start van het
Opleidingsfonds in ogenschouw te nemen. Ook toentertijd was de
verdeling van de opleidingsplaatsen geen eenvoudig proces. Zo was de
verdeling voor 2006 door betrokken veldpartijen in augustus van dat jaar
bijvoorbeeld nog niet geregeld, ondanks vele rondes van overleg. Ook
kwam het regelmatig voor dat ziekenhuizen 2 jaar na afloop nog bezig
waren met verzekeraars om het aantal gerealiseerde plaatsen vast te
stellen.

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

In deze brief wil ik – aanvullend op het advies van de commissie – enige
opmerkingen maken over het (administratieve) proces van het Opleidings-

kst-29282-101
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 282, nr. 101

1

fonds. Daarbij maak ik een onderscheid tussen het toewijzingsproces en
het subsidieproces. Deze beschrijving laat zien dat op onderdelen
inmiddels vereenvoudigingen zijn doorgevoerd. Verdere verbeteringen
blijven echter gewenst.
Toewijzingsproces Opleidingsfonds
In het toewijzingsproces wordt, zowel voor de eerste als de tweede
tranche, bepaald waar welke (medisch) specialisten kunnen worden
opgeleid. Ik vraag daartoe elk jaar het CBOG om een voorstel op te stellen.
In 2007 en 2008 had dat voorstel betrekking op zowel de instroom van
nieuwe AIOS als de doorstroom van AIOS die al in opleiding zijn.
Voor de doorstroom maak ik voor bijna alle opleidingen van het Opleidingsfonds inmiddels gebruik van de gegevens van de registratiecommissies, waaronder de MSRC. Deze gegevens worden – onafhankelijk van
het Opleidingsfonds – sinds jaren door de registratiecommissies
bijgehouden. De AIOS is verplicht om het met de opleider afgestemde
opleidingsschema voor te leggen aan de betreffende commissie. Ook
wijzigingen dienen voorgelegd te worden. In het opleidingschema is
precies aangegeven in welke instelling de AIOS de verschillende
onderdelen van de opleiding volgt. Op verzoek van VWS zijn deze
gegevens gedigitaliseerd, zodat ze gebruikt kunnen worden voor het
Opleidingsfonds. Concreet betekent dit dat hiermee de toedeling van circa
80% van de opleidingsplaatsen afgeleid wordt van bestaande gegevens.
Voorwaarde is wel dat de registratiecommissies tijdig beschikken over de
correcte gegevens, conform het opleidingsschema van de AIOS. Wat dat
betreft is er sprake van een duidelijke positieve ontwikkeling. Het aantal
fouten in de gegevens is zeer beperkt. In 2009 betrof het minder dan 1%
van alle opleidingsplaatsen. Mede door deze vereenvoudiging is ook het
aantal bezwaar- en beroepsprocedures aanzienlijk gedaald. In haar advies
doet de Commissie Regeldruk VWS enkele relevante voorstellen voor
verdere verbetering, die in de evaluatie een plaats zullen krijgen.
Voor de instroom van nieuwe AIOS vraag ik jaarlijks aan het CBOG nog
steeds een toewijzingsvoorstel. Zoals ook in het advies van de commissie
aangegeven wordt, geef ik het CBOG middels het toewijzingskader een
aantal randvoorwaarden mee, waaronder het aantal beschikbare
opleidingsplaatsen voor instromers. Verder hebben deze randvoorwaarden met name betrekking op de procedure die gevolgd moet worden
en zijn ze vooral ingegeven door hetgeen de Algemene Wet Bestuursrecht
voorschrijft. Wat betreft de procedure gaat het met name om het
toepassen van toetsbare criteria voor de verdeling van de plaatsen en een
transparante procedure waarin alle relevante partijen betrokken worden.
Binnen dit toewijzingskader is het CBOG verder vrij, om in overleg met
veldpartijen, criteria op te stellen voor het toewijzen van de instroomplaatsen. Het enige inhoudelijke criterium dat door mij opgelegd wordt, is
voorrang verlenen aan zorginstellingen met een nieuwe erkenning. Het
gaat daarbij om een zeer beperkt deel van het beschikbare aantal plaatsen
en is bedoeld om nieuwe toetreders te stimuleren. Daarnaast heb ik het
CBOG verzocht om ook kwaliteitscriteria te gebruiken. Ook de commissie
acht dit wenselijk. Bij gebrek aan bruikbare kwaliteitscriteria is dit nog niet
gerealiseerd.
De criteria die het CBOG gebruikt worden opgenomen in het afwegingskader. Na toetsing daarvan aan mijn eis van toetsbare criteria en
transparante procedures kan het gebruikt worden. De keuze voor de
criteria ligt dus vrijwel geheel bij het CBOG en ook de wijze waarop
veldpartijen ingeschakeld worden is aan het CBOG. Wat het laatste betreft

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 282, nr. 101

2

is in 2009 en 2010 een zeer uitgebreide raadpleging van het veld, met vele
overlegmomenten op verschillende niveaus, toegepast.
Ook de commissie constateert dit en geeft daarbij aan dat veldpartijen
behoefte hebben aan vereenvoudiging van de procedures. Ik steun dit en
verwacht dat de evaluatie hiervoor enkele concrete aanbevelingen zal
opleveren.
Het door het CBOG aan mij aangeleverde toewijzingsvoorstel dien ik
vervolgens te toetsen. Deze toets is allereerst op hoofdlijnen. Dat wil
zeggen dat ik bezie of de criteria en de procedures die in het afwegingskader opgenomen zijn, ook daadwerkelijk gevolgd zijn. Daarnaast
controleer ik steekproefsgewijs voor een aantal instellingen of het
toewijzingsvoorstel op een juiste wijze tot stand is gekomen voor die
instellingen. In 2010 heeft mijn toetsing geleid tot aanpassing van het
toewijzingsvoorstel, omdat niet voor alle instellingen de criteria en
procedures juist toegepast waren.
Subsidieproces Opleidingsfonds
Na acceptatie van het toewijzingsvoorstel van het CBOG stel ik het
verdeelplan vast. Daarmee kan het subsidietraject beginnen. Op mijn
uitnodiging vragen de instellingen die in het verdeelplan zijn opgenomen,
subsidie aan. Daartoe behoeven ze alleen het voor hen relevante deel van
het toewijzingsvoorstel over te nemen op het aanvraagformulier. De
doorstroomplaatsen worden door mij automatisch meegenomen in de
beschikking.
Gedurende het subsidiejaar kunnen de ruim 400 beschikkingen nog
gewijzigd worden. De praktijk laat zien dat dat bij 200 beschikkingen
plaatsvindt. De helft daarvan is het gevolg van een door veldpartijen
gewenste voorziening in de subsidieregeling (met betrekking tot de
vooropleidingsplaatsen). De ander helft is het gevolg van correcties op het
doorstroombestand en mutaties als gevolg van geoorloofde wijzigingen
van de opleidingsschema’s.
Na afloop van het subsidiejaar dienen de instellingen een aanvraag tot
vaststelling van de subsidie in. Net zoals bij de aanvraag van de subsidie
volstaat hier een overzicht van het aantal daadwerkelijk gerealiseerde
opleidingsplaatsen per specialisme. Daarnaast dient een accountantsverklaring meegestuurd te worden. De aanvraag tot vaststelling controleer ik
vervolgens aan de hand van de verleende subsidie, alsmede de bevindingen van de accountant. Enige controle acht ik gelet op de omvang van
de subsidie – die voor sommige ziekenhuizen kan oplopen tot circa € 50
miljoen – ook noodzakelijk.
Voor een beoordeling van het subsidieproces zijn ook de aard en omvang
van de bezwaarprocedures relevant. Dat laat een positieve ontwikkeling
zien. Het aantal bezwaarschriften met betrekking tot de subsidieverlening
dat daadwerkelijk in behandeling is genomen is gedaald van ruim 50 in
2007 en 2008 naar minder dan 10 in 2010. Voor een belangrijk deel heeft
dat te maken met de vereenvoudiging die toegepast is bij de verdeling
van doorstroomplaatsen, door gebruik te maken van de gegevens van de
registratiecommissies.
Tot slot
Het advies van de commissie bevat een aantal relevante aanbevelingen
om de regeldruk van het Opleidingsfonds nog verder te verminderen.
Zoals ik eerder heb aangegeven wil ik daar vanwege de thans lopende
evaluatie van het Opleidingsfonds niet op vooruit lopen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 282, nr. 101

3

De aanbevelingen zullen mede richting geven aan de evaluatie. Ik
verwacht in de zomer de evaluatie te ontvangen. In het najaar zal ik u dan
informeren wat de betekenis is van de evaluatie voor de toekomst van het
Opleidingsfonds.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
A. Klink

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 282, nr. 101

4