Newtonlaan 1-41
3584 BX Utrecht

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
t.a.v. minister H.M. de Jonge
Postbus 20350
2500 EJ DEN HAAG

Postbus 3017
3502 GA Utrecht
T 030 296 81 11
F 030 296 82 96
E info@nza.nl
I www.nza.nl

Behandeld door

Telefoonnummer

E-mailadres

Kenmerk

info@nza.nl

Onderwerp

Advies benutting budgettair kader Wlz 2018

Geachte heer De Jonge,
Met uw brief van 17 oktober 2017 (Definitieve kaderbrief Wlz 2018,
kenmerk 1244006-169439-LZ) heeft u de Nederlandse Zorgautoriteit
(hierna: NZa) verzocht om u eind mei 2018 en eind augustus 2018 te
informeren over de inzet van de herverdelingsmiddelen en de
ontwikkelingen in het licht van de toereikendheid van het Wlz-kader.
Het mei-advies hebben wij u op 29 mei 2018 toegestuurd (brief met
kenmerk 291520/435675).
Met deze brief ontvangt u het augustus-advies.

Advies
Met dit advies leveren wij u een geactualiseerde prognose van de
benutting van het Wlz-kader voor het lopende jaar 2018. Deze prognose
wijst op een beperkt overschot aan het eind van dit jaar van € 47
miljoen voor zorg in natura (zin), en van € 34 miljoen voor
persoonsgebonden budgetten (pgb), wanneer de kaders ongewijzigd
blijven. Dit is respectievelijk 0,3% van het zin kader, en 1,5% van het
pgb kader. Zorgkantoren kunnen middelen overhevelen tussen de
kaders, en daarmee overschotten inzetten om tekorten op te vangen. Bij
overheveling tussen zin en pgb is er sprake van het bruteringseffect1.
Het verwachte netto overschot, na toepassing van de bruteringsregels,
bedraagt landelijk € 76 miljoen.

1

Bruteringseffect: er wordt rekening gehouden met de gemiddelde onderuitputting van
het pgb kader van 14%. Bron: Voorlopige kaderbrief Wlz 2017 van 13 juni 2016 met
kenmerk 773523-137331 LZ.

Datum

Landelijke (verwachte) benutting 2018 zorg in natura en
persoonsgebonden budget, afgezet tegen het Wlz-kader,
bedragen in miljoen euro

Kenmerk

Pagina

2 van 4
Verwachte
benutting
(€)

Wlz-kader
(€)

Beschikbare
ruimte (€)

Beschikbare
ruimte (%)

Zorg in natura

18.803

18.851

47

0,3

Persoonsgebonden budget

2.202

2.236

34

1,5

In de bijlage bij deze brief is de geprognosticeerde benutting voor 2018
voor zorg in natura en pgb per maand weergegeven op landelijk niveau.
Ook zijn daarin de prognoses voor zorg in natura per Wlz-uitvoerder
opgenomen, en de prognoses voor pgb per zorgkantoorregio2.
U heeft voor 2018 een bedrag van € 260 miljoen gereserveerd als
herverdelingsmiddelen. Hiervan heeft u naar aanleiding van ons meiadvies € 130 miljoen ingezet. Op uw verzoek (voorlopige kaderbrief Wlz
2019, brief d.d. 2 juli 2018, met kenmerk 1372038-178547-LZ) hebben
wij dit bedrag verdeeld over de regio’s waar volgens onze prognose in
het mei-advies sprake was van dreigende tekorten.
Naast deze herverdelingsmiddelen is het kader 2018 op basis van de
voorlopige kaderbrief Wlz 2019 in juli 2018 opgehoogd met € 10 miljoen
voor maatregelen ter voorkoming van zorgval. Het effect hiervan is in de
geactualiseerde prognoses nog niet zichtbaar, omdat wij de prognoses
baseren op declaraties tot en met maart 2018 en pgb beschikkingen tot
en met juni 2018.
De geactualiseerde prognose duidt er op dat het bijgestelde kader
toereikend is. Er wordt een beperkt overschot van € 76 miljoen netto
verwacht. Wanneer we corrigeren voor de extra middelen ter voorkoming
van zorgval (dat wil zeggen: uitgaan van een neutraal effect van deze
maatregel), dan is het geprognosticeerde overschot macro € 66 miljoen.
Met dit verwachte overschot achten wij het niet nodig de resterende
herverdelingsmiddelen in te zetten.
Slechts bij één Wlz-uitvoerder (VGZ) is er volgens de prognoses sprake
van een netto tekort. Dit is een zeer gering tekort (-0,2%), dat niet
binnen de eigen regio’s opgevangen kan worden. De prognoses duiden er
wel op dat er macro voldoende ruimte is om dit te kunnen opvangen.
De prognose brengt op dit moment echter nog onzekerheden met zich
mee. Aan het eind van deze brief gaan we verder in op onzekerheden in
de prognoses.

2

In de Regeling langdurige zorg wordt het bedrag bestemd voor persoonsgebonden
budgetten per zorgkantoorregio verdeeld.

Omzetontwikkeling uiteengerafeld in prijs- en volumeontwikkeling

Kenmerk

Pagina

Voor 2018 verwachten we een omzettoename van € 769 miljoen ten
opzichte van 20173. Deze bestaat uit een prijseffect (€ 762 miljoen) en
een volume-effect (€ 7 miljoen). Het volume-effect is op dit moment
gering doordat tegenover de toename in hoge zorgprofielen een afname
van de lage zorgprofielen staat.

Tot stand komen advies
Bronnen en methoden gelijk aan mei-advies; geactualiseerde brondata
In de brief bij het mei-advies hebben we beschreven welke brondata en
methoden we hebben gebruikt bij de prognoses. In dit augustusadvies
passen we dezelfde bronnen en methoden toe, met geactualiseerde data:
voor zorg in natura hebben we volumegegevens uit de periode 2015 tot
en met maart 2018 gebruikt; voor de pgb prognoses hebben we gebruik
gemaakt van de verleningsbeschikkingen uit de periode 1 januari 2016
tot en met juni 2018.
De posten crisisbedden, meerzorg en na-ijleffecten zijn als aparte posten
geraamd en toegevoegd aan de geprognosticeerde omzet voor 2018.
Voor een toelichting verwijzen we naar de bijlage bij dit advies. We
ramen op dit moment € 26 miljoen voor crisisbedden, € 253 miljoen voor
meerzorg, en € 103 miljoen voor na-ijleffecten. Deze bedragen zijn
onderdeel van het bedrag van € 18.803 miljoen, dat wij op dit moment
verwachten voor de benutting op zorg in natura in 2018. De berekende
na-ijleffecten zijn waarschijnlijk in geringe mate onderschat; dit wordt
toegelicht in de bijlage.
Consultatie Wlz-uitvoerders
Het resultaat van onze prognoses hebben we met Wlz-uitvoerders
besproken in een bijeenkomst op 1 augustus jl. De Wlz-uitvoerders
geven aan zich over het algemeen in de prognose van de NZa te kunnen
herkennen. De gezamenlijke Wlz-uitvoerders geven aan ook zelf een
beperkt overschot te verwachten, en concluderen hieruit dat het kader
2018 toereikend is. Een beperkt overschot is volgens de Wlz-uitvoerders
ook nodig, om het contracteerproces soepel te laten verlopen.

Onzekerheid prognoses
We benadrukken dat de prognoses die we voor dit augustus-advies
hebben gemaakt onzekerheden bevatten. Dit zal bij een prognose altijd
het geval zijn. We hebben voor zorg in natura slechts de
volumegegevens 2018 van de eerste drie maanden van 2018 in de
prognose kunnen betrekken, en voor pgb de eerste zes maanden van
2018. Voor de extra posten (meerzorg, crisisbedden en na-ijleffecten)
3

Na correctie om jaren vergelijkbaar te maken (o.a. correctie voor het ingroeitraject
nhc/nic); zie toelichting in de bijlage.

3 van 4

hebben we aannames moeten doen. Ook blijft staan dat de nieuwe
systematiek van maximumtarieven, met meer flexibiliteit in de
bekostiging, meer onzekerheden met zich meebrengt voor zowel de
prijzen als de volumina. Voor een toelichting verwijzen we naar de brief
bij het mei-advies.

Graag zien wij uw reactie op ons advies tegemoet.

Met vriendelijke groet,
Nederlandse Zorgautoriteit,

mw dr. M.J. Kaljouw
voorzitter Raad van Bestuur

Bijlage

Kenmerk

Pagina

4 van 4