> Retouradres Postbus 16292 2500 BG Den Haag

Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
t.a.v. de minister voor Natuur en Stikstof,
mevrouw Ch. Van der Wal-Zeggelink
Postbus 20401
2500 EK Den Haag

Adviescollege ICT-toetsing
Muzenstraat 95
Den Haag
Postbus 16292
2500 BG Den Haag
adviescollegeicttoetsing.nl
Contactpersoon
info@adviescollegeicttoetsing.nl
Kenmerk
2023-0000118724
Uw kenmerk
PSG-DB / 21123541

Datum

27 februari 2023

Betreft

Definitief BIT-advies AERIUS 2021-2024

Geachte mevrouw Van der Wal,
Uw voorganger heeft het Adviescollege ICT-toetsing verzocht een advies uit te
brengen over de risico’s en slaagkans van het programma AERIUS 2021-2024 van
het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV). De opdrachtgever van het programma is de directeur-generaal Landelijk Gebied en Stikstof.
Het advies kan als volgt worden samengevat:
Het programma AERIUS verzorgt ter ondersteuning van de stikstofaanpak zowel
het beheer en de doorontwikkeling van het AERIUS -systeem als ook het
actualiseren van berekeningsmodellen en de gebruikte gegevens. Voor de periode
2021 tot en met 2024 is het budget ingeschat op 23 miljoen euro.
Conclusie
AERIUS is een systeem dat van toegevoegde waarde is voor de stikstofaanpak .
Het wordt gebruikt voor beleidsondersteuning en in de uitvoering voor het nemen
van besluiten met toenemend maatschappelijk belang. Dit laatste stelt andere
eisen aan de inzet en functionaliteit van het AERIUS -systeem. Wij constateren dat
het programma hier niet op passende wijze invulling aan geeft en daardoor de
centrale informatievoorziening voor de stikstofaanpak in onvoldoende mate
verzorgt:
A.
Er is te weinig aandacht voor verantwoorde inzet van AERIUS berekeningen.
B.
Introductie van nieuwe functionaliteit krijgt niet genoeg prioriteit.
C.
Programma is niet in positie om samenhangende dienstverlening te
leveren aan gebruikers.
Advies
Het programma AERIUS dient beter aan te sluiten op wat de diverse belanghebbenden nodig hebben in de uitvoering. Ons advies is dat de opdrachtgever
ervoor zorgt dat de volgende maatregelen met urgentie worden genomen:
1.
Zorg voor betere ondersteuning en verantwoording van AERIUS.
2.
Versnel doorontwikkeling zodat AERIUS de uitvoering beter ondersteunt.
3.
Geef het programma een bredere verantwoordelijkheid zodat de
samenwerking verbetert.

Pagina 1 van 10

Adviescollege ICT-toetsing
Datum
27 februari 2023

Hieronder vindt u eerst een korte beschrijving van het programma. Daarna
werken we bovenstaande analyse en adviezen nader uit. Wij concentreren ons
hierbij op de belangrijkste risico’s. In de bijlage staan de details van het
programma.

Kenmerk
2023-0000118724

KORTE OMSCHRIJVING VAN HET PROGRAMMA AERIUS
Sinds 2011 is AERIUS het landelijke ICT-systeem waarmee uitstoot (emissie) en
neerslag (depositie) van stikstof op gevoelige natuur (Natura 2000-gebieden)
worden berekend, gemonitord en geregistreerd. In 2019 is de Programmatische
Aanpak Stikstof (PAS) afgeschaft; dit had grote impact op het gebruik van
AERIUS voor vergunningverlening. Sinds 2021 is de Wet Stikstofreductie en
natuurverbetering (Wsn) van kracht. Samen met andere beleidsmatige en
maatschappelijke ontwikkelingen stelt dit additionele eisen aan AERIUS. Het
programma dient AERIUS hierop aan te passen.
Met behulp van AERIUS wordt de centrale informatievoorziening ten behoeve van
de stikstofaanpak verzorgd en worden de volgende diensten geleverd:
● ondersteuning bij het verkrijgen en verlenen van toestemming (door
bevoegde gezagen, eventueel in de vorm van een vergunning) voor projecten
van publieke en private initiatiefnemers, zoals de bouw van stallen, woningen
of wegen. Met AERIUS Calculator kan online worden berekend hoeveel
stikstofdepositie waar wordt veroorzaakt;
● registratie van (vrijgekomen) stikstofruimte die benut kan worden voor
bouwactiviteiten of natuurherstel. AERIUS Register biedt hier beperkte
functionaliteit voor middels een landelijke en regionale stikstofbank;
● levering van een jaarlijkse stikstofdepositiekaart – openbaar te raadplegen via
de online AERIUS Monitor – voor beleidsontwikkeling en -evaluatie;
● levering van stikstofgegevens voor het bepalen van maatregelen zoals bij het
opstellen van gebiedsplannen door provincies; recent is hiervoor de
zogenaamde “DASH-data” geleverd.
Het programma AERIUS is begin 2021 gestart en loopt tot eind 2024. De
doelstelling ervan is de stikstofaanpak te ondersteunen door het AERIUS-systeem
te beheren, verder te ontwikkelen, te adviseren over het gebruik, de
rekenmodellen te onderhouden en de brondata te actualiseren.
Het RIVM is verantwoordelijk voor de uitvoering van het programma. Voor het
beheer en de doorontwikkeling van het AERIUS-systeem worden zij hierbij
ondersteund door een ICT-team, dat geleverd wordt door een consortium van
leveranciers Wing en Tauw. Voor het leveren en actualiseren van de
brongegevens werkt RIVM samen met diverse partijen, zoals de Wageningen
University & Research (WUR) en TNO. BIJ12, de uitvoeringsorganisatie van
provincies, levert gebruikersondersteuning. Het beheer van de wetenschappelijke
rekenmodellen door RIVM valt buiten de scope van het programma.

Pagina 2 van 10

Adviescollege ICT-toetsing
Datum
27 februari 2023

CONCLUSIE: PROGRAMMA AERIUS VERZORGT CENTRALE
INFORMATIEVOORZIENING VOOR DE STIKSTOFAANPAK IN
ONVOLDOENDE MATE

Kenmerk
2023-0000118724

Het programma AERIUS heeft vanaf 2021 een zinvolle investering gedaan door
belangrijke onderdelen van het AERIUS -systeem te moderniseren op basis van
gangbare technologie. AERIUS is een systeem dat van toegevoegde waarde is
voor de stikstofaanpak. Het wordt gebruikt voor beleidsondersteuning en in de
uitvoering zoals voor het opstellen van gebiedsplannen door de provincies en op
wettelijk voorschrift1 voor vergunningverlening. Dit beslissingsondersteunend
gebruik met maatschappelijke consequenties stelt hoge eisen aan de inzet en
functionaliteit van het AERIUS-systeem. Wij constateren dat het programma hier
niet op passende wijze invulling aan geeft en daardoor de centrale informatievoorziening voor de stikstofaanpak in onvoldoende mate verzorgt. Dit
onderbouwen we als volgt.
A. Te weinig aandacht voor verantwoorde inzet van AERIUSberekeningen
Steeds vaker worden binnen de overheid in impactvolle processen algoritmes 2
ingezet bij het nemen van besluiten. De noodzaak van transparantie en ruimte
voor menselijke tussenkomst wordt hierbij in toenemende mate onderkend. Ook
AERIUS bevat een algoritme waarmee de uitstoot, verspreiding en uiteindelijke
neerslag van stikstof worden berekend op basis van wetenschappelijke modellen,
beleidsregels en grote hoeveelheden brondata . Hoewel het een complex
dataverwerkingsmodel betreft, is er geen sprake van een zelflerend algoritme.
Het algoritme wordt gebruikt ter ondersteuning van besluitvorming met
maatschappelijke impact, zoals bij het toestaan van bouwprojecten en het
uitkopen van landbouwbedrijven. Onvoldoende aandacht wordt echter gegeven
aan een verantwoorde inzet:
•

Voor gebruikers is de verantwoording, waaronder de onderbouwing, van de
AERIUS-berekeningen onsamenhangend en onvoldoende begrijpelijk:
- De rekenregels (geautomatiseerde beleidsregels en modellen) zijn
nergens samenhangend gedocumenteerd. Voor de losse onderdelen is
weliswaar een wetenschappelijke en technische verantwoording
beschikbaar, maar voor de gebruiker vormen de rekenregels één geheel
en juist dit geheel is niet beschreven.
- De ongeveer 80 gegevensstromen die het AERIUS-rekenmodel gebruikt
zijn weliswaar beschreven in een technisch handboek, maar het is niet
helder hoe deze brongegevens de resultaten beïnvloeden. Zo zijn
sommige brongegevens die AERIUS gebruikt 3 jaar oud, terwijl
onvoldoende duidelijk is wat dit betekent voor het gebruik ter ondersteuning van besluitvorming nú, zeker wanneer er rechtsgevolgen zijn.
- Uitkomsten van de AERIUS-berekeningen zijn niet eenvoudig te
controleren zonder AERIUS zelf te gebruiken.

Zie Artikel 2.1 van de Regeling Natuurbescherming.
De Algemene Rekenkamer hanteert de volgende definitie: “Een algoritme is een set van
regels en instructies die een computer uitvoert. Hiermee kunnen grote hoeveelheden data
gecombineerd en geanalyseerd worden.”
(https://www.rekenkamer.nl/publicaties/rapporten2021/01/26/aandacht-voor-algoritmes)
1
2

Pagina 3 van 10

Adviescollege ICT-toetsing
Datum
27 februari 2023

•

Het is onvoldoende helder hoe het AERIUS-algoritme toegepast moet worden
binnen besluitvorming over vergunningen en gebiedsplannen:
- Mogelijkheden om AERIUS-uitkomsten te interpreteren of ze op
verantwoorde wijze te wegen, bijvoorbeeld met een ecologische toets,
worden onvoldoende actief gecommuniceerd aan initiatiefnemers en
bevoegde gezagen. Praktische verhandelingen en gebruikersondersteuning schieten tekort. Weliswaar bestaan er verschillende
handreikingen maar deze zijn soms pas maanden na een release
aangepast aan de nieuwe versie van AERIUS, zoals bij de invoering van
de vaste afstandsgrens van 25 kilometer voor alle emissiebronnen.
- De resultaten van AERIUS-berekeningen hebben een grote onzekerheid,
maar de betekenis daarvan bij het gebruik wordt niet gecommuniceerd.
Zo waarschuwt het AERIUS-handboek 3 bij het vergelijken van resultaten
van depositieberekeningen met de kritische depositiewaarde voor het
“belang bewust te zijn van de onzekerheden”, maar uitleg ontbreekt wat
dit betekent voor besluitvorming.
- Opleidingsmogelijkheden zijn te beperkt en niet gericht op het gebruik
van AERIUS door specifieke doelgroepen, zoals initiatiefnemers in
sectoren als woningbouw, landbouw en infrastructuur en bevoegde
gezagen.

Kenmerk
2023-0000118724

B. Introductie van nieuwe functionaliteit krijgt niet genoeg prioriteit
Gezien de urgentie van de stikstofproblematiek is het van belang dat het
programma zich richt op het snel leveren van wat nu en in de nabije toekomst
nodig is aan informatievoorziening. Het is belangrijk dat inzichtelijk wordt waar
stikstofruimte zich bevindt en benut kan worden.
Het programma lijkt de urgentie van de doorontwikkeling van nieuwe
functionaliteit onvoldoende te voelen. Dit blijkt uit de volgende punten:
•

•

Er wordt onvoldoende richting gegeven aan de doorontwikkeling van AERIUS:
- Er zijn vooralsnog geen bruikbare architectuurkaders die richting geven
aan de doorontwikkeling van AERIUS. Daardoor ontbreekt een beeld van
eventuele toekomstige ontwikkelingen.
- Het is onduidelijk of en wanneer vernieuwingstrajecten gestart moeten
worden, bijvoorbeeld voor AERIUS Register ten behoeve van vergunningverlening of voor simulatiefunctionaliteit voor de gebiedsplannen; het
formuleren van behoeften van de belanghebbenden komt maar langzaam
op gang.
- Een samenhangende roadmap met mijlpalen voor het leveren van
ondersteuning aan de stikstofaanpak ontbreekt, ondanks dat vanuit het
beleid wel degelijk deadlines zijn gesteld, bijvoorbeeld voor het opleveren
van gebiedsplannen door provincies.
Geschikte gegevens en functionaliteit voor het doorrekenen van scenario’s ten
behoeve van gebiedsplannen ontbreken. Vanuit zijn verantwoordelijkheid voor
de centrale informatievoorziening voor stikstof dient het programma hierbij de
benodigde ondersteuning te bieden, maar dit gebeurt onvoldoende:
- Pas recent hebben provincies data ontvangen, maar het is voor provincies
onvoldoende duidelijk hoe zij deze data kunnen gebruiken, al dan niet in
combinatie met aanvullende gegevens uit andere bronnen.

Zie het Handboek: Werken met AERIUS Calculator 2021.2 ( https://www.aerius.nl/files/
media/handleiding/calculator_2021/syllabus_werken_met_aerius_calculator.pdf )
3

Pagina 4 van 10

Adviescollege ICT-toetsing
Datum
27 februari 2023

•

- Voor het doorrekenen van de effecten van meerdere maa tregelen is voor
provincies nog geen geschikte functionaliteit beschikbaar. Het programma
werkt onvoldoende samen met provincies om mogelijkheden te
onderzoeken.
Er is urgente behoefte bij diverse stakeholders aan een actueel, landelijk zicht
op de vergunning en het daadwerkelijke gebruik van stikstofruimte en de
mogelijkheden om vrije ruimte in te zetten, maar de realisatie van een ondersteunend systeem blijft uit4:
- De start van de bouw van het nieuwe AERIUS Register is uitgesteld,
ondanks dat de risico’s voor realisatie van een basale eerste versie
beperkt zijn en de uitbouw daarvan met meer functionaliteit veel
doorlooptijd zal kosten. Een uitgebreid register gevuld met alle afgegeven
vergunningen en bijbehorende stikstofruimte kan een grote bijdrage aan
de stikstofaanpak leveren. Dat geldt nu al, maar het zal dus nog even
duren voor dit nieuwe register er is.
- Het programma wacht op een volledig eisenpakket voor de vernieuwing
van de huidige stikstofregisters, terwijl deze diverse beperkingen hebben,
waardoor onder meer handmatige, foutgevoelige handelingen nodig zijn.
Door deze beperkingen weg te nemen, kan de vernieuwing direct waarde
opleveren, zeker wanneer het gebruik van AERIUS Register wordt
uitgebreid.

Kenmerk
2023-0000118724

C. Programma niet in positie om samenhangende dienstverlening te
leveren aan gebruikers
Het programma is verantwoordelijk voor de centrale informatievoorziening ten
behoeve van de stikstofaanpak en verleent diensten aan veel verschillende
gebruikersgroepen: van beleid tot uitvoering, lokaal, regionaal en nationaal,
publiek en privaat, van ecoloog tot jurist. Daarbij stelt het de diensten samen uit
meerdere ICT-applicaties, verschillende wetenschappelijke modellen en ongeveer
80 databronnen.
Naar aanleiding van een CIO-oordeel in juli 2022 zijn verbeteringen in de
aansturing doorgevoerd. Desondanks heeft het programma een te beperkte scope
om de kwaliteit van de dienstverlening integraal te garanderen:
•

Gebruikers van AERIUS ontvangen geen optimale dienstverlening ter
ondersteuning van hun rol in de stikstofaanpak. Dit heeft meerdere oorzaken:
- Het programma stelt zich op als beheerder van producten, niet als een
dienstverlener die ondersteuning en toegevoegde waarde kan leveren aan
de uitvoering. Er is noch een overzicht van de product-dienstcombinaties
die de verschillende doelgroepen nu en straks kunnen afnemen, noch van
de kwaliteitsniveaus die de gebruikers mogen verwachten. Aan de
dienstverlening ligt geen architectuur ten grondslag die duidelijk maakt
welke informatie er centraal geregeld wordt, waar er ruimte is voor
maatwerk en wat de decentrale gebruikers zelf dienen te regelen.
- De jarenlange ervaring die binnen het programma beschikbaar is , wordt
onvoldoende benut bij het optimaal bedienen van de diversiteit aan
gebruikers. Met name de samenwerking en kennisdeling tussen het ICTteam en de gebruikersgroepen – zoals de mensen die vanuit de provincies

In het rapport ”Wat wel kan. Uit de impasse en een aanzet voor perspectief” van J.
Remkes van 5 oktober 2022 wordt ook de behoefte aan een gevulde stikstofbank
gesignaleerd.
4

Pagina 5 van 10

Adviescollege ICT-toetsing
Datum
27 februari 2023

•

verantwoordelijk zijn voor de gebiedsplannen en vergunningverlening –
zijn te beperkt. Ook bij het analyseren van gebruikerswensen voor nieuwe
dienstverlening is het ICT-team onvoldoende betrokken. Het maken van
keuzes voor systeemaanpassingen die realiseerbaar zijn en toegevoegde
waarde hebben, verloopt hierdoor onnodig traag.
Een heldere, overkoepelende aansturing van alle uitvoerders die betrokken
zijn bij de dienstverlening – ICT-team, datamanagers, dataleveranciers,
modelontwikkelaars, gebruikersondersteuning, opleiders, communicatie,
functioneel beheer – ontbreekt:
- Programma- en lijnsturing lopen door elkaar heen. Het programma stuurt
in de praktijk alleen het ICT-team aan, terwijl het RIVM, BIJ12 en de
dataleveranciers vooral vanuit hun lijnverantwoordelijkheid acteren. Dit
maakt de aansturing op het laten aansluiten van de brondata en systeem functionaliteit op gebruikersbehoeften onnodig complex en inflexibel.
- Het RIVM – in zijn rol van opdrachtnemer van het programma – vult de
verantwoordelijkheid voor overkoepelende aansturing niet in. RIVM heeft
aangegeven dat het lastig is om haar onafhankelijke rol bij de monitoring
van de stikstofdepositie in Nederland te combineren met het ontwikkelen
van een ICT-systeem gericht op uitvoering.

Kenmerk
2023-0000118724

ADVIES: ZORG DAT DE AERIUS-DIENSTVERLENING BETER AANSLUIT OP
BEHOEFTEN VAN GEBRUIKERS
Hoogwaardige centrale informatievoorziening is van essentieel belang voor de
stikstofaanpak. Het programma AERIUS dient echter beter aan te sluiten op wat
de diverse belanghebbenden nodig hebben in de uitvoering. Alleen dan kan het
programma ervoor zorgen dat de juiste informatie beschikbaar is die effectief
bijdraagt aan de stikstofaanpak. Dit betekent dat het programma fundamenteel
anders moet worden ingericht. Het programma moet niet alleen gezien worden als
een beheer- en onderhoudsprogramma maar vooral als een programma dat
informatiediensten met toegevoegde waarde ontwikkelt met duidelijke mijlpalen
die aansluiten bij de stikstofaanpak. Het is daarom aan de opdrachtgever om
ervoor te zorgen dat de volgende maatregelen met urgentie worden genomen:
1. Zorg voor betere ondersteuning en verantwoording van AERIUS
Zorg ervoor dat wordt voldaan aan kwaliteitseisen voor de inzet van algoritme s en
laat dit onafhankelijk toetsen. Besteed speciale aandacht aan de eisen aan de
gegevenssets die AERIUS gebruikt, met name wanneer er sprake is van rechtsgevolgen, zoals bij vergunningverlening. Verantwoord de inzet van AERIUS in het
recent opgerichte nationale Algoritmeregister.
Zorg voor opleidingen en handleidingen gericht op het gebruik door verschillende
doelgroepen. Verbeter ook de gebruikersondersteuning met aanvullende kennis
over de interpretatie van AERIUS-resultaten en versterk de
tweedelijnsondersteuning voor de behandeling van complexe vragen.
Bied een uitvoerbare mogelijkheid om de uitkomsten van de AERIUS berekeningen te controleren.

Pagina 6 van 10

Adviescollege ICT-toetsing
Datum
27 februari 2023

2. Versnel doorontwikkeling zodat AERIUS de uitvoering beter
ondersteunt

Kenmerk
2023-0000118724

Ontwikkel een roadmap die aansluit op de doelen van de stikstofaanpak. Bepaal
architectuurkaders die richting geven aan de ICT-ontwikkeling, en stem die af met
gebruikers van AERIUS-applicaties en AERIUS-data.
Lever zo snel mogelijk simulatiefunctionaliteit aan provincies zodat gebiedsplannen kunnen worden doorgerekend en bied hierbij de benodigde ondersteuning. Maak het mogelijk dat het gezamenlijke effect van meerdere voor gestelde maatregelen kan worden berekend, zowel regionaal per gebiedsplan als
landelijk voor het totaal aan plannen. Wacht niet op een volledige set van eisen
vanuit provincies, maar ondersteun de provincies bij het gebruik van de al aangeleverde gegevens. Maak vanuit die samenwerking steeds kleine vervolgstappen.
Ga vol aan de slag met de vernieuwing van AERIUS Register, zodat er zicht komt
op stikstofruimte en het gebruik daarvan. Zorg er zo voor dat de vergunningverlening en de uitvoering van de verschillende gebiedsplannen goed op elkaar
aansluiten. Begin snel met een eerste basisversie van het vernieuwde register en
breid deze stapsgewijs uit. Het Register kan van nog grotere waarde zijn voor de
stikstofaanpak wanneer hierin naast vrije ook alle ver gunde stikstofruimte wordt
vastgelegd, zeker wanneer dit gekoppeld kan worden aan de daadwerkelijke
benutting van die ruimte. Wacht daarom niet met de vernieuwing van het
Register tot er weer vrije stikstofruimte beschikbaar komt.
3. Geef het programma een bredere verantwoordelijkheid zodat de
samenwerking verbetert
Zorg dat het programma zich richt op heldere doelstellingen ten aanzien van de
ondersteuning van de stikstofaanpak en het leveren van samenhangende
informatiediensten aan de verschillende doelgroepen. Dit betreft het ICT-team, de
modellen- en dataleveranciers en de gebruikersondersteuning. Ontwikkel een
klantgerichte producten-dienstencatalogus en een dienstverleningsovereenkomst,
gericht op kwaliteit en toegevoegde waarde van de centrale informatievoorziening.
Maak het programma verantwoordelijk voor de regievoering op alle uitvoerders
die onderdelen van de dienstverlening verzorgen. Laat de product owner(s) de
vraagsturing coördineren vanuit de gebruikersgroepen. Zorg ervoor dat het ICTteam directer kan samenwerken met belanghebbenden en zo kennis kan
overdragen. Geef vanuit LNV directe sturing aan het programma, zodat het RIVM
zich op zijn kerntaak, beleidsadvisering en -monitoring, kan concentreren.
Onderzoek vanuit LNV welke uitvoeringsorganisatie de rol van het programma op
termijn kan overnemen. Maak het programma verantwoordelijk voor overdracht
van de – op orde gebrachte - AERIUS-dienstverlening aan de betreffende partij en
zorg voor centrale regievoering.

Pagina 7 van 10

Adviescollege ICT-toetsing
Datum
27 februari 2023
Kenmerk
2023-0000118724

***
Tot slot danken wij alle geïnterviewden voor hun medewerking en openheid. Wij
hopen dat wij met dit advies een bijdrage kunnen leveren aan het programma en
de verdere inzet van AERIUS ter ondersteuning van de stikstofaanpak.
Met de meeste hoogachting,
namens het Adviescollege ICT-toetsing,

w.g.

w.g.

drs. H.J.A. van Osch
Voorzitter

drs. S.J. van Amerongen
Secretaris-directeur

Pagina 8 van 10

Adviescollege ICT-toetsing
Datum
27 februari 2023
Kenmerk
2023-0000118724

Bijlage
Informatie over programma AERIUS 2021-2024
Nr
1.
2.
3.
4.
5.

Onderwerp
Programmanaam
Opdrachtgever
Startdatum programma
Einddatum programma
Type programma

6.
7.
8.

Fase programma
Totaal budget
Reeds uitgegeven per
datum
Doelstelling

9.

10.

Maatschappelijke/
beleidsdoelstelling

11.

Meetbare baten

12.

Huidige technologie/
architectuur

13.
14.

Doeltechnologie/architectuur
Omvang systeem

15.

Aantal gebruikers

16.

Belanghebbenden

Toelichting
AERIUS 2021-2024
Directeur-generaal Landelijk Gebied en Stikstof
januari 2021
december 2024
Beheer, doorontwikkeling maatwerksysteem inclusief
jaarlijkse actualisatie brongegevens.
2021-2024
23,3 miljoen euro
10,25 miljoen euro (januari 2021 tot en met juni 2022)
(op het Rijks ICT-dashboard staat 9,72 miljoen vermeld)
De doelstelling van het programma is de
informatievoorziening voor de stikstofaanpak te verzorgen
door het AERIUS-systeem te beheren, verder te
ontwikkelen, te adviseren over het gebruik, de
rekenmodellen en de gebruikte brondata te actualiseren.
Voor stikstofgevoelige natuur in Natura 2000 gebieden:
•
monitoren van de resultaten van de landelijke aanpak
voor het verminderen van stikstofdepositie
•
berekenen in welke mate activiteiten stikstofdepositie
veroorzaken voor beoordeling in het kader van
vergunningverlening en het nemen van maatregelen
•
vastleggen van depositieruimte die ontstaat door
stikstofbeperkende maatregelen.
Ondersteuning van de in de Wsn vastgestelde baten van
de stikstofaanpak:
•
het stapsgewijs reduceren van de stikstofdepositie op
stikstofgevoelige natuur in de Natura 2000-gebieden,
•
terwijl stikstofruimte ook benut kan worden voor
onder andere (belangrijke) bouwprojecten en de
legalisatie van activiteiten van de zogenaamde PASmelders.
Maatschappelijke/economische baten die specifiek aan
AERIUS zijn toe te rekenen zijn (nog) niet bepaald.
•
AERIUS bestaat uit verschillende applicaties, met als
belangrijkste AERIUS Monitor, Calculator en Register.
Het betreft open source maatwerk applicaties op basis
van Java code, PostgreSQL database, RabbitMQ
messaging, Ubuntu Linux, Apache webserver en
GeoServer.
Een beschrijving van de beoogde doelarchitectuur is
momenteel onder handen en niet volledig beschikbaar.
AERIUS bestond begin 2022 uit zo’n 160.000 regels code
(waarvan 90% Java).
In de eerste helft van 2022 zijn met AERIUS gemiddeld
9.000 berekeningen per week gemaakt. Het aantal
gebruikers wordt niet bijgehouden.
Initiatiefnemers (publiek en privaat) in verschillende
sectoren zoals bouw, landbouw, infrastructuur
Bevoegde gezagen: provincies, I&W, LNV, Defensie
Beleids- en planmakers: LNV, provincies, I&W
Dataleverantie: RIVM (Wageningen University &
Research, TNO, etc.)
Gebruikersondersteuning: BIJ12

Pagina 9 van 10

Adviescollege ICT-toetsing
Datum
27 februari 2023

17.

Aanbesteding voorzien

Beheer en doorontwikkeling: RIVM
In de tweede helft 2022 zijn het beheer en de
doorontwikkeling van AERIUS door het RIVM opnieuw
aanbesteed. De huidige leverancier, het Wing/Tauwconsortium, heeft deze aanbesteding gewonnen.

Kenmerk
2023-0000118724

Informatie over het uitgevoerde onderzoek
Nr
1.

Onderwerp
Type onderzoek

2.

Aanmelddatum
programma
Start onderzoek
Afronden onderzoek
Datum concept advies
Datum definitief advies
Eerder onderzoek
Onderzoeksmethode

3.
4.
5.
6.
7.
8.

Toelichting
advies over risico’s en slaagkans; conform artikel 2, lid 2,
sub a., eerste lid. Instellingsbesluit Adviescollege ICTtoetsing.
9 september 2021
31 augustus 2022
16 november 2022
16 januari 2023
27 februari 2023
N.v.t.
Documentstudie, interviews en beperkt
broncodeonderzoek

Pagina 10 van 10