Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2642
Vragen van het lid Thieme (PvdD) aan de staatssecretarissen van
Economische Zaken en van Infrastructuur en Milieu over het vergassen van
ganzen in de wijde omgeving van Schiphol in 2013 (ingezonden 3 juni 2013).
Antwoord van staatssecretaris Dijksma (Economische Zaken), mede namens
de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu (ontvangen 19 juni 2013).
Vraag 1
Kunt u bevestigen dat u het bedrijf Duke Faunabeheer vrijstelling heeft
verleend van het verbod op het gebruik van CO2 voor het vergassen van
ganzen rondom Schiphol?1
Antwoord 1
Ja. Op 16 mei 2013 heeft de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu deze
vrijstelling verleend.
Vraag 2 en 3
Heeft u privaatrechtelijke pachtovereenkomsten met ondernemers rond
Schiphol opengebroken om pachtvoorwaarden te stellen, die het lokken van
ganzen tegengaan? Zo ja, om hoeveel hectare gaat het? Zo nee, waarom
niet?
Bent u juridische problemen tegengekomen om de privaatrechtelijke
pachtovereenkomsten met ondernemers aan te passen? Zo ja, welke?
Antwoorden 2 en 3
Ik verwijs u naar mijn brief van 21 januari 2013 met antwoorden op vragen
van het lid Van Gerven over de teelt van gansaanlokkende gewassen rond
Schiphol (Kamervragen 2012–2013, nr. 894). Daarin is door mij geantwoord:
«Bij verpachting worden geen voorwaarden gesteld met betrekking tot teelten
die aantrekkelijk kunnen zijn voor ganzen.
Nu er door boeren sinds juli 2012 een overeenkomst kan worden afgesloten
om – tegen vergoeding – graanresten versneld onder te werken, wordt vanaf
1 januari 2013 door het Bureau Beheer Landbouwgronden als verplichting in
het pachtcontract opgenomen dat gebruik moet worden gemaakt van deze
regeling». In aanvulling hierop kan ik u nog mededelen dat het Bureau
Beheer Landbouwgronden voor zijn gronden rond Schiphol alleen pachtcon-

1

ah-tk-20122013-2642
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2013–13366.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

tracten op jaarbasis (1 januari t/m 31 december) afsluit. Op deze percelen
vindt een normale agrarische bedrijfsvoering plaats.
Vraag 4
Bent u van mening dat andere overheden, bedrijven en instellingen in
overheidshanden zich moeten inzetten om pachtovereenkomsten aan te
passen om de vliegveiligheid te verbeteren? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Iedere overheid (rijk, provincie, gemeente, waterschap) heeft zijn eigen
verantwoordelijkheid om bij het verpachten van haar gronden rekening te
houden met de vliegveiligheid. Het rijk heeft hieraan een bijdrage geleverd
met het sluiten van een overeenkomst met agrarische ondernemers rond
Schiphol voor het versneld onderwerken van de graanresten na de oogst en
met het afsluiten van de Green Deal Vogelwerende Teelt Olifantsgras die
boeren de mogelijkheid biedt om met de teelt van dit gewas een nieuwe
inkomstenbron aan te boren. Bij het verpachten van gronden wordt bevorderd dat pachters voor hun hele bedrijf deelnemen aan de genoemde
overeenkomst.
Vraag 5
Gaat u het Luchthaveninrichtingsbesluit aanpassen, zodat direct langs de
banen van Schiphol geen ganzen meer gelokt kunnen worden, hetgeen een
aanbeveling is van Arcadis?2 Zo ja, wanneer? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
De aanbeveling van Arcadis heeft betrekking op het voorkomen van nieuwe
waterpartijen die aantrekkelijk zijn voor broedende ganzen in de directe
omgeving van Schiphol; Arcadis stelt voor de ontwikkeling van deze nieuwe
waterpartijen te koppelen aan een verplichte vogeltoets.
In overleg met de overige betrokken overheden, belangenorganisaties en
sectorvertegenwoordigers, vertegenwoordigd in de Nederlandse Regiegroep
Vogelaanvaringen (NRV), is besloten om voorafgaand aan een eventuele
aanpassing van het Luchthavenindelingbesluit het instrument vogeltoets
nader uit te werken en te effectueren. Als onderdeel van deze uitwerking
wordt met de verbeterde vogeltoets gedurende een periode van 1 jaar op
vrijwillige basis ervaring opgedaan voor nieuwe waterpartijen in de omgeving van Schiphol.
Deze ervaringen worden meegenomen in de besluitvorming over de
definitieve juridische verankering van de vogeltoets. Het voornemen is om in
2014 een besluit te nemen.
Vraag 6
Bent u van plan de subsidie voor het onderploegen van graan direct na de
oogst, waardoor het aantal baankruisingen met 90% afnam, stop te zetten?3
Zo ja, waarom? Zo nee, bent u van plan deze regeling uit te breiden naar
andere teelten? Zo ja, welke? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
De vergoeding voor het versneld onderwerken van de voor ganzen aantrekkelijke graanresten loopt door tot en met het oogstseizoen van 2017. Deelnemende agrarische ondernemers zijn verplicht alle percelen binnen het
werkingsgebied van de regeling waarop graan wordt geteeld, versneld onder
te werken.
Van de andere teelten kunnen met name bietenresten en in mindere mate
aardappelresten in het najaar en de winterperiode aantrekkelijk voedsel
vormen voor ganzen. Indien het weer na de oogstperiode en de bodemgesteldheid versneld onderwerken mogelijk maakt, vindt dat ook veelal plaatst.
Immers, de agrariërs proberen ook de aantallen ganzen op hun percelen te
beperken. Indien weer en bodemgesteldheid het onderploegen niet mogelijk

2

Arcadis 2012: Ruimtelijke maatregelen voor het verminderen van risico’s op vogelaanvaringen
rond Schiphol
3
Jaarverslag 2012 NRV

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

maken, voegt een vergoeding daar niets aan toe. Om die reden zal de
regeling niet worden uitgebreid naar andere teelten.
Vraag 7
Steunt u het besluit van de Stichting Faunabeheereenheid Noord-Holland om
geen inzage te geven in de opdrachtverlening voor het opstellen van het
Ganzenbeheerplan Schiphol? Zo ja, hoe rijmt u dat met de waarde van een
transparante overheid?
Antwoord 7
De afweging om geen inzage te geven in de opdrachtverlening voor het
opstellen van het ganzenbeheerplan Schiphol is gemaakt door de Stichting en
de provincie. Daar wil ik niet in treden. De output is overigens wel openbaar,
bijvoorbeeld het ganzenbeheerplan en de ontheffingsaanvraag.
Vraag 8
Heeft u het minderheidstandpunt in de Raad voor Dieraangelegenheden over
het advies Richtsnoer Ganzendoden, dat de adviesvraag naar alleen
dodingsmethoden en niet naar alternatieven voor doden een zinvol advies
niet toestaat, genegeerd? Zo nee, waar blijkt dat uit?
Antwoord 8
Bij brief van 8 mei 2013 (Tweede Kamer 2012–2013, 28 286, nr. 627) heb ik uw
Kamer geïnformeerd over het advies van de Raad en aangegeven hoe het
Kabinet hiermee omgaat.
Vraag 9
Kunt u op korte termijn een totaaloverzicht geven van alle kosten die
samenhangen met het vergassen van ganzen en welke instelling welke kosten
voor haar rekening heeft genomen?
Antwoord 9
Het vangen van de ganzen en het toepassen van het CO2 gas komt op
ongeveer 5 euro per gans. Dit is overeenkomstig de prijs van afschot. Gezien
de bewezen effectieve en minst stressvolle manier van doden, de aantallen te
doden ganzen en het niet verstoren van andere dieren is ertoe besloten om
deze methode toe te passen. Het traject om CO2 op de lijst van toegestane
middelen in Brussel te krijgen voor toepassing als avicide kost ongeveer
€ 250.000. Een deel van de kosten zijn voorschotten voor het in behandeling
nemen van de aanvraag en worden later deels teruggestort. Deze kosten
komen voor rekening van het rijk (begroting ministerie van Infrastructuur en
Milieu).
Vraag 10
Wat heeft u gedaan om ganzen van Schiphol weg te lokken en daarmee de
vliegveiligheid te verbeteren?
Antwoord 10
Naast het vangen en doden van ganzen in een straal van 20 km rond de
luchthaven Schiphol, als onderdeel van het 4 sporen-beleid dat in het kader
van de luchtvaartveiligheid wordt gevoerd, zijn de volgende maatregelen
uitgevoerd:
– Onderzoek naar de mogelijkheden van een vogeldetectiesysteem op
Schiphol.
– Het stimuleren van het verbouwen van gewassen die niet aantrekkelijk zijn
voor ganzen en het versneld onderploegen van landbouwgrond om
ganzen te weren.
– Geen nieuwe natuur als broed- en rustgebied aanleggen in de omgeving
van Schiphol.
Vraag 11
Op basis van welk wetenschappelijk onderzoek meent u dat het vergassen
van 5.054 ganzen in 2012 enig aantoonbaar effect heeft gehad op de
vliegveiligheid?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3

Antwoord 11
Als wetenschappelijke basis voor het vangen en doden met CO2 wordt
genomen het rapport «Pilot onderzoek Grauwe ganzen op Texel» (Alterra,
2010) waarmee de effectiviteit van het middel is aangetoond, de noodzaak tot
populatiereductie nog steeds aanwezig wordt geacht en het gebruik van CO2
het meest diervriendelijke dodingsmiddel is. Dit laatste is recent onderschreven door de Raad voor Dierenaangelegenheden.
Hoewel na één jaar nog geen definitieve conclusies kunnen worden getrokken, is in de voor ganzenaanvaringen risicovolle periode (augustus –
september) het aantal baankruisingen, waargenomen door Schiphol in 2012
aanzienlijk gedaald ten opzichte van de jaren 2010 en 2011. Ik verwacht dat
dit jaar het effect van de vangacties en de andere maatregelen nog beter in
beeld wordt gebracht, omdat er dan 2 jaren met monitoringsgegevens
beschikbaar zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

4