D AT U M
BETREFT

PERSOONLIJK

Lange Voorhout 8

Minister van Economische Zaken en

Postbus 20015

Klimaat

2500 EA Den Haag

Postbus 20401

T

070-3424344

2500 EK Den Haag

E

voorlichting@rekenkamer.nl

W

www.rekenkamer.nl

6 oktober 2020
voornemen tot oprichting Bonaire Brandstof Terminals BV; overleg op grond van
artikel 4.7 Comptabiliteitswet 2016

Geachte heer Wiebes,
In uw brief van 7 september 2020, kenmerk DGBI-O/20213375, verzoekt u om
overleg op grond van artikel 4.7 van de Comptabiliteitswet 2016 (CW 2016) over
de voorgenomen oprichting van Bonaire Brandstof Terminals BV.
Het voornemen tot oprichting van Bonaire Brandstof Terminals BV vloeit voort uit
problemen met de huidige brandstofopslag- en overslagvoorziening op Bonaire. U
geeft aan dat het niet gelukt is de bouw en exploitatie van nieuwe
brandstofopslagen aan de markt over te laten. Daarom is het kabinet voornemens
om Bonaire Brandstof Terminals BV op te richten; deze organisatie zal de
realisatie, het beheer, het onderhoud en de exploitatie van nieuwe
brandstofopslag- en overslagvoorzieningen op Bonaire gaan verzorgen. De Staat
zal 100%-aandeelhouder worden van de vennootschap.
Over het voornemen tot oprichting is op ambtelijk niveau op constructieve wijze
overleg gevoerd met medewerkers van uw ministerie. Dit ambtelijk vooroverleg
heeft geleid tot een aantal aanpassingen in de conceptstatuten. Wij hebben geen
nadere opmerkingen bij de thans voorgestelde statuten van Bonaire Brandstof
Terminals BV.

UW KE NME RK
ONS KE NME RK
BIJLAGE N

20007130 R

Wel lijkt het ons van belang dat u bij de aanbieding van de plannen aan het
parlement duidelijkheid geeft over hoe het kabinet de betrokkenheid van het Rijk
bij deze vennootschap ziet, vooral op langere termijn. We lichten dit hieronder toe.

Betrokkenheid op de langere termijn
Uit uw brief blijkt dat het kabinet met de oprichting van Bonaire Brandstof
Terminals BV een oplossing wil realiseren voor de huidige problemen met de
energie- en brandstofvoorziening op Bonaire. Door zelf een vennootschap op te
richten die de brandstofopslag- en overslagvoorziening gaat realiseren en beheren,
wil het kabinet de brandstofvoorziening op Bonaire structureel borgen.
Wat ons uit de stukken niet duidelijk wordt, is hoe het kabinet de betrokkenheid
van het Rijk bij Bonaire Brandstof Terminals BV op de langere termijn voor zich
ziet, zowel bestuurlijk als financieel. Met het oog op een zorgvuldige
besluitvorming achten wij het van belang dat het parlement zich ook hierover een
goed beeld kan vormen. Tegen deze achtergrond wijzen we op de sturing via het
aandeelhouderschap en de financiële positie van Bonaire Brandstof Terminals BV.

Sturing via aandeelhouderschap
De minister van EZK zal via het uitoefenen van de aandeelhoudersbevoegdheden zoals vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek en de statuten van de vennootschap invloed uitoefenen op Bonaire Brandstof Terminals BV, en daarmee op het borgen
van de publieke belangen die met de vennootschap gemoeid zijn. Aangezien de
Staat enig aandeelhouder wordt, heeft deze volledige invloed op alle te nemen
besluiten in de Algemene Vergadering van aandeelhouders.
Wij hebben begrepen dat niet wordt uitgesloten dat in de toekomst een andere
aandeelhouder toetreedt tot de BV; de statuten laten hiertoe ook ruimte. Het
toetreden van één of meer andere aandeelhouders heeft gevolgen voor de invloed
van de Staat binnen de vennootschap; aan andere aandeelhouders zal in principe
ook stemrecht in de Algemene Vergadering toekomen, waardoor de Staat niet
langer alleen bepaalt wat de Algemene Vergadering beslist. Mocht dit scenario aan
de orde zijn, dan achten wij het van belang dat de minister de Staten-Generaal
niet alleen over de (voorgenomen) verkoop van de aandelen informeert, maar ook
expliciet aangeeft wat dit betekent voor de zeggenschap van de Staat in Bonaire
Brandstof Terminals BV en hoeverre deze zeggenschap (nog) aansluit bij de invloed
die de Staat - met het oog op het borgen van publieke belangen - ten aanzien van
de vennootschap wil hebben.

2/3

Financiële positie Bonaire Brandstof Terminals BV

3/3

U geeft aan dat bij de oprichting van de vennootschap de Staat eigen vermogen zal
inbrengen; hiervoor is € 10,1 miljoen gereserveerd, ten laste van de EZKbegroting. In aanvulling hierop wordt beoogd vreemd vermogen aan te trekken,
wat tot een startkapitaal van circa € 20 miljoen moet leiden.
Uit de toegezonden stukken blijkt dat het rendement van Bonaire Brandstof
Terminals BV – zeker in de eerste jaren - naar verwachting laag zal zijn; zo is het
rendement van de vennootschap waarschijnlijk net voldoende om de rentekosten
voor vreemd vermogen te betalen. Ook is naar verwachting sprake van een laag
rendement op eigen vermogen en een onzekere cashflow, hetgeen de
financierbaarheid van Bonaire Brandstof Terminals BV lastig kan maken.
Gelet op het publieke belang dat met Bonaire Brandstof Terminals BV gemoeid is –
namelijk structureel borgen van brandstofvoorziening op Bonaire – lijkt het ons van
belang dat de minister het parlement helder informeert hoe hij vanuit zijn rol als
aandeelhouder gaat sturen op een financieel gezonde onderneming en hoe én bij
wie financiële risico’s liggen, ook op langere termijn.

Taak en bevoegdheden Algemene Rekenkamer
De Nederlandse Staat wordt 100% aandeelhouder van Bonaire Brandstof Terminals
BV. Na oprichting van de vennootschap is de Algemene Rekenkamer - zolang de
Staat meer dan 50% van de aandelen houdt - bevoegd tot onderzoek ter plaatse
op grond van artikelen 7.24 onder e en 7.35, tweede lid van de CW 2016. Deze
bevoegdheid geldt ook bij eventuele (klein)dochterondernemingen waarin Bonaire
Brandstof Terminals BV direct of indirect meer dan 50% van de aandelen houdt. De
reikwijdte van het onderzoek van de Algemene Rekenkamer naar
staatsdeelnemingen is vastgelegd in artikel 7.27 van de CW 2016.
Wij verzoeken u een afschrift van deze brief bij uw voornemen tot oprichting van
de vennootschap mee te sturen aan de Staten-Generaal.

Algemene Rekenkamer

drs. A.P. (Arno) Visser,

C. (Cornelis) van der Werf,

president

secretaris