Een lerarentekort
op uw school?
Wat is er mogelijk en waar moet u op letten?

Inleiding
Het lerarentekort is een groot maatschappelijk probleem. Op de meeste

De handreiking is ook op deze manier opgebouwd: van wat er mogelijk is binnen

basisscholen en scholen voor speciaal (basis)onderwijs is het dit schooljaar gelukt

de wet, tot wat te doen bij overmacht. De veiligheid van leerlingen en

de vaste formatie rond te krijgen. Maar de rek is eruit. Dit levert problemen op

personeel, en de kwaliteit van het onderwijs zijn daarbij het uitgangspunt.

als er nu onverwachts leraren uitvallen.
Tegelijkertijd wordt er hard gewerkt aan een duurzame oplossing voor het
Schoolleiders en besturen zijn dagelijks op zoek naar oplossingen.

lerarentekort. De inspectie blijft maatregelen en goede voorbeelden van

Dat leidt steeds vaker tot vragen aan de inspectie over welke oplossingen

oplossingen verzamelen.

toegestaan zijn. Om antwoord te geven op veel gestelde vragen en om
handvatten te bieden, hebben OCW en de inspectie deze handreiking

Suggesties of goede voorbeelden uit de praktijk zijn hierbij welkom.

opgesteld.

Zo kunnen we deze handreiking blijven aanvullen. De inzet van alle partijen is
nodig om het maatschappelijke probleem van het lerarentekort samen aan te

Deze handreiking biedt niet de oplossing voor het lerarentekort.
Het is voor schoolleiders en besturen in het primair onderwijs een hulpmiddel
bij het maken van keuzes als de nood hoog is en er tijdelijke maatregelen
moeten worden genomen. Daarbij zoeken we altijd eerst naar oplossingen
binnen de wet.

pakken.

Inhoud

1.

2.

3.

Bevoegdheden:
Wie mag er voor de klas?

Lerarentekort:
Oplossingen volgens de wet

Lerarentekort:
Oplossingen bij overmacht

4.

5.

6.

Hoe gaat de inspectie om
met noodmaatregelen?

Op weg naar duurzame
oplossingen

Contact
Suggesties of vragen?

1. Bevoegdheden: Wie mag er voor de klas?
Binnen het onderwijs werken veel verschillende onderwijsprofessionals.

Zij-instromers in het beroep

Zij dragen allen op hun eigen manier bij aan goed onderwijs. Niet iedereen

Zelfstandig lesgeven toegestaan: ja

mag (zelfstandig) voor de klas staan. Wie heeft welke wettelijke
bevoegdheid?

Mensen met een ho-diploma die leraar in het primair onderwijs willen worden,
komen mogelijk in aanmerking voor het traject zij-instroom in het beroep.
Uitgangspunt hierbij is dat de zij-instromer meteen voor de klas staat en binnen
twee jaar zijn bevoegdheid haalt. Voordat iemand aan het zij-instroomtraject kan
beginnen, moet een geschiktheidsonderzoek met goed gevolg zijn afgerond.
Vervolgens kan de zij-instromer in dienst treden bij een po-bestuur en sluiten de
zij-instromer, het schoolbestuur waar de zij-instromer in dienst is en de lerarenopleiding een scholings- en begeleidingsovereenkomst. De zij-instromer kan
vervolgens voor maximaal twee jaar als leraar worden benoemd of aangesteld en
moet in deze tijd zijn bekwaamheidsonderzoek afronden, waarmee bij zijn
ho-getuigschrift krijgt en bevoegd wordt.

Zie artikel 3, eerste lid, artikel 38a en de artikelen 176a tot en met 176j van de Wet op het primair
onderwijs, respectievelijk het Besluit zij-instroom leraren primair en voortgezet onderwijs.

Hoe word ik zij-instromer in het onderwijs?

Een lerarentekort op uw school? | Wat is er mogelijk en waar moet u op letten?

Bevoegdheden: Wie mag er voor de klas?

Leraren in opleiding (LIO’s)

Pabo-studenten met een ho-diploma

Zelfstandig lesgeven toegestaan: ja

Zelfstandig lesgeven toegestaan: onder specifieke voorwaarden

Leraren in opleiding (LIO’s) mogen zelfstandig lesgeven als ze minimaal 180

Studenten van de (deeltijd) pabo komen in aanmerking om als zij-instromer

studiepunten hebben behaald, of dat binnen 4 weken gaan doen. Een LIO als

tijdens de opleiding al als leraar te gaan werken. Dit zal mogelijk worden wanneer

bedoeld in de wet heeft een (tijdelijk) arbeidscontract, een salaris ter hoogte van

zij reeds beschikken over een ho-diploma en een aantal mijlpalen hebben

50% van het startsalaris van de leraar en mag – onder begeleiding – wel alle

behaald in de (deeltijd) pabo. De mijlpalen waaraan de student moet voldoen,

taken van de leraar vervullen. Er is een overeenkomst nodig tussen de student en

worden begin 2019 bekend gemaakt. Ze zijn equivalent aan het geschiktheids­

een bestuur, waarin onder andere staat onder de verantwoordelijkheid van welke

onderzoek voor zijinstromers in beroep. Als de student de mijlpalen heeft

bevoegde leraar de student werkt. Deze inzet is alleen toegestaan binnen een

gehaald en er is een bestuur dat de student wil aannemen, sluiten de student, het

tijdelijk dienstverband dat in totaal niet meer uren omvat dan de duur die

schoolbestuur waar de student in dienst treedt en de lerarenopleiding een

overeenkomt met een volledig dienstverband van 5 maanden.

scholings- en begeleidingsovereenkomst. De student kan vervolgens voor
maximaal 2 jaar als leraar worden aangesteld en moet in die tijd dan ook de

Zie artikel 3, vierde lid, van de Wet op het primair onderwijs en artikel 7.7, vijfde lid,
van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek.

(deeltijd) pabo afronden – dit mogelijk in aangepaste vorm, als vastgelegd in de
scholings- en begeleidingsovereenkomst.
Zie artikel 3, eerste lid, artikel 38a en de artikelen 176a tot en met 176j van de Wet op het primair
onderwijs, respectievelijk het Besluit zij-instroom leraren primair en voortgezet onderwijs.

Een lerarentekort op uw school? | Wat is er mogelijk en waar moet u op letten?

Bevoegdheden: Wie mag er voor de klas?

Leraren met een vo-bevoegdheid

Pabo-studenten

Zelfstandig lesgeven toegestaan: ja, als vakleraar

Zelfstandig lesgeven toegestaan: nee

Iemand met een diploma op basis van de Wet op hoger onderwijs en weten-

Pabo-studenten mogen niet zelfstandig lesgeven op een basisschool: zij zijn

schappelijk onderzoek, waarmee een bevoegdheid voor een bepaald vak in het

immers nog niet bevoegd. Zij mogen wel, als onderdeel van hun opleiding,

vo wordt aangetoond, mag dit vak bevoegd in het po geven. Voorwaarde is dat het

tijdens stages ervaring opdoen. Hierbij is altijd een bevoegde leerkracht betrok-

vak min of meer overeenkomt met het vak in het po. Zo kan iemand met een

ken, die eindverantwoordelijk is voor de klas. Pabo-studenten die nog niet als LIO

vo-bevoegdheid wiskunde rekenen geven in het po. Het bestuur is verantwoordelijk

zijn benoemd of aangesteld, mogen nog niet onbegeleid voor de klas. Zij mogen

voor het besluit voor welk vak een leraar met een vo-bevoegdheid wordt ingezet.

in overleg met de verantwoordelijke bevoegde leerkracht tijdens hun stage wel
onderdelen van de dag zelfstandig uitvoeren, en zij mogen ook ondersteunende

Zie artikel 3, eerste lid, van de Wet op het primair onderwijs en het Besluit bekwaamheidseisen
onderwijspersoneel.

Onderwijsondersteunend personeel
(o.a. onderwijsassistenten, klassenassistenten en
leraarondersteuners)
Zelfstandig lesgeven toegestaan: nee
Onderwijsondersteunend personeel kan onderwijsinhoudelijke taken verrichten,
leerlingen begeleiden bij het zelfstandig werken, of groepjes leerlingen
begeleiden op aanwijzing en onder verantwoordelijkheid van de bevoegde leraar.
Onderwijsondersteuners mogen niet zelfstandig instructie geven, of langere tijd
zelfstandig, zonder bevoegde leerkracht, voor de klas staan.
Zie artikel 3a van de Wet op het primair onderwijs.

werkzaamheden verrichten, bijvoorbeeld als onderwijsassistent of
lerarenondersteuner.
Zie artikel 3 en artikel 36 van de Wet op het primair onderwijs.

2. Lerarentekort: Oplossingen volgens de wet
Veel schoolleiders en besturen hebben al verschillende maatregelen genomen

Maatregelen die voorbereidingstijd vragen

om problemen in de formatie op te vangen. Hieronder vindt u de maatregelen
die mogelijk zijn binnen de kaders van de wet.

Voorbeelden van maatregelen die voorbereidingstijd vragen zijn onder andere:
•

Parttimers bij acute nood of voor langere termijn vragen extra te werken;

•

Leraren die met pensioen zouden gaan vragen langer te blijven;

•

Zij-instromers in dienst nemen;

•

Bovenschoolse vervangingspools inrichten, soms samen met meerdere
besturen of met gebruik van regionale transfercentra;

•

Vakdocenten (uit het voortgezet onderwijs) of hybride leerkrachten inzetten;

•

De stille reserve benaderen;

•

Kijken naar de verplichte onderwijstijd en het aangeboden aantal lesuren
per klas/bouw. Hier zit soms ruimte.

Een lerarentekort op uw school? | Wat is er mogelijk en waar moet u op letten?

Lerarentekort: Oplossingen volgens de wet

Maatregelen bij een acuut probleem

Maak een noodplan

Wanneer er onverwacht een leerkracht uitvalt, zijn er andere oplossingen

Het helpt als u goed bent voorbereid. Het vervangingsbeleid, als onderdeel van

mogelijk. Ook deze maatregelen passen binnen de wet, maar zijn minder

het meerjarenbeleid (CAO, artikel 2.15, ad 4 en artikel 2.7 (ad 7)), vraagt er al om

wenselijk en hebben vaker een negatief effect op langere termijn:

dat u plannen maakt voor uitval van leerkrachten en voor de begeleiding bij

•

Het verdelen van een klas over andere klassen;

vervanging. Ook bij het inrichten van het werkverdelingsplan hoort het

•

Het samenvoegen van twee klassen met één leerkracht - al dan niet met

vervangingsbeleid aan de orde te komen.

ondersteuning;
•
•

De inzet van intern begeleiders, bouwcoördinatoren en (adjunct)directeuren

Het hebben van een noodplan, als onderdeel van het bredere vervangingsbeleid

met een onderwijsbevoegdheid;

voor de langere termijn geeft in noodgevallen rust. We zien dat teams er nu soms

Het uitvragen in het netwerk van de school of er ouders met een onderwijs­

bij acute problemen alleen voor staan, en zoeken naar oplossingen binnen hun

bevoegdheid zijn, of dat zij mensen met een onderwijsbevoegdheid kennen

eigen school. Bestuurders kunnen sturen op meer samenwerking en oplossingen

die kunnen bijspringen.

voor de langere termijn; schoolleiders kunnen hiervoor aandacht vragen bij hun
bestuur. Een noodplan dat klaarligt, afgestemd met de medezeggenschapsraad,

Deze aanpakken vormen op langere termijn geen oplossing. Als intern

kan helpen als de uitval nijpend wordt – bijvoorbeeld als de griep uitbreekt.

begeleiders, bouwcoördinatoren en (adjunct)directeuren voor de klas staan,
hebben ze minder tijd voor de aansturing van de school of voor de begeleiding
van leerlingen. En door het samenvoegen of vergroten van klassen, krijgen
kinderen minder individuele aandacht en stijgt de werkdruk.

Meer inspiratie

Schooljournaal nr. 12, 2018 van CNV Onderwijs.

Ook andere organisaties hebben oplossingen verzameld.
Sommige van deze genoemde maatregelen gaan naast het lerarentekort

Arbeidsmarktplatform po.

ook over anders organiseren en het verlagen van werkdruk. Zie >>>
De Rotterdamse aanpak van het lerarentekort.

Een lerarentekort op uw school? | Wat is er mogelijk en waar moet u op letten?

Lerarentekort: Oplossingen volgens de wet

Ruimte binnen de onderwijstijd

Mogelijkheden

De wettelijk verplichte onderwijstijd voor leerlingen is over acht schooljaren

Binnen deze kaders mogen scholen oplossingen zoeken om – vooral voor de

minimaal 7.520 uur.

middellange of lange termijn – problemen met de formatie aan te pakken:
1. Kijk of er binnen een schooljaar meer lesuren worden gemaakt dan wettelijk

•

Leerlingen moeten in de eerste vier schooljaren minimaal 3.520 uren

is voorgeschreven. Uit ervaring blijkt dat veel scholen meer lesuren maken dan

onderwijs krijgen.

strikt noodzakelijk is. Zo wordt een buffer opgebouwd voor (onverwachte) uitval.
Zeker bij voortdurende problemen met de formatie, kunt u ruimte creëren door

•

Leerlingen moeten in de laatste vier schooljaren minimaal 3.760 uren

voor bepaalde bouwen of voor specifieke klassen minder lesuren te roosteren.

onderwijs krijgen.

Op deze manier speelt u leerkrachten vrij die in een andere klas kunnen lesgeven.
Of heeft u minder leerkrachten nodig om de formatie rond te krijgen.

•

Het uitgangspunt hierbij is een vijfdaagse schoolweek.
2. Kijk hoe het aantal uren onderwijstijd wordt verdeeld voor een leerling over

•

Voor de groepen 3 tot en met 8 mogen per schooljaar maximaal zeven

de acht schooljaren. Het totaal aantal onderwijsuren over de acht schooljaren

schoolweken van vier dagen worden ingeroosterd.

en per bouw liggen vast, maar er is ruimte om daarbinnen te variëren.
Dit betekent bijvoorbeeld dat als een groep 1 of 2 dit schooljaar minder

Dit zijn de wettelijke kaders, om de kwaliteit van het onderwijs voor leerlingen te

onderwijstijd krijgt, deze groep de gemiste onderwijstijd in de volgende jaren

garanderen.

(tot en met groep 4) kan inhalen.

7.520 uur

Over acht
schooljaren

Alternatieve manier van roosteren of het rouleren van groepen
Als het niet mogelijk is om de onderwijstijd in totaal aan te passen, is het wellicht
tijdelijk mogelijk om anders te roosteren. Hierbij kan gedacht worden aan het
rouleren van instructiegroepen. Het rouleren van tijd om zelfstandig te werken
(onder begeleiding van leraarondersteuners of onderwijsassistenten).
Of het incidenteel aanpassen van pauzemomenten.

Een lerarentekort op uw school? | Wat is er mogelijk en waar moet u op letten?

Lerarentekort: Oplossingen volgens de wet

Leraarondersteuners en onderwijsassistenten

De inzet van leraarondersteuners en onderwijsassistenten op deze manieren is

Leraarondersteuners en onderwijsassistenten zijn niet bevoegd om zelfstandig

niet wenselijk, maar kan in uiterste nood tijdelijk lucht bieden.

les te geven | Zie hoofdstuk 1. Bevoegdheden | . Zij kunnen echter wel tijdelijk

Het doel moet hierbij wel blijven dat alle lessen, zodra dit mogelijk is, door

inspringen als de nood echt hoog is en er geen andere oplossing te vinden is.

bevoegde leerkrachten worden gegeven.

Een aantal manieren waarop zij gedurende een korte periode in noodsituaties
kunnen helpen, is:
•

Een leraarondersteuner of onderwijsassistent staat alleen voor een klas, met
begeleiding van een bevoegde leerkracht, die op dat moment zelf ook een
groep of andere taken heeft. De leerkracht verzorgt de instructie in de klas;
de ondersteuner of assistent begeleidt groepjes leerlingen. De leerkracht
kan zo nodig ook bijspringen.

•

Verschillende leraarondersteuners of onderwijsassistenten staan zelfstandig
voor de klas. Een bevoegde leerkracht, die in de school aanwezig is, houdt
bij alle groepen een oogje in het zeil, en geeft in de verschillende klassen
beurtelings instructie.

•

Een bevoegde leerkracht en leraarondersteuner of onderwijsassistent hebben
samen twee klassen onder hun hoede, bijvoorbeeld met een open deur
tussen twee lokalen. Ze helpen elkaar en wisselen met enige regelmaat van
groep. De bevoegde leerkracht kan hierbij waar nodig in beide lokalen
bijspringen.

3. Lerarentekort: Oplossingen bij overmacht
Helaas kunnen er situaties van overmacht voorkomen,
waarbij de eerder genoemde maatregelen niet toereikend zijn.
In dat geval kan er gekozen worden voor tijdelijke noodmaatregelen.
Daarbij geldt altijd dat de minst schadelijke keuze eerst moet gaan.

1. Kijk, vooruitlopend op situaties van onderbezetting:
-- of u de onderwijstijd op uw school kunt aanpassen
| Zie kader Ruimte binnen de onderwijstijd | .
-- of leraarondersteuners of onderwijsassistenten tijdelijk kunnen
inspringen | Zie kader Leraarondersteuners en onderwijsassistenten | .

Noodmaatregelen

Kijk pas naar alternatieven zoals het inzetten van (nog) niet bevoegde
medewerkers, zoals bij punt 3 omschreven, als er geen andere
mogelijkheden zijn binnen de kaders van de wet;

In geval van nood zijn onderstaande maatregelen in deze volgorde mogelijk:
2. Vakken in het kerncurriculum – basisvakken en basisvaardigheden, lessen in
burgerschap en sociale competenties – moeten altijd door een bevoegde
leerkracht worden gegeven.
Ruimte hierbij is dat de instructie wordt gegeven door een bevoegde
leerkracht en dat begeleiding of oefening onder begeleiding van een
ondersteuner plaatsvindt | Zie kader Leraarondersteuners en onderwijsassistenten | .

Een lerarentekort op uw school? | Wat is er mogelijk en waar moet u op letten?

Lerarentekort: Oplossingen bij overmacht

3. Als bovenstaande geen oplossing biedt, kan tijdelijk en in geval van nood,

4. Mocht de keuze voor een (nog) niet bevoegde medewerker nodig zijn, dan

ook de instructie van bepaalde vakken buiten het kerncurriculum worden

bepaalt de schoolleider of het bestuur zijn bekwaamheid en geschiktheid.

gegeven door onbevoegde krachten. Dit geldt dan voor de onderdelen:

Hierbij kan gedacht worden aan het inzetten van een LIO, een kunstenaar

•

Muziek

voor handenarbeid, of een muzikant voor muziek. Een belangrijke algemene

•

Drama

voorwaarde is dat elke medewerker in het bezit moet zijn van een VOG.

•

Handenarbeid

Medewerkers die in opleiding zijn om hun bevoegdheid te halen gaan boven

•

Kunst

het inzetten van onbevoegden;

•

Wereldoriëntatie
5. Zet alleen onbevoegde krachten in voor vakken buiten het kerncurriculum,

Zorg voor de afdekking van risico’s die normaliter gedekt zijn met de inzet van

of voor begeleiding / oefening van vakken binnen het kerncurriculum, als de

een bevoegde vakleerkracht.

enige andere optie is om een klas naar huis te sturen.

Kerncurriculum

Specifieke vakken buiten kerncurriculum

> Instructie: Altijd door bevoegde leerkracht

Muziek, Drama, Handenarbeid, Kunst, Wereldoriëntatie

> Begeleiding / oefening: Voorkeur bevoegde

> Instructie: Voorkeur bevoegde leerkracht. Tijdelijk bij nood: Medewerker op weg naar

leerkracht. Tijdelijk bij nood: Ondersteuner

bevoegdheid of onbevoegde medewerker.
> Begeleiding / oefening: Voorkeur bevoegde leerkracht. Tijdelijk bij nood: Medewerker op
weg naar bevoegdheid of onbevoegde medewerker.

Een lerarentekort op uw school? | Wat is er mogelijk en waar moet u op letten?

Lerarentekort: Oplossingen bij overmacht

Aandachtspunten

Voorwaarden

Mocht het zover komen dat u moet kiezen voor het inzetten van een (nog) niet

Voor elke gekozen oplossing geldt dat:

bevoegde medewerker, denkt u dan aan de volgende punten:

•

de zorg voor de veiligheid van leerlingen en leerkrachten en de
kwaliteit van het onderwijs, inclusief de continuïteit, centraal moet

•

Zorg voor de juiste begeleiding voor (nog) niet bevoegde medewerkers en
starters, met hulp van bijvoorbeeld medewerkers op bovenschools en/of

staan;
•

elke gekozen oplossing altijd tevoren afgestemd moet zijn met de

bovenbestuurlijk niveau (zoals regionale transfercentra). Zo worden

medezeggenschapsraad. Dit is mogelijk bij het ontwikkelen van een

leerkrachten zoveel mogelijk ontlast en wordt de kwaliteit van de lessen

noodplan;

zoveel mogelijk geborgd.

•

alle hier genoemde oplossingen zijn tijdelijk: het streven blijft te allen
tijde de situatie zo snel mogelijk te normaliseren, met bevoegde

•

Zorg dat een leerkracht, of eventueel een onderwijsassistent die de groep

leraren voor de klas.

kent, snel beschikbaar is als de situatie daarom vraagt. Zij weten het beste
hoe te reageren op wat er in de groep gebeurt.

Het bestuur is verantwoordelijk om aan deze voorwaarden te voldoen.

Een lerarentekort op uw school? | Wat is er mogelijk en waar moet u op letten?

Lerarentekort: Oplossingen bij overmacht

Vierdaagse schoolweken of klassen naar huis sturen
Als de nood aan de man komt, kunt u de onderwijstijd tijdelijk verkorten.
Het invoeren van vierdaagse schoolweken is voor de groepen 3 tot en
met 8 zeven keer per jaar toegestaan.
U kunt de onderwijstijd verkorten door bijvoorbeeld gedurende bepaalde
dagdelen of één dag per week geen onderwijs aan te bieden. Hierbij kunt u een
carrouselvorm ontwikkelen, waarbij verschillende klassen afwisselend
minder les hebben.
Op de dagen of dagdelen waarop geen les wordt gegeven aan een groep,
kunnen onder leiding van anderen dan bevoegde leerkrachten andersoortige
activiteiten plaatsvinden, passend binnen het curriculum. Denk hierbij aan
techniekactiviteiten aangeboden door externe partijen binnen de school,
muziek- of drama-activiteiten, het bekijken van voorstellingen die binnen de
school kunnen worden gegeven, handvaardigheidsopdrachten onder leiding van
(nog) onbevoegden of gastlessen gegeven door experts.
Stuur een klas alleen naar huis als er echt geen andere oplossing denkbaar
is. Beargumenteer de keuze in dit geval, en stem deze vooraf af met de
medezeggenschapsraad. In gevallen waarin een klas naar huis gestuurd wordt,
moet op school opvang worden geregeld voor leerlingen die thuis niet
opgevangen kunnen worden. Dit is absoluut de minst wenselijke situatie.

4. Hoe gaat de inspectie om met noodmaatregelen?
Voor iedereen is het helder dat de oplossingen die worden gekozen in

Bij signalen dat zaken uit de hand lopen, of dat de veiligheid of kwaliteit op een

situaties van overmacht niet ideaal zijn. Zoals eerder in deze handreiking

school in het geding is, zal de inspectie uiteraard direct contact opnemen met

aangegeven, moet het dan ook altijd gaan om een tijdelijke oplossing.

het bestuur. De afgesproken lijn is dat de inspectie altijd eerst vraagt naar de aard

De inzet is steeds om zo snel mogelijk weer bevoegde leraren voor de klas

en achtergrond van een situatie, en naar mogelijke oplossingen.

te hebben.
Mocht de situatie voortduren, dan kan de inspectie vragen om een plan van
Hoe lang tijdelijk is, kan van school tot school verschillen. Als schoolleider of

aanpak, waarin het bestuur aangeeft hoe het gaat sturen op verbetering.

bestuurder moet u altijd kunnen laten zien welke stappen u heeft gezet om tot

Uiteraard zijn het ministerie en de inspectie zich ervan bewust dat in deze tijden

uw keuzes te komen. Daarnaast wordt van u gevraagd om te blijven zoeken naar

van krapte niemand aan het onmogelijke gehouden kan worden.

structurele oplossingen. Wanneer scholen en besturen dit kunnen laten zien,
kan de inspectie besluiten niet verder te handhaven.

5. Op weg naar duurzame oplossingen
Om het lerarentekort zo goed mogelijk op te vangen, is de inzet nodig van alle

Tegelijkertijd werken we verder aan duurzame oplossingen voor het leraren­

partijen. We moeten elkaar daarbij helpen. Het tekort zal in de komende jaren

tekort. Hiervoor zijn zes lijnen opgesteld:

naar verwachting aan de orde blijven. Besturen en scholen moeten nadenken

1. Verhogen van de in, door-, en uitstroom van de lerarenopleidingen

over wat zij zelf, en in overleg met de opleidingen, kunnen doen om ook in de

2. Bevorderen van zij-instroom (van buiten het onderwijs)

toekomst over voldoende bekwaam personeel te beschikken.

3. Behoud van leraren
4. Stille reserve activeren
5. Beloning en carrièreperspectief verbeteren
6. Anders organiseren en innovatieve ideeën stimuleren
Daarnaast wordt er in 2019 13 miljoen euro geïnvesteerd voor de regionale
aanpak van het lerarentekort in het po en vo (en mbo). Ook komt er extra geld
om met subsidies de zij-instroom in het onderwijs te stimuleren.
Lees hier meer over de duurzame aanpak van het lerarentekort.

6. Contact
Suggesties of vragen?
(Voortgezet) speciaal onderwijs
Heeft u suggesties voor de aanpak van het lerarentekort, of voorbeelden voor

Deze handreiking is gericht op het basisonderwijs, maar geldt in grote lijnen ook

uitbreiding van deze handreiking? Of heeft u vragen over deze handreiking?

voor het (voortgezet)speciaal onderwijs. De inspectie houdt rekening met de

Neem dan contact op met het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

specifieke omstandigheden en kenmerken van deze sector. De wetgeving voor
speciaal onderwijs biedt meer ruimte als het gaat om de tijdelijke afwezigheid

Klik hier voor de contactgegevens van het ministerie.

van een leraar of als een vacature niet per direct kan worden ingevuld.

Heeft u vragen over het toezicht, of over wat u wel of niet mag doen?

Er kan dan voor maximaal twaalf maanden worden afgeweken van de bevoegd-

Neem dan contact op met de Onderwijsinspectie.

heidseisen. Deze termijn kan met maximaal twee jaar worden verlengd, indien
zowel het bestuur als de betrokkene schriftelijk verklaren dat betrokkene

Klik hier voor de contactgegevens van de Onderwijsinspectie.

verplicht is zich in te spannen om binnen twee jaar alsnog te voldoen aan de
bevoegdheidseisen.

088 - 669 60 60
Tot slot kan het bestuur een verlenging van nog eens twee jaar geven, als dat
noodzakelijk is voor de kwaliteit en de voortgang van het onderwijs op de school.

Colofon
Den Haag, november 2018
Vormgeving: Optima Forma bv, Voorburg
Deze handreiking is een coproductie van het ministerie van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de Inspectie van het Onderwijs.
Deze brochure gaat in op de huidige situatie in het primair onderwijs.
Mocht er iets veranderen in wet- en regelgeving, het toezicht van de
inspectie of andere punten, dan wordt u daarover geïnformeerd via
de gebruikelijke kanalen van OCW en de inspectie.