Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

27 580

Leukemie bij uitgezonden militairen

Nr. 18

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 20 juni 2011
De vaste commissie voor Defensie1 heeft een aantal vragen voorgelegd
aan de minister van Defensie over de brief van 11 mei 2011 inzake het
eindrapport van het Balkanonderzoek (Kamerstuk 27 580, nr. 17).
De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 17 juni 2011.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Van Beek
De griffier van de commissie,
De Lange

1

Samenstelling:
Leden: Beek, W.I.I. van (VVD), voorzitter,
Bommel, H. van (SP), Staaij, C.G. van der
(SGP), Timmermans, F.C.G.M. (PvdA), Eijsink,
A.M.C. (PvdA), Miltenburg, A. van (VVD),
Knops, R.W. (CDA), Jacobi, L. (PvdA),
Brinkman, H. (PVV), Voordewind, J.S. (CU),
Broeke, J.H. ten (VVD), Dijk, J.J. van (SP),
Thieme, M.L. (PvdD), Rouwe, S. de (CDA),
ondervoorzitter, Berndsen, M.A. (D66),
Kortenoeven, W.R.F. (PVV), Monasch, J.S.
(PvdA), Bosman, A. (VVD), El Fassed, A. (GL),
Hernandez, M.M. (PVV), Bruins Slot, H.G.J.
(CDA), Hachchi, W. (D66) en Grashoff, H.J.
(GL).
Plv. leden: Taverne, J. (VVD), Raak, A.A.G.M.
van (SP), Dijkgraaf, E. (SGP), Smeets, P.E.
(PvdA), Wolbert, A.G. (PvdA), Dijkhoff,
K.H.D.M. (VVD), Ferrier, K.G. (CDA), Samsom,
D.M. (PvdA), Helder, L.M.J.S. (PVV), Wiegmanvan Meppelen Scheppink, E.E. (CU), Vacature
VVD, Irrgang, E. (SP), Ouwehand, E. (PvdD),
Ormel, H.J. (CDA), Schouw, A.G. (D66),
Bontes, L. (PVV), Heijnen, P.M.M. (PvdA),
Hennis-Plasschaert, J.A. (VVD), Peters, M.
(GL), Roon, R. de (PVV), Haverkamp, M.C.
(CDA), Pechtold, A. (D66) en Braakhuis, B.A.M.
(GL).

kst-27580-18
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 27 580, nr. 18

1

1, 2 en 3
Kan de Kamer een overzicht ontvangen waarin de resultaten van het
onderzoek worden uitgesplitst per plaats op de Balkan waar de militairen
zijn geweest/waren gestationeerd?
Is uit het onderzoek gebleken dat een relatief hoog aantal militairen met
gezondheidsklachten gelegerd was in Potocari of Lukavac? Zo ja, hoe
verhoudt het aantal militairen dat was gelegerd in Potocari en/of Lukavec
en gezondheidsklachten heeft (gehad), zich tot het totale aantal militairen
met gezondheidsklachten dat op de Balkan actief is geweest?
Is onderzocht op welke plaatsen op de Balkan de militairen geweest zijn
die als gevolg van ziekte zijn overleden? Zo nee, waarom niet? Zo ja, om
welke plaatsen gaat het?
Het onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
(RIVM) had betrekking op het voorkomen van verschillende soorten
kanker en de doodsoorzaken van militairen die dienst hebben gedaan op
de Balkan. Het voorkomen van algemene gezondheidsklachten bij deze
militairen is niet onderzocht.
Voor het onderzoek is gebruikgemaakt van gegevens uit geautomatiseerde bestanden bij Defensie, zoals het Veteranen Registratiesysteem
(VRS). Het VRS bevat wel informatie over de missies waaraan militairen
hebben deelgenomen, maar geen nadere informatie over de plaatsen
waar zij werkzaam zijn geweest. Dergelijke gegevens over de werklocaties
zijn ook niet in andere geautomatiseerde bestanden voorhanden. In totaal
zijn de gegevens van 160 000 militairen opgenomen in dit onderzoek, van
wie er 19 000 uitgezonden zijn geweest naar de Balkan. Gezien de enorme
werklast en de vertraging die dat met zich mee zou brengen, is ervoor
gekozen de gegevens over werklocaties niet handmatig te verzamelen of
door middel van interviews vast te stellen.
Het RIVM heeft de groep die naar de Balkan is uitgezonden vergeleken
met militairen die niet op de Balkan zijn geweest en Nederlandse mannen
van dezelfde leeftijd. Uit het onderzoek blijkt dat Balkan-militairen minder
kans hebben op kanker dan de andere groepen. Het RIVM-hoofdrapport
(bijlage I bij de brief van 11 mei jl.) bevat de absolute aantallen van de
soorten kanker die bij Balkan-militairen zijn aangetroffen. Het gaat om
lage aantallen per soort kanker. Als deze aantallen zouden worden
uitgesplitst naar locatie, worden ze al gauw te laag voor statistische
verwerking. Dit geldt in het bijzonder voor het totale aantal van vijf
leukemiegevallen onder de 19 000 Balkan-militairen. Berichten dat
leukemie relatief vaak zou voorkomen onder Balkan-militairen vormden
een belangrijke aanleiding voor het RIVM-onderzoek en worden door de
resultaten van de onderzoeken weersproken.
Eerdere onderzoeken hebben overigens geen aanleiding gegeven om
verschillen in kanker tussen uitzendlocaties op de Balkan te verwachten. Ik
noem in het bijzonder het gezondheidsonderzoek naar UNPROFOR uit
1999 over militairen die in Lukavac, Santici en Busovaca (BosniëHerzegovina) zijn geweest (brief van 26 februari 1999 met kenmerk
P/99001368). Verder concludeerde het TNO-onderzoek uit 2005 naar het
vóórkomen van verarmd uranium in Kosovo dat blootstelling zelfs in het
meest ongunstige geval gering is geweest. Op grond hiervan werd niet
verwacht dat dit voor uitgezonden militairen tot significante gezondheidsschade zou leiden (Kamerstuk 31 200 X, nr. 119 van 28 april 2008).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 27 580, nr. 18

2