Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 304

Wijziging van de begrotingsstaat van het
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
(XIII) voor het jaar 2023 (Tweede incidentele
suppletoire begroting inzake lening Invest-NL in
verband met SIF)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
A ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk
afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2023 wijzigingen aan te
brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van
Economische Zaken en Klimaat.
Normaliter wordt nieuw beleid in uitvoering genomen nadat de StatenGeneraal de begrotingswet heeft geautoriseerd. Aangezien uitvoering van
de spoedeisende maatregel lening Invest-NL in verband met SIF die in
deze incidentele suppletoire begroting is opgenomen in het belang van
het Rijk is, niet kan wachten tot formele autorisatie van beide Kamers der
Staten-Generaal, zal het kabinet de uitvoering van de maatregel starten.
Hiermee wordt gehandeld conform lid 2 van artikel 2.27 van de Comptabiliteitswet 2016. Voor de indiening van deze incidentele suppletoire
begroting is uw Kamer vooraf geïnformeerd via de Kamerbrief Lening SIF
Group van 13 februari 2023.
De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
Mede namens de Minister voor Klimaat en Energie,
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
M.A.M. Adriaansens

kst-36304-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 304, nr. 2

1

B ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN
1. Leeswijzer
Ondergrenzen toelichtingen
Voor wat betreft het toelichten van significante verschillen in de uitgaven,
ontvangsten en verplichtingen zijn de ondergrenzen gehanteerd zoals
opgenomen in de onderstaande tabel.
Omvang begrotingsartikel
(stand ontwerpbegroting) in €
miljoen

Beleidsmatige mutaties
(ondergrens in € miljoen)

Technische mutaties
(ondergrens in € miljoen)

1
2
5
10

2
4
10
20

< 50
=> 50 en < 200
=> 200 < 1.000
=> 1.000

In sommige gevallen, waar politiek relevant, worden ook posten toegelicht beneden deze ondergrenzen.
2. Beleidsartikelen
2.1 Beleidsartikel 4 Een doelmatige energievoorziening en beperking van
de klimaatverandering
Tabel 1 Budgettaire gevolgen van beleid tweede incidentele suppletoire begroting (ISB) (bedragen x € 1.000)
Stand
ontwerpbegroting 2023
incl. ISB,
NvW en
amendementen

Mutaties
2eISB

Stand 2e ISB

Mutatie 2024

Mutatie 2025

Mutatie 2026

Mutatie 2027

Verplichtingen

14.512.688

0

14.512.688

0

5.418

21.666

21.666

Uitgaven

16.514.067

0

16.514.067

0

5.418

21.666

21.666

Subsidies (regelingen)
Missiegedraven
Onderzoek Ontwikkeling
en Innovatie (MOOI)
Hernieuwbare Energietransitie (HER+)
Energie-efficiency
Green Deals
Demonstratieregeling
Klimaat- en Energieinnovatie (DEI+)
Subsidieregeling
Duurzame Scheepsbouw
(SDS)
Projecten Klimaat en
Energieakkoord
SDE
SDE+
SDE++
Aardwarmte
ISDE-regeling
Compensatie Energieintensieve bedrijven
(ETS)
Carbon Capture Storage
(CCS)

15.571.006

– 65.000

15.506.006

0

5.418

21.666

21.666

5.418

21.666

21.666

64.234

64.234

45.440
2.368
500

45.440
2.368
500

93.188

93.188

7.596

7.596

10.345
591.000
2.681.961
52.600
17.500
387.200

10.345
591.000
2.616.961
52.600
17.500
387.200

– 65.000

0

0

4.580

4.580

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 304, nr. 2

2

Stand
ontwerpbegroting 2023
incl. ISB,
NvW en
amendementen
Hoge Flux Reactor
Caribisch Nederland
Overige subsidies
Opschalingsinstrument
waterstof
Investeringen waterstofbackbone
Subsidieregeling
Coöperatieve Energieopwekking (SCE)
Subsidieondersteuning
verduurzaming MKB
IPCEI waterstof
Vulmaatregelen
gasopslag
Infrastructuur Duurzame
Industrie (PIDI)
Schadeafhandeling
mijnbouw Limburg
Maatschappelijke
Investeringssubsidie
Warmtenetten (MIW)
NGF-project NieuweWarmteNu!
Tijdelijk prijsplafond
energie kleinverbruikers
2023

Mutaties
2eISB

Stand 2e ISB

6.401
22.644
26.507

6.401
22.644
26.507

21.100

21.100

233.320

233.320

4.000

4.000

15.800
160.000

15.800
160.000

1.153.750

1.153.750

12.140

12.140

3.337

3.337

130.000

130.000

75.000

75.000

9.748.495

9.748.495

Leningen
Lening EBN
Lening EBN voor vullen
Bergermeer
Lening InvestNL

9.000
9.000
0
0

65.000

0
65.000

Garanties
Verliesdeclaratie
aardwarmte
Garantie CCS/Porthos

175.600

0

175.600

Opdrachten
Onderzoek mijnbouwbodembeweging
SodM onderzoek
Uitvoeringsagenda
klimaat
Klimaat mondiaal
Onderzoek en opdrachten
Programma Opwek
Energie op Rijksvastgoed (OER)
Energiehulp Oekraïne

81.700

Bijdrage aan agentschappen
Bijdrage RVO.nl
Bijdrage Agentschap
Telecom
Bijdrage NEa
Bijdrage KNMI
Bijdrage NVWA
Bijdrage RIVM
Bijdrage RWS
Bijdrage aan ZBO’s/
RWT’s

65.000

0
175.600

74.000
9.000

0

81.700
3.410
2.500

473
347

473
347

41.690

41.690

15.280
18.000

15.280
18.000

0

7.492
13.030
1.430
914
1.061
1.833

146.393

Mutatie 2025

Mutatie 2026

Mutatie 2027

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0
175.600

3.410
2.500

117.894
92.134

Mutatie 2024

117.894
92.134
7.492
13.030
1.430
914
1.061
1.833

0

146.393

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 304, nr. 2

3

Stand
ontwerpbegroting 2023
incl. ISB,
NvW en
amendementen
Doorsluis COVA-heffing
TNO kerndepartement
TNO SodM
Bijdrage aan medeoverheden
Uitkoopregeling
Regeling toezicht
energiebesparingsplicht
Uitvoeringskosten
klimaat medeoverheden
Bijdrage aan (inter)nationale organisaties
Nuclear Research Group
(NRG)
Internationale contributies
PBL Rekenmeesterfunctie
ILT handhaving F-gassen
Storting/onttrekking
begrotingsreserve
Storting in begrotingsreserve duurzame energie
en klimaattransitie
Storting in begrotingsreserve aardwarmte
Ontvangsten
Ontvangsten COVA
Opbrengst heffing ODE
(SDE++)
Ontvangsten zoutwinning
Onttrekking reserve
duurzame energie en
klimaattransitie
ETS-ontvangsten
Diverse ontvangsten
Heffing gasleveringszekerheid
Ontvangsten lening EBN
Bergermeer

Mutaties
2eISB

111.000
33.602
1.791

399.700
0

Stand 2e ISB

0

399.700
0
13.200

386.500

386.500

0

12.774

7.930

7.930

1.681

1.681

2.156
1.007

2.156
1.007

0

0

0

0

0

0

0

4.526.977
111.000

Mutatie 2025

Mutatie 2026

Mutatie 2027

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

5.418

21.666

21.666

5.418

21.666

21.666

111.000
33.602
1.791

13.200

12.774

Mutatie 2024

0

4.526.977
111.000

225.000

225.000

2.511

2.511

454.186
1.400.000
34.280

454.186
1.400.000
34.280

0

0

2.300.000

2.300.000

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 304, nr. 2

4

Tabel 2 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)

Verplichtingen
waarvan garantieverplichtingen
waarvan overige
verplichtingen

Stand
ontwerpbegroting 2023
incl. ISB,
NvW en
amendementen

Mutaties
2eISB

Stand 2e ISB

Mutatie 2024

Mutatie 2025

Mutatie 2026

Mutatie 2027

14.512.688

0

14.512.688

0

5.418

21.666

21.666

0

5.418

21.666

21.666

219.800

219.800

14.292.888

14.292.888

Budgetflexibiliteit
De budgetflexibiliteit bij de ontwerpbegroting 2023 was ongeveer 24%,
ofwel 76% van het beschikbare kasbudget 2023 was al juridisch verplicht.
Gelet op de in werking getreden regeling voor het tijdelijke prijsplafond
voor de energiekosten en de hiervoor in 2023 benodigde kasmiddelen
(€ 9,75 mld) die per nota van wijziging aan de EZK begroting zijn
toegevoegd, stijgt het percentage juridisch verplicht naar 88%. Dit hoge
percentage wordt vooral veroorzaakt door de langjarige verplichtingen die
onder de SDE en SDE+ zijn aangegaan. Ook voor de subsidieregelingen
DEI+, HER+, MOOI en ISDE zijn verplichtingen aangegaan die in 2023
uitbetaald dienen te worden.
Toelichting
In deze incidentele suppletoire begroting wordt het parlement om
autorisatie verzocht voor het aangaan van verplichtingen en doen van
uitgaven voor het verstrekken van een lening aan Invest-NL, zoals
voorgesteld in de Kamerbrief Lening SIF Group van 13 februari 2023. De
hiervoor benodigde middelen zijn binnen de EZK-begroting vrijgemaakt
door een verlaging van de raming van de subsidie SDE+ in 2023. De
aflossingen op de lening zullen toegevoegd worden aan de raming van de
SDE+.
Verplichtingen en uitgaven
Subsidies
Dekking uit de SDE+
Dekking voor de aan Invest-NL te verstrekken lening komt uit de
SDE+-middelen. Het doel van de lening aan Invest-NL is de financiering
van een uitbreidingsinvestering van het bedrijf SIF Group NL. SIF Group
NL is een bedrijf dat monopiles (funderingen) maakt voor wind-op-zee
projecten. De geplande uitbreidingsinvestering van SIF is van groot
belang voor de Nederlandse (en Europese) energietransitie en derhalve
relevant voor de CO2-reductie doelen van het kabinet.
Leningen
Lening aan Invest-NL
SIF Group NL een bedrijf dat monopiles (funderingen) maakt voor
wind-op-zee projecten. Gelet op de toenemende vraag naar grotere
windmolens leidt dit eveneens tot vraag naar grotere monopiles. Dit vergt
van SIF een omvangrijke uitbreidingsinvestering van de productiefaciliteiten. EZK verstrekt een lening van € 65 mln aan InvestNL die InvestNL

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 304, nr. 2

5

«doorleent» aan SIF ten einde deze uitbreidingsinvestering te financieren.
Hiervoor wordt een lening verstrekt tegen marktconforme condities.
Ontvangsten
Diverse ontvangsten
De aflossing zal bestaan uit 12 kwartaal betalingen van 8,33% van de
totale lening, waarbij de eerste betaling zal plaatsvinden op 31-12-2025.
Op de lening zal tevens een risicopremie ontvangen worden, waarover
nog nadere afspraken gemaakt worden. De raming wordt hier bij een
volgende suppletoire begroting op aangepast.
2.2 Beleidsartikel 6 Bijdrage Nationaal Groeifonds
Tabel 3 Budgettaire gevolgen van beleid tweede incidentele suppletoire begroting (ISB) (bedragen x € 1.000)
Stand
ontwerpbegroting 2023
incl. ISB,
NvW en
amendementen

Mutaties
2eISB

Stand 2e ISB

Mutatie 2024

Mutatie 2025

Mutatie 2026

Mutatie 2027

Verplichtingen

7.702.871

0

7.702.871

0

0

0

0

Uitgaven

1.195.710

0

1.195.710

0

0

0

0

1.195.710

0

1.195.710

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Bijdrage aan andere
begrotingshoofdstukken
Bijdrage aan het
Nationaal Groeifonds
Ontvangsten

1.195.710
1.572.633

1.195.710
– 1.572.633

Tabel 4 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)

Verplichtingen
waarvan garantieverplichtingen
waarvan overige
verplichtingen

Stand
ontwerpbegroting 2023
incl. ISB,
NvW en
amendementen

Mutaties
2eISB

Stand 2e ISB

Mutatie 2024

Mutatie 2025

Mutatie 2026

Mutatie 2027

7.702.871

0

7.702.871

0

0

0

0

7.702.871

7.702.871

Toelichting
Ontvangsten
Bij de nota van wijziging op de EZK-ontwerpbegroting 2023 en de daarop
volgende ISB voor het jaar 2023 is per abuis het ontvangstbedrag
opgenomen van de Ontwerpbegroting van het Nationaal Groeifonds
onder de ontvangsten van artikel 6. Dit had 0 moeten zijn. Met deze
mutatie wordt dit gecorrigeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 304, nr. 2

6