Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1963
Vragen van het lid Kuzu (Groep Kuzu/Öztürk) aan de Minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over censuur bij de Vrije Universiteit (VU) in
Amsterdam (ingezonden 21 januari 2015).
Antwoord van Minister Bussemaker (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 15 april 2015)
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Studenten voor Palestina woedend over
censuur VU»?1
Antwoord 1
Ja. De VU heeft ruimtes die kunnen worden gebruikt voor externe bijeenkomsten. Op 12 januari werd bekend dat het college van bestuur van de VU heeft
besloten de ruimte niet ter beschikking te stellen aan de organisatoren van
het betreffende debat. Het is dus niet zo dat de VU het debat zelf heeft
verboden.
De VU heeft mij aangegeven dat zij dit besluit zorgvuldig heeft genomen en
toegelicht wat voor haar de redenen zijn geweest hiervoor geen ruimte
beschikbaar te stellen.
De VU heeft een zeer diverse studentenpopulatie. Een belangrijke voorwaarde
om die diversiteit optimaal tot haar recht te laten komen, is dat de universiteit
voor alle studenten, ongeacht hun achtergrond, een veilige plek is. Volgens
de VU is in aanloop naar het debat grote onrust ontstaan binnen de
academische gemeenschap vanwege een gevoel van uitsluiting. De organisatoren van het debat, Studenten voor een Rechtvaardig Palestina (SRP),
gebruikten leuzen als «VU Israël vrij». Dat gaf een deel van de studenten en
docenten op de VU het gevoel dat er voor hen geen plaats zou zijn. Ook in
het licht van de recente gebeurtenissen in Parijs was er voor de VU reden om
geen medewerking te verlenen door de ruimtes niet ter beschikking te stellen.

1

ah-tk-20142015-1963
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

http://www.metronieuws.nl/binnenland/2015/01/studenten-voor-palestina-woedend-overcensuur-vu

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Vraag 2
Vindt u dat een maatschappelijk debat over de situatie in Palestina valt
binnen de «bevordering van maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef»?2
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Ik ben groot voorstander van open maatschappelijk debat, juist over
belangrijke onderwerpen. Een dergelijk debat, bijvoorbeeld over de situatie in
Palestina, kan bijdragen aan de bevordering van maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef.
Vraag 3
Deelt u de mening dat een debat over de situatie in Palestina valt binnen de
vrijheid van meningsuiting, ook wanneer hier kritiek wordt geleverd op het
Israëlische nederzettingenbeleid? Zo nee, waarom deelt u deze mening niet?
Antwoord 3
Ja. De vrijheid van meningsuiting en het mogen uiten van kritieken is, zeker
ook in de academische wereld, een belangrijk recht. Zoals in antwoord op
vraag 7 aan de orde komt, organiseert de VU juist debatten over de
Israëlisch-Palestijnse kwestie. In onderhavige casus heeft het college van
bestuur van de VU op basis van de onder vraag 1 benoemde elementen
besloten geen ruimte ter beschikking te stellen aan de organisatoren van het
debat waaraan gerefereerd wordt.
Vraag 4
Komt met het annuleren van het debat door druk van «organisaties en
mensen van buiten» de academische vrijheid in het geding? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, wat heeft u hiertegen ondernomen om dit in de toekomst te
voorkomen?
Antwoord 4
Het college van bestuur van de VU heeft me gemeld dat externe partijen
geen invloed hebben gehad op hun besluit. Zie mijn antwoord op vraag 1 en
3.
Vraag 5 en 6
Hoe beoordeelt u de beslissing van de VU om dit debat te censureren?
Gaat u het bestuur van de VU aanspreken op het censureren van dit debat op
de VRIJE Universiteit? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5 en 6
De VU heeft aangegeven de beslissing om geen zaal ter beschikking te stellen
niet te hebben genomen om te censureren maar vanwege de ontstane onrust
binnen de onderwijsgemeenschap.
Vraag 7
Waarom kan een debat met enkel de ambassadeur van Israël en een
delegatie van de Universiteit van Haifa wel, maar een debat dat kritisch is
tegenover het beleid van de regering van Israël niet bij een Nederlandse
universiteit?
Antwoord 7
Het debat waarnaar verwezen wordt, was onderdeel van de VU International
Day 2014. Net als in 2013 waren vertegenwoordigers van Palestijnse en
Israëlische zijde uitgenodigd voor de bijeenkomst. Door omstandigheden
moest de Palestijnse gast en de diplomatiek vertegenwoordiger van de
Palestijnse autoriteit kort voor aanvang afzeggen. De pogingen om een
andere vertegenwoordiger te vinden waren helaas niet succesvol. Omdat er
geen sprake meer was van een gebalanceerd debat is besloten om de vorm
van de bijeenkomst te veranderen, en zijn de lezingen van de Israëlische
deelnemers geschrapt. De bijeenkomst heeft doorgang gevonden met de

2

Artikel 1.3.5 van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

mogelijkheid tot het stellen van kritische vragen aan de buitenlandse gasten
en de Israëlische ambassadeur.
Vraag 8
Hoe vaak heeft de VU debatten gecensureerd? Welke debatten waren dit en
op welke gronden zijn die debatten gecensureerd?
Antwoord 8
Zie mijn antwoord op vraag 5 en 6. Mij zijn dergelijke debatten niet bekend.
Vraag 9
Bent u bereid om met «studenten voor Palestina» en het bestuur van de VU
in overleg te treden om het debat alsnog plaats te laten vinden? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 9
De VU heeft mij aangegeven in gesprek te zijn met de Studenten voor een
Rechtvaardig Palestina (SRP) over een mogelijk debat over de thema’s die zij
aan de orde willen stellen. Ik vind dit een zaak tussen de VU en de SRP.
Vraag 10
Kent u andere Nederlandse universiteiten die debatten hebben gecensureerd?
Zo ja, aan de hand van welke criteria is dat gebeurd? Wat heeft u hier tegen
gedaan?
Antwoord 10
Nee.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3