Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

100
Vragen van de leden Yesilgöz-Zegerius en Van Wijngaarden (beiden VVD)
aan de Minister van Justitie en Veiligheid over het bericht «Tilburger met drugs
en inbrekersspullen na wilde achtervolging twee agenten meegesleurd»
(ingezonden 25 augustus 2020).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
21 september 2020). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2020–2021, nr. 1.
Vraag 1
Bent u bekend met bericht «Tilburger met drugs en inbrekersspullen na wilde
achtervolging twee agenten meegesleurd»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoeveel zaken van geweld en agressie tegen politieambtenaren (GTPA) telt
Nederland in 2020 tot op heden? Kan dit aantal worden opgesplitst per
categorie (geweldsdelict), jaar en regio?
Antwoord 2
De politie deelt jaarlijks de cijfers van agressie en geweld tegen politieambtenaren met een onderverdeling naar delictsoort op haar site. https://
www.politie.nl/binaries/content/assets/politie/algemeen/algemeen/gtpa-cijfersvergelijk-2017_2018_2019.pdf. Tot 8 augustus 2020 ging het om 7486 gevallen
van geweld tegen politieambtenaren vergeleken met 6049 gevallen in
dezelfde periode vorig jaar. Er is een toename te zien in de grootstedelijke
gebieden in de Randstad, maar ook in de landelijker gelegen eenheden is een
toename zichtbaar. In de onderstaande tabel vindt u de onderverdeling naar
delictsoorten en de vergelijking met dezelfde periode in 2019.

1

ah-tk-20202021-100
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Brabants Dagblad, 10 augustus 2020, «Tilburger met drugs en inbrekersspullen na wilde achtervolging aangehouden, twee agenten meegesleurd», https://www.bd.nl/tilburg-e-o/tilburgermet-drugs-en-inbrekersspullen-na-wilde-achtervolging-aangehouden-twee-agentenmeegesleurd~a6d5e2ea/?utm_source=dlvr.it&utm_medium=twitter&referrer=https://t.co/
uKeShUIAeq?amp=

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Rubriek

1 jan t/m
8 aug 2019

1 jan t/m
8 aug 2020

4
10
21
140
659
2.427
181
2
5
14
33
4
343
39
9
16
61

14
2
23
227
731
3.391
222
8
4
37
26
7
314
50
11
13
49

59
96
89
2
64
81
9
5
1.411
222
30
1
1

66
93
59
4
118
203
8
8
1.544
195
50
3
1

2
9
6.049

5
7.486

Onbekend (niet geregistreerd)
Aanranding
Ambtsdwang
Bedreiging feitelijk (voorwerp)
Bedreiging woordelijk
Belediging
Belediging – spugen
Diefstal
Discriminatie
Gooien van vuurwerk
Inrijden met voertuig op collega
Laster
Mishandeling (eenvoudig)
Mishandeling (eenvoudig): bijten licht
Mishandeling (eenvoudig): kopstoot licht
Mishandeling (eenvoudig): krabben licht
Mishandeling (eenvoudig): schoppen licht
Mishandeling (eenvoudig): slaan licht (eventueel met
voorwerp)
Niet voldoen bevel of vordering
Openlijk geweld
Poging moord
Poging tot doodslag
Poging zware mishandeling
Smaad
Vernieling
Wederspannigheid
Wederspannigheid met letsel ten gevolge
Zware mishandeling
Zware mishandeling: bijten zwaar
Zware mishandeling: kopstoot zwaar
Zware mishandeling: krabben zwaar
Zware mishandeling: schoppen zwaar
Zware mishandeling: slaan zwaar (eventueel met voorwerp)

Vraag 3
Is er door de Coronaperiode sprake van nieuwe vormen van GTPA? Zo ja,
welke en hoe wordt hierop geanticipeerd?
Antwoord 3
Tijdens de coronaperiode is er vaker sprake van incidenten waarbij verdachten dreigen of daadwerkelijk middels spugen en/of hoesten het coronavirus
willen overbrengen. Overigens is dit geen helemaal nieuwe vorm van GTPA,
in het verleden gebeurde dit ook met andere besmettelijke ziekten, zoals
bijvoorbeeld HIV.
De gezondheid en veiligheid van eigen medewerkers is binnen de politie heel
belangrijk. Men is daarom extra alert op besmettingsgevaar. Om het
besmettingsgevaar te minimaliseren is in elk politievoertuig in het kader van
persoonlijke beschermingsmiddelen een coronakit beschikbaar met hierin
verschillende mondkapjes, wegwerphandschoenen, vuurwerk-, veiligheids- of
spatbril, wegwerpoverall, afvalzakken, alcoholhoudende doekjes of reinigingsdoekjes met desinfecterende gel en desinfecterende handgel. Tevens heeft de
politie de beschikking over anti-spuugmaskers. Op intranet is een speciale
pagina beschikbaar met veel informatie in de vorm van handelingsprotocollen, werkinstructies en vraag en antwoorden. Daarnaast is 24/7 een informatienummer «Corona» beschikbaar en is er de «luisterend oor»-lijn voor
mentale hulp in deze «coronaperiode».
Een spuug- of hoestincident zorgt voor grote onzekerheid op het gebied van
gezondheid bij een politiemedewerker en diens gezin. Bij een dergelijk
incident kan de Officier van Justitie bevelen dat van de verdachte celmateriaal wordt afgenomen ten behoeve van een coronatest. De Officier van Justitie
bepaalt op basis van feiten en omstandigheden of een test opportuun is.
Vraag 4
Is er sprake van een toename van agressie en geweld jegens politieagenten
in 2020 ten opzichte van voorgaande jaren? Zo ja, hoe ziet deze ontwikkeling
eruit en hoe wordt hierop gehandeld?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Antwoord 4
Lopende het jaar is nog niet goed te beoordelen of sprake is van een
toename van agressie en geweld tegen politieagenten in 2020. Het aantal
meldingen en aangiftes tot nu toe is hoger dan in dezelfde periode in 2019 en
suggereert dat sprake is van een stijgende trend.
De politie meldt mij dat een stijging waarneembaar is in het aantal gevallen
van agressie en geweld in bekeuringssituaties, situaties van huiselijk geweld,
geplande aanhoudingen en bij incidenten met personen met verward gedrag.
Daartegenover staat dat een daling zichtbaar is bij de werkcontext, festiviteiten, voetbal en uitgaansgeweld. Dit hangt vermoedelijk samen met de
huidige maatregelen ter bestrijding van Covid-19.
Vraag 5 en 6
Deelt u de mening dat geweld jegens politieagenten en hulpverleners in het
algemeen zeer verwerpelijk is, gezien zij een stap naar voren doen voor de
veiligheid van anderen en dat zij derhalve te allen tijde goede bescherming
verdienen? Zo ja, welke concrete acties neemt u tegen GTPA? Zo nee,
waarom niet?
Hoeveel GTPA-zaken hebben tot dusver tot een veroordeling met strafoplegging geleid, hoeveel GTPA-zaken hebben tot dusver tot veroordeling zonder
strafoplegging geleid en hoeveel GTPA-zaken zijn geseponeerd? Welke
analyse hoort hierbij volgens u?
Antwoord 6
Van de Raad voor de Rechtspraak heb ik begrepen dat er dit jaar tot en met
de maand juli 1.308 eindvonnissen met het oordeel «schuldig met strafoplegging» en 4 eindvonnissen met het oordeel «schuldig zonder strafoplegging»
geweest zijn.
Het Openbaar Ministerie meldt mij dat in 2020 tot en met augustus in 915
gevallen een OM-strafbeschikking is opgelegd. 775 zaken zijn geseponeerd.
Van deze sepots waren 218 voorwaardelijk en 557 onvoorwaardelijk van aard.
Omdat de beschikbare cijfers van de Raad voor de Rechtspraak en het
Openbaar Ministerie betrekking hebben op de periode tot en met respectievelijk juli en augustus is het niet mogelijk een volledige analyse te doen over de
aantallen veroordelingen, sepots en OM-strafbeschikkingen in vergelijking
met andere jaren.
Vraag 7
In hoeveel gevallen van de GTPA -aken van 2020 is tot dusver snelrecht
toegepast? In hoeveel gevallen niet? Waarom is er in die laatste gevallen niet
voor gekozen het snelrecht toe te passen?
Antwoord 7
Het is helaas niet mogelijk om het aantal gevallen van toepassing van
snelrecht te determineren. Er is voor snelrecht geen landelijk gedragen
definitie beschikbaar, waardoor niet is te bepalen of een zaak via snelrecht is
afgedaan.
Ik kan geen oordeel geven over individuele zaken. In zijn algemeenheid kan
gezegd worden dat snelrecht van toepassing is op eenvoudige strafzaken.
Vraag 8
Welke aanvullende maatregelen bent u bereid te treffen om agressie jegens
politieagenten aan te pakken naast het recent naar de Kamer gestuurde
wetsvoorstel voor een taakstrafverbod bij geweld tegen hulpverleners?
Antwoord 5 en 8
Geweld tegen politieambtenaren is onacceptabel. Een geweldsincident kan
zeer ingrijpende gevolgen hebben voor de functionaris en zijn of haar
omgeving. Daarom heb ik een Taskforce agressie en geweld in het leven
geroepen die zich gaat richten op het voorkomen van agressie en geweld
tegen functionarissen met een publieke taak. Zodra de Taskforce, onder
voorzitterschap van de burgemeester van Delft, Marja van Bijsterveldt, in
oktober van start is gegaan, zal ik uw Kamer hierover nader informeren. In
het kader van de Taskforce heb ik het WODC gevraagd om te onderzoeken
welke effectieve nieuwe maatregelen er zijn tegen dit soort geweld. De
resultaten van dit onderzoek verwacht ik in oktober.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3