Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 475

Financieel jaarverslag van het Rijk 2015

Nr. 24

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 16 juni 2016
De vaste commissie voor Financiën heeft een aantal vragen voorgelegd
aan de Minister van Financiën over het rapport van de Algemene
Rekenkamer van 18 mei 2015 inzake «Staat van de rijksverantwoording
2015» (Kamerstuk 34 475, nr. 2).
De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 10 juni 2016.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Duisenberg
Adjunct-griffier van de commissie,
Van den Eeden

kst-34475-24
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475, nr. 24

1

Vraag 1
Welk percentage van het brutoloon brengen werknemers gemiddeld in
aftrek in de extraterritoriale kostenregeling bij de groep die geen gebruik
maakt van de 30%-regeling maar daadwerkelijk geleden kosten in
rekening brengt?
Antwoord
Aan uit het buitenland afkomstige werknemers die geen gebruik maken
van de 30%-regeling kunnen de werkelijke extraterritoriale kosten
belastingvrij door de werkgever worden vergoed door de vergoeding aan
te wijzen als eindheffingsbestanddeel waarvoor een gerichte vrijstelling
geldt. Gericht vrijgestelde vergoedingen en verstrekkingen worden niet
vermeld in de aangifte loonheffingen. Daarom is bij de Belastingdienst
niet bekend om welke bedragen aan werkelijke extraterritoriale kosten het
gaat en dus ook niet welk percentage van het brutoloon daarmee
gemiddeld is gemoeid.
Vraag 2
Voor welk soort extraterritoriale kosten is de 30%-regeling bedoeld?
Komen deze kostensoorten overeen met de kostensoorten die in aftrek
kunnen worden gebracht bij de niet-forfaitaire variant van de regeling?
Antwoord
Zowel de 30%-regeling als de gerichte vrijstelling voor werkelijke
extraterritoriale kosten bieden een werkgever de mogelijkheid om
werknemers uit het buitenland een onbelaste vergoeding te geven voor
extra kosten voor hun tijdelijke verblijf in Nederland in het kader van hun
dienstbetrekking. Het gaat in beide varianten om dezelfde extraterritoriale
kosten. Op de website van de Belastingdienst staat een niet-limitatieve
opsomming opgenomen van hetgeen onder het begrip extraterritoriale
kosten valt1. Gedacht kan worden aan kosten van dubbele huisvesting en
kosten van reizen naar het land van herkomst.
Vraag 3
In hoeverre is de hoogte van het loon een enige graadmeter om te
bepalen of een werknemer over specifieke deskundigheid beschikt?
Antwoord
Vanaf 2012 is de hoofdregel dat een werknemer de voor de 30%-regeling
vereiste specifieke deskundigheid bezit indien zijn voor de inkomstenbelasting in aanmerking te nemen loon (dus onder meer zonder de
vergoeding voor extraterritoriale kosten) boven een bepaald normbedrag
uitkomt. Dit normbedrag is in samenspraak met de Tweede Kamer
vastgesteld. In 2016 is deze salarisnorm op jaarbasis € 36.889.
Op deze hoofdregel bestaan twee uitzonderingen. In de eerste plaats geldt
een verlaagde salarisnorm van € 28.401 (bedrag 2016) voor werknemers
jonger dan 30 jaar die in het wetenschappelijk onderwijs een Nederlandse
mastergraad of gelijkwaardige buitenlandse graad hebben behaald. In de
tweede plaats wordt een werknemer geacht ook specifieke deskundigheid
te bezitten indien hij in het kader van wetenschappelijk onderzoek of
wetenschappelijk onderwijs wordt tewerkgesteld bij bepaalde onderzoeksinstellingen of indien hij wordt tewerkgesteld als arts in opleiding tot
specialist aan een bepaald aangewezen opleidingsinstituut.
Vraag 4
Kunt u de beleidsmatige slotwetmutaties uitgesplitst presenteren?
1

http://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/belastingdienst/prive/
internationaal/werken_wonen/tijdelijk_in_een_ander_land_werken/
u_komt_in_nederland_werken/30_procent_regeling/extraterritoriale_kosten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475, nr. 24

2

Vraag 5
Hoe verklaart u de stijging van het aantal beleidsmatige mutaties na de
najaarsnota, zelfs al zijn ze aan de Tweede Kamer gemeld?
Antwoord op vraag 4 en 5
Er zijn verschillende soorten mutaties die gedurende het begrotingsjaar
verwerkt kunnen worden. Dit zijn beleidsmatige mutaties, mee- en
tegenvallers en technische mutaties. Onder beleidsmatige mutaties
worden wijzigingen in de begroting verstaan die voortvloeien uit een
beleidsmatige beslissing met financiële consequentie. Mee- en tegenvallers zijn autonome mutaties waar de beleidsverantwoordelijke geen
directe invloed op heeft. Technische mutaties zijn alle overboekingen,
desalderingen, statistische correcties en mutaties die niet onder een ijklijn
vallen.
Het staat bewindspersonen vrij ook na de Najaarsnota beleidsmatige
beslissingen te nemen met een financiële consequentie. Deze leiden dan
tot beleidsmatige mutaties. Om het budgetrecht van de Kamer te
garanderen is de voorwaarde daarbij wel dat deze mutaties aan de Kamer
gemeld worden vóór publicatie van de Slotwet. In de Slotwet worden alle
mutaties na Najaarsnota zichtbaar, inclusief de beleidsmatige.
Hieronder ziet u een overzicht van de totalen van beleidsmatige mutaties
na Najaarsnota sinds 2011, het jaar waarin de bijlage bij het Financieel
Jaarverslag Rijk voor het eerst is opgesteld. Dit betreft zowel
verplichtingen- als uitgavenmutaties.

Totaal bedrag beleidsmatige mutaties
na Najaarsnota (in mln. €)

2011

2012

2013

2014

2015

165

336

3.500

829

1.214

In bijlage 7 van het Financieel Jaarverslag Rijk maakt de Minister van
Financiën een uitsnede van de Slotwet middels het overzicht van de
beleidsmatige mutaties. Deze bijlage verbetert het inzicht van de Kamer in
beleidsmatige mutaties na de Najaarsnota. Uit dit overzicht blijkt onder
meer welke beleidsmatige mutaties na de Najaarsnota door departementen wel en welke onverhoopt niet zijn gemeld. Deze bijlage bij het FJR
is vanaf 2011 opgesteld. Zoals de Minister van Financiën in het debat over
het Financieel Jaarverslag Rijk heeft toegezegd, zal er volgend jaar weer
strenger op worden toegezien dat de ministeries de beleidsmatige
mutaties na Najaarsnota tijdig aan de Kamer melden.
Vraag 6
Heeft u zicht op de uitgaven aan de vreemdelingenketen in vergelijking
met andere Europese landen? Kunt u een overzicht geven van de uitgaven
aan de vreemdelingenketen per vreemdeling en per EU-lidstaat, zowel in
euro’s als in % van het BBP en de nationale begroting?
Antwoord
We hebben geen (Europees) internationaal vergelijkende gegevens over
de uitgaven aan de vreemdelingenketen. Wel bracht de IMF in januari
2016 een «Staff discussion note» uit (https://www.imf.org/external/pubs/ft/
sdn/2016/sdn1602.pdf) waarin een schatting is gegeven van de kosten als
percentage van het bbp:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475, nr. 24

3

Overheidskosten Asielzoekers, 2014–161 (percentage van bbp)

België
Cyprus
Denemarken
Duitsland
Finland
Frankrijk
Griekenland
Hongarije
Ierland
Italië
Kroatië
Luxemburg
Nederland
Oostenrijk
Servië
Spanje
Tjechië
Verenigd Koninkrijk
Zweden
Eenvoudig gemiddelde
BBP-gewogen gemiddelde

2014

2015

2016

0,07
0,003
0,24
0,08
0,09
0,05
n.b
0,0
0,03
0,17
0,002
0,05
0,1
0,08
0
0,006
0
0,015
0,3
0,07
0,08

0,09
0,012
0,47
0,2
0,13
0,05
0,17
0,1
0,04
0,2
0,09
0,09
0,18
0,16
0,06
0,006
0
0,016
0,5
0,14
0,13

0,11
0,012
0,57
0,35
0,37
0,06
n.b.
0,0
0,05
0,24
0,11
0,09
0,23
0,31
0,1
0,03
0,02
n.b.
1
0,22
0,19

1

Aannames achter de schattingen variëren per land. Aannames over de uitgaven per persoon
(zowel voor asielaanvragers die blijven en/of immigranten op doortocht naar andere bestemmingen); lengte van het verblijf van en steun ontvangen door afgewezen aanvragers; en dekking
van uitkeringgerelateerde uitgaven (bv. veiligheid en onderwijs) en kosten van lokale overheden.

Bron: IMF-staf schattingen gebaseerd op informatie van autoriteiten en/of andere bronnen.

Vraag 7
Zijn er naast Nederland, Denemarken en Zweden andere landen die
verantwoording afleggen over de Europese subsidies? Zo ja, welke?
Antwoord
Nederland, Zweden en Denemarken leggen op politiek niveau en op
transparante wijze via een Nationale Verklaring verantwoording af over
EU subsidies in hun land. Dit betekent echter niet dat landen zonder NV
geen verantwoording afleggen. Er bestaat een uitgebreide controle- en
verantwoordingsketen tussen lidstaten en Europese Commissie, waarbij
de Europese Rekenkamer als externe controleur van de EU-begroting
fungeert en transparant rapporteert over het Europese foutenpercentage
per fonds. Daarnaast legt de Europese Commissie verantwoording af aan
het Europees Parlement. Daartoe rapporteert de Commissie jaarlijks via
uitgebreide jaarverslagen over de diverse fondsen alsmede over de
controlesystemen in lidstaten.
Vraag 8
Is de inschaling van ICT specialisten bij de rijksoverheid wel in overeenstemming met de situatie op de arbeidsmarkt? Worden ICT specialisten in
dienst van de rijksoverheid wel voldoende beloond om een carrière bij het
Rijk te ambiëren?
Antwoord
De Minister van Wonen en Rijksdienst laat onderzoek verrichten ten
aanzien van dit punt en zal de Kamer daar voor het einde van het jaar over
informeren.
Vraag 9
Komt het vaak voor dat de complexiteit van wet- en regelgeving, de
ontwikkeling van nieuwe ICT-applicaties bemoeilijkt? Is het mogelijk om
per beleidsdomein ranglijsten op te stellen van wet- en regelgeving, die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475, nr. 24

4

de ontwikkeling van een stabiele en flexibele nieuwe ICT-omgeving
ernstig bemoeilijken?
Antwoord
Er bestaat geen Rijksbreed inzicht in de mate waarin complexiteit van weten regelgeving de ontwikkeling ICT-applicaties bemoeilijkt. Het is
overigens gebruikelijk dat, met de toepassing van het Integraal
Afwegingskader voor beleid en regelgeving (IAK), nieuwe wet- en
regelgeving wordt beoordeeld op ICT-consequenties. Zoals in de
kabinetsreactie op het Eindrapport van de Tijdelijke commissie
ICT-projecten (Kamerstuk 33 326, nr. 13) is aangekondigd, wordt er
gewerkt aan uitbreiding van het IAK, zodat de consequenties van nieuwe
wet- en regelgeving voor ICT-voorzieningen nog beter in beeld kunnen
worden gebracht.
Vraag 10
Wat is de doelstelling voor externe inhuur voor 2016 en 2017?
Antwoord
Voor externe inhuur gelden normen met het karakter van comply-orexplain. Met de Tweede Kamer is afgesproken dat er een uitgavennorm
geldt voor externe inhuur van maximaal 10% van de totale personele
uitgaven (Kamerstuk 31 701, nr. 32). De totale personele uitgaven
behelzen zowel ambtelijk personeel als externe inhuur. Daarnaast geldt
ook een maximumuurtarief voor de inhuur van externen van € 225 per
uur (excl. BTW). Deze normen gelden ook voor de jaren 2016 en 2017.
Ministeries die niet voldoen aan deze normen moeten dit in hun
jaarverslag toelichten. Het is aan iedere Minister afzonderlijk om hierop te
sturen en zo nodig maatregelen te nemen.
Vraag 11
Is de doelstelling voor externe inhuur voor 2016 en 2017 uitgesplitst te
presenteren?
Antwoord
Zie antwoord op vraag 10.
Vraag 12
Kunt een overzicht geven van alle maatregelen in het domein SZW, die
gericht zijn op het aan het werk helpen van werklozen, bijstandsgerechtigden en arbeidsongeschikten, met daarbij vermeld zowel de totale
uitgaven als de uitgaven per geslaagde bemiddeling of re-integratie.
Antwoord
De maatregelen in het domein SZW op het gebied van re-integratie en aan
het werk helpen van werklozen, bijstandsgerechtigden en arbeidsongeschikten zijn omvangrijk. De uitgaven aan re-integratie bestaan uit
verschillende budgetten. Budget hiervoor zit deels in programmakosten
alsook in het uitvoeringsbudget van het UWV. Gemeenten hebben sinds
2015 een gebundeld participatiebudget tot hun beschikking dat deel
uitmaakt van de integratie-uitkering sociaal domein. In dit gebundeld
budget zijn middelen ten behoeve van de huidige populatie in de sociale
werkvoorziening (voorheen macrobudget Wsw) en middelen waarmee
gemeenten hun klantpopulatie kunnen re-integreren naar en ondersteunen tijdens werk, samengevoegd. In totaal is hiervoor in 2015 € 2,9
miljard aan budget beschikbaar gesteld. Het is aan de gemeenten zelf om
te bepalen hoe ze deze middelen inzetten.
UWV beschikt over één geïntegreerd taakstellend re-integratiebudget, dat
in 2015 € 182 mln. omvatte. De taakstellende budgetten voor de inzet van
trajecten en voor de inzet van voorzieningen voor de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475, nr. 24

5

re-integratieondersteuning van gedeeltelijk arbeidsgeschikten (WIA, WAO,
WAZ, ZW en Wajong) zijn daarin samengevoegd. Ook worden met dit
budget werkvoorzieningen (zoals jobcoaching, vervoersvoorzieningen en
werkplekaanpassingen) gefinancierd om deze personen aan het werk te
houden. Ook helpt het UWV WW-ers aan het werk met
WW-dienstverlening. Daarnaast doet SZW haar best specifieke
doelgroepen als jongeren en ouderen (actieplannen) naar werk te
begeleiden en zijn er sectorplannen opgesteld. Het is niet bekend wat de
uitgaven per geslaagde bemiddeling of re-integratie activiteit zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475, nr. 24

6