Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

32 620

Beleidsdoelstellingen op het gebied van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Nr. 115

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 27 maart 2014
In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport bestond er
bij enkele fracties behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de
brief van 23 oktober 2013 inzake Een duurzaam informatiestelsel voor de
zorg (Kamerstuk 32 620, nr. 93).
De op 17 december 2013 toegezonden vragen en opmerkingen zijn met de
door de Minister bij brief van 26 maart 2014 toegezonden antwoorden,
voorzien van een inleding, hieronder afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Neppérus
Adjunct-griffier van de commissie,
Sjerp

kst-32620-115
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

1

Inhoudsopgave
I.
II.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Reactie van de Minister

2
11

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van de Minister inzake Een duurzaam informatiestelsel voor
de zorg. Genoemde leden hebben nog een aantal vragen en opmerkingen
over deze brief.
De leden van de VVD-fractie delen de visie van de Minister dan een goed
functionerend informatiestelsel in de zorg van groot belang is voor het
toegankelijk, betaalbaar en kwalitatief op een hoog niveau houden van de
Nederlandse gezondheidszorg. Ook delen zij de constatering van de
Minister dat er veel verschillende deeloplossingen zijn gevonden, maar
dat een samenhangend geheel, een informatiestelsel, ontbreekt.
Genoemde leden spreken daarom hun waardering uit voor de ambitie van
de Minister om te komen tot een duurzaam, zorgbreed informatiestelsel.
In de zorgsector is enorm veel informatie en data voorhanden. Om te
komen tot relevante informatievoorziening en standaardisatie, zal bepaald
moeten worden welke informatie en data hiervoor verzameld moet
worden. Op welke wijze en door wie zal worden bepaald welke informatie
en data wordt verzameld?
In de brief wordt uiteengezet dat het standaardiseren van informatie zal
leiden tot een kostenbesparing, omdat informatie op verschillende
plekken in de keten hergebruikt kan worden. Tegelijkertijd zullen nieuwe
kosten gemaakt moeten worden, bijvoorbeeld voor aanpassing van de
informatiesystemen bij alle betrokken partijen, voor beheer en voor
toezicht. Kan de Minister een beeld schetsen van de kosten die gemaakt
moeten worden en dit afzetten tegen de besparingen die met deze
investeringen verwacht worden?
Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben met zorg kennisgenomen van de
brief over het informatiestelsel in de zorg en hebben daarover nog de
nodige vragen en opmerkingen.
Achtergrond van de brief
De leden van de PvdA-fractie onderschrijven het belang van een goed
functionerend en robuust informatiestelsel voor de zorg. Het kunnen
beschikken over informatie die tijdig, accuraat en volledig is, is een
belangrijke voorwaarde voor het slagen van lopende stelselherzieningen,
het in de hand houden van de kosten en het bieden van inzicht in de
geleverde zorg. Genoemde leden zijn blij dat er gekozen wordt voor een
samenhangende benadering in dezen, dat wil zeggen, een informatie
huishouding voor de zorg waarin daadwerkelijk gesproken kan worden
van een stelsel. Alleen door deze informatiehuishouding als een stelsel te
benaderen kan een belangrijk element als uitwisselbaarheid geborgd
worden. Tevens komt deze stelselbenadering de robuustheid van de
informatiehuishouding ten goede, zo menen zij. Deze leden vrezen echter
dat de, in deze brief ook genoemde, aangestipte knelpunten grotere
barrières zullen blijken dan nu wordt verondersteld. Zij vragen bijvoorbeeld hoe de historische gegroeide complexiteit van dit stelsel gemitigeerd zal worden bij de totstandkoming van dit eenduidige en samenhangende informatiestel. Hoe denkt de Minister specifiek deze historische en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

2

institutionele barrières te overwinnen? Genoemde leden vragen voorts
welke overige barrières en knelpunten de Minister voor zich ziet en
zouden daarvan graag een overzicht ontvangen. Zij merken op dat wet- en
regelgeving daarbij niet altijd geschikt zal zijn om deze barrières te
slechten. Zij vragen dan ook welke andere instrumenten de Minister tot
haar beschikking heeft, en welke van deze alternatieven zij op welke
manier aan wil wenden om deze barrières te slechten. Zou de Minister
aan het overzicht met knelpunten en barrières ook een overzicht van
daarop gerichte instrumenten kunnen voegen?
Einddoel: een duurzaam ingericht en beheerd zorgbreed informatie stelsel
De leden van de PvdA-fractie zijn blij met de hoge ambities die de Minister
op dit vlak voor zich ziet. Zo onderkennen zij het belang van afspraken,
convenanten, standaarden, registers, knooppunten en gegevenswoordenboeken op dit punt. Wel merken zij op dat het bestaan van deze afspraken,
convenanten en standaarden geen garantie inhoud voor succes.
Genoemde leden merken dan ook op dat er in deze brief dus wel
tentatieve opmerkingen gemaakt worden over het einddoel, maar dat
duidelijke criteria ontbreken. Zij willen dan ook graag nadere informatie
over waaraan dit stelsel dient te voldoen, wat het dient het te bewerkstelligen en wanneer er gesproken kan worden van een succes of falen van
dit informatiestelsel. Peter Drucker indachtig merken zij op dat «what gets
measured gets managed». Met andere woorden, wat zal er worden
gemeten en waarop zal dientengevolge worden gestuurd bij de verdere
ontwikkeling van dit informatiestelsel?
De leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat een goede informatievoorziening ook benodigd is voor inzicht en toezicht op de besteding van
premiegeld. Zij willen benadrukken dat zij het essentieel vinden dat er
voldoende inzicht is in, en toezicht kan plaatsvinden op, de premie
gefinancierde zorguitgaven. Zij gaan er derhalve van uit dat de voorgenomen verbeteringen daadwerkelijk binnen korte tijd tot stand komen en
dat alle partijen bereid zijn zich daar volledig voor in te zetten. Op welke
wijze wordt hierbij de vinger aan de pols gehouden? Welke mogelijkheden
zijn er om in te grijpen als de voortgang in de verbetering onvoldoende is
of als partijen zich onvoldoende inzetten? Welke andere mogelijkheden
zijn er om inzicht en toezicht te realiseren, anders dan het onder de
Comptabiliteitswet brengen van de premie gefinancierde zorguitgaven,
wanneer de voorgenomen verbeteringen niet tot stand worden gebracht?
De leden van de PvdA-fractie zijn blij dat er gekeken is naar informatiestelsels van andere domeinen, zoals Werk en Inkomen en Onderwijs. Om
een idee te krijgen hoe het zorgbrede informatiestelsel zich verhoudt tot
deze domeinen, zouden zij graag een overzicht krijgen van de essentiële
elementen van het informatiestelsel zoals die in deze domeinen wel, en
voor de zorgsector nog niet zijn geformuleerd. Zij onderschrijven de
opmerking dat oplossingen uit deze domeinen niet volledig gekopieerd
kunnen worden. Zij zouden dan ook graag een nadere toelichting willen
van de wijze waarop deze lessen en elementen uit de andere domeinen
betrokken worden bij de ontwikkeling van het zorgbrede informatiestelsel.
Genoemde leden vragen hierbij ook welke patronen en oorzaken van
informatieproblemen er in de ontwikkeling van deze informatiestelsels
gevonden kunnen worden. Zij merken op dat de zoektocht naar de
verklarende patronen en oorzaken van informatieproblemen, zoals die in
de inleiding van deze brief genoemd wordt, lovenswaardig is, maar dat
deze zoektocht naar de mening van de leden op dit punt vooral zijn
meerwaarde vindt in de vergelijking tussen domeinen.
De leden van de PvdA-fractie begrijpen dat de stroom aan zorginformatie
uiteenvalt in zowel publieke als particuliere informatie. Zij merken op dat
het maken van dit onderscheid essentieel is voor de bescherming van de
privacy van de burger. Zij vragen wel hoe scherp deze grens getrokken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

3

kan worden. Zij merken op dat particuliere gegevens over behandelingen
op individueel niveau, dan wel op geaggregeerd niveau, een noodzakelijk
onderdeel kan uitmaken van onderzoeken die een meer publiek belang
dienen. Te denken valt aan fraudeonderzoek, waarbij het denkbaar is dat
gestelde diagnoses en/of verrichtte behandelingen gecombineerd dienen
te worden om tot patronen te komen die op fraude zouden kunnen
duiden. Ofwel, particuliere informatie kan wel degelijk een publiek doel
dienen. Genoemde leden zouden dan ook graag van de Minister een
nadere toelichting willen krijgen op deze grens tussen publieke en
particuliere informatiestromen. Onderkent zij dat het onderscheid tussen
deze stromen niet digitaal is, maar veeleer in gradaties te kenmerken valt?
Wat heeft dit voor implicaties voor de bescherming van privacygevoelige
informatie van individuele burgers? Hoe wordt dit aspect betrokken bij de
vormgeving van het zorgbrede informatiestelsel en welke afwegingen
worden hierin gemaakt?
De leden van de PvdA-fractie hebben grote zorgen over de veronderstelde
afdwingbaarheid rondom de totstandkoming van informatieafspraken. Zij
begrijpen en onderschrijven het belang van het «waterdicht» sluiten van
de informatieketens. Deze leden merken echter op dat uit de opmerkingen
die hieromtrent gemaakt worden, een eenzijdig beeld rondom ICT
governance naar voren komt. Zij stellen dit vanwege twee redenen. Ten
eerste stellen deze leden dat er het nodige schort aan de aansturing en
veronderstelde samenwerking zoals die in de brief wordt omschreven. Zij
merken op dat het tegengaan van ongewenste vrijblijvendheid rondom
het nakomen van informatieafspraken slecht samengaat met de
verwachting van een «maximale inspanning». In plaats van een
«maximale inspanning» past een verplichting eerder bij het tegengaan
van vrijblijvendheid. Dit wil echter niet zeggen dat deze leden daarmee
direct pleiten voor meer wet- en regelgeving op dit vlak, maar juist voor
een instrumentarium dat toegesneden is op haar taak, namelijk het komen
tot een coherent stelsel van afspraken. Genoemde leden krijgen na lezing
van deze brief niet de indruk dat een dergelijk instrumentarium in
ontwikkeling is, en zij pleiten dan ook voor een meer doordachte
benadering die oog heeft voor de context van de betrokken actoren en op
verschillende wijzen betrokken actoren verleidt, aanspoort en in laatste
plaats dwingt om tot samenwerking te komen. Ofwel, tussen vrijblijvendheid en verplichtend opleggen en handhaven zit een scala van
instrumenten die de Minister en ook andere regiespelers kunnen inzetten
bij de ontwikkeling van het zorgbrede informatiestelsel. De leden van de
PvdA-fractie zouden dan ook graag een nader overzicht van de instrumenten die de Minister voor zich ziet, welke instrumenten bij andere
regiespelers belegt zijn en op welke wijze zij deze instrumenten in wil
zetten rondom de ontwikkeling van een zorgbreed informatiestelsel. Ten
tweede stellen de leden dat louter een focus op de technische aspecten
zoals die nu in deze brief naar voren komt, geen recht doet aan de
weerbarstige praktijk waar de informatie ontstaat, bewerkt en gebruikt
wordt. Genoemde leden stellen dat het gebrek aan harmonisatie van
standaarden zoals zich dat momenteel manifesteert in de zorg te verklaren
is vanuit, onder andere, historisch zo gegroeide gebruiken en institutionele overwegingen. Het veronderstellen van een gemeenschappelijk
belang gaat daarmee regelrecht in tegen de praktijk waarin, zoals dat ook
door eerder onderzoek is vastgesteld, technische, financiële en institutionele belangen per actor verschillen, gewogen worden en op basis
daarvan beslissingen worden gemaakt om al dan niet mee te werken aan
de ontwikkeling, inrichting, beheer en onderhoud van het informatiestelsel. Daarmee, zo stellen deze leden, is het inzetten op verdere
harmonisatie van standaarden zonder deze belangen en overwegingen
van niet-technische aard hierbij te betrekken, een te eenzijdig aanpak.
Genoemde leden pleiten dan ook voor regie die dit onderkent en betrekt
bij de vormgeving van dit informatiestelsel. Graag zouden zij een reactie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

4

krijgen op deze opmerkingen. In hoeverre onderschrijft de Minister deze
opmerkingen en hoe wil zij hier recht aan doen bij de ontwikkeling van het
informatiestelsel?
De leden van de PvdA-fractie zijn blij dat er tijdens veldonderzoek
empirisch materiaal is verzameld om tot een op de praktijk gebaseerd
startpunt te komen. Zij zouden ter toetsing van dit praktijkbewijs, graag
nadere informatie over de hierin gebruikte methoden en technieken van
onderzoek, alsook de patronen die tijdens dit veldonderzoek naar voren
zijn gekomen, verkrijgen. Tevens zouden zij graag een overzicht krijgen
van de verschillende geraadpleegde respondenten alsook een uiteenzetting van de criteria waarop de selectie van deze respondenten heeft
plaatsgevonden. Ook vragen zij of er rondom de vormgeving van dit
veldonderzoek externe expertise is betrokken.
De leden van de PvdA-fractie zijn blij met het voornemen om een
informatieberaad te beleggen. Dit soort overleg en beraad lijkt hen een
nuttige manier om tot onderlinge afstemming te komen. Zij vragen wie
hiervoor zal worden uitgenodigd en op basis van welke overwegingen.
Tevens vragen zij op welke wijze de Minister wil voorkomen dat externe
adviseurs die eventueel betrokken worden bij dit beraad, hier later profijt
van kunnen hebben doordat zij bijvoorbeeld voorkennis hebben over te
ontwikkelen ICT systemen. Onderkent de Minister dit mogelijke probleem
en hoe wil zij dit voorkomen?
De leden van de PvdA-fractie zijn blij met een meerjarenagenda Zorginformatie. Wel vragen zij welke concrete onderwerpen zijn geïnventariseerd
die met voorrang besproken en aangepakt dienen te worden. Ook vragen
zij hoe de ontwikkeling van dit stelsel de komende jaren zich tot de
ingrijpende stelselwijzigingen, zoals die ook in de inleiding van deze brief
zijn benoemd, verhoudt. Genoemde leden menen dat het gelijktijdig
bouwen van een informatiestelsel alsook het doorvoeren van deze
ingrijpende wijzigingen de nodige risico’s met zich meebrengt. Deze leden
gaan ervan uit dat de ontwikkeling van dit stelsel waar mogelijk vooruit
zal lopen op de verschillende stelselwijzigingen. Zij nemen dan ook aan
dat de prioriteit zal liggen bij de aanpassingen die nodig zijn in verband
met de hervorming van de langdurige zorg. Kan de Minister dit bevestigen? Hoe ziet zij het tijdspad in dezen? Genoemde leden vrezen dat de
invoering van de hervormingen in de langdurige zorg, te lijden zullen
hebben van de beperkte tijd die resteert om tot de ontwikkeling van
nieuwe standaarden te komen. Zij vragen of de Minister hun zorgen
hieromtrent weg kan nemen.
De leden van de PvdA-fractie begrijpen dat gegevensstromen via
kernregistraties en sectorale knooppunten hun weg vinden door het
zorglandschap. Genoemde leden vragen op welke wijze deze stromen en
knooppunten beveiligd zijn tegen oneigenlijk gebruik en oneigenlijke
inzage. Zij zijn van mening dat de bescherming, waaronder maar niet
beperkt tot eisen rondom beveiliging en autorisatie, van deze bijzonder
gevoelige gegevens een absolute prioriteit dient te hebben. Hierbij willen
zij ook opmerken de ontwikkeling van het Landelijk Schakelpunt (LSP), de
vormgeving daarvan door de Vereniging van Zorgaanbieders voor
Zorgcommunicatie (VZVZ) en de samenwerking hiervan met ict-bedrijf
CSC met argusogen te volgen. Deze leden onderschrijven de lijn van de
Minister dat niemand, noch een persoon, noch een natie, in het medisch
dossier van een patiënt moet kunnen kijken als deze daarvoor geen
toestemming heeft gegeven. Zij gaan ervan uit dat op het moment dat dit
toch het geval lijkt te zijn, hier de nodige maatregelen op getroffen zullen
worden en zij hiervan op de hoogte zullen worden gesteld. Deze leden
vragen welke lessen er uit de problematiek rondom het LSP getrokken
kunnen worden en hoe deze lessen in de toekomst betrokken worden bij
het inrichten van nieuwe knooppunten en kernregistraties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

5

Administratieve vereenvoudiging
De leden van de PvdA-fractie zijn blij met het voornemen in de toekomst
aan te sluiten op zorgbrede (nationaal en internationaal gevalideerde)
standaarden. Gevalideerde standaarden gaan gepaard met grote
voordelen in termen van eenduidigheid en betrouwbaarheid en dienen
daarmee de uitwisseling van informatie tussen systemen. Tegelijkertijd
merken deze leden op dat de Nederlandse context ook ertoe zal leiden dat
hier aanpassingen en aanvullingen op gemaakt dienen te worden. Zij
vragen hoe de Minister wil bewerkstelligen dat hier in de praktijk zo min
mogelijk van af zal worden geweken, maar dat er tegelijkertijd toch ruimte
zal zijn om deze standaarden, als het niet anders kan, aan te vullen of aan
te passen om recht te doen aan de Nederlandse zorgcontext.
Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het voornemen
van de Minister om tot een zorgbreed informatiestelsel te komen. Zij
hebben hierbij enkele vragen over de uitvoering, maar nog meer over de
voorwaarden waaronder dit informatiestelsel tot stand moet komen.
In de afgelopen jaren is het Elektronisch Patiënten Dossier (EPD) als
oplossing gezien voor allerlei ICT-problemen in de zorg. Er werd beweerd
dat enkel met het EPD veilige zorg en transparante zorg mogelijk was.
Toch is dit wetsvoorstel gesneuveld in de Eerste Kamer omdat deze de
doelstelling van het EPD te groot achtte. Het EPD behoorde een middel te
zijn tot goede uitwisseling, maar was teveel (uitgegroeid tot) een doel in
zichzelf geworden. Hoe gaat de Minister voorkomen dat dit nieuwe project
weer EPD-achtige vormen gaat aannemen? De leden van de SP-fractie
ontvangen graag een uitgebreide toelichting. Zij kunnen de gestelde
urgentie in de brief van 23 oktober 2013 niet rijmen met de lange tijd die
de Minister nodig heeft om de vragen die de Kamer heeft over de
vervangende wetgeving van het EPD te beantwoorden.
De leden van de SP-fractie vinden het uiterst vaag wat de Minister voor
informatie wil uitwisselen. Betreft dit informatie op patiëntniveau, waarbij
gesteld kan worden dat professionele uitwisseling de kennis van de
medische achtergrond van de patiënt vergroot? Betreft het kosten van
behandelingen in ziekenhuizen? Betreft het behandeltijden van een
bepaalde behandeling? Welke vormen van fraude denkt de Minister op te
sporen door een zorgbreed informatiestelsel te introduceren? Erkent zij
dat fraudebestrijding niet het vehikel kan zijn om medisch beroepsgeheim
en/of privacy van patiënten op te rekken?
Kan de uitwisseling van gegevens, die vanuit een heel verschillend
perspectief nodig is, wel gekoppeld worden? Denk bijvoorbeeld aan
uitwisseling die nodig is voor professionele standaarden, is die te
koppelen aan de uitwisseling die nodig is voor de controle van zorgverzekeraars? Of is hier sprake van verschillende doeleinden die niet te
koppelen of te standaardiseren zijn zonder risico’s op de zorginhoudelijke
of privacygevoelige informatie. Genoemde leden ontvangen hierop graag
een gedegen antwoord.
Naast vele vragen over welke informatie uitvraag nodig is om het publieke
belang te dienen om zorgbreed informatie te vergaren, is de vraag of de
Minister met informatiepunten wil werken waar aangeleverde informatie
wordt verwerkt, of dat zij toe wil naar een stelsel met schakelpunten
waarbij informatie kan worden ingezien in informatiesystemen van een
ander. In dat laatste geval vragen de deze leden of het de ambitie van de
Minister is om een nieuw landelijk schakelpunt te introduceren en
daarmee een nieuw paard van Troje ofwel EPD 2.0 binnen te halen. De
Minister spreekt over harmonisering van gegevens. Welke harmonisatie is
nodig en welke informatie wordt nu overbodig uitgevraagd?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

6

De leden van de SP-fractie willen graag weten, naast welke informatie
uitgewisseld moet worden en waartoe, naast hoe informatie uitgewisseld
wordt, wie er toegang heeft tot de informatie. De Minister stelt dat het een
publiek belang dient om informatie uit te wisselen, welke publieke
controle zet zij dan op die uitwisseling. Garandeert zij een publieke
organisatie aan te wijzen of op te richten die deze taak uitvoert en is zij
bereid om NICTIZ als private partij uit te sluiten van inzage en uitvoering.
Zo nee, waarom niet?
De leden van de SP-fractie willen graag weten wie er deelneemt aan het
«Informatieberaad» en welke mensen om advies zijn gevraagd. Kan de
Minister de Kamer een deelnemerslijst verstrekken? Betrekt de Minister
enkel vertegenwoordigers van beroepsgroepen en/of patiëntenbewegingen en werkgevers, of bespreekt zij ook de haken en ogen met de
mensen die daadwerkelijk de informatie moeten uitwisselen? Erkent de
Minister dat vertegenwoordigers vaak niet de mensen zijn die de
uitvoering in de praktijk moeten doen?
De Minister stelt dat informatiestelsels van Werk en Inkomen en
Onderwijs bestaan en als inspiratie dienen. Naar welke systemen verwijst
de Minister dan? Is zij bekend met de grote problemen met bijvoorbeeld
de UWV-website? Is de uitwisseling van gegevens in het onderwijs
vergelijkbaar qua privacy en omvang met gegevens in de zorg? De leden
van de SP-fractie vragen de Minister om advies te vragen van het College
Bescherming Persoonsgegevens (CBP) en deze aan de Kamer te sturen
alvorens zij verder gaat met het bouwen van een nieuw netwerk om
informatie uit te wisselen.
De leden van de SP-fractie constateren dat de Minister met urgentie
spreekt over het informatiestelsel. Welk tijdspad heeft zij hiervoor in
gedachten? Moeten organisaties die nu volop moeten hervormen
tegelijkertijd nieuwe ICT-vormen gaan invoeren? Ziet de Minister daar ook
(grote) risico’s?
Heeft de Minister een impactanalyse gemaakt van de mogelijkheid van
inzage door derden (hackers of andere regeringen) in, privacygevoelige,
gegevens? Zo nee, wil zij die (laten) maken? Zo ja, kan zij die analyse naar
de Kamer sturen?
Vragen en opmerkingen van de PVV-fractie
De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
Minister over het informatiestelsel voor de zorg. Zij onderschrijven het
belang van een goed functionerend informatiestelsel en kunnen zich in
grote lijnen vinden in de aangekondigde stappen die de Minister heeft
aangekondigd in haar brief. Niettemin rest de leden één vraag.
Kan de Minister aangeven hoe het staat met het project «regelarm
werken» in de langdurige zorg? Heeft dit project al tot resultaten geleid
die gebruikt kunnen worden ter verbetering van het informatiestelsel?
Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie vinden het van groot belang dat zowel de
Minister als de Kamer tijdig over actuele, eenduidige en betrouwbare
informatie beschikken om de ontwikkelingen in de Nederlandse zorg te
kunnen volgen. Het voornemen van de Minister is om met de deelnemers
van het informatieberaad gezamenlijk vast te stellen welke informatievraagstukken met voorrang aangepakt moeten worden. Genoemde leden
gaan ervanuit dat de centrale doelstelling blijft, dat het gaat om informatievraagstukken met het oog op verbetering van de informatievoorziening
en sturing door de Minister en de Kamer.
De leden van de CDA-fractie willen ook graag weten aan welke onderdelen van het stelsel de Minister zelf de hoogste prioriteit geeft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

7

De stelselherziening op het gebied van de jeugdzorg, langdurige zorg
heeft grote gevolgen voor de informatie-uitwisseling. Dit vraagt veel van
zorgaanbieders, rijksoverheid, gemeenten en andere betrokkenen. Hoe
zorgt de Minister ervoor dat die gegevensuitwisseling op 1 januari 2015
goed gewaarborgd is?
Voor de invoering geldt ook dat zorgaanbieders hun systemen en
bedrijfsvoering moeten aanpassen. Voor een verantwoorde implementatie
van nieuwe standaarden behoren op tijd de (technische) specificaties
duidelijk te zijn. Hoeveel tijd voor de implementatie op 1 januari 2015
verwacht de Minister de (technische) specificaties duidelijk te hebben?
Daarnaast schrijft de Minister dat zij goed gekeken heeft naar informatiestelsel van andere domeinen zoal die van Werk en Inkomen en Onderwijs.
Deze leden willen graag een nadere toelichting welke elementen zij van
Werk en Inkomen en Onderwijs wel en niet heeft overgenomen (of wil
overnemen).
Nu staan beide sectoren ook bekend om de hoeveelheid administratieve
lasten. Genoemde leden willen voorkomen, dat het streven naar een
duurzaam informatiestelsel in de gezondheidszorg leidt tot een toename
van de administratieve lasten. Is bijvoorbeeld Actal betrokken om te
toetsen of het informatiestelsel niet leidt tot een toename van de
regeldruk en de administratieve lasten?
Verder vragen zij hoe de Minister gaat voorkomen dat de invoering van
het informatiestelsel tot bovenmatige administratieve invoeringslasten
voor zorgaanbieders leidt. Daarnaast is het deze leden niet duidelijk welke
partijen deel uitmaken van het informatieberaad. Zijn dit alle branches van
zorgaanbieders?
In de brief wordt toegelicht dat er maximale inspanning wordt geleverd
om er zeker van te zijn dat de informatie als «publiek belang» wordt
aangemerkt, actueel, eenduidig, betrouwbaar en conform afspraak tijdig
beschikbaar is voor andere partijen in de zorgketens. De leden van de
CDA-fractie zouden graag een nadere toelichting willen hebben wat
informatie van publiek belang is en welke criteria de Minister hiervoor
hanteert.
Genoemde leden vragen of het streven van eenheid van informatie ook
niet moet samengaan met eenheid in schadebegrippen en eenheid in
stuurinformatie. Zij willen dan ook graag weten of de Minister stappen
gaat zetten om te komen tot uniformering van schadebegrippen en
eenheid van stuurinformatie.
Het is natuurlijk een goede zaak dat je voor een systeemlandschap zorgt
dat uniforme begrippen kent en volgens bepaalde standaarden werkt.
Maar als de Minister geen aandacht besteed aan de beleidskant dan zijn
zelfs enkele verkeerde beleidswijzigingen voldoende om een dergelijk
systeem onbestuurbaar te maken. Daarbij vragen deze leden ook of de
oplossingen van de Minister zoals de verkorting van DOT «DBC’s op weg
naar transparantie» en het toepassen van een macrobeheersinstrument
(MBI) toekomstbesteding zijn.
Voorts vragen de leden van de CDA-fractie indien de Minister in de
toekomst het informatiestelsel gelijk wil schakelen, dat dit ook betekent
dat VWS zal moeten gaan bepalen op welke eenduidige wijze de
zorgverzekeraars zorg moeten inkopen/contracteren (aanneemsom dan
wel plafondbedrag dan wel PxQ-financiering)?
In de eerste tussenrapportage verbetering informatievoorziening
zorguitgaven is ervoor gekozen om de doorlooptijd DBC’s (diagnosebehandelingcombinaties) naar maximaal 120 dagen te verkorten. Genoemde
leden maken zich zorgen of deze verkorting niet tot een stijging van de
zorgkosten gaat leiden. In sommige gevallen zullen er meerdere DBC’s
geopend moeten worden, omdat de looptijd van de DBC te kort is. Dit kan
tot een stijging van de zorgkosten leiden. Graag een nadere toelichting op
dit punt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

8

De Minister gaat zorgprisma gebruiken om op termijn een instrument in
handen te hebben waarmee een eerste verklaring kan worden gevonden
voor de waargenomen ontwikkelingen. Wanneer verwacht de Minister dat
Zorgprisma de eerste resultaten zal opbrengen? Welke rol gaat zorgprisma spelen bij de ontwikkeling van een duurzaam informatiestelsel in
de zorg?
Vragen en opmerkingen van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met bijzondere interesse kennisgenomen van de stappen die de Minister wil nemen ten einde een duurzaam
en zorgbreed informatiestelsel mogelijk te maken. Deze leden achten het
vergroten van de transparantie en toegankelijkheid van zorgdata en het op
een begrijpelijke wijze inzichtelijk maken van deze data voor de patiënt en
cliënt van essentieel belang voor het functioneren van het huidige
zorgstelsel. Bovendien achten deze leden het van groot belang dat de
Kamer tijdig kan beschikken over actuele, eenduidige en betrouwbare
informatie voor het beoordelen en controleren van regeringsbeleid. De
leden van de D66-fractie hebben daarom nog enkele vragen en opmerkingen.
Einddoel
De leden van de D66-fractie delen het einddoel van het kabinet om te
komen tot een duurzaam ingericht en beheerd zorgbreed informatiestelsel. Deze leden constateren dat de Minister een meerjarenaanpak voor
ogen heeft. Zij vernemen daarbij graag welke indicatoren voor het meten
van het einddoel de Minister precies voor ogen heeft en wanneer de
Minister dat einddoel gerealiseerd wil hebben. De leden van de D66fractie lezen dat de Minister een vergelijking heeft gemaakt met informatiestelsels van andere domeinen, zoals die van Werk en Inkomen en van
Onderwijs. Deze leden vernemen graag welke lessen zij uit deze vergelijking getrokken heeft. Werken deze domeinen eveneens met een
informatieberaad met meerjarenagenda, zo vragen deze leden.
De leden van de D66-fractie zijn net als de Minister van mening dat een
goed functionerend informatiestelsel met het veld moet worden
opgebouwd om de administratieve lasten te beperken. Zij ondersteunen
daarom ook het voornemen om te komen tot een informatieberaad met
meerjarenagenda. Deze leden vragen of de Minister nader kan definiëren
welke veldpartijen betrokken zijn, hoe vaak dit beraad per jaar bij elkaar
zal komen en of dit beraad een ondersteunend secretariaat tot zijn
beschikking krijgt. Deze leden vragen daarnaast of een budget beschikbaar wordt gesteld voor de toegewezen taken. Deze leden vragen of de
Minister de meerjarenagenda en het uitvoeringsplan na de vaststelling
naar de Kamer toe wil zenden. Deze leden vragen of de Minister het
informatieberaad zelf zal gaan voorzitten. Indien dit niet het geval is
vragen deze leden wie hiervoor zal worden aangewezen. De leden van de
D66-fractie vragen welke concrete onderwerpen met voorrang besproken
en aangepakt zullen worden. Zij vragen de Minister toe te lichten, waarom
juist voor deze onderwerpen gekozen wordt. Deze leden merken hier op
dat zij zeer verheugd zijn met het inrichten van een «Gegevenswoordenboek», zij denken dat gestandaardiseerde en uniforme begripsdefinities een belangrijke sleutel zijn naar bruikbare registraties voor een goed
informatiestelsel in de zorg.
Zekerheid voor investeringen, bouwen in de goede richting
De leden van de D66-fractie hopen dat het standaardisatieproces dat
nodig is voor een goed functionerend informatiestelsel er toe zal
bijdragen dat er meer zekerheid komt, zodat investeringen in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

9

administratie- en informatiesystemen niet langer worden tegengehouden
en innovatie weer van de grond kan komen. Wanneer denkt de Minister
dat deze investeringen en innovaties, die bij sommige instellingen en
bedrijven hard nodig zijn, van de grond gaan komen?
De leden van de D66-fractie zijn van mening dat een transparant en
duidelijk informatiestelsel in de zorg alleen tot stand kan komen als de
vrijblijvendheid rondom informatieafspraken verdwijnt en de naleving
verbetert. Dat vormt het sluitstuk voor een daadwerkelijk duurzaam en
breed informatiestelsel in de zorg. Deze leden vragen de Minister daarom
nader toe te lichten hoe zij deze vrijblijvendheid precies gaat wegnemen
en de naleving gaat verbeteren. Welke investeringen doet zij in dit kader
en welke consequenties heeft zij in petto voor die instellingen en professionals die niet meewerken aan het vergroten van de transparantie en
openbaren van zorgdata volgens de afgesproken richtlijnen?
Administratieve vereenvoudiging
De leden van de D66-fractie hechten veel waarde aan het terugdringen
van administratieve lasten, die professionals in de zorg nu te vaak
hinderen in een optimale zorgverlening. Genoemde leden zijn van mening
dat instellingen, zorgprofessionals en patiënten nog te vaak te maken
krijgen met arbeidsintensieve en kostbare rapportageverplichtingen. Zij
zijn van mening dat een goede registratie bij de bron extra externe
rapportage-uitvragen kan voorkomen. Deze leden vragen daarop een
reactie van de Minister en op welke wijze daarmee rekening wordt
gehouden in haar aanpak.
Motie «Open Data»
De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de reactie op de motie-Dijkstra en Voortman (Kamerstuk 28 828, nr.
34) die verzoekt een onderzoek in te stellen naar het in kaart brengen van
de wijze waarop zorgdata, waaronder informatie over gedeclareerde
volumes, prijzen en kwaliteitsindicatoren, openbaar beschikbaar kunnen
worden gesteld onder voorwaarde van strikte privacy eisen, en om op
basis van dit onderzoek een actieplan op te stellen om niet-persoonsgebonden zorggegevens als open data te ontsluiten.
De leden van de D66-fractie vinden dat van een sector waar een grote
hoeveelheid collectieve middelen in omgaan meer transparantie mag
worden verwacht. Deze leden zijn blij dat de Minister het met hen eens is
dat meer zorgdata openbaar beschikbaar dienen te komen. Zij lezen
daarom met interesse over de inventarisatie van welke zorgdata op dit
moment vrij toegankelijk zijn. In dit kader lezen deze leden dat veel
gegevens van organisaties die nu niet zelf open datasets publiceren, die
wel doorleveren aan het openbaar raadpleegbare CBS. Genoemde leden
vernemen graag of de Minister wil aangeven wat zij verstaat onder «veel
gegevens», kan zij dit kwantificeren en hoeveel extra ruimte voor het
publiceren van extra gegevens ziet zij hier? Deze leden achten louter
geaggregeerde data zoals die te vinden zijn bij het CBS of verwerkte
informatie via derden te minimaal. Zij vernemen in dat kader ook graag
waarom organisaties zoals de NZa, het CIBG, het CAK, het CIZ en Vektis
deze data niet zelf openbaren. Is de Minister bereid daarover het gesprek
met deze organisaties aan te gaan?
De leden van de D66-fractie maken uit de huidige inventarisatie op dat
daar waar het over kosten en volumes gaat niet gesproken wordt over
data over volumes en tarieven van de zorgaanbieders. Wil de Minister
alsnog kijken hoe deze data kunnen worden ontsloten? Deze leden vragen
of de Minister er voor gaat zorgen dat zorgaanbieders gegevens over alle
zorg die zij leveren en declareren vanuit hun basisregistratie zowel als het
gaat om volumes als tarieven als open data beschikbaar gaan stellen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

10

Tenslotte
De leden van de D66-fractie hechten er ook waarde aan dat open zorgdata
op een begrijpelijk wijze beschikbaar zijn voor verzekerden, patiënten en
cliënten. Deze leden vragen in dat kader of daarbij in het informatieberaad, de meerjarenagenda en het uitvoeringsplan expliciet rekening
wordt gehouden. Is de Minister bereid een centrale website te openen,
waar alle informatie wordt gepresenteerd en waarop op een begrijpelijke
wijze wordt doorverwezen naar mogelijk bruikbare gegevens en
informatiebronnen?
II. Reactie van de Minister
Inleiding
Algemeen
Mijn brief van 23 oktober over een duurzaam informatiestelsel gaat niet
over een technisch ICT project, maar over duurzame samenwerking
tussen zorgaanbieders, zorgverzekeraars en overheid zodat bij de
realisatie van de beleidsagenda, waaronder de grote stelselwijzigingen,
duurzame oplossingen voor de informatie uitwisseling worden gekozen
en geïmplementeerd. Het wordt hierdoor mogelijk om de beoogde
effecten van de beleidsagenda te meten, problemen in de uitvoering te
beperken en te beschikken over de cijfers om eerder dan nu te kunnen
bijsturen en u correct te kunnen informeren. Het einddoel is een duurzaam
informatiestelsel van afspraken, standaarden en voorzieningen dat
iedereen in staat stelt om hun eigen instrumentarium efficiënter en
effectiever uit te bouwen.
In de brief over de noodzaak van een duurzaam informatiestelsel heb ik
veel voorbeelden aangehaald uit actuele beleidsonderwerpen om
daarmee de noodzaak te illustreren. Een aantal fracties stelt specifieke
vragen over die voorbeelden. Waar dat het geval is, verwijs ik in mijn
antwoord naar brieven of toezeggingen op dat specifieke beleidsterrein.
In mijn brief hanteerde ik – bijna onvermijdelijk als het over informatievoorziening gaat – verschillende technische begrippen. Uit opmerkingen
en vragen van verschillende fracties maak ik op dat hierdoor de indruk is
gewekt dat het informatiestelsel waarover ik spreek een technisch stelsel
is en dat ik ga werken aan een omvangrijk informatiesysteem. Die vragen
beantwoord ik hierbij met te zeggen dat dit nadrukkelijk niet mijn
bedoeling is. De vrees voor een nieuw groot ICT project is ongegrond.
Na een vergelijking van verschillende informatiestelsels in andere
domeinen heb ik geconcludeerd dat het ontbreken van een governance
structuur de belangrijkste oorzaak is voor de problemen in de informatievoorziening. Het informatiestelsel dat mij voor ogen staat is daarom een
bestuurlijk stelsel dat in nauw overleg met betrokkenen uit het veld wordt
vastgesteld. Afspraken kunnen gaan over bijvoorbeeld het afstemmen van
begrippen en activiteiten of over het gebruik van meer inhoudelijke zaken
zoals informatiestandaarden, gegevensbronnen en knooppunten. Alle
afspraken zullen zijn gericht op een informatievoorziening die doeltreffend, juist, inzichtelijk, vergelijkbaar, controleerbaar en handhaafbaar
is.
In het informatiestelsel werken alle partijen in de zorg aan een samenhangend geheel van afspraken, standaarden en voorzieningen. Die
afspraken zijn openbaar en de daaraan ten grondslag liggende besluitvorming is transparant. Iedereen kan straks terugvinden welke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

11

standaarden gebruikt worden en waarom, en partijen kunnen worden
aangesproken op het gebruik ervan.
Wellicht ten overvloede merk ik op dat het doel van het informatiestelsel
is om te komen tot beschikbare, toegankelijke, actuele en betrouwbare
informatie en dus niet het verzamelen en bewaren van gegevens. Ik richt
uitdrukkelijk geen databank in voor het informatiestelsel. Ik wil er met
betrokken partijen uit het veld voor zorgen dat bestaande en nieuwe
gegevens met respect voor privacy efficiënt gebruikt worden, dat
onnodige dubbele informatiestromen worden geschrapt, dat duidelijk is
welke bron de basis is voor welk gegeven en dat die gegevens te
combineren zijn.
Inbreng VVD
In de zorgsector is enorm veel informatie en data voorhanden. Om te
komen tot relevante informatievoorziening en standaardisatie, zal bepaald
moeten worden welke informatie en data hiervoor verzameld moet
worden. Op welke wijze en door wie zal worden bepaald welke informatie
en data wordt verzameld?
Ik wil komen tot beschikbare, toegankelijke, actuele en betrouwbare
informatie, die bruikbaar is voor de uitvoering van taken waarvoor iedere
nadere gebruiker zich op grond van wet of private afspraak ziet gesteld.
Om ervoor te zorgen dat bij de realisatie van de beleidsagenda ook
duurzame oplossingen voor het vastleggen en uitwisselen van informatie
worden gekozen en geïmplementeerd wil ik daarover in het Informatieberaad afspraken maken. De betrokken partijen bepalen onder mijn
leiding op welke wijze, door wie en met welk doel welke informatie wordt
uitgewisseld en welke standaarden daartoe worden gebruikt.
In de brief wordt uiteengezet dat het standaardiseren van informatie zal
leiden tot een kostenbesparing, omdat informatie op verschillende
plekken in de keten hergebruikt kan worden. Tegelijkertijd zullen nieuwe
kosten gemaakt moeten worden, bijvoorbeeld voor aanpassing van de
informatiesystemen bij alle betrokken partijen, voor beheer en voor
toezicht. Kan de Minister een beeld schetsen van de kosten die gemaakt
moeten worden en dit afzetten tegen de besparingen die met deze
investeringen verwacht worden?
Ik spreek in mijn brief over besparingen, omdat ik verwacht dat er minder
(toekomstige) investeringen nodig zijn als in het Informatieberaad goede
afspraken worden gemaakt over te gebruiken standaarden zodat in één
keer de juiste aanpassingen in de informatiesystemen worden doorgevoerd. Daarnaast zijn er ook kwalitatieve baten: betere zorg, meer
veiligheid, minder kans op fouten, tijdwinst, efficiency, betere sturingsinformatie. Ik schreef daarover bijvoorbeeld in mijn brief over geneesmiddelenbeleid (kamerstuk 29 477, nr. 247) dat alle belanghebbenden de
voordelen van gecodeerde productidentificatie her- en onderkennen.
Zoals u weet is VWS vooruitlopend op Europese regelgeving met de
sector in overleg over de introductie van de (internationale) GS1
standaard voor productidentificatie.
Desondanks begrijp ik uw zorgen over de kosten wanneer in één keer alle
ICT systemen moeten worden aangepast. Er is helaas weinig bekend over
de businesscase van het op grote schaal doorvoeren van standaarden. De
studies die zijn uitgevoerd – zo heb ik mij laten adviseren door Nictiz – zijn
vooral gericht op de situatie voor en na introductie van ICT systemen. Ik
kies niet voor het over de volle breedte en in één keer doorvoeren van
standaarden in alle informatiestromen, maar bij voorkeur voor een aanpak
waarbij – als er dan toch moet worden aangepast vanwege wijzigingen in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

12

het zorgstelsel – wordt gekozen voor een aanpak die leidt tot besparingen
en die met alle partijen is overeengekomen.
Inbreng PvdA
De leden van de PvdA-fractie onderschrijven het belang van een goed
functionerend en robuust informatiestelsel voor de zorg. [...] Deze leden
vrezen echter dat de, in deze brief ook genoemde, aangestipte knelpunten
grotere barrières zullen blijken dan nu wordt verondersteld. Zij vragen
bijvoorbeeld hoe de historische gegroeide complexiteit van dit stelsel
gemitigeerd zal worden bij de totstandkoming van dit eenduidige en
samenhangende informatiestel. Hoe denkt de Minister specifiek deze
historische en institutionele barrières te overwinnen?
Het is inderdaad geen eenvoudige opgave om een goed en robuust
informatiestelsel te realiseren. Juist daarom stel ik een meerjarenagenda
voor met een stapsgewijze aanpak. Veel meer dan in het verleden wil ik bij
stelselwijzigingen de informatievoorziening van het begin af aan meenemen. Bijvoorbeeld door sectorbrede afspraken over de te gebruiken
standaarden, waardoor nieuwe complexiteit wordt voorkomen en
bestaande problemen in het proces kunnen worden aangepakt.
Genoemde leden vragen voorts welke overige barrières en knelpunten de
Minister voor zich ziet en zouden daarvan graag een overzicht ontvangen.
Zij merken op dat wet- en regelgeving daarbij niet altijd geschikt zal zijn
om deze barrières te slechten. Zij vragen dan ook welke andere instrumenten de Minister tot haar beschikking heeft, en welke van deze
alternatieven zij op welke manier aan wil wenden om deze barrières te
slechten. Zou de Minister aan het overzicht met knelpunten en barrières
ook een overzicht van daarop gerichte instrumenten kunnen voegen?
Ik ben op zoek gegaan naar de gezamenlijke intentie om actuele en
betrouwbare cijfers over de gezondheidszorg beschikbaar te krijgen, zodat
we kunnen gaan werken aan een duurzame oplossing. Ik wil werkende
weg bestaande problemen verhelpen en gebruik daarvoor de eerdergenoemde meerjaren beleidsagenda als leidraad. Ik kies voor een aanpak
waarbij vanuit een gezamenlijk belang partijen eerst zelf barrières en
knelpunten wegwerken. In het Informatieberaad wordt bezien of de
gekozen oplossingen ook voor andere partijen bruikbaar zijn.
Als dat zo is dan kan het Informatieberaad besluiten de gekozen oplossing
tot standaard te verheffen. De standaard kan bijvoorbeeld een uniforme
wijze van administreren, bewerken of uitvragen van informatie zijn of het
toepassen van technische mogelijkheden. In voorkomende gevallen zal de
daartoe geschikte wet- en regelgeving worden gebruikt voor het vastleggen van standaarden.
Ik wil niet vooruitlopen op mogelijke kwesties die bij de totstandkoming
van een duurzaam informatie stelsel een oplossing moeten krijgen. Ik heb
derhalve geen overzicht gemaakt van eventueel mogelijke barrières,
knelpunten en de daarbij behorende oplossingsinstrumenten, waarvan
wet- en regelgeving er één is.
Genoemde leden merken dan ook op dat er in deze brief dus wel
tentatieve opmerkingen gemaakt worden over het einddoel, maar dat
duidelijke criteria ontbreken. Zij willen dan ook graag nadere informatie
over waaraan dit stelsel dient te voldoen, wat het dient het te bewerkstelligen en wanneer er gesproken kan worden van een succes of falen van
dit informatiestelsel. [...] Met andere woorden, wat zal er worden gemeten
en waarop zal dientengevolge worden gestuurd bij de verdere ontwikkeling van dit informatiestelsel?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

13

Het informatiestelsel is geen doel op zich. Het is slechts een middel om
een einde te maken aan het «gedoe over cijfers» en te komen tot een veel
volwassener totale informatiehuishouding. Het is ook een instrument om
de veelheid aan bronnen en databestanden in te dammen. Evident is dat
om beleidsmatig te kunnen bij sturen of om conclusies te kunnen trekken
over beleid, informatie veel sneller beschikbaar moet zijn. Het succes van
het informatiestelsel kan bijvoorbeeld worden afgemeten aan een reductie
van cijfertwisten of aan het uitblijven van problemen in de uitvoering
vanwege gebrekkige informatie of aan de snelheid van de beschikbaarheid van betrouwbare gegevens.
Deze leden zijn van mening dat een goede informatievoorziening ook
benodigd is voor inzicht en toezicht op de besteding van premiegeld. [...]
Zij gaan er derhalve van uit dat de voorgenomen verbeteringen daadwerkelijk binnen korte tijd tot stand komen en dat alle partijen bereid zijn zich
daar volledig voor in te zetten. Op welke wijze wordt hierbij de vinger aan
de pols gehouden?
Welke mogelijkheden zijn er om in te grijpen als de voortgang in de
verbetering onvoldoende is of als partijen zich onvoldoende inzetten?
Welke andere mogelijkheden zijn er om inzicht en toezicht te realiseren,
anders dan het onder de Comptabiliteitswet brengen van de premie
gefinancierde zorguitgaven, wanneer de voorgenomen verbeteringen niet
tot stand worden gebracht?
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) is op grond van de Wet marktordening gezondheidszorg (WMG) belast met toezicht op de uitvoering van
de Zorgverzekeringswet en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
(AWBZ) door de zorgverzekeraars en zorgkantoren. De NZa stelt daartoe
controlenormen vast en kan administratie en informatievoorschriften
vaststellen en handhaven. Over de uitvoering van het toezicht wordt uw
Kamer ieder jaar bericht. Er is thans geen reden om naar een ander
wettelijk stelsel van toezicht over te gaan. Dat zou de bestaande
knelpunten ook niet (sneller) oplossen.
De leden van de PvdA-fractie zijn blij dat er gekeken is naar informatiestelsels van andere domeinen, zoals Werk en Inkomen en Onderwijs. Om
een idee te krijgen hoe het zorgbrede informatiestelsel zich verhoudt tot
deze domeinen, zouden zij graag een overzicht krijgen van de essentiële
elementen van het informatiestelsel zoals die in deze domeinen wel, en
voor de zorgsector nog niet zijn geformuleerd. [...] Zij onderschrijven de
opmerking dat oplossingen uit deze domeinen niet volledig gekopieerd
kunnen worden. Zij zouden dan ook graag een nadere toelichting willen
van de wijze waarop deze lessen en elementen uit de andere domeinen
betrokken worden bij de ontwikkeling van het zorgbrede informatiestelsel.
[...] Genoemde leden vragen hierbij ook welke patronen en oorzaken van
informatieproblemen er in de ontwikkeling van deze informatiestelsels
gevonden kunnen worden.
In de bijlage heb ik een overzicht opgenomen van de elementen in het
informatiestelsel die ik van belang acht en hoe daaraan in andere
domeinen invulling is gegeven1. Op basis van deze bevindingen heb ik
geconcludeerd dat het ontbreken van een governance structuur de
belangrijkste oorzaak is voor de problemen in de informatievoorziening.
Daarom acht ik een Informatieberaad nodig.

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

14

Deze leden begrijpen dat de stroom aan zorginformatie uiteenvalt in zowel
publieke als particuliere informatie. Zij merken op dat het maken van dit
onderscheid essentieel is voor de bescherming van de privacy van de
burger. Zij vragen wel hoe scherp deze grens getrokken kan worden. [...]
Genoemde leden zouden dan ook graag van de Minister een nadere
toelichting willen krijgen op deze grens tussen publieke en particuliere
informatiestromen. Onderkent zij dat het onderscheid tussen deze
stromen niet digitaal is, maar veeleer in gradaties te kenmerken valt? Wat
heeft dit voor implicaties voor de bescherming van privacygevoelige
informatie van individuele burgers? Hoe wordt dit aspect betrokken bij de
vormgeving van het zorgbrede informatiestelsel en welke afwegingen
worden hierin gemaakt?
In Nederland wordt al veel informatie die tot personen herleidbaar is
uitgewisseld tussen zorgverleners onderling en tussen zorgverleners en
zorgverzekeraars. Dat is nodig voor goede zorgverlening, goede afwikkeling van administratieve processen, het tegengaan van fraude en
verspilling, het bevorderen van kostenbewustzijn en de verantwoording
van de besteding van premiegeld en – heel belangrijk – om het inzicht
voor verzekerden te vergroten. Deze informatie-uitwisseling is aan strenge
regels gebonden. De voorstellen uit mijn brief brengen daarin geen
verandering aan.
De informatie op persoonsniveau die aanwezig is bij zorgaanbieders en
verzekeraars is niet zonder bewerking geschikt als beleidsinformatie. De
bewerking moet ervoor zorgen dat de gegevens niet herleidbaar zijn tot
de individuele patiënt of verzekerde. Met het oog op administratieve
vereenvoudiging is het echter wel belangrijk dat gegevens die een publiek
belang dienen, automatisch kunnen worden afgeleid van gegevens die
voor zorgverlening en administratieve processen worden vastgelegd. Ook
de NFU pleit daarvoor in het visiedocument Registratie aan de bron2. Mijn
voorstellen – tot het gebruik van standaarden voor vastlegging in een
administratie, het gebruik van technische mogelijkheden en de wijze van
uitvragen en koppelen van informatie – richten zich hier dan ook op. Door
het gebruik van standaarden kunnen gegevens uit verschillende registraties worden opgeteld of vergeleken. Dat optellen en vergelijken gebeurt
in de praktijk nu ook al, bijvoorbeeld bij de NZa. Deze processen zijn aan
strikte regels voor privacybescherming onderhevig en daarin breng ik
geen verandering aan. De grens die daarmee wordt getrokken, is voor mij
wel scherp: informatie die nodig is voor zorgverlening en persoonsgebonden administratieve processen wordt alleen in bewerkte vorm – dus
niet herleidbaar tot een individu – gebruikt voor het publieke belang.
Deze leden hebben grote zorgen over de veronderstelde afdwingbaarheid
rondom de totstandkoming van informatieafspraken. [...] Dit wil echter
niet zeggen dat deze leden daarmee direct pleiten voor meer wet- en
regelgeving op dit vlak, maar juist voor een instrumentarium dat
toegesneden is op haar taak, namelijk het komen tot een coherent stelsel
van afspraken. [...] De leden van de PvdA-fractie zouden dan ook graag
een nader overzicht van de instrumenten die de Minister voor zich ziet,
welke instrumenten bij andere regiespelers belegt zijn en op welke wijze
zij deze instrumenten in wil zetten rondom de ontwikkeling van een
zorgbreed informatiestelsel.
Het is mijn wens om met zo min mogelijk extra lasten te komen tot
informatieafspraken die ook nagekomen worden. Hierboven heb ik al
gemeld in voorkomende gevallen de daartoe geschikte wet- en regelgeving te gebruiken voor het vastleggen van standaarden. Daarbij denk ik
bijvoorbeeld aan informatiestandaarden in het register van het Kwaliteits2

http://www.nfukwaliteit.nl/over/nieuws/umcs-zetten-in-op-goede-registratie-aan-de-bron/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

15

instituut en de regels van de NZa met betrekking tot meer financieel/
economisch gerichte informatie. Het is ondoenlijk een opsomming van
mogelijke gevallen te geven en daarbij aan te geven welke wetten daarbij
een rol kunnen spelen.
[...] de leden stellen dat louter een focus op de technische aspecten zoals
die nu in deze brief naar voren komt, geen recht doet aan de weerbarstige
praktijk waar de informatie ontstaat, bewerkt en gebruikt wordt.
[...]Daarmee, zo stellen deze leden, is het inzetten op verdere harmonisatie
van standaarden zonder deze belangen en overwegingen van niet-technische aard hierbij te betrekken, een te eenzijdig aanpak. Genoemde leden
pleiten dan ook voor regie die dit onderkent en betrekt bij de vormgeving
van dit informatiestelsel. Graag zouden zij een reactie krijgen op deze
opmerkingen. In hoeverre onderschrijft de Minister deze opmerkingen en
hoe wil zij hier recht aan doen bij de ontwikkeling van het informatiestelsel?
Ik onderschrijf deze opmerkingen van harte. De brief beoogt niet uit te
stralen dat de focus ligt op technische aspecten. De bestuurlijke samenwerking met het veld moet leiden tot een betere informatiehuishouding
en daarmee tot verbeteringen in de zorg. Dat is ook de reden waarom ik
de inrichting van het stelsel wil vormgeven aan de hand van een
meerjarenbeleidsagenda. Daardoor wordt glashelder tot welke verbeteringen in zorg- of administratieve processen de technische oplossingen
moeten leiden.
Deze leden zijn blij dat er tijdens veldonderzoek empirisch materiaal is
verzameld om tot een op de praktijk gebaseerd startpunt te komen. Zij
zouden ter toetsing van dit praktijkbewijs, graag nadere informatie over
de hierin gebruikte methoden en technieken van onderzoek, alsook de
patronen die tijdens dit veldonderzoek naar voren zijn gekomen,
verkrijgen. Tevens zouden zij graag een overzicht krijgen van de verschillende geraadpleegde respondenten alsook een uiteenzetting van de
criteria waarop de selectie van deze respondenten heeft plaatsgevonden.
Ook vragen zij of er rondom de vormgeving van dit veldonderzoek externe
expertise is betrokken.
In mijn brief schreef ik over een veldconsultatie. Ik heb dat zo genoemd
omdat er geen gestructureerd onderzoek is gedaan. Informatievoorziening
is al jaren een regelmatig terugkerend thema in gesprekken met veldpartijen. In 2012 heeft het VWS op basis van deze ervaringen gericht
gesproken met verschillende belanghebbenden over terugkerende
elementen zoals standaarden, definities en bronregistraties. Daaraan ligt
geen onderzoeksmethode of techniek ten grondslag.
Deze leden zijn blij met het voornemen om een informatieberaad te
beleggen. Dit soort overleg en beraad lijkt hen een nuttige manier om tot
onderlinge afstemming te komen. Zij vragen wie hiervoor zal worden
uitgenodigd en op basis van welke overwegingen.
Door VWS worden de voorbereidingen getroffen voor twee verkennende
bijeenkomsten – een voor de partijen in de langdurige zorg en een voor
partijen in de curatieve zorg – waarin aan de hand van praktijkvoorbeelden zal worden besproken hoe en met wie het Informatieberaad
definitief moet worden ingericht. Na deze bijeenkomsten is een constituerend beraad voorzien. Voor de twee bijeenkomsten worden uitnodigingen gestuurd naar vertegenwoordigers van patiëntenorganisaties,
zorgaanbieders, zorgverzekeraars, gemeenten, toezichthouders en
publieke uitvoeringsorganisaties, waaronder in ieder geval NPCF, LOC,
NVZ, NFU, ZKN, OMS, GGZ NL, LHV, NHG, InEen, Actiz, VGN, ZN en VNG.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

16

Deelnemers aan het beraad worden geacht hun achterban of sector te
vertegenwoordigen en namens hen een besluit te kunnen nemen.
Tevens vragen zij op welke wijze de Minister wil voorkomen dat externe
adviseurs die eventueel betrokken worden bij dit beraad, hier later profijt
van kunnen hebben doordat zij bijvoorbeeld voorkennis hebben over te
ontwikkelen ICT systemen. Onderkent de Minister dit mogelijke probleem
en hoe wil zij dit voorkomen?
In het informatieberaad worden afspraken gemaakt over te gebruiken
standaarden, over de samenstelling van datasets voor specifieke
informatiestromen, over definities van begrippen en bijvoorbeeld over te
gebruiken informatiebronnen. De kennis van ICT leveranciers is daarbij
nodig en ik nodig ze daarom uit om preconcurrentieel mee te werken. De
afspraken van het Informatieberaad zijn openbaar.
Deze leden zijn blij met een meerjarenagenda Zorginformatie. Wel vragen
zij welke concrete onderwerpen zijn geïnventariseerd die met voorrang
besproken en aangepakt dienen te worden. Ook vragen zij hoe de
ontwikkeling van dit stelsel de komende jaren zich tot de ingrijpende
stelselwijzigingen, zoals die ook in de inleiding van deze brief zijn
benoemd, verhoudt. Genoemde leden menen dat het gelijktijdig bouwen
van een informatiestelsel alsook het doorvoeren van deze ingrijpende
wijzigingen de nodige risico’s met zich meebrengt. Deze leden gaan ervan
uit dat de ontwikkeling van dit stelsel waar mogelijk vooruit zal lopen op
de verschillende stelselwijzigingen. Zij nemen dan ook aan dat de
prioriteit zal liggen bij de aanpassingen die nodig zijn in verband met de
hervorming van de langdurige zorg. Kan de Minister dit bevestigen? Hoe
ziet zij het tijdspad in dezen? Genoemde leden vrezen dat de invoering
van de hervormingen in de langdurige zorg, te lijden zullen hebben van de
beperkte tijd die resteert om tot de ontwikkeling van nieuwe standaarden
te komen. Zij vragen of de Minister hun zorgen hieromtrent weg kan
nemen.
Ik neem de beleidsagenda, inclusief de ingrijpende stelselwijzigingen en
eventuele andere toegezegde wijzigingen als uitgangspunt voor de
meerjarenagenda zorginformatie. Die agenda is dus juist ondersteunend
aan de stelselwijzigingen en heeft tot doel risico’s in de uitvoering te
beperken. Daarbij richt ik mij niet prioritair op de langdurige zorg. Juist in
de curatieve zorg is versnelling van het opleveren van betrouwbare
informatie belangrijk in bijsturing (kostenbeheersing) en beleidsvorming.
Deze leden begrijpen dat gegevensstromen via kernregistraties en
sectorale knooppunten hun weg vinden door het zorglandschap.
Genoemde leden vragen op welke wijze deze stromen en knooppunten
beveiligd zijn tegen oneigenlijk gebruik en oneigenlijke inzage. [...] Deze
leden vragen welke lessen er uit de problematiek rondom het LSP
getrokken kunnen worden en hoe deze lessen in de toekomst betrokken
worden bij het inrichten van nieuwe knooppunten en kernregistraties.
In mijn brief uit oktober schrijf ik over kernregistraties en knooppunten als
onderdelen van het informatiestelsel. Ik wil daarmee vooral benadrukken
dat van bestaande registraties en knooppunten moet worden vastgesteld
welke rol ze hebben in het informatiestelsel. Nu is dat niet altijd duidelijk
en gebruiken verschillende partijen verschillende bronnen. Vaak zijn dat
private bronnen en knooppunten, soms zijn het publieke organisaties die
de bronnen en knooppunten beheren. Bronhouders moeten voldoen aan
strikte eisen met betrekking tot beveiliging en privacy. Van bestaande
bronnen en knooppunten ga ik ervan uit dat dit goed geregeld is; ze zijn
immers al lang en intensief in gebruik. Voor nieuwe bronnen en knoop-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

17

punten moet een privacy impact assessment worden uitgevoerd, zoals in
het regeerakkoord is afgesproken.
Deze leden zijn blij met het voornemen in de toekomst aan te sluiten op
zorgbrede (nationaal en internationaal gevalideerde) standaarden. [...] Zij
vragen hoe de Minister wil bewerkstelligen dat hier in de praktijk zo min
mogelijk van af zal worden geweken, maar dat er tegelijkertijd toch ruimte
zal zijn om deze standaarden, als het niet anders kan, aan te vullen of aan
te passen om recht te doen aan de Nederlandse zorgcontext.
Alle internationale standaardisatie organisaties kennen procedures om
standaarden bruikbaar te maken voor een nationale context. Ik wil de
standaardisatie organisaties die in Nederland actief zijn uitnodigen voor
het maken van afspraken over het beheer van standaarden en de
internationale afstemming. Ik voorzie daarbij een overleg dat gekoppeld
wordt aan het Informatieberaad.
Inbreng SP
In de afgelopen jaren is het Elektronisch Patiënten Dossier (EPD) als
oplossing gezien voor allerlei ICT-problemen in de zorg. Er werd beweerd
dat enkel met het EPD veilige zorg en transparante zorg mogelijk was.
Toch is dit wetsvoorstel gesneuveld in de Eerste Kamer omdat deze de
doelstelling van het EPD te groot achtte. Het EPD behoorde een middel te
zijn tot goede uitwisseling, maar was teveel (uitgegroeid tot) een doel in
zichzelf geworden. Hoe gaat de Minister voorkomen dat dit nieuwe project
weer EPD-achtige vormen gaat aannemen? De leden van de SP-fractie
ontvangen graag een uitgebreide toelichting.
Mijn brief over een duurzaam informatiestelsel gaat niet over een
technisch ICT project maar over duurzame samenwerking tussen de
partijen in de zorg om ervoor te zorgen dat duurzame oplossingen voor
het vastleggen en uitwisselen van informatie worden gekozen en
geïmplementeerd. Ik schreef daarover ook in mijn aanleiding en in
antwoord op verschillende vragen van de leden van de PvdA.
Deze leden van de SP-fractie vinden het uiterst vaag wat de Minister voor
informatie wil uitwisselen. Betreft dit informatie op patiëntniveau, waarbij
gesteld kan worden dat professionele uitwisseling de kennis van de
medische achtergrond van de patiënt vergroot? Betreft het kosten van
behandelingen in ziekenhuizen? Betreft het behandeltijden van een
bepaalde behandeling? Welke vormen van fraude denkt de Minister op te
sporen door een zorgbreed informatiestelsel te introduceren? Erkent zij
dat fraudebestrijding niet het vehikel kan zijn om medisch beroepsgeheim
en/of privacy van patiënten op te rekken?
Er is pas in de loop van 2014 met enige betrouwbaarheid iets te zeggen
over de kostenontwikkeling van de zorg in 2012. Dat is veel te laat om nog
bij te kunnen sturen, te laat om adequaat beleidsmatig te kunnen
reageren. Ik heb een analyse laten doen naar de onderliggende oorzaken
van het gebrek aan tijdige beschikbaarheid van betrouwbare en actuele
cijfers over de zorg. Ik heb geconstateerd dat veel van die problemen
worden veroorzaakt door een beperkt aantal factoren. Door afspraken te
maken over procedures, de te hanteren standaarden, informatiestromen
en bronnen kunnen veel administratieve processen sneller, eenvoudiger
en tegelijk betrouwbaarder worden. Partijen in de zorg moeten onderling
informatie uitwisselen om goede zorg te kunnen verlenen en om dat
administratief goed te kunnen afhandelen. Uit die informatiestromen en
gegevensverzamelingen worden door de veldpartijen gegevens afgeleid
die zij moeten aanleveren aan het publieke domein. Die afspraken over

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

18

standaarden, informatiestromen en bronnen vormen de kern van het
informatiestelsel.
Kan de uitwisseling van gegevens, die vanuit een heel verschillend
perspectief nodig is, wel gekoppeld worden? Denk bijvoorbeeld aan
uitwisseling die nodig is voor professionele standaarden, is die te
koppelen aan de uitwisseling die nodig is voor de controle van zorgverzekeraars? Of is hier sprake van verschillende doeleinden die niet te
koppelen of te standaardiseren zijn zonder risico’s op de zorginhoudelijke
of privacygevoelige informatie. Genoemde leden ontvangen hierop graag
een gedegen antwoord.
Het uitgangspunt dat ik hanteer in mijn brief is eenmalige vastlegging
voor meervoudig gebruik. Door standaarden te hanteren in de primaire
registraties wordt hergebruik van gegevens mogelijk. Die gegevens
kunnen dan eenduidig worden bewerkt voor gebruik in andere processen.
Daar zijn al verschillende good practices voor, zoals de standaard die is
ontwikkeld voor diabeteszorg. Dit zal heel veel administratieve belasting
voor zorgprofessionals schelen.
Naast vele vragen over welke informatie uitvraag nodig is om het publieke
belang te dienen om zorgbreed informatie te vergaren, is de vraag of de
Minister met informatiepunten wil werken waar aangeleverde informatie
wordt verwerkt, of dat zij toe wil naar een stelsel met schakelpunten
waarbij informatie kan worden ingezien in informatiesystemen van een
ander. In dat laatste geval vragen de deze leden of het de ambitie van de
Minister is om een nieuw landelijk schakelpunt te introduceren en
daarmee een nieuw paard van Troje ofwel EPD 2.0 binnen te halen.
Mijn aanpak is niet gericht op technische oplossingen, maar op bestuurlijke afspraken over een soepel functionerende informatiehuishouding. Bij
het maken van nieuwe afspraken zal eerst worden gekeken naar
bestaande afspraken over het gebruik van standaarden en al beschikbare
voorzieningen («pas toe of leg uit»).
De Minister spreekt over harmonisering van gegevens. Welke harmonisatie is nodig en welke informatie wordt nu overbodig uitgevraagd?
In mijn brief schrijf ik over harmonisatie in de context van het gebruik van
standaarden. In Nederland, maar ook internationaal, zijn voor verschillende domeinen standaarden ontwikkeld die vaak niet tussen domeinen
zijn afgestemd. Dat gaat dan bijvoorbeeld over verschillende definities
van een zelfde begrip, zoals het begrip «gezin». Die afstemming wordt in
de «wereld van standaarden» harmonisatie genoemd. De praktijk laat zien
dat die harmonisatie nodig is. Het gaat daarbij niet over het uitvragen van
overbodige informatie, maar om bijvoorbeeld het verbeteren van de
combineerbaarheid van gegevens.
Deze leden willen graag weten, naast welke informatie uitgewisseld moet
worden en waartoe, naast hoe informatie uitgewisseld wordt, wie er
toegang heeft tot de informatie. De Minister stelt dat het een publiek
belang dient om informatie uit te wisselen, welke publieke controle zet zij
dan op die uitwisseling. Garandeert zij een publieke organisatie aan te
wijzen of op te richten die deze taak uitvoert en is zij bereid om NICTIZ als
private partij uit te sluiten van inzage en uitvoering. Zo nee, waarom niet?
Zoals ik in mijn inleiding al schreef, is het doel van het informatiestelsel
niet om gegevens te verzamelen en te bewaren. Het streven is om te
komen tot beschikbare, toegankelijke, actuele en betrouwbare informatie
voor de uitvoering van taken waarvoor iedere nadere gebruiker zich op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

19

grond van wet of private afspraak ziet gesteld. Ik richt voor het informatiestelsel geen databank in, maar wil er met betrokken partijen uit het veld
voor zorgen dat bestaande gegevens met respect voor privacy efficiënt
gebruikt worden, dat onnodige informatiestromen worden geschrapt, dat
duidelijk is welke bron de basis is voor welk gegeven en dat die gegevens
te combineren zijn.
Deze leden willen graag weten wie er deelneemt aan het «Informatieberaad» en welke mensen om advies zijn gevraagd. Kan de Minister de
Kamer een deelnemerslijst verstrekken? Betrekt de Minister enkel
vertegenwoordigers van beroepsgroepen en/of patiëntenbewegingen en
werkgevers, of bespreekt zij ook de haken en ogen met de mensen die
daadwerkelijk de informatie moeten uitwisselen? Erkent de Minister dat
vertegenwoordigers vaak niet de mensen zijn die de uitvoering in de
praktijk moeten doen?
Door VWS worden de voorbereidingen getroffen voor twee verkennende
bijeenkomsten – een voor de partijen in de langdurige zorg en een voor
partijen in de cure – waarin aan de hand van praktijkvoorbeelden zal
worden besproken hoe en met wie het Informatieberaad definitief moet
worden ingericht. Na deze bijeenkomsten is een constituerend beraad
voorzien. Voor de twee bijeenkomsten worden uitnodigingen gestuurd
naar vertegenwoordigers van patiëntenorganisaties, zorgaanbieders,
zorgverzekeraars, gemeenten, toezichthouders en publieke uitvoeringsorganisaties, waaronder in ieder geval NPCF, LOC, NVZ, NFU, ZKN, OMS,
GGZ NL, LHV, NHG, InEen, Actiz, VGN, ZN en VNG. Het Informatieberaad
is het sluitstuk bij het vinden van oplossingen. De oplossingen zelf
moeten uit de praktijk komen. Alleen wanneer dat niet lukt zoekt het
Informatieberaad zelf naar een oplossing.
De Minister stelt dat informatiestelsels van Werk en Inkomen en
Onderwijs bestaan en als inspiratie dienen. Naar welke systemen verwijst
de Minister dan? Is zij bekend met de grote problemen met bijvoorbeeld
de UWV-website? Is de uitwisseling van gegevens in het onderwijs
vergelijkbaar qua privacy en omvang met gegevens in de zorg? De leden
vragen de Minister om advies te vragen van het College Bescherming
Persoonsgegevens (CBP) en deze aan de Kamer te sturen alvorens zij
verder gaat met het bouwen van een nieuw netwerk om informatie uit te
wisselen.
Zoals ik in mijn inleiding schreef, ga ik helemaal geen netwerk bouwen. Ik
heb bij mijn vergelijking vooral gekeken naar de bestuurlijke structuren.
Zie ook mijn antwoord over de vergelijking van de stelsels op vragen van
de leden van de PvdA.
Deze leden constateren dat de Minister met urgentie spreekt over het
informatiestelsel. Welk tijdspad heeft zij hiervoor in gedachten? Moeten
organisaties die nu volop moeten hervormen tegelijkertijd nieuwe
ICT-vormen gaan invoeren? Ziet de Minister daar ook (grote) risico’s?
Ik spreek met urgentie over het informatiestelsel omdat er grote stelselwijzigingen in voorbereiding zijn. Het informatiestelsel hoeft niet klaar te zijn
voordat die stelselwijzigingen worden doorgevoerd, maar organisaties die
moeten hervormen, zijn – vanwege de hervorming – ook druk met het
doorvoeren van wijzigingen in de ICT voorzieningen en informatiestromen. Daarom moeten belangrijke elementen uit mijn voorstellen zoals
het Informatieberaad en de meerjarenagenda er wel snel zijn. Daarnaast is
het voor mij onacceptabel dat ik de sturingsinformatie die ik nodig heb
om in de curatieve zorg beleid te kunnen bijsturen of maken pas 2 jaar na
dato ontvang. Dat moet sneller.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

20

Heeft de Minister een impactanalyse gemaakt van de mogelijkheid van
inzage door derden (hackers of andere regeringen) in, privacygevoelige,
gegevens? Zo nee, wil zij die (laten) maken? Zo ja, kan zij die analyse naar
de Kamer sturen?
Ik heb geen impactanalyse gemaakt omdat ik zoals ik hierboven al schreef
geen systeem ga bouwen of inrichten.
Inbreng PVV
De leden van de PVV-fractie [...] onderschrijven het belang van een goed
functionerend informatiestelsel en kunnen zich in grote lijnen vinden in de
aangekondigde stappen die de Minister heeft aangekondigd in haar brief.
Niettemin rest de leden één vraag. Kan de Minister aangeven hoe het
staat met het project «regelarm werken» in de langdurige zorg? Heeft dit
project al tot resultaten geleid die gebruikt kunnen worden ter verbetering
van het informatiestelsel?
Momenteel vindt een tussenevaluatie plaats van de experimenten
regelarme instellingen in de langdurige zorg met het oog op de hervorming van de langdurige zorg. Mochten er uit deze tussenevaluatie
concrete resultaten komen voor het verbeteren van het informatiestelsel
dan worden deze zo mogelijk meegenomen in de verdere uitwerking van
de hervorming van de langdurige zorg.
Inbreng CDA
De leden van de CDA-fractie vinden het van groot belang dat zowel de
Minister als de Kamer tijdig over actuele, eenduidige en betrouwbare
informatie beschikken om de ontwikkelingen in de Nederlandse zorg te
kunnen volgen. [...]
De leden willen ook graag weten aan welke onderdelen van het stelsel de
Minister zelf de hoogste prioriteit geeft.
Ik geef ten eerste prioriteit aan het versnellen van het beschikbaar komen
van betrouwbare informatie in de curatieve zorg. Die is nodig om beleid te
kunnen bijsturen en maken. Ik ontvang u 2 jaar na dato de gegevens. Dat
is veel te laat. Ten tweede is de informatievoorziening in het kader van de
stelselherzieningen prioriteit.
De stelselherziening op het gebied van de jeugdzorg, langdurige zorg
heeft grote gevolgen voor de informatie-uitwisseling. Dit vraagt veel van
zorgaanbieders, rijksoverheid, gemeenten en andere betrokkenen. Hoe
zorgt de Minister ervoor dat die gegevensuitwisseling op 1 januari 2015
goed gewaarborgd is? Voor de invoering geldt ook dat zorgaanbieders
hun systemen en bedrijfsvoering moeten aanpassen. Voor een verantwoorde implementatie van nieuwe standaarden behoren op tijd de
(technische) specificaties duidelijk te zijn. Hoeveel tijd voor de implementatie op 1 januari 2015 verwacht de Minister de (technische) specificaties
duidelijk te hebben?
De informatievoorziening is een belangrijk aspect van de transitie van de
hervorming langdurige zorg. Hiervoor wordt tussen Rijk, zorgverzekeraars, gemeenten en zorgaanbieders samengewerkt, zodat het
zorgsysteem per 1-1-2015 goed werkt. Hiervoor zijn transitieplannen in de
maak. Hierin wordt aandacht besteed aan de maatregelen die moeten
worden genomen voor de informatievoorziening. De verdere optimalisering van de informatievoorziening zal meer tijd kosten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

21

Specifiek voor de transitie jeugd wordt harmonisatie van informatieuitwisseling gestimuleerd via een initiatief van Jeugdzorg Nederland om
te komen met een nieuw Jeugdwetstelsel-proof informatiesysteem. Waar
mogelijk sluiten de veldpartijen in de jeugdzorg aan bij initiatieven voor
eenduidige facturering in de Wet Maatschappelijke ondersteuning (Wmo).
Daarnaast schrijft de Minister dat zij goed gekeken heeft naar informatiestelsel van andere domeinen zoal die van Werk en Inkomen en Onderwijs.
Deze leden willen graag een nadere toelichting welke elementen zij van
Werk en Inkomen en Onderwijs wel en niet heeft overgenomen (of wil
overnemen).
In de bijlage heb ik een overzicht opgenomen van de elementen in het
informatiestelsel die ik van belang acht en hoe daaraan in andere
domeinen invulling is gegeven. Op basis van deze bevindingen heb ik
geconcludeerd dat het ontbreken van een governance structuur de
belangrijkste oorzaak is voor de problemen in de informatievoorziening.
Daarom acht ik een Informatieberaad nodig.
Nu staan beide sectoren ook bekend om de hoeveelheid administratieve
lasten. Genoemde leden willen voorkomen, dat het streven naar een
duurzaam informatiestelsel in de gezondheidszorg leidt tot een toename
van de administratieve lasten. Is bijvoorbeeld Actal betrokken om te
toetsen of het informatiestelsel niet leidt tot een toename van de
regeldruk en de administratieve lasten? Verder vragen zij hoe de Minister
gaat voorkomen dat de invoering van het informatiestelsel tot bovenmatige administratieve invoeringslasten voor zorgaanbieders leidt.
Ik deel het standpunt van de leden van de CDA dat een toename van de
administratieve lasten moet worden voorkomen. Sterker nog, moet
afnemen. Ik ben er van overtuigd dat het uitgangspunt dat gegevens
eenmalig moeten worden vastgelegd ten behoeve van meervoudig
gebruik dan ook niet zal leiden tot een toename, maar juist tot een afname
van de administratieve lasten. Overigens blijf ik benadrukken dat deze
ervaren lasten slechts deels ontstaan door regulering van de overheid,
maar vooral door het niet in samenhang uitvragen door diverse partijen
en interne rapportages. Door de stappen die ik neem en waarover ik uw
Kamer heb geïnformeerd, zal deze samenhang toenemen en zullen de
administratieve lasten verminderen.
Ik heb Actal nog niet geïnformeerd, omdat Actal met name toeziet op de
te kwantificeren administratieve lasten door wet- en regelgeving. Als de
ontwikkeling van het informatiestelsel zich in een fase bevindt waarbij
aantoonbare effecten te meten zijn, zal ik Actal betrekken, zoals ik dat
bijvoorbeeld ook bij de invulling van de taken van het Kwaliteitsinstituut
doe.
Daarnaast is het deze leden niet duidelijk welke partijen deel uitmaken van
het informatieberaad. Zijn dit alle branches van zorgaanbieders?
Door VWS worden de voorbereidingen getroffen voor twee verkennende
bijeenkomsten – een voor de partijen in de langdurige zorg en een voor
partijen in de cure – waarin aan de hand van praktijkvoorbeelden zal
worden besproken hoe en met wie het Informatieberaad definitief moet
worden ingericht. Na deze bijeenkomsten is een constituerend beraad
voorzien. Voor de twee bijeenkomsten worden uitnodigingen gestuurd
naar vertegenwoordigers van patiëntenorganisaties, zorgaanbieders,
zorgverzekeraars, gemeenten, toezichthouders en publieke uitvoeringsorganisaties, waaronder in ieder geval NPCF, LOC, NVZ, NFU, ZKN, OMS,
GGZ NL, LHV, NHG, InEen, Actiz, VGN, ZN en VNG.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

22

In de brief wordt toegelicht dat er maximale inspanning wordt geleverd
om er zeker van te zijn dat de informatie als «publiek belang» wordt
aangemerkt, actueel, eenduidig, betrouwbaar en conform afspraak tijdig
beschikbaar is voor andere partijen in de zorgketens. De leden van de
CDA-fractie zouden graag een nadere toelichting willen hebben wat
informatie van publiek belang is en welke criteria de Minister hiervoor
hanteert.
Het door mij beoogde zorgbrede informatiestelsel concentreert zich op
informatie die van publiek belang is. Dat zijn dus per definitie gegevens
die het individuele belang van een cliënt, instelling of bedrijf overstijgen.
Het gaat daarbij om gegevens die nodig zijn om betrouwbaar inzicht te
hebben in de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg.
Het gaat hierbij dus om optellingen, vergelijkingen, sectorale overzichten
en onderzoeksinformatie, en niet om individuele dossiers.
Genoemde leden vragen of het streven van eenheid van informatie ook
niet moet samengaan met eenheid in schadebegrippen en eenheid in
stuurinformatie. Zij willen dan ook graag weten of de Minister stappen
gaat zetten om te komen tot uniformering van schadebegrippen en
eenheid van stuurinformatie.
Ik heb in mijn brief van 4 juli (Kamerstuk 29 248, nr. 254) aangekondigd te
gaan onderzoeken of het mogelijk is dat zorgverzekeraars, zorgaanbieders
en VWS hetzelfde begrip kunnen hanteren voor de toepassing van het
Budgettair Kader Zorg, het contract, de risicoverevening en het Macrobeheersinstrument. Ik zal hierop terugkomen in de volgende tussenrapportage verbetering informatievoorziening zorguitgaven die ik u voor de
zomer zal sturen.
Daarbij vragen deze leden ook of de oplossingen van de Minister zoals de
verkorting van DOT «DBC’s op weg naar transparantie» en het toepassen
van een macrobeheersinstrument (MBI) toekomstbesteding zijn.
In mijn brief van 4 juli over uitkomstbekostiging (Kamerstuk 29 248, nr.
255) heb ik geschreven dat de bekostiging nu moet evolueren naar een
bekostigingssysteem zoals wij dat wensen, dat wil zeggen (uitkomst)bekostiging gericht op het stimuleren van goede uitkomsten van medische
behandelingen in termen van kwaliteit én kosten. De verkorting van de
maximale Diagnose Behandel Combinatie (DBC)-duur is een maatregel
die daarin past. Het systeem wordt niet fundamenteel veranderd, terwijl
de aanpassing de partijen wel beter in staat stelt zich te richten op de
kosten, omdat daarover eerder informatie beschikbaar komt. Het MBI
houd ik als ultimum remedium achter de hand voor het geval het partijen
niet lukt zich (gezamenlijk) aan de afspraken te houden.
Voorts vragen de leden indien de Minister in de toekomst het informatiestelsel gelijk wil schakelen, dat dit ook betekent dat VWS zal moeten gaan
bepalen op welke eenduidige wijze de zorgverzekeraars zorg moeten
inkopen/contracteren (aanneemsom dan wel plafondbedrag dan wel
PxQ-financiering)?
De gelijkschakeling heeft betrekking op het waar nodig standaardiseren
van de uniforme vastlegging van informatie in de administratie, de
uniforme verwerking van de informatie en de uniforme uitvraag van
informatie. De gelijkschakeling gaat niet zo ver dat er ook een gelijkschakeling van bedrijfsprocessen wordt beoogd. De wijze waarop de verzekeraars vorm geven aan hun inkoopbeleid en welke contractvormen zij in
samenspraak met zorgaanbieders daarbij gebruiken is aan hen. Daarbij
bewaken verzekeraars en zorgaanbieders de rol die zij in het gezondheids-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

23

zorgstelsel hebben. Waar nodig kan de NZa regels stellen over de wijze
waarop contracten tot stand dienen te komen. Daarbij kan worden
geregeld welke informatie over die contracten aan de NZa of andere
publieke organen moet worden gerapporteerd.
In de eerste tussenrapportage verbetering informatievoorziening
zorguitgaven is ervoor gekozen om de doorlooptijd DBC’s (diagnosebehandelingcombinaties) naar maximaal 120 dagen te verkorten. Genoemde
leden maken zich zorgen of deze verkorting niet tot een stijging van de
zorgkosten gaat leiden. In sommige gevallen zullen er meerdere DBC’s
geopend moeten worden, omdat de looptijd van de DBC te kort is. Dit kan
tot een stijging van de zorgkosten leiden. Graag een nadere toelichting op
dit punt.
Bij mijn brief van 4 juli 2013, de eerste tussenrapportage verbetering
informatievoorziening zorguitgaven (Kamerstuk 29 248, nr. 254 ), is als
bijlage het «Advies verkorten doorlooptijden DBC-zorgproducten» van de
NZa opgenomen. In dat rapport benoemt de NZa een aantal risico’s,
evenals maatregelen, om deze risico’s te mitigeren. Om de omzeteffecten
als gevolg van het eerder afsluiten van DBC-zorgproducten te kunnen
beheersen zal de NZa de veldpartijen faciliteren met informatie om de
tarieven in het B-segment te kunnen aanpassen. Voor het A-segment zal
de NZa de tarieven aanpassen zodat er als gevolg van de extra
DBC-zorgproductvolumes geen extra omzet ontstaat. Er wordt immers
niet meer zorg geleverd dan in de huidige situatie met de langere
maximum doorlooptijd. Volledigheidshalve merk ik op dat ik met partijen
bestuurlijke afspraken heb gemaakt over het groeipad in de komende
jaren en de daarbij behorende beschikbare financiële kaders. Verder heb ik
als ultieme remedie het MBI achter de hand, zodat de macrobeheersing is
gewaarborgd.
De Minister gaat zorgprisma gebruiken om op termijn een instrument in
handen te hebben waarmee een eerste verklaring kan worden gevonden
voor de waargenomen ontwikkelingen. Wanneer verwacht de Minister dat
Zorgprisma de eerste resultaten zal opbrengen? Welke rol gaat zorgprisma spelen bij de ontwikkeling van een duurzaam informatiestelsel in
de zorg?
In de tussenrapportage verbetering informatievoorziening zorguitgaven
van 19 december 2013 (Kamerstuk 29 248, nr. 265) heb ik u op de hoogte
gesteld van de voortgang van de ontwikkeling van Zorgprisma. De
informatie die bij Vektis beschikbaar is, kan op sectorniveau geraadpleegd
worden via dashboards. Op dit moment is informatie beschikbaar over
een aantal kostendragers bij de curatieve GGZ en bij de huisartsen. Op
korte termijn komt ook de onderliggende informatie bij de declaraties
voor de medisch-specialistische zorg beschikbaar. Zorgprisma is nu nog in
ontwikkeling waarbij vooral wordt gekeken naar de samenstelling van de
dashboards en de mogelijkheid om die toe te passen bij het zoeken naar
verklaringen van ontwikkelingen. In het voorjaar zal bekeken worden of
Zorgprisma al een rol kan spelen bij de verklaring van de uitgavenontwikkeling die dan wordt waargenomen.
Ik verwacht dat de declaratie informatie die met het gebruik van
Zorgprisma wordt ontsloten een belangrijk onderdeel gaat vormen van
het informatiestelsel. Momenteel wordt onderzocht in hoeverre een
breder gebruik van deze data mogelijk is in het kader van de Motie
Dijkstra en Voortman (Kamerstuk 28 828, nr. 34 ) «Open Data».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

24

Inbreng D66
De leden van de D66-fractie delen het einddoel van het kabinet om te
komen tot een duurzaam ingericht en beheerd zorgbreed informatiestelsel. Deze leden constateren dat de Minister een meerjarenaanpak voor
ogen heeft. Zij vernemen daarbij graag welke indicatoren voor het meten
van het einddoel de Minister precies voor ogen heeft en wanneer de
Minister dat einddoel gerealiseerd wil hebben.
Het informatiestelsel is geen doel op zich. Het is een middel om een einde
te maken aan het «gedoe over cijfers». Het succes van het informatiestelsel kan dus bijvoorbeeld worden afgemeten aan een reductie van
cijfertwisten, maar ook aan het uitblijven van problemen in de uitvoering
vanwege gebrekkige informatie. Daarnaast is het doel de informatie veel
sneller ter beschikking te hebben opdat beleids(bij)sturingen sneller
kunnen worden gedaan.
Deze leden lezen dat de Minister een vergelijking heeft gemaakt met
informatiestelsels van andere domeinen, zoals die van Werk en Inkomen
en van Onderwijs. Deze leden vernemen graag welke lessen zij uit deze
vergelijking getrokken heeft. Werken deze domeinen eveneens met een
informatieberaad met meerjarenagenda, zo vragen deze leden.
In de bijlage heb ik een overzicht opgenomen van de elementen in het
informatiestelsel die ik van belang acht en hoe daaraan in andere
domeinen invulling is gegeven. Op basis van deze bevindingen heb ik
geconcludeerd dat het ontbreken van een governance structuur de
belangrijkste oorzaak is voor de problemen in de informatievoorziening.
Daarom acht ik een Informatieberaad nodig.
Deze leden zijn net als de Minister van mening dat een goed functionerend informatiestelsel met het veld moet worden opgebouwd om de
administratieve lasten te beperken. Zij ondersteunen daarom ook het
voornemen om te komen tot een informatieberaad met meerjarenagenda.
Deze leden vragen of de Minister nader kan definiëren welke veldpartijen
betrokken zijn, hoe vaak dit beraad per jaar bij elkaar zal komen en of dit
beraad een ondersteunend secretariaat tot zijn beschikking krijgt. Deze
leden vragen daarnaast of een budget beschikbaar wordt gesteld voor de
toegewezen taken. Deze leden vragen of de Minister de meerjarenagenda
en het uitvoeringsplan na de vaststelling naar de Kamer toe wil zenden.
Deze leden vragen of de Minister het informatieberaad zelf zal gaan
voorzitten. Indien dit niet het geval is vragen deze leden wie hiervoor zal
worden aangewezen.
Door VWS worden de voorbereidingen getroffen voor twee verkennende
bijeenkomsten – een voor de partijen in de langdurige zorg en een voor
partijen in de curatieve zorg – waarin aan de hand van praktijkvoorbeelden zal worden besproken hoe en met wie het Informatieberaad
definitief moet worden ingericht. Na deze bijeenkomsten is een constituerend beraad voorzien. Voor de twee bijeenkomsten worden uitnodigingen gestuurd naar vertegenwoordigers van patiëntenorganisaties,
zorgaanbieders, zorgverzekeraars, gemeenten, toezichthouders en
publieke uitvoeringsorganisaties, waaronder in ieder geval NPCF, LOC,
NVZ, NFU, ZKN, OMS, GGZ NL, LHV, NHG, InEen, Actiz, VGN, ZN en VNG.
Ik verwacht dat het informatieberaad twee keer per jaar onder voorzitterschap van VWS bij elkaar zal komen. Ik stel medewerkers beschikbaar
voor het secretariaat, maar trek er geen extra budget voor uit. Ik zeg u toe
om u de meerjarenagenda na vaststelling te zullen toesturen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

25

Deze leden vragen welke concrete onderwerpen met voorrang besproken
en aangepakt zullen worden. Zij vragen de Minister toe te lichten, waarom
juist voor deze onderwerpen gekozen wordt.
Ik geef ten eerste prioriteit aan het versnellen van het beschikbaar komen
van betrouwbare informatie in de curatieve zorg. Die is nodig om beleid te
kunnen bijsturen en maken. Ik ontvang u 2 jaar na dato de gegevens. Dat
is veel te laat. Ten tweede is de informatievoorziening in het kader van de
stelselherzieningen prioriteit.
Deze leden hopen dat het standaardisatieproces dat nodig is voor een
goed functionerend informatiestelsel er toe zal bijdragen dat er meer
zekerheid komt, zodat investeringen in de administratie- en informatiesystemen niet langer worden tegengehouden en innovatie weer van de
grond kan komen. Wanneer denkt de Minister dat deze investeringen en
innovaties, die bij sommige instellingen en bedrijven hard nodig zijn, van
de grond gaan komen?
Dat zal in het Informatieberaad aan de orde komen.
Deze leden zijn van mening dat een transparant en duidelijk informatiestelsel in de zorg alleen tot stand kan komen als de vrijblijvendheid
rondom informatieafspraken verdwijnt en de naleving verbetert. Dat
vormt het sluitstuk voor een daadwerkelijk duurzaam en breed informatiestelsel in de zorg. Deze leden vragen de Minister daarom nader toe te
lichten hoe zij deze vrijblijvendheid precies gaat wegnemen en de
naleving gaat verbeteren. Welke investeringen doet zij in dit kader en
welke consequenties heeft zij in petto voor die instellingen en professionals die niet meewerken aan het vergroten van de transparantie en
openbaren van zorgdata volgens de afgesproken richtlijnen?
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar het antwoord op een
soortgelijke vraag van de leden van de fractie van de PvdA. Daarin heb ik
gemeld in voorkomende gevallen de daartoe geschikte wet- en regelgeving te gebruiken voor het vastleggen van standaarden.
Deze leden hechten veel waarde aan het terugdringen van administratieve
lasten, die professionals in de zorg nu te vaak hinderen in een optimale
zorgverlening. Genoemde leden zijn van mening dat instellingen,
zorgprofessionals en patiënten nog te vaak te maken krijgen met
arbeidsintensieve en kostbare rapportageverplichtingen. Zij zijn van
mening dat een goede registratie bij de bron extra externe rapportageuitvragen kan voorkomen. Deze leden vragen daarop een reactie van de
Minister en op welke wijze daarmee rekening wordt gehouden in haar
aanpak.
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar het antwoord op een
soortgelijke vraag van de leden van de CDA fractie. Daar heb ik gemeld
dat een toename van de administratieve lasten moet worden voorkomen.
Ik ben er van overtuigd dat het uitgangspunt dat gegevens eenmalig
moeten worden vastgelegd ten behoeve van meervoudig gebruik niet zal
leiden tot een toename, maar juist tot een afname van de administratieve
lasten.
Deze leden vinden dat van een sector waar een grote hoeveelheid
collectieve middelen in omgaan meer transparantie mag worden
verwacht. [...] In dit kader lezen deze leden dat veel gegevens van
organisaties die nu niet zelf open datasets publiceren, die wel doorleveren
aan het openbaar raadpleegbare CBS. Genoemde leden vernemen graag
of de Minister wil aangeven wat zij verstaat onder «veel gegevens», kan zij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

26

dit kwantificeren en hoeveel extra ruimte voor het publiceren van extra
gegevens ziet zij hier? Deze leden achten louter geaggregeerde data zoals
die te vinden zijn bij het CBS of verwerkte informatie via derden te
minimaal. Zij vernemen in dat kader ook graag waarom organisaties zoals
de NZa, het CIBG, het CAK, het CIZ en Vektis deze data niet zelf openbaren. Is de Minister bereid daarover het gesprek met deze organisaties
aan te gaan?
Deze leden maken uit de huidige inventarisatie op dat daar waar het over
kosten en volumes gaat niet gesproken wordt over data over volumes en
tarieven van de zorgaanbieders. Wil de Minister alsnog kijken hoe deze
data kunnen worden ontsloten? Deze leden vragen of de Minister er voor
gaat zorgen dat zorgaanbieders gegevens over alle zorg die zij leveren en
declareren vanuit hun basisregistratie zowel als het gaat om volumes als
tarieven als open data beschikbaar gaan stellen.
Deze leden hechten er ook waarde aan dat open zorgdata op een
begrijpelijk wijze beschikbaar zijn voor verzekerden, patiënten en cliënten.
Deze leden vragen in dat kader of daarbij in het informatieberaad, de
meerjarenagenda en het uitvoeringsplan expliciet rekening wordt
gehouden. Is de Minister bereid een centrale website te openen, waar alle
informatie wordt gepresenteerd en waarop op een begrijpelijke wijze
wordt doorverwezen naar mogelijk bruikbare gegevens en informatiebronnen?
In mijn brief van 23 oktober 2013 heb ik geschreven dat ik u voor de zomer
van 2014 zal informeren of, hoe en wanneer de gegevens van de
bestuursorganen als open data beschikbaar komen. Ik neem de bovenstaande drie vragen mee bij de nadere uitwerking en bericht u daarover in
de toegezegde brief.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 620, nr. 115

27