Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 775 X

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2018

Nr. 108

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 mei 2018
Hierbij bied ik u, mede namens de Minister, het jaarverslag 2017 aan van
de Inspectie Militaire Gezondheidszorg (IMG)1. Als onafhankelijk orgaan
binnen het Ministerie van Defensie ziet de IMG toe op de kwaliteit van de
militaire gezondheidszorg. Waar nodig stelt zij onderzoeken in, stelt zij
verbeteringen voor of intervenieert zij. Het primaire doel is om vanuit het
toezichtsperspectief een bijdrage te leveren aan de gewenste kwaliteit van
de militaire gezondheidszorg.
De IMG ontleent haar bevoegdheid aan die van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ i.o.) die is vastgelegd in een convenant tussen de
beide Inspecties». De jurisdictie van de IGJ betreft slechts het Nederlands
grondgebied, terwijl de jurisdictie van de IMG ook toeziet op die gebieden
(buitenland) waar Nederlandse militairen ingezet of werkzaam zijn.
Dit jaarverslag vormt een weergave van de resultaten van het toezicht die
conform het toezichtjaarplan 2017 is uitgevoerd. Het jaarverslag 2017
bevat constateringen en aandachtspunten, die ik in deze brief nader
toelicht. Ik verwijs u tevens naar de zeer recent toegestuurde Kamerbrief
«Stand van zaken afdoening constateringen uit jaarverslag IMG over
2016» (Kamerstuk 34 775 X, nr. 97). Hierin constateerde ik al dat
verscheidene aandachtspunten oplossingen vereisen die een langjarige
doorlooptijd hebben. Ik verwijs in deze brief dan ook een aantal malen
naar de eerder gestelde observaties en actieplannen.
Governance militaire gezondheidszorg
De IMG stelt in dit jaarverslag opnieuw vast dat de governance van de
militaire gezondheidszorg nog onvoldoende is vastgelegd. Zoals ik eerder
in mijn brief van 24 april 2018 heb gemeld (Kamerstuk 34 775 X, nr. 97), is
1

kst-34775-X-108
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 X, nr. 108

1

hierover in februari 2018 op bestuurlijk niveau duidelijkheid ontstaan. De
SG-aanwijzing die de governance ten aanzien van beleid en uitvoering
binnen de militaire gezondheidszorg (MGZ) beschrijft, wordt op dit
moment op basis van deze besluitvorming herschreven en is naar
verwachting vóór de zomer van 2018 gereed.
Operationele gezondheidszorg
De IMG constateert in het jaarverslag dat het ontbreken van een gecertificeerd kwaliteitssysteem voor de operationele zorg en logistiek negatieve
consequenties heeft voor de inzet van deze capaciteiten en de waarborging van een goede kwaliteit van zorg. Ten behoeve van een integrale
aanpak van de knel- en aandachtspunten die zowel door de IMG als ook
eindverantwoordelijken binnen de militaire gezondheidszorg (MGZ) zijn
geïdentificeerd, is onder leiding van de Medische Autoriteit Defensie
(MAD) een meerjarig programma gestart, genaamd MGZ 2020, dat deze
punten zal adresseren. Tevens was de ontwikkeling en vastlegging van
eenduidige normen voor de zorg in het missiegebied onvoldoende en was
er een tekort aan geschikte gewondenafvoermiddelen. In de beleidsreactie
Kidal van 3 april 2018 (Kamerstuk 34 775 X, nr. 94) hebben de Minister en
ik u geïnformeerd over de maatregelen binnen het operationele domein
die naar aanleiding van de bevindingen van het OVV-rapport worden
genomen.
Daarnaast vinden er sinds dit voorjaar inspecties plaats door de commandant DGO (CDGO) en de IMG. Omdat Defensie een plan wil ontwikkelen,
dat zowel op nationale als internationale steun kan rekenen, streef ik
ernaar dat de medische inzetmatrix (een normenkader voor de inzet van
medische capaciteiten en zorgniveau) in 2019 af is. Hierbij ben ik
afhankelijk van internationale partijen. Daarnaast vereist het uitwerken
verschillende inzetscenario’s, waarbij de variëteit en afstemming het
complex maakt. De observaties van de IMG benadrukken nogmaals de
noodzaak van een kwaliteitsverbetering.
Personeel
De IMG constateert gebrekkige belegging van (retentie)onderwijs. Op dit
moment wordt een regeling voor eenduidige belegging van bij- en
nascholing voor de operationele inzet voor algemeen militair artsen
(AMA), algemeen militair verpleegkundigen (AMV) en medische hulppersoneel opgesteld. Een tweede punt van aandacht is de personele vulling
van gezondheidscentra binnen het eerstelijnsgezondheidszorgbedrijf
(EGB). Hoewel hier de afgelopen jaren verbetering in is gebracht, lijdt de
vulling onder het hoge aantal vacatures, extra taken en de te volgen
opleidingen van het personeel. In mijn brief van 24 april 2018 zijn
maatregelen ten aanzien van de personele vulling opgenomen.
Infrastructurele voorzieningen
De infrastructurele voorzieningen blijven voor de IMG ook over 2017 een
belangrijk punt van aandacht. Ondanks de nieuwbouwplannen en
zichtbare verbeteringen op plaatselijk niveau, vormt de infrastructuur op
veel plaatsen over 2017 een belemmering voor goede zorg en borging van
voedselveiligheid. Om die reden heeft de IMG besloten deze situaties niet
langer te gedogen en onmiddellijk dwingende instructies te geven daar
waar in gezondheidszorglocaties sprake is van ernstige tekortkomingen.
We hebben een nieuwbouw programma gestart tot 2024 waarin de
tekortkomingen in de infrastructuur worden geadresseerd. Ik verwijs u
hierbij ook naar de brief van 24 april jl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 X, nr. 108

2

Zorg in Nederland
Er zijn in 2017 stappen gemaakt bij de verbetering van de reguliere
klinische en poliklinische zorgvoorzieningen van de Militaire Geestelijke
Gezondheidszorg (MGGZ). Eerder gesignaleerde tekortkomingen in
verslaglegging, medicatiebewaking en patiëntenparticipatie zijn inmiddels
aangepakt. Daar staat tegenover dat de communicatie tussen militair
huisartsen en specialisten, ondanks de goede toegankelijkheid van
beiden, niet goed verloopt waar het de medicatiewijziging of doorverwijzing betreft. Hierover zijn tussen de Eerstelijns Gezondheidszorg Bedrijf
(EGB), Defensie Tandheelkundige Dienst (DTD) en het Centraal Militair
Hospitaal (CMH) nadere afspraken gemaakt en geeffectueerd conform de
civiele richtlijn die de communicatie tussen huisarts en medisch specialist
tracht te verbeteren.
Een ander punt van zorg zijn de telefonische bereikbaarheid en privacy
aan de balie van gezondheidscentra. Soms hangt dit samen met de
personele bezetting, maar veelal heeft dit een technische oorzaak.
Maatregelen op dit punt in technische, infrastructurele of procedurele zin
zijn aangewezen en worden uitgevoerd.
Goede samenwerking externe inspecties
De IMG constateert dat de samenwerking met externe inspecties goed
verloopt. Dit geldt met name voor de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
(IGJ), maar ook voor de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit (NVWA)
bij het toezicht op de voedselveiligheid en voor de Autoriteit Nucleaire
Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) met betrekking tot het
stralingstoezicht. Inspecties door de IGJ in bijzijn van het IMG van het
logistiek bedrijf Militair Geneeskundig Logistiek Centrum (MGLC) hebben
een positief resultaat opgeleverd. Wel dient de vrijgave van geneesmiddelen in het SAP-systeem beter afgeschermd en geborgd te worden. Naar
aanleiding van de fusie tussen de IGZ en de Inspectie jeugdzorg tot IGJ is
het huidige convenant tussen de IGZ en de IMG aan een update toe. Ik
verwacht hier op korte termijn een voorstel over van de twee inspectiediensten.
Tot slot
Kortom, we maken stappen in de goede richting, maar het werk is nog
niet af. Ik dank de IMG voor de scherpe constateringen en goede
samenwerking.
De Staatssecretaris van Defensie,
B. Visser

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 X, nr. 108

3