Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

26 643

Informatie- en communicatietechnologie (ICT)

Nr. 980

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN
KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 februari 2023
Zoals toegezegd in mijn Kamerbrief van 7 februari 2022 (Kamerstuk
26 643, nr. 817), informeer ik u hierbij over de voortgang van het Digital
Trust Center (DTC) en de realisatie van de gestelde doelen.
In deze brief wordt achtereenvolgens ingegaan op de toezeggingen uit
voornoemde Kamerbrief, alsmede de voortgang van de informatiedienst,
de integratie van het DTC, het CSIRT voor digitale diensten (CSIRT-DSP)
en het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC), het wetsvoorstel
bevordering digitale weerbaarheid bedrijven en de moties van het lid
Rajkowski over een mkb-keurmerk1 en een structurele cyberoefenagenda2
voor het niet-vitale bedrijfsleven. Daarnaast zal er aandacht worden
besteed aan de ambities van het DTC voor het komende jaar.
Het DTC levert met haar activiteiten tevens een bijdrage aan diverse
actiepunten zoals genoemd in het Actieplan (pijler 1) behorende bij de
Nederlandse Cybersecurity Strategie (NLCS)3 en in de Strategie Digitale
Economie (pijler 5)4. U zult in het najaar integraal worden geïnformeerd
over de voortgang van de NLCS en over de voortgang van de Strategie
Digitale Economie.
Resultaten 2022
De missie van het DTC om ondernemend Nederland cyberweerbaar te
maken is ook in 2022 onverminderd aan de orde. Met de hoofdtaken
informatie en advies, en het aanjagen van samenwerking als vaste
ankerpunten, lag de focus dit jaar op het door ontwikkelen en opschalen
van de DTC-dienstverlening voor het niet-vitale bedrijfsleven in
1

Kamerstuk 36 200 VII, nr. 60.
Kamerstuk 36 200 VII, nr. 61.
Kamerstuk 26 643, nr. 925.
4
Kamerstuk 26 643, nr. 941.
2
3

kst-26643-980
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 26 643, nr. 980

1

Nederland. In de bijlage bij deze brief wordt schematisch een overzicht
gegeven van de gestelde en behaalde doelen en de ambities voor het
komende jaar.
Vergroten bereik en interactie
Om de cyberweerbaarheid van ondernemend Nederland te vergroten, is
het allereerst van belang te zorgen dat het nut en de noodzaak van
cyberweerbaarheid onder de aandacht wordt gebracht van de doelgroep
van het DTC. Daarom zet het DTC zich in om het bereik van haar communicatiekanalen te laten groeien. Ook in het afgelopen jaar is het aantal
bezoekers op de website van het DTC toegenomen, waarbij duidelijk een
piek wordt gezien in het aantal bezoekers bij cyberincidenten. Een
voorbeeld hiervan waren de kritieke kwetsbaarheden in Microsoft
Windows in januari 2022. Ook de campagne om security.txt te promoten
als standaard voor het melden van cyberincidenten zorgde voor een piek.
Over deze campagne leest u meer onder de kop «informatiedienst».
Het streven voor 2022 was in totaal 230.000 bezoeken. Met meer dan
260.000 websitebezoeken is deze doelstelling ruimschoots gehaald. Voor
het komende jaar wordt ingezet op 300.000 bezoeken. Dit aantal is niet
een doel op zich, maar wel een belangrijk meetinstrument om te bepalen
hoeveel ondernemers bereikt kunnen worden. Het DTC gaat daarom de
website verder optimaliseren en verrijken met informatie en advies.
Hierbij is het van belang dat bezoekers snel inzicht en antwoorden krijgen
op de vragen die ze hebben om hun cyberweerbaarheid te vergroten.
Ook het bereik op de sociale mediakanalen LinkedIn en Twitter is verder
gegroeid. In totaal mag het DTC hiermee rekenen op meer dan 10.000
volgers.
Wat opvalt in de statistieken is dat de persoonlijke verhalen en adviezen
van ondernemers die te maken hebben gehad met een cyberincident veel
worden gelezen en reacties oproepen op social media. Ook het komende
jaar zetten we daarom in op het aan het woord laten van ondernemers.
De groei van de DTC community, welke in 2021 in gang is gezet, heeft in
2022 doorgezet. Het totaal aantal leden op de community stond eind 2022
op 1.608 leden. Hiermee is de target van 1.000 leden ruimschoots gehaald.
Ook stijgt de activiteit op de community. Zo zijn er vele discussies gestart
en blogs geschreven. Voor het komende jaar wordt gestreefd naar 2.000
leden.
Waar eind 2021 het DTC een webinar over de Log4j actualiteit organiseerde, heeft het dit jaar een webinar verzorgd over de cyberrisico’s die de
oorlog in Oekraïne met zich mee brengt. Hierin is samengewerkt met het
NCSC. Het webinar is ruim 4.500 keer bekeken en ook voor het komende
jaar zullen we deze manier van informatievoorziening inzetten bij
dergelijke actualiteiten.
Hoewel het vergroten van cyberweerbaarheid start met het bereiken van
de doelgroep, is het uiteraard cruciaal om de bedrijven vervolgens
daadwerkelijk aan de slag te laten gaan met cybersecurity. Belangrijk is
dan om zicht te hebben op de factoren die een bedrijf tot actie brengen.
TNO heeft om die reden opdracht gekregen om een grondig onderzoek te
starten naar een gedragsinterventiekader. Het onderzoek zal gedurende dit
jaar en volgend jaar plaatsvinden. De resultaten (verwacht in Q2 2024)
gaan helpen om inzicht te krijgen hoe een gedragsverandering teweeg te
brengen om zo ondernemers van weten naar doen te brengen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 26 643, nr. 980

2

Gebruik van de tools
Op de website van het DTC worden diverse interactieve tools aangeboden
om ondernemers te stimuleren met hun cyberweerbaarheid aan de slag te
gaan. De tools zijn zodanig ingestoken dat er voor diverse doelgroepen
een passende tool beschikbaar is. Zo is er bijvoorbeeld de Basisscan
Cyberweerbaarheid voor bedrijven die willen toetsen of ze de basis op
orde hebben qua cybersecurity-maatregelen. Er is ook een tool
beschikbaar voor bedrijven die een security check willen doen op hun
procesautomatisering, hiervoor is meer ICT-kennis vereist. Deze tools
worden met (samenwerkingsverbanden van) bedrijven ontwikkeld om zo
aan te sluiten op hun behoeften. Vervolgens worden ze met de samenwerkingsverbanden en branches onder de aandacht gebracht van individuele
bedrijven.
In het afgelopen jaar zijn de tools in totaal 8.100 keer gebruikt. Dit jaar
wordt ingezet op het activeren van de zzp’er en mkb’er die nog weinig
stappen gezet hebben in hun digitale veiligheid.5 Het DTC heeft hiervoor
een laagdrempelige tool ontwikkeld, met de werknaam de «CyberVeilig
Check». Deze tool geeft de kleinere ondernemer begrijpelijke instructies
voor basismaatregelen die vandáág genomen kunnen worden. Wie klaar
is met de eerste set maatregelen, kan door met de tweede set maatregelen van de op maat gemaakte actielijst. Deze tool zal in het voorjaar
worden aangeboden aan zzp-ers en MKB. Ook de inzet en het gebruik van
deze tools draagt er aan bij dat de ondernemer daadwerkelijk aan de slag
kan met zijn of haar cyberweerbaarheid.
Subsidieregeling cyberweerbaarheid
In het najaar 2022 is de subsidieregeling Cyberweerbaarheid weer
opengesteld om samenwerking tussen ondernemers op het gebied van
cybersecurity te stimuleren. De beoordelingscommissie heeft in de
beoordeling met name gelet op samenwerkingsverbanden die een regio
of sector vertegenwoordigen waar op dit moment nog weinig sprake is
van samenwerking op het gebied van cyberweerbaarheid. Dit heeft
geresulteerd in zes nieuwe projecten, waarmee het totaal aantal samenwerkingsverbanden medio januari op 52 is gekomen6. Ook dit najaar zal
deze subsidieregeling worden opengesteld. Het bedrag wat hiervoor
beschikbaar is zal met € 800.000,- iets lager liggen dan voorgaande jaren
(€ 1.000.000). De reden hiervoor is dat het DTC het eerder gestelde doel
van 50 samenwerkingsverbanden inmiddels heeft gerealiseerd en daarom
dit jaar meer gaat inzetten op de synergie tussen de samenwerkingsverbanden, in plaats van enkel uitbreiding van het netwerk. Dat laatste zal
uiteraard nog steeds plaatsvinden, maar de onderlinge kennisdeling in het
huidige netwerk zal de focus krijgen.
Het resterende deel van het oorspronkelijke bedrag van deze subsidieregeling zal worden ingezet om ondernemers, met name zzp’ers en
klein-MKB, te stimuleren en te ondersteunen bij basismaatregelen die nu
belangrijk zijn om te nemen. Een voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van
de hiervoor genoemde «CyberVeilig Check» en het stimuleren van het
gebruik van deze tool door ondernemers.

5
6

CBS, cybersecuritymonitor 2021, te raadplegen op: Cybersecuritymonitor 2021 (cbs.nl).
De volgende projecten hebben subsidie ontvangen: Hoornse Ondernemers Compagnie (HOC),
Synthesis Information Technology, Techniek Nederland, CyberAnt B.V., Stichting Samenwerken
aan Schema in Nederland, en Stichting Cyber Chain Resilience Consortium (CCRC).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 26 643, nr. 980

3

Voortgang informatiedienst
Juni 2022 is de Kamer geïnformeerd over de start van de informatiedienst
van het DTC.7 De informatiedienst houdt zich specifiek bezig met het
waarschuwen van bedrijven over specifieke digitale dreigingen om ze in
staat te stellen actie te ondernemen. Deze dienstverlening is een concrete
invulling van de maatschappelijke behoefte en wens van het bedrijfsleven
om Nederlandse bedrijven te waarschuwen over digitale dreigingen.
De informatiedienst is sinds september 2021 operationeel en heeft in
totaal ruim 8.100 waarschuwingen uitgestuurd.8 Het gaat hierbij om
«ongevraagd notificeren». Dit zijn notificaties voor individuele bedrijven
waar het DTC nog geen relatie mee heeft. Na het achterhalen van de
contactgegevens van deze bedrijven, waarschuwt het DTC, telefonisch of
per mail over de betreffende digitale dreiging. Deze waarschuwing bevat
ook relevant handelingsperspectief toegespitst op de betreffende
dreiging.
Naast deze vorm van waarschuwen, is het DTC vorig jaar een pilot gestart
met 57 bedrijven uit negen sectoren om «gevraagd» te notificeren. In de
pilot controleert het DTC of de door de pilotdeelnemer aangeleverde
bedrijfsgegevens- zoals IP-adressen, domeinnamen en AS-nummers –
voorkomen in relevante dreigingsinformatie die bij het DTC en NCSC
bekend is. Wanneer er een match wordt gevonden, wordt de pilotdeelnemer geautomatiseerd op de hoogte gesteld van deze specifieke
dreiging. Bij deze notificatie wordt ook aangegeven wat eventuele
vervolgacties kunnen zijn. Het is aan de pilotdeelnemer zelf om te
beoordelen of het (zelf of via een ICT-dienstverlener) de geadviseerde
mitigerende acties uitvoert of dat het andere maatregelen treft. Het DTC
werkt hierin nauw samen met het NCSC. De pilot is succesvol verlopen en
loopt door tot maart 2023. Om ook andere bedrijven uit de doelgroep van
het DTC op deze wijze te kunnen informeren is het van belang om deze
dienstverlening na afloop van de pilot te continueren en verder op te
schalen. Daarom zal «gevraagd notificeren» een structurele dienst worden
van het DTC voor alle bedrijven. De startdatum van deze dienst zal op een
later moment worden bepaald.
Zoals hierboven aangegeven is het DTC in oktober 2022 een campagne
gestart rondom «Security.txt». Dit is een eenvoudig tekstbestand met
contactgegevens dat ondernemers op hun webserver kunnen plaatsen.
Door dit te doen wordt het voor cybersecurityonderzoekers, en dus ook
voor de informatiedienst van het DTC gemakkelijker de juiste persoon
binnen een bedrijf te bereiken op het moment dat er sprake is van een
dreiging. Door hier actief campagne op te voeren samen met een groot
aantal ambassadeurs is het aantal bedrijven dat dit tekstbestand op hun
webserver heeft staan, gegroeid naar 77.809.9 We blijven dit, in samenwerking met tientallen bedrijven, promoten.
Voortgang wetsvoorstel bevordering digitale weerbaarheid
bedrijven
In de Kamerbrief van 7 februari 202210 is aangegeven dat, om de taken en
bevoegdheden van het DTC wettelijk te borgen, wordt gewerkt aan het
wetsvoorstel bevordering digitale weerbaarheid bedrijven. Het
7

Kamerstuk 26 643, nr. 864.
Peildatum: 7 februari 2023.
Bron: SIDN Labs, te raadplegen op: {Hyperlink: https://stats.sidnlabs.nl/nl/
web.html#security%20policy%20(security.txt)}.
10
Kamerstuk 26 643, nr. 817.
8
9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 26 643, nr. 980

4

wetsvoorstel is een belangrijke voorwaarde om de doelstelling in het
coalitieakkoord (Bijlage bij Kamerstuk 35 788, nr. 77) te realiseren om
vanuit de overheid sneller en makkelijker informatie te delen met
niet-vitale bedrijven over digitale kwetsbaarheden en «hacks». Het
wetsvoorstel is 9 december jl. (Kamerstuk 36 270) voor behandeling aan
de Kamer aangeboden. Door de Kamer is op 20 januari jl. (Kamerstuk
36 270, nr. 5) verslag uitgebracht over dit wetsvoorstel. De nota naar
aanleiding van het verslag met betrekking tot dit wetsvoorstel wordt
parallel aan u verzonden. Ik kijk uit naar een spoedige behandeling van
het wetsvoorstel door de Kamer.
Voortgang integratie DTC, CSIRT voor digitale diensten en NCSC
Zoals in de Kamerbrief11 van 7 september 2022 met betrekking tot de
voorgenomen integratie van het DTC, het CSIRT voor digitale diensten en
het NCSC is aangekondigd, is de integratie van het CSIRT voor digitale
diensten en het NCSC voorzien in 2024, en de integratie met het DTC in
2026. In de aanloop naar de volledige integratie wordt er op steeds meer
terreinen samengewerkt. Ook voor de lopende ontwikkelingen op
producten en diensten geldt dat we daarin de onderlinge afstemming
zoeken met het oog op de integratie.
Uitvoering moties (cyber oefenagenda niet-vitaal en keurmerk
MKB)
Naar aanleiding van het wetgevingsoverleg van 14 november 202212 zijn
twee moties aangenomen (Handelingen II 2022/23, nr. 28, item 9) waarin
het DTC wordt gevraagd een rol te spelen. Dit betreft de motie van het lid
Rajkowski c.s. waarin de regering wordt verzocht «om in samenwerking
met het DTC, brancheorganisaties en regionale partners een structurele
cyber oefenagenda te ontwikkelen met daarin cyberoefeningen specifiek
gericht op niet-vitale bedrijven»13 en de motie van het lid Rajkowski c.s.
waarin de regering wordt verzocht «om in overleg te treden met het DTC
en betrokken brancheorganisaties om te komen tot een eenduidig
mkb-keurmerk voor IT-leveranciers om mkb’ers beter te ondersteunen bij
het vormen van hun cybersecuritybeleid».14
Ten aanzien van de laatstgenoemde motie met betrekking tot het
mkb-keurmerk is er een startnotitie opgesteld en zijn er afspraken gepland
met de relevante partijen die reeds hebben nagedacht over een dergelijk
keurmerk of kennis hebben van bestaande Nederlandse en Europese
wetgeving en certificeringschema’s, bijvoorbeeld het Europees Agentschap voor cyberbeveiliging (ENISA) en betrokken brancheorganisaties.
Daarnaast is een geschikte partij nodig voor de ontwikkeling, uitgifte en
onderhoud van het keurmerk. Aangezien een keurmerk (of certificering)
een instrument is van en voor marktpartijen, is het DTC als overheidsorganisatie hier niet voor geschikt. Er wordt in de uitwerking nagedacht over
twee mogelijke sporen, namelijk enerzijds een mkb-keurmerk voor
bedrijven zoals beschreven in de motie (gericht op de eigen digitale
weerbaarheid), anderzijds een keurmerk voor ICT-dienstverleners (gericht
op de cybersecurity van de ICT-producten en diensten die zij aanbieden)
zoals in het verslag van het wetgevingsoverleg Begrotingsonderdelen van
het Ministeries van Binnenlandse Zaken (BZK), Economische Zaken en
Klimaat (EZK) en Justitie en Veiligheid (JenV) van 14 november 2022

11

Kamerstuk 26 643, nr. 927.
Kamerstukken 36 200 VII, 36 200 XIII en 36 200 VI, nr. 116.
13
Kamerstuk 36 200 VII, nr. 61.
14
Kamerstuk 36 200 VII, nr. 60.
12

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 26 643, nr. 980

5

beschreven staat.15 Op basis van de inventarisatie en consultatie met
brancheorganisaties naar de behoeften in de markt, zal dit jaar worden
gestart met de publiek-private ontwikkeling van het keurmerk. Qua
vormgeving moet het keurmerk aansluiten op het Europese raamwerk van
cybersecurity certificering onder de Europese cyberbeveiligingsverordening.16
Het DTC werkt ook aan de uitvoering van de motie van het lid Rajkowski
c.s. om een structurele cyberoefenagenda te ontwikkelen met daarin
cyberoefeningen gericht op het niet-vitale bedrijfsleven. De eerste stappen
in de uitvoering van de motie zien op het uitvragen van de behoefte en
het inventariseren van het aanbod van cyberoefeningen. Het uitvragen
van de behoefte gebeurt door middel van het uitzetten van een flitspeiling
onder mkb’ers. Ook zal er 14 maart 2023 in samenwerking met VNO-NCW
een sessie met brancheorganisaties plaatsvinden. Daarnaast vinden er
gesprekken plaats met verschillende aanbieders van cyberoefeningen. Op
basis van deze uitkomsten zullen vervolgstappen worden genomen.
CSIRT voor digitale diensten
Hierbij wil ik u ook informeren over de voortgang van het CSIRT voor
digitale diensten, dat sinds de oprichting op 1 januari 2019 het aangewezen CSIRT is voor online marktplaatsen, online zoekmachines en cloud
computerdiensten op basis van de Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen. Het CSIRT voor digitale diensten zet zich in om uitval van
netwerk- en informatiesystemen van deze digitale dienstverleners te
voorkomen, de gevolgen van een uitval te beperken en te ondersteunen
om de integriteit van systemen te verhogen. Deze digitale dienstverleners
moeten incidenten met aanzienlijke gevolgen voor hun dienstverlening
melden.17 Het CSIRT voor digitale diensten verleent bijstand bij dergelijke
incidenten.18
Het CSIRT voor digitale diensten heeft zich organisatorisch doorontwikkeld en een aantal relevante diensten uitgebreid. In 2022 heeft het
CSIRT voor digitale diensten 61 incidenten in behandeling gehad, ten
opzichte van 62 zaken in 2021, 42 zaken in 2020 en 6 zaken in 2019. Deze
zaken betreffen bijvoorbeeld informatie over kwetsbare systemen waarna
het verantwoordelijke contact is geïnformeerd zodat deze actie kon
ondernemen. In 2022 is de doelgroep over 4.952 kwetsbare systemen
geïnformeerd, in 2021 was dit 5.637. Deze informatie komt onder meer uit
ontvangen meldingen en van partners zoals het NCSC, CSIRT’s uit de
Europese Unie (EU) en onderzoekers.
Er is door het CSIRT voor digitale diensten afgelopen jaar geen verplichte
melding ontvangen die aan de eisen van de meldplicht voldeed19, in 2021
was dit 1 melding. Vrijwillige meldingen die binnen kwamen gingen over
incidenten rond DDoS-aanvallen (eventueel met afpersing20),
ransomware-aanvallen, phishing of uitval van systemen. Het CSIRT voor
digitale diensten verspreidt wekelijks een situationeel beeld aan zijn
15

Kamerstukken 36 200 VII, 36 200 XIII en 36 200 VI, nr. 116.
Verordening (EU) 2019/881 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 inzake
Enisa (het Agentschap van de Europese Unie voor cyberbeveiliging), en inzake de certificering
van de cyberbeveiliging van informatie- en communicatietechnologie en tot intrekking van
Verordening (EU) nr. 526/2013 (de cyberbeveiligingsverordening) (PbEU 2019, L151).
17
Ingevolge art. 13, eerste lid, Wbni.
18
Ingevolgde art. 4, vierde lid, Wbni.
19
Uitvoeringsverordening (EU) 2018/151 van de Commissie van 30 januari 2018 tot vaststelling
van toepassingsbepalingen voor Richtlijn (EU) 2016/1148 van het Europees Parlement en de
Raad (PbEU 2018, L26/48).
20
Ransom DDoS.
16

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 26 643, nr. 980

6

doelgroep over kwetsbaarheden, dreigingen en relevante gebeurtenissen
van die week. Inmiddels zijn er 158 ontvangers die zich hebben
ingeschreven, in 2021 waren dit nog 110. Verder neemt het CSIRT voor
digitale diensten actief deel aan het EU CSIRTs Network.21
Er is in 2022 doorgebouwd aan de relatie met de doelgroep, brancheorganisaties en samenwerkingsverbanden. Omdat er geen register is van
digitale dienstverleners moeten het CSIRT voor digitale diensten en de
doelgroep naar elkaar op zoek om contact te leggen. Om de groei in
werkzaamheden te kunnen ondersteunen is een incidentresponseplatform
in gebruik genomen. Er zijn aanvullende bronnen, met voor digitale
dienstverleners relevante dreigingsinformatie, toegevoegd en er wordt
meer informatie via publiek-private samenwerkingsverbanden ontvangen
en gedeeld.
Dit jaar staat in het teken van de integratie van het CSIRT voor digitale
diensten en het NCSC welke uiterlijk in 2024 zijn beslag zal moeten
krijgen.22
Ambities 2023
Voor 2023 zijn vier speerpunten benoemd waaraan de activiteiten en
acties die binnen het DTC worden ontplooid zijn opgehangen. Dit zijn: van
weten naar doen, de basis op orde, synergie in samenwerkingsverbanden
en instrumenten en tot slot bereik en impact vergroten.
Van weten naar doen
In de afgelopen jaren heeft het DTC vooral ingezet op het onder de
aandacht brengen van de basismaatregelen die ondernemers relatief
gemakkelijk konden helpen om hun cyberweerbaarheid te vergroten. De
groeiende bezoekersaantallen op de website, het aantal volgers op de
sociale mediakanalen en het aantal leden van de community maken
duidelijk dat het bereik van het DTC groeit en daarmee het aantal
ondernemers dat kennis kan nemen van de informatie en adviezen van
het DTC. Dat is goed nieuws maar uiteraard nog niet voldoende. Dit jaar
wil ik ondernemers nog een stapje verder helpen. Niet enkel informeren
en adviseren maar inzetten op een gedragsverandering zodat ondernemers ook daadwerkelijk maatregelen treffen om digitaal weerbaar te
worden.
Basis op orde
Omdat cybercriminelen niet stil zitten en ondernemers hun dienstverlening steeds verder digitaliseren is het van belang dat de basis op orde
komt. Dit wil zeggen dat er wordt gestreefd naar een basisniveau van
cyberweerbaarheid van ondernemend Nederland. Hiertoe wordt gewerkt
aan een instap tool die onderscheidend voor zzp en klein mkb concrete
tips en maatregelen geeft die door deze doelgroepen vandaag kunnen
worden genomen. Dit hangt nauw samen met de hierboven gewenste
gedragsverandering.
Het DTC kan dit niet alleen bereiken. Samenwerking met andere partijen
om bijvoorbeeld een keurmerk voor het MKB te ontwikkelen zoals in de
eerdergenoemde motie wordt gevraagd helpt hierbij.

21
22

https://csirtsnetwork.eu/.
Ik verwijs hiervoor nogmaals naar de Kamerbrief van 7 september 2022 jl. (Kamerstuk 26 643,
nr. 927).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 26 643, nr. 980

7

Synergie in samenwerkingsverbanden en instrumenten
Het DTC-netwerk bestaat op dit moment uit 52 samenwerkingsverbanden.
Hoe groter het netwerk van samenwerkingsverbanden, hoe groter het
bereik. Echter, vanaf dit jaar wil het DTC niet enkel inzetten op kwantiteit,
maar ook op kwaliteit van de samenwerking tussen de verschillende
initiatieven. Door meer te focussen op onderlinge samenwerking,
kennisdeling en gezamenlijke ontwikkeling van informatieproducten die
passen bij de behoefte van de doelgroep ontstaat er een beter netwerk
met kennis waar ondernemers terecht kunnen en stijgt de weerbaarheid.
Bereik en impact vergroten: het DTC als katalysator
Aanvullend op bovenstaande speerpunten wordt ingezet op het vergroten
van het bereik van het DTC en de impact van de producten, diensten en
tools die het DTC aanbiedt om zo steeds meer ondernemers te helpen
cyberweerbaar te worden. Begin volgend jaar zal ik u informeren over de
resultaten die zijn geboekt.
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
M.A.M. Adriaansens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 26 643, nr. 980

8

Bijlage
Toezegging

Realisatie 31-12

Toelichting / vervolg

Bezoeken DTC website 230.000 in 2022

Gerealiseerd
(ruim 260.000)

Doelstelling 2023: 300.000

50 samenwerkingsverbanden eind 2023

In wording
(48 samenwerkingsverbanden)

Doelstelling medio januari gehaald (52). Voor 2023 focus op
meer synergie

Gebruik tools bij elkaar opgeteld 10.000

Niet gerealiseerd
(realisatie 8.100)

Doelstelling 2023: 10.000

DTC Online community 1.000 deelnemers

Gerealiseerd
(realisatie 1.608)

Doelstelling 2023: 2.000 deelnemers

Samenwerkingsafspraken DTC en NCSC

Gerealiseerd

Samenwerking in de praktijk gebracht, integratieproces
gestart.

Wetsvoorstel bevordering digitale weerbaarheid bedrijven

In wording

Behandeling Tweede Kamer voorzien 1e helft 2023

CBS onderzoek cybersecurity ZZP-ers

Gerealiseerd

Onderzoek zal worden herhaald in 2023

Gedragsonderzoek

Gerealiseerd en uitgebreid

TNO onderzoek gestart naar een gedragsinterventiekader.
Resultaten worden in 2024 verwacht

Nieuwe subsidieregeling cyberweerbaarheid

Gerealiseerd
(6 nieuwe projecten)

Subsidieregeling zal opnieuw worden opengesteld Q3 2023

Informatiedienst voor concrete dreigingsinformatie (ongevraagd notificeren)

Gestart
(realisatie 6.574 notificaties)

Dienst wordt voortgezet.

DTC pilot gevraagd notificeren

Pilot verlengd
(realisatie 4.123 notificaties)

Continuering en opschaling gevraagd notificeren voorzien in
Q2 2023

Webinars

Gerealiseerd

Instrument wordt ook in 2023 ingezet bij grote cyberincidenten

Motie MKB Keurmerk

Gestart

In uitvoering

Motie Cyberoefenplan niet-vitaal

Gestart

In uitvoering

1. Kwantitatief

2. Kwalitatief

3. Extra / nieuw

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 26 643, nr. 980

9