Zevende voortgangsrapportage van de voortgangscommissie Curaçao
aan het ministerieel overleg
Over de periode 1 januari 2013 tot 1 april 2013

De commissie:
Mr. M.J.H. Marijnen (voorzitter)
Drs. E.J. Mulock Houwer (lid)
Mr. C.A. Peterson (lid)

1

mei 2013

Inleiding.
De commissie heeft naast de gebruikelijke bezoeken aan de minister van
Justitie, de politie en de gevangenis, ook gesproken met de Ministerpresident en de minister van Financiën, met het Veranderteam KPC (VT)
en met Usona. Het gesprek met de minister-president en de minister van
Financiën had naast kennismaking ook tot doel enkele zeer urgente
zaken onder de aandacht te brengen, waarover verder in deze
rapportage meer.

Voortgang projecten Masterplan KPC en SDKK
In de vorige rapportage noemde de commissie het Masterplan voor KPC
en SDKK een belangrijke stap om de uitvoering van de plannen van
aanpak te bespoedigen. Door alle investeringsprojecten in het kader van
de plannen van aanpak onder te brengen bij een externe partij (Usona),
die aanvragen en aanbestedingen faciliteert en begeleiding biedt bij de
uitvoering, zal de voortgang bij voorbereiding, uitvoering en financiering
sneller kunnen verlopen. Hoewel die verwachting nog steeds juist is
blijkt de praktijk anders te zijn. Weliswaar worden de (voornamelijk)
bouwprojecten voorbereid en in uitvoering genomen maar door de
beperkte uitvoeringcapaciteit ontstaat er toch vertraging in de planning .
Hierbij moet niet alleen worden gedacht aan capaciteit binnen de
organisatie zelf, maar ook bij de uitvoering door technici. Bijvoorbeeld:
een aannemer, die in of bij de gevangenis werkzaamheden moet
verrichten, mag dat alleen doen onder toezicht van
gevangenispersoneel. Vaak is dat personeel niet beschikbaar.
Financiering Masterplan
In de maand maart van de afgelopen rapportageperiode zou door het
land de tweede tranche voor de financiering van het masterplan moeten
worden overgemaakt. De commissie heeft uit de gesprekken met de
betrokkenen begrepen dat de tranche eerst kan worden overgemaakt
als de beheersovereenkomst tussen minister van Justitie en Usona
gereed is. De commissie heeft er bij de ministers van Justitie en
Financiën op aangedrongen haast te maken met het sluiten van de
beheersovereenkomst en het overmaken van de tweede tranche.

2

Korps Politie Curaçao (KPC)
In de vorige rapportage was de commissie zeer ontevreden en bezorgd
over de implementatie van het inrichtingsplan van de politie en de
invoering van het functieboeken. De commissie adviseerde om eenzijdig
tot plaatsing van het personeel in de nieuwe organisatie over te gaan.
Dat is niet gebeurd, doch met instemming heeft de commissie
kennisgenomen van de instelling op 24 april 2013 van een
Veranderteam (VT) KPC door de minister van Justitie, dat uit twee
ervaren deskundigen uit het justitieveld bestaat. Het VT heeft onder
meer tot taak het overleg met de vakbonden op te starten en de
korpsleiding te ondersteunen bij de uitvoering van het plan van aanpak
van de nieuwe politieorganisatie.
De commissie acht dit een goede maatregel, doch wijst erop dat indien
de financiële en personele randvoorwaarden niet worden ingevuld de
opzet niet zal slagen. Dat zal voor de politieorganisatie grote gevolgen
hebben, omdat onder het personeel het vertrouwen in de daadkracht
van de overheid tot nul zal zijn gedaald. De onrust en ontevredenheid in
het korps zal sterk toenemen hetgeen ongetwijfeld zijn weerslag zal
hebben op de politiezorg in Curaçao.
Sentro di Detenshon i Korekshon (SDKK)
Helaas heeft de commissie moeten vaststellen dat de noodzakelijke
maatregelen die de personele situatie in de gevangenis moeten
verbeteren niet zijn genomen. Dat is zeer verontrustend omdat de
personele situatie in de gevangenis zodanig is dat van een
onbeheersbare situatie kan worden gesproken. Nog steeds zijn alle
functies van de afdelingshoofden onbezet en is er ook onder het
executieve personeel een ernstig tekort. In totaal is bij de gevangenis
sprake van rond de 90 vacatures. Ten tijde van het werkbezoek van de
commissie aan de gevangenis was, wat betreft het aantal
leidinggevenden, slechts de directeur en nog maar één DJI functionaris
aanwezig. Beide functionarissen zijn overbelast, zeer ontmoedigd en
spreken van bedreiging en intimidatiedoor personeel en gedetineerden .
De commissie concludeert dat er alle ruimte is voor personeel en
gedetineerden om in het gezagsvacuüm te stappen. De veiligheid binnen
de inrichting kan door het bevoegd gezag niet meer worden
gegarandeerd. Deze situatie is volstrekt onaanvaardbaar en was voor de
commissie aanleiding om nog tijdens het werkbezoek de ernst van de
situatie onder de aandacht te brengen van de minister-president en de
meest betrokken ministers (Justitie en Financiën). Daaraan heeft de
commissie het advies verbonden per direct de vacatures op
3

managementniveau voorlopig te vervullen met ervaren
landsambtenaren. Dat er nog niet geworven wordt op de functies bij de
gevangenis is onbegrijpelijk, omdat in het laatste kwartaal van 2012 een
lijst met kritische functies (gevangenis en politie) is vastgesteld waarop
geworven zou kunnen worden. De commissie heeft haar grote zorgen
ook schriftelijk ter kennis van het Ministerieel Overleg gebracht in haar
brief van 13 mei 2013.
Omdat de werving van gekwalificeerd gevangenispersoneel op Curaçao
erg moeilijk is bepleit de commissie de werving vooral te richten op
Nederlands gevangenispersoneel dat in de nabije toekomst door een
reorganisatie bij de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) overtollig zal
worden. In het bijzonder bepleit de commissie dat voor de vervulling van
de managementfuncties. De commissie denkt dat het in samenwerking
met het ministerie van Veiligheid en Justitie mogelijk moet zijn gericht te
werven onder personeel van Caribische afkomst. De commissie
adviseert het Ministerieel Overleg te verkennen of werving onder DJI
personeel in Nederland nuttig, haalbaar en gewenst is.
Conclusie
De commissie stelt vast dat in de uitvoering van de plannen van aanpak
van de gevangenis en de politie in de afgelopen rapportageperiode nog
steeds geen substantiële vorderingen zijn gemaakt. Waar dat wel is
gebeurd betreft dat bijna allemaal investeringsprojecten welke via Usona
zijn gefinancierd met Nederlandse- of Curaçaose middelen.
Bij de gevangenis is er eerder sprake van teruggang dan van
vooruitgang. De leiding van de gevangenis kan onvoldoende gezag
uitoefenen waardoor een bijzonder risicovolle situatie is ontstaan waarbij
de veiligheid niet meer kan worden gegarandeerd. De vervulling van
vacatures ligt stil waardoor de meest cruciale functies in de gevangenis
al lange tijd onbezet zijn.
Bij het korps politie is er hoop op succes door het instellen van het
Veranderteam, maar er blijft een groot risico dat de aanpak van het
team niet slaagt als de randvoorwaarden (personeel en financieel) niet
vervuld worden.
Verschillende bouwprojecten die via Usona worden gefinancierd, zijn in
uitvoering genomen en enkele ICT projecten zijn afgerond.

4

Samenvatting van adviezen en aanbevelingen

1.

De commissie adviseert de spoedige invulling van de vitale
managementteam functies in de SDKK op de agenda van het
overleg te plaatsen;

2.

De commissie adviseert in het ministerieel overleg te bespreken
hoe de vervulling van de executieve functies in de SDKK zo
spoedig mogelijk gerealiseerd kan worden.

3.

De commissie adviseert in het ministerieel overleg de
mogelijkheden na te gaan dat SDKK kan werven onder DJI
personeel in Nederland.

4.

De commissie adviseert de personele en financiële
randvoorwaarden bij de politie spoedig in te vullen, opdat
het veranderteam de juiste slagkracht kan krijgen en voortgang
kan boeken.

********************

5