Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 360 XII

Jaarverslag en slotwet Ministerie van
Infrastructuur en Waterstaat 2022

Nr. 9

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 23 juni 2023
De vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat heeft een aantal
vragen voorgelegd aan de Minister van Infrastructuur en Waterstaat en de
Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat over de brief van 17 mei
2023 inzake het rapport Resultaten verantwoordingsonderzoek 2022 bij
het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (Kamerstuk 36 360 XII,
nr. 2).
De Minister en Staatssecretaris hebben deze vragen beantwoord bij brief
van 8 juni 2023. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Tjeerd de Groot
Adjunct-griffier van de commissie,
Wiendels

kst-36360-XII-9
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 XII, nr. 9

1

1
Vraag:
Kunt u toelichten – per punt – waarom de Informatiebeveiliging, Aanbestedingen kerndepartement, Prestatieverklaren IenW, Verplichtingenbeheer IenW en Aanbestedingen Rijkswaterstaat als onvolkomenheden
worden beschouwd?
Antwoord:
Dit zijn onvolkomenheden vanwege de volgende constateringen (op
hoofdlijnen):
• Informatiebeveiliging: hier constateert de AR verbetering. Een aantal
deelonderwerpen is op voldoende niveau gebracht, maar het risico- en
incidentmanagement behoeft verdere verbetering. Van belangrijke
IT-systemen moeten risico’s beter in beeld worden gebracht opdat
centraal een betere afweging kan worden gemaakt over de inzet van
middelen. Daarnaast moeten rollen, verantwoordelijkheden en
communicatielijnen in geval van incidenten beter worden uitgewerkt.
Beide punten worden in 2023 naar verwachting op een voldoende
niveau gebracht.
• Aanbestedingen (kerndepartement en RWS): dit betreft onvoldoende
naleven van aanbestedingswet- en regelgeving, alsook interne
procedures en dossiervorming. In de loop van 2023 worden alle
maatregelen uit de verbeterplannen geïmplementeerd om aanbestedingen op een voldoende niveau te krijgen.
• Verplichtingenbeheer: niet alle verplichtingen werden correct
vastgelegd en er werd onvoldoende gemonitord of verplichtingen nog
terecht open stonden of konden worden afgewikkeld. De AR constateert dat in 2022 voldoende maatregelen zijn getroffen om de
onvolkomenheid op te lossen (de stand aan het einde van het boekjaar
is correct) en dat in 2023 de werking van deze maatregelen moet
worden aangetoond door consequente uitvoering daarvan.
• Prestatieverklaringen: dit is een onvolkomenheid omdat prestatieverklaringen niet altijd voldoende zijn onderbouwd. Daarom is in 2022 de
interne controle op de kwaliteit van prestatieverklaringen verstevigd
wat, zoals de AR constateert, handvatten geeft voor verbetering.
Daarnaast zijn en worden in 2023 aanvullende maatregelen getroffen
om de kwaliteit van prestatieverklaringen te verhogen.
2
Vraag:
Waarom is er in vier jaar geen progressie geboekt, gezien het jaar 2022 vijf
onvolkomenheden telt en 2019 slechts twee?
Antwoord:
In 2019 waren er 3 onvolkomenheden: informatiebeveiliging, aanbestedingen kerndepartement en lifecyclemanagement. Dat aantal was in 2020
toegenomen tot 6. Dit was aanleiding om uitgebreide oorzakenanalyses
uit te voeren en plannen van aanpak op te stellen om tot een structurele
verbetering te komen. Bewust is de tijd genomen om tot een fundamentele verbetering te komen; daardoor bestaan deze onvolkomenheden
langere tijd. In de afgelopen periode is de basis gelegd om ze structureel
op te lossen.
Deze aanpak werpt zijn vruchten af: inmiddels is de onvolkomenheid met
betrekking tot lifecyclemanagement weggewerkt. Tegelijkertijd is er
progressie zichtbaar bij de overige onvolkomenheden: bij 4 van de 5 ziet
de AR voortgang (vorig jaar bij 3 van de 6). Met het nemen van structurele
maatregelen worden de onvolkomenheden weggewerkt en de bedrijfsvoering op een hoger niveau gebracht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 XII, nr. 9

2

3
Vraag:
Waarom heeft u geen afwegingskader gehanteerd voor de agendering van
bereikbaarheidsopgaven, gelet op het feit dat u eerder heeft aangegeven
die opgaven te willen oppakken in gelijkwaardige samenwerking met
onder andere gemeenten, regio’s en provincies, bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en maatschappelijke partijen?
Antwoord:
Voorheen werden afwegingen over de agendering van bereikbaarheidsopgaven gemaakt op basis van de Nationale Markt- en Capaciteitsanalyse
(NMCA) / Integrale Mobiliteitsanalyse (IMA), het coalitieakkoord (Bijlage
bij Kamerstuk 35 788, nr. 77) en co-financiering. Op dit moment worden er
met de Mobiliteitsvisie, waarvan de hoofdlijnen ook op 17 maart naar de
Kamer zijn verstuurd, en onderliggende deelvisies diverse opgaven
geagendeerd. Komende tijd worden deze verder uitgewerkt in afstemming
met genoemde partijen. Onderdeel hiervan is de uitwerking van bereikbaarheidsdoelen. Ook wordt er gewerkt aan een afweegmethode voor de
investeringsruimte van het Mobiliteitsfonds. De Tweede Kamer is hierover
op 17 maart jl. geïnformeerd (Kamerstuk 31 305, nr. 388). Deze methode
heeft tot doel een integrale afweging van bereikbaarheidsopgaven
mogelijk te maken.
4
Vraag:
Kunt u reflecteren op het feit dat burgergroepen en brancheorganisaties –
die mee mogen praten in de agenderingsfase – niet de ervaring hebben
wanneer ze op het juiste moment in de «beleidspiramide» hun ei kwijt
kunnen?
Antwoord:
Zie ook de beantwoording van vraag 5.
In een participatieplan van een project wordt vastgesteld welke burgergroepen en brancheorganisaties met welk doel, wanneer, waarover en via
welke vorm worden geconsulteerd. Daarbij wordt vroegtijdige participatie
van alle betrokkenen nagestreefd, o.a. door informatie vroegtijdig te
verstrekken. Deze informatie is zowel inhoudelijk als procesmatig. Hierin
wordt aangegeven wanneer participatie, in een bepaalde vorm, in een
bepaald stadium in het traject plaatsvindt. Zodoende kunnen burgergroepen hun expertise inbrengen.
Ter ondersteuning van participanten is in de omgevingswet (die op
01-01-2024 in zal gaan) ook e.e.a. verankerd. Bij het nemen van een
projectbesluit geldt, in aanvulling op de motiverings- en kennisgevingsplicht, ook een plicht om informatie toegankelijk te maken. Burgers krijgen
daarnaast de gelegenheid om oplossingen aan te dragen voor de opgaven
waarvoor het projectbesluit wordt genomen. Daarbij kan de aandrager
van een oplossing ook vragen om advies van een onafhankelijk
deskundige.
5
Vraag:
Kunt u reflecteren op de conclusie dat gelijkwaardige samenwerking
tussen burgers en overheid beperkt is, doordat burgergroeperingen
moeilijk expertise kunnen inbrengen in de besluitvorming? Op welke
manier zou u een meer gelijkwaardige samenwerking kunnen stimuleren?
Antwoord:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 XII, nr. 9

3

Het Ministerie van IenW onderzoekt samen met Overlegorgaan Fysieke
Leefomgeving hoe burgergroeperingen kunnen worden betrokken bij de
mobiliteitsvisie 2050.
Er zijn meerdere manieren om burgers actief te benaderen zoals o.a. door
veldonderzoek of een participatieve waarde evaluatie. De participatieve
waarde evaluatie wordt momenteel geëvalueerd voor haar toepassing bij
MIRT-projecten. Het is een instrument dat inspraak van een grote groep
burgers zou kunnen faciliteren.
6
Vraag:
Kunt u toelichten hoe burgergroeperingen expertise kunnen inbrengen in
de besluitvorming, in overweging nemende dat deze burgergroeperingen
afhankelijk zijn van vrijwilligers, crowdfunding voor hun onderzoeken en
onderzoeksbureaus die gratis een rapport willen opstellen? Welke ruimte
is er nog over voor deze burgergroeperingen om expertise te vergaren, in
overweging nemende dat de meeste (onderzoeks)bureaus voor uw
ministerie werken?
Antwoord:
Zie ook de beantwoording van vraag 5.
In een participatieplan van een project wordt vastgesteld welke burgergroepen en brancheorganisaties met welk doel, wanneer, waarover en via
welke vorm worden geconsulteerd. Daarbij wordt vroegtijdige participatie
van alle betrokkenen nagestreefd, o.a. door informatie vroegtijdig te
verstrekken. Deze informatie is zowel inhoudelijk als procesmatig. Hierin
wordt aangegeven wanneer participatie, in een bepaalde vorm, in een
bepaald stadium in het traject plaatsvindt. Zodoende kunnen burgergroepen hun expertise inbrengen.
Ter ondersteuning van participanten is in de omgevingswet (die op
01-01-2024 in zal gaan) ook het e.e.a. verankerd. Bij het nemen van een
projectbesluit geldt, in aanvulling op de motiverings- en kennisgevingsplicht, ook een plicht om informatie toegankelijk te maken. Burgers krijgen
daarnaast de gelegenheid om oplossingen aan te dragen voor de opgaven
waarvoor het projectbesluit wordt genomen. Daarbij kan de aandrager
van een oplossing ook vragen om advies van een onafhankelijk
deskundige.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 XII, nr. 9

4