Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 1443

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 december 2014
Hierbij bied ik u het verslag aan van de Raad Buitenlandse Zaken Handel
(RBZ) van 21 november te Brussel.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
E.M.J. Ploumen

kst-21501-02-1443
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-02, nr. 1443

1

Verslag Raad Buitenlandse Zaken (RBZ) handel van 21 november
2014
De RBZ handel in Brussel was grotendeels gewijd aan de vrijhandelsbesprekingen tussen de EU en de VS, het Transatlantic Trade and Investment
Partnership (TTIP), en de bespreking van het voorstel over modernisering
van het handelsdefensief instrumentarium. Daarnaast werd gesproken
over de stand van zaken in de WTO en de onderhandelingen met Japan
en Vietnam. Ook namen Ministers Raadsconclusies over de
EU-handelsstrategie aan en werd het Internationaal Instrument voor
Aanbestedingen besproken.
De RBZ werd geopend met een kort statement van Federica Mogherini, de
Hoge vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid,
die een pleidooi hield voor samenhang tussen handel, buitenlands beleid,
veiligheidsbeleid en ontwikkeling. Zij zal zich de komende vijf jaar
hiervoor inzetten in haar rol van vicevoorzitter van de Commissie en is
voornemens veelvuldig aanwezig te zijn bij Raadsbijeenkomsten.
Modernisering Handelsdefensief Instrumentarium
De Raad toonde zich zoals verwacht sterk verdeeld over het voorstel om
het handelsdefensief instrumentarium te moderniseren. Het grootste
geschilpunt blijft het gedeeltelijk afschaffen van de regel van het lager
recht («lesser duty rule»). Deze regel houdt in dat de hoogte van een
antidumpingrecht maximaal gelijk is aan de door de Europese industrie
geleden schade, zoals verder in de geannoteerde agenda voor deze RBZ
(Kamerstuk 21 501-02, nr. 1428) is toegelicht. Een deel van de lidstaten
steunt het voorstel van de Commissie om de toepassing van de regel te
beperken. Nederland is tegenstander van deze beperking en weet zich in
dit standpunt gesteund door een grote groep lidstaten. Aangezien voor
geen van beide posities een meerderheid bestaat, is het zeer de vraag of
de Raad binnen afzienbare tijd tot een standpunt over dit voorstel zal
kunnen komen.
Internationaal Instrument voor Aanbestedingen
Op het dossier van een Internationaal Instrument voor Aanbestedingen is
geen voortgang boekt. Een aanzienlijke meerderheid van de lidstaten,
waaronder Nederland, ziet nog altijd geen heil in dit voorstel. Daarmee
geldt ook voor dit dossier dat spoedige voortgang zeer onwaarschijnlijk is.
WTO
De Commissie lichtte de Ministers in over de recente doorbraak die India
en de VS hebben bereikt over voedselzekerheid en de implementatie van
het in Bali bereikte akkoord over handelsfacilitatie.
De Commissie toonde zich positief over deze doorbraak, die inhoudelijk in
lijn is met de EU-positie. De doorbraak maakt, mits deze voor alle WTO
leden acceptabel blijkt, de weg vrij om op korte termijn het Bali-akkoord te
implementeren en een werkprogramma voor de rest van de Doha
Development Agenda (DDA) op te stellen. De Commissie zet hierbij in op
zo spoedig mogelijke afronding van de DDA op een ambitieniveau dat de
nieuwe economische machtsverhoudingen weerspiegelt. Dit betekent dat
opkomende landen hun verantwoordelijkheid zullen moeten nemen en
dat de EU ruimte nodig heeft om marktopening te diversifiëren.
Nederland heeft daarbij gewezen op het belang van ontwikkelingslanden
in de DDA en de Commissie opgeroepen om dit belang prioriteit te geven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-02, nr. 1443

2

TTIP
Ministers bespraken kort de Raadsconclusies die aangenomen werden
over TTIP. 2015 werd aangemerkt als een belangrijk jaar. Met de nieuwe
Europese Commissie en de tussentijdse verkiezingen in de VS achter de
rug, moet in 2015 veel voortgang geboekt worden. Wel werd benadrukt
dat kwaliteit vanzelfsprekend voorrang krijgt boven snelheid.
Commissaris Malmström benoemde TTIP als haar topprioriteit. Het
akkoord is essentieel voor banen, groei en investeringen. Hierbij is
cruciaal dat er publiek draagvlak voor het akkoord is. Daarom zal de
Commissaris binnenkort nieuwe voorstellen doen om de transparantie
verder te vergroten, onder meer richting het Europees parlement. De inzet
blijft een ambitieus akkoord, met inbegrip van aanbestedingen, diensten,
regelgeving en handelsregels. Het akkoord zal niet leiden tot verlaging
van standaarden of bescherming in de EU.
De Ministers waren eensgezind over het belang van transparantie en het
in acht nemen van publieke zorgen. Daarbij wezen velen op de noodzaak
van een feitelijke dialoog, in plaats van een debat over beelden en
(mis)percepties. Ministers nodigden de Commissaris uit een paper op te
stellen over de kosten en baten van vrijhandel voor de EU, dat als basis
zou kunnen dienen voor een geïnformeerd publiek debat over TTIP en
andere handelsakkoorden.
Nederland voegde ook het perspectief van ontwikkelingslanden toe aan
de discussie en gaf aan dat een studie verricht zal worden naar de
mogelijkheden om TTIP zo vorm te geven dat ontwikkelingslanden er
optimaal van kunnen profiteren.
Raadsconclusies handelsbeleid
De Raadsconclusies over het handelsbeleid werden aanvaard. In deze
conclusies wordt het belang van open en eerlijke handel voor de EU
benadrukt, waarbij transparantie en dialoog met belanghebbenden van
vitaal belang is.
Vrijhandelsbesprekingen met Japan en Vietnam
De Commissie heeft kort de stand van zaken in beide onderhandelingen
besproken. Zowel met Japan als met Vietnam wordt recent goede
voortgang geboekt. De inzet van Japan om eind 2015 tot een akkoord te
komen is ambitieus, maar niet onhaalbaar. Daarvoor zal Japan wel
voldoende ambitie moeten tonen op het terrein van aanbestedingen.
Voor Vietnam acht de Commissie een akkoord in het voorjaar van 2015
haalbaar, maar benadrukte daarbij dat de inhoud leidend is en dat
Vietnam zijn opstelling ten aanzien van de EU prioriteiten – diensten,
aanbestedingen, geografische indicaties – zal moeten verbeteren.
Lunchbespreking met INTA-voorzitter
Tijdens de lunch wisselden Ministers van gedachten met de nieuwe
voorzitter van het handelscomité van het Europees parlement, de Duitse
sociaaldemocraat Bernd Lange.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-02, nr. 1443

3