Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

34 919

Defensienota

Nr. 86

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 maart 2022
Inleiding
Defensie heeft een urgente en omvangrijke vastgoedopgave en kampt
met onderhoudsachterstanden die de afgelopen decennia zijn opgebouwd
(Kamerstuk 35 925 X, nr. 59 van 11 februari 2022). Defensie is daarom
gestart met een interne verkenning naar een toekomstbestendige
vastgoedportefeuille, langs de lijnen van concentreren, verduurzamen en
vernieuwen (CVV). Bij deze verkenning neemt Defensie al haar vastgoed
in Nederland onder de loep en kijkt daarbij naar zowel een herbelegging
van eenheden en het verlaten van objecten, als naar nieuwe normering
voor functionaliteiten zoals legeringsgebouwen, werkplaatsen en
kantoren.
Zoals ik op 1 maart jl. heb gemeld in de Kamerbrief «Stand van zaken
vastgoed bij Defensie» kan Defensie tijdens de verkenning en de
uitwerking niet stilstaan op het gebied van vastgoed en zal Defensie
moeten investeren in een aantal urgente of onvermijdelijke projecten
(no-regret) (Kamerstuk 34 919, nr. 85). Eén van die projecten betreft
«Verbetering Legering Defensiebreed fase 2», waarover ik u met deze
A-brief informeer. In het kader van een veilige en goede leefomgeving
voor het personeel kan Defensie niet wachten met dit project. Het
overgrote deel van de legering uit fase 2 is 30 jaar of ouder en heeft aan
de binnenzijde nauwelijks onderhoud gehad. Vanwege de doorlooptijd
van CVV zijn de investeringen van het project «Verbetering Legering
Defensiebreed fase 2» noodzakelijk en doelmatig.
Doel van het programma Legering Defensiebreed is de realisatie van
veilige en goed leefbare legering. De verbetermaatregelen zijn ingedeeld
in drie categorieën: interieur, (groot) onderhoud en renovatie of
nieuwbouw. In de uitvoering is gestart met het verbeteren van de kwaliteit
van die legeringsgebouwen waarvan de huidige staat het slechtst is en de
knelpunten daarom het meest urgent zijn. In de Kamerbrief «Programma
Legering Defensiebreed fase 1 – 2020–2023» van 20 april 2020 (Kamerstuk

kst-34919-86
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 919, nr. 86

1

34 919, nr. 51) heeft mijn ambtsvoorganger de aanleiding en de aanpak in
drie fases uiteengezet voor het totale programma van het verbeteren van
de legering en fase 1 in het bijzonder.
Fase 1 verloopt voorspoedig en deze fase wordt naar verwachting in 2022,
een jaar eerder dan voorzien, voltooid. Hierover wordt u geïnformeerd via
het Defensie Projectenoverzicht. Om de voortgang van het programma te
behouden, is fase 2 voorbereid en informeer ik uw Kamer over deze
behoeftestelling.
Behoefte fase 2:
In fase 2 worden de volgende werkzaamheden uitgevoerd:
Interieur
In de periode 2022–2024 worden 40 gebouwen voorzien van nieuw
interieur. De werkzaamheden bestaan uit het plaatsen van geïntegreerde
inbouwpakketten voor slapen, studeren en recreëren en het vervangen
van het interieur van de legerings- en woonkamers.
Groot onderhoud (binnenzijde)
Verder wordt bij deze 40 gebouwen groot onderhoud aan de binnenzijde
uitgevoerd. De werkzaamheden omvatten onder meer het vervangen van
het sanitair, de verlichting, plafonds en vloerbedekking, het verbeteren
van klimaat/ventilatie en het uitvoeren van schilderwerk.
Tijdelijke legering
In fase 1 was nieuwbouw voorzien ter vervanging van de legering die is
gesloten op het Walaardt Sacré Kamp. In de voorbereiding is gebleken dat
er beperkingen zijn voor de nieuwbouw op Walaardt Sacré Kamp met
betrekking tot onder andere de bouwhoogte en het bouwvolume. Om toch
te voorzien in de behoefte aan legering in deze regio wordt er in fase 2
kwalitatief goede tijdelijke legering op Camp New Amsterdam in Huis ter
Heide gerealiseerd. Daarmee wordt het knelpunt van het huidige tekort
aan legering in de regio opgelost voor een periode van ongeveer 10 tot 15
jaar, is realisatie binnen ongeveer 1,5 jaar mogelijk en kan de tijdelijke
legering voor andere projecten worden hergebruikt indien deze niet meer
nodig blijkt te zijn. De mogelijkheden voor een structurele oplossing
worden onderzocht in het kader van CVV.
Financiële aspecten
Voor het project «Verbetering Legering Defensiebreed fase 2» is € 106,5
miljoen geraamd (prijspeil 2021), inclusief risicoreservering. De uitvoering
van fase 2 is gepland van 2022 tot 2024 en de investering komt ten laste
van het investeringsbudget van Defensie.
Vooruitblik
Ik ben voornemens om, net als voor fase 1, het Defensie Ondersteuningscommando te mandateren om het programma voor fase 2 uit te voeren.
Het Defensie Ondersteuningscommando zal het Rijksvastgoedbedrijf
opdracht geven om de werkzaamheden voor te bereiden en via bestaande
raamcontracten en aanbesteding in opdracht te geven.
Na voltooiing van fase 2, worden in fase 3 (vanaf 2024) de resterende
legeringsgebouwen eveneens voorzien van nieuw interieur en wordt ook

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 919, nr. 86

2

voor die gebouwen groot onderhoud aan de binnenzijde uitgevoerd. Deze
behoefte wordt nader inhoudelijk en financieel uitgewerkt en in de
plannen opgenomen. Als hierover besluiten zijn genomen, wordt u via het
reguliere Defensie Materieel Proces geïnformeerd. De planning van fase 3
is mede afhankelijk van verdere besluitvorming in het kader van CVV.
De Kamer wordt over de voortgang van fase 2 van dit programma
geïnformeerd via de begroting van het Defensiematerieelbegrotingsfonds,
het jaarverslag en het Defensie Projectenoverzicht.
De Staatssecretaris van Defensie,
C.A. van der Maat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 919, nr. 86

3