Jeugdbescherming
en
jeugdreclassering
2020

Zoë Driessen,
Stephan Verschuren
April 2021

CBS Publicatie
Auteur: Zoë Driessen, Stephan Verschuren
Publicatiedatum: 1-1-0001 01:00

Jeugdbescherming en jeugdreclassering 2020
Over deze publicatie
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor hulp aan jongeren. Dat is vastgelegd in de Jeugdwet. Om de gemeenten bij de uitvoering ervan te
ondersteunen is in de Jeugdwet een regeling opgenomen voor het ontsluiten van beleidsinformatie. De beleidsinformatie betreft
informatie over jeugdhulpgebruik en de inzet van jeugdbescherming en jeugdreclassering. Jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde
instellingen verstrekken hierover gegevens aan het CBS.
In deze rapportage staan de voorlopige resultaten over de verstrekte jeugdbescherming en jeugdreclassering in 2020, waarbij ook een
vergelijking wordt gemaakt met de jaren 2016 tot en met 2019. De resultaten over jeugdhulp worden in een aparte rapportage
beschreven.

CBS Publicatie
Auteur: Zoë Driessen, Stephan Verschuren
Publicatiedatum: 1-1-000101:00

Jeugdbescherming en jeugdreclassering 2020

Samenvatting
In deze rapportage presenteert het CBS de voorlopige cijfers over jeugdbescherming en jeugdreclassering in 2020. Op 31 december 2020
waren er 32,8 duizend lopende jeugdbeschermingsmaatregelen. In twee derde van de gevallen ging het om een vorm van
ondertoezichtstelling en in een derde van de gevallen om een voogdijmaatregel. Er werden in 2020 minder maatregelen gestart, maar
ook minder beëindigd dan in voorgaande jaren. Het aantal jongeren met een reguliere ondertoezichtstelling is in 2020 verder gestegen,
naar 22 415 jongeren op 31 december. Het aantal jongeren met een reguliere voogdijmaatregel bleef met 9 825 redelijk constant. De
gemiddelde duur van ondertoezichtstellingen nam af en bij voogdijmaatregelen nam deze toe. De meeste trajecten werden beëindigd
vanwege het bereiken van de meerderjarigheid van de jongeren. Jeugdbescherming kwam relatief gezien het meest voor in de
jeugdregio's Zuid-Limburg en Midden-Holland.
Aan het einde van 2020 waren er 5 555 jeugdreclasseringsmaatregelen van kracht. In de meeste gevallen ging het om een vorm van
toezicht en begeleiding. Het aantal jongeren met een jeugdreclasseringsmaatregel is verder gedaald, naar 5 445 jongeren op 31
december 2020. Er werden minder maatregelen beëindigd dan in voorgaande jaren, maar de afname was niet zo sterk als bij het aantal
gestarte maatregelen. De meeste trajecten werden beëindigd volgens plan en de gemiddelde duur van beëindigde trajecten nam toe.
Jeugdreclassering kwam het meeste voor in de regio's Rotterdam en Amsterdam.

CBS Publicatie
Auteur: Zoë Driessen, Stephan Verschuren
Publicatiedatum:

oLoo

Jeugdbescherming en jeugdreclassering 2020

1. Jeugdbescherming
Op 31 december 2020 waren er 32,8 duizend lopende jeugdbeschermingsmaatregelen. In meer dan twee derde van de gevallen betrof
het een vorm van ondertoezichtstelling (OTS). In 31 procent van alle maatregelen ging het om een voogdijmaatregel, al dan niet
voorlopig of tijdelijk (tabel 1.0.1).
In 2020 was er een lichte stijging te zien in het totaal aantal jeugdbeschermingsmaatregelen. Op 31 december 2020 waren er 1,5 procent
meer maatregelen actief dan aan het begin van het jaar. Deze stijging wordt veroorzaakt doordat het aantal reguliere toezichtstellingen is
gestegen met 3,1 procent. Bij de voorlopige ondertoezichtstellingen en alle vormen van voogdij was sprake van een afname in 2020.

1.0.1 Aantal jeugdbeschermingsmaatregelen, per type maatregel, 2020*
Beginstand (1-1-2020)

Instroom

Uitstroom

Totaal

32 330

11 630

11 155

32 800

Ondertoezichtstelling

21 705

8 475

7 805

22 370

Voorlopige ondertoezichtstelling
Voogdij
Voorlopige en tijdelijke voogdij

Eindstand (31-12-2020)1)

425

1 640

1 705

360

9 905

1 220

1 305

9 820

300

295

340

255

Bron: CBS.
1) Maatregelen met een einddatum van 31 december tellen niet mee in de eindstand.

1.1 Minder trajecten gestart en beëindigd
Het aantal gestarte jeugdbeschermingstrajecten in 2020 ligt 10,4 procent lager dan in 2019. Ook het aantal beëindigde trajecten is
gedaald met 8,6 procent (figuur 1.1.1). De oorzaak van de daling in de instroom en uitstroom ligt mogelijk deels in de uitbraak van het
coronavirus in Nederland vanaf maart 2020 (figuur 1.1.3 en 1.1.4).
Ook bij de ondertoezichtstellingen is er een sprake van een daling bij de in- en uitstroom. Net als in de jaren 2017, 2018 en 2019 worden
er nog steeds meer ondertoezichtstellingen gestart dan beëindigd. Bij de voogdij zijn er in 2020, net als in de twee voorafgaande jaren,
iets meer maatregelen die zijn beëindigd dan gestart. Het aantal gestarte en beëindigde voogdijmaatregelen ligt lager dan in de jaren
ervoor (figuur 1.1.1).

1.1.1 Instroom en uitstroom jeugdbescherming
Totaal

Instroom

Uitstroom

Instroom

Uitstroom

Voogdij',

Instroom

rgb Uitstroom
E

ME0

2 000

4 000

6 000

8 000

10 000

12 000

14 000
maatregelen

2020'

ma 2019

MI 2018

2017

11.1 2016

nExclusief voorlopige ondertoezichtstellingen.
21 Exclusier voorlopige voogdij en tijdelijke voogdij.

Bij de voorlopige ondertoezichtstellingen en de voorlopige en tijdelijke voogdijtrajecten is ook een daling in het aantal gestarte en
beëindigde maatregelen te zien. Er werden meer maatregelen beëindigd dan gestart in 2020 (figuur 1.1.2).

1.1.2 Instroom en uitstroom jeugdbescherming

Vrl. OTS

Instroom

Uitstroom

Vrl. en tijd. voogdij

Instroom

Uitstroom

0

250

500

750

1 000

1 250

1 500

1 750

2 000

2 250

maatregelen

2020- MI 2019

WEI 2018 MI 2017 MI 2016

Het aantal gestarte jeugdbeschermingsmaatregelen ligt in alle maanden van 2020 lager dan in dezelfde maanden in 2019, behalve in de
maand juni (figuur 1.1.3). De instroom lag dus ook in de twee maanden voordat het coronavirus in Nederland uitbrak al lager dan in 2019.
Het verschil in instroom is het grootst in de maanden maart en oktober, toen de eerste en tweede lockdown in Nederland werden
ingevoerd.

1.1.3 Instroom jeugdbescherming
Maatregelen
1 500

1 250

1 000

750

500

250

Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Jun

Jul

Aug

Sep

Okt

Nov

Dec

leb

- Instroom 2019

- Instroom 2020'

Het aantal beëindigde maatregelen ligt in de eerste drie maanden van 2020 nog ongeveer gelijk aan 2019. In de maanden april tot en
met december 2020 worden er duidelijk minder maatregelen beëindigd dan in dezelfde maanden in 2019 (figuur 1.1.4). De uitbraak van
corona in Nederland vanaf maart 2020 heeft hier vermoedelijk aan bijgedragen.

1.1.4 Uitstroom jeugdbescherming
Maatregelen
1 250

1 000

750

500

250

Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Jun

Jul

Aug

Sep

Okt

Nov

Dec

gr]

- Uitstroom 2019

- Uitstroom 2020"

1.2 Meer jongeren met ondertoezichtstelling
Op 31 december 2020 stonden 22 415 jongeren onder toezicht; eind 2019 ging het om 21 645 jongeren (figuur 1.2.1). In de periode 2009
tot en met 2016 daalde het aantal jongeren met een ondertoezichtstelling, sinds 2016 stijgt dit aantal. Het gaat hier uitsluitend om de
reguliere ondertoezichtstellingen. De voorlopige ondertoezichtstellingen zijn buiten beschouwing gelaten.

1.2.1 Jongeren met jeugdbescherming op peildatum1)2)
x 1 000
35

30

25

20

15

10

2005

- Voogdij

2010

2015

2020.

- Ondertoezichtstelling

11Personen met voogdij of ondertoezichtstelling op peildatum 31 december, exclusief voorlopige voogdij,

tijdelijke voogdij en voorlopige ondertoezichtstellingen.
2) Ooor invoering van de Jeugdwet treedt met ingang van 2015 een methodebreuk op.

1.3 Aantal jongeren met voogdij redelijk constant
Op 31 december 2020 gold voor 9 825 jongeren een voogdijmaatregel. Sinds 2017 ligt dit aantal redelijk constant rond de 9,9 duizend. In
de jaren daarvoor was een duidelijke stijging te zien; het aantal voogdijmaatregelen is in de periode 2005 tot en met 2016 bijna
verdubbeld (figuur 1.2.1). Het betreft hier uitsluitend de reguliere voogdij. Voorlopige en tijdelijke voogdij zijn buiten beschouwing
gelaten.

1.4 Voogdijtrajecten meestal langer dan drie jaar
Van de beëindigde reguliere voogdijmaatregelen in 2020 duurde 72 procent drie jaar of langer (tabel 1.4.1). De meeste reguliere
ondertoezichtstellingen duurden één tot drie jaar. Voorlopige ondertoezichtstellingen duurden bijna altijd korter dan 3 maanden; dit is
officieel ook de maximale duur van een voorlopige OTS, daarna dient deze ofwel te worden beëindigd ofwel te worden omgezet in een
reguliere OTS. Tijdelijke voogdij duurt meestal drie jaar of langer. Dit is een maatregel die wordt toegepast als gevolg van een
gezagsvacum, bijvoorbeeld als de ouders langdurig in het buitenland verblijven of als zij zijn overleden.

1.4.1 Duur van jeugdbeschermingsmaatregelen, per type maatregel, 2020")
Totaal aantal
beëindigde
maatregelen

Duur maatregel
0 tot 3 maanden

Duur maatregel
3 tot 6 maanden

Duur maatregel
6 tot 12 maanden

Duur maatregel
12 tot 36 maanden

Totàal

11 155

1 930

550

2 205

4 020

2 455

Ondertowiditstelling

7 805

90

420

2 065

3 735

1 495

Vporlópite ondertoezichtstelling

1 705

1 680

20

Voogdij

1 305

15

25

55

275

940

Voorlopige vadgdij

305

140

80

75

10

Tijdeliikevocigdij

35

Duur maatregel
36 maanden of langer

Bron: CBS.
1J Jeugdbeschermingsmaatregelen beëindigd in 2020.

De gemiddelde duur van de reguliere voogdijmaatregelen is met 2 130 dagen een stuk langer dan die van de reguliere
ondertoezichtstellingen (821 dagen) én is de afgelopen jaren gestegen. Dit in tegenstelling tot de gemiddelde duur van de reguliere
ondertoezichtstellingen die de afgelopen jaren juist aan het dalen is (figuur 1.4.2). De gemiddelde duur van de beëindigde tijdelijke
voogdijtrajecten is, na een stijging in 2019, in 2020 weer ongeveer gelijk aan 2017 en 2018. Het gaat in 2020 echter maar om 35
beëindigde tijdelijke voogdijtrajecten in totaal (tabel 1.4.1).

20

1.4.2 Gemiddelde duur beëindigde maatregelen')

Totaal

OTS

Vrl. OTS

Voogdij

Vrl. voogdij

gh

Tijd. voogdij

0

250

500

750

1 000

1 250

1 500

1 750

2 000

2 250
dagen

mi 2020"

2019

mg 2018 ma 2017 mg 2016

lijeugdbeschermingsmaatregelen beëindigd in gehele jaar.

1.5 Meeste ondertoezichtstellingen beëindigd door bereiken meerderjarigheid
In 2020 werden er 11 155 jeugdbeschermingsmaatregelen beëindigd, waarvan 9 510 beëindigde ondertoezichtstellingen en 1 645
beëindigde voogdijmaatregelen (zie tabel 1.4.1). Bijna 60 procent van de ondertoezichtstellingen werden in 2020 beëindigd doordat de
jongere meerderjarig werd. De afgelopen jaren werden steeds minder ondertoezichtstellingen beëindigd vanwege een
gezagsbeëindigende maatregel (figuur 1.5.1).

1.5.1 Reden beëindiging ondertoezichtstelling1)2)
Bereiken meerderjarigheid

Beëindiging volgens plan

VOTS naar OTS

Tussentijdse opheffing

■
Gezagsbeëindigende maatregel

Niet verlengd

Overlijden jeugdige

0

1 000

2 000

3 000

4 000

5 000

6 000

maatregelen

2020"

2019

MI 2018

2017

2016

11 Ondertoezichtstellingen en voorlopige ondertoezichtstellingen, beëindigd in het gehele jaar.
21Voor de redenen 'bereiken meerderjarigheid', 'beëindiging volgens plan', 'VOTS naar OTS' en 'niet verlengd' zijn er

over de jaren 2016 t/m 2019 geen betrouwbare cijfers.

Het aantal voogdijmaatregelen dat is beëindigd door herstel van het gezag is de afgelopen jaren gestegen en ligt in 2020 op 535
maatregelen. De meest voorkomende reden om voogdij te beëindigen is echter nog steeds het bereiken van meerderjarigheid van de
jongere, wat 930 keer voorkwam in 2020. Het aantal voogdijmaatregelen dat beëindigd is met deze reden is echter wel afgenomen de
afgelopen jaren (figuur 1.5.2). Ook het aantal voogdijtrajecten dat is beëindigd omdat de voogdij naar de pleegouder ging, is gedaald in
2020.

1.5.2 Reden beëindiging voogdij')

Bereiken meerderjarigheid

1111111111111111111111~11~1111111

1111

Voogdij naar pleegouder

Voogdij naar contactpersoon

Herstel gezag

or]

Overlijden jeugdige.

250

500

750

1 000

1 250

1 500
maatregelen

iffia 2020' MI 2019 am 2018 HM 2017 om 2016
i)Voogdij, tijdelijke voogdij en voorlopige voogdij, beëindigd in het gehele jaar.

1.6 Samenloop jeugdbescherming met jeugdreclassering neemt af
Van alle 0- tot en met 17-jarigen die in 2020 jeugdbescherming ontvangen, heeft iets minder dan 3 procent in hetzelfde jaar ook een
jeugdreclasseringsmaatregel lopen. Dit percentage neemt de laatste jaren iets af: van 4,0 procent in 2016 naar 2,9 procent in 2020 (tabel
1.6.1). Dit komt voornamelijk doordat de samenloop bij onder toezicht gestelde jongeren daalde van 4,7 procent in 2016 naar 3,4 procent
in 2020. De samenloop van voogdij met jeugdreclassering is in 2020 ook gedaald, naar 1,4 procent.
Het gaat in deze cijfers om alle jongeren die in een jaar op enig moment jeugdbescherming ontvingen. Van hen is bepaald voor welk
percentage ook een jeugdreclasseringsmaatregel gold in dezelfde periode.

1.6.1 Inzet jeugdreclassering naar type jeugdbescherming (samenloop)1)
Jongeren met jeugdbescherming en
jeugdreclassering
% van totaal aantal jongeren met
jeugdbescherming

Jongeren met ondertoezichtstelling en
jeugdreclassering21

Jongeren met voogdij en

% van totaal aantal jongeren met

% van totaal aantal jongeren met
voogdij

jeugdreclassering3)

ondertoezichtstelling

2016

4,0

4,7

1,6

2017

3,7

4,4

1,6

2018

3,5

4,1

1,7

2019

3,3

3,8

1,7

2020°

2,9

3,4

1,4

Bron: CBS.
1) Personen van 0 tot en met 17 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel.
2) Inclusief voorlopige ondertoezichtstellingen.
3) Inclusief tijdelijke voogdij en voorlopige voogdij.

1.7 De meeste jongeren met jeugdbescherming krijgen ook jeugdhulp
In 2020 ontving driekwart van de jongeren met een ondertoezichtstelling daarnaast ook jeugdhulp (figuur 1.7.1). Het aandeel jongeren
met een ondertoezichtstelling en daarnaast ook jeugdhulp zonder verblijf, is met 63 procent gelijk gebleven aan vorig jaar. Het aandeel
jongeren dat naast een ondertoezichtstelling ook jeugdhulp met verblijf ontvangt neemt in de laatste jaren af; van 40 procent in 2016
naar 32 procent in 2020. In deze gevallen krijgen jongeren een ondertoezichtstelling en ontvangen zij jeugdhulp die mede inhoudt dat zij
niet thuis verblijven.[1]

1.7.1 Samenloop OTS met jeugdhulp')
OTS enJeugdhulp

OTS en JH zonderverblijf
w.v.
Wijkteam
Ambulant
Daghulp
Netwerk jongere

OTS en JH metverblijf
w.v.
Pleegzorg
Gezinsgericht

Er3

E

Gestoten plaatsing

MMI

Overig',
0

10

Mal 2020' Mi 2019 Mi 2018

20

30

2017

40

50

60

70

80

MI 2016

1)Personen van 0 tot en met 17 jaar met een ondertoezichtstelling én jeugdhulp, als percentage van het totaal aantal

jongeren met een ondertoezichtstelling. Jongeren met meerdere jeugdhulpvormen komen meerdere malen in de
tabel voor.
21 Verblijf bij een jeugdhulpaanbieder anders dan pleegzorg, gezinsgerichte jeugdhulp of gesloten plaatsing.

Van alle jongeren die een voogdijmaatregel hebben in 2020, ontvangt 91 procent daarnaast ook jeugdhulp (figuur 1.7.2). Het aandeel
jongeren dat in 2020 naast voogdij ook jeugdhulp zonder verblijf kreeg, is met 45 procent gelijk gebleven aan vorig jaar. In 2020 ontving
82 procent van de jongeren met voogdij daarbij ook jeugdhulp met verblijf. Dat percentage is lager dan in voorgaande jaren.

1.7.2 Samenloop voogdij met jeugdhulp')
Voogdij en Jeugdhulp

Voogdij enlii zonder verblijf
w.v.
Wijkteam

MUM

Ambulant
Daghulp

1~11

Netwerk jongere

I_\

Voogdij en 1H met verblijf

I I,

Pleegzorg
Gezinsgericht
Gesloten plaatsing
Overig',
0

20

40

60

80

100

ZE 2020' mi 2019 me 2018 ERE 2017 am 2016
ijPersonen van 0 tot en met 17 jaar met voogdij én jeugdhulp, als percentage van het totaal aantal jongeren met
voogdij. Jongeren met meerdere jeugdhutpvormen komen meerdere malen in de tabel voor.
21Verblijf bij een jeugdhulpaanbieder anders dan pleegzorg, gezinsgerichte jeugdhulp of gesloten plaatsing.

1.8 Bijna 1 procent van alle jongeren ontvangt jeugdbescherming
Ongeveer 1 procent van alle jongeren tot en met 17 jaar ontvangt op 31 december 2020 jeugdbescherming. Bij jongeren die
jeugdbescherming ontvangen gaat het net iets vaker om jongens dan om meisjes. In totaal ontvingen 17 285 jongens op 31 december
2020 jeugdbescherming, wat overeenkomt met 1 procent van alle jongens van 0 tot en met 17 jaar. Bij meisjes bedroeg dit aantal 15 430,
wat gelijkstaat aan 0,9 procent van alle meisjes in deze leeftijd (tabel 1.8.1).

1.8.11eugdbescherming naar demografische kenmerken van de jongere, peildatum 31 december 2020*
1)
Totaal
aantal
jongerenza

Totaal aantal
jongeren met
jeugdbescherming

Voogdij

Voorlopige
en
tijdelijke
voogdij

Ondertoezichtstelling

Voorlopige
ondertoezichtstelling

3 337 245

32 715

9 745

250

22 365

365

9e5ladIt:

Jongens

1 709 605

17 285

5 000

130

11 970

190
170

»taal
9eslacht:

Meisjes

1 627 640

15 430

4 745

125

10 395

leeftijd:

0 tot 4jaar

686 685

3 245

530

60

2 570

90

Leeftijd:

4 tot 3 jaar

711552

6 205

1 455

35

4 655

60

leeftijd:

at09.2jaar

756 440

8 600

2 445

45

6 045

65

4efdld:

jolt Iiiiar

1 182 568

14 665

5 315

115

9 095

140

Migrátie0itggmtd:

NederindS-

2 437 926

21 895

6 555

100

15 045

195

MityaliegOte!grOd:

9verig weters-

283 834

3 250

950

50

2 200

50

MigOtieaddertirdnd:

Ni et-westers

615 485

7 570

2 240

100

5 115

120

Sa!neristellihg kiiiheritdensh

IMetnidergezin

2 728 966

6 035

185

20

5 700

125

.argertnettigg hOspejLide$!3)::

fénoUdergeziri

539 139

13 915

450

75

13 225

175

Stinieftstelling bidShOlideiA

'0Verig

69 140

12 760

9 110

155

3 440

60

Bron: CBS.
1) Personen van 0 tot en met 17 jaar.
21 De peildatum voor alle jongeren in Nederiánd is 1 januari 2020 en komt dus niet overeen met de peildatum voor jongeren met jeugdbescherrning (31 december 2020).
33 Onder thuiswonende kinderen worden ook begrepen adoptie- en stiefkinderen, maar geen pleegkinderen.

Op 31 december 2020 waren 14 665 jongeren met jeugdbescherming tussen de 12 en 18 jaar oud, wat neerkomt op 1,2 procent van alle
jongeren in deze leeftijd (tabel 1.8.1). Van alle 8- tot 12-jarigen in Nederland ontving 1,1 procent jeugdbescherming, dat waren op 31
december 2020 8 600 jongeren. Ongeveer 0,9 procent van de kinderen tussen 4 en 8 jaar kreeg jeugdbescherming, 6 205 in totaal. De
groep 0- tot 3-jarigen was met 3 245 het kleinst; ongeveer 0,5 procent in deze leeftijdsgroep ontving jeugdbescherming (tabel 1.8.1).
Onder de jongeren met een ondertoezichtstelling is de groep jongeren van 8 tot 12 jaar oud gestegen van 24 procent in 2016 naar 27
procent in 2020. Het aandeel jongeren van 0 tot 4 en 12 tot 18 jaar nam ten opzichte van 2016 iets af (figuur 1.8.2). Bij de
voogdijmaatregelen is een lichte stijging van de oudste leeftijdsgroep te zien, van 53 procent in 2016 naar 55 procent in 2020.

1.8.2 Jongeren naar leeftijd')
Nederland
2020"
2019
2018
2017
2016
OTS
2020'
2019
2018
2017
2016
Vrl. OTS
2020'

á

1~1111111•1111

iim~~
11~1~
imimmem
iffisameme

2019
2018
2017
2016

1

Voogdij
2020'
2019
2018
2017
2016

MI
MI
11111
MI
Wil

11~1~111
11111111111111111111~1

~om
~ms

tvia~i

Vrl. en tijd. voogdij
2020'

1~111111
1111111111111~
MB.
~ma

2019

rg6

2018
2017
2016

MI 0 tot 4 jaar

0

20

40

4 tot 8 jaar

Biam 8 tot 12 jaar

60

80

100

EM 12 tot 18 jaar

1 tVoor het totaal aantal jongeren in Nederland is gekeken naar peildatum 1 januari en voor de jongeren met

jeugdbescherming naar peildatum 31 december.

Jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond zijn oververtegenwoordigd in de jeugdbescherming. Van alle 0- tot en met 17jarigen in Nederland heeft 18 procent een niet-westerse migratieachtergrond, bij jongeren met jeugdbescherming is dat 23 procent. Op
peildatum 31 december 2020 ontvingen 7 570 jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond jeugdbescherming. Dit komt
overeen met 1,2 procent van alle jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond in Nederland. Bij jongeren met een Nederlandse
respectievelijk een westerse migratieachtergrond bedroegen deze aandelen 0,9 en 1,1 procent (tabel 1.8.1).
Bij de reguliere voogdijmaatregelen is het aandeel jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond de afgelopen jaren gedaald en
het aandeel met een Nederlandse achtergrond gestegen (figuur 1.8.3). Voor heel Nederland zagen we juist een stijging in het aandeel
jongeren onder de 18 met een niet-westerse achtergrond en een daling van jongeren met een Nederlandse achtergrond.

1.8.3 Jongeren naar migratieachtergrond')2)
Nederland
2020°
2019
2018
2017
2016
OTS
2020°
2019
2018
2017
2016
Vrl. OTS
2020°
2019
2018
2017
2016
Voogdij
2020°
2019
2018
2017
2016
Vrl. en tijd. voogdij
2020°
2019
2018
66
2017
2016

IIM

11~1
1~
1_1
Mal
~I

I

I

I

II

I

i

I

I

~I
~
~

I

1

~I

0

MI NL

1
I
Mill
Wil
_'MI

1

Mi Westers

I

I

I

20

40

60

~~111111.111.
i

80

100

mai Niet-westers

Personen van 0 tot en met 17 jaar.
2) Voor het totaal aantal jongeren in Nederland is gekeken naar peildatum 1 januari en voor de jongeren met
jeugdbescherming naar peildatum 31 december.

1)

In totaal woonden op 31 december 2020 13 915 jongeren met jeugdbescherming in een éénoudergezin, wat gelijk staat aan 2,6 procent
van alle jongeren die in een éénoudergezin wonen. Bij de overige huishoudens is dit aandeel het hoogst: 18 procent van alle jongeren in
een overig huishouden ontvangt jeugdbescherming. Een overig huishouden is bijvoorbeeld een institutioneel huishouden of een
alleenwonende (tabel 1.8.1).
Het aandeel tweeoudergezinnen is bij de jongeren met een reguliere ondertoezichtstelling en reguliere voogdij de laatste jaren aan het
dalen. Bij de jongeren met een ondertoezichtstelling neemt ook het aandeel in een overig huishouden af en stijgt het aandeel in een
éénoudergezin. Ten opzichte van vorig jaar stijgt het percentage tweeoudergezinnen bij jongeren met een voorlopige
ondertoezichtstelling en bij voorlopige en tijdelijke voogdij (figuur 1.8.4).
Het in deze figuur beschreven huishouden is de situatie in de Basisregistratie Personen (BRP). Dit kan zowel het ouderlijk huishouden zijn
als een ander huishouden. Bij een voogdijmaatregel woont de jongere niet meer in het ouderlijk huis, maar wordt hij of zij opgevoed in
een pleeggezin of in een tehuis. Bij een ondertoezichtstelling kan een jongere nog wel bij de ouders thuis wonen, tenzij er een
uithuisplaatsing is uitgesproken.

1.8.4 Jongeren naar samenstelling huishouden')2)
Nederland
2020.
2019
2018
2017
2016
OTS
2020.
2019
2018
2017
2016
Vrl. OTS
2020.
2019
2018
2017
2016
Voogdij
2020•
2019
2018
2017
2016
Vrl. en tijd. voogdij
2020.
•

2019
2018
2017
2016
0

Tweeoudergezin

20

Éénoudergezin

40

60

80

100

ma Overig

11Personen van 0 tot en met 17 jaar.
zwoor het totaal aantal jongeren in Nederland is gekeken naar peildatum 1 januari en voor de jongeren met
jeugdbescherming naar peildatum 31 december.

1.9 Jeugdbescherming vooral in Zuid-Limburg en Midden-Holland
De jeugdregio's met het grootste aandeel jeugdbescherming zijn Zuid-Limburg, Midden-Holland, Kop van Noord-Holland, Noord-Limburg
en Fryslán. De laagst scorende regio's liggen in het zuiden van Noord-Holland en in de provincie Utrecht (figuur 1.9.1 en tabel 1.9.2).

Zoek Regio

1.9.1 Jeugdbescherming bij 0 t/m 17-jarigen, 31 december 20201)

Minder dan 0,7 (%)
8M 0,7 tot 0,85 (%)
MI 0,85 tot 1,1 (%)

MI 1,1 tot 1,25 (%)
MI 1,25 of meer (%)

@C]
E
110e peildatum van het totale aantal jongeren is 1 januari 2020 en komt dus niet overeen met de peildatum van het

aantal jongeren met jeugdbescherming (31 december 2020).

1.9.2 Jeugdregio's met de hoogste en laagste aandelen jongeren met jeugdbescherming, peildatum 31
december 2020*
1)
%van het totale aantal personen van 0 tot en met 17 jaar2)
Hoogste aandelen:

• Zuid-Limburg

1,43

Hoogste aandelen:

Midden-Holland

1,35

Hoogste aandelen:

Kop van Noord-Holland

1,33

Hoogste aandelen:

Noord-Limburg

1,3

Hoogste aandelen:

Friesland (Fryslán)

1,29

Laagste aandelen:

Haarlemmermeer

0,45

Laagste aandelen:

Utrecht Stad

0,56

Laagste aandelen:

Amsterdam-Amstelland

0,59

Laagste aandelen:

Gooi en Vechtstreek

0,65

Laagste aandelen:

Zuid Kennemerland

0,67

Bron: CBS.
1) Personen van 0 tot en met 17 jaar met jeugdbescherming.
2) De peildatum van het totale aantal jongeren is 1 januari 2020 en komt dus niet overeen met de peildatum van het aantal jongeren met
jeugdbescherming (31 december 2020).

De gemeenten waar relatief gezien de meeste jongeren met jeugdbescherming wonen zijn Stadskanaal, Heerlen en Twenterand[2]
(figuur 1.9.3).

Zoek Regio

1.9.3 Jeugdbescherming bij 0 t/m 17-jarigen, 31 december 20201)

Minder dan 0,6 (%)
Kild
- 0,6 tot 0,9 (%)
0,9 tot 1,2 (%)
1,2 tot 1,5 (%)
MI 1,5 of meer (%)
r@LI

E
1)De peildatum van het totale aantal jongeren is 1 januari 2020 en komt dus niet overeen met de peildatum van het

aantal jongeren met jeugdbescherming (31 december 2020).

[1] De jongere verblijft in deze gevallen elders. Of anders gezegd: de jongere slaapt formeel elders, niet zijnde thuis in het eigen gezin.
Dit betekent dat het hier alleen om de verblijfsvormen gaat waarbij er sprake is van een overnachting. Ook verblijf in logeerhuizen, alleen
tijdens weekenden of juist door de week, vallen onder jeugdhulp met verblijf.
[2] Volgens het woonplaatsbeginsel.

CBS Publicatie

Auteur: Zoë Driessen, Stephan Verschuren
Publicatiedatum: 1-1-000101:00

Jeugdbescherming en jeugdreclassering 2020

2. Jeugdreclassering
Aan het einde van 2020 was op 5 445 jongeren een jeugdreclasseringsmaatregel van toepassing. Dit betreft personen van 12 tot en met
22 jaar met één of meerdere jeugdreclasseringsmaatregelen. In totaal waren op dat moment 5 555 jeugdrectasseringsmaatregelen van
kracht. Dat zijn er 510 minder dan bij de start van het jaar (tabel 2.0.1).
De twee varianten van toezicht en begeleiding (T&B) worden het meest toegepast, samen goed voor 97 procent van alle
jeugdrectasseringsmaatregelen. Het gaat hier dan vooral om toezicht en begeleiding in het gedwongen kader (4 800 maatregelen aan
het einde van 2020). Terwijl voor dit type maatregel geldt dat het aantal maatregelen aan het eind van het jaar met 610 is afgenomen ten
opzichte van het begin van het jaar, is dit bij toezicht en begeleiding in het vrijwillige kader juist toegenomen met 100 maatregelen. De
(voorbereiding) gedragsbeïnvloedende maatregel en het scholings- en trainingsprogramma komen nauwelijks meer voor (tabel 2.0.1).

2.0.1 Aantal jeugdreclasseringsmaatregelen, per type maatregel, 2020*
Beginstand (1-1-2020)

Instroom

Uitstroom

Eindstand (31-12-2020)1)

Totaal

6 065

5 015

5 525

5 555

Toezicht en begeleiding: gedwongen kader

5 410

2 995

3 605

4 800

Toezicht en begeleiding: vrijwillig

485

1 660

1 560

585

Individuele trajectbegeleiding Harde Kern

125

260

250

130

Individuele trajectbegeleiding Criem

35

80

85

30

10

15

10

10

Scholings- en trainingsprogramma
Gedragsbeïnvloedende maatregel

10

Voorbereiding gedragsbeïnvloedende maatregel
Bron: CBS.
1) Maatregelen met een einddatum van 31 december tellen niet mee in de eindstand.

2.1 Minder trajecten gestart en beëindigd
De uitstroom van jeugdreclasseringsmaatregelen is in 2020 met 5 procent gedaald ten opzichte van 2019 (figuur 2.1.1). De instroom is
echter sterker afgenomen, namelijk met 13 procent. In 2019 was er nog sprake van een stijging. De oorzaak van de daling in de instroom
ligt mogelijk in de uitbraak van het coronavirus vanaf maart 2020. Verderop (figuur 2.1.3 en 2.1.4) wordt ingegaan op de maand tot
maand ontwikkeling.
Het aantal ingestroomde jeugdreclasseringsmaatregelen ligt de gehele onderzochte periode onder het aantal uitgestroomde
maatregelen. De grootste afname in het aantal uitgestroomde maatregelen vindt plaats bij toezicht en begeleiding in het vrijwillige
kader, met in 2020, 225 minder beëindigde maatregelen dan in 2019. Mede door deze afname is de instroom bij dit type maatregel in
2020 groter dan de uitstroom (figuur 2.1.1).

2.1.1 Instroom en uitstroom jeugdreclasseringl)
Totaal;

Instroom

111111111/V1 MIMI

Uitstroom

T&8 gedwongen

Instroom

Uitstroom

T&B vrijwillig

Instroom

Uitstroom
0

1 000

2 000

3 000

4 000

5 000

6 000

7 000
maatregelen

2020'

aio 2019 jam 2018 ms 2017

ma 2016

lijeugdreclasseringsmaatregelen bij personen van 12 tot en met 22 jaar.
2) Inclusief ITB Harde Kern, ITB (riem en overig.

Van alle trajecten binnen de jeugdreclassering is enkel bij de individuele trajectbegeleiding Harde Kern sprake van een toename, zowel in
de uitstroom (13 procent) als in de instroom (10 procent). Deze toename was vorig jaar ook al duidelijk zichtbaar. Bij de individuele
trajectbegeleiding Criem is er al een aantal jaren sprake van een afname in zowel dein- als uitstroom (figuur 2.1.2).

2.1.2 Instroom en uitstroom jeugdreclassering')
ITB Harde Kern

Instroom

Uitstroom

ITB (riem

Instroom

Uitstroom

Overig',

Instroom

Uitstroom

0

50

100

150

200

250

300
maatregelen

2020

2019

mum 2018

ms 2017

mi 2016

nleugdreclasseringsmaatregelen bij personen van 12 tot en met 22 jaar.
21Scholings- en trainingsprogramma en (voorbereiding) gedragsbeïnvloedende maatregel.

Het aantal gestarte jeugdreclasseringstrajecten per maand in 2020 was in de maanden maart tot en met december 16 procent lager dan
in diezelfde periode van 2019. Met name in de maanden april en mei was het verschil met 2019 het grootst, met achtereenvolgens 43 en
32 procent minder gestarte jeugdreclasseringsmaatregelen. Dit valt samen met de uitbraak van corona in Nederland (figuur 2.1.3).

2.1.3 Instroom jeugdreclassering
Jeugdreclasseringstrajecten
600

400

200

0
Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Jun

Jul

Aug

Sep

Okt

Nov

Dec

1E6

Instroom 2019

- Instroom 2020'

In januari tot en met juni 2020 is het aantal beëindigde jeugdreclasseringsmaatregelen lager dan in 2019. Sinds juli 2020 ligt de uitstroom
weer op het niveau van 2019, met een opvallende piek in september 2020 (figuur 2.1.4).

2.1.4 Uitstroom jeugdreclassering
Jeugdreclasseringstrajecten
800

600

400

200

Jan

Feb

Mrt

- Uitstroom 2019

Apr

Mei

Jun

Jul

Aug

Sep

Okt

Nov

Dec

- Uitstroom 2020"

2.2 Steeds minder jongeren met een jeugdreclasseringsmaatregel
Op peildatum 31 december 2020 hadden 5 445 jongeren een jeugdreclasseringsmaatregel. In de periode 2011-2020 is een dalende trend
te zien. Tussen 31 december 2011 en 31 december 2020 is het aantal jongeren met een jeugdreclasseringsmaatregel meer dan
gehalveerd. Dat de dalende trend zich in 2020 voortzet, heeft mogelijk deels te maken met de uitbraak van het coronavirus in maart 2020
(figuur 2.2.1).

2.2.1 Jongeren met jeugdreclassering1)2)
aantal jongeren
15 000

10 00o

5 000

2011

2014

2017

2020°

nPersonen van 12 tot en met 22 jaar met één of meerdere jeugdreclasseringsmaatregelen.
21Door invoering van de leugdwet treedt met ingang van 2015 een methodebreuk op.

2.3 Jeugdreclassering bijna altijd beëindigd volgens plan
Jeugdreclassering werd in 2020 in nagenoeg alle gevallen beëindigd volgens plan. De overige mogelijke redenen van beëindiging
komen nauwelijks voor. In de eerdere jaren was dat ook al het geval (figuur 2.3.1). Hierbij speelt vermoedelijk mee dat
jeugdreclasseringstrajecten met tussentijdse wijzigingen, waarbij de jeugdreclassering wel ononderbroken wordt voortgezet, als één
doorlopend traject worden gezien. Alleen de reden van beëindiging bij het definitieve einde van de maatregel komt daarmee in beeld in
deze figuur.

2.3.1 Reden beëindiging jeugdreclassering')

Totaal

Beëindiging volgens plan

Overig',

rob
0

1 000

2 000

3 000

4 000

5 000

6 000

7 000

maatregelen
IM 2020'

2019

mi 2018

mi 2017

1.111 2016

lijeugdreclasseringsmaatregelen die werden beëindigd in gehele jaar.
2ij-ussentijdse opheffing, overgang naar volwassen reclassering, overlijden jeugdige, terugmelding, nader besluit
rechter.

2.4 Gemiddelde duur toezicht en begeleiding in vrijwillige kader blijft afnemen
Van alle afgesloten jeugdreclasseringsmaatregelen duurden de maatregelen toezicht en begeleiding in het gedwongen kader het langst.
Bijna 60 procent van deze maatregelen duurde een jaar of langer (tabel 2.4.1). De overige vormen van jeugdreclassering duurden
meestal korter dan 3 maanden, met uitzondering van individuele trajectbegeleiding Harde Kern waar ruim 65 procent van de trajecten 3
tot 6 maanden duurt.

2.4.1 Doorlooptijd van jeugdreclasseringsmaatregelen, aantal maatregelen naar type maatregel, 2020*
1)
0 tot

3 tot

6 tot

12 tot

3 maanden

6 maanden

12 maanden

24 maanden

Totaal

24 tot
36 maanden

36 maanden of langer

1 130

1 165

1 020

1 590

435

185

T&B: gedwongen

290

535

640

1 525

425

185

T&B: vrijwillig

730

440

325

55

ITB Harde Kern

30

165

40

10

ITB Criem

65

20

Overig21

10

Bron: CBS.
1) Jeugdreclasseringsmaatregelen die werden beëindigd in 2020.
2) Scholings- en trainingsprogramma en (voorbereiding) gedragsbeïnvloedende maatregel.

De gemiddelde duur van de maatregelen is in 2020 gestegen met 5 procent ten opzichte van een jaar eerder, terwijl er in 2019 en 2018
nog sprake was een afname. De stijging komt met name door de toename in de gemiddelde duur van toezicht en begeleiding in het
gedwongen kader. De gemiddelde duur van de 'Overige trajecten' is met 18 procent het sterkst gestegen, maar het aantal trajecten is hier
klein waardoor de gemiddelde duur hier relatief sterk kan fluctueren. De gemiddelde duur van de maatregel toezicht en begeleiding in
het vrijwillige kader neemt nu voor het derde achtereenvolgende jaar af (figuur 2.4.2).

2.4.2 Gemiddelde duur beëindigde maatregelen')
Totaal

T&B gedwongen

T&B vrijwillig

ITB Harde Kern

1T8 Criem

ob

Overig'.

11~11111.11

0

100

200

300

400

500

600

700
dagen

MI 2020'

2019

ME 2018

2017

MI 2016

lijeugdreclasseringsmaatregelen die werden beëindigd in gehele jaar.
21Scholings- en trainingsprogramma en (voorbereiding) gedragsbeïnvloedende maatregel.

2.5 Ruim vier op de tien jongeren met jeugdreclassering ontvangt ook jeugdhulp
Jeugdreclassering gaat in ruim vier op de tien gevallen gepaard met de inzet van jeugdhulp. Dit is minder dan bij jeugdbescherming, waar
75 procent van de jongeren met een ondertoezichtstelling en 91 procent van de jongeren met voogdij ook jeugdhulp ontvangt (figuur
1.7.1 en 1.7.2). Een deel van de jongeren met jeugdreclassering is ouder dan 18 jaar en kan aanvullende zorg en hulp mogelijk ook
ontvangen vanuit andere zorgdomeinen (de Wet Langdurige Zorg, de Wet Maatschappelijke Ondersteuning of de Zorgverzekeringswet).
Van de 5 445 jongeren die op 31 december 2020 een jeugdreclasseringsmaatregel hadden, ontving 43 procent op hetzelfde moment ook
jeugdhulp, in totaal betrof dat 2 300 jongeren (tabel 2.5.1). Dit aandeel is nog niet zo hoog geweest sinds 2016.
Aan het eind van 2020 blijkt dat bij alle vormen van jeugdreclassering, het aandeel samenloop met jeugdhulp in 2020 is gestegen ten
opzichte van 2019. Voor alle jaren geldt dat het aandeel samenloop met jeugdhulp het hoogst is bij de Overige
jeugdreclasseringstrajecten, gevolgd door individuele trajectbegeleiding Harde Kern. Vooral bij de Overige jeugdreclasseringstrajecten
gaat het echter wel om kleine aantallen.

2.5.1 Inzet jeugdhulp naar type jeugdreclassering (samenloop)1)
Totaal jongeren met
jeugdreclassering
en ook jeugdhulp

Toezicht en
begeleiding:
gedwongen kader

Toezicht en
begeleiding:
vrijwillig

Individuele
trajectbegeleiding
Harde Kem

Individuele
trajectbegeleiding
Criem

Overige)

%van totaal
jongeren met
jeugdreclassering

%van totaal
jongeren met dit
type
jeugdreclassering

%van totaal
jongeren met dit
type
jeugdreclassering

%van totaal
jongeren met dit
type
jeugdreclassering

% van totaal
jongeren met dit
type
jeugdreclassering

% van totaal
jongeren met dit
type
jeugdreclassering

2016

40,6

40,4

40,7

51,6

22,6

51,9

2017

40,6

40,7

39,2

47,4

36,7

60,0

2018

41,7

41,9

39,0

54,2

29,2

66,7

2019

41,0

41,4

38,6

42,9

34,0

58,3

2020e

42,5

42,3

45,4

51,9

36,7

75,0

Bron: CBS.
1) Personen van 12 tot en met 22 jaar met een jeugdreclasseringsmaatregel op peildatum 31 december die tegelijkertijd jeugdhulp ontvingen.
2) Scholings- en trainingsprogramma en (voorbereiding) g edragsbeïnvloedende maatregel.

2.6 Jongens vaker in jeugdreclassering dan meisjes
Op 31 december 2020 waren meer jeugdreclasseringsmaatregelen bij jongens dan bij meisjes van kracht. Dit geldt voor ieder type
jeugdreclassering. In totaal was op 4 665 jongens een jeugdreclasseringsmaatregel van toepassing. Bij meisjes bedroeg dit aantal 780
(tabel 2.6.1). Ook relatief gezien komt jeugdreclassering vaker voor bij jongens dan bij meisjes, respectievelijk bij 0,4 en 0,1 procent.

2.6.1 jeugdreclassering naar demografische kenmerken van de jongere, peildatum 31 december 2020*
1)

Totaal

Totaal
aantal
jongerenel

Totaal
aantal
jongeren
met jeugdreclassering

Toezicht en
begeleiding:
gedwongen
kader

Toezicht en
begeleiding:
vrijwillig

Individuele
trajectbegeleiding
Harde Kem

individuele
trajectbegeleiding
Criem

overigm

2 281 060

5 445

4 810

585

130

30

10

130

30

10

20

Cles1;lcht

Jon9én

1 163 891

4 665

4 090

525

0e~:
baard:

Meisjes

1 117 169

780

720

60

12 tot en met »jaar

571 422

205

175

30

Leeft0;

15 tot en met 17 jaar

611 146

2 395

2 030

350

80

18 tot en Met 22 jaar

1 098 492

2 845

2 605

205

50

Migralleaditèrgiond:

fiederlandS

1 658 176

2 510

2 250

245

50

mi9retièghtér9r00;
ill9t3001~:

Overig westers

205 108

470

420

55

Niet-westers

SadiettitalOg holsboudén5):

Tweeoudergezin

417 776

2 465

2 140

290

75

25

1 538 177

1 845

1 630

190

50

15
10

Sart~ling ~den»:

Éénoudergezin

417 375

2 425

2 145

275

50

Samen:gettirig hobbotole01:

OVerig

325 508

1 175

1 035

125

35

Bron: CBS.
ij Personen van 12 tot en met 22 jaar met jeugdredasseringsmaatregelen op peildatum 31 december 2020.
2) De peildatum voor alle jongeren in Nederland is 1 januari 2020 en komt dus niet overeen met de peildatum voorjongeren met jeugdreclassering (31 december 2020).
3) Onderthuiswonende kinderen worden ook begrepen adoptie- en stiefkinderen maar geen pleegkinderen.
41 Scholings- en trainingsprogramma en (voorbereiding) gedragsbeinvloedende maatregel.

Sinds 2016 neemt het aandeel jongens onder jongeren met een jeugdreclasseringsmaatregel ieder jaar licht toe, dit geldt voor alle
vormen van jeugdreclassering. Vergeleken met 2016 is het aandeel jongens in 2020 met zes procentpunten gestegen, waarbij het
aandeel jongens bij toezicht en begeleiding in het vrijwillige kader met elf procentpunten het sterkst is gestegen (figuur 2.6.2).

2.6.2 Jongeren naar geslacht')2)
Nederland
2020.
2019
2018
2017
2016
T&B gedwongen
2020'
2019
2018
2017
2016
T&B vrijwillig
2020•
2019
2018
2017
2016
Overig',
2020•
2019
2018

E

2017
2016
0

MI Jongens

20

40

60

80

100

Ein Meisjes

11 Personen van 12 tot en met 22 jaar.
21 Voor het totaal aantal jongeren in Nederland is gekeken naar peildatum 1 januari en voor de jongeren met
jeugdreclassering naar peildatum 31 december.
;l ITB Harde Kern, ITB (riem, scholings- en trainingsprogramma en (voorbereiding) gedragsbeïnvloedende
maatregel.

De groep 15- tot en met 17-jarigen is relatief gezien het ruimst vertegenwoordigd in de jeugdreclassering (tabel 2.6.1). Dit betrof 2 395
jongeren wat overeenkomt met 0,4 procent van alle personen in deze leeftijdsklasse. Bij de 18- tot en met 22-jarigen is dit 0,3 procent en
bij de leeftijdscategorie 12- tot en met 14-jaar ligt dit aandeel flink lager: 0,04 procent.
Van alle jongeren met jeugdreclassering neemt het aandeel jongeren van 18 tot en met 22 jaar sinds 2016 toe, alleen in 2019 was er
sprake van een kleine afname in dit aandeel. Op 31 december 2020 is inmiddels meer dan de helft tussen de 18 en 22 jaar, in 2016 was dit
nog 47 procent. Het aandeel jongeren in de leeftijdscategorie 15 tot en met 17 jaar is in dezelfde periode afgenomen van 49 procent naar
44 procent. Bij toezicht en begeleiding in het gedwongen kader is het aandeel jongeren van 18 tot en met 22 jaar altijd al 50 procent of
meer geweest (figuur 2.6.3).

2.6.3 Jongeren naar leeftijd')
Nederland
2020
2019
2018
2017
2016
TH gedwongen
2020.
2019
2018
2017
2016
T&B vrijwillig
2020'
2019
2018
2017
2016
Overig',
2020.
2019

e6
E

2018
2017
2016
20

mi 12 tot en met 14 jaar

40

1M 15 tot en met 17 jaar

60

80

100

am 18 tot en met 22 jaar

'tVoor het totaal aantal jongeren in Nederland is gekeken naar peildatum 1 januari en voor jongeren met
jeugdreclassering naar peildatum 31 december.
2) 1T8 Harde Kern, IT8 Criem, scholings- en trainingsprogramma en (voorbereiding) gedragsbeïnviciedende
maatregel.

Op 31 december 2020 was op 2 465 jongeren met niet-westerse migratieachtergrond een jeugdreclasseringsmaatregel van toepassing
(tabel 2.6.1). Dit komt overeen met 0,6 procent van alle jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond. Bij jongeren met westerse
respectievelijk Nederlandse (migratie)achtergrond was dit 0,2 procent.
Van alle jongeren met jeugdreclassering aan het eind van 2020 was het aandeel jongeren met een Nederlandse achtergrond 46 procent.
Sinds 2016 is er bij het totaal aantal jeugdreclasseringsmaatregelen nauwelijks wat veranderd in de aandelen naar
migratieachtergrond. Bij de Overige jeugdreclasseringsmaatregelen is het aandeel met een niet-westerse migratieachtergrond (61
procent) het grootst. Het gaat hier om lage aantallen, waardoor de aandelen relatief sterk fluctueren. Bij toezicht en begeleiding in het
vrijwillige kader is het aandeel met een niet-westerse migratieachtergrond in de periode 2016-2020 met zeven procentpunten het sterkst
toegenomen (zie figuur 2.6.4).

2.6.4 Jongeren naar migratieachtergrond')2)
Nederland
2020'
2019
2018
2017
2016
T&B gedwongen
2020.
2019
2018
2017
2016
T&B vrijwillig
2020.
2019
2018
2017
2016
Overig',

I

2020.
2019
2018
2017
2016

II.
0

Nederlands

MI Westers

20

40

60

80

100

mi Niet-westers

Hpersonen van 12 tot en met 22 jaar.
21 Voor het totaal aantal jongeren in Nederland is gekeken naar peildatum 1 januari en voor jongeren met
jeugdreclassering naar peildatum 31 december.
3 tlTB Harde Kern, ITB Criem, scholings- en trainingsprogramma en (voorbereiding) gedragsbeïnvloedende maatregel.

Jeugdreclassering komt, relatief gezien, het vaakst voor in de groep thuiswonende kinderen in een éénoudergezin (tabel 2.6.1). Dit betrof
2 425 jongeren wat overeenkomt met 0,6 procent van alle thuiswonende kinderen in een éénoudergezin. Dit aandeel is dalende sinds
2016, waar het nog 0,8 procent was. Bij thuiswonende kinderen in een tweeoudergezin (0,1 procent) en overige huishoudens (0,4
procent) ligt dit aandeel lager in 2020.
Van alle jongeren met jeugdreclassering op 31 december 2020 woonde 34 procent thuis in een tweeoudergezin, 44 procent thuis in een
éénoudergezin en 22 procent in een andere samenstelling van het huishouden. Over het algemeen is er geen sprake van grote
ontwikkelingen hierin over de jaren heen en verschilt het niet sterk tussen de type jeugdreclasseringsmaatregelen (zie figuur 2.6.5).

2.6.5 Jongeren naar huishouden')2)
Nederland
2020'

L

2019
2018
2017
2016
T&B gedwongen
2020.
2019
2018
2017
2016
TU vrijwillig
2020'
2019
2018
2017
2016
Overig',
2020'
2019

eb

2018
2017
2016
0

Tweeoudergezin

20

Éénoudergezin

40

60

80

100

gom Overig',

ijpersonen van 12 tot en met 22 jaar.
2)1foor het totaal aantal jongeren in Nederland is gekeken naar peildatum 1 januari en voor jongeren met
jeugdreclassering naar peildatum 31 december.
IT8 Harde Kern, ITB Criem, scholings- en trainingsprogramma en (voorbereiding) gedragsbeïnvloedende
maatregel.
4) 0nder overig vallen bijvoorbeeld institutionele huishoudens en éénpersoonshuishoudens.

2.7 Jeugdreclassering vooral in regio Rotterdam
In de regio Rotterdam en Amsterdam wonen, ook relatief gezien, veel jongeren met jeugdreclassering (zie figuur 2.7.1 voor het aandeel
per arrondissement en figuur 2.7.2 voor het aandeel per gemeente).[3] Ook in de gemeenten Nissewaard, Delfzijt en Lelystad komen met
0,5 procent of meer relatief veel jongeren met jeugdreclassering voor.

2.7.1 Jeugdreclassering bij 12 t/m 22-jarigen, 31 december 20201)

Minder dan 0,20 (%)
0,20 tot 0,25 (%)
0,25 tot 0,30 (%)
0,30 of meer (%)

1E6

E
1) De peildatum van het totale aantal kinderen is 1 januari 2020 en komt dus niet overeen met de peildatum van het

aantal personen met jeugdreclassering (31 december 2020).

Zoek Regio

2.7.2 Jeugdreclassering bij 12 t/m 22-jarigen, 31 december 20201)

~4*
-- 1,
14
191

14'
e
ttl ,w•
y

Minder dan 0,1 (%)
KM 0,1 tot 0,2 (%)
0,2 tot 0,3 (%)
MI 0,3 tot 1 (%)

$

41t

MI 1 of meer (%)
6e3
1)De peildatum van het totale aantal kinderen is 1 januari 2020 en komt dus niet overeen met de peildatum van het
aantal personen met jeugdreclassering (31 december 2020).

Deze hiervoor genoemde concentratie jongeren met jeugdreclassering blijkt ook uit de cijfers per jeugdzorgregio (tabel 2.7.3). De
jeugdzorgregio's Rijnmond en Amsterdam-Amstelland staan bovenaan met de grootste aandelen jongeren met jeugdreclassering. In
Midden-Limburg West wonen juist relatief weinig jongeren met een jeugdreclasseringsmaatregel.

2.7.3 Jeugdregio's met de hoogste en laagste aandelen jongeren met jeugdreclassering, peildatum 31
december 2020")
%van het totale aantal personen van 12 tot en met 22 jaar2)
Hoogste aandelen:

Rijnmond

Hoogste aandelen:

Amsterdam-Amstelland

0,39

Hoogste aandelen:

Flevoland

0,31

Hoogste aandelen:

Haaglanden

0,3

Hoogste aandelen:

Groningen

0,29

Laagste aandelen:

Midden-Limburg West

0,06

0,44

Laagste aandelen:

Noord-Veluwe

0,1

Laagste aandelen:

Rivierenland

0,11

Laagste aandelen:

West Friesland

0,12

Laagste aandelen:

Lekstroom

0,12

Bron: CBS.
1) Personen van 12 tot en met 22 jaar met jeugdreclassering.
2) De peildatum van het totale aantal jongeren is 1 januari 2020 en komt dus niet overeen met de peildatum van het aantal jongeren met
jeugdreclassering (31 december 2020).

2.8 Vaker herhaald beroep bij jeugdreclassering dan bij ondertoezichtstelling en voogdij
Van de jeugdreclasseringsmaatregelen die in 2020 zijn gestart ging het in 10,8 procent van de maatregelen om een herhaald beroep
(tabel 2.8.1). Dat wil zeggen dat dezelfde soort maatregel in het betreffende kalenderjaar of in de vijf daaraan voorafgaande
kalenderjaren al eens is toegepast bij dezelfde jongere. Sinds 2019 is het aandeel herhaald beroep bij jeugdreclasseringsmaatregelen
groter dan bij ondertoezichtstellingen. Bij ondertoezichtstellingen lijkt er sprake te zijn van een dalende tendens sinds 2017, terwijl er bij
jeugdreclasseringsmaatregelen juist sprake lijkt te zijn van een stijgende trend. Het percentage herhaald beroep voor voogdij is in 2020
met 3,0 procent lager dan bij ondertoezichtstellingen en jeugdreclassering.

2.8.1 Percentage herhaald beroep') jeugdbescherming en jeugdreclassering2)
Jeugdreclasseringsmaatregelen

Jeugdbeschermingsmaatregelen: Ondertoezichtstelling

Jeugdbeschermingsmaatregelen: Voogdij

2016

8,6

9,9

2,8

2017

9,7

11,3

2,8

2018

9,8

9,8

2,2

2019

10,2

9,5

3,1

2020*

10,8

8,9

3,0

Bron: CBS.
1) Hierbij wordt teruggekeken naar de betreffende periode én de 5 daaraan voorafgaande kalenderjaren.
2) Jeugdbeschermings -en jeugdreclasseringsmaatregelen gestart in betreffende periode.

[3] Volgens het woonplaatsbeginsel.

CBS Publicatie
Auteur: Zoë Driessen, Stephan Verschuren
Publicatiedatum: 1-1-000101:00

Jeugdbescherming en jeugdreclassering 2020

Meer informatie
Meer informatie over jeugdbescherming en jeugdreclassering kunt u vinden op de website van CBS:
Onderzoeksbeschrijving Beleidsinformatie Jeugd
Tabellen Jeugdzorg na 1-1-2015
Privacy is een groot goed. Ook als je niks te verbergen hebt, heb je heet wat te beschermen. Het CBS is het Statistisch Bureau van
Nederland dat onafhankelijk onderzoek uitvoert. Het CBS werkt bij elk onderzoek met strenge eisen om data op een veilige manier te
verwerven, te verwerken en te publiceren en is transparant over de manier van werken en de methodieken.
Het CBS verzamelt gegevens van natuurlijke personen, bedrijven en instellingen. Dit is wettelijk vastgelegd in de CBS-wet en de
Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Identificerende persoonskenmerken worden na ontvangst direct
gepseudonimiseerd. Hierdoor kan het onderzoek alleen worden uitgevoerd op gegevens met een pseudosleutel. Bij publicatie zorgt het
CBS er bovendien voor dat natuurlijke personen of bedrijven niet herkenbaar of herleidbaar zijn. Ook hanteert het CBS diverse
maatregelen tegen diefstal, verlies of misbruik van persoonsgegevens. Het CBS levert geen herkenbare gegevens aan derden, ook niet
aan andere overheidsinstellingen. Wet kunnen sommige (wetenschappelijke) instellingen onder strenge voorwaarden toegang krijgen
tot gegevens met pseudosleutel op persoons- of bedrijfsniveau. Dit noemen we microdata.
Voor meer informatie, zie onze website.

CBS Publicatie
Auteur: Zoë Driessen, Stephan Verschuren
Publicatiedatum: 1-1-000101:00

Jeugdbescherming en jeugdreclassering 2020

Begrippenlijst
Jeugdbeschermingsmaatregel (kinderbeschermingsmaatregel)
Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Het doel van de kinderbeschermingsmaatregelen is het opheffen
van de bedreiging voor de veiligheid en ontwikkeling van het kind. Een kind of jongere wordt dan 'onder toezicht gesteld' of 'onder
voogdij geplaatst'.

Duur van de jeugdbeschermingsmaatregel
De duur van een jeugdbeschermingsmaatregel is de periode tussen de aanvangsdatum en de einddatum van de jeugdbescherming. In het
volgende worden deze twee datums toegelicht.

Datum aanvang jeugdbeschermingsmaatregel
De datum van de eerste dag waarop de jeugdbeschermingsmaatregel geldt. De datum is vastgelegd in de beschikking en is gelijk aan de
datum van de uitspraak van de kinderrechter.

Datum einde jeugdbeschermingsmaatregel
De datum van de laatste dag waarop de jeugdbeschermingsmaatregel geldt. De datum waarop de jeugdbeschermingsmaatregel
daadwerkelijk beëindigd is.

Jeugdreclassering
Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie
of leerplichtambtenaar in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de
omstandigheden waaronder de overtreding of het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met
een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 22
jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout
ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief
van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar
wordt.

Duur van de jeugdreclasseringsmaatregel
De duur van een jeugdreclasseringsmaatregel is de periode tussen de aanvangsdatum en de einddatum van de maatregel. In het
volgende worden deze twee datums toegelicht.

Datum aanvang jeugdreclassering
De datum van de eerste dag waarop de maatregel jeugdreclassering geldt. De datum is vastgelegd in het document waarin het besluit tot
het inzetten van de maatregel is vastgelegd. Het gaat om de betekende beschikking die onherroepelijk is geworden.

Datum einde jeugdreclassering
De datum van de laatste dag waarop de maatregel jeugdreclassering geldt. De datum is vastgelegd in het document waarin het besluit tot
het inzetten van de maatregel is vastgelegd.

Reden beëindiging maatregel
De reden waarom de maatregel voor de jongere is beëindigd:
Opties bij (voorlopige) ondertoezichtstelling:
— Bereiken meerderjarigheid jeugdige
— Tussentijdse opheffing: De maatregel wordt eerder beëindigd dan zoals is vastgelegd in de oorspronkelijke beschikking van de
kinderrechter.
— Niet verlengd: Er is bij de rechter een verlenging van de maatregel aangevraagd, maar deze is niet toegekend.
— Beëindiging volgens plan: De termijn van de maatregel, zoals vastgelegd in de oorspronkelijke beschikking van de kinderrechter, is
afgelopen en er is geen verlenging aangevraagd.

— Gezagsbeëindigende maatregel: De jongere wordt onder voogdij geplaatst.
— Overlijden jeugdige
— Voorlopige OTS naar OTS: De voorlopige ondertoezichtstelling wordt beëindigd en deze wordt omgezet naar een reguliere
ondertoezichtstelling.
Opties bij (tijdelijke/voorlopige voogdij):
— Bereiken meerderjarigheid jeugdige
— Voogdij naar pleegouder
— Voogdij naar contactpersoon oftewel burgervoogd
— Herstel gezag: De ouders krijgen het gezag over het kind terug.
— Overlijden jeugdige
Opties bij jeugdreclassering:
— Beëindiging volgens plan: De termijn van de maatregel, zoals vastgelegd in de oorspronkelijke beschikking van de kinderrechter, is
afgelopen en er is geen verlenging aangevraagd.
— Tussentijdse opheffing: De maatregel wordt eerder beëindigd dan zoals is vastgelegd in de oorspronkelijke beschikking van de
kinderrechter.
Overgang naar volwassenreclassering
— Terugmelding: De Gecertificeerde Instelling kan besluiten de zaak eerder te beëindigen in de volgende situaties: als de jeugdige niet te
traceren is of zich niet aan de afspraken houdt of als het goed gaat met de jeugdige en de jeugdreclasseerder besluit te stoppen met
begeleiden.
— Nader besluit rechter: De rechter besluit dat het eerder genomen besluit niet wordt uitgevoerd. De jeugdreclassering wordt hiermee
beëindigd.
— Overlijden jeugdige

Herhaald beroep
Een jeugdbeschermingsmaatregel wordt als herhaald beroep gezien, als de desbetreffende jongere in het betreffende kalenderjaar of in
de vijf daaraan voorafgaande kalenderjaren al een maatregel van hetzelfde type heeft ontvangen. De volgende typen maatregelen
worden daarbij onderscheiden: ondertoezichtstelling (al dan niet voorlopig) en voogdij (at dan niet voorlopig of tijdelijk). Een
voogdijmaatregel bij een jongere die eerder een ondertoezichtstelling had (en andersom), wordt niet als herhaald beroep gezien.
Een jeugdreclasseringsmaatregel wordt als herhaald beroep gezien, als de desbetreffende jongere in het betreffende kalenderjaar of in
de vijf daaraan voorafgaande kalenderjaren al een jeugdreclasseringsmaatregel heeft ontvangen (ongeacht het type maatregel).
Als er bij de start van een nieuwe maatregel al een maatregel van hetzelfde type loopt bij de jongere, wordt de nieuwere maatregel niet
gezien als herhaald beroep, maar als een aanvulling van of uitbreiding op de al lopende maatregel.

Verklaring van tekens
Niets (blanco) Een cijfer kan op logische gronden niet voorkomen
Het cijfer is onbekend, onvoldoende betrouwbaar of geheim
**

Voorlopige cijfers
Nader voorlopige cijfers

- (indien voorkomend tussen twee getallen) tot en met
. 0 (0,0)

Het cijfer is kleiner dan de helft van de gekozen eenheid

2020-2021 2020 tot en met 2021
2020/2021 Het gemiddelde over de jaren 2020 tot en met 2021
2020/'21 Oogstjaar, boekjaar, schooljaar enz., beginnend in 2020 en eindigend in 2021
2018/'19-2020/'21 Oogstjaar, enz., 2018/'19 tot en met 2020/1 21
In geval van afronding kan het voorkomen dat het weergegeven
totaal niet overeenstemt met de som van de getallen.
Verbeterde cijfers in de staten en tabellen zijn niet als zodanig gekenmerkt.

Colofon
Uitgever
Centraal Bureau voor de Statistiek
Henri Faasdreef 312, 2492 JP Den Haag
www.cbs.nl
Prepress
Centraal Bureau voor de Statistiek
Ontwerp
Edenspiekermann
Inlichtingen
Tel. 088 570 70 70
Via contactformulier: www.cbs.nl/infoservice
© Centraal Bureau voor de Statistiek, Den Haag/Heerlen/Bonaire, 2021.
Verveelvoudigen is toegestaan, mits het CBS als bron wordt vermeld.