Kennissessie:
arbeidsmarktkrapte

Hoofdvragen
1.

Hoe ziet u de verhouding tussen markt (sociale partners,
individuele werkgevers en werkenden) en overheid?

2.

Welke rol ziet u voor SZW t.o.v. sectorale uitdagingen en hoe ziet
u de verantwoordelijkheidsverdeling t.o.v. sectorale ministeries?

3.

Is het uitwerken van de maatregelen binnen het CA (en lopend
beleid) voldoende, of is aanvullend beleid wenselijk?

2

Vraag 1: Verhouding markt en overheid
•

Krapte is niet nieuw

•

Krapte en mismatch horen bij aanpassingen op arbeidsmarkt

•

•

Arbeidsmarkt verandert continu: banen en taken veranderen of verdwijnen, maar
komen ook nieuwe voor terug

•

Werkgever is aan zet: als arbeid schaars is, zullen lonen en arbeidsvoorwaarden
moeten verbeteren

Aanpassen doet pijn en levert tegelijk groei op.
•

Werkenden wisselen en komen zo op meest productieve plekken terecht.

•

Bedrijven gaan investeren in productiviteitsgroei.

•

Niet productieve bedrijven verdwijnen uit de markt.

3

Vraag 1: Verhouding markt en overheid
•

Krapte is deels conjunctuurgevoelig en tijdelijk
•

Prominent op de agenda in tijden van hoogconjunctuur, maar in tijden van
laagconjunctuur zorgen om baanbehoud

•

Weinig mobiliteit door NOW en contact beperkende maatregelen (horeca medewerkers
naar de GGD)

•

Tegelijkertijd staan we voor een aantal grote maatschappelijke opgaven (zoals de
energie- en klimaattransitie en tekorten in zorg en onderwijs)

•

Een deel van de krapte is persistent:

•

•

Toenemende zorgvraag, afname van actieven vanwege pensionering en ouderen leven
steeds langer.

•

Tekorten in de techniek spelen al 20 jaar

Timing aandachtspunt

•

Welke krapte wil je bestrijden?

•

Hebben maatregelen dan op tijd effect?
4

Vraag 1: hoe ziet u de verhouding tussen
markt (en dus sociale partners, individuele
werkgevers en werkenden) en overheid?

5

Vraag 2: Rol SZW
•

SZW verantwoordelijk voor verbetering werking arbeidsmarkt. Verschillende ministeries voor
sectorspecifieke aanpak

•

Motie Paternotte vraagt ons om voor de zomer de Kamer te informeren over een korte
termijn krapte aanpak zowel generiek als specifiek voor zorg, onderwijs, veiligheid en
klimaat.

•

Afweging:
•

Krapte is een belangrijke uitdaging, die veel van ons beleid raakt.

•

Afstemming nodig tussen de verschillende sectorale aanpakken.

•

Uiteindelijk zijn sectorspecifieke aanpakken nodig: u kunt echter in de TK geen
verantwoording afleggen over de aanpak van het lerarentekort

6

Vraag 2: Welke rol ziet u voor SZW t.o.v. sectorale
uitdagingen en hoe ziet u de
verantwoordelijkheidsverdeling t.o.v. sectorale
ministeries?

7

Vraag 3: Alleen CA of ook aanvullend beleid
•

Krapte een urgent probleem dat de uitwerking van het CA in de weg kan staan. Vergt
serieuze en brede aanpak.

•

CA al heel ambitieus met veel maatregelen die de krapte zullen verminderen.
Bijvoorbeeld:

•

•

LLO: het bevorderen van permanente scholing via leerrechten

•

Het kabinet stimuleert de arbeidsparticipatie, onder andere met de vergoeding van
95% van de kosten van kinderopvang voor werkende ouders

•

Het kabinet is voornemens samen met sociale partners, gemeenten en het UWV, meer
mensen naar werk begeleiden. Het kabinet wil de arbeidsmarktinfrastructuur
uitbreiden om de overgang van werk-naar-werk en van uitkering-naar-werk te
stimuleren.

•

Verruimen bijverdiengrenzen Participatiewet. Samen met gemeenten wil het
kabinet er voor zorgen dat mensen die langdurig in de bijstand zitten, actief worden
benaderd en worden ondersteund en gestimuleerd naar werk.

De huidige ambitie in het CA is een flinke kluif, zowel qua uitvoering, als politiek

8

Vraag 3: is het uitwerken van de maatregelen
binnen het CA (en het lopende beleid)
voldoende, of is aanvullend beleid wenselijk?
 Bijlage 5 geeft een overzicht van lopend beleid en
mogelijke aanvullingen daarop vanuit de verschillende
terreinen binnen SZW
9