Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 1010

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 december 2010
Op 29 en 30 november vond in Tripoli de derde EU Afrika Top plaats. Deze
Top bracht 80 landen samen die met elkaar een kwart van de wereldbevolking uitmaken en een derde van het aantal leden van de VN.
Vertegenwoordigers van lidstaten van de EU en de Afrikaanse Unie
bespraken het strategisch partnerschap dat was overeengekomen op de
vorige topbijeenkomst in Lissabon in 2007. Zij namen een Gezamenlijke
Verklaring aan en stelden een Tweede Actieplan vast dat gezamenlijke
doelen bevat voor de komende drie jaar op acht gebieden . Het centrale
thema van de Top was: «Economische groei, investeringen en werkgelegenheid». De Top onderstreepte het veranderende karakter van de relatie
tussen de EU en Afrika: van de traditionele ontwikkelingsrelatie naar een
relatie van gelijkwaardigheid, waarbij Afrika en de EU samen oplossingen
moeten vinden voor mondiale problemen en elkaar kunnen aanspreken
op wederzijdse verplichtingen. Het bereiken van de Millennium Ontwikkelingsdoelen (MDGs) staat aan de basis van deze relatie maar het
versterken van de productieve capaciteit van Afrika krijgt een meer
centrale rol. De Gezamenlijke Verklaring (de zogenaamde Tripoli Declaration) is als bijlage toegevoegd1. Voor het het Tweede Actieplan verwijs
ik u naar de website van de Raad van de Europese Unie .

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

kst-21 501-02-1010
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

De Top bood een goede gelegenheid om het Nederlands beleid – zoals
verwoord in het Regeerakkoord en de Basisbrief OS – uit te dragen. In
mijn interventie stelde ik dat het versterken van de productieve capaciteit
van Afrika een belangrijkere positie zou moeten hebben in de ontwikkelingsrelatie. Ik heb gewezen op de kennis en expertise die Nederland te
bieden heeft op het gebied van landbouw en waterbeheer. Daarnaast heb
ik benadrukt dat ook wederkerigheid van belang is. Tegenover Europese
inspanningen staan verplichtingen voor Afrikaanse ontwikkelingspartners.
In dat kader heb ik aandacht gevraagd voor goede samenwerking op het
gebied van migratie (inclusief Terug- en Overname) en het belang

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-02, nr. 1010

1

onderstreept van het naleven van de mensenrechten. Specifiek heb ik
gewezen op het belang van samenwerking met het internationaal strafhof
(ICC) om straffeloosheid tegen te gaan. Ook de Voorzitter van de Europese
Raad, Herman van Rompuy, wees op het belang van respect voor
mensenrechten en samenwerking met het ICC.
De Top bood daarnaast gelegenheid om een aantal Afrikaanse leiders te
ontmoeten. Ik heb gesproken met regeringsvertegenwoordigers van
Ghana (Chris Kpodo, vice minister BZ) Uganda (Kategaya, eerste
vice-premier) en Rwanda (Louise Mushikiwabo, minister van BZ) en met
AU Commissievoorzitter Jean Ping. In de gesprekken heb ik in algemene
bewoordingen het nieuwe kabinetsbeleid uiteengezet en aangegeven dat
Nederland zal bezuinigen op OS, maar dat Nederland zich zal houden aan
de internationale ODA-norm van 0,7% BNP.
Tijdens de Top ondertreepten veel delegaties het belang van een snelle
afronding van de Economic Partnership Agreements (EPA’s). Afrikaanse
leiders spraken hun onvrede uit over het gebrek aan voortgang op dit
dossier. Ook EU leiders stelden dat snelle afronding noodzakelijk is en dat
dit een constructieve opstelling vereist van zowel de EU als de ACS
landen. Ik heb aangegeven dat Nederland streeft naar een spoedige,
succesvolle afronding van deze onderhandelingen te komen, ook met het
oog op het belang van regionale economische integratie.
Het is de Top helaas niet gelukt een gezamenlijke verklaring op het gebied
van klimaatverandering aan te nemen. Deze verklaring was vrij laat in het
voorbereidingsproces opgenomen en bleek op het laatste moment niet op
de steun van alle Afrikaanse landen te kunnen rekenen.
Positief was het om te zien dat meerdere Afrikaanse leiders het belang
van investeren in landbouw en voedselzekerheid noemden. Dit geeft aan
dat het Nederlands beleid aansluit bij de prioriteiten die Afrikaanse landen
zelf ook stellen.
Een laatste belangrijk punt was de afwezigheid van de Sudanese delegatie
tijdens de Top. Khadaffi had (als gastheer) aan de vooravond van de Top
publiek kenbaar gemaakt dat Bashir «niet welkom» was, waarop de
Sudanese delegatie onder leiding van minister van BZ Ali Karti met zijn
delegatie uit Tripoli vertrok. Sudan nam evenmin deel aan de AU Peace
and Security Summit die aansluitend op de EU Afrika Top plaatsvond.
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
H. P. M. Knapen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-02, nr. 1010

2