Werkprogramma 2021

Ontwerp
27 augustus 2020

i

Colofon

Adviescollege Veiligheid Groningen
Postbus 93144 | 2509 AC Den Haag
Auteur
Versie

ACVG
Definitief, 27 augustus 2020

ii

Inhoud
Afkortingenlijst ................................................................................................................ iv
Begrippenlijst ................................................................................................................... iv
1

Inleiding ..................................................................................................................... 1
1.1 Wat doet het Adviescollege Veiligheid Groningen? ................................................... 1
1.2 Totstandkoming van het werkprogramma .............................................................. 1
1.3 Leeswijzer ......................................................................................................... 1

2

Actualiteiten en ontwikkelingen ................................................................................. 2
2.1 Wetsvoorstel Versterking Groningen ..................................................................... 2
2.2 Verkiezingen Tweede Kamer 2021 ........................................................................ 2
2.3 Focus in de versterkingsopgave ............................................................................ 2
2.4 Nieuwe inzichten ................................................................................................ 2

3

Werkprogramma ......................................................................................................... 3
3.1 Adviesonderwerpen ............................................................................................. 3
3.2 Inventarisatie en ongevraagd advies ..................................................................... 3
3.3 Vroegtijdige betrokkenheid .................................................................................. 3
3.4 Ad-hoc-adviesvragen .......................................................................................... 4

iii

Afkortingenlijst
In dit werkprogramma worden onderstaande afkortingen gebruikt. Voor technische termen is in de
begrippenlijst een definitie opgenomen.
ACVG
BZK
EZK
HRA
NCG
NPR 9998
SodM

Adviescollege Veiligheid Groningen
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Hazard and Risk Assessment
Nationaal Coördinator Groningen
Nederlandse Praktijk Richtlijn 9998
Staatstoezicht op de Mijnen

Begrippenlijst
In dit werkprogramma gelden de volgende termen en definities. Deze zijn cursief gedrukt in het
werkprogramma.
Hazard and Risk Assessment

Een beoordeling van de aardbevingsdreiging en het
individueel risico voor gebouwen in Groningen
inclusief de vergelijking met de Meijdam-norm.

HRA run

De HRA wordt gebruikt om risicoprofielen toe te
wijzen aan gebouwen. Deze lijst dient voor de
prioritering in de aanpak (beoordeling en
versterking). Ieder jaar wordt de lijst geüpdatet in
een zogenaamde HRA run. Hierbij is afgesproken dat
een adres niet een lager risicoprofiel kan krijgen dan
al is toegewezen.

Individueel risico

De overlijdenskans van een individu in een periode
van een jaar.

Meijdam-norm

Deze norm beschrijft de kans dat mensen overlijden
als gevolg van een aardbeving waarbij hun woning
deels of volledig instort. De commissie Meijdam heeft
geadviseerd dat die kans kleiner moet zijn dan 1 op
100.000 per jaar. Vergelijkbare normen worden
gehanteerd bij bijvoorbeeld het versterken van
dijken om overstromingen te voorkomen.

Nederlandse Praktijk Richtlijn 9998

De NPR 9998 geeft (reken)methoden waarmee
constructeurs kunnen vaststellen of gebouwen, al dan
niet na versterkingsmaatregelen, voldoende aardbevingsbestendig zijn.

Praktijkaanpak

Een methode in ontwikkeling, waarbij een aannemer
op basis van zijn kennis, ervaring en deskundigheid
samen met een constructeur beoordeelt of een
gebouw voldoet aan de veiligheidsnorm en op welke
manier een gebouw eventueel versterkt moet
worden.

Typologie-aanpak

Een methode waarbij gebruik wordt gemaakt van
standaardtypen woningen om te beoordelen of een
individueel gebouw aan de veiligheidsnorm voldoet
en die, indien nodig, standaardmaatregelen voorschrijft om deze te versterken.

iv

1

Inleiding

In dit werkprogramma leest u op welke onderwerpen het Adviescollege Veiligheid Groningen (ACVG) in 2021 verwacht te adviseren.
1.1 Wat doet het Adviescollege Veiligheid Groningen?
Het Adviescollege Veiligheid Groningen (ACVG) geeft de ministers van Economische Zaken en Klimaat (EZK) en
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) gevraagd en ongevraagd advies over de veiligheid van gebouwen
en bouwwerken ten aanzien van de gemeenten Appingedam, Delfzijl, Groningen, Het Hogeland, Loppersum, MiddenGroningen en Oldambt. Wij stellen adviezen op over de te gebruiken kaders, normen en modellen omtrent de
veiligheid van gebouwen en bouwwerken in het kader van de versterkingsoperatie in Groningen. Het gaat daarbij
om de wijze waarop:
a) een (actualisatie van een) risicoprofiel voor een gebouw wordt vastgesteld;
b) wordt vastgesteld of een gebouw voldoet aan de veiligheidsnorm en;
c) wordt vastgesteld welke maatregelen nodig zijn om een gebouw aan de veiligheidsnorm te laten voldoen.
Voor onze adviezen benutten wij de kennis van deskundigen en consulteren wij betrokken partijen, waaronder de
Regio en het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). De missie van het ACVG is om op deze manier de Groninger veilig
te laten wonen.
We werken in een continu spanningsveld tussen snel en verantwoord adviseren. Het ACVG wil graag bijdragen aan
een versnelling in de versterkingsoperatie. Tegelijk is het belangrijk dat deze versterkingsoperatie verantwoord en
veilig verloopt, voldoende draagvlak heeft en dat er niet meer of minder maatregelen dan strikt noodzakelijk
genomen worden. Zorgvuldigheid in onze adviezen is dan ook van groot belang. Het ACVG zal altijd bezien hoe dat
zo snel mogelijk kan.
Vlotte advisering is niet onze enige bijdrage aan het mogelijk maken van versnelling. Wij houden in onze adviezen
rekening met de uitvoerbaarheid en realisatie(tempo) in de praktijk. En tijdens het uitwerken van ons advies blijven
we in contact met de opdrachtgever. Zo weten we zeker dat ons advies de vraag goed beantwoordt en de minister
er direct mee aan de slag kan. Wanneer wij geen groen licht kunnen geven op een werkwijze of kader, proberen wij
suggesties te doen hoe het beoogde doel wel bereikt kan worden. Bijvoorbeeld door mee te denken over de
verbeterslag, of een alternatieve route aan te reiken. Als wij tijdens ons werk knelpunten opmerken die buiten onze
opdracht vallen, zullen wij deze signaleren bij onze opdrachtgevers of andere betrokken partijen.
1.2 Totstandkoming van het werkprogramma
Het ACVG maakt jaarlijks een ontwerp voor het werkprogramma voor het volgende kalenderjaar. De ministers van
EZK en BZK stellen voor de derde dinsdag in september het werkprogramma vast. Dit werkprogramma is de eerste
die het ACVG opstelt.1
In dit werkprogramma hebben wij onze eigen inzichten verwerkt en input meegenomen van de ministeries van EZK
en BZK. De ministers van EZK en BZK hebben hiervoor een overzicht van de voornemens om advies te vragen aan
het ACVG toegestuurd.
1.3 Leeswijzer
Dit werkprogramma wordt medio 2020 opgesteld. In een dynamisch dossier als de versterkingsoperatie in Groningen
is het van belang om flexibiliteit te houden. We kunnen niet meer dan een inschatting maken van de onderwerpen
die in 2021 relevant zijn. In hoofdstuk 2 gaan we eerst in op die dynamiek en een aantal ontwikkelingen die ten
tijde van het opstellen van dit werkprogramma spelen en van invloed kunnen zijn voor 2021. In hoofdstuk 3 vindt
u vervolgens ons werkprogramma.

1

Omdat de instelling van het ACVG ná 1 september 2019 viel, waren de ministeries van EZK en BZK verantwoordelijk voor het werkprogramma
van 2020. Zij hebben ervoor gekozen om deze niet op te stellen.

1

2

Actualiteiten en ontwikkelingen

Op moment van schrijven zijn er diverse ontwikkelingen rondom de versterkingsoperatie in Groningen. We lichten
er in dit hoofdstuk een aantal uit. De ontwikkelingen op deze onderwerpen kunnen tot gevolg hebben dat ons
werkprogramma zich in 2021 in praktijk anders ontwikkelt dan op dit moment verwacht.
2.1 Wetsvoorstel Versterking Groningen
Het ACVG is per koninklijk besluit ingesteld. De definitieve wettelijke grondslag van het ACVG wordt voorzien in een
nieuwe wet over de versterking voor Groningen. Naar verwachting treedt deze wet de tweede helft van 2020 in
werking. Zoals het er nu naar uitziet bevestigt de nieuwe wet de positie en opdracht van het ACVG zoals al
beschreven in het instellingsbesluit. Wanneer dit wijzigt, zal dit vanzelfsprekend gevolgen hebben voor ons
werkprogramma in 2021.
2.2 Verkiezingen Tweede Kamer 2021
De eerstvolgende verkiezingen voor de Tweede Kamer vinden, naar verwachting, plaats op 17 maart 2021. Een
nieuw kabinet gaat hand in hand met nieuw beleid. Dit kan ook van betekenis zijn voor de versterkingsoperatie in
Groningen, en op deze manier zijn uitwerking hebben op het werkprogramma van het ACVG.
2.3 Focus in de versterkingsopgave
Om de versterkingsopgave te versnellen is het zogenaamde versnellingspakket opgesteld. In dit pakket worden
nieuwe methoden geïntroduceerd (praktijkaanpak, typologieaanpak) en manieren om het huidige versterkingsproces
te versimpelen en versnellen. Deze methoden zijn nog volop in ontwikkeling of worden net in de praktijk gebracht.
De ervaring hierin zal uitwijzen op welke methode(n) uiteindelijk de focus komt te liggen bij de versterkingsoperatie.
Dit zal dan ook gevolgen hebben voor de onderwerpen van de adviesvragen aan het ACVG.
2.4 Nieuwe inzichten
Nieuwe inzichten rondom de veiligheid en versterking van gebouwen in Groningen leiden tot vraagstukken over óf
en wanneer deze inzichten moeten worden toegepast. Het ACVG heeft doorgaans een rol bij nieuwe inzichten over
kaders, normen en modellen en adviseert daar in 2020 ook over. Denk daarbij bijvoorbeeld aan ons advies over het
hanteren van de nieuwe tijdvakken, welke we verwachten uit te brengen in het najaar van 2020. Ook hebben wij in
ons advies over de Algemene Maatregel van Bestuur een aantal algemene uitgangspunten geadviseerd over het
benutten van nieuwe kennis. De besluitvorming die volgt op deze en andere adviezen kan invloed hebben op het
werkprogramma van 2021.

2

3

Werkprogramma

In dit hoofdstuk vindt u ons werkprogramma. Deze bestaat uit verschillende onderdelen: zowel voorziene
adviesvragen als ongevraagd advies, hoe we omgaan met vroegtijdige betrokkenheid van het ACVG en het behouden
van flexibiliteit voor ad-hoc-adviesvragen. Zoals eerder aangegeven maken wij een voorbehoud op ons
werkprogramma vanwege lopende ontwikkelingen in en rondom de versterkingsoperatie.
3.1 Adviesonderwerpen
In tabel 1 hieronder vindt u de adviesvragen die de ministeries van EZK en BZK verwachten. Hierbij is ons
aangegeven dat niet alle adviesvragen op voorhand aan te geven zijn.
Tabel 1. Verwachte adviesvragen in 2021

Door EZK en BZK aangedragen onderwerp en toelichting
Toe te passen veiligheidskaders n.a.v. de implementatie van de typologieaanpak
In de loop van 2020 wordt de typologie-aanpak geïmplementeerd. Tijdens of na
implementatie komen mogelijk vragen naar voren waarvoor een advies gewenst is.

Adviesvraag
verwacht
4e kwartaal 2020 met
doorloop naar 2021/
1e kwartaal 2021

Toe te passen veiligheidskaders bij opname en beoordeling n.a.v. de update
van de Nederlandse Praktijk Richtlijn (NPR) 9998.
In 2020 wordt gewerkt aan een nieuwe versie van de NPR. De volledige update is
naar verwachting per 1 januari 2021 gereed. Mogelijk komen bij of na implementatie
ervan vraagstukken naar voren die een advies behoeven.

Verwacht na 1 jan
2021

Hazard and Risk Assessment (HRA) 2021
Ten behoeve van het vaststellingsbesluit Groningenveld komt een nieuwe HRA run.
Mogelijk geeft deze run aanleiding tot het vragen van advies m.b.t. de wijze waarop
een risicoprofiel voor een gebouw en de actualisatie daarvan wordt vastgesteld.

Verwacht febr/mrt
2021

Adviesaanvragen die vanuit de uitvoering van de versterking naar voren
komen
De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) loopt mogelijk bij de uitvoering van de
versterking tegen vraagstukken aan die raken aan de wijze waarop wordt vastgesteld
of een gebouw voldoet aan de veiligheidsnorm en/of aan de wijze waarop wordt
vastgesteld welke maatregelen nodig zijn om een gebouw aan de veiligheidsnorm te
laten voldoen. Advies kan dan nodig zijn.

Geen indicatie

Op moment van schrijven onvoorziene adviesvragen

Gemiddeld 1
adviesvraag per
maand

3.2 Inventarisatie en ongevraagd advies
Wij vinden het belangrijk om binnen de volle breedte van onze opdracht bij te dragen aan de versterkingsoperatie
in Groningen. Onze opdracht is om te adviseren over de veiligheid van woningen, maar ook over andere gebouwen
of bouwwerken die geen woning zijn. We willen daarom in 2021 inventariseren of wij van meerwaarde kunnen zijn
op het gebied van veiligheid rondom deze laatste twee categorieën. Denk daarbij ook bijvoorbeeld aan infrastructuur
en industrie. Wanneer wij hiertoe aanleiding zien, zullen wij een (ongevraagd) advies aan de ministers van EZK en
BZK uitbrengen. De werkwijze bij een ongevraagd advies is gelijk aan die van een gevraagd advies.
Dit laat onverlet onze aandacht voor de versterking van woningen. Onze missie blijft ongewijzigd: met onze bijdrage
de Groninger veilig te laten wonen.
3.3 Vroegtijdige betrokkenheid
Het ACVG wordt steeds vaker gevraagd om in een eerder stadium betrokken te zijn bij ontwikkelingen, in plaats van
alleen over een definitief product te adviseren. Denk bijvoorbeeld aan de pilot rondom de Praktijkaanpak, de
evaluatie van de Bouwimpuls of de ontwikkeling van de typologieën. Wij onderschrijven hiervan volledig de
meerwaarde. Daarbij is het van belang om de onafhankelijke positie van het ACVG te waarborgen. Het kan immers
niet zijn dat het ACVG zijn eigen werk keurt. We houden daarom de volgende uitgangspunten aan:

3

-

In geval dat er sprake is van vroegtijdige betrokkenheid wordt daarover per situatie door het college een
besluit genomen;
Medewerkers van het ACVG spreken in een overleg niet namens het Adviescollege, tenzij dit duidelijk wordt
aangegeven;
Medewerkers van het ACVG kunnen tijdens de ontwikkeling van werkwijzen, kaders of normen suggesties
doen, maar doet daarmee geen definitieve uitspraak waar het College later op beroepen kan worden;
Het ACVG wordt soms gevraagd om te adviseren op tussenproducten of stukken die nog niet volledig
uitgewerkt zijn. Daarbij zal het ACVG, met oog op de gewenste versnelling in de versterkingsoperatie, pogen
een (deel)advies te geven of een advies met een voorbehoud. Waar dit niet verantwoord wordt geacht met
oog op de veiligheid, draagvlak of precedentwerking, zal het ACVG aangeven (nog) niet te kunnen adviseren
en aangeven welke gegevens nodig zijn om wel tot advies te komen.

3.4 Ad-hoc-adviesvragen
Ad-hoc-adviesvragen vormen het grootste deel van het werkpakket van het ACVG. Het ACVG werkt met een klein
vast team van adviseurs en vergroot dit door gericht expertise in te huren. Daarmee kunnen we pieken in de
adviesvragen grotendeels opvangen en ervoor zorgen dat we beschikking hebben tot de benodigde (veelal
specialistische) kennis. De beschikbare expertise in dit dossier is echter nog altijd schaars in Nederland en de
behoefte aan snelheid groot. Om daarin goed te kunnen opereren zal het ACVG blijvend aandacht hebben voor de
vraag wat de grootste prioriteit heeft en hoe dat verwezenlijkt kan worden. We zullen het gesprek met de ministeries
van EZK en BZK aangaan over prioritering, planning en -indien noodzakelijk en mogelijk- vergroten van de
capaciteit. Zo willen we voorkomen dat het aantal of de omvang van adviesvragen onze capaciteit overstijgt en
ervoor zorgen dat wij optimaal onze bijdrage kunnen leveren aan de versterking van Groningen.

4