Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

623
Vragen van het lid Yesilgöz-Zegerius (VVD) aan de Minister voor
Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking over het bericht dat de
blokkade bij Jemen volgens de VN catastrofale gevolgen heeft (ingezonden
10 november 2017).
Antwoord van Minister Kaag (Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking), mede namens de Minister van Buitenlandse
Zaken (ontvangen 7 december 2017).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Blokkade Jemen heeft volgens VN catastrofale gevolgen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat er hongersnood dreigt voor zeven miljoen inwoners van Jemen
in een van de ergste humanitaire crises ooit als de zee- en luchthavenblokkades niet worden opgeheven?
Antwoord 2
Ja. In Jemen zijn 17 miljoen mensen afhankelijk van voedselhulp, waarvan 7
miljoen mensen dreigen af te glijden naar hongersnood. Indien humanitaire
toegang tot Jemen niet onmiddellijk geheel wordt hersteld, is het risico groot
dat mensen niet op tijd met voedselhulp kunnen worden bereikt.
Vraag 3
Klopt het dat door de zee- en luchthavenblokkades de strijd tegen cholera in
Jemen in gevaar komt? Kunt u aangeven of de inschatting van 9.000
cholera-gevallen en 2.000 doden klopt en wat de prognose is als hulpgoederen niet op de juiste plek kunnen komen?

1

ah-tk-20172018-623
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

https://nos.nl/artikel/2201673-blokkade-jemen-heeft-volgens-vn-catastrofale-gevolgen.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Ja. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) rapporteert meer dan 900.000
cholera-besmettingen en bijna 2.200 doden. Sinds het begin van de blokkade
hebben verschillende transporten met medische bevoorrading Jemen niet
kunnen bereiken. Omdat de voorraden in het land zelf niet groot zijn, zullen
op termijn minder mensen behandeld kunnen worden en meer mensen
besmet raken met cholera of andere ziektes, zoals difterie. Het Internationale
Rode Kruis (ICRC) geeft aan dat in drie steden de water- en rioolsystemen
niet meer functioneren door het gebrek aan brandstof. Hierdoor hebben 1
miljoen mensen geen toegang meer tot schoon drinkwater en sanitaire
voorzieningen.
Vraag 4
Wat betekent deze blokkade voor de beschikbaar gestelde noodhulp en
noodhulpgelden vanuit Nederland? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 4
Nederland heeft in 2017 bijna 23 miljoen euro besteed aan humanitaire hulp
voor de slachtoffers van het conflict in Jemen, via verschillende humanitaire
organisaties, met name de country based pooled fund van de VN, het Rode
Kruis, het Wereldvoedselprogramma en de Dutch Relief Alliance.Deze
organisaties besluiten vervolgens zelf hoe deze middelen het meest effectief
ingezet kunnen worden. De blokkade heeft grote impact op de noodhulpverlening: prijzen van benzine en water zijn sterk gestegen, humanitaire staf is
gestrand, voorraden raken op en nieuwe bevoorrading kan het land niet
bereiken.
Vraag 5
Heeft u zich, met inachtneming van de motie-Ten Broeke2, in internationaal
verband voldoende kunnen inzetten om manieren te vinden om voedsel en
hulpgoederen door de zee- en luchthavenblokkades bij Jemen heen te
krijgen? Zo ja, welke stappen heeft u hiertoe gezet? Zo nee, welke stappen
overweegt u te nemen? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 5
Nederland heeft in EU verband samen met gelijkgezinde landen gepleit voor
een sterke EU verklaring over de Saoedische blokkade. EU Commissaris voor
Humanitaire hulp en Crisismanagement Stylianides en EU Hoge Vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid Mogherini brachten
daarop op 11 november en 21 november verklaringen uit. Nederland zal de
ontwikkelingen nauwgezet blijven volgen en heeft veelvuldig contact met
humanitaire organisaties over de impact van de Saoedische blokkade. Zo
lang de blokkade voortduurt, zal Nederland in EU verband aandacht blijven
vragen voor de humanitaire gevolgen. Op 22 november kondigde de Coalitie
onder leiding van Saoedi-Arabië aan dat de haven van Hodeidah en het
vliegveld van Sana’a zouden worden heropend voor humanitaire goederen.
Op moment van schrijven is nog niet bevestigd dat dit inderdaad het geval is.
Nederland blijft in de gaten houden of deze aankondiging volledig geëffectueerd zal worden en zal druk blijven uitoefenen indien dit niet het geval is. Het
kabinet is voornemens om ook het komend lidmaatschap van de Veiligheidsraad te gebruiken om in dergelijke gevallen aandacht te vragen voor de
humanitaire aspecten.
Daarnaast heeft Nederland (onlangs) besloten om de bijdrage aan het United
Nations Verification and Inspection Mechanism (UNVIM) te verlengen. Dit zou
moeten bijdragen aan doorgang van commerciële goederen die per zee
worden aangevoerd. Alle partijen dienen volledige medewerking aan UNVIM
te verlenen.
Vraag 6
Kunt u de Kamer per brief informeren wanneer het onderzoek naar het in
strijd zijn van de blokkade met internationaal recht door de VN is voltooid?
Kunt u hierbij toelichten hoe dit betrekking heeft op de door Nederland
beschikbaar gestelde noodhulp en noodhulpgelden?
2

Kamerstuk 21 501-02, nr. 1736

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Het zogenoemde Panel of Experts van het Jemen sanctiecomité is voornemens om eind december van dit jaar zijn rapport te finaliseren. Een onderzoek naar het instellen van de huidige blokkade valt onder het mandaat van
dit Panel of Experts en zal onderdeel zijn van dit rapport. Op basis van het
humanitair oorlogsrecht moeten partijen bij een gewapend conflict onpartijdige humanitaire hulp aan de bevolking in nood doorlaten. Nederland roept,
net als onder meer de Secretaris-Generaal van de VN, alle partijen in het
conflict dan ook op om de import van zowel commerciële goederen als
hulpgoederen niet te belemmeren en hulp te faciliteren. Zie beantwoording
vraag 4 wat betreft de door Nederland beschikbaar gestelde noodhulp en
noodhulpgelden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3