Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

33 149

Inspectie voor de Gezondheidzorg (IGZ)

Nr. 40

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 december 2015
Hierbij zend ik u, mede namens de Minister voor Wonen en Rijksdienst,
onze reactie op het verzoek van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport d.d. 15 oktober 2015 om opheldering omtrent
onduidelijkheid over de openheid van inspectierapporten van de Inspectie
Gezondheidszorg (IGZ).
1. Hoe verhoudt uw voor het zomerreces uitgesproken voornemen om
Inspectierapporten naar de Kamer te sturen zich met aanwijzing 13,
waardoor openbaarmaking van deze rapporten kan worden geblokkeerd? Welk principe is hier leidend?
In mijn brief van 29 oktober 2015 (Kamerstuk 33 149, nr. 39, pag. 9, vraag
26) heb ik aangegeven dat rapporten van de IGZ worden gepubliceerd
binnen de kaders van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Dat
betekent dat dergelijke rapporten in beginsel actief en integraal openbaar
worden gemaakt, als deze geen naar patiënten of andere personen
herleidbare informatie en/of bedrijfsgevoelige informatie bevatten en
openbaarmaking dus binnen de wettelijke kaders valt. Ook in het AO van
14 april 2015 over de stukkenstroom is over de afhandeling van rapporten
gesproken (Kamerstuk 33 000 XVI, nr. 110). De IGZ hanteert het
uitgangspunt dat zij rapporten openbaar maakt als er sprake is van
verscherpt toezicht, een bevel ingevolge de Kwaliteitswet
zorginstellingen/Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg of
een advies aan de Minister tot het geven van aanwijzing aan een
zorgaanbieder. In het kader van, onder andere, de voorgenomen wijziging
van de Gezondheidswet is de IGZ bezig haar openbaarmakingbeleid aan
te passen (zie Kamerstuk 34 111, nr. 7). Aanwijzing 13 van de Aanwijzingen voor rijksinspecties kan niet worden gebruikt om openbaarmaking
van een inspectierapport tegen te houden, maar alleen om de openbaarmaking uit te stellen met maximaal zes weken. Daarmee krijgt de
verantwoordelijke Minister gelegenheid om een beleidsreactie op te
stellen, die tegelijk met het rapport kan worden gepubliceerd. Een

kst-33149-40
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 149, nr. 40

1

eventuele aanwijzing van de Minister die inhoudt dat een bepaald rapport
niet openbaar wordt gemaakt, is een bijzondere aanwijzing, die schriftelijk
moet worden gegeven en waarover de Minister de Staten-Generaal
onverwijld informeert (zoals bepaald in aanwijzing 14, tweede en vierde
lid, van de Aanwijzingen inzake rijksinspecties).
2. Waarom wordt desalniettemin toch de mogelijkheid gecreëerd
publicatie van Inspectierapporten tegen te houden, als het principe
was deze rapporten naar de Kamer te sturen?
De Aanwijzingen voor rijksinspecties maken het moeilijker (dan voorheen)
om de openbaarmaking van een inspectierapport tegen te houden. Nieuw
is dat het kabinet de bevoegdheid van de Minister tot het geven van
aanwijzingen (die hij altijd al had) in de Aanwijzingen beperkt en
nadrukkelijk aan democratische controle onderwerpt:
1. als een Minister een inspectie opdraagt om een rapport niet openbaar
te maken, dan moet hij een (bijzondere) aanwijzing aan de inspectie
geven;
2. de Minister mag alleen een schriftelijke aanwijzing geven (geen
mondelinge) en hij moet dit zelf doen. Hij mag deze bevoegdheid niet
mandateren;
3. zoals bepaald in aanwijzing 14, vierde lid, moet de Minister onverwijld
de Staten-Generaal informeren over een dergelijke bijzondere
aanwijzing. Dit vereiste maakt de aansturing van de rijksinspecties
door de Minister transparant en controleerbaar.
Een bijzondere aanwijzing ligt alleen voor de hand als de inhoud van een
inspectierapport van dusdanige aard is, dat publicatie onevenredige
schade zou kunnen toebrengen aan het algemeen belang, of aan bepaalde
individuele belangen, zoals van patiënten.
3. Welke afweging is gemaakt om deze aanwijzing op te nemen?
Zoals hierboven uiteengezet hebben de Aanwijzingen niet de mogelijkheid
gecreëerd om de publicatie van rapporten tegen te houden. De Aanwijzingen beperken juist de ruimte voor de Minister om de openbaarmaking
en onderwerpen haar bevoegdheid om te interveniëren nadrukkelijk aan
democratische controle. Enerzijds is het belang van transparantie leidend
in de vraag of een rapport openbaar gemaakt wordt. Anderzijds moet
ruimte zijn om in uitzonderlijke gevallen per individueel rapport rekening
te houden met andere belangen die mogelijk geschaad kunnen worden
door openbaarmaking. Door in de Aanwijzingen op te nemen dat een
Minister mededeling moet doen aan de Staten-Generaal van een
bijzondere aanwijzing aan een inspectie om een rapport niet openbaar te
maken, wordt die Minister verplicht over een dergelijk besluit verantwoording af te leggen. Zo wordt het gebruik van deze bevoegdheid voor
Tweede en Eerste Kamer controleerbaar.
4. Welk afwegingskader past er bij het mogelijk tegenhouden van
publicatie van dergelijke rapporten?
In dit verband is uiteraard primair de inlichtingenplicht van bewindslieden
jegens de Staten-Generaal ex artikel 68 van de Grondwet van belang,
naast de Wet openbaarheid van bestuur (zie over de reikwijdte van artikel
68 van de Grondwet Kamerstuk 28 362, nr. 2). Tevens wordt verwezen
naar het antwoord op vraag 3. Welke afwegingskaders precies passen bij
het in bijzondere gevallen tegenhouden van publicatie van rapporten, is
voorts afhankelijk van de inhoud van het specifieke rapport. Gezien de
daarvoor gestelde waarborgen zal het gebruik van deze bevoegdheid naar
verwachting slechts in uitzonderlijke gevallen aan de orde komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 149, nr. 40

2

5. Kan geduid worden hoe de ministeriële regeling zich verhoudt tot het
bij de Kamer aanhangige wetsvoorstel wijziging van de Gezondheidswet en de Wet op de jeugdzorg teneinde een mogelijkheid op te
nemen tot openbaarmaking van informatie over de naleving en
uitvoering van regelgeving, besluiten tot het opleggen van sancties
daarbij inbegrepen (Kamerstuk 34 111)?
Het Besluit taakuitoefening IGZ past binnen de wens van dit kabinet om
transparantie in de aansturing van de rijksinspecties te bevorderen, door
duidelijk vast te leggen op welke manier de Inspectie voor de Gezondheidszorg samenwerkt met de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport. Met betrekking tot de openbaarmaking van inspectierapporten sluit
het besluit aan bij de doeleinden die worden nagestreefd met het
wetsvoorstel, in die zin dat duidelijkheid wordt gegeven over de manier
waarop rapporten van de Inspectie voor de Gezondheidszorg openbaar
gemaakt worden.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 149, nr. 40

3