Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

28 684

Naar een veiliger samenleving

Nr. 474

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 september 2016
Naar aanleiding van uw brief van 5 juli 2016 informeer ik u, mede namens
de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, over de onrust die
jongeren in gemeenten als Almere, Haarlem en Hilversum hebben
veroorzaakt.
In een aantal gemeenten zijn er tijdens Oud en Nieuw en tijdens de maand
van de Ramadan meer incidenten met jongeren dan in andere perioden.
De incidenten verschillen van aard: hinderlijk, overlastgevend en soms
zelfs crimineel. Dit betreft incidenten die niet worden getolereerd en
waartegen door het lokale gezag wordt opgetreden.
Uit de criminaliteitscijfers1 blijkt dat de cijfers van jeugdcriminaliteit de
laatste jaren gestaag dalen, dit geldt voor jongeren van alle afkomst. De
belangrijkste risicofactoren2 van jeugdcriminaliteit liggen in de sociale en
ruimtelijke omstandigheden; een (foute) vriendengroep, armoede en
wonen in grootstedelijke gebieden waar dergelijke problematiek zich
concentreert, zoals achterstandswijken. Onder zulke omstandigheden
blijkt dat jongeren van verschillende afkomst zich min of meer gelijk
gedragen. Migrantenjongeren wonen vaker in dit soort omstandigheden
en zijn daarom ook vaker blootgesteld aan de risicofactoren. Binnen de
aanpak van jeugdcriminaliteit wordt om bovenstaande redenen geen
onderscheid gemaakt in doelgroepen. Het gaat om de persoon, zijn of
haar omgeving en wat hierin met elkaar kan worden bewerkstelligd om
grensoverschrijdend gedrag tegen te gaan en te voorkomen.
Voor de aanpak van overlast en jeugdcriminaliteit zijn verschillende
instrumenten beschikbaar. Het is aan het lokale gezag om te bepalen
welke instrumenten in de gegeven omstandigheden het best kunnen
1

2

kst-28684-474
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Monitor Jeugdcriminaliteit – Ontwikkelingen in de jeugdcriminaliteit 1997 tot 2015, Cahier
2016-1, WODC en CBS (Kamerstuk 28 684, nr. 462)
«De ontwikkeling van de criminaliteit van Rotterdamse autochtone en allochtone jongeren van
12 tot 18 jaar», Bureau Driessen, 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 684, nr. 474

1

worden ingezet en welke verdere acties worden ondernomen bij het
eventueel uitblijven van een oplossing. Het gaat hierbij om maatwerk,
passend in de specifieke lokale situatie en gericht op preventie en
repressie en het bieden van passende zorg.
Uit contacten met gemeenten blijken de volgende hoofdlijnen.
In de eerste plaats is er een groeps- en persoonsgerichte aanpak, waarbij
sprake is van intensieve samenwerking tussen gemeente, politie,
jongerenwerk, OM en andere partners. De persoonsgerichte benadering
kan zijn een huisbezoek van de wijkagent, hulp via gemeente of casusbehandeling in het Veiligheidshuis. Er wordt in gesprek gegaan met de
jongeren. Mocht dit niet tot resultaat leiden en mochten waarschuwingen
worden genegeerd, dan wordt direct opgetreden.
Bij misdrijven wordt steeds direct opgetreden en worden verdachten
aangehouden. Bij incidenten met overlast van hangjongeren kiezen
gemeenten er vaak ook voor om het gesprek aan te gaan met ouders,
buurtbewoners en organisaties zoals moskeeën. Tevens wordt dan extra
toezicht door politie en gemeentelijke handhavers ingezet.
Het Ministerie van Veiligheid en Justitie ondersteunt gemeenten bij
thema’s met betrekking tot de problematiek van overlast en criminaliteit
van risicojongeren. Dit betreft bijvoorbeeld advisering van gemeenten en
hun driehoekspartners bij de aanpak. Deze ondersteuning vindt tevens
plaats door kennis en ervaring uit te wisselen van interventies die
bewezen effectief zijn en door veelbelovende lokale experimenten te
ondersteunen en de kennis van en ervaring daarmee met andere
gemeenten te delen. Bij de advisering en ondersteuning van gemeenten
gaat het vooral om de ontwikkeling van de lokale integrale aanpak, gericht
op de persoon, zijn of haar sociale omgeving (gezin, familie en vrienden)
en de publieke ruimte (overzicht en toezicht). Het gaat om een combinatie
van repressieve en preventieve maatregelen. Tegelijk is het van groot
belang om jongeren daadwerkelijk perspectief te bieden in termen van
een zinvolle dagbesteding, onderwijs en werk.
Gelet op het vorenstaande ben ik van mening dat een uitgebreid pakket
aan mogelijkheden beschikbaar is voor het lokaal verantwoordelijk gezag
om de door u gesignaleerde problematiek effectief aan te pakken zowel
voor wat betreft de preventie als voor wat betreft repressie als dat
noodzakelijk is.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
G.A. van der Steur

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 684, nr. 474

2