Besluit van 17 mei 2011, nr. 11.000365
houdende wijziging van enige
besluiten in verband met
technische actualisatie

Op de voordracht van Onze Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, van
10 februari 2011, nr. WJZ/273611(3820), directie Wetgeving en Juridische Zaken,
gedaan mede namens Onze Minister van Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie;
Gelet op de artikelen 11d, tweede lid, 22, 27, eerste lid, 29, 30 en 60 van de Wet
op het voortgezet onderwijs, de artikelen 16, tiende lid, 18, negende en tiende lid,
29, tiende lid, 31, zesde lid, 39, 40, 41, 45, 64, twaalfde en dertiende lid, 65,
eerste lid, 72, 74, 75 en 116 van de Wet voortgezet onderwijs BES en artikel
7.4.11, derde en vijfde lid, tweede volzin van de Wet educatie en
beroepsonderwijs;
De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van 9 maart 2011,
nr. W05.11.0044/I);
Gezien het nader rapport van Onze Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
van 12 mei 2011, nr. WJZ/290858 (3820), directie Wetgeving en Juridische Zaken,
uitgebracht mede namens Onze Minister van Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie;
Hebben goedgevonden en verstaan:

ARTIKEL I. WIJZIGING EINDEXAMENBESLUIT V.W.O.-H.A.V.O.-M.A.V.O.V.B.O.
Het Eindexamenbesluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o. wordt als volgt
gewijzigd:
A

OCW 10933

Artikel 1 komt te luiden:

B3820.K-2

1

Artikel 1. Begripsbepalingen
1. In dit besluit wordt verstaan onder:
algemene vakken: vakken niet zijnde afdelingsvakken genoemd in artikel 26h,
eerste lid, respectievelijk bedoeld in artikel 26i, eerste lid, van het Inrichtingsbesluit
W.V.O., en niet zijnde intrasectorale of intersectorale programma's als bedoeld in
artikel 26j, eerste lid, of artikel 26k, eerste lid, van dat besluit;
bevoegd gezag: het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 1 van de wet, indien het
een school voor voortgezet onderwijs betreft, en het bevoegd gezag, bedoeld in
artikel 1.1.1, onderdeel w, onder 1 en 2, van de Wet educatie en beroepsonderwijs,
indien het een instelling voor educatie en beroepsonderwijs betreft;
College voor examens: College voor examens, genoemd in artikel 2, eerste lid,
van de Wet College voor examens;
cspe: centraal schriftelijk en praktisch examen in een beroepsgericht programma;
deeleindexamen: een examen in één of meer van de voor het eindexamen
voorgeschreven vakken aan een opleiding voortgezet algemeen
volwassenenonderwijs als bedoeld in artikel 7.3.1, eerste lid, onder a, van de Wet
educatie en beroepsonderwijs;
directeur: de rector of directeur van een school voor voortgezet onderwijs;
eindexamen: een examen ten minste in het geheel van de voorgeschreven
vakken;
eindexamen vmbo: een eindexamen dat leidt tot een diploma v.m.b.o. voor zover
het betreft de theoretische leerweg, de basisberoepsgerichte leerweg, de
kaderberoepsgerichte leerweg of de gemengde leerweg;
examencommissie vavo: de in artikel 7.4.11, tweede lid, juncto artikel 7.4.5 van
de Wet educatie en beroepsonderwijs bedoelde examencommissie voor een
opleiding v.a.v.o.;
examenstof: de aan de kandidaat te stellen eisen;
examinator: degene die is belast met het afnemen van het examen in een vak;
gecommitteerde: een gecommitteerde als bedoeld in artikel 29, tweede lid, van
de wet en artikel 36 van dit besluit;
havo: hoger algemeen voortgezet onderwijs als bedoeld in artikel 8 van de wet;
herkansing: het opnieuw deelnemen aan een toets van het centraal examen of het
schoolexamen;
inspectie: de inspectie, bedoeld in artikel 1 van de Wet op het onderwijstoezicht;
instelling voor educatie en beroepsonderwijs: een instelling als bedoeld in
artikel 1.1.1, onderdeel b, van de Wet educatie en beroepsonderwijs, voor zover
het betreft door die instelling verzorgde opleidingen v.a.v.o.;
kandidaat: ieder die door het bevoegd gezag tot het eindexamen of
deeleindexamen wordt toegelaten;
kunstvakken: de vakken behorende tot de beeldende vorming, alsmede muziek,
dans en drama;
leerling: een leerling aan een school voor voortgezet onderwijs of een deelnemer
aan een opleiding v.a.v.o.;
leerweg: de basisberoepsgerichte leerweg, bedoeld in artikel 10b van de wet, de

OCW 10933

kaderberoepsgerichte leerweg, bedoeld in artikel 10b van de wet, de gemengde

B3820.K-2

2

leerweg, bedoeld in artikel 10d van de wet en de theoretische leerweg, bedoeld in
artikel 10 van de wet;
mavo: middelbaar algemeen voortgezet onderwijs als bedoeld in artikel 9 van de
wet;
Onze Minister: Onze Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, en voor wat
het landbouwonderwijs betreft, Onze Minister van Economische Zaken, Landbouw
en Innovatie;
opleiding vavo: een opleiding voortgezet algemeen volwassenenonderwijs als
bedoeld in artikel 7.3.1, eerste lid, onderdeel a, van de Wet educatie en
beroepsonderwijs;
profielwerkstuk: het in artikel 4 bedoelde profielwerkstuk;
sector: een in artikel 10, derde lid, artikel 10b, derde lid, of artikel 10d, derde lid,
van de wet bedoelde sector;
school: een school voor v.w.o., een school voor h.a.v.o., een school voor m.a.v.o.,
een school voor v.b.o. of een instelling voor educatie en beroepsonderwijs, tenzij
anders blijkt;
schooljaar: het tijdvak dat aanvangt op 1 augustus en eindigt op 31 juli van het
daaropvolgende jaar, daaronder mede begrepen het studiejaar, bedoeld in artikel
1.1.1, onderdeel r, van de Wet educatie en beroepsonderwijs;
school voor voortgezet onderwijs: een school voor v.w.o., een school voor
h.a.v.o., een school voor m.a.v.o., een school voor v.b.o.;
sectorwerkstuk: het in artikel 4 bedoelde sectorwerkstuk;
toets: een toets met schriftelijke of mondelinge vragen en opdrachten, of een
praktische opdracht;
vakken: vakken, intrasectorale programma’s, intersectorale programma’s en
andere programma-onderdelen;
vakken behorende tot de beeldende vorming: tekenen, handvaardigheid,
textiele vormgeving, fotografie, film, audio-visuele vorming;
vbo: voorbereidend beroepsonderwijs als bedoeld in artikel 10a van de wet;
vmbo: voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs als bedoeld in artikel 21 van de
wet;
vwo: voorbereidend wetenschappelijk onderwijs als bedoeld in artikel 7 van de
wet;
wet: Wet op het voortgezet onderwijs.
2. Waar in dit besluit wordt gesproken van “directeur en de secretaris”, wordt
daaronder wat instellingen voor educatie en beroepsonderwijs betreft verstaan, de
examencommissie v.a.v.o., tenzij anders blijkt.
B
In dit besluit worden de respectievelijke begrippen ”v.w.o.” , “h.a.v.o.”, “m.a.v.o.”
“v.m.b.o.”, “v.b.o.”, en “v.a.v.o.” telkens als volgt gewijzigd “vwo”, “havo”, “mavo”,
“vmbo”, “vbo”, en: vavo.
C

OCW 10933

In artikel 3, eerste lid, komt “, onverminderd artikel 37” te vervallen.

B3820.K-2

3

D
In artikel 4 vervalt de punt aan het slot van het opschrift.
E
In artikel 8, tweede lid, eerste volzin, vervallen “of niet-verplichte delen van de
examenstof” en “en examenstof”.
F
Artikel 9 wordt als volgt gewijzigd:
1. Aan het eerste lid, onderdeel a, wordt na “is behaald” toegevoegd: in de
gemengde leerweg.
2. Het vierde lid komt te luiden:
4. Bij ministeriële regeling kunnen nadere voorschriften worden gegeven voor de
toepassing van het eerste lid.
3. Na het vierde lid wordt een nieuw lid toegevoegd, luidende:
5. Bij de toepassing van dit artikel wordt ten hoogste één cijferlijst, die is uitgereikt
aan een school voor voortgezet onderwijs, betrokken.
G
Artikel 10 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid, tweede volzin, wordt na “getuigschrift” ingevoegd:, certificaat.
2. In het tweede lid wordt na “getuigschrift” ingevoegd “, certificaat” en wordt aan
het slot van het lid een punt toegevoegd.
3. In het derde lid wordt na “getuigschriften” ingevoegd “, certificaten” en vervalt
het koppelteken in “lid-staat”.
4. In het vierde lid vervalt “aan de inspectie alsmede”.
H
In artikel 10a wordt na “getuigschrift” ingevoegd:, certificaat.
I
In de artikelen 11, 12 en 13 wordt telkens in het eerste lid, onderdeel b, na
“W.V.O.” ingevoegd: en voor zover nodig wegens de in onderdeel c genoemde
normatieve studielast, vakken van het vrije deel genoemd in artikel 26b, zevende
lid, van het Inrichtingsbesluit W.V.O..
J
Artikel 23 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het tweede lid, wordt tussen “artikel 26n,” en “derde lid,” ingevoegd: tweede
en.
2. Na het vijfde lid wordt een nieuw lid toegevoegd, luidend:
6. Artikel 22, tweede lid, is van overeenkomstige toepassing.
K

OCW 10933

Artikel 31 wordt als volgt gewijzigd:

B3820.K-2

4

1. In het eerste lid, komt de tweede volzin te luiden: Het examenreglement bevat
in elk geval informatie over de maatregelen, bedoeld in artikel 5, en de toepassing
daarvan, alsmede regels met betrekking tot de organisatie van het eindexamen en
de gang van zaken tijdens het eindexamen, de herkansingsmogelijkheden van het
schoolexamen, en wat scholen voor voortgezet onderwijs betreft, de samenstelling
en het adres van de in artikel 5 bedoelde commissie van beroep.
2. Het tweede lid komt te luiden:
2. Het bevoegd gezag van een school voor voortgezet onderwijs, respectievelijk de
examencommissie vavo, stelt jaarlijks voor 1 oktober een programma van toetsing
en afsluiting vast, dat in elk geval betrekking heeft op het desbetreffende
schooljaar. Het programma vermeldt in elk geval:
a. welke onderdelen van het examenprogramma in het schoolexamen worden
getoetst,
b. de inhoud van de onderdelen van het schoolexamen,
c. de wijze waarop en de tijdvakken waarbinnen de toetsen van het schoolexamen
plaatsvinden, de herkansing daaronder mede begrepen,
d. de wijze van herkansing van het schoolexamen, alsmede
e. de regels voor de wijze waarop het cijfer voor het schoolexamen voor een
kandidaat tot stand komt.
L
De punt aan het slot van het opschrift van Afdeling 2 vervalt.
M
Artikel 32 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het derde lid wordt na “omstandigheid het schoolexamen” ingevoegd “in één
of meer vakken”, wordt na “schoolexamen in dat vak” ingevoegd “of in die vakken”
en wordt na “centraal examen in dat vak” ingevoegd: of in die vakken.
2. Onder vernummering van het zesde tot het vierde lid vervallen het vierde en
vijfde lid.
3. In het vierde lid (nieuw) wordt “afwijkingsbevoegdheid in het tweede lid”
vervangen door: afwijkingsbevoegdheid in het derde lid.
N
In artikel 35, vierde lid, laatste volzin, vervalt “die de kandidaat hebben begeleid bij
de totstandkoming van het sectorwerkstuk”.
O
Artikel 37, vijfde lid, komt te luiden:
5. Bij toepassing van het derde of vierde lid, gelden de volgende regels:
a. de directeur deelt aan Onze Minister mee welke kandidaten het centraal examen
zullen afleggen en in welke vakken;
b. de kandidaten leveren de opgaven, de door hen gemaakte aantekeningen
alsmede andere door hen gemaakte stukken in bij een van degenen die toezicht

OCW 10933

houden. Het College voor examens bepaalt, in welke gevallen wordt afgeweken van
de eerste volzin alsmede in welke gevallen en op welk tijdstip de opgaven, de

B3820.K-2

5

aantekeningen en de andere stukken, bedoeld in die volzin aan de kandidaten
worden teruggegeven;
c. het College voor examens deelt het door de kandidaat behaalde cijfer voor het
centraal examen aan de directeur mee.
P
Het tweede lid van artikel 38 komt te luiden:
2. De directeur zendt jaarlijks ten minste drie dagen voor de aanvang van de
centrale examens in het eerste tijdvak aan Onze Minister een lijst waarop voor
iedere kandidaat vermeld staat in welke vakken hij centraal examen zal afleggen en
waarop is aangegeven welke cijfers de kandidaat voor het schoolexamen heeft
gehaald. Voor de aanvang van het tweede tijdvak zendt de directeur een lijst met
de kandidaten, de in het eerste tijdvak door die kandidaten behaalde cijfers, de
voor zover van toepassing, alsnog behaalde cijfers voor het schoolexamen, alsmede
een overzicht van het vak of de vakken waarin elke kandidaat centraal examen zal
afleggen, aan Onze Minister.
Q
Artikel 40 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid komt te luiden:
1. Onze Minister zorgt ervoor dat de opgaven, bedoeld in artikel 2, onderdeel c, van
de Wet College voor examens tijdig beschikbaar worden gesteld aan de directeur
van de school.
2. In het derde lid wordt “uitgezonderd mededeling van door het College voor
examens vastgestelde errata” vervangen door: uitgezonderd mededelingen van het
College voor examens.
3. Het achtste lid vervalt.
R
Artikel 41 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het het eerste lid, eerste volzin, wordt na “opgaven” ingevoegd “, de
beoordelingsnormen” en wordt in de tweede volzin “College voor examen” gewijzigd
in: College voor examens.
2. Het tweede lid komt te luiden:
2. De directeur doet de van de examinator ontvangen stukken met een exemplaar
van de opgaven, de beoordelingsnormen, het proces-verbaal en de regels voor het
bepalen van de score, bepaald in het eerste lid, onverwijld aan de directeur van de
school, bedoeld in artikel 36, tweede lid, toekomen. Deze stelt het ter hand aan de
gecommitteerde.
3. In het derde lid, eerste volzin, vervalt: dan wel de tweede examinator, bedoeld
in artikel 41a, tweede lid,.
4. In het derde lid, tweede volzin, wordt “artikel 36, vijfde lid,” vervangen door:
artikel 36, vierde lid,.

OCW 10933

S
Artikel 41a wordt als volgt gewijzigd:

B3820.K-2

6

1. Het opschrift komt te luiden: Beoordeling centraal examen cspe
2. In het eerste lid, komt de eerste volzin te luiden:
De directeur draagt er zorg voor dat bij het maken van het cspe van een
eindexamen vmbo, een examinator in het desbetreffende vak of programma
aanwezig is.
3. In het eerste lid, tweede volzin, wordt “praktijkopgaven” vervangen door:
opgaven.
4. In het tweede lid, eerste volzin, wordt “praktisch gedeelte van het centraal
examen” vervangen door: cspe.
5. In het tweede lid, derde volzin, wordt “praktijkopgaven” vervangen door:
opgaven.
T
Artikel 42 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid, eerste volzin, vervalt “dan wel de tweede examinator, bedoeld
in artikel 41a, tweede lid,”.
2. In het eerste lid, vijfde volzin, vervalt “derde” en wordt “gecommitteerde”
vervangen door: corrector.
3. In het eerste lid, zesde volzin, wordt “de derde gecommitteerde” vervangen
door: deze corrector.
U
Artikel 48 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het tweede lid vervalt telkens “voor het eindexamen”.
2. In het vierde lid, onderdeel a, wordt “een in artikel 52” vervangen door “één in
artikel 52”, in onderdeel b wordt “een in artikel 52” vervangen door “één in artikel
52” en wordt in onderdeel c “een cijferlijst” vervangen door: één cijferlijst.
V
Het eerste lid van artikel 51 komt te luiden:
1. De kandidaat heeft voor één vak van het eindexamen waarin hij reeds centraal
examen heeft afgelegd, nadat ingevolge artikel 49, negende lid, de eindcijfers zijn
bekendgemaakt, het recht om in het tweede tijdvak of, indien artikel 45, eerste lid,
van toepassing is, in het derde tijdvak, opnieuw deel te nemen aan het centraal
examen of aan het cspe, met dien verstande dat indien het betreft het eindexamen
van de basis- of kaderberoepsgerichte leerweg in het vmbo, dit recht eveneens
bestaat voor het cspe af te nemen door het bevoegd gezag aansluitend aan het
eerste tijdvak of in het tweede tijdvak. De herkansing van het cspe bestaat uit het
opnieuw afleggen van deze toets of van één of meer onderdelen daarvan.
W
Artikel 52 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het vijfde lid, onderdeel a, onder 4˚en 5˚ vervalt telkens “voor zover het
betreft de theoretische leerweg”.

OCW 10933

2. In het achtste lid wordt “De directeur van een school voor mavo of een
scholengemeenschap” vervangen door: De directeur van een scholengemeenschap.

B3820.K-2

7

3. In het achtste lid, wordt voor “algemeen vak” ingevoegd “extra” en wordt
“diploma vmbo in de theoretische leerweg” vervangen door: diploma vmbo van de
theoretische leerweg.
X
Na artikel 52 en onder lettering van artikel 52a. in artikel 52b. wordt een nieuw
artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 52a. Atheneumdiploma aan een gymnasium
De directeur van een scholengemeenschap of school voor vwo die gymnasium
verzorgt, kan in plaats van een diploma gymnasium een diploma atheneum
uitreiken aan een kandidaat indien:
a. de scholengemeenschap of school voor vwo atheneum onderwijs verzorgt;
b. de scholengemeenschap of school voor vwo overeenkomstig artikel 21 van de
wet kenbaar heeft gemaakt dat het behalen van een diploma atheneum en het
volgen van atheneumonderwijs mogelijk is; en
c. de kandidaat staat ingeschreven voor atheneum onderwijs.
Y
In artikel 55, eerste lid, tweede volzin, wordt na “afgelegd” ingevoegd:, met dien
verstande dat aan de overige bepalingen in dit besluit wordt voldaan.
Z
Artikel 56 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid, eerste volzin, wordt “lijst” vervangen door: opgave.
2. In het tweede lid, wordt na “wet” ingevoegd: of op grond van artikel 2.3.6a,
tweede lid, van de Wet educatie en beroepsonderwijs.
AA
Artikel 57 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid, wordt “en de lijst, bedoeld in artikel 56, worden” vervangen
door: wordt.
2. In het tweede lid, wordt “lijst” vervangen door: opgave.
BB
Artikel 59 wordt als volgt gewijzigd:
1. De eerste volzin van het eerste lid komt te luiden:
Het bevoegd gezag kan, de inspectie gehoord, toestaan dat een kandidaat die in
het laatste leerjaar langdurig ziek is, en een kandidaat die lange tijd ten gevolge
van een bijzondere, van de wil van de kandidaat onafhankelijke omstandigheid niet
in staat is geweest het onderwijs in alle betrokken eindexamenvakken gedurende
het laatste leerjaar te volgen, het centraal examen en in voorkomend geval het
schoolexamen, voor een deel van de vakken in het ene schooljaar en voor het
andere deel in het daarop volgende schooljaar aflegt.
2. In het vierde lid wordt “inspectie” vervangen door “Onze Minister” en wordt lijst

OCW 10933

vervangen door: opgave.

B3820.K-2

8

CC
Artikel 68 komt te luiden:
Artikel 68. Citeertitel
Dit besluit wordt aangehaald als: Eindexamenbesluit VO.

ARTIKEL II.

WIJZIGING BESLUIT STAATSEXAMENS VWO-HAVOMAVO 2000

Het Besluit staatsexamens vwo-havo-mavo 2000 wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 1 komt te luiden:
Artikel 1. Begripsbepalingen
In dit besluit wordt verstaan onder:
centraal examen: het centraal examen, bedoeld in artikel 4, derde lid;
college-examen: het college-examen, bedoeld in artikel 4, tweede lid;
College voor examens: College voor examens, genoemd in artikel 2, eerste lid,
van de Wet College voor examens;
deeleindexamen: het deeleindexamen, bedoeld in artikel 1, eerste lid, van het
Eindexamenbesluit VO;
deelstaatsexamen: het examen in één of meer van de voor het staatsexamen
voorgeschreven vakken;
havo: hoger algemeen voortgezet onderwijs als bedoeld in artikel 8 van de wet;
inspectie: de inspectie, bedoeld in artikel 1 van de Wet op het onderwijstoezicht;
instelling voor educatie en beroepsonderwijs: een instelling als bedoeld in
artikel 1.1.1, onderdeel b, van de Wet educatie en beroepsonderwijs, voor zover
het betreft door die instelling verzorgde opleidingen vavo;
kandidaat: degene die zich op grond van artikel 3 heeft aangemeld voor toelating
tot het afleggen van het staatsexamen of deelstaatsexamen;
mavo: middelbaar algemeen voortgezet onderwijs, als bedoeld in artikel 9 van de
wet;
Onze Minister: Onze Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap;
opleiding vavo: een opleiding voortgezet algemeen volwassenenonderwijs als
bedoeld in artikel 7.3.1, eerste lid, onderdeel a, van de Wet educatie en
beroepsonderwijs, voor zover leidend tot het diploma vwo, het diploma havo of het
diploma voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs theoretische leerweg,
genoemd in artikel 10 van de wet;
profiel: een in artikel 12 van de wet genoemd profiel;
profielwerkstuk: het in artikel 4, tweede lid, van het Eindexamenbesluit VO
bedoelde profielwerkstuk;
school: een school voor vwo, een school voor havo of een school voor mavo, tenzij
anders blijkt;
sector: een sector als bedoeld in artikel 10, derde lid, van de wet;

OCW 10933

sectorwerkstuk: het sectorwerkstuk, bedoeld in artikel 4, vierde lid, van het
Eindexamenbesluit vo;

B3820.K-2

9

staatsexamen: het staatsexamen ter verkrijging van het diploma vwo, het
diploma havo of het diploma voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs
theoretische leerweg, genoemd in artikel 10 van de wet;
toets: een toets met schriftelijke of mondelinge vragen en opdrachten, of een
praktische opdracht;
vbo: voorbereidend beroepsonderwijs, als bedoeld in artikel 10a van de wet;
vmbo: vbo in een leerweg als bedoeld in de artikelen 10, 10b en 10d van de wet;
vwo: voorbereidend wetenschappelijk onderwijs als bedoeld in artikel 7 van de
wet;
wet: Wet op het voortgezet onderwijs.
B
In artikel 2, tweede lid, wordt na “waarvan alleen het” ingevoegd: centraal examen
of alleen het.
C
In artikel 3, derde lid, wordt “8 en 10” vervangen door: 10 en 11.
D
Artikel 4 komt te luiden:
1. Het staatsexamen en het deelstaatsexamen kan voor ieder vak bestaan uit een
college-examen, uit een centraal examen of uit beide.
2. Het college-examen vwo en havo omvat mede een profielwerkstuk.
3. Het profielwerkstuk heeft betrekking op één of meer vakken van het
staatsexamen. Ten minste één van deze vakken heeft een omvang van 400 uur of
meer voor vwo en 320 uur voor havo.
4. Het college-examen vmbo voor zover het betreft de theoretisch leerweg en de
gemengde leerweg omvat mede een sectorwerkstuk.
5. Het centraal examen kent in elk kalenderjaar een eerste, tweede en derde
tijdvak of een nader, door het College voor examens, te bepalen tijdstip.
6. Voor de aanvang van het derde tijdvak zendt Onze Minister aan de inspectie een
opgave met de kandidaten, de in het eerste of tweede tijdvak door die kandidaten
behaalde cijfers, voor zover van toepassing de alsnog behaalde cijfers voor het
college-examen, en een overzicht van het vak of de vakken waarin elke kandidaat
zal worden geëxamineerd.
E
In artikel 9 vervalt de “1.” aan het begin van het eerste lid en vervalt het tweede
lid.
F
Artikel 10 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid, vervallen telkens de woorden “of een daarmee
overeenkomende waardering”.

OCW 10933

2. Na het vijfde lid, wordt een nieuw zesde lid toegevoegd, luidende:

B3820.K-2

10

6. Artikel 52, achtste lid van het Eindexamenbesluit VO is van overeenkomstige
toepassing.
G
Artikel 13 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid, wordt voor “college-examen” ingevoegd: centraal examen en
het.
2. In het tweede lid, wordt in de tweede volzin voor “in elk geval” ingevoegd: per
vak.
3. In het tweede lid, onderdeel a, vervalt “in het college-examen”.
4. In het tweede lid, onderdeel b, vervalt “van het college-examen”.
5. In het tweede lid, komt onderdeel c, te luiden:
c. de wijze en de tijdstippen waarop het centraal examen en de toetsen van het
college-examen aanvangen, alsmede de duur van de toetsen,.
6. Aan het slot van het tweede lid, onderdeel d, wordt na de komma ingevoegd:
alsmede.
7. In het tweede lid, vervalt onderdeel e, onder verlettering van onderdeel f tot
onderdeel e.
8. In het derde lid, tweede volzin, wordt “verstrekt” vervangen door: ter
beschikking gesteld.
H
Artikel 18 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid, wordt “drukken en verzenden” vervangen door: beschikbaar
stellen.
2. In het vijfde lid, vervalt “voor een schriftelijke toets” en wordt “die toets”
vervangen door: een toets.
I
Artikel 21, tweede lid, komt te luiden:
2. Indien het eerste lid toepassing vindt, stelt het College voor examens op verzoek
van de inspectie nieuwe opgaven vast en bepaalt op welke wijze en door wie het
examen zal worden afgenomen.
J
Aan artikel 24 wordt een vierde lid toegevoegd, luidende:
4. Indien in een vak alleen een centraal examen wordt afgenomen, wordt het cijfer
voor het centraal examen afgerond overeenkomstig het tweede lid en vormt als
gevolg hiervan het eindcijfer.
K
In artikel 25, vijfde lid, vervalt telkens “voor het staatsexamen”.
L

OCW 10933

In artikel 27, eerste lid, tweede volzin wordt “wordt het recht op herkansing
uitgeoefend in het vierde tijdvak” vervangen door: wordt het recht op herkansing

B3820.K-2

11

uitgeoefend, overeenkomstig artikel 23, eerste lid, onderdeel c, op een door het
College voor examens te bepalen tijdstip.
M
Aan het derde lid van artikel 30 wordt een volzin toegevoegd, luidende: Op het
diploma vmbo-theoretische leerweg is in elk geval de sector of de sectoren vermeld
die bij de uitslag worden betrokken.
N
Artikel 31 wordt als volgt gewijzigd:
1. Aan het slot van het opschrift wordt toegevoegd: deelstaatsexamen
2. In het derde lid, wordt na “cijferlijst” ingevoegd: voor het deelstaatsexamen.
3. In het vierde lid, wordt na “certificaten” ingevoegd: en de cijferlijsten voor het
deelstaatsexamen.
O
Artikel 33 wordt als volgt gewijzigd:
1. Onder vervanging van de punt door een komma wordt aan het slot van het
eerste lid, tweede volzin, wordt toegevoegd:, met dien verstande dat aan de
overige bepalingen in dit besluit wordt voldaan. Het College voor examens doet
hiervan zo spoedig mogelijk mededeling aan de inspectie.
2. In het tweede lid, onderdeel b, wordt “een door het College voor examens
noodzakelijk geoordeelde periode” vervangen door: ten hoogste 30 minuten.
3. In het vierde lid, wordt “een door het College voor examens noodzakelijk
geoordeelde periode” vervangen door: ten hoogste 30 minuten.
4. In het vijfde lid, vervalt “, in de vorm van een totaaloverzicht van afwijkingen
per tijdvak.
P
De artikelen 37, 38 en 39 vervallen.
Q
Artikel 45 komt te luiden:
Artikel 45. Citeertitel
Dit besluit wordt aangehaald als: Staatsexamenbesluit VO.

ARTIKEL III.

WIJZIGING INRICHTINGSBESLUIT W.V.O.

Het Inrichtingsbesluit W.V.O. wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 1 komt te luiden:
Artikel 1. Begripsbepalingen

OCW 10933

In dit besluit wordt verstaan onder:

B3820.K-2

12

agrarisch opleidingscentrum: een agrarisch opleidingscentrum als bedoeld in
artikel 1.3.3 van de Wet educatie en beroepsonderwijs;
basisberoepsgerichte leerweg: de basisberoepsgerichte leerweg, genoemd in
artikel 10b van de wet;
bevoegd gezag: het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 1 van de wet;
gemeenschappelijk deel: het in artikel 12, vierde lid, onderdeel a, van de wet
bedoelde onderdeel van het profiel;
gemengde leerweg: de gemengde leerweg, genoemd in artikel 10d van de wet;
havo: hoger algemeen voortgezet onderwijs, als bedoeld in artikel 8 van de wet;
intersectoraal programma: een intersectoraal programma als bedoeld in artikel
10b, vierde lid, onderdeel c, en artikel 10d, vierde lid, onderdeel c, van de wet;
inspectie: de inspectie, als bedoeld in artikel 1 van de Wet op het
onderwijstoezicht;
intrasectoraal programma: een intrasectoraal programma als bedoeld in artikel
10b, vierde lid, onderdeel c, en artikel 10d, vierde lid, onderdeel c, van de wet;
kaderberoepsgerichte leerweg: de kaderberoepsgerichte leerweg, genoemd in
artikel 10b van de wet;
mavo: middelbaar algemeen voortgezet onderwijs, als bedoeld in artikel 9 van de
wet;
normatieve studielast: de normatieve studielast, bedoeld in artikel 12, vijfde lid,
van de wet;
Onze Minister: Onze Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en wat het
onderwijs op het gebied van landbouw en natuurlijke omgeving betreft, Onze
Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie;
praktijkonderwijs: het praktijkonderwijs, bedoeld in artikel 10f van de wet;
profiel: het profiel, bedoeld in artikel 12, tweede lid, van de wet;
profieldeel: het in artikel 12, vierde lid, onderdeel b, van de wet bedoelde
onderdeel van het profiel;
regionaal opleidingscentrum: een regionaal opleidingscentrum als bedoeld in
artikel 1.3.1. van de Wet educatie en beroepsonderwijs;
school: een school voor vwo, een school voor havo, een school voor mavo, een
school voor vbo of een school voor praktijkonderwijs;
stage: de stage, bedoeld in artikel 22, derde lid, onderdeel b, van de wet;
stagebegeleider: degene die is belast met de begeleiding van de leerling en
werkzaam is bij de stagegever;
stagegever: de rechtspersoon of de natuurlijke persoon bij wie de stage wordt
doorlopen;
stageleraar: de leraar van de school waarop de leerling is ingeschreven, belast
met het toezicht op de leerling tijdens het verloop van de stage;
theoretische leerweg: de theoretische leerweg, genoemd in artikel 10 van de
wet;
vakken behorende tot de beeldende vorming: tekenen, handvaardigheid,
textiele vormgeving, fotografie, film, audio-visuele vorming;
vbo: voorbereidend beroepsonderwijs, als bedoeld in artikel 10a van de wet;

OCW 10933

vmbo: voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs, als bedoeld in artikel 21 van
de wet;

B3820.K-2

13

vwo: voorbereidend wetenschappelijk onderwijs, als bedoeld in artikel 7 van de
wet;
vrij deel: het in artikel 12, vierde lid, onderdeel c, van de wet bedoelde onderdeel
van het profiel;
wet: Wet op het voortgezet onderwijs.
B
In dit besluit worden de respectievelijke begrippen”v.w.o.” , “h.a.v.o.”, “m.a.v.o.”,
“v.m.b.o.”, “v.b.o.”, en “v.a.v.o.” telkens als volgt geschreven “vwo”, “havo”,
“mavo”, “vmbo”, “vbo”, en: vavo.
C
In artikel 3, tweede lid, vervalt na “artikel 43”: , tweede lid,.
D
Aan artikel 22, wordt een nieuw derde lid toegevoegd, luidende:
3. De leerling die op basis van het eerste lid, geen onderwijs volgt in de Franse taal
of Duitse taal, volgt in de sector economie van de basisberoepsgerichte leerweg in
plaats hiervan, naar keuze van de leerling, het vak Arabische taal, Turkse taal,
Spaanse taal, maatschappijleer II, geschiedenis en staatsinrichting of
aardrijkskunde.
E
Artikel 26e wordt als volgt gewijzigd:
1. Het opschrift komt te luiden:
Artikel 26e. Ontheffingen en vrijstellingen vwo en havo
2. Aan het eerste lid wordt een volzin toegevoegd, luidende:
Het bevoegd gezag geeft de inspectie kennis van de verleende ontheffing en
vermeldt daarbij de gronden waarop deze ontheffing berust.
3. In het derde en zesde lid, vervalt telkens “in de theoretische leerweg”.
F
Artikel 26n wordt als volgt gewijzigd:
1. Het tweede en derde lid, komen te luiden:
2. Het bevoegd gezag kan toestaan dat een ontheffing, verleend voor de eerste
twee leerjaren van het volgen van een tweede moderne vreemde taal, tevens geldt
als ontheffing voor die taal voor de periode waarin de leerling onderwijs in de
kaderberoepsgerichte, theoretische of gemengde leerweg volgt, met dien verstande
dat Arabische taal, Turkse taal, Spaanse taal, maatschappijleer II, geschiedenis en
staatsinrichting, of aardrijkskunde in de plaats komt van het onderwijs in de taal
waarvoor de vrijstelling is verleend. Deze toestemming kan slechts worden
verleend ten behoeve van leerlingen die:
a. op grond van artikel 22, eerste lid, beschikken over een ontheffing en deze
ontheffing wordt voortgezet,

OCW 10933

b. in de periode van de eerste twee leerjaren onderwijs in de Arabische taal, de
Turkse taal, of Spaanse taal volgden, of

B3820.K-2

14

c. onderwijs gaan volgen in de basisberoepsgerichte leerweg en die in het
schooljaar voorafgaand aan het betrokken schooljaar leerwegondersteunend
onderwijs volgden.
3. Dit artikel geldt tevens voor leerlingen die in een hoger leerjaar voor de eerste
maal in Nederland tot een school zijn toegelaten.
G
Artikel 39 komt te luiden:
Artikel 39. Citeertitel
Dit besluit wordt aangehaald als: Inrichtingsbesluit WVO.
ARTIKEL IV.

WIJZIGING INRICHTINGSBESLUIT WVO BES

Het Inrichtingsbesluit WVO BES wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 1 komt te luiden:
Artikel 1. Begripsbepalingen
In dit besluit wordt verstaan onder:
basisberoepsgerichte leerweg: de basisberoepsgerichte leerweg, genoemd in
artikel 18 van de wet;
bevoegd gezag: het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 1 van de wet;
de vakken behorende tot de beeldende vorming: tekenen, handvaardigheid,
textiele vormgeving, fotografie, film, audio-visuele vorming;
gemeenschappelijk deel: het in artikel 38, vierde lid, onderdeel a, van de wet
bedoelde onderdeel van het profiel;
gemengde leerweg: de gemengde leerweg, genoemd in artikel 29 van de wet;
havo: hoger algemeen voortgezet onderwijs;
intersectoraal programma: een intersectoraal programma als bedoeld in artikel
18, vierde lid, onderdeel c, en artikel 29, vierde lid, onderdeel c, van de wet;
inspectie: de inspectie, als bedoeld in artikel 1 van de Wet op het
onderwijstoezicht;
intrasectoraal programma: een intrasectoraal programma als bedoeld in artikel
18, vierde lid, onderdeel c, en artikel 29, vierde lid, onderdeel c, van de wet;
kaderberoepsgerichte leerweg: de kaderberoepsgerichte leerweg, genoemd in
artikel 18 van de wet;
mavo: middelbaar algemeen voortgezet onderwijs;
normatieve studielast: de normatieve studielast, bedoeld in artikel 38, vijfde lid,
van de wet;
Onze Minister: Onze Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en wat het
onderwijs op het gebied van landbouw en natuurlijke omgeving betreft, Onze
Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie;
praktijkonderwijs: het praktijkonderwijs, bedoeld in artikel 31 van de wet;
profiel: het profiel, bedoeld in artikel 38, tweede lid, van de wet;

OCW 10933

profieldeel: het in artikel 38, vierde lid, onderdeel b, van de wet bedoelde
onderdeel van het profiel;

B3820.K-2

15

school: een school voor vwo, een school voor havo, een school voor mavo, een
school voor vbo of een school voor praktijkonderwijs;
stage: de stage, bedoeld in artikel 45, derde lid, onderdeel b, van de wet;
stagebegeleider: degene die is belast met de begeleiding van de leerling en
werkzaam is bij de stagegever;
stagegever: de rechtspersoon of de natuurlijke persoon bij wie de stage wordt
doorlopen;
stageleraar: de leraar van de school waarop de leerling is ingeschreven, belast
met het toezicht op de leerling tijdens het verloop van de stage;
theoretische leerweg: de theoretische leerweg, genoemd in artikel 16 van de
wet;
vbo: voorbereidend beroepsonderwijs;
vmbo: voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs;
vwo: voorbereidend wetenschappelijk onderwijs;
vrij deel: het in artikel 38, vierde lid, onderdeel c, van de wet bedoelde onderdeel
van het profiel;
wet: Wet voortgezet onderwijs BES.
B
Aan artikel 18, wordt een nieuw derde lid toegevoegd, luidende:
3. De leerling die op basis van het eerste lid, geen onderwijs volgt in de Franse taal
of Spaanse taal, volgt in de sector economie van de basisberoepsgerichte leerweg
in plaats hiervan, naar keuze van de leerling, het vak Arabische taal, Turkse taal,
Duitse taal, Papiaments, maatschappijleer II, geschiedenis en staatsinrichting of
aardrijkskunde.
C
Artikel 23 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het opschrift komt te luiden:
Artikel 23. Ontheffingen en vrijstellingen vwo en havo
2. Aan het eerste lid wordt een volzin toegevoegd, luidende:
Het bevoegd gezag geeft de inspectie kennis van de verleende ontheffing en
vermeldt daarbij de gronden waarop deze ontheffing berust.
3. In het derde en zesde lid, vervalt telkens “in de theoretische leerweg”.
D
Artikel 29 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het tweede en derde lid, komen te luiden:
2. Het bevoegd gezag kan toestaan dat een ontheffing, verleend voor de eerste
twee leerjaren van het volgen van een tweede moderne vreemde taal, tevens geldt
als ontheffing voor die taal voor de periode waarin de leerling onderwijs in de
kaderberoepsgerichte, theoretische of gemengde leerweg volgt, met dien verstande
dat Arabische taal, Turkse taal, Duitse taal, Papiaments, maatschappijleer II,
geschiedenis en staatsinrichting, of aardrijkskunde in de plaats komt van het
onderwijs in de taal waarvoor de vrijstelling is verleend. Deze toestemming kan

OCW 10933

slechts worden verleend ten behoeve van leerlingen die:

B3820.K-2

16

a. op grond van artikel 18, eerste lid, beschikken over een ontheffing en deze
ontheffing wordt voortgezet,
b. in de periode van de eerste twee leerjaren onderwijs in de Arabische taal, de
Turkse taal, Duitse taal of Papiaments volgden, of
c. onderwijs gaan volgen in de basisberoepsgerichte leerweg en die in het
schooljaar voorafgaand aan het betrokken schooljaar leerwegondersteunend
onderwijs volgden.
3. Dit artikel geldt tevens voor leerlingen die in een hoger leerjaar voor de eerste
maal in Nederland tot een school zijn toegelaten.
ARTIKEL V. WIJZIGING OVERIGE BESLUITEN
A
In het Staatsexamenbesluit VO (nieuw), het Besluit van 29 mei 2008, houdende
wijziging van enkele besluiten in verband met modernisering, vereenvoudiging en
beperking van de wettelijke regels over de voorzieningenplanning bij scholen in het
voortgezet onderwijs alsmede enkele andere wijzigingen (Stb. 298), het Besluit van
2 juni 1998 tot wijziging van enkele algemene maatregelen van bestuur naar
aanleiding van het totstandbrengen van een Wet op het primair onderwijs en een
Wet op de expertisecentra en toevoeging van een tweede deel aan de Wet op het
voortgezet onderwijs en in verband met het onderwijs in allochtone levende talen
(Stb. 413), het Besluit van 24 maart 2000, houdende wijziging van het
Eindexamenbesluit v.w.o., -h.a.v.o., -m.a.v.o., -v.b.o. in verband met de invoering
van leerwegen in middelbaar algemeen voortgezet onderwijs en het voorbereidend
beroepsonderwijs (Stb. 158), het Besluit van 22 december 2006, houdende
wijziging van onder meer het Inrichtingsbesluit W.V.O., het Eindexamenbesluit
v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o., en het Besluit staatsexamens vwo-havo-mavo 2000
in verband met wijziging van de wettelijke bepalingen over de tweede fase van het
havo en vwo (Stb. 2007, 24) en het Besluit van 19 augustus 2010 tot wijziging van
het Besluit staatsexamens vwo-havo-mavo 2000 en het Eindexamenbesluit v.w.o.h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o. in verband met aanscherping van de slaag/zakregeling in
het voortgezet onderwijs (Stb. 332) wordt telkens “Eindexamenbesluit v.w.o.h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o.” vervangen door: Eindexamenbesluit VO.
B
In het Eindexamenbesluit VO (nieuw), het Besluit van 23 oktober 2002, houdende
wijziging van het Besluit staatsexamens vwo-havo-mavo 2000 vanwege invoering
van leerwegen in het voortgezet onderwijs (Stb. 543), het Besluit van 22 december
2006, houdende wijziging van onder meer het Inrichtingsbesluit W.V.O., het
Eindexamenbesluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o., en het Besluit staatsexamens
vwo-havo-mavo 2000 in verband met wijziging van de wettelijke bepalingen over
de tweede fase van het havo en vwo (Stb. 2007, 24) en het Besluit van 19
augustus 2010 tot wijziging van het Besluit staatsexamens vwo-havo-mavo 2000
en het Eindexamenbesluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o. in verband met

OCW 10933

aanscherping van de slaag/zakregeling in het voortgezet onderwijs (Stb. 332)

B3820.K-2

17

wordt telkens “Besluit staatsexamens vwo-havo-mavo 2000” vervangen door:
Staatsexamenbesluit VO.
C
In het Staatsexamenbesluit VO (nieuw), het Besluit van 29 mei 2008, houdende
wijziging van enkele besluiten in verband met modernisering, vereenvoudiging en
beperking van de wettelijke regels over de voorzieningenplanning bij scholen in het
voortgezet onderwijs alsmede enkele andere wijzigingen (Stb. 298), het Besluit van
2 juni 1998 tot wijziging van enkele algemene maatregelen van bestuur naar
aanleiding van het totstandbrengen van een Wet op het primair onderwijs en een
Wet op de expertisecentra en toevoeging van een tweede deel aan de Wet op het
voortgezet onderwijs en in verband met het onderwijs in allochtone levende talen
(Stb. 413), het Besluit van 24 maart 2000, houdende wijziging van het
Eindexamenbesluit v.w.o., -h.a.v.o., -m.a.v.o., -v.b.o. in verband met de invoering
van leerwegen in middelbaar algemeen voortgezet onderwijs en het voorbereidend
beroepsonderwijs (Stb. 158), het Besluit van 22 december 2006, houdende
wijziging van onder meer het Inrichtingsbesluit W.V.O., het Eindexamenbesluit
v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o., en het Besluit staatsexamens vwo-havo-mavo 2000
in verband met wijziging van de wettelijke bepalingen over de tweede fase van het
havo en vwo (Stb. 2007, 24) wordt telkens “Inrichtingsbesluit W.V.O.” vervangen

OCW 10933

door: Inrichtingsbesluit WVO.

B3820.K-2

18

ARTIKEL VI. Inwerkingtreding
Dit besluit treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip.
Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in
het Staatsblad zal worden geplaatst.

De Minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap,

De Minister van Economische Zaken,

OCW 10933

Landbouw en Innnovatie,

B3820.K-2

19

NOTA VAN TOELICHTING
Algemeen
1. Doel
Als gevolg van een aantal wijzigingen in de afgelopen jaren in het
Eindexamenbesluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o. (Eindexamenbesluit VO), het
Besluit staatsexamens vwo-havo-mavo 2000 (Staatsexamenbesluit VO) en het
Inrichtingsbesluit W.V.O. (Inrichtingsbesluit WVO) is verduidelijking en
aanscherping van een aantal bepalingen in de besluiten noodzakelijk geworden.
Ook is een aantal bepalingen niet voldoende helder en zijn andere bepalingen
inmiddels overbodig geworden. Daarnaast is het Inrichtingsbesluit WVO op
onderdelen niet meer in overeenstemming met het nieuwe Inrichtingsbesluit VO
BES. Met technische aanpassingen in het onderhavige wijzigingsbesluit wordt dit
hersteld.
2. Achtergronden van het besluit
Het betreft hier een wijzigingsbesluit op het gebied van examens. Wegens diverse
beleidswijzigingen op het gebied van examens is het nodig het Eindexamenbesluit
en het Staatsexamenbesluit op meerdere onderdelen en het Inrichtingsbesluit op
een enkel onderdeel aan te passen en onderling af te stemmen.
Reeds in 2009 heeft de Tweede Kamer ingestemd met de voorstellen voor de
verbetering van de kwaliteit van de examens in het voortgezet onderwijs. Deze
voorstellen behelsden, onder andere, aanpassing van de zak/slaagregeling en de
aanpak van de te grote verschillen tussen cijfers voor het schoolexamen en het
centraal examen en uitbreiding werkingsgebied staatsexamens naar
beroepsgerichte en gemengde leerwegen.
Nu, in navolging van deze voorstellen, heeft de Minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap ingestemd met de technische actualisatie van een aantal zaken in het
Eindexamenbesluit, het Staatsexamenbesluit en het Inrichtingsbesluit.
3. Inhoud van het besluit
De technische actualisatie van de drie eerdergenoemde besluiten betreffen
verschillende zaken. Het gaat hierbij om het aanscherpen of verduidelijken van
bestaande bepalingen, nieuwe bepalingen en het schrappen van inmiddels
achterhaald gebleken bepalingen. Tevens wordt met het verwijderen van de puntjes
in de begripsbepalingen het gebruikersgemak vergroot. De artikelgewijze
toelichting bij dit besluit zal ingaan op de wijzigingen per artikel van de drie
besluiten.
Deze toelichting wordt mede namens de Minister van Economische Zaken,

OCW 10933

Landbouw en Innovatie gegeven.

B3820.K-2

20

4. Administratieve lasten
In het kader van de kabinetsdoelstelling om de administratieve lasten te verlagen,
heeft een interne beoordeling plaatsgevonden. De administratieve lasten zijn nihil,
omdat er sprake is van een technische actualisatie waar geen
infomatieverplichtingen aan verbonden zijn. Er worden geen nieuwe of extra
informatieverplichtingen opgelegd in dit besluit.
5. Uitvoeringsgevolgen
De technische actualisatie in de drie besluiten hebben geen uitvoeringsgevolgen.
6. Financiële gevolgen
Er worden geen inhoudelijke wijzigingen met financiële gevolgen aangebracht door
dit besluit. Daarom zijn er geen financiële gevolgen.
7. Internetconsultatie
Gedurende de periode 10 december 2010 tot en met 11 januari 2011 is een
openbare internetconsultatie gehouden naar het onderhavige besluit. Dit heeft één
vraag ten aanzien van het hoger onderwijs opgeleverd, die is hier – gezien de
reikwijdte van het onderhavige besluit – niet overgenomen.
Artikelgewijs
Artikel I, onderdeel A, artikel II, onderdeel A, artikel III, artikel onderdeel A, artikel
IV, onderdeel A, (artikel 1 Eindexamenbesluit VO, artikel 1 Staatsexamens VO,
artikel 1 Inrichtingsbesluit WVO. en artikel 1 Inrichtingsbesluit VO BES)
De eerste artikelen van deze besluiten waren op verschillende wijze gerangschikt.
De aanwijzingen voor de regelgeving schrijven een vaste werkwijze voor die niet in
elk van deze besluiten was gevolgd. Om redenen van duidelijkheid is ervoor
gekozen de begripsbepalingen op alfabetische volgorde te rangschikken. Zo kan in
de toekomst met minimale kans op verwarring een eventueel nieuw begrip worden
toegevoegd. Met de overgang van de Informatie Beheer Groep naar de Dienst
Uitvoering Onderwijs zal het begrip Informatie Beheer Groep niet langer worden
gehanteerd. Door de verschillende besluiten is het benaming Informatie Beheer
Groep vervangen door “ Onze Minister” omdat de Dienst Uitvoering Onderwijs
onder directe verantwoordelijkheid van de Minister valt.
Het begrip Onze Minister is aangepast in verband met de overgang van het
onderdeel Landbouw waaronder landbouwonderwijs naar het ministerie van
Economische Zaken, Landbouw en Innovatie naar aanleiding van de kabinetswissel
2010.
De puntjes in de verschillende begripsbepalingen zijn ten behoeve van de
gebruiksvriendelijkheid verwijderd.
Artikel I, onderdeel E (artikel 8, tweede lid, Eindexamenbesluit VO)
Het gaat hier om de niet-verplichte verrijkingsdelen. Deze niet-verplichte delen van
de examenstof kunnen in het vervolgonderwijs vrijstellingen opleveren. Daarnaast

OCW 10933

wordt de term ‘niet-verplichte delen van de examenstof’ niet meer gehanteerd

B3820.K-2

21

binnen de verschillende schoolsoorten. Als gevolg hiervan is deze zinsnede
verwijderd uit dit artikel.
Artikel I, onderdeel F (artikel 9 Eindexamenbesluit VO)
De algemene vakken van de gemende leerweg en de theoretische leerweg van het
vmbo zijn hetzelfde. Deze algemene vakken zijn anders dan die van de
basisberoepsgerichte en kaderberoepsgerichte leerweg. De gemende leerweg wordt
hier genoemd, omdat in het eerste lid van dit artikel wordt verwezen naar artikel 22
dat enkel verwijst naar de theoretische leerweg.
In het vierde lid wordt de discretionaire bevoegdheid van de minister om nadere
regels te kunnen stellen aangepast. Thans is er geen ministeriële regeling waarin
nadere voorschriften worden voorgeschreven.
Het nieuwe vijfde lid maakt nogmaals duidelijk dat slechts één cijferlijst kan gelden
bij de toepassing dit artikel.
Artikel I, onderdelen G en H (artikel 10 en 10a Eindexamenbesluit VO)
Een leerling kan, indien aantoonbaar in het bezit van voldoende kennis en
vaardigheden, voor het betreffende vak een ontheffing krijgen. De leerling kan dit
aantonen door middel van onder andere een diploma, een getuigschrift of een
ander bewijsstuk dat door het College voor examens wordt aanvaard als bewijs.
Het College voor examens heeft te kennen gegeven dat ook een certificaat door
haar wordt aanvaard als bewijs van voldoende kennis en vaardigheden.
In het geval dat het College voor examens een ontheffing heeft afgegeven aan de
verzoeker, dan zendt het College een afschrift van het bewijs van ontheffing ook
aan de Minister in dit geval zijnde: Dienst Uitvoering Onderwijs. Om dubbele
administratieve lasten te voorkomen wordt afgezien van het eveneens zenden van
het bewijsstuk van ontheffing aan de Inspectie van het onderwijs. Tussen de
Inspectie van het onderwijs en de Dienst Uitvoering Onderwijs vindt uitwisseling
van gegevens plaats via het BRON systeem.
Artikel I, onderdeel I (artikelen 11, eerste lid, 12, eerste lid en 13, eerste lid
Eindexamenbesluit VO)
Dit betreft de complete set van vakken die deel uitmaken van het eindexamen.
Hiermee zijn alle vakken gedekt (ook die in het vrije deel) zolang maar is voldaan
aan de normatieve studielast. Dit kan als extra vak, maar ook als vervanging van
een ander vak uit het vrije deel.
Artikel I, onderdeel J (artikel 23 Eindexamenbesluit VO)
In artikel 23, tweede lid, wordt verwezen naar artikel 26n, derde lid, van het
Inrichtingsbesluit W.V.O. Dit laatste lid regelt dat leerlingen die in een hoger
leerjaar voor de eerste maal in Nederland tot een school zijn toegelaten, een
ontheffing en/of vrijstelling voor het vmbo kunnen krijgen. Leerlingen die op een
later moment instromen in het onderwijs in Nederland, hebben daarbij het tweede
lid van artikel 26n van het Inrichtingsbesluit W.V.O. nodig om überhaupt te kunnen

OCW 10933

voldoen aan het derde lid van artikel 26n Inrichtingsbesluit W.V.O.

B3820.K-2

22

Het nieuwe zesde lid bevat een gelijksoortige bepaling als die voor het eindexamen
vmbo-theoretische leerweg geldt.
Artikel I, onderdeel K (artikel 31 Eindexamenbesluit VO)
Het eerste lid is aangepast, in het kader van de harmonisatie tussen het
Eindexamenbesluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o. en het Besluit staatsexamens
vwo-havo-mavo 2000, aan artikel 13, eerste lid, van laatstgenoemd besluit.
Het tweede lid is aangepast zodat in één opslag duidelijk is wat het programma van
toetsing en afsluiting voor dat specifieke schooljaar dient te vermelden.
Artikel I, onderdeel M (artikel 32 Eindexamenbesluit VO)
De leden 4 en 5 zijn komen te vervallen. Als gevolg hiervan geldt de hoofdregel van
het tweede lid voor iedereen, namelijk iedereen sluit af voor het eerste tijdvak. Dit
komt de helderheid en consistentie ten goede. Deze wijziging heeft gevolgen voor
de schoolorganisatie, bijvoorbeeld met betrekking tot het programma van toetsing
en afsluiting.
De mogelijkheid is vervallen om de vakken waarvoor geen cijfer wordt vastgesteld,
uiterlijk een week voordat de uitslag van het centraal examen wordt vastgesteld, te
hebben afgesloten. De hoofdregel van het tweede lid met de afwijkingsmogelijkheid
in het derde lid gaat voor alle gevallen gelden, namelijk afsluiten voor de aanvang
van het eerste tijdvak.
Artikel I, onderdeel N (artikel 35 Eindexamenbesluit VO)
Het wordt niet langer wenselijk geacht dat de examinatoren die de kandidaat
hebben begeleid bij de totstandkoming van het sectorwerkstuk ook de beoordeling
voor hun rekening nemen. Deze maatregel komt de objectiviteit van de beoordeling
ten goede.
Artikel I, onderdeel O (artikel 37 Eindexamenbesluit VO)
Scholen hebben aangegeven dat het vijfde lid van dit artikel onvoldoende duidelijk
is wat tot verwarring leidt. In het vijfde lid zijn de zaken die hierin waren vermeld
duidelijker gerangschikt dan voorheen. Inhoudelijk zijn er geen wijzigingen
aangebracht.
Artikel I, onderdeel P (artikel 38 Eindexamenbesluit VO)
Door gelijktijdige toezending van de lijst van kandidaten aan Dienst Uitvoering
Onderwijs kan deze tijdig en ordentelijk de gegevens invoeren. Zonodig kunnen
zowel Dienst Uitvoering Onderwijs als de Inspectie toezien op de juistheid van het
afnemen van het centraal examen. Tevens is in het tweede lid, de zinsnede ‘zendt
de directeur’ opgenomen zodat duidelijk is bij wie de verantwoordelijkheid ligt voor
het zenden van de lijst met kandidaten aan de twee eerdergenoemde instanties.
Artikel I, onderdeel Q (artikel 40 Eindexamenbesluit VO)
Gelet op artikel 2, zesde lid van de Wet College voor de examens wordt het achtste

OCW 10933

lid geschrapt. De overige wijzigingen betreffen puur technische wijzigingen.

B3820.K-2

23

Artikel I, onderdeel R (artikel 41 Eindexamenbesluit VO)
Het College voor examens verstrekt voor de beoordeling van de examens
scoreoverzichten c.q. scoremodellen. Deze moeten door de docent bij het examen
worden bewaard. Tevens is dit artikel versimpeld qua structuur. De
verantwoordelijkheid wordt bij de directeur van een school neergelegd in plaats van
bij de afzonderlijke gecommitteerden.
Artikel I, onderdeel S (artikel 41a Eindexamenbesluit VO)
Overeenkomstig de begripsbepaling in het eerste artikel wordt hier gesproken van
‘cspe’.
Artikel I, onderdeel T (artikel 42 Eindexamenbesluit VO)
De onduidelijkheid tussen gecommitteerde en corrector is met deze wijziging
weggenomen. De gecommitteerde is namelijk aanwezig bij het examen, maar hoeft
niet per sé de corrector te zijn. Dit kan een ander persoon zijn. De corrector is hier
opgenomen, omdat het een betere benaming is.
Artikel I. onderdeel U (artikel 48 Eindexamenbesluit VO)
Omwille van verduidelijking wordt gebruik gemaakt van de aanduiding ‘één’ zodat
direct blijkt dat het bij de toepassing van dit artikel altijd één cijferlijst in het spel
is.
Artikel I, onderdeel V (artikel 51 Eindexamenbesluit VO)
In het kader van de leesbaarheid zijn deze artikelen aangepast.
Artikel I, onderdeel W (artikel 52 Eindexamenbesluit VO)
Bij zowel de basisberoepsgerichte, de kaderberoepsgerichte als de gemengde
leerweg van het vmbo is het nu eveneens, naast de theoretische leerweg, mogelijk
dat vakken op een hoger niveau worden afgelegd. Zodoende worden meer
leerlingen in staat gesteld te excelleren.
Artikel I, onderdeel X (artikel 52a Eindexamenbesluit VO)
In artikel 7 van de Wet op het voortgezet onderwijs is geregeld dat een leerling
voorbereidend wetenschappelijk onderwijs volgt op een school voor voorbereidend
wetenschappelijk onderwijs, wat onderscheiden wordt in een gymnasiumstroom en
een atheneumstroom. De school dient aan te geven welke stroming zij verzorgt en
aan welke stroming de leerling staat ingeschreven. De leerling kan het
respectievelijke eindexamen afleggen in de vakken behorend bij de stroming
waarvoor deze is ingeschreven.
Artikel I, onderdeel Y (artikel 55 Eindexamenbesluit VO)
De eerste zin van artikel 55, eerste lid, gaat het over ‘de wijze van afleggen’. De
toevoeging is opgenomen om duidelijk te maken dat door iedere kandidaat
hetzelfde examen moet worden afgelegd en dat bij iedere kandidaat dezelfde

OCW 10933

beoordeling geldt. In het tweede lid wordt limitatief aangegeven waaraan een

B3820.K-2

24

kandidaat moet voldoen waar geen sprake is van een objectief waarneembare
handicap.
Artikel I, onderdeel Z (artikel 56 Eindexamenbesluit VO)
Voor gegevensverstrekking op basis van dit artikel geldt dat op grond van artikel
38, eerste en tweede lid en artikel 56, eerste lid van het Eindexamenbesluit v.w.o.h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o. de verplichting om examengegevens aan te leveren bij
DUO en de Inspectie van het onderwijs. De examengegevens worden voortaan via
het BRON-systeem digitaal aangeleverd. Einddatum is in overeenstemming
gebracht met bekostigd onderwijs conform de regelingen die gelden voor het
onderwijsnummer.
Artikel I, onderdeel BB (artikel 59 Eindexamenbesluit VO)
DUO, ressorterend onder Onze Minister, registreert in BRON. Daarbij houdt DUO de
registratie bij en verwerkt deze. De Inspectie van het onderwijs haalt haar
gegevens niet uit BRON. Vandaar dat dit artikel is aangepast en is DUO toegevoegd
en de Inspectie uit het artikel verwijderd.
Artikel I, onderdeel CC ,artikel II, onderdeel R en artikel III, onderdeel G(artikel
68, Eindexamenbesluit VO, artikel 45 Staatsexamenbesluit VO en artikel 39
Inrichtingsbesluit WVO)
Voor het gebruikersgemak en om de regelgeving in het Europese en Caraïbische
deel van Nederland zoveel mogelijk met elkaar en de staande praktijk in
overeenstemming te brengen worden de respectievelijke citeertitels gewijzigd in
Eindexamenbesluit VO, Staatexamenbesluit VO en Inrichtingsbesluit WVO. Daarmee
zijn alle regels omtrent examinering in het voortgezet onderwijs en het
beroepsonderwijs, voor zover van toepassing, in herkenbare besluiten
ondergebracht.
Artikel II, onderdeel B (artikel 2 Staatexamenbesluit VO)
Dit is aangepast, aangezien kandidaten die een (deel van het) centraal examen
herkansten, geen vergoeding hoefden te betalen, terwijl de kandidaten die een
college-examen herkansten hiertoe wel waren verplicht. Deze ongelijkheid is
rechtgetrokken.
Artikel II, onderdeel D (artikel 4 Staatexamenbesluit VO)
Dit artikel is aangepast aan artikel 4 van het Eindexamenbesluit v.w.o.-h.a.v.o.m.a.v.o.-v.b.o. Dit betreft een harmonisatie van deze twee besluiten.
In het zesde lid wordt met Onze Minister bedoeld DUO.
Artikel II, onderdeel E (artikel 9 Staatexamenbesluit VO)
Het tweede lid van dit artikel is verwijderd, omdat het een overbodige bepaling
betreft. Een kandidaat mag namelijk in zoveel mogelijk vakken staatsexamen

OCW 10933

afleggen als degene zelf wil.

B3820.K-2

25

Artikel II, onderdeel F (artikel 10 Staatexamenbesluit VO)
De beoordeling vindt nu slechts in cijfers plaats, vandaar dat de opmerking ‘of een
overeenkomstige waardering’ is verwijderd. Het zesde lid is toegevoegd conform de
huidige praktijk en is in overeenstemming gebracht met het Eindexamenbesluit
v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o.
Artikel II, onderdeel G (artikel 13 Staatexamenbesluit VO)
Dit is aangepast, omdat voorheen het CEVO de CE-examens afnam en de
staatsexamencommissie de college-examens. Het College voor examens is
opgericht om het afnemen van alle examens te monitoren. De volledige
verantwoordelijkheid voor het afleggen van beide examens ligt nu bij het College
voor examens.
Artikel II, onderdeel I (artikel 21 Staatexamenbesluit VO)
Dit is aangepast in verband met de harmonisatie van artikel 43 van het
Eindexamenbesluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o.
Artikel II, onderdeel L (artikel 27 Staatexamenbesluit VO)
Formeel bestaat er geen vierde tijdvak. Het College voor examens is
verantwoordelijk voor het op een bepaald moment, na het derde tijdvak, afnemen
van het examen voor een laatste keer.
Artikel II, onderdeel M (artikel 30 Staatexamenbesluit VO)
Dit betreft een verduidelijking van het huidige artikel 30. Aangezien vmbo-tl een
sectoraanduiding heeft, dient dit eveneens op het diploma te worden vermeld.
Artikel II, onderdeel O (artikel 33 Staatexamenbesluit VO)
Gehandicapte personen kunnen examens afleggen, eventueel op een andere wijze
dan bij niet-gehandicapte leerlingen het geval is. Dit is ter beoordeling van het
College voor examens. De aanpassingen in het eerste lid zijn gemaakt om te
verduidelijken dat de gehandicapte leerlingen gehouden zijn aan de overige
bepalingen van dit besluit. De overige aanpassingen betreffen een harmonisatie
tussen de twee examenbesluiten.
Artikel III, onderdeel D en artikel IV, onderdeel B (artikel 22 Inrichtingsbesluit WVO
en artikel 18 Inrichtingsbesluit VO BES)
Dit betreft de eerste twee leerjaren en dit was ten onrechte geregeld in artikel 26n
van het Inrichtingsbesluit W.V.O. en is met deze technische actualisatie op de juiste
plek (namelijk artikel 22) neergezet.
Artikel III, onderdeel E en artikel IV, onderdeel C (artikel 26e Inrichtingsbesluit
WVO en artikel 23 Inrichtingsbesluit VO BES)
Dit betreft vrijstelling voor het vak algemene natuurwetenschappen (anw) voor
leerlingen met een havo-diploma die doorstromen naar het vwo. Op het havo is

OCW 10933

anw niet meer verplicht (het kan echter wel in het vrije deel worden gekozen). De
achtergrond van de vrijstelling in artikel 26e, tweede lid, voor anw is een andere.

B3820.K-2

26

Op het vwo wordt anw in de regel in het vierde leerjaar gegeven. Leerlingen met
een havo-diploma stromen in vijf vwo in, een verplichting om dan nog anw te doen
zou voor hen betekenen dat ze in moeten gaan halen wat de andere vwo-leerlingen
al gehad hebben. Als gevolg hiervan is om praktische redenen gekozen de
vrijstelling voor anw te handhaven.
Artikel III, onderdeel F en artikel IV, onderdeel D (artikel 26n Inrichtingsbesluit
WVO en artikel 29 Inrichtingsbesluit VO BES)
Een deel van de ontheffing die geregeld was in dit artikel is overgeheveld naar
artikel 22 van hetzelfde besluit. Als gevolg hiervan is de tekst van artikel 26n
hierop aangepast.
Artikel V
In een aantal andere besluiten worden de thans te wijzigen besluiten genoemd. Om
ook hier de regelingen in overeenstemming te brengen met de praktijk en om
verwarring te voorkomen wordt de ‘oude’ benaming van de besluiten gewijzigd in
de ‘nieuwe’ benaming.

Artikel VI
Inwerkingtreding van de voorgestelde wijzigingen wordt voorzien voor 1 augustus
2011.

De Minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap,

OCW 10933

Marja van Bijsterveldt-Vliegenthart

B3820.K-2

27