Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 1290

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Hierbij bied ik u het verslag aan van de informele Raad Algemene Zaken
van 29–30 augustus 2013.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
F.C.G.M. Timmermans

kst-21501-02-1290
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-02, nr. 1290

1

VERSLAG INFORMELE RAAD ALGEMENE ZAKEN VAN
29–30 AUGUSTUS 2013
Op 29 en 30 augustus vond de Informele Raad Algemene Zaken plaats in
Vilnius. Gesproken werd over de aanloop naar de verkiezingen van het
Europees Parlement in mei 2014 en over de relaties tussen Europees
Parlement en de Raad na de inwerkingtreding van het Verdrag van
Lissabon. Bij het eerste deel van de bijeenkomst namen naast de lidstaten
ook vertegenwoordigers van het Europees Parlement (de leden Brok,
Casini en Gualtieri) deel aan de discussie. Nederland was vertegenwoordigd op hoog ambtelijk niveau omdat de Minister vanwege het
Algemeen Overleg Syrië verhinderd was (Kamerstuk 32 623, nr. 107).
Ten aanzien van de verkiezingen van het Europees Parlement is gesproken
over de mogelijkheden om de interesse van de burger voor de Europese
verkiezingen te vergroten. Vele lidstaten gaven aan zich zorgen te maken
over de opkomst, gezien de telkens afnemende opkomstpercentages bij
eerdere verkiezingen van het Europees Parlement, mede in het licht van
de huidige financieel-economische crisis. Benadrukt werd dat er een
belangrijke taak lag voor de politieke families om hun visie over hoe
Europa eruit zou moeten zien duidelijk kenbaar te maken. Ook zouden alle
stakeholders, de Europese instellingen en de nationale regeringen en
parlementen, proactief duidelijk moeten maken welke impact de Europese
samenwerking heeft op het dagelijks leven van de Europese burger, wat
het belang van de Unie in een globaliserende wereld is, wat de Unie al
bereikt heeft en welke uitdagingen er nog liggen. De focus zou moeten
liggen op het belang en de inhoud van de EU, en niet op een simpel voor
of tegen de EU dan wel op inter-institutionele discussies.
Het idee van de «Spitzenkandidaat» voor het Commissie-Voorzitterschap
werd door vele lidstaten omarmd als mogelijkheid om de verkiezingen
een concreet «gezicht» te geven. Hierbij werd echter aangetekend, onder
andere door Nederland, dat de rol voor de Europese Raad en Raad zoals
neergelegd in de Verdragen bij de samenstelling van de nieuwe
Commissie moet worden gewaarborgd.
Naast de discussie over de Europese verkiezingen is, ten behoeve van
vergroting van de democratische legitimiteit van de Unie in den brede, in
het eerste deel van de bijeenkomst eveneens gesproken over versterking
van transparantie in de Raad en ten aanzien van EU-documenten. Door
verschillende lidstaten is bovendien gewezen op het belang van een
(sterkere) rol van nationale parlementen en versterking van de COSAC
samenwerking van nationale parlementen en het Europees Parlement.
Deze interventies waren in lijn met de ideeën die het kabinet hierover
heeft ontvouwd in de Staat van de Unie. In deze context werd uitgekeken
naar de eerste bijeenkomst van de interparlementaire conferentie op
financieel-economisch terrein (art. 13 Begrotingspact) die in oktober zal
plaatsvinden. Volgens de Commissie worden nationale parlementen al
steeds assertiever, hetgeen blijkt uit de exponentiële groei van de
contacten tussen nationale parlementen en de Commissie. De Commissie
gaf aan bereid te zijn naar nationale parlementen toe te komen en
verantwoording af te leggen over haar werk.
Verschillende lidstaten, waaronder Nederland, wezen bovendien op het
belang van het beginsel van subsidiariteit voor de versterking van de
democratische legitimiteit van de Unie. Opgeroepen werd tot het voeren
van een debat over wat de Unie wel zou moeten doen en niet zou moeten
doen. De Nederlandse ideeën naar aanleiding van de subsidiariteitsexercitie zouden hiervoor een belangrijke impuls kunnen geven.
Het tweede deel van de bijeenkomst richtte zich op de relaties tussen het
Europees Parlement en de Raad. Deze werden als niet altijd gemakkelijk,
maar cruciaal bestempeld voor het goed functioneren van de Unie.
Recente voorzitterschappen deden verslag van hun ervaringen met
samenwerking met het Europees Parlement. Terugkerend thema daarbij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-02, nr. 1290

2

was de assertiviteit van het Europees Parlement, dat met het Verdrag van
Lissabon veel nieuwe bevoegdheden heeft gekregen. In het streven naar
verdere vergroting van invloed maakt het Europees Parlement creatief
gebruik van deze bevoegdheden. Door lidstaten, waaronder Nederland,
werd benadrukt dat vanuit de Raad hiertegenover een assertieve eigen
agenda, gebaseerd op respect voor de Verdragen en de daarin neergelegde inter-institutionele balans, moest worden gesteld. Daarnaast werd
door uitgaande Voorzitterschappen een aantal praktische aanbevelingen
gedaan over verloop van onderhandelingen in trilogen, optredens in het
Europees Parlement en betrokkenheid van het inkomend Voorzitterschap
bij de trilogen.
In deze context is ook gesproken over de mogelijkheid van een geheel
nieuw Inter-Institutioneel Akkoord (IIA) voor langere termijn tussen
Europees Parlement, Commissie en Raad. Een dergelijk IIA zou het
Raamwerkakkoord tussen Europees Parlement en Commissie, gesloten in
2010, moeten vervangen. Hierin zouden duidelijke afspraken moeten
worden gemaakt tussen de drie instellingen over de onderlinge samenwerking en het verloop van het besluitvormingsproces. Het Litouws
Voorzitterschap zal op basis van de discussie in de Informele Raad hierop
terugkomen in Raadsverband.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-02, nr. 1290

3