Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

19 637

Vreemdelingenbeleid

Nr. 2474

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE EN
VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 februari 2019
Op 27 november 2018, tijdens de Voortzetting van de begrotingsbehandeling van het Ministerie van Justitie en Veiligheid is een motie1 aangenomen van het lid Jasper van Dijk (SP) over de mogelijkheid tot plaatsing
van overlastgevende asielzoekers afkomstig uit een veilig land van
herkomst2, die nog in procedure zijn, in een Extra Begeleidings- en
Toezichtslocatie (EBTL). In deze brief wordt ook ingegaan op de vraag van
het lid Van Toorenburg (CDA) over de mogelijke uitkering van dwangsommen aan asielzoekers afkomstig uit veilige landen als gevolg van
lange beslistermijnen bij de IND.
Veiligelanders in de EBTL
Sinds de start van de EBTL‘s worden er overlastgevende asielzoekers
afkomstig uit een veilig land van herkomst geplaatst in de EBTL.
Uitgangspunt is daarbij wel dat bij deze categorie het werken aan vertrek
prioriteit heeft. Daarom is destijds besloten om zogenoemde veiligelanders die geen Dublinindicatie hebben en afgehandeld worden in spoor
2, niet op te nemen in de EBTL. Reden hiervoor is dat spoor 2 procedures
in de regel zo snel verlopen (gemiddeld drie weken in 2018) dat
overplaatsing naar een EBTL verstorend kan werken op de beslis- en/of de
vertrekprocedure. Dat is onwenselijk.
Omdat tijdens een Dublinprocedure (spoor 1) tot en met de feitelijke
overdracht naar het verantwoordelijke Europese land sprake is van recht
op opvang, en dit hele traject langer duurt dan spoor 2, komen veilige
landers met een Dublinindicatie wel in aanmerking voor plaatsing in de
EBTL indien zij (ernstige) overlast veroorzaken in een azc.

1
2

kst-19637-2474
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Kamerstuk 35 000 VI, nr. 77
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/asielbeleid/vraag-en-antwoord/lijst-van-veiligelanden-van-herkomst

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 19 637, nr. 2474

1

Aanvullend op deze inhoudelijke reden speelt mee dat het op dit moment
niet wenselijk is om de druk die nu al rust op het personeel van de EBTL’s
te vergroten. Dat deze druk groot is, blijkt ook uit het rapport van de
Inspectie Justitie en Veiligheid (IJenV)3 dat ik recent aan uw Kamer heb
aangeboden. Een groot deel van de problematiek in de huidige EBTL’s
wordt veroorzaakt door asielzoekers zonder perspectief op een langdurig
verblijf in Nederland. Zij zijn veelal afkomstig uit een veilige land van
herkomst en hebben een Dublinindicatie.
Dit betekent echter niet dat overlastgevend gedrag van veilige landers die
niet voor plaatsing in de EBTL in aanmerking komen, wordt getolereerd.
Er zijn immers andere maatregelen om deze groep aan te pakken in geval
van overlast. Zo geldt onverkort dat als overlastgevend gedrag overgaat
in crimineel gedrag er aangifte wordt gedaan en de strafrechtelijke weg
zal worden bewandeld. Daarnaast wordt ingezet op dossieropbouw en zal,
als aan de vereisten wordt voldaan, worden ingezet op vreemdelingenbewaring. Ook geldt dat de toegang tot de opvang (tijdelijk) kan worden
ontzegd, conform het bestaande sanctiebeleid van het COA.
Mogelijke dwangsommen veiligelanders
Het lid Van Toorenburg (CDA) heeft gevraagd te kijken of Nederland
voldoende is voorbereid op het vastlopen van het asielsysteem door een
toename van oneigenlijke aanvragen door mensen die niet werkelijk
bescherming nodig hebben. In dat geval zouden immers geldbedragen in
de vorm van dwangsommen moeten worden uitgekeerd doordat de IND
niet tijdig kan beslissen.
Het is onwenselijk dat personen die geen aanspraak kunnen maken op
bescherming, toch voordeel genieten van hun aanvraag. De oplossing is
echter niet het wegnemen van een mogelijke dwangsom, maar het
inzetten op een snelle procedure zodat ook rechten op opvang en
voorziening, snel kunnen worden beëindigd. Daarbij worden maatregelen
genomen om de instroom van vreemdelingen uit veilige landen van
herkomst te adresseren in spoor 2 van het sporenbeleid. Deze maatregelen zorgen ervoor dat aanvragen van vreemdelingen afkomstig uit
veilige landen snel worden afgehandeld. Deze handelwijze is effectief.
Voor zover de IND in het afgelopen tijdvak dwangsommen heeft verbeurd,
waren deze zelden het gevolg van asielprocedures van vreemdelingen uit
veilige landen van herkomst.
De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
M.G.J. Harbers

3

Kamerstuk 19 637, nr. 2455

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 19 637, nr. 2474

2