Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 123 V

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het
jaar 2010

Nr. 54

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 november 2009
Met groot genoegen stuur ik u de Addis Call to Urgent Action for Maternal
Health.1 Dit is de uitkomst van de High Level Meeting on Maternal Health
– Millennium Development Goal 5 (HLM-MDG 5) die op 26 oktober jl. werd
gehouden te Addis Abeba, Ethiopië. Met deze bijeenkomst werd uitvoering gegeven aan de Tweede Kamer motie Gill’ard/Voordewind d.d.
8 november 2007 (31 200 V).
De HLM-MDG 5 werd door Nederland en UNFPA samen georganiseerd.
Uitvoerend Directeur UNFPA Thoraya Obaid en ik hebben de bijeenkomst
voorgezeten.
Deelnemers waren ministers, parlementariërs, vertegenwoordigers van
maatschappelijke organisaties, jongeren, regionale en intergouvernementele organisaties evenals de private sector en academici. De HLM-MDG 5
ging vooraf aan de vierde International Parliamentarians’ Conference on
the Implementation of the ICPD2 (IPCI/ICPD), die op 27 en 28 oktober
plaatsvond op dezelfde locatie.
Doel van de bijeenkomst was MDG 5 hoger op de internationale en nationale politieke agenda’s te zetten en het financiële commitment te vergroten, zowel voor MDG target 5a, het terugdringen van moedersterfte, als
MDG target 5b, het bereiken van toegang tot reproductieve gezondheid
voor iedereen. Nadruk lag op het leren van ervaringen op landenniveau.
Speciale aandacht ging naar landen waar de achterstand op moedersterfte en reproductieve gezondheid groot is. Ook werden samenwerkingsverbanden tussen overheden, parlementariërs, Ngo’s, private sector
en jongerencoalities op het gebied van MDG 5 besproken en bepleit.

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
2
ICPD: International Conference on
Population and Development, gehouden in
Cairo in 1994.

KST137969
0910tkkst32123V-54
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

In de openingssessie heb ik het beleid van de Nederlandse regering met
betrekking tot seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR)
en daarmee MDG5 uiteengezet. Zowel het terugdringen van moedersterfte als het garanderen van universele toegang tot reproductieve

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 V, nr. 54

1

gezondheid vereist grote extra inspanningen. Ik zie MDG 5 als de moeder
van alle MDGs; we kunnen niet accepteren dat de voortgang zo beperkt is.
Nog steeds overlijden meer dan 530 000 vrouwen per jaar aan de gevolgen van zwangerschap en bevalling. Nog steeds zijn er meer dan 200
miljoen vrouwen die graag anticonceptie zouden willen gebruiken, maar
daar geen toegang toe hebben. De gevoeligheid van een aantal thema’s
zoals abortus, geweld tegen vrouwen en meisjes, seksualiteit van
jongeren en family planning mag niet langer reden zijn hier zo weinig
aandacht aan te besteden en er zo weinig geld in te investeren. De – overigens terechte – aandacht voor de wereldwijde economische crisis en de
klimaatproblematiek mag niet ten koste gaan van onze inzet om MDG5 te
behalen.
Het mobiliseren van extra financiële middelen blijft zeer hard nodig.
Kosteneffectiviteit van investeringen in family planning is bewezen.
«Family planning is an investment, not an expenditure», stelde mw.
Obaid. Fondsen voor seksuele en reproductieve gezondheid zijn de afgelopen jaren niet toegenomen en voor family planning zelfs gedaald, terwijl
de behoefte en de vraag sterk zijn gegroeid. Financiering voor andere
gezondheidsterreinen is de afgelopen tijd sterk toegenomen, vooral voor
HIV/aids, malaria en TB, maar investeringen in SRGR blijven achter. Het
aangaan van allianties met nieuwe partijen kan extra middelen genereren,
voortgang bespoedigen en innovatie bevorderen. Juist op dit thema kan
ook de private sector een essentiële rol spelen, bijvoorbeeld in publiek –
private samenwerkingsverbanden.
Mw. Obaid benadrukte ook het morele aspect van moedersterfte. Ik ben
het daar zeer mee eens. Geen enkele vrouw zou vanwege voorkoombare
oorzaken moeten sterven bij de bevalling of als gevolg van onveilige
abortus. Om daar verandering in te brengen zijn ook politieke beslissingen
essentieel.
De grote verscheidenheid aan ervaringen, expertise en achtergronden van
de deelnemers uit diverse landen, hun presentaties en de discussies
tijdens de High Level Meeting vormden de basis voor de Addis Call to
Urgent Action for Maternal Health. Moedersterfte wordt hierin gekwalificeerd als een van de grootste schendingen van mensenrechten en een
ontwikkelingsvraagstuk van de eerste orde. De Call is ook een oproep tot
meer openheid over en intensievere inzet op seksuele en reproductieve
gezondheid en rechten – ook financieel.
De drie hoofdboodschappen uit de Addis Call zijn:
1. Investeren in family planning is een van de meest kosteneffectieve
ontwikkelingsinvesteringen; dit kan tot 40% van de moedersterfte
voorkomen.
2. Jongeren als prioriteit; investeren in jongeren is investeren in de
toekomst.
3. Versterken van gezondheidssystemen met de focus op dienstverlening
voor seksuele en reproductieve gezondheid en voor vrouwen; dan
werkt het voor de gezondheid van iedereen.
In de Call worden actiegerichte aanbevelingen gedaan voor onderscheiden groepen: regeringen en ministers, parlementariërs, jongeren, het
maatschappelijk middenveld en de private sector.
In mijn toespraak op 27 oktober jl. tijdens de bijeenkomst van de International Parlementarians Conference on ICPD (IPCI/ICPD) heb ik de uitkomst
van de HLM MDG 5 gepresenteerd. Ik heb daarbij benadrukt dat parlementsleden een cruciale rol kunnen spelen in het hoger op de agenda
zetten van dit thema, en het bespreekbaar maken van onderwerpen, die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 V, nr. 54

2

vaak met taboes omgeven zijn. Samenwerking met parlementariërs uit
andere landen kan daarbij inspirerend en effectief zijn.
Ik zal de Addis Call to Urgent Action onder de aandacht brengen van mijn
EU-collega’s en samen met de Uitvoerend Directeur van UNFPA, Mw.
Obaid, zal ik de SGVN verzoeken de Call breed te verspreiden onder
VN-lidstaten, in de aanloop naar 2010 – het jaar waarin internationaal de
vooruitgang ten aanzien van de MDG’s wordt bekeken. Ook zal ik nastreven dat Nederland in 2010 samen met een aantal partnerlanden, UNFPA
en andere relevante stakeholders, zal rapporteren over de genomen acties
en de behaalde resultaten.
Verder zal ik als Voorzitter van de Beheersraad van UNAIDS en als lid van
het bestuur van GAVI en het Global Fund for Aids, TB and Malaria me
hard maken voor integratie van SRGR – cruciaal voor HIV preventie – in
het beleid en de aanwending van fondsen van deze organisaties.
De minister voor Ontwikkelingssamenwerking,
A.G. Koenders

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 123 V, nr. 54

3