Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

714
Vragen van het lid Groothuizen (D66) aan de Minister van Justitie en
Veiligheid over verzetzaken tegen coronaboetes en de drieslag voor boa’s
(ingezonden 30 september 2020).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
9 november 2020). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021,
nr. 401.
Vraag 1
Herinnert u zich de Kamervragen van 9 september 2020 over coronaboetes en
de beoordeling van verzetschriften tegen die boetes?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is u bekend dat op 28 september 2020 de eerste kantonzitting heeft plaatsgevonden waarop verzetschriften tegen zogeheten coronaboetes zijn behandeld?2
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Heeft u kennisgenomen van het standpunt van het openbaar ministerie (OM)
(en het oordeel van de kantonrechter) in deze zaken, dat de beleidsstukken
van het OM geen blijk geven van een drieslag die buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) verplicht of adviseert om burgers eerst aan te spreken en
te waarschuwen en ze pas daarna te beboeten?3

1

Vragen van het lid Groothuizen over het bericht «Advocaten slijpen messen na de bruiloftsfoto’s en Grapperhaus verweer» (ingezonden 9 september 2020), 2020Z15890.
2
Rechtspraak.nl, 28 september 2020, «Veroordelingen voor niet naleven van 1,5-metermaatregel», https://www.rechtspraak.nl/Organisatie-en-contact/Organisatie/Rechtbanken/
Rechtbank-Midden-Nederland/Nieuws/Paginas/Veroordelingen-voor-niet-naleven-van-15-metermaatregel.aspx
3
https://twitter.com/mrvisscher/status/1310579331769532422?s=20

ah-tk-20202021-714
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Ja.
Vraag 4 tot en met 7
Deelt u de mening van het OM dat u het mis had toen u tijdens het plenair
debat van 2 september 2020 aangaf dat het handhavingsbeleid gestoeld is
(en altijd gestoeld is geweest) op een drieslag, te weten «eerst aanspreken,
dan waarschuwen en dan pas beboeten»?4
Gezien het standpunt van het OM dat er geen sprake is van een drieslag,
welke duiding moet er dan volgens u gegeven worden aan uw opmerking
over de rol van de drieslag bij het beoordelen van processen-verbaal door het
OM?5
Heeft u daarnaast kennisgenomen van het standpunt van het OM (en het
vonnis van de kantonrechter), houdende dat de «intentionaliteit» van de
overtreder of het «bewust plegen van de overtreding» geen rol speelt bij de
beoordeling van de strafbaarheid van de overtreder?
Gezien dit standpunt en het onder vraag 3 genoemde standpunt van het OM,
welke duiding moet er volgens u gegeven worden aan uw opmerking tijdens
eerdergenoemd plenair debat over «intentioneel overtreden»?6
Antwoord 4 tot en met 7
Het OM heeft voor de strafrechtelijke handhaving van de noodverordeningen
een intern beleidskader opgesteld. Hierin zijn uitgangspunten voor de
handhaving van de coronamaatregelen vastgelegd. In algemene zin doet dit
beleidskader geen afbreuk aan de beoordelingsruimte die opsporingsambtenaren hebben om in individuele gevallen af te wegen welke interventie het
meest passend en effectief is. Het kan hierbij gaan om aanspreken en
waarschuwen tot het (meteen) opleggen van een sanctie. In ieder geval wordt
volgens het beleidskader van het OM verbaliserend opgetreden als de
overtreder van de anderhalvemeter-maatregel is aangesproken en de
maatregel dan nog altijd niet wordt nageleefd. Dan is er sprake van een
bewuste overtreding. Het beleidskader wordt door de betrokken handhavingsinstanties gebruikt voor hun eigen uitvoeringsinstructies. Het kader is echter
niet dwingend voor de opsporingsambtenaar en doet geen afbreuk aan de
hiervoor genoemde beoordelingsruimte. Daar waar verschillen zijn in de
aanpak van opsporingsambtenaren (bijv. waarschuwen in plaats van
sanctioneren of direct sanctioneren) is dit een uitvloeisel van die beoordelingsruimte.
Het beleidskader heeft, anders dan OM-Aanwijzingen en strafvorderingsrichtlijnen, geen derdenwerking; burgers kunnen er geen rechten aan
ontlenen. In het beleidskader is ook niet bepaald dat de officier van justitie de
door handhavers uitgeschreven bekeuring toetst op het aspect of er eerst een
waarschuwing is gegeven. Waar het bij de beoordeling door het OM onder
andere om gaat is de vraag of de officier van justitie aan de in het procesverbaal beschreven feiten kan afleiden of er een strafbaar feit is gepleegd.
Overigens vermeld ik hierbij dat de inmiddels sterk toenemende besmettingscijfers het noodzakelijk maken om nu weer intensiever te handhaven. Met de
voorzitters van de veiligheidsregio’s, het OM en de politie zijn afspraken
gemaakt om steviger in te zetten op handhaving van de maatregelen. Het
aanspreken van de overtreder is onderdeel van de handhaving, maar er zal
ook sneller worden opgetreden, en ook geverbaliseerd. Dat wordt ook
vastgelegd in een nieuw landelijk geldend handhavingskader van het
Veiligheidsberaad.

4

Stenogram plenair debat van 2 september 2020 over de aanpak van de coronacrisis
Stenogram plenair debat van 2 september 2020 over de aanpak van de coronacrisis, Minister
van J&V: «Daar zit het eerste filter tussen van het Openbaar Ministerie van boetes waarvan het
Openbaar Ministerie zegt: daar is die drieslag naar ons oordeel niet goed gevolgd.»
6
Stenogram plenair debat van 2 september 2020 over de aanpak van de coronacrisis, Minister
van J&V: «En – dat is een ander punt – het moet gaan om intentioneel overtreden. Dus er wordt
gekeken bij de beoordeling van de boetes door het Openbaar Ministerie of er sprake is geweest
van mensen die heel bewust, na te zijn gewaarschuwd en aangezegd, toch zeiden: ik heb er lak
aan.»
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2