4
Herziening�maatregelen�kinderbescherming
Aan�de�orde�is�de�voortzetting�van�de�behandeling�van:
- het�wetsvoorstel�Wijziging�van�Boek�1�van�het�Burgerlijk�Wetboek,�het�Wetboek�van�Burgerlijke�Rechtsvordering,�de�Wet�op�de�jeugdzorg�en�de�Pleegkinderenwet�in
verband�met�herziening�van�de�maatregelen�van�kinderbescherming�(32015).
(Zie�vergadering�van�8 februari�2011.)
De�algemene�beraadslaging�wordt�hervat.

De�heer�Voordewind�(ChristenUnie):
Voorzitter.�Ik�dank�beide�staatssecretarissen�voor�hun�beantwoording.�Ik�was�met�name�verheugd�over�de�reactie�van�de�staatssecretaris�van�VWS�op�het�amendement
over�versteviging�van�vooral�het�sociale�netwerk,�ook�in
het�vrijwillige�kader.�Ik�heb�ook�notie�genomen�van�de�reactie�van�de�staatssecretaris�van�Justitie�en�Veiligheid.�Ik
hoop�straks�nog�in�te�gaan�op�een�aantal�specifiekere�vragen.
De�staatssecretaris�van�WVS�kon�in�eerste�nog�niet�ingaan�op�het�tekortschietende�aanbod�voor�langdurige�ambulante�zorg.�Zij�zou�hierop�ingaan�in�tweede�termijn.�De
tweede�termijn�van�de�Kamer�komt�echter�eerst�en�daarom�zie�ik�mij�genoodzaakt�om�hierover�alvast�een�motie�in
te�dienen.�Deze�luidt�als�volgt.
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
constaterende�dat�uit�het�onderzoek�"Gezinsbegeleiding
in�vrijwillig�en�gedwongen�kader"�(32015,�nr.�9)�blijkt�dat
een�dekkend�aanbod�van�langdurige�gezinsbegeleiding
ontbreekt�en�dat�er�onvoldoende�aansluiting�is�tussen�het
aanwezige�aanbod�en�de�behoefte�van�gezinnen;
overwegende�dat�door�langdurige�gezinsbegeleiding
dwangmaatregelen�vaak�kunnen�worden�afgewend;
van�mening�dat�voorkomen�moet�worden�dat�lichte�gezinsproblemen�uitgroeien�tot�zware�problematiek,�waaraan�langdurige�gezinsbegeleiding�in�het�vrijwillig�kader
een�belangrijke�bijdrage�kan�leveren;
verzoekt�de�regering,�te�stimuleren�dat�er�een�dekkend
aanbod�van�langdurige�gezinsbegeleiding�komt�en�dat�het
aanbod�van�langdurige�gezinsbegeleiding�in�het�vrijwillige�kader�beter�aansluit�bij�de�behoefte�en�hulpvraag�van
gezinnen,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Voordewind.�Naar
mij�blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�31�(32015).
De�heer�Voordewind�(ChristenUnie):
Voorzitter.�Ik�waardeer�het�dat�de�staatssecretaris�van�Justitie�geprobeerd�heeft,�ons�concrete�voorbeelden�aan�te
reiken.�Ik�houd�echter�nog�steeds�grote�bedenkingen�bij
de�toepassing�van�een�ots�in�deze�gevallen.�De�staatssecretaris�zegt�dat�het�gaat�om�een�cumulatieve�toepassing�van�criteria,�maar�dan�nog�zijn�er�wat�ons�betreft�bezwaren�om�al�in�dat�stadium�een�ots�uit�te�spreken.�De
ChristenUnie-fractie�is�er�dan�ook�beducht�voor�dat�dit�de
inmiddels�succesvolle�drang-�en�dwangmaatregelen�en
de�langdurige�ambulante�zorg�wegdrukt�en�vervangt�door
meteen�een�ots.�Wij�zien�ruimte�om�in�het�voortraject�het
vrijwillige�kader�veel�meer�te�benutten�voordat�wij�over
zouden�willen�gaan�tot�een�ots.
Dit�is�de�reden�dat�wij�enthousiast�zijn�over�de�mogelijkheid�om�het�sociale�netwerk�in�te�schakelen,�zowel�in
het�vrijwillige�kader�–�hiervoor�zullen�wij�nog�een�amendement�indienen�–�als�nadat�een�ots�is�uitgesproken.�Het
onderzoek�van�de�VU�uit�2010�toont�aan�dat�zelfs�bij�de
jeugdbescherming�het�inschakelen�van�het�sociale�netwerk�effectiever�is,�sneller�resultaat�geeft,�duurzamer�is
en�goedkoper�is.�Dan�redden�wij�het�niet�om�dit�alleen
aan�te�bevelen�via�de�Deltamethode.�De�hulpverlener�is
op�dit�moment�namelijk�volgens�de�wet�verplicht�om�zelf
het�plan�te�maken.�De�grote�wijziging,�zoals�voorgesteld
in�het�amendement,�is�dat�het�initiatief�juist�bij�de�familie�komt�te�liggen.�Als�wij�het�wetsvoorstel�niet�zouden�indienen�en�afhankelijk�blijven�van�de�Deltamethode,�dan
blijft�het�aan�de�hulpverlener�om�het�sociale�netwerk�in�te
schakelen.�Het�blijft�vrijblijvend.�Wij�weten�dat�de�Deltamethode�al�vanaf�2009�is�ingeschakeld.�Nu�is�het�aantal
provincies�in�het�land�dat�de�Eigen�Kracht-conferentie,�het
sociale�netwerk,�toepast,�nog�zeer�beperkt.�Wij�zien�het
vooral�terug�in�Overijssel�en�inmiddels�in�de�stadsregio
Amsterdam.�Het�vergt�dus�wel�degelijk�een�wetswijziging
om�dit�mogelijk�te�maken,�ook�voor�de�hulpverlener.
Mevrouw�Van�Toorenburg�(CDA):
Wij�staan�ook�altijd�heel�erg�sympathiek�tegenover�de�Eigen�Kracht-conferentie,�maar�kan�de�heer�Voordewind
toch�ingaan�op�de�handreiking�van�de�staatssecretaris�om
die�heel�erg�hoog�op�de�agenda�te�zetten?�Dan�kan�er�toch
ook�wat�extra's�gebeuren?
De�heer�Voordewind�(ChristenUnie):
Dan�nog�blijft�in�de�wet�zoals�wij�die�nu�kennen,�staan�dat
de�professional�eraan�gehouden�is�om�zelf�het�plan�op�te
stellen.�Het�vernieuwende�is�dat�dat�initiatief�nu�bij�de�familie�wordt�gelegd.�Tegelijkertijd�blijft�de�hulpverlener�natuurlijk�meekijken.�Die�moet�toetsen�of�het�plan�van�de�familie�voldoet�aan�de�zorgpunten�die�zijn�aangegeven�toen
de�hulpverlener�werd�ingeschakeld.�De�hulpverlener�is
dus�niet�uit�beeld�maar�het�initiatief�om�een�plan�te�maken�komt�wel�bij�de�familie�te�liggen.
Mevrouw�Van�Toorenburg�(CDA):
Op�dat�punt�is�er�alleen�een�wijziging�in�de�terminologie:
"ernstig"�of�"niet�ernstig".�Door�wat�zou�dat�nu�niet�kunnen?�Een�Eigen�Kracht-conferentie�kan�nu�toch�ook�worden�geëntameerd?�Waarom�is�dat�nu�zo'n�probleem�ter-

9 februari 2011
TK�50

50-4-32

Voordewind
wijl�de�staatssecretaris�van�VWS�zegt�dat�zij�die�hoog�op
de�agenda�zet?�Daarbij�moeten�wij�ook�het�wetstechnische�probleem�waar�de�staatssecretaris�van�Veiligheid�en
Justitie�het�over�had,�in�gedachten�houden.

hebben�wij�eerder�ook�al�eens�een�motie�over�aangenomen�gekregen.�Maar�het�moet�echt�bij�wet�geregeld�worden�als�wij�willen�dat�de�hulpverleners�de�ruggensteun
voelen�dat�het�ook�wettelijk�mogelijk�is.

De�heer�Voordewind�(ChristenUnie):
De�Eigen�Kracht-conferentie�wordt�al�jaren�gestimuleerd
in�Nederland.�In�landen�waar�die�wettelijk�geregeld�is,
wordt�ze�standaard�toegepast.�Waar�die�vrijblijvend�via
een�richtlijn�aan�de�orde�wordt�gesteld,�wordt�ze�maar
matig�toegepast.�Ze�kan�dus�worden�toegepast,�maar�de
toepassing�is�erg�afhankelijk�van�de�grillen�van�de�provincie,�waarbij�de�vraag�speelt�of�een�provincie�dat�systeem
wel�ziet�zitten,�dan�wel�van�de�voorkeuren�van�de�hulpverlener.�Van�hulpverleners�die�tot�nu�toe�met�dit�systeem
hebben�gewerkt,�horen�wij�terug�dat�nu�in�de�wet�staat
dat�zij�verantwoordelijk�zijn�voor�het�maken�van�dit�plan.
Veel�hulpverleners�gebruiken�het�systeem�dan�ook�niet.
Maar�de�hulpverleners�die�het�wel�hebben�gedaan,�zeggen:�wij�zien�er�nu�de�meerwaarde�van�in�om�het�op�deze
manier�te�doen.

De�voorzitter:
Ik�stel�voor�dat�u�continueert�en�afrondt,�mijnheer
Voordewind.

Mevrouw�Dijkstra�(D66):
Hoe�ziet�het�er�uit�als�de�familie�niet�in�staat�is�om�zo'n
initiatief�te�nemen?�Gaat�dit�niet�een�remmende�werking
hebben?
De�heer�Voordewind�(ChristenUnie):
Dat�is�een�goede�vraag.�Ik�had�in�mijn�betoog�ook�nog
een�antwoord�op�een�aantal�argumenten�die�de�staatssecretaris�zelf�gaf,�maar�ik�kan�er�nu�al�op�ingaan.�Mevrouw
Dijkstra�had�het�over�een�remmende�werking.�In�95%�van
de�gevallen�waar�een�Eigen�Kracht-conferentie�in�het�spel
is,�werkt�de�familie�wel�mee,�omdat�die�het�belang�ervan
inziet�om�vooral�zelf�betrokken�te�blijven,�omdat�die�niet
van�de�ene�naar�de�andere�hulpverlener�wil�worden�gestuurd�en�omdat�het�sociale�netwerk�wordt�ingeschakeld.
Terwijl�mensen�eerst�schroom,�angst�of�schaamte�hadden
om�het�eigen�netwerk�te�raadplegen�en�in�te�schakelen,
wat�bijvoorbeeld�vooral�bij�verwaarlozing�van�de�eigen
kinderen�het�geval�kan�zijn,�zijn�ze�nu�erg�blij�dat�de�Eigen
Kracht-coördinator�of�het�familienetwerkberaad�over�die
drempel�is�gegaan�om�hen�er�actief�bij�te�betrekken.
Mevrouw�Dijkstra�(D66):
Het�blijft�voor�mij�een�beetje�lastig�hoe�je�zoiets�in�een
wet�kunt�verankeren.�De�staatssecretaris�van�Veiligheid
en�Justitie�heeft�daar�gisteravond�al�wat�over�gezegd.�Het
gaat�immers�om�een�methode�en�als�er�over�een�paar�jaar
weer�een�betere�wordt�uitgevonden,�dan�zitten�wij�met
deze�wet.
De�heer�Voordewind�(ChristenUnie):
Het�gaat�niet�zozeer�om�een�methode�maar�om�het�inschakelen�van�het�sociale�netwerk�als�startpunt.�Na�het�inschakelen�en�tijdens�het�proces�blijft�de�hulpverlener�gewoon�meekijken.�Sterker,�de�hulpverlener�moet�het�plan
goedkeuren.�Het�kan�niet�zo�zijn�dat�de�familie�een�plan
bedenkt�en�dat�de�hulpverlener�vervolgens�zegt:�dat�lijkt
mij�een�prima�plan;�dat�moet�je�vooral�zo�doen.�Nee,�de
hulpverlener�blijft�verantwoordelijk.�Hij�moet�toetsen�of
het�plan�voldoet�aan�de�zorgvraag�en�de�zorgpunten�die
naar�voren�kwamen�en�waardoor�in�eerste�instantie�al�die
hulp�gevraagd�werd.�Als�wij�dit�nu�niet�via�de�wet�regelen,�dan�zul�je�zien�dat�dit�systeem�boven�de�markt�blijft
hangen,�zoals�het�de�afgelopen�jaren�al�is�geweest.�Daar

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

De�heer�Voordewind�(ChristenUnie):
Voorzitter.�De�staatssecretaris�zou�het�ook�andersom�kunnen�zien.�In�de�Deltamethode�wordt�verwezen�naar�het
sociale�netwerk.�Het�zou�fantastisch�in�lijn�liggen�met�de
Deltamethode�om�dat�uiteindelijk�ook�wettelijk�te�verankeren,�zo�geef�ik�de�staatssecretaris�mee.�De�staatssecretaris�heeft�gezegd�dat�het�een�vertragende�werking�kan
hebben.�Ik�kan�de�staatssecretaris�zeggen�dat�de�gemiddelde�tijd�om�een�Eigen�Kracht-conferentie�op�poten�te
zetten�zes�weken�is,�maar�op�het�moment�dat�er�acute
risico's�zijn�voor�het�kind,�kan�deze�binnen�een�dag�geregeld�zijn.�Als�echt�sprake�is�van�een�onveilige�situatie
voor�het�kind,�moet�er�natuurlijk�meteen�door�de�professional�doorgeschakeld�worden�en�tot�een�uithuisplaatsing
gekomen�worden.�Ik�relativeer�dit�door�te�zeggen�dat�dit
bij�verwaarlozing�en�bij�mishandeling�maar�in�10%�van�de
gevallen�gebeurt.
De�staatssecretaris�gaf�ook�aan�dat�er�geen�aanwijzingen�meer�mogelijk�zijn�voor�de�professional�op�het�moment�dat�het�proces�loopt�en�dus�de�eigen�kracht�is�ingezet.�Dat�is�deels�waar;�daar�heeft�de�staatssecretaris�gelijk�in.�Maar�het�zou�ook�wel�weer�raar�zijn�op�het�moment
dat�dit�wel�het�geval�zou�zijn.�De�professional�heeft�tenslotte�het�plan�van�de�familie�goedgekeurd.�Als�hij�een
week�later�zegt�dat�het�plan�weer�gewijzigd�wordt,�hij�een
aanwijzing�geeft�en�het�plan�corrigeert,�is�dat�meteen�een
motie�van�wantrouwen�jegens�de�familie.�Tegelijkertijd
zeg�ik�erbij�dat�de�professional�verantwoordelijk�blijft�voor
de�risicobewaking�van�het�kind.�Oftewel,�op�het�moment
dat�de�situatie�verslechtert�en�ingegrepen�moet�worden,
houdt�hij�de�verantwoordelijkheid.�Ik�zeg�erbij�dat�ik�de
woorden�van�de�staatssecretaris�heel�serieus�neem.�Ik
wil�gewoon�concreet�met�de�staatssecretaris�gaan�kijken
welke�bezwaren�hij�heeft�tegen�de�precieze�tekst�van�het
amendement.�Ik�geloof�zeker�dat�we�er�dan�met�elkaar�uit
kunnen�komen.�Ik�begrijp�dat�hij�de�onderliggende�visie
om�meer�het�sociale�netwerk�in�te�schakelen,�wel�onderschrijft.
Ik�rond�af�met�een�aantal�reacties�op�de�amendementen�van�de�collega's.
De�voorzitter:
We�gaan�eerst�even�naar�mevrouw�Kooiman�luisteren.
Mevrouw�Kooiman�(SP):
Ik�heb�nog�een�vraag�over�het�betreffende�amendement.
Ik�ben�blij�dat�de�heer�Voordewind�goed�heeft�gekeken
naar�de�reactie�van�de�staatssecretaris.�Het�is�namelijk
ook�onze�zorg.�Wij�willen�niet�dat�de�gezinsvoogd�vertragend�werkt.�Hij�moet�gelijk�aan�de�slag�gaan.�Mijn�vraag
gaat�ook�concreet�daarover.�Er�zijn�situaties�dat�de�gezinsvoogd�niet�in�staat�is�om�een�plan�te�maken�met�de
ouders,�omdat�het�niet�wenselijk�is.�Een�voorbeeld�is
eerwraak.�Daarbij�moet�eerst�het�kind�uit�de�situatie�gehaald�worden,�waarna�mogelijk�gekeken�wordt�of�het,
met�een�plan,�weer�terug�kan�naar�de�familie.�Kan�de�heer
Voordewind�daar�eens�op�reageren?

9 februari 2011
TK�50

50-4-33

Voordewind
De�heer�Voordewind�(ChristenUnie):
Zelfs�na�uithuisplaatsing�zijn�er�nog�mogelijkheden�om
een�Eigen�Kracht-conferentie�te�beleggen�om�te�zien�hoe
een�kind�zo�snel�mogelijk�kan�terugkeren�in�een�verbeterde�thuissituatie.�Iedereen�is�het�erover�eens�dat�dit�het
meest�gewenst�is,�mits�de�thuissituatie�veilig�genoeg�is.
Uw�eerste�punt�ben�ik�even�kwijt.
Mevrouw�Kooiman�(SP):
Het�gaat�mij�erom�dat�het�niet�noodzakelijk�is�dat�het�plan
altijd�van�tevoren�gemaakt�wordt�als�het�kind�uit�huis�geplaatst�wordt.�Soms�is�er�een�acute�situatie�waarin�het
kind�eerst�uit�de�huiselijke�situatie�gehaald�moet�worden
omdat�bijvoorbeeld�sprake�is�van�bedreiging�door�de�familie.�Pas�daarna�kan�gekeken�worden�naar�herstel.�Soms
is�het�niet�mogelijk�om�dat�plan�te�maken.
De�heer�Voordewind�(ChristenUnie):
Dat�is�correct.�In�schrijnende�situaties�moet�eerst�het�kind
uit�huis�worden�geplaatst�en�in�een�veilige�situatie�worden�gebracht.�Maar�dan�nog�kun�je�kijken,�samen�met�de
familie,�dus�de�bredere�context,�niet�alleen�met�het�gezin,�hoe�je�de�situatie�zou�kunnen�verbeteren.�Mevrouw
Kooiman�had�nog�een�punt.�Haar�eerste�punt�ben�ik�even
kwijt.
De�voorzitter:
Even�heel�kort�nog.
Mevrouw�Kooiman�(SP):
Stel.�Je�hebt�een�meisje�dat�te�maken�heeft�met�eerwraak.
Het�is�soms�echt�belangrijk�dat�je�eerst�de�hele�familie�gecontacteerd�hebt,�voordat�je�kijkt�of�herstel�mogelijk�is.�Ik
zou�graag�willen�dat�de�heer�Voordewind�concreet�op�zo'n
situatie�ingaat.
De�heer�Voordewind�(ChristenUnie):
Bij�eerwraak�en�bij�grote�onveiligheid�van�het�kind�moet
je�uit�huis�plaatsen.�Mevrouw�Kooiman�zei�ook:�wat�nu
als�het�plan�niet�gemaakt�kan�worden�door�direct�betrokkenen�omdat�ze�dader�zijn?�Dan�nog�–�dat�was�het�eerste�punt�van�mevrouw�Kooiman;�het�schiet�mij�nu�weer
te�binnen�–�is�er�een�mogelijkheid.�Dat�plan�wordt�natuurlijk�niet�alleen�door�de�vader�en�de�moeder�gemaakt.�Het
heeft�juist�een�extra�meerwaarde�omdat�de�familieleden
daaromheen,�het�sociale�netwerk�daaromheen,�erbij�betrokken�worden.�Er�kan�dan�een�situatie�ontstaan�waarin
er�heel�goed�gesproken�wordt.�Er�wordt�dan�als�het�ware�openheid�gegeven�over�de�onveiligheidssituatie.�Daarbij�zou�gesproken�kunnen�worden�van�een�pleegzorgnetwerk.�Het�kind�wordt�in�dat�geval�niet�uit�huis�geplaatst
naar�een�instelling.�Er�kan�bijvoorbeeld�gekeken�worden
of�het�kind�bij�oom�en�tante�geplaatst�kan�worden.�Ook
is�het�mogelijk�dat�het�gezin�en�de�familie�daaromheen
zodanig�een�systeem�en�een�plan�maken�waardoor�het
kind�uiteindelijk�niet�uit�huis�geplaatst�hoeft�te�worden,
of�enkel�voor�een�weekend.�Daarvoor�heb�je�wel�het�hele
sociale�netwerk�nodig,�om�na�te�gaan�of�er�creatieve�voorstellen�zijn.
Mevrouw�Kooiman�(SP):
Soms�is�de�familie�de�dader�en�moet�je�het�kind�tegen�de
familie�beschermen.�Ik�wil�niet�dat�dit�amendement�ervoor�zorgt�dat�contact�met�de�familie�per�definitie�noodzakelijk�is.

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

De�heer�Voordewind�(ChristenUnie):
Mevrouw�Kooiman�heeft�helemaal�gelijk.�Als�de�familie
een�bedreigende�factor�is,�moet�je�het�kind�niet�in�de�familie�of�in�een�pleegnetwerk�plaatsen.�Dat�lijkt�mij�heel
erg�voor�de�hand�liggend.�De�veiligheid�van�het�kind�staat
voorop.�Deze�situatie�doet�zich�echter�in�een�paar�procent
van�de�gevallen�voor.�Meestal�is�er�sprake�van�een�onveilige�situatie,�verwaarlozing�of�mishandeling.�Dan�is�het
zaak�om�te�proberen�die�onveilige�situatie�zo�snel�mogelijk�te�de-escaleren,�zodat�de�situatie�weer�veilig�wordt.
Het�kind�heeft�er�dan�het�meeste�belang�bij�om�in�het�gezin�te�blijven.
Dan�ga�ik�in�op�de�amendementen�van�de�collega's.
Het�amendement-Van�der�Burg/Bontes�betreft�het�woord
"ernstig".�Wij�neigen�ernaar�hier�sympathiek�tegenover�te
staan,�omdat�wij�bevreesd�zijn�dat�de�overheid,�na�invoering�van�deze�wet,�te�vroeg�zal�ingrijpen�in�de�ontwikkeling�van�een�kind.�Wij�krijgen�signalen�van�de�jeugdzorg
dat�ouders�geen�dekkend�aanbod�van�langdurige�ambulante�hulp�kennen�in�het�vrijwillige�kader,�waardoor�de
gezinscoach�nu�misschien�wel�moet�doorschakelen�naar
zwaardere�zorg.�Met�mijn�motie�probeer�ik�deze�lacune�in
het�vrijwillige�kader�verder�aan�te�zetten,�zodat�wij�misschien�niet�door�hoeven�te�schakelen�naar�een�ots.
Er�is�ook�een�amendement,�waarmee�wordt�beoogd�het
woord�"ernstig"�terug�te�plaatsen�in�de�tekst�bij�gezagsbeëindiging.�Dit�kan�ook�rekenen�op�onze�steun,�want�bij
gezagsbeëindiging,�uithuisplaatsing,�moet�er�echt�sprake
zijn�van�een�ernstige�bedreiging�van�het�kind.
Tot�slot�kom�ik�op�het�amendement-Kooiman�om�pleegouders�spreekrecht�te�geven.�Dat�ondersteunen�wij�ook
van�harte.
Over�de�rest�van�het�wetsvoorstel�kunnen�wij�enthousiast�zijn.�Dat�heb�ik�in�eerste�termijn�al�gesteld.�Ik�hoop
dat�wij�het�wetsvoorstel�goed�kunnen�afronden,�met�de
amendementen�die�aan�de�orde�zijn.

Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
Voorzitter.�Voor�de�VVD-fractie�staat�het�belang�van�het
kind�voorop.�Dat�een�kind�in�een�veilige�omgeving�moet
kunnen�opgroeien,�is�voor�ons�een�basisvoorwaarde.�De
ouders�zijn�verantwoordelijk�voor�het�bieden�van�deze
omgeving�en�als�het�nodig�is,�kunnen�zij�hierbij�door�de
samenleving�en�eventueel�door�de�overheid�ondersteund
worden.�Als�het�thuis�niet�veilig�is,�dient�de�overheid�haar
verantwoordelijkheid�te�nemen.�Daarover�verschillen�deze�bewindslieden�en�de�VVD-fractie�niet�van�mening.�Wij
verschillen�op�een�aantal�essentiële�punten�wel�van�mening�over�de�manier�waarop�dit�moet�gebeuren.�Daar�kom
ik�straks�op�terug.
Ik�dank�beide�bewindslieden�voor�de�uitgebreide�beantwoording�van�de�in�eerste�termijn�gestelde�vragen�en
voor�de�gedane�toezeggingen.�De�VVD-fractie�is�verheugd
dat�de�staatssecretaris�van�Justitie,�net�als�de�VVD-fractie,
constateert�dat�het�tijdelijke�huisverbod�bij�kindermishandeling�te�beperkt�wordt�ingezet�en�dat�hij�er�werk�van�zal
maken�om�dit�instrument�eerder�en�vaker�in�te�zetten�bij
kindermishandeling.�Zo�wordt�de�dader�uit�huis�geplaatst
en�niet�het�slachtoffertje.�Ook�is�de�VVD-fractie�de�staatssecretaris�van�VWS�erkentelijk�dat�zij�heeft�toegezegd,�in
overleg�te�gaan�om�verbeteringen�in�de�opleiding�van�de
gezinsvoogd�zo�snel�mogelijk�te�implementeren�en�de�stages�en�het�eerste�werkjaar�te�richten�op�het�in�de�prak-

9 februari 2011
TK�50

50-4-34

Van�der�Burg
tijk�leren.�Graag�krijg�ik�de�bevestiging�dat�wij�elkaar�heel
goed�begrepen�hebben�op�dit�punt.
De�VVD-fractie�is�ook�tevreden�over�de�toezegging�van
de�staatssecretaris�van�VWS�dat�de�aansluiting�op�de�verwijsindex�risicojongeren�over�een�jaar�wordt�geëvalueerd
en�dat�dan�nader�bezien�wordt�of�er�extra�partijen�aangesloten�moeten�worden�of�juist�niet.�De�VVD-fractie�heeft
tevens�genoteerd�dat�de�staatssecretaris�van�VWS�voor
mei�een�brief�zal�sturen�over�de�wijze�waarop�de�uitwisseling�van�gegevens�tussen�professionals�in�geval�van
kindermishandeling�verbeterd�kan�worden.�De�VVD-fractie�wacht�de�beloofde�nadere�beantwoording�op�dit�punt
af,�alvorens�een�eindoordeel�te�geven�over�het�amendement-Kooiman/Van�Toorenburg�op�stuk�nr.�21;�volgens
mij�is�dat�het�juiste�nummer.
Waar�ik�mij�wel�grote�zorgen�over�maak,�is�dat�de�Advies-�en�Meldpunten�Kindermishandeling�geen�informatie�over�meldingen�met�elkaar�uitwisselen.�Aangezien�onze�tweede�termijn�vóór�die�van�de�staatssecretaris�plaatsvindt,�wil�ik�hier�toch�een�motie�over�indienen�om�dit�punt
niet�te�laten�wegglippen.

De�VVD�verschilt�met�de�staatssecretaris�van�VWS�van
mening�over�de�verplichte�meldcode�of�de�meldplicht.
De�VVD�pleit�voor�een�meldplicht�bij�kindermishandeling
voor�alle�professionals�die�met�kinderen�werken.

Motie

Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
Ik�wil�daar�best�op�ingaan�nu�u�het�vraagt.�Wij�hebben
gisteren�al�een�kort�interruptiedebatje�daarover�gehad,
waarin�ik�heb�aangegeven�dat�ik�niet�overtuigd�was�door
de�voorbeelden�die�gegeven�zijn.�Ik�heb�in�mijn�eigen�eerste�termijn�onderbouwd�waarom�ik�deze�amendementen
heb�ingediend.�Ik�heb�het�onder�andere�gehad�over�de�effectiviteit�van�de�ondertoezichtstelling.�Als�je�de�rapportages�ziet,�dan�vind�ik�dat�die�niet�overhouden.�En�dan�zeg
ik�het�nog�heel�voorzichtig.�In�28%�van�de�gevallen�worden�kinderen�er�beter�van,�in�iets�minder�dan�een�derde
van�de�gevallen�worden�ze�er�slechter�van�en�38%�is�neutraal.�Er�is�gezegd�dat�er�eventueel�extra�informatie�naar
de�Kamer�zou�komen.�Die�heb�ik�echter�niet�gezien,�dus
kennelijk�is�er�geen�betere�informatie�dan�deze.
Waar�wij�het�er,�denk�ik,�allemaal�over�eens�zijn�dat�de
jeugdzorg�nog�niet�op�orde�is,�vinden�wij�het�onverantwoord�om�zo'n�zware�maatregel�uit�te�breiden�naar�de
lichtere�gevallen.�Gelet�op�de�effectiviteit�van�de�maatregel�en�het�nog�niet�op�orde�zijn�van�de�jeugdzorg,�vinden
we�dat�daarmee�te�diep�wordt�ingegrepen�in�het�gezin.
Als�VVD�willen�we�die�maatregel�niet�voor�onze�rekening
nemen.

De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
overwegende�dat�in�de�huidige�situatie�geen�uitwisseling
van�meldingen�van�kindermishandeling�plaatsvindt�tussen�AMK's�(Advies-�en�Meldpunt�Kindermishandeling);
overwegende�dat�door�dit�gebrek�aan�uitwisseling�van
meldingen�van�kindermishandeling�het�niet�mogelijk�is
een�verbinding�te�maken�tussen�meldingen�gedaan�bij
verschillende�AMK's�ten�aanzien�van�eenzelfde�kind;
overwegende�dat�de�mishandeling�van�een�kind�niet�per
se�beperkt�blijft�tot�een�provincie�of�grootstedelijke�regio;
constaterende�dat�hierdoor�het�risico�bestaat�dat�kindermishandeling�niet�(op�tijd)�wordt�gesignaleerd,�terwijl�de
signalen�hiertoe�op�verschillende�locaties�aanwezig�zijn;
verzoekt�de�regering,�de�AMK's�te�verplichten�om�meldingen�van�kindermishandeling�onderling�uit�te�wisselen,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Van�der�Burg.�Naar
mij�blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�32�(32015).
Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
Voorzitter.�De�VVD�is�en�blijft�tegen�het�ongewijzigd�vaststellen�van�het�voorliggend�wetsvoorstel.�De�VVD�is�tegen
het�uitbreiden�van�de�ondertoezichtstelling�naar�kinderen
met�relatief�lichte�problemen,�is�tegen�het�eerder�kunnen
beëindigen�van�de�ondervoogdijstelling�en�is�tegen�het�uit
huis�plaatsen�van�kinderen�met�relatief�lichte�problemen.
Om�dit�deel�van�het�wetsvoorstel�te�wijzigen�heeft�de�VVD
samen�met�de�PVV�de�amendementen�op�de�stukken�nrs.
10,�24�en�25�ingediend.

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
U�gaat�wat�snel�voorbij�aan�wat�toch�een�beetje�een
hoofdthema�in�het�debat�was,�namelijk�uw�eigen�drie
amendementen,�terwijl�de�staatssecretaris�van�Veiligheid
en�Justitie�toch�grote�bezwaren�had�tegen�die�amendementen.�U�gaat�daar�nu�eigenlijk�helemaal�niet�op�in.�U
stapt�er�gewoon�overheen�en�doet�de�mededeling�dat�u
eraan�vasthoudt.�Punt.�Ik�had�verwacht�dat�u�er�iets�meer
over�zou�zeggen.�De�staatssecretaris�heeft�een�aantal
voorbeelden�genoemd�en�aangegeven�dat�er�situaties�zijn
waarin�je�met�grote�zekerheid�kunt�inschatten�dat�het�fout
gaat,�in�de�zin�dat�het�nóg�niet�ernstig�is�maar�het�dat�wel
wordt.�Volgens�de�staatssecretaris�zou�je�dan�eerder�moeten�kunnen�interveniëren.�Hij�heeft�toch�een�behoorlijk�betoog�opgebouwd�om�uw�amendementen�te�ontraden�en
u�stapt�daar�zonder�argumenten�nu�overheen.�Stel�ik�dat
maar�vast�of�gaat�u�er�nog�wat�meer�over�zeggen?

De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Als�ik�het�goed�begrijp,�ligt�uw�zorg�niet�zozeer�bij�het�verlagen�van�de�drempel�als�wel�bij�de�zwaarte�van�het�ingrijpen,�de�zwaarte�van�de�maatregel.
Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
Ja.
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Hoe�kijkt�u�aan�tegen�het�voorstel�dat�ik�heb�gedaan�dat
zo�de�drempel�wordt�verlaagd,�dit�alleen�zou�kunnen�leiden�tot�lichtere,�minder�ingrijpende�maatregelen�dan�die
welke�nu�in�de�wet�staan?
Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
Ik�heb�in�eerste�termijn�bij�interruptie�al�aangegeven�dat
ik�dat�een�interessant�voorstel�vond,�maar�dat�het�voor
mij�nog�wel�de�vraag�is�hoe�concreet�je�het�kunt�maken
en�waar�de�grenzen�dan�precies�liggen.�Gisteren�in�het�de-

9 februari 2011
TK�50

50-4-35

Van�der�Burg
bat�tussen�u�en�de�staatssecretaris�van�Veiligheid�en�Justitie�werd�niet�heel�erg�duidelijk�hoe�dat�precies�zou�kunnen.�Ik�heb�nog�geen�voorstel�gezien.�Dus�kan�ik�er�lastig
over�oordelen.

mer�krijgen�en�beoordelen�of�de�wet�de�aandachtspunten
bevat�waarom�wij�hebben�gevraagd�voordat�wij�over�een
evaluatie�spreken?�Dit�is�naar�mijn�mening�een�verkeerde
volgorde.

De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Maar�mevrouw�Van�der�Burg�staat�wel�open�voor�die�benadering?�Dat�is�een�differentiatie.�Ik�probeer�ook�tegemoet�te�komen�aan�haar�bezwaren�omdat�ik�die�heel�goed
begrijp.�Sterker�nog�als�wij�niet�langs�die�lijn�tot�een�voorstel�kunnen�komen,�zal�ik�haar�amendementen�misschien
wel�steunen.�Ik�probeer�tot�een�benadering�te�komen
waarbij�wij�zeggen:�als�wij�die�drempel�verlagen,�kan�dat
alleen�een�beperkt�effect�hebben�en�een�beperkte�mate
van�ingrijpen�tot�gevolg�hebben.�Ik�begrijp�dat�mevrouw
Van�der�Burg�op�zich�openstaat�voor�die�benadering.

Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
Dat�kan�zijn,�maar�de�brief�stond�ook�op�de�agenda�voor
dit�debat�en�daarom�kaart�ik�dit�punt�alvast�maar�aan.�Wij
komen�natuurlijk�terug�op�het�wetsvoorstel�en�dat�lijkt�mij
een�goed�moment.

Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
Ja,�maar�dat�wil�niet�zeggen�dat�ik�nu�zeg�dat�ik�dat�voorstel�steun.�Ik�heb�het�niet�gezien.�Ik�heb�een�aantal�bezwaren�tegen�het�voorstel,�want�als�je�meerdere�mogelijkheden�biedt,�heb�je�ook�weer�grensgevallen�waarvoor
ook�weer�afwegingen�moeten�worden�gemaakt.�Daarvan
wordt�het�niet�even�duidelijk�en�dat�is�voor�mij�een�zwaarwegend�punt.�Ik�heb�dit�ook�met�de�heer�Dijsselbloem�gewisseld�in�het�debat�en�ik�heb�tot�dusver�geen�voorstel
gezien.
Ik�was�bij�de�meldcode�en�de�meldplicht.�De�VVD�pleit
voor�een�meldplicht�bij�kindermishandeling�voor�alle�professionals�die�met�kinderen�werken.�Ik�zeg�het�maar�ronduit:�de�onderbouwing�en�de�argumenten�van�de�staatssecretaris�om�te�kiezen�voor�een�verplichte�meldcode�vind
ik�niet�overtuigend.�Wij�blijven�hierover�van�mening�verschillen.�Ik�zal�dan�ook�namens�mijn�fractie�blijven�strijden�voor�een�meldplicht.
Naar�aanleiding�van�de�brief�van�de�staatssecretaris
vraag�ik�haar�om�de�verplichte�meldcode�niet�na�vier�jaar
te�evalueren,�maar�na�twee�jaar.�In�die�brief�wordt�een
eerste�kleine�stap�gezet.�Er�komt�namelijk�een�meldplicht
kindermishandeling�voor�professionals�onderling.�De
VVD-fractie�acht�het�onlogisch�en�vreemd�dat�deze�meldplicht�voor�het�onderwijs�alleen�geldt�voor�zedenmisbruik
in�plaats�van�voor�geweld�in�het�algemeen�zoals�in�de�andere�sectoren.�Daarom�stel�ik�de�volgende�motie�voor,
mede�namens�de�heer�Bontes.
Mevrouw�Arib�(PvdA):
Mevrouw�Van�der�Burg�vraagt�naar�de�evaluatie�van�de
meldcode�na�vier�jaar.�Dat�duurt�naar�haar�mening�te
lang.�Over�welke�meldcode�spreekt�zij�dan,�want�er�is�toch
nog�geen�wettelijke�meldcode?
Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
In�de�brief�van�de�staatssecretaris�over�de�meldplicht�en
meldcode�die�wij�vorige�week�woensdag�hebben�ontvangen,�staat�in�de�voorlaatste�alinea�dat�zij�voornemens�is
de�verplichte�meldcode�in�te�voeren�en�dat�zij�bereid�is
tot�een�evaluatie�na�vier�jaar�om�na�te�gaan�of�de�regeling
naar�behoren�werkt.�Ook�gegeven�het�feit�dat�ik�de�onderbouwing�niet�zo�overtuigend�vind,�vraag�ik�of�die�evaluatie�twee�jaar�na�invoering�kan�plaatsvinden.
Mevrouw�Arib�(PvdA):
Is�het�niet�een�beetje�vreemd�om�over�een�evaluatie�van
een�wet�te�praten�terwijl�die�wet�er�nog�niet�is?�Is�het�niet
van�belang�dat�wij�die�wet�eerst�zo�snel�mogelijk�in�de�Ka-

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

De�voorzitter:
En�nu�uw�motie.
Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
En�nu�mijn�motie.
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
overwegende�dat�vroeg�signaleren�en�ingrijpen�bij�kindermishandeling�cruciaal�zijn,�waarbij�professionals�en�instellingen�een�belangrijke�rol�spelen;
overwegende�dat�uit�verschillende�onderzoeken�is�gebleken�dat�een�deel�van�de�professionals�wel�signaleert
maar�niet�weet�hoe�te�handelen�en�een�ander�deel�slecht
of�nauwelijks�signaleert�en�handelt;
overwegende�dat�op�dit�moment�de�meldplicht�kindermishandeling�–�gepleegd�door�professionals�–�bestaat�voor
aanbieders�van�jeugdzorg�en�dat�het�kabinet�voornemens
is,�deze�meldplicht�ook�voor�de�gehele�zorgsector�en�voor
de�sectoren�kinderopvang�en�maatschappelijke�ondersteuning�in�te�voeren;
constaterende�dat�in�het�onderwijs�een�meldplicht�slechts
geldt�indien�er�een�vermoeden�bestaat�dat�een�professional�zich�schuldig�maakt�aan�een�zedenmisdrijf,�en�niet�bij
overige�vormen�van�kindermishandeling;
verzoekt�de�regering,�de�meldplicht�kindermishandeling
gepleegd�door�professionals�in�de�sector�onderwijs�te
verbreden�waardoor�ook�andere�vormen�van�kindermishandeling�dan�een�zedenmisdrijf�onder�deze�meldplicht
vallen,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�de�leden�Van�der�Burg�en
Bontes.�Naar�mij�blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�33�(32015).
Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
In�Nederland�worden�ieder�jaar�100.000�kinderen�mishandeld;�dit�is�een�schatting.�De�dader�komt�vaak�uit�de�huiselijke�kring.�Daarom�vindt�mijn�fractie�het�onlogisch�dat
deze�meldplicht�voor�professionals�niet�ook�geldt�voor
geweld�in�de�huiselijke�kring.�Als�iets�de�ontwikkeling
van�een�kind�bedreigt,�is�dat�mishandeld�worden.�Ik�krijg

9 februari 2011
TK�50

50-4-36

Van�der�Burg
graag�de�toezegging�van�de�staatssecretaris�van�VWS�dat
het�protocol�oudermeldingen,�zoals�dat�in�Haaglanden
wordt�gebruikt,�wordt�uitgerold�over�heel�Nederland.�Er
zit�een�schat�aan�ervaring�in�en�de�tijd�dringt.
Voorzitter.�Zoals�gezegd:�ik�blijf�strijden.�Bij�de�VVD
staat�het�belang�van�het�kind�voorop:�het�mishandelde
kind,�dat�geen�kant�op�kan�en�ernstig�in�zijn�of�haar�ontwikkeling�wordt�bedreigd.�Of�die�mishandeling�op�school
of�thuis�plaatsvindt:�het�is�allemaal�even�erg�en�reden�om
onze�verantwoordelijkheid�te�nemen.�Ik�doe�dan�ook�een
dringend�beroep�op�leraren,�crècheleidsters,�maatschappelijk�werkers,�jeugdgezondheidswerkers,�gezinsvoogden,�verpleegkundigen,�huisartsen�en�alle�andere�soorten
artsen�om�het�ongelijk�te�bewijzen�van�mijn�pleidooi�voor
een�meldplicht�en�serieus�werk�te�gaan�maken�van�de�verplichte�meldcode.�Laat�alsjeblieft�dat�mishandelde�kind
niet�langer�het�kind�van�de�rekening�zijn!
Mevrouw�Kooiman�(SP):
Ik�verbaas�mij�enigszins�over�de�voordracht�van�mevrouw
Van�der�Burg,�omdat�zij�zegt�te�twijfelen�aan�mijn�amendement�en�te�willen�strijden�voor�de�meldplicht.�Met�mijn
amendement�regel�ik�echter�iets�heel�simpels:�het�recht
op�informatie�van�een�gezinsvoogd�over�–�ik�geef�een
voorbeeld�–�de�psychose�van�een�moeder.�Waarom�twijfelt�zij�toch�zo�over�mijn�amendement?
Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
Gisteren�hebt�u�hierover�gedebatteerd�met�de�staatssecretaris.�Zij�zei�toen�dat�zij�hierop�in�tweede�termijn�zou�terugkomen�met�een�verduidelijking.�Ik�wacht�dat�af.�Ik�weet
waar�u�naartoe�wilt.�U�weet�op�uw�beurt�dat�ik�in�eerste
termijn�heb�gezegd�dat�de�informatie-uitwisseling�op�orde
moet�zijn.�Ik�wil�met�andere�woorden�de�uitkomst�van�het
hele�debat�afwachten�en�dan�pas�mijn�eindoordeel�geven.
Mevrouw�Kooiman�(SP):
Maar�u�pleit�wel�voor�informatie-uitwisseling�tussen�de
AMK's.�Ik�bied�met�mijn�amendement�een�mogelijkheid
om�dat�te�doen�en�dan�begint�u�opeens�te�twijfelen!�U
doet�dat,�ook�al�hebt�u�een�heel�stevig�betoog�gehouden
over�de�noodzaak�van�het�herkennen�en�signaleren�van
kindermishandeling.�Ik�snap�werkelijk�niet�waarom�u�zo
blijft�twijfelen.
Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
U�wilt�dat�een�verzoek�dat�is�neergelegd�bij�een�andere
arts,�verplicht�wordt�ingewilligd.�Dat�betekent�overigens
niet�dat�die�arts�alle�dossiers�moet�overleggen�en�dat�is
voor�mij�een�belangrijk�punt.�Ik�ben�echter�nog�heel�benieuwd�naar�de�bezwaren�die�de�staatssecretaris�straks
nog�naar�voren�zal�brengen.�Verder�is�de�staatssecretaris
u�gisteren�al�een�heel�eind�tegemoetgekomen.
In�eerste�termijn�heb�ik�al�gezegd�dat�ik�het�een�sympathiek�amendement�vind.�U�weet�dat,�maar�ik�wil�nu�eerst
het�vervolg�van�dit�debat�afwachten.
De�heer�Dibi�(GroenLinks):
Het�is�een�sympathiek�verhaal�van�mevrouw�Van�der
Burg.�Goed�ook�dat�zij�een�warm�pleidooi�houdt�voor�kinderrechten.�Er�wordt�vandaag�geprotesteerd�tegen�de�bezuiniging�van�300�mln.�op�het�passend�onderwijs.�Het�zou
mooi�geweest�zijn�als�zij�ook�een�pleidooi�had�gehouden
voor�deze�kwetsbare�kinderen!
De�meldplicht.�Het�klinkt�sympathiek�dat�professionals
onmiddellijk�moeten�melden�als�er�iets�aan�de�hand�is.�De

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

professionals�zeggen�ons�echter�we�dat�een�meldplicht
een�averechts�effect�zal�hebben�en�dat�mensen�door�de
meldplicht�alleen�maar�minder�snel�naar�de�huisarts�zullen�gaan,�bang�als�ze�zijn�dat�de�huisarts�onmiddellijk
melding�maakt�van�wat�er�bij�dat�bezoek�aan�het�licht�is
gekomen.�Is�mevrouw�niet�net�als�ik�bang�dat�dit�het�effect�zal�zijn�van�de�meldplicht?
Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
Ik�heb�die�argumenten�natuurlijk�ook�gehoord.�Huisartsen
kunnen�nu�een�eigen�afweging�maken�en�daardoor�gaat
het�aantal�meldingen�en�adviesaanvragen�al�jaren�niet
omhoog.�Dat�moet�wat�mij�betreft�veranderen.�Overigens
is�het�ook�weer�niet�zo�dat�een�arts�blind�elke�blauwe�plek
moet�melden,�want�ook�dan�moet�de�huisarts�bezien�of
er�reden�is�voor�een�ernstig�vermoeden.�Ik�wil�er�druk�op
zetten,�want�als�hierop�zoals�in�Haaglanden�goed�wordt
toegezien�en�er�minder�ruimte�is�om�maar�niet�te�melden,
gaat�het�aantal�meldingen�opeens�omhoog.�Ik�vind�dit�onderwerp�veel�te�belangrijk�om�er�niet�voor�te�strijden.
Ik�roep�de�professionals�ten�slotte�niet�voor�niets�op
om�mijn�ongelijk�te�bewijzen.�Ik�geef�graag�mijn�ongelijk
toe�als�de�artsen�ervoor�zorgen�dat�hier�serieus�werk�van
wordt�gemaakt.�Het�gaat�mij�echt�alleen�maar�om�de�zaak
en�ik�ben�ervan�overtuigd�dat�de�meldplicht�nodig�is�om
te�zorgen�voor�een�doorbraak.�Ik�vind�het�bijvoorbeeld�opvallend�dat�de�staatssecretaris�in�eerste�termijn�zei�dat
er�wel�een�meldplicht�komt�voor�professionals.�Blijkbaar
hebben�die�wel�een�steuntje�in�de�rug�nodig�om�hun�cultuur�van�niet�melden�te�kunnen�doorbreken�en�anderen
niet.�Maar�hierover�komen�wij�ook�nog�te�spreken�bij�de
behandeling�van�het�wetsvoorstel.
De�heer�Dibi�(GroenLinks):
Wij�vinden�het�allemaal�een�belangrijke�zaak.�De�vraag
is,�of�onze�oplossing�echt�bijdraagt�aan�het�beschermen
van�kinderen.�Als�je�naar�de�professionals�luistert,�weet�je
dat�er�vooral�behoefte�is�aan�voldoende�bij-�en�nascholing
en�aan�voldoende�forensische�artsen,�zodat�zij,�als�zij�een
kind�zien�met�een�blauwe�plek�of�met�uitslag�op�de�huid,
kunnen�vaststellen�of�het�gewoon�uitslag�is�of�dat�het
kind�een�klap�heeft�gekregen.�Aan�die�professionalisering
is�de�meeste�behoefte.�Ik�hoor�nu�niet�dat�de�VVD-fractie
het�kabinet�daarop�aanspreekt.�Ik�hoor�de�VVD�niet�een
motie�indienen�om�budget�vrij�te�maken�om�al�de�professionals�die�met�kinderen�werken�voldoende�toe�te�rusten
om�de�signalen�te�herkennen.�Het�klinkt�allemaal�wel�leuk
om�zo'n�meldplicht�keihard�in�de�wet�vast�te�leggen,�maar
daarmee�ben�je�er�niet.�Uiteindelijk�moeten�de�mensen
die�met�kinderen�werken�voldoende�weten�en�verstand
hebben�van�de�signalen.�Mijn�vraag�aan�mevrouw�Van
der�Burg�is,�houdt�zij�daarvoor�nu�ook�een�pleidooi�tegenover�het�kabinet?�Kunnen�wij�in�dat�opzicht�zaken�doen?
Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
Ik�ben�niet�van�de�school�die�denkt�dat�je�altijd�alles�oplost�met�geld.�U�weet�als�geen�ander�dat�er�de�afgelopen
jaren�heel�veel�is�geïnvesteerd�in�de�jeugdzorg.�Ik�denk
dat�dit�een�cultuurkwestie�is.�De�staatssecretaris�gaf�gisteren�aan�dat�scholing�op�allerlei�manieren�kan�worden�gerealiseerd,�zoals�door�middel�van�e-learning.�Als�een�arts
vindt�dat�dit�een�probleem�is�en�dat�het�niet�mag�gebeuren�met�kinderen,�zal�betrokkene�zich�bijscholen.�Volgens
mij�is�dat�een�dure�plicht.�Het�kan�op�een�heel�eenvoudige�manier.�Het�hoeft�allemaal�niet�veel�geld�te�kosten.�De

9 februari 2011
TK�50

50-4-37

Van�der�Burg
staatssecretaris�heeft�toezeggingen�gedaan�op�het�punt
van�de�scholing.
De�heer�Dibi�(GroenLinks):
Ik�weet�niet�precies�op�welke�toezegging�mevrouw�Van
der�Burg�doelt.�Ik�ben�ook�niet�van�de�school�die�denkt
dat�je�alles�met�geld�oplost.�Maar�ik�ben�ook�niet�van�de
school�die�denkt�dat�je�met�een�wetswijziging�de�samenleving�kan�maken�naar�jouw�ideale�visie.�Als�wij�willen�dat
professionals�de�signalen�goed�kunnen�herkennen,�vraagt
dat�heel�veel�bij-�en�nascholing.�Dat�kan�niet�gratis.�Mijn
vraag�aan�mevrouw�Van�der�Burg�is:�als�u�wilt�dat�het�kabinet�een�aantal�dingen�verbetert,�hoe�gaan�wij�dat�dan
precies�regelen?�Of�blijft�het�bij�een�gemakkelijke�oproep
en�gaan�wij�over�een�paar�maanden�vervolgens�weer�debatteren�over�hetzelfde�onderwerp?
Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
Volgens�mij�heeft�de�staatssecretaris�in�haar�eerste�termijn�toegezegd�dat�er�in�de�verplichte�meldcode�ook�een
eis�voor�scholing�komt.�Ik�neem�aan�dat�dit�met�de�sector�wordt�geregeld,�maar�dat�horen�wij�straks�wel�van
de�staatssecretaris.�Ik�heb�ook�gehoord�dat�zij�voor�bijscholingsmodules�zorgt�in�de�zin�van�e-learning.�Wat�de
gezinsvoogden�betreft�hebben�wij�gepleit�voor�stages.
Ik�heb�gevraagd�of�ik�de�toezegging�op�dat�punt�goed
heb�begrepen.�Het�is�natuurlijk�buitengewoon�belangrijk:
niet�alleen�dat�de�gezinsvoogden�hun�werk�goed�kunnen
doen,�maar�ook�dat�wij�het�verloop�een�beetje�kunnen�terugbrengen.�Want�dat�is�nu�schrikbarend�hoog.
Dan�wil�ik�nog�graag�één�opmerking�maken�over�passend�onderwijs,�want�de�heer�Dibi�begon�daarover.
De�voorzitter:
Het�staat�niet�op�de�agenda�vandaag,�maar�ik�sta�het�toe
als�u�in�twee�zinnen�afrondt.
Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
Wij�hebben�inderdaad�een�hele�discussie�over�passend
onderwijs.�Ik�vind�het�niet�normaal�dat�één�op�de�vijf
kinderen�in�het�voortgezet�onderwijs�een�etiket�opgeplakt�heeft�gekregen.�Ik�denk�dat�wij�daar�iets�aan�moeten
doen,�zodat�wij�de�kinderen�die�het�echt�nodig�hebben,
goede�begeleiding�kunnen�geven.
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Voorzitter�...
De�voorzitter:
Nee,�mijnheer�Dijsselbloem,�wij�gaan�nu�geen�debat�over
passend�onderwijs�voeren,�als�dat�de�portee�is�van�uw�inbreng.
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Er�is�hier�zojuist�een�stelling�geponeerd�die�zeer�aanvechtbaar�is.�Dat�kan�toch�niet�onweersproken�blijven�in�deze
Kamer?
De�voorzitter:
Dat�is�de�corebusiness�van�parlementariërs.
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Om�onjuiste�stellingen�te�verkondigen?

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

De�voorzitter:
Neen,�om�zaken�waarover�wij�van�mening�verschillen�te
benoemen.
Het�woord�is�aan�mevrouw�Kooiman�van�de�SP-fractie.

Mevrouw�Kooiman�(SP):
Voorzitter.�Wij�maken�ons�allemaal�heel�grote�zorgen�over
kindermishandeling.�De�veiligheid�van�kinderen�moet�altijd�voorop�worden�gesteld.�Daarover�zijn�wij�hier�allemaal�met�elkaar�eens.�De�Onderzoeksraad�voor�Veiligheid
heeft�geconcludeerd�dat�de�overheid�op�dit�moment�onvoldoende�in�staat�is�haar�verantwoordelijkheid�voor�de
veiligheid�van�jonge�kinderen�binnen�gezinnen�waar�te
maken.�De�overheid�grijpt�soms�te�laat�in.
Ik�heb�mij�enigszins�verbaasd�over�de�opstelling�van
een�groot�deel�van�de�Kamer.�Nu�ligt�er�een�wetsvoorstel�waarmee�ervoor�wordt�gezorgd�dat�hulpverleners�op
tijd�kunnen�ingrijpen�en�eerder�kunnen�handelen.�De�SPfractie�steunt�het�voorstel�om�uit�de�grond�voor�ondertoezichtstelling�het�woord�"ernstig"�te�schrappen.�Ik�steun
mijn�collega's�in�de�opvatting�dat�het�niet�moet�gelden
voor�de�zwaarste�maatregelen,�zoals�uithuisplaatsing.�Dat
is�altijd�een�laatste�oplossing,�bedoeld�voor�de�zwaarste
gevallen.�Daarnaast�moet�je�altijd�weer�werken�aan�terugkeer�naar�huis.�In�dat�geval�is�het�woordje�"ernstig"
dus�wel�op�zijn�plaats.�Bij�de�ots�denk�ik�daar�anders�over.
Door�het�woordje�"ernstig"�eruit�te�halen,�heb�je�de�ots�als
breekijzer.�Eerder�ingrijpen�om�ervoor�te�zorgen�dat�we�er
niet�te�laat�bij�zijn,�dat�is�wat�de�SP�wil.�Jeugdhulpverleners�in�de�vrijwillige�hulpverlening�geven�aan�dat�ze�gevallen�vaak�veel�te�laat�pas�kunnen�melden�bij�de�Raad
voor�de�Kinderbescherming.�Jeugdbeschermers�klagen
dat�zij�kinderen�pas�veel�te�laat�krijgen.�Zij�geven�ook�aan
dat�een�uithuisplaatsing�mogelijk�voorkomen�had�kunnen�worden,�als�zij�er�eerder�al�in�hadden�gezeten.�Ik�wil
niet�dat�we�er�te�laat�bij�zijn.�Ik�wil�dat�we�kinderen�niet
uit�huis�hoeven�te�plaatsen,�dat�we�uithuisplaatsing�kunnen�voorkomen.�Door�het�woordje�"ernstig"�te�schrappen,
kunnen�professionals�gevallen�eerder�melden�bij�de�Raad
voor�de�Kinderbescherming.
Ik�geef�twee�voorbeelden.�Nu�kunnen�professionals
geen�melding�doen�bij�de�Raad�voor�de�Kinderbescherming�en�is�er�geen�ots�mogelijk�als�een�of�beide�ouders
te�kampen�heeft�of�hebben�met�ernstige�psychiatrische
klachten�–�ik�noem�suïcide�of�een�psychose�–�terwijl�aan
het�kind�niet�te�merken�is�dat�het�hier�last�van�heeft.�Als
de�ouders�niet�meewerken,�kan�er�geen�hulp�voor�het
kind�worden�ingeschakeld.�Ik�noem�een�ander�voorbeeld.
Er�is�sprake�van�huiselijk�geweld.�De�ouders�slaan�elkaar�letterlijk�de�tent�uit.�De�politie�komt�geregeld�over�de
vloer,�maar�de�ouders�willen�niet�meewerken�aan�hulp.
Als�aan�het�kind�niet�te�merken�is�dat�het�hier�last�van
heeft,�kan�het�niet�gemeld�worden�bij�de�Raad�voor�de
Kinderbescherming.
De�SP�wil�niet�wachten,�de�SP�wil�ingrijpen.�Voorkomen
is�altijd�beter�dan�genezen.�Een�ots�had�vaak�voorkomen
kunnen�worden�als�de�vrijwillige�hulpverlening�meer�tijd
had�gehad�om�gezinnen�te�begeleiden�en�als�ze�goed�te
bereiken�was�geweest.�Het�punt�is�dat�veel�ouders�deze
laagdrempelige�zorg�niet�eens�weten�te�vinden.�40%�van
de�aanmeldingen�bij�de�Bureaus�Jeugdzorg�wordt�afgewezen.�40%�weet�het�CJG�niet�te�vinden.�Daar�gaat�mijn
motie�over.

9 februari 2011
TK�50

50-4-38

Kooiman
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
constaterende�dat�40%�van�de�aanmeldingen�bij�de�Bureaus�Jeugdzorg�wordt�afgewezen;
overwegende�dat�bij�afwijzing�van�de�aanmelding�bij�de
Bureaus�Jeugdzorg�niet�bekend�is�waar�deze�ouders�met
opvoedingsvragen�blijven;
verzoekt�de�regering,�met�een�plan�van�aanpak�te�komen
om�te�bevorderen�dat�ouders�met�opvoedingsvragen�het
Centrum�voor�Jeugd�en�Gezin�daadwerkelijk�weten�te�vinden,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Kooiman.�Naar�mij
blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�34�(32015).
Mevrouw�Kooiman�(SP):
Voorzitter.�Ik�kom�nog�even�terug�op�een�paar�amendementen,�waaronder�dat�op�stuk�nr.�27�over�het�schrappen
van�het�indicatiebesluit�bij�machtiging�uithuisplaatsing.
Zo�kan�de�rechter�een�uitspraak�doen�zonder�de�overbodige�papierhandel.�De�staatssecretaris�zegt�terecht�dat�dit
een�sympathiek�amendement�is,�omdat�het�de�bureaucratie�bestrijdt.�Dat�ben�ik�natuurlijk�met�hem�eens.�Hij�zegt
echter�ook�dat�ik�te�vroeg�ben.�De�staatssecretaris�zegt�al
vanaf�zijn�aantreden�dat�hij�de�bureaucratie�wil�bestrijden.
Vorig�jaar�heeft�een�parlementaire�werkgroep�aangegeven,�die�indicatie�te�willen�schrappen�en�de�bureaucratie
te�willen�aanpakken.�Ik�hoop�dus�dat�de�collega's�het�met
mij�eens�zijn�dat�we�nooit�te�vroeg�zijn�om�de�bureaucratie�aan�te�pakken.
Ik�ben�erg�blij�dat�de�staatssecretaris�het�amendement
ondersteunt�dat�ik�samen�met�mevrouw�Van�Toorenburg
indien�om�een�spreekrecht�in�de�rechtbank�te�regelen
voor�pleegouders.�Verder�zal�ik�niet�meer�spreken�over
mijn�amendementen.�De�toelichting�die�ik�in�eerste�termijn�heb�gegeven�en�mijn�amendementen�spreken�voor
zich.
Tot�slot�wil�ik�de�staatssecretaris�op�het�hart�drukken
dat�hij�haast�maakt�met�de�afspraken�met�jeugdbeschermers�en�jeugdreclasseerders�over�het�aantal�jongeren�dat
zij�mogen�begeleiden.�De�staatssecretaris�wil�dat�een�gezinsvoogd�gemiddeld�15�kinderen�begeleidt.�Dan�wil�ik
ook�dat�hij�dat�snel�regelt,�zonder�dat�er�wachtlijsten�ontstaan�bij�de�jeugdbescherming.�Zonder�voldoende�tijd
worden�kinderen�niet�geholpen.

De�heer�Bontes�(PVV):
Voorzitter.�In�de�eerste�plaats�dank�aan�de�beide�staatssecretarissen�voor�de�beantwoording�van�de�vragen.
Tot�mijn�spijt�ontraadt�de�staatssecretaris�de�aanneming�van�de�door�mevrouw�Van�der�Burg�en�mij�ingediende�amendementen.�De�motivering�die�de�staatssecretaris�hieraan�ten�grondslag�legt,�geeft�mij�geen�reden�om

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

het�amendement�in�te�trekken.�De�overheid�dient�altijd
een�zorgvuldige�afweging�te�maken�alvorens�in�een�gezin�in�te�grijpen.�Het�grondwettelijke�principe�dat�ouders
hun�kinderen�mogen�opvoeden�zonder�bemoeienis�van
de�overheid�dreigt�in�het�wetsvoorstel�met�voeten�te�worden�getreden.�De�PVV�is�nog�steeds�van�mening�dat�er
met�een�snellere�ondertoezichtstelling�een�onaanvaardbare�inbreuk�op�de�persoonlijke�levenssfeer�wordt�gemaakt.
Door�de�gronden�voor�ondertoezichtstelling�uit�te�breiden
naar�kinderen�met�relatief�lichte�problemen,�zal�een�grotere�groep�jongeren�dan�nu�in�aanmerking�komen�voor�een
ondertoezichtstelling.�De�staatssecretaris�heeft�in�eerste
termijn�gezegd�dat�de�voorgestelde�maatregel�kan�leiden
tot�veel�kortere�en�minder�lang�lopende�ondertoezichtstellingen.�Ik�citeer:�"De�norm�gaat�omlaag,�maar�als�je�eerder�ingrijpt�en�de�goede�dingen�op�het�goede�moment
doet,�hoef�je�het�daarna�niet�meer�te�doen."�De�PVV�is�na
dit�antwoord�niet�overtuigd.�Zij�verwacht�dat�de�caseload
hoe�dan�ook�gaat�oplopen�bij�snellere�ondertoezichtstellingen.�Er�zullen�kinderen�onder�toezicht�worden�gesteld
die�krachtens�de�huidige�regelgeving�nimmer�met�de�kinderbeschermingsmaatregelen�in�aanraking�zouden�zijn
gekomen.
De�vergroting�van�de�caseload�zal�nadelig�zijn�voor�de
gezinnen�bij�wie�er�wel�een�terechte�ondertoezichtstelling
is�uitgesproken.�Bureau�Jeugdzorg�functioneert�nu�al�onder�de�maat.�Dankzij�de�voorgestelde�wijzigingen�kan�het
alleen�maar�extra�bergafwaarts�gaan.�Er�kunnen�nu�ook
al�andere�maatregelen�worden�gehanteerd:�het�vrijwillige�traject,�het�huisverbod�en�de�voorwaardelijke�ondertoezichtstelling.�De�PVV�is�dus�van�mening�dat�verruiming
van�de�gronden�voor�ondertoezichtstelling�niet�nodig�is.
De�overheid�dient�gewoon�betere�vrijwillige�opvoedingsondersteuning�te�bieden�en�ervoor�te�zorgen�dat�Bureau
Jeugdzorg�verder�professionaliseert.
Mevrouw�Van�Toorenburg�(CDA):
Ik�hoor�de�heer�Bontes�de�woorden�voorwaardelijke�ondertoezichtstelling�in�de�mond�nemen.�Mag�ik�van�hem
vernemen�hoe�hij�aankijkt�tegen�het�amendement�van�het
CDA�om�die�voorwaardelijke�ondertoezichtstelling�daadwerkelijk�formeel�te�maken?
De�heer�Bontes�(PVV):
Voorzitter.�Ik�ga�ervan�uit�dat�u�formeel�maken�in�de�wet
bedoelt.�Het�is�de�moeite�waard�om�naar�te�kijken.�Ik�wil
dat�eerst�goed�doen�voordat�ik�u�daar�al�dan�niet�in�steun.
Ik�ben�aan�het�einde�van�mijn�betoog�gekomen.
De�heer�Dibi�(GroenLinks):
Voorzitter.�De�heer�Bontes�heeft�eigenlijk�bijna�letterlijk
herhaald�wat�hij�in�eerste�termijn�heeft�gezegd.�Het�valt
mij�vaker�op�dat�de�PVV�in�de�eerste�termijn�van�een�debat�een�stelling�inneemt�en�die�gewoon�in�de�tweede�termijn�herhaalt�alsof�het�debat�in�de�tussentijd�daarop�totaal�geen�invloed�kan�uitoefenen.�De�heer�Bontes�is�welgeteld�een�keer�opgestaan!�Is�dit�de�politiek�die�de�PVV
wil�gaan�bedrijven�op�dit�soort�belangrijke�onderwerpen:
gewoon�een�monoloog�houden�in�eerste�termijn,�die�herhalen�in�tweede�termijn�en�nooit�openstaan�voor�argumenten�van�het�kabinet�of�van�andere�partijen?�Is�de�politiek�die�de�PVV�voorstaat�dat�zij�zich�gewoon�opsluit�in
het�eigen�gelijk�en�nooit�luistert�naar�een�ander?

9 februari 2011
TK�50

50-4-39

Bontes
De�heer�Bontes�(PVV):
Wat�een�vraag!�Hoeveel�keer�ik�opsta,�maak�ik�zelf�wel
uit;�daar�gaat�u�niet�over,�al�sta�ik�nul�keer�op.�Dat�is�mijn
zaak.�De�argumenten�van�de�staatssecretaris�hebben�niet
tot�een�andere�zienswijze�geleid.�Mevrouw�Van�der�Burg
en�ik�blijven�dus�bij�dezelfde�stelling.�Is�dat�zo�vreemd?
Volgens�mij�gebeurt�dat�wel�vaker�in�de�politiek.
De�heer�Dibi�(GroenLinks):
Begrijp�mij�niet�verkeerd.�Ik�sta�sympathiek�tegenover�de
amendementen�van�mevrouw�Van�der�Burg�en�de�heer
Bontes�...
De�heer�Bontes�(PVV):
Ik�ga�ervan�uit�dat�u�ze�dan�steunt.
De�heer�Dibi�(GroenLinks):
Die�ga�ik�zeker�steunen.�Wat�ik�opvallend�vind�...
De�heer�Bontes�(PVV):
Wat�is�dan�het�probleem?
De�voorzitter:
Het�woord�is�aan�de�heer�Dibi.
De�heer�Dibi�(GroenLinks):
Ik�vind�het�opvallend�dat�mevrouw�Van�der�Burg�het�debat�met�het�kabinet�aangaat,�wil�luisteren�naar�de�tegenargumenten�en�op�basis�daarvan�in�tweede�termijn�een
oordeel�vormt.�De�heer�Bontes�heeft�in�eerste�termijn�een
stelling�geponeerd�en�die�in�tweede�termijn�herhaald�zonder�ook�maar�met�het�kabinet�te�hebben�gedebatteerd.�Ik
wil�uitdrukken�dat�de�fractie�van�GroenLinks�dat�jammer
vindt,�omdat�wij�hier�in�de�Kamer�met�elkaar�debatteren
en�open�moeten�staan�voor�andere�geluiden.�Ik�hoop�dat
de�PVV�bij�de�behandeling�van�dit�soort�belangrijke�wetsvoorstellen�in�de�toekomst�toch�wat�meer�openstaat�voor
andere�geluiden.
De�heer�Bontes�(PVV):
Ik�heb�aandachtig�geluisterd�naar�de�beide�staatssecretarissen.�Ik�heb�aandachtig�geluisterd�naar�de�collega's.
Ik�heb�zelfs�geluisterd�naar�de�onzin�van�de�heer�Dibi.�Dit
heeft�alleen�niet�tot�een�andere�zienswijze�geleid.
De�heer�Dibi�(GroenLinks):
Blijkbaar�heb�ik�een�gevoelige�snaar�geraakt.�Het�punt�is
dat�als�hier�iemand�onzin�uitkraamt,�zoals�u�dat�noemt,
het�ons�werk�is�om�die�ideeën�met�onze�eigen�ideeën�te
bestrijden,�om�argumenten�uit�te�wisselen,�te�luisteren.
De�PVV�heeft�gewoon�iets�in�eerste�termijn�gezegd�en�dat
in�tweede�termijn�herhaald.�Voor�de�rest�heeft�zij�helemaal�niet�aan�het�debat�bijgedragen.�Dat�vind�ik�jammer.
Dit�wilde�ik�uitdrukken.
De�heer�Bontes�(PVV):
Voorzitter,�ik�heb�zelfs�antwoord�gegeven�op�vragen�van
de�heer�Dibi�over�verkiezingsprogramma's�en�over�de�onderwijsbegroting.�Hij�heeft�de�hele�wereld�aan�elkaar�geknoopt.�Nu�verwijt�hij�mij,�niet�relevant�te�reageren.�Ik
vind�dat�echt�onzin.�Ik�heb�aandachtig�geluisterd.�Ik�blijf
echter�bij�de�stelling�die�ik�eerder�heb�geponeerd.�That's
it!

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

De�heer�Dibi�(GroenLinks):
Voorzitter.�Ik�dank�de�bewindslieden�voor�de�beantwoording�in�de�eerste�termijn.�Er�sprak�een�grote�betrokkenheid�uit�bij�kwetsbare�kinderen�die�thuis�met�een�gevaarlijke�of�haperende�opvoedsituatie�worden�geconfronteerd.
De�fractie�van�GroenLinks�vraagt�zich�af�of�het�wetsvoorstel�dat�het�kabinet�vandaag�verdedigt,�bijdraagt�aan
een�versterking�van�de�positie�van�deze�kwetsbare�kinderen�die�thuis�opgesloten�zitten.�Professionals�moeten�uiteindelijk�lastige�afwegingen�maken.�Moet�ik�het�kind�uit
de�thuissituatie�halen?�Moet�ik�zelf�het�gezin�in�gaan?�Mijn
fractie�vraagt�zich�af�of�deze�professionals�met�deze�wet
een�stap�verder�komen.
De�kern�van�dit�wetsvoorstel�is�dat�professionals�sneller�een�ondertoezichtstelling�kunnen�plaatsen.�De�ots
wordt�verruimd.�Volgens�mijn�fractie�betekent�dit�eigenlijk
dat�de�ots�niet�langer�een�uiterste�redmiddel�is,�maar�een
soort�gangbaar�en�standaard�instrument�wordt.�Dat�past
niet�in�het�beeld�dat�wij�bij�de�samenleving�hebben.�Wij
vinden�dat�primair�de�ouders�verantwoordelijk�zijn�voor
de�opvoeding�van�hun�kinderen.�De�overheid�komt�volgens�ons�pas�in�beeld�als�het�niet�anders�kan�en�het�kind
ernstig�wordt�bedreigd.�Er�is�een�scala�aan�instrumenten
dat�in�zo'n�situatie�kan�worden�ingezet.�Het�besluit�om
een�kind�onder�toezicht�te�plaatsen,�hoort�echt�pas�aan
het�einde�van�de�rit�genomen�te�worden,�niet�al�vroeg�en
aan�het�begin�van�de�rit.
Daarbij�komt�dat�ik�het�jammer�vind�dat�wij�de�cijfers
over�de�effectiviteit�van�de�ots,�die�staatssecretaris�Teeven
in�zijn�eerste�termijn�noemde,�niet�hebben�ontvangen.
Wat�betekent�een�ots�uiteindelijk�voor�de�toekomst�van
een�kind?�Ik�had�die�cijfers�graag�voor�het�begin�van�de
tweede�termijn�ontvangen.�Op�die�manier�had�ik�meer�inzicht�kunnen�krijgen�in�de�huidige�situatie.�Nu�moet�ik�afgaan�op�de�resultaten�van�een�onderzoek�uit�2002.�Ook
heb�ik�gevraagd�om�de�voorbeelden�zwart-op-wit�te�krijgen�die�de�staatssecretaris�noemde.�Die�hebben�we�niet
gekregen.�Het�is�voor�mij�als�Kamerlid�heel�lastig�om�alleen�af�te�gaan�op�een�mondelinge�toelichting�van�de
staatssecretaris�bij�een�aantal�voorbeelden.�Als�wij�ons
werk�goed�willen�doen,�moeten�wij�deze�zaken�goed�kunnen�controleren.
Meer�dan�ooit�ben�ik�tot�de�conclusie�gekomen�dat�als
je�iets�wilt�bijdragen�aan�de�versterking�van�de�positie�van
kwetsbare�kinderen�in�gezinnen,�er�daarvoor�gewoon�professionals�nodig�zijn�die�goed�zijn�opgeleid.�Zij�moeten
voldoende�zijn�toegerust�om�te�weten�wat�er�speelt�in�een
gezin.�Zij�moeten�echter�ook�voldoende�tijd�hebben�om
een-op-eencontract�te�hebben�met�kinderen�en�gezinnen.
Zij�moeten�niet�constant�papieren�moeten�invullen.�Zij
mogen�verder�niet�te�veel�kinderen�onder�hun�hoede�hebben.�Daarom�ben�ik�blij�met�de�toezegging�van�de�staatssecretaris�van�VWS�dat�zij�gaat�kijken�naar�de�opleidingen.�Ik�vond�de�toezegging�nog�ietwat�vaag.�Kan�zij�zeggen�wat�er�precies�gaat�gebeuren�en�wanneer�de�Kamer
daarover�wordt�geïnformeerd?
En�dan�de�caseload.�Wij�hebben�met�elkaar�afgesproken�dat�een�gezinsvoogd�gemiddeld�vijftien�kinderen
onder�zijn�hoede�krijgt.�In�de�praktijk�hebben�zij�er�nu�al
meer�onder�hun�hoede.�Daardoor�kunnen�er�sneller�ongelukken�gebeuren.�Staatssecretaris�Teeven�heeft�gezegd
dat�binnen�een�paar�maanden�de�resultaten�van�het�onderzoek�van�de�rekenkamer�naar�de�Kamer�komen.�Daaruit�moet�duidelijk�blijken�waar�het�geld�precies�naartoe

9 februari 2011
TK�50

50-4-40

Dibi
gaat.�Als�het�niet�goed�wordt�besteed,�moet�het�gewoon
naar�de�professionals�gaan,�zodat�wij�aan�de�norm�kunnen�blijven�voldoen.�De�staatssecretaris�had�het�over
twee�maanden,�en�niet�langer�dan�twee�maanden.�Dat
heb�ik�toch�goed�gehoord?
Ik�heb�gesproken�over�de�enorme�werkdruk�van�kinderrechters.�Wij�horen�van�veel�kinderrechters�dat�zij�maar
15�minuten�tot�30�minuten�beschikbaar�hebben�voor�het
nemen�van�een�besluit�om�een�kind�wel�of�niet�onder�toezicht�te�stellen�of�uit�huis�te�laten�plaatsen.�Dat�lijkt�mij
geen�goede�zaak.�De�staatssecretaris�zou�daarop�in�tweede�termijn�reageren.�Ik�kijk�daarnaar�uit.
Ik�kom�ten�slotte�bij�het�juweeltje�van�de�heer
Voordewind,�de�Eigen�Kracht-conferenties.�Mijn�fractie�is
daarvan�een�groot�voorstander.�Als�er�iets�moet�gebeuren
in�de�jeugdzorg,�dan�is�het�wel�dat�wij�eerder,�dichter�bij
het�gezin�en�in�de�eigen�omgeving�zoeken�naar�mogelijkheden�om�bij�te�dragen�aan�een�herstel�van�de�opvoedsituatie.�Dat�is�veel�beter�dan�het�kind�exporteren�naar�een
instelling,�een�gezinsvoogd�of�iemand�anders.�Dit�juweeltje�steun�ik�dus�van�harte.

Mevrouw�Dijkstra�(D66):
Voorzitter.�In�de�eerste�termijn�is�al�aan�de�orde�geweest
dat�de�huidige�kinderbescherming�op�fundamentele�punten�tekortschiet.�Het�voorliggende�wetsvoorstel�biedt�op
enkele�punten�zeker�een�verbetering,�zoals�het�blokkaderecht�van�pleegouders,�de�toetsende�taak�van�de�Raad
voor�de�Kinderbescherming�en�het�niet�langer�nodig�zijn
van�de�toestemming�van�ouders�bij�de�verwerking�van
gevoelige�gegevens.�Mijn�fractie�kan�zich�in�deze�voorstellen�vinden,�omdat�zij�de�mensen�in�de�jeugdzorg�helpen
om�de�kinderbescherming�te�verbeteren.�De�verruiming
van�de�ondertoezichtstelling�naar�de�lichte�gevallen�en�de
verruiming�van�de�gezagsbeëindiging�vindt�mijn�fractie
op�dit�moment�echter�onwenselijke�maatregelen.�Ik�zeg
met�opzet�op�dit�moment,�omdat�de�jeugdzorg�op�dit�moment�niet�op�orde�is,�zoals�we�eerder�hebben�aangeven.
Ik�mis�hier�de�proportionaliteit�en�bovendien�heb�ik�eerder�in�het�debat�ook�gesteld�dat�wanneer�de�overheid�tot
zulke�ingrijpende�maatregelen�besluit,�ze�een�correcte�uitvoering�van�de�kinderbeschermingsmaatregel�moet�kunnen�garanderen.�Naar�ons�inzicht�is�dat�op�dit�moment
niet�het�geval.�In�de�Kamer�is�geen�meerderheid�te�vinden�voor�mijn�voorstel�om�de�wetswijziging�aan�te�houden�totdat�er,�op�korte�termijn,�zichtbare�verbeteringen�in
de�kinderbescherming�gerealiseerd�zijn.�Staatssecretaris
Veldhuijzen�van�Zanten-Hyllner�heeft�gisteren�echter�gezegd�dat�een�aantal�maatregelen�al�is�geïmplementeerd.
Zij�heeft�alleen�niet�gezegd�welke�maatregelen�ze�precies
bedoelt.�Verder�vraagt�mijn�fractie�beide�staatssecretarissen�om�nog�voor�de�zomer�met�een�plan�van�aanpak�te
komen,�en�dus�niet�na�het�zomerreces�zoals�aangekondigd.�Ook�vraagt�zij�om�het�beoogde�effect�van�de�maatregelen�te�monitoren�en�de�Kamer�hierover�minstens�tweemaal�per�jaar�te�informeren.
Tot�slot�wil�ik�nog�even�terugkomen�op�het�amendement�van�de�heer�Voordewind�over�de�Eigen�Kracht-conferentie.�Ik�heb�in�de�eerste�termijn�aangegeven�moeite
te�hebben�met�het�wettelijk�verankeren�daarvan.�Uit�het
veld�bereiken�mij�echter�ook�veel�geluiden�dat�het�erg�belangrijk�is�om�daaraan�een�flinke�impuls�te�geven.�Zien
de�staatssecretarissen�een�mogelijkheid�om�dit�in�de�wet
op�te�nemen?�Als�voorts�ook�onze�zorg�over�een�mogelijk

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

remmende�werking�bij�acute�situaties�kan�worden�weggenomen,�dan�kunnen�wij�het�amendement�steunen.

De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Voorzitter.�Ik�dank�de�staatssecretarissen�voor�hun�beantwoording�in�eerste�termijn�gisteravond.�Het�is�een�belangrijke�wet�naar�het�oordeel�van�mijn�fractie.�Er�zit�een
aantal�onomstreden�verbeteringen�in�die�op�brede�steun
in�de�Kamer�kunnen�rekenen�en�waar�wij�soms�lang�op
hebben�gewacht.�Nu�is�er�de�kans�om�deze�verbeteringen
binnen�te�halen.�Sommige�amendementen�brengen�nog
verdere�verbeteringen�aan.�Ook�die�beschouwen�wij�als
een�kans.�Ik�loop�ze�niet�allemaal�langs.�Een�aantal�heb�ik
in�eerste�termijn�al�genoemd.
De�context�van�dit�debat�is�de�stelselwijziging�die�dit
kabinet�gaat�uitvoeren,�waarbij�het�voorstel,�de�visie�van
de�parlementaire�werkgroep�Toekomst�Jeugdzorg�het�uitgangspunt�is.�Een�belangrijke�drager�van�die�visie�is�de
poging�om�met�lichtere�maatregelen�in�een�eerdere�fase
zwaardere�maatregelen�en�zwaarder�ingrijpen�in�een�latere�fase�te�voorkomen.�Daarbij�zou�een�ander�type�wetsvoorstel�passen�dan�wat�nu�voorligt.�Ik�kom�daar�nog�op
terug.
De�voorbeelden�die�de�staatssecretaris�van�Veiligheid
en�Justitie�heeft�gegeven,�zijn�door�mijn�fractie�zeer�gewaardeerd.�Ze�geven�goed�aan�dat�er�situaties�denkbaar
zijn�waarbij�er�goede�argumenten�zijn�om�in�een�eerdere�fase�in�te�grijpen.�Dan�voldoet�het�criterium�"ernstige
bedreiging"�niet,�tenzij�je�ervan�uitgaat�dat�de�professionals�dat�criterium�gaan�oprekken,�aan�de�kant�schuiven,
of�met�drang�en�dwang�of�andere�vormen�van�chantage
mensen�alsnog�tot�medewerking�brengen.�Het�gaat�dus
om�het�gebied�tussen�het�huidige�vrijwillige�kader�en�de
overgang�naar�het�verplichte�kader.�In�het�verplichte�kader�zijn�de�maatregelen�die�nu�in�de�wet�staan,�naar�het
oordeel�van�mijn�fractie�allemaal�zwaar.�Wij�zoeken�–�ik
doe�een�beroep�op�de�staatssecretaris�om�langs�die�lijn
mee�te�denken�–�nog�steeds�naar�een�koppeling�licht/licht.
Bij�lichtere�vormen�van�bedreiging�kan�het�soms�gewenst
zijn�om�met�het�oog�op�de�inschatting�van�het�risico�en
de�voorgeschiedenis�van�het�gezin�in�te�grijpen,�maar�dan
zou�het�mogelijk�moeten�zijn�om�met�lichtere�specifieke
maatregelen�in�te�grijpen.�Ik�heb�een�parallel�getrokken
met�het�Wetboek�van�Strafrecht,�waarin�wij�de�bijzondere�voorwaarde�kennen,�maar�anderen�hebben�mij�gezegd
dat�ook�de�parallel�met�stepped�care�in�de�ggz�van�toepassing�zou�zijn.
Dit�wetsvoorstel�verlaagt�de�drempels,�maar�kent�weinig�maatvoering�in�de�mate�van�ingrijpen.�Het�amendement�van�mevrouw�Van�der�Burg�draait�de�drempelverlaging�terug�en�brengt�ook�de�term�"ernstig"�op�drie�plaatsen�weer�terug.�Daarmee�gaat�het�voorbij�aan�de�voorbeelden�die�de�staatssecretaris�heeft�gegeven�en�die�reëel�en�uit�de�praktijk�zijn.�Ook�mevrouw�Kooiman�heeft
dat�goed�onderbouwd.�De�Raad�van�State�heeft�ervoor
gepleit�om,�wanneer�het�gaat�om�eerder�ingrijpen,�te�werken�aan�een�gerichte�lichte�maatregel�en�om�die�op�te�nemen�in�het�wetsvoorstel.�Ik�herhaal�mijn�pleidooi�daarvoor�in�tweede�termijn,�ook�omdat�ik�kan�tellen.�De�amendementen�van�mevrouw�Van�der�Burg�krijgen�een�meerderheid.�Ze�krijgen�ook�onze�steun,�maar�dat�wil�niet�zeggen�dat�de�problematiek�die�de�staatssecretaris�heeft�beschreven,�niet�reëel�is.�We�moeten�nadenken�over�hoe�we

9 februari 2011
TK�50

50-4-41

Dijsselbloem
genuanceerd�met�voorstellen�kunnen�komen�om�daaraan
tegemoet�te�komen.
De�heer�Voordewind�(ChristenUnie):
Kan�de�heer�Dijsselbloem�eens�een�voorbeeld�noemen
van�een�lichte,�gerichte�maatregel,�zoals�hij�dat�omschrijft?
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Ja,�dat�heb�ik�in�eerste�termijn�ook�gedaan.�Dat�kan�gaan
om�verplichte�opvoedingsondersteuning.�Dat�kan�gaan
om�verplichte�gezinsbegeleiding.�Dat�kan�gaan�om�verplichte�projecten�in�de�hulpverlening,�zeer�gericht,�passend�bij�de�specifieke�problematiek�die�aan�de�orde�is�en
waarmee�een�verdere�escalatie�van�de�bedreiging�van�de
ontwikkeling�van�het�kind�kan�worden�voorkomen.
De�heer�Voordewind�(ChristenUnie):
Daar�was�ik�al�een�beetje�bang�voor,�want�op�dit�moment
is�verplichte�opvoedingsondersteuning�niet�een�lichtte
maatregel.�Dat�valt�nu�in�de�trits�van�ots-maatregelen�die
door�de�rechter�moeten�worden�bekrachtigd:�een�ots�opleggen�en�vervolgens�verplichte�opvoedingsondersteuning.�Dus�dan�geldt�die�lichte�maatregel�weer�niet,�want
dit�is�toch�wel�een�stevige�maatregel.
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Nee,�ik�vind�verplichte�opvoedingsondersteuning�geen
stevige�maatregel.�Bij�zware,�ingrijpende�maatregelen�is
het�enige�wat�nu�in�de�wet�staat,�ondertoezichtstelling,
uithuisplaatsing�of�zelfs�ontheffing�of�ontneming�van�het
gezag.�U�hebt�gelijk�dat�binnen�het�kader�van�een�ots,�als
die�is�opgelegd,�verplichte�opvoedingsondersteuning�een
van�de�aanwijzingen�kan�zijn�die�de�voogd�geeft�aan�het
gezin.�Maar�het�karakter�van�de�ots�is�breder,�namelijk�dat
de�voogd�alle�maatregelen�kan�nemen�en�aanwijzingen
kan�geven�om�de�verdere�bedreiging�van�de�ontwikkeling
van�het�kind�te�keren.�Dat�is�dus�een�veel�bredere,�zo�u
wilt�vrije�opdracht�voor�de�voogd,�die�die�opdracht�krijgt.
Mijn�punt�is:�wanneer�er�nog�geen�sprake�is�van�ernstige
bedreiging�van�het�kind,�zou�ik�vinden�dat�een�zo�brede
opdracht�voor�een�voogd�om�over�de�volle�breedte�van
het�gezinsleven�te�kunnen�ingrijpen�te�ver�gaat.�Soms�kan
volstaan�worden�met�één�maatregel,�specifiek,�passend
bij�die�situatie.�Dat�is�mijn�pleidooi.
De�voorzitter:
Afrondend,�de�heer�Voordewind.
De�heer�Voordewind�(ChristenUnie):
De�heer�Dijsselbloem�zegt�dat�hij�zich�eigenlijk�wel�kan
vinden�in�de�voorbeelden�die�de�staatssecretaris�heeft�genoemd.�Alleen�zegt�hij�dan:�ga�dan�niet�in�de�breedte�een
ots�afgeven,�maar�doe�dat�heel�specifiek�en�gericht.�Ten
eerste�kun�je�twijfels�hebben�over�de�situatie,�zoals�een
huurachterstand,�vervuiling�van�de�hygiëne�of�geen�regelmatig�bezoek�aan�het�consultatiebureau.�Ik�denk�dat
de�heer�Dijsselbloem�dan�bedoelt�dat�je�alleen�op�het�moment�dat�alle�hulp�geweigerd�wordt,�zou�kunnen�zeggen:
dan�gaan�we�over�naar�het�gedwongen�kader.�Maar�dan
nog�is�mijn�vraag:�gedwongen�opvoedingsondersteuning
is�ook�wel�weer�een�heel�brede�categorie.
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Er�zit�heel�veel�in�uw�betoog.�Ten�eerste�ging�het�in�het
voorbeeld�van�de�staatssecretaris�om�een�ouder�of�moe-

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

der�met�een�verslavingsgeschiedenis,�als�ik�het�me�goed
herinner.�Dat�geeft�al�een�context.�Zoals�gezegd,�als�het
alleen�maar�ging�om�hygiëneproblematiek�en�het�niet
trouw�bezoeken�van�het�consultatiebureau,�dan�zou�ik�ook
denken:�moet�je�dan�wel�gaan�ingrijpen?�Maar�er�was�een
voorgeschiedenis.�Er�waren�andere�kinderen�in�het�gezin
die�eerder�met�jeugdzorg�in�aanraking�waren�gekomen.
Dus�er�was�een�voorgeschiedenis�om�aan�te�nemen�dat�er
nog�geen�sprake�is�van�ernstige�bedreiging�in�deze�casus,
maar�dat�er�zeer�veel�redenen�zijn�om�zorg�te�hebben�dat
het�die�kant�op�gaat.�De�vraag�is�of�je�dan�moet�wachten
tot�het�kind�echt�ernstig�bedreigd�is,�of�dat�je�eerder�kunt
ingrijpen.
Een�ander�element�in�uw�betoog�was:�kan�de�overgang
nog�vrijwillig�of�moet�die�verplicht?�Als�het�nog�vrijwillig�kan,�zijn�u�en�ik�het�eens�dat�je�het�dan�vrijwillig�moet
doen.�Het�punt�is�dat�er�in�de�wet�nu�een�vrij�harde�en�abrupte�overgang�is�naar�verplicht�optreden.�Dan�kun�je�alleen�de�drie�maatregelen�die�ik�net�noemde�nemen,�die
naar�het�oordeel�van�mijn�fractie�alle�drie�behoorlijk�ingrijpend�zijn.�Het�enige�waar�ik�naar�zoek,�is�de�mogelijkheid�om�in�dat�overgangsgebied�een�tussenstap�in�te�bouwen,�waarbij�je�een�zeer�specifieke�maatregel�oplegt,�wel
verplicht,�gericht�op�een�specifiek�probleem.�Ik�kan�het
niet�anders�uitleggen.
De�heer�Van�der�Staaij�(SGP):
Het�is�al�terecht�aangehaald�door�de�heer�Dijsselbloem
dat�de�Raad�van�State�die�mogelijkheid�ook�in�overweging�heeft�gegeven.�Alleen�heeft�de�regering�toen�ook�vrij
uitgebreid�gereageerd�en�dit�van�de�hand�gewezen,�met,
kortweg�gezegd,�de�argumentatie:�het�is�niet�nodig,�ook�in
het�licht�van�het�breed�geschakeerde�aanbod�van�niet-vrijblijvende,�vrijwillige�hulpverlening�op�gemeentelijk�vlak
dat�zich�nog�steeds�verder�ontwikkelt.�En�verder:�het�levert�heel�veel�bureaucratie�op,�zowel�in�het�opleggen�als
in�de�uitvoering�ervan.�Dat�is�ook�niet�wat�wij�willen.�Wat
is�dan�de�reactie�van�de�heer�Dijsselbloem�op�die�bezwaren,�die�de�regering�zelf�naar�voren�heeft�gebracht?
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Ik�heb�terdege�kennisgenomen�van�die�reactie�op�de�Raad
van�State.�Ten�eerste�begrijp�ik�niet�dat�het�opleggen�van
een�specifieke�maatregel�meer�bureaucratie�met�zich�zou
brengen�dan�het�dan�maar�meteen�opleggen�–�dat�is�wat
de�regering�zelf�voorstelt�–�van�de�verdergaande�maatregel,�namelijk�ots�et�cetera.�Dus�dat�begrijp�ik�gewoon
niet.�Het�wordt�niet�onderbouwd,�er�staat�alleen:�dit�leidt
tot�meer�bureaucratie.�Ten�tweede�kan�er�in�de�vrijwillige
sfeer�inderdaad�heel�veel.�Je�kunt�in�het�schemergebied
met�drang�en�dwang�en�dreigen�in�de�zin�van�"als�u�niet
meewerkt,�dan"�ook�veel�bereiken.�Ik�zou�echter�–�maar
misschien�is�dat�een�wat�rechtlijnige�opvatting�–�dit�schemergebied�niet�te�groot�willen�maken.�Als�er�in�dat�schemergebied�blijkbaar�een�tekortkoming�qua�instrumenten
is�en�je�dus�moet�gaan�werken�met�drang�en�dwang�–�dat
is�een�vorm�van�dreigen�met�verdergaande�instrumenten
–�dan�moet�je�je�afvragen�waarom�je�in�de�wet�niet�de�mogelijkheid�maakt�om�lichtere�en�gerichtere�maatregelen�te
nemen.
De�heer�Van�der�Staaij�(SGP):
De�gedachte�achter�die�gemeentelijke�mogelijkheden,�de
vrijwillige�mogelijkheden,�was�dat�je�bij�de�lichtste�instrumenten�de�grootste�kans�hebt�dat�je�met�enige�drang�in
het�vrijwillige�traject�een�eind�komt.�Dat�was�een�argu-

9 februari 2011
TK�50

50-4-42

Dijsselbloem
ment�van�de�Raad�van�State,�voor�zover�ik�het�goed�begrepen�heb.�De�heer�Dijsselbloem�zegt�verder:�ik�begrijp
niet�dat�dit�meer�bureaucratie�oplevert.�Stel�dat�het�alleen�gaat�om�de�opvoedondersteuning�van�de�ouders�die
is�opgelegd,�maar�gaandeweg�blijkt�dat�er�ook�iets�voor
het�kind�nodig�is,�dan�moet�er�weer�een�aparte�procedure�worden�opgestart�om�dat�mogelijk�te�maken.�Is�wat�de
Raad�van�State�aanhaalt,�niet�een�goed�voorbeeld�van�extra�bureaucratie�en�extra�uitvoeringslast?
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Dit�wordt�niet�door�de�Raad�van�State�aangehaald,�dit
wordt�betoogd�door�het�kabinet.�De�rechter�zal�niet�à
l'improviste�een�maatregel�opleggen,�hij�wordt�hierover
geadviseerd�door�Bureau�Jeugdzorg�of�via�de�raad,�die
vertellen:�dit�is�er�aan�de�hand,�het�vrijwillige�traject�is
uitgewerkt.�Dat�is�natuurlijk�altijd�de�aanname.�De�heer
Van�der�Staaij�heeft�gelijk,�in�het�vrijwillig�traject�kan�er
veel�en�gemeentes�doen�hier�ook�meer�in,�en�dat�willen
wij�ook�graag.�Dit�gaat�echter�over�de�casus�waarin�het
vrijwillige�traject�echt�is�uitgewerkt�en�waarin�wij�moeten
overschakelen�naar�het�verplichte�traject.
De�voorzitter:
Het�woord�is�aan�mevrouw�Dijkstra.
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Nee,�wacht�even,�ik�begon�net�met�het�antwoord.
De�voorzitter:
Neem�mij�niet�kwalijk.
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Dan�staan�in�de�wet�alleen�de�verdergaande�opties.�Mijn
stelling�is:�Bureau�Jeugdzorg�en�de�Raad�voor�de�Kinderbescherming�zijn�zeer�deskundig�en�weten�wat�er�in�de
specifieke�situatie�vereist�is�en�kunnen�dus�een�gerichte
maatregel�vragen.�Is�dat�te�beperkend?�Dat�kan.�Ik�denk
echter�dat�wij�allebei�vinden�dat�wij�in�een�situatie�van
een�gewone�bedreiging�niet�onmiddellijk�de�allerzwaarste�instrumenten�moeten�inzetten.�Ik�zoek�dan�ook�naar
gerichtere�maatregelen,�die�minder�ingrijpend�zijn:�niet
meteen�een�volmacht�geven�om�in�de�volle�breedte�van
het�gezinsleven�te�interveniëren,�maar�het�specifieke�probleem�bij�de�kop�pakken.�Dat�vraagt�een�specifieke�uitspraak�van�de�rechter�op�dit�punt,�op�advies�van�deskundigen�natuurlijk.
De�voorzitter:
Bent�u�klaar?
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Met�mijn�antwoord�op�de�vraag�van�de�heer�Van�der
Staaij�wel.
Mevrouw�Dijkstra�(D66):
Ik�zal�proberen�te�vermijden�dat�de�heer�Dijsselbloem
in�herhaling�vervalt,�maar�het�risico�zit�er�een�heel�klein
beetje�in.�Zo'n�verplichte�opvoedingsondersteuning�moet
ook�worden�opgelegd�door�de�kinderrechter.�Of�van�wie
komt�deze�verplichting?
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Van�de�kinderrechter.

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

Mevrouw�Dijkstra�(D66):
Vervolgens�komt�mijn�vraag.�Op�dit�moment�is�het�probleem�dat�kinderrechters�veel�te�weinig�tijd�hebben.�Wij
hebben�het�al�eerder�over�de�caseload�gehad.�Ga�je�dit
niet�nog�veel�erger�maken�op�deze�manier?
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Nee,�want�in�beide�situaties,�zowel�in�mijn�voorstel�als�in
het�voorstel�van�het�kabinet,�komt�het�kind�voor�de�kinderrechter.�Het�vrijwillige�traject�is�uitgeput,�over�die�situatie�hebben�wij�het.�Dan�is�de�vraag�wanneer�de�kinderrechter�iets�mag�opleggen.�Wat�is�zijn�criterium:�ernstige�of�gewone�bedreiging?�Vervolgens�heeft�de�rechter�op
basis�van�de�wet�de�mogelijkheid�om�een�aantal�instrumenten�in�te�zetten.�Mijn�stelling�is�dat�deze�instrumenten�te�beperkt�zijn.�De�rechter�zou�meer�keuzemogelijkheden�moeten�hebben.�Qua�beslag�op�de�rechterlijke�macht
maakt�het�dus�niets�uit,�het�kind�komt�voor�de�rechter.�De
vraag�is�alleen:�wat�is�het�criterium�en�welke�instrumenten?
De�voorzitter:
Mevrouw�Dijkstra�nog�één�keer.
Mevrouw�Dijkstra�(D66):
Ik�denk�dat�onze�worsteling�in�dit�debat�steeds�de�criteria�betreft�waar�de�heer�Dijsselbloem�over�spreekt.�Wat
is�ernstig�en�wat�is�licht?�Wij�hebben�het�aan�alle�kanten
geprobeerd.�De�staatssecretaris�heeft�voorbeelden�gegeven�en�mevrouw�Kooiman�heeft�zo-even�weer�voorbeelden�gegeven.�Zijn�deze�criteria�nu�helemaal�helder?�Is�het
voor�de�heer�Dijsselbloem�helder�wanneer�het�licht�en
wanneer�het�ernstig�is?
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Dat�is�ingewikkeld.�Je�kunt�niet�elke�situatie,�elke�denkbare�omstandigheid�in�de�wet�uitschrijven.�De�rechter�heeft
wel�de�mogelijkheid�–�en�dat�is�maar�goed�ook�–�om�elke�situatie�afzonderlijk�te�beoordelen�en�alle�omstandigheden�daarbij�te�laten�meewegen.�Het�is�wel�een�stap�als
de�wetgever�zegt:�de�overheid�mag�nu�al�gaan�ingrijpen
bij�gezinnen�als�wij�het�criterium�dat�tot�nu�toe�"ernstig"
is�geweest�–�het�moet�gaan�om�een�ernstige�situatie�–
veranderen�in�"bedreigend".�Wij�hebben�precies�dezelfde�discussie�gehad�over�de�verwijsindex�risicojongeren.
Daar�stond�ook�een�ruim�criterium�in.�Daar�heeft�de�Kamer�toen�van�gezegd:�wij�willen�geen�ruim�criterium;�er
moet�sprake�zijn�van�een�reële�bedreiging,�geen�risico�of
verwachting.�Daar�zijn�wij�het�wel�over�eens.
Mevrouw�Kooiman�(SP):
De�heer�Dijsselbloem�zegt�terecht:�wij�moeten�kijken�naar
meer�keuzemogelijkheden.�Staatssecretaris�Teeven�en�ikzelf�hebben�voorbeelden�gegeven�van�hoe�wij�in�dat�soort
situaties�verplichte�opvoedingsondersteuning�mogelijk
kunnen�maken.�De�heer�Dijsselbloem�heeft�gezegd�dat�dat
reële�voorbeelden�zijn,�maar�ik�ben�heel�erg�aan�het�zoeken�naar�het�antwoord�op�de�vraag�welke�keuzemogelijkheden�hij�eigenlijk�bedoelt.
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Ik�heb�het�in�algemene�zin�aangeduid�als�een�"bijzondere�voorwaarde".�Dat�is�een�begrip�uit�het�strafrecht.�Daarin�kan�de�rechter�niet�alleen�een�taakstraf,�celstraf�et�cetera�opleggen�maar�ook�heel�specifiek�bijzondere�voorwaarden�opleggen.�In�het�strafrecht�kan�het�in�algemene

9 februari 2011
TK�50

50-4-43

Dijsselbloem
zin,�maar�de�rechter�kan�het�ook�specifiek�invullen.�Wetende�hoe�de�opvattingen�in�de�Kamer�liggen,�lijkt�het�mij
in�dit�geval�verstandig�om�in�de�memorie�van�de�wet�nader�te�definiëren�om�welk�type�maatregelen�het�gaat.�Wat
mij�betreft,�gaat�het�in�algemene�zin�om�lichte�maatregelen�die�gericht�zijn�op�een�specifieke�situatie.�Dat�moet
de�rechter�ook�motiveren.�In�dit�wetsvoorstel�wordt�geregeld�dat�de�rechter�in�zijn�besluit�moet�motiveren�wat
er�precies�aan�de�hand�is�en�waarom�bepaalde�maatregelen�moeten�worden�genomen.�In�de�memorie�kun�je
dat�verder�uitwerken.�Ik�heb�een�aantal�voorbeelden�genoemd:�verplichte�opvoedingsondersteuning,�verplichte
gezinsbegeleiding,�gezinscoaching�en�een�verplichte�deelname�aan�hulpverleningstrajecten.�Wat�mij�betreft,�zetten
wij�daar�een�punt,�maar�misschien�wil�de�staatssecretaris
daar�nog�andere�varianten�aan�toevoegen.�Maar�dit�moeten�wij�wel�uitwerken�met�elkaar.�Ik�heb�nog�steeds�geen
amendement�gemaakt�omdat�dit�zorgvuldige�wetgeving
vereist.�Ik�zou�heel�graag�hebben�dat�de�staatssecretaris
straks,�het�veld�overziend�en�concluderend�dat�zijn�voorstel�geen�meerderheid�haalt,�bereid�is�om�deze�tussenvariant�in�wetsvoorstel�in�te�bouwen.�Dan�moet�je�dat�dus
langs�deze�lijn�nader�uitwerken�in�de�memorie.
Mevrouw�Kooiman�(SP):
Wanneer�verplichte�opvoedingsondersteuning�gegeven
wordt�als�ouders�niet�meewerken,�heb�je�altijd�te�maken�met�beïnvloeding�van�het�ouderlijk�gezag.�Dan�heb
je�te�maken�met�ondertoezichtstelling.�Als�je�het�woordje�"ernstig"�er�uithaalt,�dan�verlaag�je�de�drempel�om�iets
te�melden�bij�de�Raad�voor�de�Kinderbescherming,�maar
dan�is�er�ook�eerder�de�mogelijkheid�om�bij�de�kinderrechter�te�komen.�Dan�spreekt�de�kinderrechter�de�ouders
streng�toe:�u�komt�hier�over�drie�maanden�terug;�dan�verwacht�ik�van�u�dat�u�meewerkt�in�het�vrijwillig�kader�en
hoef�ik�geen�ondertoezichtstelling�uit�te�spreken.�Aangezien�deze�wet�daar�al�in�voorziet,�snap�ik�niet�wat�de�heer
Dijsselbloem�hiermee�bedoelt.
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Deze�wet�voorziet�in�veel�meer.�Die�maakt�het�mogelijk�te
doen�wat�mevrouw�Kooiman�beschrijft,�maar�ook�om�een
volledige�ots�aan�de�ouders�op�te�leggen�met�alle�ruimte�die�daarin�zit�en�met�alle�maatregelen�en�aanwijzingen
die�de�voogd�noodzakelijk�vindt.�Dat�is�meteen�een�grote
stap.�Mijn�stelling�is�dat�zo'n�grote�stap�niet�zou�moeten
worden�genomen�bij�een�normale�bedreiging.�De�staatssecretaris�heeft�ook�betoogd�wat�mevrouw�Kooiman�betoogd,�namelijk�dat�de�professional�binnen�de�grote�ruimte�die�de�rechter�geeft�bij�ots,�dingen�zal�doen�die�heel�gericht�zijn�op�de�specifieke�situatie.�Dat�kan.�Wij�kunnen�als
wetgever�op�basis�van�vertrouwen�een�heel�groot�mandaat�geven�aan�hulpverleners�en�gezinsvoogden�en�ervan
uitgaan�dat�zij�dat�precies�zullen�toepassen.�Maar�aangezien�het�hier�gaat�om�ingrijpende�maatregelen�in�een�gezinsleven�vind�ik�dat�de�wet�preciezer�moet�zijn.
Mevrouw�Van�Toorenburg�(CDA):
Wij�zien�allemaal�het�slagveld�dat�hier�ontstaat�omdat�er
geen�meerderheden�zijn�voor�de�verschillende�amendementen.�Daarom�wil�ik�de�heer�Dijsselbloem�vragen�of�hij
wil�ingaan�op�ons�amendement�over�de�voorwaardelijke
ondertoezichtstelling.�Dat�is�een�probeersel�om�te�bekijken�of�het�mogelijk�is�dat�je�niet�direct�een�ondertoezichtstelling�uitspreekt�maar�bijzondere�voorwaarden�stelt.�Die
bijzondere�voorwaarden�zouden�precies�de�dingen�kun-

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

nen�zijn�waar�ook�de�heer�Dijsselbloem�naar�zoekt.�Zouden�wij�samen�met�het�kabinet�kunnen�bekijken�of�wij�dat
op�een�goede�manier�in�de�wet�kunnen�zetten�en�kinderrechters�laten�bekijken�of�wij�die�constructie�uiteindelijk
zo�kunnen�maken?
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Ja,�dat�kan,�maar�dan�zouden�mevrouw�Van�Toorenburg
en�ik�wel�even�om�de�tafel�moeten�gaan�zitten.�Zij�stelt
namelijk�voor�dat�wel�een�ots�wordt�uitgesproken�maar
dat�die�vervolgens�onder�nadere�voorwaarden�wordt�opgeschort.�Dat�is�toch�net�een�andere�variant�dan�wat�ik
zeg.�Ik�zeg�namelijk�het�volgende.�Er�doet�zich�een�specifieke�situatie�voor.�Er�is�sprake�van�een�nog�niet�ernstige
bedreiging.�In�dat�geval�moet�een�specifieke�maatregel
worden�opgelegd�en�nog�geen�ots.�Dat�zit�dicht�bij�elkaar,
maar�het�is�net�nog�iets�anders.
Mevrouw�Van�Toorenburg�(CDA):
Ik�maak�even�de�uitstap�naar�het�strafrecht.�Als�iemand
een�voorwaardelijke�gevangenisstraf�krijgt,�zit�hij�niet�in
de�cel.�Als�iemand�een�voorwaardelijke�geldboete�krijgt,
betaalt�hij�die�niet.�Dus�als�iemand�een�voorwaardelijke
ots�heeft,�is�die�er�eigenlijk�niet.�Alleen�de�stok�achter�de
deur�is�stevig.�Die�voorwaarde,�waar�wij�beiden�zo�naar
zoeken,�kun�je�invullen.�Is�het�echt�zo�heel�zwaar�dat�wat
we�eigenlijk�niet�opleggen,�net�als�de�gevangenisstraf
en�net�als�het�geld�dat�niet�hoeft�te�worden�betaald,�niet
hoeft�te�worden�uitgezeten?
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Het�ligt�dicht�bij�elkaar.�In�het�strafrecht�werkt�het�als�volgt
als�een�bijzondere�voorwaarde�wordt�opgelegd.�Een�rechter�legt�aan�een�persoon�bijvoorbeeld�op�dat�hij�moet
deelnemen�aan�een�bepaalde�opleiding�of�een�bepaald
werktraject.�Daarbij�moet�die�persoon�aanwezig�zijn.�Als
hij�dat�niet�is,�gaat�niet�automatisch�de�celstraf�in.�Diegene�moet�dan�terug�naar�de�rechter.�De�rechter�beslist
vervolgens�of�hij�nog�een�kans�geeft,�dan�wel�of�hij�een
andere�voorwaarde�oplegt,�dan�wel�of�hij�diegene�alsnog�naar�de�rechter�stuurt.�Laten�we�nog�even�precies�kijken�naar�de�ots.�Ik�begrijp�het�voorstel�van�mevrouw�Van
Toorenburg�als�volgt.�Iemand�krijgt�ots�opgelegd�en�die
wordt�vervolgens�opgeschort�onder�nadere�voorwaarden.
Als�diegene�daar�niet�aan�voldoet,�dan�wordt�de�ots�van
kracht.�Ik�zoek�het�dan�meer�in�de�tussenstap�dat�diegene�naar�de�rechter�moet.�Nogmaals,�ik�vind�ots�een�zware
maatregel.�De�rechter�moet�daartussen�zitten.
De�voorzitter:
Mevrouw�Van�Toorenburg,�afrondend�één�zin.
Mevrouw�Van�Toorenburg�(CDA):
Dat�wordt�een�heel�lange�zin.
De�voorzitter:
U�kunt�het.
Mevrouw�Van�Toorenburg�(CDA):
Wij�hebben�juist�hier�het�debat�over�met�het�ministerie,
dat�precies�op�dat�punt�zegt:�moeten�we�er�niet�voor�zorgen�dat�de�rechter�er�een�oordeel�over�kan�hebben?�Ons
amendement�zit�in�de�wijzigingsfase�om�precies�aan�dat
probleem�tegemoet�te�kunnen�komen.

9 februari 2011
TK�50

50-4-44

Dijsselbloem
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Nou,�kijk�eens.
Voorzitter.�U�kijkt�mij�aan�alsof�ik�klaar�ben,�maar�is�dat
ook�zo?�Ik�moet�even�kijken.
In�mijn�betoog�heb�ik�de�staatssecretaris�zojuist�gevraagd�om�met�een�nota�van�wijziging�te�komen.�We�zullen�ook�kijken�naar�een�nieuw�amendement�van�de�CDAfractie�dat�er�nog�aankomt�en�in�hoeverre�dat�ons�kan�helpen.
Ik�heb�de�staatssecretaris�in�eerste�termijn�gevraagd
naar�de�formuleringen�in�de�memorie�van�toelichting.
Wanneer�is�sprake�van�dreiging�en�ernstige�dreiging?�Er
staan�namelijk�allerlei�verschillende�typen�formuleringen
in.�Ik�vond�dat�niet�helder.�Ik�denk�dat�alle�mensen�die�met
zo'n�wet�moeten�gaan�werken,�in�principe�ook�de�memorie�van�toelichting�gaan�nalezen�–�althans,�ik�kan�mij�voorstellen�dat�een�rechter�dat�doet�–�om�te�kijken�wat�de�wetgever�bedoelt.�Als�er�dan�zo�veel�verschillende�formuleringen�zijn,�is�dat�verwarrend.�Graag�aandacht�daarvoor.
Eventueel�moet�er�ook�een�nota�van�wijziging�op�de�memorie�van�toelichting�komen.�Ik�pleit,�kort�gezegd,�voor�de
koninklijke�weg�in�het�schemergebied�tussen�"verplicht"
en�"vrijwillig".
Tot�slot�maak�ik�een�aantal�losse�opmerkingen.�Ik�heb
betoogd�dat�er�veel�klachten�zijn,�veel�onvrede,�over�het
klachtenrecht.�Dat�is�deels�eigen�aan�het�karakter�van
klachtenrecht.�Mensen�gaan�nooit�tevreden�naar�huis,�althans�lang�niet�altijd.�Er�is�ook�een�aantal�reële�punten.
De�wet�regelt�maar�op�een�paar�punten,�overigens�wel
belangrijke�punten,�op�welke�wijze�het�klachtenrecht�in
de�jeugdzorg�in�elkaar�moet�zitten.�Dat�laat�heel�veel�vrijheid�over�aan�de�Bureaus�Jeugdzorg�om�vervolgens�de
commissies�in�te�richten,�samen�te�stellen�et�cetera.�Daar
komt�een�deel�van�de�klachten�vandaan.�Ik�heb�een�motie
op�dat�punt�om�dat�te�verbeteren,�zowel�de�kwaliteit�ervan
als�de�onafhankelijkheid.
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
overwegende�dat�kindbeschermingsmaatregelen�onvermijdelijk�zeer�ingrijpend�zijn�voor�ouders�en�kinderen;
overwegende�dat�daarom�het�klachtrecht�en�de�klachtafhandeling�in�de�jeugdzorg�van�hoge�kwaliteit�dienen�te
zijn;
constaterende�dat�er�veel�kritiek�is�op�de�wijze�waarop
klachten�worden�behandeld�en�dat�ook�de�Nationale�ombudsman�van�oordeel�is�dat�een�meer�eenduidige�klachtafhandeling�dringend�gewenst�is;
van�oordeel�dat�de�bepalingen�van�de�Wet�op�de�jeugdzorg�betreffende�het�klachtrecht�veel�ruimte�laten�voor
een�eigen�invulling�per�Bureau�Jeugdzorg�en�dat�strikte
onafhankelijkheid�en�grote�zorgvuldigheid�daarmee�onvoldoende�zijn�geborgd;
verzoekt�de�regering,�te�komen�tot�nadere�voorstellen
voor�een�landelijk�stelsel�van�zorgvuldige�en�onafhankelijke�klachtafhandeling�in�de�jeugdzorg,

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Dijsselbloem.�Naar
mij�blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�35�(32015).
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Voorzitter.�Kortheidshalve�sluit�ik�mij�aan�bij�de�opmerking�van�de�heer�Dibi�over�het�belang�van�onderwijs�voor
de�kwaliteit�van�de�jeugdzorgwerkers.
De�heer�Dibi�(GroenLinks):
Passend�onderwijs!
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Ik�sluit�mij�ook�volstrekt�aan�bij�de�opmerking�van�de�heer
Dibi�over�passend�onderwijs.
Dan�nog�een�opmerking�over�de�discussie�over�de�caseload,�die�al�zeer�lang�sleept.�Eerder�bereikte�resultaten�om�de�caseload�omlaag�te�brengen�worden�weer�tenietgedaan.�De�caseload�is�gemiddeld�alweer�opgelopen
naar�zeventien.�Nu�zegt�de�staatssecretaris�van�Veiligheid
en�Justitie�dat�hij�garantstaat�voor�een�maximaal�gemiddelde�van�vijftien�cases,�kinderen,�gezinnen,�per�gezinsvoogd.�De�praktijk�is�dus�al�anders.�De�grote�vraag�is�hoe
de�staatssecretaris�dit�denkt�terug�te�brengen.�Wil�hij�dit
doen�met�aanwijzingen�aan�de�Bureaus�Jeugdzorg�of�wil
hij�dit�op�een�reële�manier�doen,�namelijk�door�de�discussie�over�de�tarieven�op�een�goede�manier�af�te�ronden?
De�tarieven�moeten�worden�aangepast.�De�jeugdzorgwerkers�staan�onder�grote�druk�en�hebben�een�grote�verantwoordelijkheid.
Tot�slot�kom�ik�op�de�Eigen�Kracht-conferentie.�Ik�begrijp�de�discussie�heel�goed.�Moet�je�dit�type�methode�opnemen�in�de�wet?�Ik�denk�zelf�dat�de�benadering�van�de
Eigen�Kracht-conferentie�meer�is�dan�een�methode.�Het
gaat�namelijk�om�de�vraag�of�wij�alles�hebben�gedaan
om�het�gezin�en�de�sociale�omgeving�van�het�gezin�in�het
spel�te�brengen�en�de�verantwoordelijkheid�te�laten�nemen�of�houden,�voordat�wij�opschalen,�professionaliseren
en�het�gezag�en�de�verantwoordelijkheid�van�ouders�overnemen�of�aan�de�kant�zetten.�Dat�is�een�fundamenteel�andere�werkwijze�in�de�jeugdzorg,�terwijl�de�trend�was�om
eerder�in�te�grijpen,�onder�druk�van�dingen�die�fout�gaan,
risico's�en�het�idee�dat�er�nooit�iets�mag�gebeuren�met
kinderen.�De�trend�was�om�eerder�het�gezin�en�zijn�sociale
omgeving�aan�de�kant�te�zetten.�Dit�is�echter�een�essentieel�punt�om�te�proberen:�laten�wij�alles�op�alles�zetten�om
het�gezin,�met�inschakeling�van�de�sociale�omgeving,�zo
lang�mogelijk�in�zijn�kracht�te�laten:�de�eigen�kracht.

Mevrouw�Arib�(PvdA):
Voorzitter.�Ik�dank�de�bewindspersonen�voor�de�beantwoording�van�de�vragen�die�betrekking�hadden�op�het
rapport�van�de�heer�Van�Vollenhoven.�Ik�ben�niet�zo�heel
tevreden�met�de�antwoorden�van�de�staatssecretaris�van
VWS. De�rapporten�die�tot�nu�toe�zijn�verschenen,�van�de
heer�Van�Vollenhoven,�de�Inspectie�voor�de�Gezondheidszorg�en�de�Inspectie�voor�de�Jeugdzorg,�maken�duidelijk
dat�kindermishandeling�en�kindermisbruik�helaas�op�grote�schaal�voorkomen�in�onze�samenleving.�Dit�heeft�vergaande�gevolgen,�niet�alleen�voor�de�ontwikkeling�van

9 februari 2011
TK�50

50-4-45

Arib
het�kind,�maar�ook�voor�de�samenleving�als�geheel.�Je
zou�dus�verwachten�dat�de�nieuwe�staatssecretaris�hier
bovenop�springt�en�ook�concrete�maatregelen�neemt.�Dat
heeft�het�kabinet�wel�gedaan�bij�hard�rijden,�roken,�enzovoorts,�dus�dan�verwacht�je�ook�bij�dit�soort�problemen
daadkracht.�Die�heb�ik�helaas�gemist.
In�de�brief�van�2 februari�lees�ik�geen�nieuwe�maatregelen.�Het�is�een�herhaling�van�zetten,�het�is�het�recyclen
van�brieven�die�wij�de�afgelopen�periode�hebben�ontvangen.�Ik�verzoek�de�staatssecretaris,�beter�haar�best�te
doen�om�kindermishandeling�en�kindermisbruik�aan�te
pakken,�te�beginnen�met�de�meldcode.�Ik�heb�hier�een
brief�van�mei�2009,�waarin�werd�aangekondigd�dat�er�een
wettelijk�verplichte�meldcode�zou�komen.�Het�is�nu�2011
en�de�staatssecretaris�verkondigt�nog�steeds�dat�deze�er
zal�komen.�Daarom�dien�ik�de�volgende�motie�in.

kracht�niet�tonen�waar�het�gaat�om�het�bestrijden�van�kindermishandeling?�Ik�zou�zeggen:�wees�consequent�en
toon�dan�ook�daadkracht�bij�een�zo�groot�maatschappelijk
probleem�als�kindermishandeling.

Motie

Mevrouw�Arib�(PvdA):
U�hebt�het�over�bescheidenheid.�U�vroeg�zo-even�om�een
evaluatie�van�een�wettelijke�meldplicht�die�er�echter�nog
niet�is.�Als�u�een�warm�pleidooi�houdt�voor�de�aanpak�van
kindermishandeling�en�daar�heel�ver�in�gaat,�maar�u�niet
eens�een�motie�steunt�waarin�gevraagd�wordt�om�wat
vaart�te�maken�met�die�wettelijke�meldplicht,�dan�vind�ik
dat�niet�erg�consequent.�En�dan�druk�ik�mij�nog�zacht�uit.

De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
overwegende�dat�uit�de�praktijk�blijkt�dat�veel�professionals�huiselijk�geweld�en�kindermishandeling�niet�voldoende�herkennen�en�dat�van�alle�meldingen�bij�het�AMK
slechts�2%�afkomstig�is�van�artsen�omdat�zij�hun�beroepsgeheim�nog�te�vaak�boven�de�belangen�van�het�kind�stellen;
overwegende�dat�het�invoeren�van�een�wettelijk�verplichte�meldcode�voor�alle�beroepsgroepen�die�met�kinderen
te�maken�hebben,�noodzakelijk�is�om�professionals�sneller�en�adequater�te�laten�ingrijpen�bij�signalen�van�huiselijk�geweld,�kindermishandeling�en�kindermisbruik;
verzoekt�de�regering,�voor�1 april�2011�bij�de�Kamer�het
voorstel�van�Wet�meldcode�huiselijk�geweld�en�kindermishandeling�in�te�dienen�en�over�te�gaan�tot�een�spoedige�behandeling�van�voornoemde�wet,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�het�lid�Arib.�Naar�mij
blijkt,�wordt�de�indiening�ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�36�(32015).
Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
Ik�begrijp�dat�mevrouw�Arib�haast�heeft;�dat�heb�ik�ook.
Dit�kabinet�zit�er�net�iets�meer�dan�100�dagen.�Het�vorige
kabinet�ging�eerst�100�dagen�het�land�in.�Het�heeft�in�die
periode�niets�gedaan.�Het�heeft�daarna�ongeveer�drie�jaar
gezeten�en�dit�wetsvoorstel�niet�naar�de�Kamer�gekregen.
Is�het�dan�heel�redelijk�om�er�zulke�grote�woorden�aan�te
wijden�dat�het�heel�lang�duurt,�gezien�de�geschiedenis?
Mevrouw�Arib�(PvdA):
Bij�het�vorige�kabinet�miste�ik�hetzelfde�gevoel�van�urgentie�en�dat�geldt�dan�zowel�de�vorige�minister�voor�Jeugd
en�Gezin�als�de�vorige�minister�van�Justitie.�Ik�heb�er�toen
ook�moties�over�ingediend.�Dit�kabinet�heeft�nu�de�mond
vol�van�daadkracht.�Ik�noem�bijvoorbeeld�het�voorstel�om
130�km/u�toe�te�staan�en�het�voorstel�om�het�roken�in�cafés�weer�mogelijk�te�maken.�Waarom�dan�diezelfde�daad-

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
Ik�ben�ook�heel�erg�voor�die�daadkracht�en�voor�het�in
de�praktijk�brengen�ervan.�Ik�begrijp�dat�u�consequent
bent�ten�opzichte�van�de�vorige�periode.�Dat�waardeer�ik.
Waar�ik�tussen�de�regels�door�heb�begrepen�dat�het�vorige�kabinet�nog�helemaal�niet�zo�ver�was�met�het�wetsvoorstel�en�dat�zelfs�nog�het�advies�van�de�Raad�van�State�moest�worden�afgewacht,�vind�ik�echter�wel�dat�u�dan
enige�bescheidenheid�past.�Als�u�middels�deze�motie�om
een�spoedbehandeling�bij�de�Raad�van�State�vraagt�en�de
staatssecretaris�die�motie�als�een�ondersteuning�van�beleid�ervaart,�vind�ik�dat�overigens�prima.

Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
Ik�heb�gezegd�dat�ik�uw�oproep�om�snelheid�te�maken�van
harte�steun.�Ik�maakte�even�een�punt�over�de�redelijkheid
in�relatie�tot�de�situatie�destijds�in�het�vorige�kabinet.
De�voorzitter:
Mevrouw�Arib�vervolgt�haar�betoog.
Mevrouw�Arib�(PvdA):
Voorzitter.�Een�aantal�vragen�van�mij�is�niet�beantwoord
door�de�staatssecretaris�van�VWS. Dat�zou�ze�in�tweede
termijn�doen.�Die�vragen�gaan�met�name�over�het�aantal
meldingen�van�seksueel�misbruik�door�zorgverleners�van
kinderen�in�instellingen�waar�ze�worden�opgevangen.
Er�ligt�een�rapport�van�Van�Montfoort�over�de�inzet�van
strafrecht�bij�de�bestrijding�van�kindermishandeling.�De
staatssecretaris�had�aangekondigd�dat�zij�de�reactie�op
dat�rapport�in�haar�brief�van�2 februari�mee�zou�nemen.
Dat�heeft�zij�echter�niet�gedaan.�Ik�verzoek�haar�om�er�in
tweede�termijn�alsnog�op�in�te�gaan.
De�staatssecretaris�van�Justitie�en�Veiligheid�heeft�toegezegd�dat�op�zeer�korte�termijn�mijn�schriftelijke�vragen
over�de�NODO-procedure�zullen�worden�beantwoord.�Ik
hoop�dat�dit�ook�daadwerkelijk�gebeurt,�want�het�is�voor
mij�wel�belangrijk�om�aan�de�hand�daarvan�te�bepalen�of
ik�hiervoor�een�apart�debat�aanvraag.

Mevrouw�Van�Toorenburg�(CDA):
Voorzitter.�Vanmorgen�moest�ik�helaas�weer�eens�mijn�autoruiten�krabben,�tegelijkertijd�met�mijn�overbuurvrouw.
Zij�had�de�hulp�van�haar�twee�zonen,�die�zij�en�haar�man
als�heel�jonge�pleegkinderen�bij�zich�heeft�gekregen.
Prachtige�jongens�die�met�een�heel,�heel�valse�start�aan
hun�leven�begonnen�maar�die�nu�weer�een�kansrijke�toekomst�hebben.�Dat�is�hartverwarmend.�Vanochtend�keek
ik�naar�dat�"autoruitkrabtafereeltje"�en�besefte�ik�dat�het
hier�echt�om�een�heel�wezenlijk�onderwerp�gaat.�Voor�de-

9 februari 2011
TK�50

50-4-46

Van�Toorenburg
ze�kinderen,�voor�deze�mensen,�doen�wij�het�hier.�Deze
buurvrouw�heeft�overigens�een�heel�belangrijke�bijdrage
geleverd�aan�onze�notitie�Gezin�boven�tehuis.�Langs�deze
weg�bedank�ik�haar�nogmaals.
Wij�danken�ook�de�bewindslieden�voor�de�beantwoording�van�de�vele�uitvoerige�vragen�die�zo�terecht�waren.
Wij�wijden�veel�woorden�aan�het�wetsvoorstel,�een�voorstel�dat�al�even�voorligt,�maar�goede�wijn�heeft�nu�eenmaal�tijd�nodig.�Vandaag�zou�ik�namens�de�CDA-fractie�bij
het�volgende�willen�stilstaan:�de�ernstige�of�niet�ernstige
bedreiging,�wel�of�geen�voorwaardelijke�ots,�de�geschillenregelingen�en�de�Eigen�Kracht-conferenties.�Ik�zal�vervolgens�afsluiten�met�een�hartenkreet.
Voorzitter.�Wij�stellen�ons�op�het�standpunt�dat�het�verstandig�is�het�woordje�"ernstig"�te�schrappen.�Wij�willen
niet�hoeven�wachten�op�verdere�escalatie.�Het�kan�onder
omstandigheden�noodzakelijk�zijn�dat�wij�iets�eerder,�en
wij�noemen�dat�graag�tijdig,�ingrijpen.�Ik�zat�zojuist�naast
mevrouw�Kooiman�en�wij�twijfelen�omdat�wij�beiden�de
beelden�van�de�praktijk�zo�op�ons�netvlies�hebben.�Misschien�pleiten�wij�daarom�beiden�voor�het�schrappen�van
het�woordje�"ernstig".
Ik�geef�een�voorbeeld.�Onlangs�belde�een�gevangenisdirecteur�mij.�Hij�zei:�"Madeleine,�ik�heb�een�situatie�en�ik
wil�die�aan�je�voorleggen,�want�ik�weet�niet�wat�ik�ermee
moet.�Er�zit�een�meisje�van�negen�jaar�alleen�thuis,�want
haar�moeder�zit�hier�in�de�gevangenis.�Het�kind�redt�zich
wel.�Als�het�echt�fout�gaat,�kan�zij�naar�de�buren�lopen,�en
er�is�vast�wel�iemand�in�de�straat�die�eten�voor�haar�heeft.
Er�is�geen�ernstige�bedreiging."�Ik�werd�er�akelig�van.
Ik�was�zes�jaar�directeur�van�een�jeugdinrichting�en�ik
heb�zo�veel�dossiers�gezien�waarbij�ik�dacht:�had�niet�iemand�eerder�kunnen�ingrijpen?�Nederland�is�het�land�in
de�westerse�wereld�met�het�grootste�aantal�kinderen�met
zorg�in�gesloten�instellingen�en�het�kleinste�aantal�kinderen�begeleid�thuis.�Dat�moet�ons�iets�zeggen.�Daarom
doet�het�mij�zo�zeer�dat�wij�er�niet�toe�kunnen�komen�om
te�zeggen:�onder�omstandigheden�moeten�wij�eerder�kunnen�ingrijpen.�Ik�begrijp�de�discussie�heel�goed.�De�heer
Dijsselbloem�heeft�het�ook�scherp�neergezet.�Wij�moeten
voorkomen�dat�wij�bij�lichte�problemen�de�zwaarste�maatregelen�treffen.�Wij�moeten�met�elkaar�naar�een�oplossing
zoeken,�maar�wij�willen�zo�graag�dat�wij�niet�meer�hoeven�te�wachten�en�toe�te�kijken�hoe�een�bedreiging�van
de�ontwikkeling�van�een�kind�eerst�ernstig�moet�worden
voordat�wij�opstaan.�Het�CDA�wil�dat�niet.
De�heer�Dibi�(GroenLinks):
Ik�ben�het�op�veel�punten�eens�met�mevrouw�Van
Toorenburg,�maar�ik�vraag�haar�of�zij�kan�onderbouwen
dat�bij�kinderen�niet�tijdig�is�ingegrepen�omdat�nu�in�de
wet�staat�"alleen�bij�ernstige�bedreiging",�want�anders
valt�de�bodem�onder�haar�verhaal�weg.
Mevrouw�Van�Toorenburg�(CDA):
Dank�voor�deze�vraag,�want�dat�zeiden�de�voogden�destijds�tegen�ons�als�zij�op�bezoek�kwamen�bij�de�kinderen
die�inmiddels�achter�de�tralies�zaten.�Dan�zeiden�zij:�wij
hebben�ernaar�gekeken,�wij�konden�niets�doen�en�nu�zit
hij�hier.�Ik�wil�dat�niet�meer!�Daarom�vraag�ik�dit.�Inderdaad,�ik�heb�geen�stapel�dossiers�die�ik�aan�de�heer�Dibi
kan�geven.�Het�is�goed�dat�hij�dit�aan�het�kabinet�vraagt,
maar�ik�kijk�terug�op�zes�jaar�kinderen�opsluiten.�Ik�vond
dat�verschrikkelijk�en�daarom�sta�ik�vandaag�hier.�Ik�wil
niet�dat�wij�nog�meer�kinderen�opsluiten.�Ik�wil�dat�wij
eerder�kunnen�ingrijpen�en�dan�niet�met�het�laatste�zwa-

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

re�middel,�maar�eerst�met�een�voorwaardelijke�ots.�Wij
zoeken�naar�een�eerste�stapje,�maar�laten�wij�niet�langer
wachten.
De�heer�Dibi�(GroenLinks):
Het�is�heel�goed�dat�mevrouw�Van�Toorenburg�de�lessen
uit�de�praktijk�en�haar�ervaringen�meeneemt�naar�de�Kamer�en�die�in�het�debat�brengt.�De�voorbeelden�die�zij
geeft,�kan�ik�echter�pareren�met�voorbeelden�van�ouders
die�zeggen�dat�hun�kinderen�achteraf�gezien�ten�onrechte
uit�huis�zijn�geplaatst�of�onder�toezicht�zijn�gesteld.�Daar
was�de�professional�misschien�overijverig�of�had�hij�misschien�andere�motieven�of�zijn�er�fouten�gemaakt.�Als
wij�elkaar�hier�met�de�eigen�voorbeelden�bestrijden,�is
dat�niet�de�basis�voor�een�wetswijziging.�Dan�moeten�wij
hard�kunnen�maken�dat�professionals�niet�tijdig�kunnen
ingrijpen�doordat�nu�in�de�wet�sprake�is�"ernstige�bedreiging".�Dat�is�echter�nog�steeds�niet�duidelijk�geworden�in
dit�debat.
Mevrouw�Van�Toorenburg�(CDA):
Wij�blijven�met�een�andere�insteek�naar�de�praktijk�kijken.
Dat�moeten�wij�nu�constateren.�Natuurlijk�zijn�in�het�verleden�fouten�gemaakt.�Daarom�hamert�het�CDA�onophoudelijk�op�waarheidsvinding,�op�toegang�tot�de�rechter.�Dat
zijn�allemaal�belangrijke�zaken,�maar�vandaag�is�de�vraag
aan�de�orde�of�wij�ruimte�scheppen�om�professionals�aan
de�rechter�te�laten�voorleggen�dat�er�een�onder�toezichtstelling�moet�komen�bij�een�bedreiging�van�de�ontwikkeling�van�kinderen,�maar�alleen�gelukkig�nog�niet�ernstig.
De�heer�Dibi�(GroenLinks):
Dat�lijkt�mij�geen�probleem,�alleen�hebben�wij�misschien
allebei�een�andere�aanvliegroute.�In�de�afgelopen�tien�jaar
is�er�een�flinke�stijging�van�ots'en�geweest.�Daaruit�komt
niet�het�beeld�naar�voren�dat�er�niet�kan�worden�ingegrepen.�Sterker�nog,�daaruit�zou�je�kunnen�afleiden�dat�een
ots�soms�ook�te�snel�wordt�opgelegd.�Hoe�kijkt�mevrouw
Van�Toorenburg�naar�deze�harde�cijfers?�Moeten�die�niet
zwaarder�wegen�dan�de�praktijkvoorbeelden�die�de�staatssecretaris�en�mevrouw�Van�Toorenburg�zelf�hebben�genoemd.
Mevrouw�Van�Toorenburg�(CDA):
In�de�werkgroep�Toekomstverkenning�Jeugdzorg�is�hierover�veelvuldig�gesproken.�Professionals�hebben�ons�gezegd�dat�zij,�godzijdank,�eerder�weten�wanneer�er�iets�fout
gaat.�Er�zijn�allerlei�manieren�gevonden�om�er�eerder�achter�te�komen�of�het�fout�gaat�in�een�gezin.�Daardoor�worden�wij�echter�ook�gedwongen�om�eerder�in�te�grijpen.�Ik
ben�er�dus�eigenlijk�wel�blij�mee�dat�wij�niet�langer�hoeven�toe�te�kijken�totdat�de�situatie�escaleert.�Wij�hebben
dus�eerder�zicht�op�kindermishandeling�en�kunnen�daardoor�iets�eerder�ingrijpen.
Voorzitter.�Tijdens�deze�discussie�heb�ik�een�amendement�ingediend�over�de�voorwaardelijke�ondertoezichtstelling.�Dat�heb�ik�niet�gedaan�uit�disrespect�voor�de�bewindslieden,�die�op�dat�moment�nog�bezig�waren�met�het
beantwoorden�van�onze�vragen�in�eerste�termijn.�Ik�heb
dat�gedaan�om�ons�in�de�gelegenheid�te�stellen�te�spreken�over�een�concreet�op�papier�vastgelegd�voorstel.�Dit
voorstel�is�een�uitwerking�van�de�motie-Çörüz�en�maakt
het�mogelijk�om�een�uitspraak�te�doen.�Het�geeft�ouders
verder�de�ruimte�om�"vrijwillig"�–�vrijwillig�staat�hier�echt
heel�erg�tussen�aanhalingstekens�–�hulp�te�aanvaarden.

9 februari 2011
TK�50

50-4-47

Van�Toorenburg
Het�is�een�stevige�stok�achter�de�deur:�ze�kijken�het�monster�in�de�bek.
Ik�heb�de�staatssecretaris�goed�gehoord�toen�hij�zei�dat
hij�het,�zij�het�op�andere�wijze,�al�wel�mogelijk�acht.�Hij
doelde�daarmee�op�een�soort�mondelinge�dreiging.�Sommige�arrondissementen�doen�dat�inderdaad,�maar�andere
doen�het�ook�weer�niet.�Ik�heb�gekozen�voor�de�weg�van
een�amendement.�Het�lijkt�mij�goed�dat�ik�daar�meteen�bij
zeg�dat�ik�het�amendement�zal�voorleggen�aan�de�voorzitter�van�de�kinderrechters�in�Nederland�en�aan�Jeugdzorg
Nederland.�Ik�wil�namelijk�met�hen�bespreken�of�dit�idee
landelijk�van�kracht�zou�moeten�worden.�Ik�wil�met�andere�woorden�mijn�voorstel�ook�bij�de�praktijkmensen�toetsen.�Dat�kan,�want�aan�wat�er�nu�op�papier�staat,�kunnen
wij�nog�wel�honderd�keer�sleutelen.�Zo�kunnen�wij�iets
doen�aan�het�probleem�dat�de�heer�Dijsselbloem�noemde:
het�gebied�voorafgaand�aan�de�stevige,�geformaliseerde
ondertoezichtstelling.�Door�mijn�voorstel�zou�teruggegaan
kunnen�worden�naar�de�rechter�wanneer�niet�aan�de�voorwaarden�wordt�voldaan.�Ik�heb�geprobeerd�om�deze�constructie�schriftelijk�te�vertalen.�Ik�begrijp�dat�het�een�flinke�wetstechnische�uitdaging�is�voor�Kamer�en�ministerie,
maar�voor�een�jurist�zijn�het�natuurlijk�wel�de�krenten�in
de�pap.
Voorzitter.�De�CDA-fractie�pleit�al�jaren�voor�een�geschillenregeling,�wat�niet�wegneemt�dat�wij�de�beren�op
de�weg�echt�wel�zien.�Mijn�fractie�kiest�echter�partij�voor
ouders�en�pleegouders,�waarmee�wij�in�het�goede�gezelschap�verkeren�van�de�Inspectie�jeugdzorg.�Haar�argument�dat�conflicten�tijdig�moeten�worden�opgeruimd,�is
voor�mij�doorslaggevend.
Een�enkel�woord�over�de�Eigen�Kracht-conferenties,
ook�al�doe�ik�ze�met�een�enkel�woord�natuurlijk�wel�tekort.
De�CDA-fractie�is�een�warm�pleitbezorger�van�deze�interventies.�Door�het�netwerk�er�constructief�bij�te�betrekken
kan�erger�worden�voorkomen.�Sterker�nog,�daardoor�kan
een�probleemsituatie�snel�worden�genormaliseerd.�Heel
waardevol!�Als�het�ook�maar�enigszins�mogelijk�is,�moeten�de�Eigen�Kracht-conferenties�overal�worden�ingezet.
Ik�aarzel�echter�wel�of�het�moet�worden�geformaliseerd,
zoals�de�heer�Voordewind�voorstelt.�Nog�los�van�de�wetstechnische�kanttekeningen�–�die�kunnen�natuurlijk�worden
opgelost�–�heb�ik�goed�geluisterd�naar�de�staatssecretaris.�Zij�zei�dat�zij�op�Eigen�Kracht-missie�gaat.�Verkondig
de�boodschap!�Dat�zou�ook�de�ChristenUnie�moeten�aanspreken.
De�heer�Voordewind�(ChristenUnie):
Als�het�over�zending�gaat,�sta�ik�natuurlijk�vooraan.�Hopelijk�vind�ik�het�CDA�daarbij�aan�mijn�zijde!
Bij�dit�dossier�trekken�CDA,�GroenLinks,�SP,�PvdA�en
ChristenUnie�al�jaren�gezamenlijk�op.�Het�grote�probleem
is�echter�dat�het�heel�vrijblijvend�wordt�aangeboden.�Hierover�zijn�eerder�moties�ingediend,�bijvoorbeeld�om�de�Eigen�Kracht-conferenties�wat�meer�te�promoten�in�de�Centra�voor�Jeugd�en�Gezin.�Het�blijft�echter�beperkt�tot�Overijssel,�een�beetje�Amsterdam,�een�beetje�Groningen�...
Mevrouw�Van�Toorenburg�(CDA):
...�een�beetje�Brabant.
De�heer�Voordewind�(ChristenUnie):
...�en�een�beetje�Brabant.�Er�is�echter�nog�geen�sprake�van
een�echte�omslag�en�dat�komt�doordat�de�wetgeving�de
professional�verplicht�om�zelf�een�plan�op�te�stellen.�Zolang�dat�in�de�wet�staat�–�en�daartegen�richt�mijn�amen-

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

dement�zich�–�zal�die�schroom�blijven�bestaan.�Professionals�houden�zich�natuurlijk�aan�de�wet,�want�dat�moeten
ze�ook.�Wij�hebben�deze�wetswijziging�dus�echt�nodig.
Mevrouw�Van�Toorenburg�(CDA):
Ik�heb�ook�niet�gezegd�dat�ik�het�amendement�niet�ga
steunen.�Het�blijft�echter�een�worsteling.�Overigens�hebben�wij�in�onze�discussie�zojuist�wel�terecht�uitgesproken
dat�het�niet�om�de�methodiek�gaat,�maar�om�een�andere
manier�om�het�probleem�op�te�lossen.
De�voorzitter:
Helder.�Ik�stel�voor�dat�u�continueert.
Mevrouw�Van�Toorenburg�(CDA):
Dus�gaan�wij�luisteren�naar�de�staatssecretaris.
Tot�slot�maak�ik�graag�van�de�gelegenheid�gebruik�om
tegenover�beide�bewindslieden�de�volgende�hartenkreet
te�slaken.�Afgelopen�zaterdagmiddag�was�ik�te�gast�bij�de
lotgenotengroep�van�nabestaanden�van�slachtoffers�van
ernstige�geweldsdelicten.�De�heer�Teeven�kent�deze�groep
heel�goed.�Hij�heeft�zich�hun�lot�altijd�zeer�aangetrokken
en�doet�dat�nog.�Daar�werd�mij�nogmaals�duidelijk�gemaakt�dat�het�niet�goed�gaat�met�de�bescherming�van
kinderen�die�nabestaanden�zijn.�Om�het�even�heel�scherp
neer�te�zetten:�huilend�vertelde�een�opa�mij�dat�hij�een
paar�keer�per�jaar�zijn�kleinkinderen�naar�een�tbs-instelling�moet�sturen,�waar�pappa�zit,�die�mamma�heeft�vermoord�in�hun�bijzijn.�Die�bezoeken�zouden�goed�zijn�voor
de�re-integratie�en�resocialisatie�van�pappa.�Dat�die�kinderen,�compleet�overstuur,�hieraan�totaal�onderdoor�gaan,
lijkt�minder�interessant.�Ik�roep�de�bewindslieden�ertoe
op�om�in�gesprek�te�gaan�met�de�Raad�voor�de�Kinderbescherming�en�met�Jeugdzorg�Nederland�om�indringend
te�spreken�over�de�bescherming�van�kinderen�die�nabestaanden�zijn�van�ernstige�geweldsdelicten.�Zij�moeten
zich�voorafgaand�aan�het�gesprek�eerst�goed�laten�informeren�door�de�lotgenotengroep�Aandacht�Doet�Spreken.
Het�zou�mij�verbazen�als�mijnheer�de�staatssecretaris�het
telefoonnummer�niet�meer�zou�hebben.�Mocht�dat�toch
zo�zijn,�dan�geef�ik�het�hem�graag.�Dit�is�echt�een�hartenkreet.

De�heer�Van�der�Staaij�(SGP):
Voorzitter.�Ik�dank�de�beide�bewindslieden�voor�hun�beantwoording.�Er�wordt�wel�eens�gezegd:�in�de�Tweede�Kamer�kunnen�ze�soms�lang�praten�over�één�woordje,�is�dat
nu�nodig?�Dit�debat�is�daarvan�een�mooi�voorbeeld.�Willen�wij�het�woordje�"ernstig"�wel�of�niet�in�de�wettekst�zetten?�Het�gaat�om�de�vraag�of�er�sprake�moet�zijn�van�een
bedreiging�in�de�ontwikkeling�van�het�kind�of�van�een�ernstige�bedreiging�in�de�ontwikkeling�van�het�kind,�wil�ingrijpen�door�de�overheid�gerechtvaardigd�zijn.�Dat�is�iets
waarover�het�in�dit�debat�veel�is�gegaan,�en�dat�is�terecht,
want�dat�ene�woordje�maakt�heel�veel�uit.
De�staatssecretaris�heeft�beklemtoond�dat�het�belang
van�het�kind�voorop�moet�staan�in�deze�discussie.�Wij�delen�dat,�maar�zeggen�er�tegelijkertijd�bij�dat�ook�de�verantwoordelijkheid�van�de�ouders�voorop�moet�staan.�Dat
zijn�verschillende�dingen.�Daar�zijn�de�belangen�van�alle
betrokkenen,�waarbij�het�belang�van�het�kind�zeker�voorop�staat.�Maar�voor�ons�ligt�de�primaire�verantwoordelijkheid�voor�de�ontwikkeling�van�de�kinderen�bij�de�ouders.
Dat�maakt�ook�uit�voor�de�manier�waarop�wij�naar�deze

9 februari 2011
TK�50

50-4-48

Van�der�Staaij
discussie�kijken.�Als�de�overheid�ingrijpt,�moet�er�altijd
een�toereikende�rechtvaardiging�voor�zijn.�Hoe�groter�de
ingreep,�des�te�ernstiger�de�situatie�moet�zijn.�Vanuit�dat
vertrekpunt�blijven�wij,�ondanks�de�voorbeelden�die�de
staatssecretaris�heeft�genoemd,�negatief�staan�tegenover
het�voorstel�van�het�kabinet�op�dit�punt.�Er�zijn�een�paar
andere�voorstellen�waar�wij�het�wel�mee�eens�zijn,�maar
die�blijven�vooral�de�gedachtelijn�volgen�van�het�amendement�van�mevrouw�Van�der�Burg�en�de�heer�Bontes.
Ons�standpunt�heeft�ook�te�maken�met�twijfels�over�de
doeltreffendheid�van�de�ondertoezichtstelling.�Zeggen�wij
nu:�het�is�zo'n�enorm�succes,�dat�moeten�wij�nu�echt�uitbreiden,�want�daar�helpen�wij�enorm�veel�mensen�mee?
Daar�zijn�wel�wat�vraagtekens�en�kanttekeningen�bij�te
plaatsen.�Niet�in�de�laatste�plaats�blijft�voor�ons�in�dit�verband�het�capaciteitstekort�een�punt�van�overweging.�Er�is
soms�onvoldoende�aanbod�van�vrijwillige�hulpverlening,
waardoor�gemakkelijker�de�weg�van�gedwongen�interventie�wordt�bewandeld.
Mevrouw�Van�Toorenburg�gaf�zojuist�indringend�een
aantal�beelden�vanuit�de�praktijk�weer.�Ik�respecteer�dat.
De�staatssecretaris�noemde�dit�ook.�Wij�zijn�er�bepaald
niet�ongevoelig�voor.�Niemand�wil�zich�er�gemakkelijk
vanaf�maken.�Voor�een�evenwichtig�totaalbeeld�denk�ik
wel�dat�wij�de�beelden�van�de�praktijk�waarbij�het�mis
ging,�op�het�netvlies�moeten�hebben,�maar�ook�–�ik�heb
zelf�ook�werkbezoeken�afgelegd�–�de�gevallen�waarin�het
mis�ging�in�gezinnen�waarbij�achteraf�gezien�ten�onrechte�was�ingegrepen.�Dat�kan�ook�ontzettend�ingrijpend�zijn
voor�kinderen.�Het�blijft�allemaal�mensenwerk,�en�daarmee�ook�feilbaar.�Wij�moeten�ons�dat�constant�realiseren,
bij�alle�vertrouwen�dat�ook�wij�in�professionals�hebben.
Ik�heb�ook�nog�beelden�op�het�netvlies�staan�van�een
grote�conferentie�rond�het�gezin�en�alles�wat�ermee�samenhangt,�zoals�opvoedingsondersteuning.�Een�van�de
hoogleraren�daar�zei:�pas�ontzettend�op�om�te�denken�dat
de�staat�de�verantwoordelijkheid�voor�kinderen�als�het
ware�kan�overnemen.�Kinderen�kunnen�zelfs�nog�beter
gedijen�bij�het�functioneren�in�een�suboptimale�omgeving
dan�als�wij�vanuit�theoretische�modellen�het�beste�voorhebben�en�onterecht�of�vroegtijdig�ingrijpen�in�een�gezin.
Ik�heb�volledig�respect�voor�de�punten�die�mevrouw�Van
Toorenburg�noemde;�die�wegen�voor�ons�ook�zwaar.�De
andere�beelden,�beelden�van�wat�er�mis�kan�gaan�bij�te
vroeg�ingrijpen�en�het�meer�wetenschappelijke�beeld�van
hoe�succesvol�een�interventie�is,�willen�wij�echter�heel�nadrukkelijk�meewegen.�Dan�houden�wij�toch�een�zeer�kritische�houding�bij�het�voorstel�van�de�regering�op�dit�punt.
Ik�stel�hierover�nog�twee�vragen.�De�eerste�is�deze:�is
er�eigenlijk�wel�een�duidelijke�ondergrens�in�het�voorstel
van�het�kabinet?�De�regering�stelt�voor�om�er�toch�nog
op�te�kauwen.�Is�er�dan�wel�een�harde�ondergrens,�als�je
het�woordje�"ernstig"�niet�meer�hebt?�De�tweede�vraag�is
de�volgende.�Met�het�amendement-Van�der�Burg/Bontes
lijkt�het�nu�alsof�alles�blijft�zoals�het�is�en�alsof�de�grond
voor�ots�niet�verandert.�Is�dat�echter�wel�zo,�vraag�ik�voor
de�feitelijkheid.�De�huidige�formulering�in�de�wet�is�namelijk�een�iets�andere�dan�die�in�het�wetsvoorstel,�ook
met�schrapping�van�het�woordje�"ernstig".�Het�lijkt�erop�dat�dit�vooral�een�modernisering�is.�In�de�oude�tekst
werd�gesproken�van�de�"geestelijke�en�zedelijke�belangen"�van�het�kind�en�dergelijke;�dat�was�een�iets�andere�formulering.�Voor�de�wetsgeschiedenis�vraag�ik�toch
maar�even�naar�de�visie�van�de�staatssecretaris�hierop:
betekent�het�amendement�dat�het�blijft�zoals�het�is,�of�is

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

er�tussen�de�oude�formulering�en�de�nieuwe�formulering
mét�het�amendement�nog�een�verschil�in�reikwijdte?
Ik�kom�kort�terug�op�de�rol�van�de�burgemeester,�waarop�maar�heel�summier�is�ingegaan.�In�eerste�termijn�hebben�wij�de�vraag�gesteld�of�dat�onderdeel,�met�de�mogelijkheden�die�de�burgemeester�krijgt,�wel�nodig�is.�Ik�verwijs�kortheidshalve�naar�het�artikel�van�mevrouw�Wortmann�van�een�tijdje�geleden�in�het�Tijdschrift�voor�Familie-�en�Jeugdrecht.�Zij�vraagt�zich�ook�af�of�de�burgemeester�hiermee�geen�bevoegdheden�krijgt�toebedeeld�die�eigenlijk�niet�bij�zijn�rol�en�taken�passen.
Over�de�Eigen�Kracht-conferenties�en�-centrales�merk
ik�nog�dit�op.�Wij�zijn�positief�over�het�idee�van�collega
Voordewind�om�dit�wettelijk�te�verankeren.�Enerzijds�zijn
wij�daar�positief�over�omdat�dit�recht�doet�aan�de�duizenden�conferenties�en�de�tientallen�onderzoeken�die�hebben�plaatsgevonden�en�die�hebben�laten�zien�dat�dit�echt
werkt�en�dat�dit�een�nuttige�inzet�is.�Anderzijds�zijn�wij�er
voorstander�van�omdat�dit�zo�mooi�het�uitgangspunt�wettelijk�verankert�en�onderstreept�dat�het�belangrijk�is�om
te�redeneren�vanuit�de�eigen�kracht�van�gezinnen�en�hun
sociale�omgeving.
Ik�sluit�af�met�een�heel�beperkte�vraag.�Het�valt�mij,�als
betrekkelijke�nieuwkomer�in�dit�debat,�op�dat�de�hele�tijd
het�lelijke�woord�"caseload"�voorbijkomt.�Zou�daarvoor
niet�eens�een�fatsoenlijk�Nederlands�woord�kunnen�worden�verzonnen?
De�voorzitter:
Als�lid�van�de�Taalunie�sluit�ik�me�van�harte�bij�u�aan.
De�heer�Van�der�Staaij�was�de�laatste�spreker�van�de�zijde�van�de�Kamer.�Het�staatssecretariële�duo�heeft�om�enige�schorsing�gevraagd.
De�vergadering�wordt�van�16.35�uur�tot�16.45�uur�geschorst.

Staatssecretaris�Teeven:
Voorzitter.�Ik�dank�de�leden�voor�hun�inbreng�in�tweede
termijn.�Vele�standpunten�zijn�gewisseld,�met�onderbouwing�van�argumenten.�Veel�leden�hadden�of�hebben�hun
standpunt�inmiddels�ingenomen.�Ik�heb�gisteravond�in
eerste�termijn�gezegd�dat�ik�een�uiterst�serieuze�poging
zou�gaan�doen�om�u�allen�te�overtuigen.�Ik�constateer�dat
dit�bij�een�aantal�fracties�is�gelukt.�Ik�laat�in�het�midden�of
zij�die�overtuiging�al�hadden�of�die�hebben�gekregen.�Met
een�aantal�fracties�heb�ik�argumenten�gewisseld,�maar�zij
zijn�niet�door�mij�overtuigd.�Een�aantal�fracties�–�de�heer
Bontes�zei�dat�ronduit�–�heeft�zijn�standpunt�bepaald�en
heeft�zich�zeker�niet�door�mij�laten�overtuigen.�Dat�geldt
ook�voor�mevrouw�Van�der�Burg.
Sommigen�zijn�het�debat�wel�aangedaan.�De�heer�Dibi
zei�daar�wat�over.�Maar�ook�bij�de�heer�Dibi�en�mevrouw
Dijkstra�kan�ik�mij�niet�aan�de�indruk�onttrekken�dat�zij�al
hun�mening�hadden�gevormd�voordat�het�kabinet�was
begonnen�aan�zijn�antwoord.�Ik�vind�dat�overigens�geen
probleem,�want�dit�is�een�onderwerp�waar�je�heel�verschillend�over�kunt�denken.�Ik�realiseer�mij�dat�heel�wel.
Het�is�uiteindelijk�de�vraag�welke�beslissing�je�neemt.
Ik�zal�proberen�om�niet�in�herhaling�te�vallen,�want�dat
voegt�niet�veel�toe�aan�de�discussie.�Ik�zal�proberen�om�in
te�gaan�op�de�nieuwe�argumenten�die�de�leden�hebben
genoemd�in�tweede�termijn.�Ik�wil�nog�een�ding�kwijt.�We
hebben�veel�gesproken�over�voeding,�over�signalen�uit�de

9 februari 2011
TK�50

50-4-49

Teeven
praktijk.�De�Kamer�heeft�één�praktijkdeskundige�bij�uitstek
in�haar�midden.�Dat�is�mevrouw�Kooiman,�die�het�werk
heeft�gedaan�en�ook�in�de�sector�heeft�gewerkt.�Dat�betekent�niet�dat�zij�de�enige�is�in�de�Kamer�die�inzicht�heeft
in�de�praktijk,�maar�zij�is�wel�iemand�die�met�de�voeten
in�het�bluswater�heeft�gestaan.�Ik�voel�mij�in�die�zin�wel
enigszins�gesteund�in�mijn�poging�om�u�allen�te�overtuigen.�Ook�met�mevrouw�Kooiman�delen�de�staatssecretaris�en�ik�niet�alles,�maar�het�is�toch�ook�niet�helemaal�onzin�wat�wij�hebben�ingebracht.�Een�aantal�van�u�heeft�dat
ook�zeker�niet�gezegd.�De�heer�Dijsselbloem�sprak�daarover.�Ik�constateer�echter�dat�ik�op�onderdelen�van�het�betoog�–�die�omvatten�zeker�niet�het�grootste�deel�van�het
wetsvoorstel�–�sta�tegenover�de�meerderheid�van�de�Kamer�die�een�andere�mening�is�toegestaan.
Ik�wil�voordat�ik�terugkom�op�de�bespreking�van�dat
"ernstig",�nog�met�u�allen�delen�dat�ik�de�indruk�heb�overgehouden�aan�de�discussie�van�gisteravond,�maar�ook
aan�de�inbreng�van�vandaag,�dat�sommigen�van�u�de�ondertoezichtstelling�als�een�zware�maatregel�beschouwen
–�dat�is�het�ook�–�maar�ook�als�een�maatregel�die�het�gezag�van�de�ouders�opzijzet.�Misschien�is�het�goed�om�dat
te�nuanceren.�De�ondertoezichtstelling�tast�het�gezag�van
de�ouders�over�het�onder�het�toezicht�gestelde�kind�niet
aan.�De�ouders�behouden�dat.�Waar�ouders�wel�wat�van
merken,�is�dat�er�een�gezinsvoogdijwerker�komt�die�toeziet�op�de�opvoeding�van�het�kind.�Dat�is�dus�gedwongen
opvoedingsondersteuning.�Velen�van�u�hebben�daarover
gesproken,�bijvoorbeeld�over�de�schriftelijke�aanwijzing
van�diezelfde�gezinsvoogdijwerker�aan�de�ouders�om�iets
te�doen�of�te�laten�om�een�ernstige�dreiging�of�een�dreiging�van�de�ontwikkeling�van�het�kind�af�te�wenden.�Tegen�zo'n�aanwijzing�kan�beroep�worden�aangewend.
De�heer�Dijsselbloem�vroeg�terecht�of�je�daar�nu�nog
een�maatregel�tussen�moet�plaatsen.�Mevrouw�Van
Toorenburg�heeft�daar�ook�opnieuw�uitgebreid�over�gesproken.�Dat�roept�vragen�op�over�de�gronden�van�de�kinderbeschermingsmaatregelen,�met�name�over�de�grond
van�de�ondertoezichtstelling.�Moet�het�woord�"ernstig"�nu
wel�of�niet�in�die�grond�staan?
Ik�constateer�dat�ik�het�met�een�meerderheid�van�de
Kamer�oneens�blijf.�Het�is�goed�dat�je�er�als�regering�na
zo'n�discussie�als�die�van�gisteravond�nog�een�nachtje
over�kunt�slapen.�De�regering�wacht�de�stemming�over
die�amendementen�van�mevrouw�Van�der�Burg�af.�Ik�geef
hierbij�aan�dat�mijns�inziens�de�gronden,�ook�na�aanvaarding�van�de�amendementen,�meerwaarde�behouden;
dat�geldt�ook�voor�het�hele�wetsvoorstel.�Ik�denk�dat�het
nog�steeds�zeer�de�moeite�waard�is�–�een�aantal�van�de
woordvoerders,�onder�wie�mevrouw�Kooiman,�de�heer
Dijsselbloem�en�mevrouw�Van�Toorenburg,�hebben�daar
ook�over�gesproken�–�om�door�te�gaan�met�dit�wetsvoorstel.�Al�zouden�de�drie�amendementen�van�mevrouw�Van
der�Burg�en�de�heer�Bontes�worden�aangenomen�–�ik�benadruk�"alle�drie�de�amendementen";�daarover�ga�ik�zo
direct�nog�iets�zeggen�–�dan�is�er�nog�steeds�sprake�van
heel�veel�meerwaarde.
Allereerst�beantwoord�ik�een�vraag�in�dat�verband�van
de�heer�Dijsselbloem.�Het�betrof�een�wat�technische�vraag
over�de�door�hem�aangebrachte�wijziging�ten�aanzien
van�zaken�in�de�memorie�van�toelichting.�Het�is�helaas
niet�mogelijk�om�de�memorie�van�toelichting�te�wijzigen
bij�een�nota�van�wijziging.�Dat�kan�niet.�Ik�kan�bij�een�nota�van�wijziging�wel�de�wetstekst�wijzigen,�maar�ik�kan
niet�de�memorie�van�toelichting�wijzigen.�Ik�heb�net�als
de�heer�Dijsselbloem�geconstateerd�dat�er�omissies�in�de

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

memorie�van�toelichting�zitten.�Daarover�zijn�wij�het�dus
eens.�Als�de�Kamer�dit�voorstel�zou�aanvaarden,�zullen
wij�ten�aanzien�van�de�stukken�aan�de�Eerste�Kamer�extra�zorgvuldig�zijn�en�deze�omissies�zeker�herstellen.�Wij
hebben�gisteravond�en�de�week�daarvoor�uitgebreid�gewisseld�over�"bedreiging"�of�"ernstige�bedreiging";�die�zaken�moet�je�zeker�niet�door�elkaar�halen.�Ik�ben�nu�niet�in
staat�om�dat,�zoals�de�heer�Dijsselbloem�vraagt,�bij�nota
van�wijziging�te�doen.
Uiteraard�worden�de�Handelingen�over�wat�wij�hier�gewisseld�hebben,�wel�meegenomen.�Ik�wijs�nogmaals�op
artikel�255,�lid�5,�waarin�staat�dat�in�die�concrete�situaties�de�rechter�die�"ernstige"�bedreiging�altijd�opnieuw�zal
moeten�aangeven.�Dat�is�ook�een�zekerheid�die�het�heel
overzichtelijk�maakt.�Tegelijkertijd�is�het�lastig�voor�de�regering,�en�daarom�heeft�zij�dat�ook�niet�gedaan,�om�met
allerlei�cijfers�te�komen;�uiteraard�kan�zij�wel�cijfers�geven
over�het�aantal�ondertoezichtstellingen�dat�is�uitgesproken�enzovoorts.�Wat�dit�punt�betreft�richt�ik�mij�een�beetje�tot�de�heer�Dibi,�die�vroeg�waarom�de�regering�in�eerste�instantie�niet�met�voorbeelden�is�gekomen.�In�het�kader�van�deze�rechtspraak,�deze�jurisprudentie�die�wordt
gevormd,�is�daar�vaak�geen�vastlegging�van;�bij�strafzaken�of�andere�vormen�van�civiele�rechtspraak,�waarover
de�heer�Dibi�vandaag�sprak,�gebeurt�dat�allemaal�wel.
Bij�de�rechtspraak�in�dit�soort�zaken�is�er�zeer�weinig
schriftelijke�jurisprudentie�die�ook�daadwerkelijk�wordt
bewaard.�Daardoor�is�het�dus�buitengewoon�ingewikkeld
om�de�concrete�vraag�die�de�heer�Dibi�in�twee�termijnen
heeft�gesteld,�heel�concreet�te�beantwoorden.�Ik�denk�dat
geen�enkele�regering�dat�op�grond�van�uitspraken�kan
zeggen,�omdat�men�gewoon�niet�weet�wat�er�in�al�die�zaken�is�uitgesproken.�Je�kunt�niet�zien�wat�de�output�is�van
de�beslissing,�maar�je�kunt�uiteindelijk�wel�zien�wat�de
outcome�ervan�is,�namelijk�wat�het�bij�de�Bureaus�Jeugdzorg�uiteindelijk�heeft�opgeleverd.�Het�is�dus�geen�onwil
van�de�zijde�van�de�regering�dat�zij�niet�met�cijfers�komt,
maar�veelmeer�onmacht;�niemand,�geen�enkele�staatssecretaris�of�minister,�kan�die�cijfers�namelijk�produceren.
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Ik�heb�nog�een�vraag�op�het�punt�van�de�memorie�van
toelichting.�De�staatssecretaris�zegt�dat�hij�het�in�de�stukken�over�het�wetsvoorstel�aan�de�Eerste�Kamer�zorgvuldig�zal�formuleren.
Staatssecretaris�Teeven:
Zo�nodig�corrigeren.
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Corrigeren�zelfs.�Ik�denk�toch�dat�het�goed�is�om,�voordat
wij�gaan�stemmen,�in�de�vorm�van�een�aanvullende�brief
nog�eens�precies�te�beschrijven�om�welke�formuleringen
het�moet�gaan.�Ik�heb�die�citaten�in�de�eerste�termijn�genoemd:�al�die�stukjes,�al�die�zinnetjes�in�de�memorie�die
net�allemaal�anders�geformuleerd�zijn�ten�aanzien�van
"ontwikkeling",�"bedreiging"�en�"opvoeding"�enzovoorts.
Ik�denk�toch�dat�dit�belangrijk�is.�Wij�stemmen�hier�namelijk�wel�over�de�grondslag�tot�ingrijpen.�Ik�denk�dat�het
heel�belangrijk�is�dat�wij�van�elkaar�weten�wat�daar�dan
mee�wordt�bedoeld.
Staatssecretaris�Teeven:
Ik�kan�de�heer�Dijsselbloem�toezeggen�dat�we�daarnaar
kijken�en�dat�we,�als�dat�mogelijk�is,�proberen�met�een
brief�hierin�duidelijkheid�te�brengen.�Ik�houd�wel�een�slag

9 februari 2011
TK�50

50-4-50

Teeven
om�de�arm,�omdat�ik�niet�kan�overzien�of�het�allemaal
kan.�Ik�kan�in�ieder�geval�toezeggen�dat�we�zullen�bezien
of�we�de�omissies�kunnen�corrigeren�in�de�stukken�die�we
naar�de�Eerste�Kamer�sturen.�Ik�kan�het�op�dit�moment
niet�anders�zeggen.
De�heer�Van�der�Staaij�(SGP):
Ik�had�gevraagd�of�het�aanvaarden�van�de�amendementen�van�mevrouw�Van�der�Burg�en�de�heer�Bontes�een
verandering�geeft�ten�opzichte�van�de�huidige�grond.
Staatssecretaris�Teeven:
Daar�kom�ik�zo�op.�Ik�wilde�eerst�de�vraag�van�de�heer
Van�der�Staaij�over�de�burgemeester�behandelen.�De�heer
Dijkgraaf�heeft�in�zijn�eerste�termijn�gezegd�dat�we�burgemeesters�niet�moeten�belasten�met�werkzaamheden
waar�zij�geen�verstand�van�hebben.�De�heer�Van�der�Staaij
bracht�dit�punt�in�tweede�termijn�weer�naar�voren,�omdat�hij�het�antwoord�van�de�regering�wat�kort,�snel�en�kort
door�de�bocht�vond.�Zeker�in�de�Randstad�zijn�er�gemeentebesturen�die�het�belangrijk�vinden�dat�zij�die�bevoegdheid�hebben�en�zodoende�een�correctiemechanisme�hebben.�Ik�ben�bij�het�Bureau�Jeugdzorg�Haaglanden�en�bij
de�wethouder�in�Amsterdam�die�hiervoor�verantwoordelijk�is,�geweest.�Vanuit�hun�verantwoordelijkheid�wil�men,
wetende�wat�er�in�een�gezin�gebeurt,�via�de�deelraad�of
op�andere�wijze,�bepaalde�zaken�kunnen�voorleggen.�Zij
zijn�heel�blij�met�de�bevoegdheid�die�van�die�zijde�is�neergelegd.
Ik�kan�me�tegelijkertijd�voorstellen�dat�burgemeesters
van�kleine�en�middelgrote�gemeenten�hier�niet�op�zitten
te�wachten�omdat�ze�er�weinig�verstand�van�hebben,�het
weinig�voorkomt�en�zij�de�benodigde�expertise�missen.
Dat�is�ook�een�probleem�bij�de�stelselherziening.�Daarbij
zal�de�vraag�hoe�we�hiermee�omgaan�zeker�een�belangrijke�zijn.�Gaan�we�clusteren?�Maken�we�grotere�samenwerkingsverbanden?�De�vraag�of�je�dat�bij�afzonderlijke�burgemeesters�moet�leggen�of�bij�een�samenwerkingsverband�speelt�zeker�een�rol.�Bij�de�grotere�Bureaus�Jeugdzorg,�bijvoorbeeld�Haaglanden�en�Amsterdam�Amstelland,�zien�we�dat�de�burgemeesters�wel�behoefte�hebben
aan�die�bevoegdheid.
De�heer�Van�der�Staaij�heeft�gevraagd�naar�het�verschil
tussen�de�oude�en�de�nieuwe�grond�voor�een�ots.�Hij�zei
zelf�in�tweede�termijn�al�dat�het�deels�een�modernisering
van�de�grond�is.�Daarnaast�is�er�nog�een�belangrijke�wijziging.�Een�ots�kan�alleen�worden�opgelegd�indien�wordt
verwacht�dat�de�ouders�de�verzorging�van�hun�kind�op
den�duur�weer�zelfstandig�op�zich�kunnen�nemen.�In�de
oude�situatie�moet�de�ots�steeds�weer�worden�verlengd.
Er�zijn�situaties�waarin�je�aan�het�begin�al�weet�dat�het
nooit�zover�komt�dat�de�ouders�de�opvoeding�weer�zelf
ter�hand�zullen�nemen.�Zulke�situaties�komen�niet�veel
voor,�maar�ze�zijn�er�wel.�In�het�nieuwe�wettelijke�stelsel�is�geregeld�dat�die�ots�niet�meer�nodig�is.�Je�kunt�dan
ogenblikkelijk�tot�een�maatregel�komen�omdat�je�al�in�een
vroeg�stadium�kunt�voorzien�dat�een�ots�geen�meerwaarde�heeft.�Je�kunt�dan�meteen�overgaan�tot�een�uithuisplaatsing.�Dat�is�echt�een�wezenlijke�wijziging�in�het�stelsel.
De�amendementen�op�stuk�nr.�10�over�de�grond�voor
de�ots,�op�stuk�nr.�25�over�de�grond�voor�de�gezagsbeëindiging�en�op�stuk�nr.�24�over�de�grond�van�de�gezagsbeëindiging�van�de�voogd,�zijn�met�elkaar�verbonden,�zoals�ik�ook�in�eerste�termijn�aangaf.�Ik�denk�dat�het�goed�is
als�ik�dit�voor�de�stemming�nog�even�duidelijk�zeg.�Mijns

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

inziens�zouden�die�amendementen�dus�allemaal�moeten
worden�verworpen�of�allemaal�moeten�worden�aanvaard.
De�gronden�van�de�kinderbeschermingsmaatregelen�zijn
in�het�wetsvoorstel�geherformuleerd.�Een�van�de�wijzigingen�is�bijvoorbeeld�dat�de�maatregelen�op�elkaar�aansluiten�waardoor�er�een�logische�volgorde�in�zit.�Je�zou�kunnen�zeggen�dat�de�bepalingen�wetstechnisch�zijn�geformuleerd�als�elkaars�spiegelbeeld.�Draaipunt�in�de�afweging�of�de�ondertoezichtstelling�moet�worden�verlengd
dan�wel�gezagsbeëindiging�moet�worden�gevraagd,�is�de
vraag�of�de�verwachting�gerechtvaardigd�is�dat�de�ouders
die�het�gezag�uitoefenen,�in�staat�zijn�binnen�aanvaardbaar�te�achten�termijn,�gelet�op�de�persoon�en�ontwikkeling�van�de�minderjarige,�de�verantwoordelijkheid�voor
de�verzorging�en�opvoeding�te�dragen.�Dat�staat�in�artikel
255,�lid�1,�onder�b,�en�in�artikel�266.
Kortom,�binnen�de�ots�werk�je�aan�het�herstel�van�de
opvoedingsvaardigheden�van�de�ouders,�omdat�de�verwachting�is�dat�de�ouders�de�opvoeding�op�den�duur
weer�zelf�ter�hand�zullen�kunnen�nemen.�Bij�een�gezagsbeëindiging�ontbreekt�dit�perspectief�en�ga�je�werken
aan�een�nieuwe�toekomst�voor�het�kind.�Die�maatregelen
zijn�in�elkaar�verankerd.�In�die�zin�vormen�de�genoemde
amendementen�dus�een�drieling.
Ik�heb�de�heer�Dijsselbloem�horen�zeggen�dat�er�iets
lichts�in�de�plaats�moet�komen.�Hij�wil�niet�meegaan�in
het�voorstel�van�het�kabinet�omdat�de�zwaardere�maatregelen�daaraan�gekoppeld�zijn.�Toch�zal�de�Kamer�ervoor
moeten�kiezen�om�de�amendementen�van�mevrouw�Van
der�Burg�en�de�heer�Bontes�alle�drie�te�aanvaarden�of�alle
drie�te�verwerpen.�Een�andere�keuze�is�er�wetstechnisch
niet;�dan�ontstaat�er�echt�een�probleem.�Dat�staat�los�van
de�discussie�of�je�los�hiervan�nog�een�lichte�maatregel
zou�moeten�opnemen,�zeg�ik�tegen�de�heer�Dijsselbloem.
Dat�is�een�andere�discussie�met�een�andere�grond.�Wat
echter�in�deze�artikelen�wordt�geregeld,�moet�je�bij�elkaar�houden.�Mevrouw�Van�der�Burg�doet�dat�met�haar
amendementen�en�het�kabinet�doet�dat�met�het�wetsvoorstel.�Je�moet�de�zaken�in�elk�geval�niet�uit�elkaar�trekken.
Ik�heb�hierover�gesproken�met�de�wetgevers�en�de�vertegenwoordigers�van�de�VVD-fractie�omdat�de�amendementen�een�verbinding�met�elkaar�hebben.
Verder�laat�ik�het�aan�de�heer�Dijsselbloem�of�hij�nog
met�een�amendement�komt,�maar�de�regering�kiest�er
niet�voor�om�de�lichte�maatregel�nu�nog�in�het�wetsvoorstel�in�te�brengen,�gezien�de�huidige�situatie�in�de�Kamer.
Dat�laat�onverlet�dat�hij�het�zelf�kan�doen.�Daarbij�zal�hem
dan�technische�bijstand�worden�verleend.�Wij�kiezen�op
dit�moment�echter�niet�voor�het�opnemen�van�de�lichte
maatregel.�Wel�zeg�ik�de�heer�Dijsselbloem�toe�dat�ik�zal
bekijken�hoe�dit�wetsvoorstel�in�de�praktijk�uitwerkt�als
het�wordt�aangenomen.�Mochten�zich�in�de�praktijk�de
problemen�voordoen�die�naar�mijn�vermoeden�bestaan,
zoals�ik�gisteren�heb�aangegeven�met�enkele�voorbeelden,�dan�zullen�we�bekijken�of�we�toch�tot�de�lichte�maatregel�moeten�komen.�Ik�schrijf�hem�dus�niet�af,�maar�op
dit�moment�lijkt�het�me�niet�verstandig�om�te�proberen
die�alsnog�in�het�wetsvoorstel�te�amenderen.
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
De�staatssecretaris�heeft�in�zijn�eerste�termijn�voorbeelden�genoemd�waarvan�ik�zonder�meer�accepteer�dat�die
zich�in�de�praktijk�zullen�voordoen.�Daarmee�heeft�hij�aangetoond�dat�zich�situaties�kunnen�voordoen�voor�welke
het�noodzakelijk�is�om�de�grond�te�verlagen.�Ik�vind�het
jammer�dat�hij�zich�erbij�lijkt�neer�te�leggen�dat�een�Ka-

9 februari 2011
TK�50

50-4-51

Teeven
mermeerderheid�wil�dat�"ernstig"�blijft�staan.�Daarmee
blijft�deze�casuïstiek�namelijk�onbeantwoord�totdat�zij�ernstig�is.�Maar�goed,�ik�ben�inmiddels�in�overleg�met�mevrouw�Van�Toorenburg�van�het�CDA�om�te�bekijken�of�we
haar�eerdere�amendement�nog�verder�kunnen�verbeteren.
In�dat�geval�kunnen�we�elkaar�op�dit�punt�vinden.
Staatssecretaris�Teeven:
Mevrouw�Van�Toorenburg�probeert�met�haar�amendement�langs�een�andere�weg�hetzelfde�resultaat�te�bereiken.�Ik�zal�daar�zo�dadelijk�uitgebreid�op�ingaan.�Dat
is�echter�een�ander�punt�dan�de�maatregel�die�de�heer
Dijsselbloem�heeft�voorgesteld.�Dat�laat�onverlet�dat�ik�de
heer�Dijsselbloem�nu�toezeg�dat�ik�de�zaak�nadrukkelijk
zal�monitoren.�Ik�zal�na�aanvaarding�van�dit�wetsvoorstel
bekijken�wat�de�concrete�problemen�zijn�en�wat�mogelijk
is�in�het�vrijwillig�kader,�waarin�mijn�collega�veranderingen�probeert�aan�te�brengen.�Zij�zal�daar�overigens�nog
op�ingaan.�Verder�zal�ik�nagaan�of�er�nog�iets�mist.
Als�er�een�gat�blijft�bestaan,�hetgeen�ik�vermoed,�kan
er�een�situatie�ontstaan�waarin�we�een�lichte�maatregel
moeten�invoeren,�maar�als�we�dat�nu�doen,�wordt�het
haastwerk.�Zoals�gezegd,�als�de�heer�Dijsselbloem�met
een�amendement�komt,�zullen�we�bekijken�wat�mogelijk�is,�maar�het�lijkt�me�nu�lastig.�De�meerderheid�van
de�Kamer�wil�namelijk�de�norm�handhaven�die�nu�in�de
wet�staat�en�wil�niet�het�nieuwe�wetsvoorstel�omarmen.
We�moeten�dit�scherp�volgen,�maar�we�moeten�er�geen
haastwerk�van�maken.�Ik�zal�in�dit�verband�straks�ook�ingaan�op�het�amendement�van�mevrouw�Van�Toorenburg.
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Ik�hoor�nu�twee�argumenten.�Het�eerste�gaat�over�meerderheden�en�minderheden.�Er�is�een�meerderheid,�waartoe�ik�ook�hoor,�voor�de�amendementen�van�de�VVD. Dat
wil�echter�nog�niet�zeggen�dat�er�geen�meerderheid�voor
zou�zijn�om�bij�lichte�dreiging�een�lichte�maatregel�mogelijk�te�maken.�Maar�goed,�dat�zal�dan�moeten�worden
beproefd�met�een�amendement.�Mogelijk�kan�dat�samen
met�het�amendement�van�het�CDA.
Het�tweede�argument�is�de�factor�tijd.�De�staatssecretaris�spreekt�over�haastwerk.�Wij�hoeven�over�dit�wetsvoorstel�niet�dinsdag�te�stemmen.�Het�is�zeer�wel�denkbaar�dat�wij�alsnog�tot�zo'n�tussenvariant�komen,�al�dan
niet�bij�nota�van�wijziging�of�bij�amendement,�dat�wij�zo
nodig�het�debat�daarover�heropenen�en�dat�wij�op�een�later�moment�stemmen.�Tijdsdruk,�zeker�bij�dit�soort�wetgeving,�vind�ik�nooit�een�goed�argument.�Dan�moeten�wij
daarvoor�de�tijd�nemen.
Staatssecretaris�Teeven:
De�heer�Dijsselbloem�hoort�mij�in�ieder�geval�zeggen�dat
ik�zijn�initiatief�op�dat�punt�afwacht.�Uiteraard�zal�in�de
bespreking�met�het�departement�de�technische�bijstand
daarvoor�worden�geleverd,�maar�ik�zie�wel�enige�problemen�door�de�weg�die�de�meerderheid�van�uw�Kamer�nu
denkt�te�lopen.�Ik�heb�zelf�in�eerste�termijn�een�aantal�wat
retorische�vragen�aan�uw�Kamer�gesteld:�wat�levert�die
maatregel�dan�op,�welke�drempel�moet�daaraan�dan�ten
grondslag�liggen�en�hoe�moet�dat�dan�worden�geformuleerd?�Daar�zie�ik�een�aantal�problemen.�Ik�zal�dat�nu�niet
herhalen;�het�staat�allemaal�in�de�Handelingen.�Wij�hebben�dat�gisteren�uitgebreid�met�elkaar�gewisseld.�In�dat
opzicht�wacht�ik�het�initiatief�van�leden�van�uw�Kamer�af.
Van�mevrouw�Van�Toorenburg�ligt�er�een�initiatief.�Ik�weet
niet�of�de�heer�Dijsselbloem�zich�daarbij�aansluit�dan�wel

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

met�een�ander�initiatief�komt.�Ik�zal�in�ieder�geval�nog�ingaan�op�het�initiatief�van�mevrouw�Van�Toorenburg.
Het�is�van�groot�belang�dat�de�verbinding�blijft�bestaan
tussen�die�amendementen�en�dat�er�niet�aan�wordt�geknabbeld�door�een�verschillende�formulering�in�de�aanhef.�De�aansluiting�tussen�de�drie�amendementen�van�de
leden�Van�der�Burg�en�Bontes�is�van�essentieel�belang
voor�de�uitvoering.
Gisteren�was�er�wat�verwarring�over�het�begrip
"voogd".�Misschien�heb�ik�die�verwarring�zelf�in�het�leven
geroepen;�dan�is�het�ook�aan�mij�om�die�weg�te�nemen.
Er�zijn�vele�natuurlijke�voogden.�Dat�zijn�bijvoorbeeld�de
voogden�die�bij�testament�worden�aangewezen,�waarover
ik�gisteren�sprak.�Het�kunnen�ook�tijdelijke�voogden�zijn,
wanneer�de�ouders�tijdelijk�niet�in�staat�zijn�om�het�gezag�uit�te�oefenen,�bijvoorbeeld�expats,�ouders�van�kinderen�die�in�Nederland�komen�studeren,�of�een�ouder�in
de�gevangenis.�Het�kunnen�ook�voogden�zijn�die�de�voogdij�krijgen�na�de�gezagsbeëindiging.�Voogden�hebben�allemaal�dezelfde�verantwoordelijkheden�en�bevoegdheden�als�ouders�ten�opzichte�van�de�kinderen.�Helaas�is�het
soms�noodzakelijk�dat�deze�kinderen�onder�toezicht�worden�gesteld�en�dat�zelfs�de�voogdij�wordt�beëindigd.�Ik�zie
nog�steeds�geen�reden�waarom�de�gronden�voor�voogden�zouden�mogen�verschillen�van�de�gronden�voor�ouders.�Ik�wil�daarbij�persisteren.�Dat�is�bijvoorbeeld�een
van�de�redenen�waarom�de�amendementen�van�mevrouw
Van�der�Burg�en�de�heer�Bontes�echt�bij�elkaar�horen.
Ik�wil�een�reactie�geven�op�het�gewijzigde�amendement
op�stuk�nr.�30�van�de�heer�Voordewind�over�de�Eigen
Kracht-conferenties�in�plaats�van�een�hulpverleningsplan
van�Bureau�Jeugdzorg.�Ik�heb�gisteren�dit�amendement
ontraden,�omdat�ik�het�onwenselijk�vind�dat�een�methodiek�in�de�wet�wordt�opgenomen.�De�heer�Voordewind
heeft�daarop�gereageerd.�Als�uw�Kamer�zou�overwegen
het�amendement�desondanks�aan�te�nemen�na�het�horen
van�de�argumenten�die�de�regering�heeft�ingebracht,�wil
ik�nog�wel�wijzen�op�een�onbedoeld�gevolg.�Indien�het
de�ouders�met�behulp�van�hun�netwerk�is�gelukt�een�plan
op�te�stellen�dat�de�goedkeuring�heeft�van�Bureau�Jeugdzorg,�verliest�Bureau�Jeugdzorg�door�het�amendement
de�bevoegdheid�tot�het�geven�van�een�schriftelijke�aanwijzing�aan�de�ouders�en/of�het�kind.�Dat�lijkt�mij�buitengewoon�onwenselijk.�De�heer�Voordewind�heeft�in�tweede�termijn�gesproken�over�een�sociaal�netwerk.�Ik�denk
dat�een�sociaal�netwerk�heel�lastig�is�in�dat�gedwongen
kader.�Ik�zou�mij�kunnen�voorstellen�dat�het�plan�er�goed
uitziet,�dat�de�neuzen�in�dezelfde�richting�wijzen�en�dat
Bureau�Jeugdzorg�akkoord�gaat,�maar�dat�na�korte�of�iets
langere�tijd�de�veiligheid�van�het�kind�toch�weer�in�het�geding�komt.�Bureau�Jeugdzorg�wil�dan�bijvoorbeeld�de�ouders�een�schriftelijke�aanwijzing�geven,�maar�heeft�die�bevoegdheid�op�dat�moment�niet�meer.�De�enige�bevoegdheid�die�Bureau�Jeugdzorg�nog�heeft,�is�de�kinderrechter�te�verzoeken�om�een�kind�uit�huis�te�plaatsen.�Mocht
uw�Kamer�dit�amendement�willen�aannemen,�dan�stel�ik
in�ieder�geval�voor�dat�de�aanwijzingsbevoegdheid�in�het
amendement�wordt�verwerkt.�Anders�ben�je�die�gewoon
kwijt.�Ik�heb�dat�gisteren�geschetst.�Als�je�het�amendement�wilt�aannemen,�moet�worden�voorzien�in�een�wijziging�van�artikel�263.�Het�gaat�dan�om�het�vermelden
van�het�plan�van�de�ouders�als�bedoeld�in�artikel�262,�lid
1,�onder�a.�Ik�heb�die�correctie�nog�niet�gezien.�Dat�probleem�heb�ik�dus�nog�steeds�met�het�amendement.�Als
het�amendement�wordt�aangenomen,�gooi�je�een�aantal�dingen�weg�die�er�nu�wel�zijn.�Gisteravond�hebben

9 februari 2011
TK�50

50-4-52

Teeven
wij�daar�uitgebreid�over�gesproken.�De�sfeer�in�de�Kamer�proevend,�sluit�ik�niet�uit�dat�het�amendement�van�de
heer�Voordewind�voldoende�steun�gaat�krijgen.�Dan�moet
dit�probleem�alsnog�worden�opgelost.
De�heer�Voordewind�(ChristenUnie):
Ik�heb�goed�naar�de�staatssecretaris�geluisterd,�ook�gisteravond.�In�tweede�termijn�heb�ik�gezegd�dat�ik�de�opmerking�van�de�staatssecretaris�zeer�serieus�neem.�Op�dit
moment�zijn�wij�aan�het�sleutelen�om�die�schriftelijke�aanwijzing�erin�te�verwerken.
Staatssecretaris�Teeven:
Dat�zie�ik�tegemoet.�De�heer�Dijsselbloem�zei�dat�wij�vanwege�de�zorgvuldigheid�nog�wat�moeten�wachten�met�de
stemmingen.�Ik�sluit�mij�daar�graag�bij�aan.�Dan�hebben
wij�ook�de�tijd�voor�een�aanpassing�van�dit�punt.
Ik�kom�op�het�amendement�op�stuk�nr.�27,�gericht�op
het�vervallen�van�het�indicatiebesluit.�Gisteravond�hebben�wij�daar�uitgebreid�over�gesproken.�Gisteren�was�er
nog�wat�onduidelijkheid�rond�de�vraag�of�het�indicatiebesluit�in�het�vrijwillig�kader�zou�zijn�afgeschaft.�De�heer
Dijsselbloem�zei�daar�wat�over.�Het�indicatiebesluit�in�het
vrijwillig�kader�wordt�niet�afgeschaft,�maar�er�wordt�wel
geëxperimenteerd�met�het�verstrekken�van�lichte�ambulante�hulp�zonder�indicatiebesluit.�Het�argument�was
dat�bij�lichte�zorg�het�indicatieproces�duurder�is�dan�de
zorg.�Bij�zwaardere�zorg�vinden�wij�het�de�investering�wel
waard.�Ik�heb�nog�een�aanvullend�bezwaar.�Als�je�bij�een
verzoek�om�een�machtiging�uithuisplaatsing�het�indicatiebesluit�afschaft,�heeft�de�cliënt�geen�recht�op�zorg�als
de�kinderrechter�het�verzoek�om�uithuisplaatsing�afwijst.
Er�is�dan�namelijk�geen�indicatiebesluit�en�dus�ook�geen
aanspraak�op�jeugdzorg�voor�de�cliënt.�Dat�is�een�probleem�van�dit�amendement.
Mevrouw�Kooiman�(SP):
Het�is�frappant�dat�de�staatssecretaris�het�recht�op�jeugdzorg�noemt,�omdat�in�het�regeer-�en�gedoogakkoord�staat
dat�het�kabinet�het�wettelijk�recht�wil�herzien.�Als�de�kinderrechter�wel�de�machtiging�uithuisplaatsing�afgeeft,
vindt�de�hulp�daadwerkelijk�plaats.�In�die�zin�hebben�ouders�altijd�recht�op�hulp�op�het�moment�dat�er�aanspraak
is.�Het�indicatiebesluit�wordt�niet�overal�in�de�jeugdbescherming�afgeschaft.�Ik�heb�het�wel�geprobeerd,�maar
het�kon�helaas�niet.�Voor�ambulante�hulp�is�geen�machtiging�uithuisplaatsing�nodig,�maar�wel�een�indicatie.
Staatssecretaris�Teeven:
Toch�doe�ik�nogmaals�een�beroep�op�mevrouw�Kooiman.
Gisteren�heeft�zij,�haar�kennende,�goed�naar�mij�geluisterd.�De�stelselherziening�komt�eraan.�Ik�stel�haar�voor�om
dit�onderwerp�daarin�mee�te�nemen.�Het�is�een�sympathiek�amendement.�Deze�staatssecretarissen�zijn�met�haar
groot�voorstander�van�het�afschaffen�van�de�bureaucratie.
Maar�dit�moet�op�een�ordentelijke�wijze�worden�geregeld.
Wij�moeten�door�te�snel�te�handelen�niet�het�kind�met�het
badwater�weggooien.�Het�is�een�buitengewoon�sympathiek,�maar�vroegtijdig�voorstel.
Mevrouw�Kooiman�(SP):
Ik�zie�niet�welk�kind�met�het�badwater�wordt�weggegooid.
Wij�bestrijden�met�z'n�allen�de�bureaucratie.�Ook�de�parlementaire�werkgroep�heeft�zich�daarover�uitgesproken.�Ik
ben�dus�helemaal�niet�overtuigd�door�de�staatssecretaris.
Wij�gaan�de�bureaucratie�gewoon�bestrijden.

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

Staatssecretaris�Teeven:
Ik�had�het�in�eerste�termijn�al�aangegeven:�ik�zou�een�uiterste�poging�doen�om�mensen�te�overtuigen.�Op�een
aantal�onderdelen�is�dat�niet�gelukt.�Van�de�minister-president�heb�ik�begrepen�dat�je,�als�je�in�dit�kabinet�wilt�zitten,
af�en�toe�je�verlies�moet�kunnen�nemen.�Dat�doen�we�dan
maar.�Maar�je�moet�ook�een�handreiking�doen�aan�de�rest
van�de�Kamer.�Mijn�collega�en�ik�hebben�heel�nadrukkelijk�geprobeerd�dit�wetsvoorstel�wel�in�behandeling�te�nemen,�om�die�handreiking�aan�de�rest�van�de�Kamer�wel�te
doen.�Ik�kijk�de�heer�Dibi�daarbij�wat�indringend�aan,�want
ik�heb�hem�niet�kunnen�overtuigen.�Dat�was�goed�voor�de
argumentenwisseling�en�voor�de�wetsgeschiedenis.
Ik�kom�toe�aan�het�amendement�van�mevrouw�Van
Toorenburg�over�de�voorwaardelijke�ots.�Gisteren�heb�ik
al�aangegeven�dat�ik�dit�amendement�ontraad,�omdat�het
mijns�inziens�niets�toevoegt�aan�de�bestaande�mogelijkheden.�Zij�haalt�hierbij�iedere�keer�het�strafrecht�aan.�Deze
staatssecretaris�heeft�wel�enige�worsteling�gehad�met�deze�wetgeving,�maar�met�het�strafrecht�heb�ik�iets�minder
worsteling.�Er�is�ook�een�overeenkomst:�als�je�een�straf
voorwaardelijk�oplegt,�heb�je�er�geen�last�van,�maar�de
straf�wordt�wel�opgelegd.�Met�een�ots�is�het�niet�anders:
als�je�een�voorwaardelijke�ots�oplegt,�is�dat�gewoon�een
volledige�ots,�met�alle�gronden�die�daarvoor�nu�noodzakelijk�zijn.�Je�kunt�dan�niet�zeggen:�het�is�maar�een�voorwaardelijke�ots,�dus�ik�ga�een�wat�lagere�drempel�inbouwen.�Dan�zijn�we�weer�terug�bij�af,�want�dat�is�precies�het
probleem�van�die�ernstige�dreiging�en�die�dreiging.�Een
voorwaardelijke�ots�blijft�een�ots,�niet�meer�en�niet�minder.�Dan�zou�je�de�vraag�moeten�stellen�of�we�daarvoor
een�andere�grond�gaan�zoeken.�Die�vergelijking�kun�je�nu
net�niet�maken,�want�in�het�strafrecht�wordt�dát�verschil
niet�gemaakt,�dat�weet�mevrouw�Van�Toorenburg�ook.
Straf�is�straf,�en�je�executeert�het�of�niet.�Met�een�ots�is
het�eigenlijk�niet�anders:�ots�is�ots,�en�je�voert�dat�uit�of
niet.
De�voorzitter:
U�hebt�al�een�antwoord,�mevrouw�Van�Toorenburg.�Nu
uw�vraag�nog�even.
Mevrouw�Van�Toorenburg�(CDA):
Wij�hebben�hier�te�maken�met�een�staatssecretaris�die
ooit�officier�van�justitie�was,�en�met�een�Kamerlid�dat�ooit
advocaat�was.�Wat�gebeurt�er�dus?�Een�officier�vordert
een�straf�en�denkt:�dit�is�stevig�en�de�advocaat�loopt�met
de�cliënt�weg�en�zegt:�ik�heb�geen�straf,�het�is�voorwaardelijk.�De�gevangenisstraf�wordt�niet�uitgezeten,�wordt
niet�gevoeld,�de�boete�wordt�niet�betaald,�dus�de�ots�voelt
men�niet,�maar�wel�de�dreiging.�Dat�is�toch�het�verschil
tussen�een�cliënt�van�een�advocaat�en�een�verdachte�die
tegenover�een�officier�van�justitie�stond.
Staatssecretaris�Teeven:
Een�leuke�opmerking,�die�ik�als�grap�wel�kan�waarderen.
Maar�we�zijn�hier�wel�met�wetsgeschiedenis�bezig.�Als
u�die�vergelijking�toch�maakt:�zo'n�voorwaardelijke�straf
wordt�opgelegd,�en�daar�voel�je�niets�van.�U�gaat�naar
buiten�met�uw�cliënt,�u�geeft�hem�een�handje,�en�die�cliënt�gaat�naar�Amsterdam-West,�een�stadsdeel�waar�de
heer�Dibi�en�ik�goed�bekend�zijn,�en�die�cliënt�pleegt�opnieuw�een�strafbaar�feit.�Dan�komt�diezelfde�officier�van
justitie�weer�en�die�zegt:�jij�had�nog�een�voorwaardelijke
straf�staan,�en�dan�heeft�hij�er�binnen�24�uur�opnieuw�last
van.�Zo�zou�het�systeem�moeten�werken.�Zo�is�het�dus

9 februari 2011
TK�50

50-4-53

Teeven
ook�met�de�voorgestelde�voorwaardelijke�ots.�Die�wordt
uitgesproken,�daar�heeft�niemand�last�van,�maar�op�het
moment�dat�het�niet�goed�gaat,�is�het�toch�bingo.�Dan
hebben�we�toch�die�zware�maatregel.�Dan�zitten�we�met
een�probleem,�want�dan�stelt�uw�lichte�maatregel,�met
een�schuin�oog�naar�de�heer�Dijsselbloem�kijkend,�niet�zoveel�voor,�want�de�rechter�moet�dan�toch�eerst�die�zware
norm�die�mevrouw�Van�der�Burg�en�de�heer�Bontes�met
steun�van�de�meerderheid�van�de�Kamer�hebben�teruggeamendeerd,�passeren,�voordat�de�ots�wordt�opgelegd.
Dus�is�het�eigenlijk�niet�mogelijk�om�het�te�doen�zoals�u
voorstelt,�maar�zou�je�eerder�moeten�gaan�naar�een�heel
aparte�lichte�maatregel,�met�een�heel�aparte�grond.�Dat
vraagt�veel�meer�tijd,�zeg�ik�tegen�de�heer�Dijsselbloem.
Mevrouw�Van�Toorenburg�(CDA):
Dat�is�precies�de�reden�waarom�wij�dit�zo�voorstellen.�Inderdaad,�als�wordt�gezegd�dat�het�accepteren�van�opvoedingsondersteuning�een�bijzondere�voorwaarde�is�en�het
gebeurt�niet,�zijn�we�weer�bij�elkaar�en�gaat�de�ots�lopen.
Die�vergelijking�past�precies.�Maar�het�laatste�is�belangrijk:�laten�Kamer�en�kabinet�om�de�tafel�gaan�zitten�om�te
kijken�hoe�we�dat�stukje�kunnen�organiseren.�Een�beetje
geven�en�nemen,�de�heer�Dijsselbloem�en�ondergetekende�zijn�daartoe�zeer�bereid,�om�te�kijken�of�we�die�lichte
vorm�zo�of�via�de�andere�kant�kunnen�aanvliegen.
Staatssecretaris�Teeven:
Daarover�verschillen�we�niet�van�mening.�Mevrouw�Van
Toorenburg�en�de�heer�Dijsselbloem�vinden�mij�zeker�aan
hun�zijde�om�te�kijken�of�we�daaruit�kunnen�komen.�Of
dat�binnen�het�kader�van�dit�wetsvoorstel�moet�of�daarbuiten?�Ik�kies�voor�het�laatste;�mevrouw�Van�Toorenburg
blijkt�voor�het�eerste�te�kiezen.�Mevrouw�Van�Toorenburg
is�met�haar�amendement�over�voorwaardelijke�ots�consequent,�want�zij�was�anders�dan�een�Kamermeerderheid�voorstander�van�een�lagere�norm.�Als�je�die�lagere
norm�hebt,�kan�daar�een�lichtere�maatregel�bij,�zoals�zij
voorstelt.�De�heer�Dijsselbloem�is,�met�alle�respect�voor
zijn�argument,�wat�minder�consequent.�Hij�zegt�namelijk:�ik�stem�mee�met�die�amendementen�van�mevrouw
Van�den�Burg�en�de�heer�Bontes,�want�ik�vind�die�zware�maatregel�te�zwaar.�In�het�amendement�van�mevrouw
Van�Toorenburg�werkt�dat�echter�niet,�want�daarin�staat
nog�steeds�die�hoge�drempel�van�die�ernstige�bedreiging,
want�ots�blijft�ots,�maar�volgt�een�heel�lichte�maatregel.
Die�drempel�blijft�echter�hoog.�Ik�heb�het�voorstel�gedaan
–�de�heer�Dijsselbloem�heeft�daarvan�gezegd�dat�dat�eigenlijk�nu�moet,�omdat�je�er�niets�aan�hebt�als�je�het�over
dit�wetsvoorstel�heen�tilt�–�om�te�kijken�of�er�ruimte�en
noodzaak�is�voor�een�lichte�maatregel�met�een�lage�drempel.�Dat�is�echter�een�heel�andere�discussie.�Ik�heb�bereid�om�daarnaar�te�kijken�als�dit�wetsvoorstel�is�aangenomen.�Er�zit�echter�iets�inconsequents�in�de�argumentatie�van�de�heer�Dijsselbloem,�maar�dat�gaat�hij�nu�waarschijnlijk�weerleggen.
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Ik�vind�dat�de�staatssecretaris�het�erg�ingewikkeld�maakt.
Ik�weet�niet�of�ik�dit�moeras�wel�met�hem�in�moet�gaan.
Mijn�voorstel�betreft�een�lichte�bedreiging,�met�een�lichte
maatregel.�Het�enige�waarin�wij�van�mening�verschillen,
is�dat�hij�zegt:�laten�wij�dit�wetsvoorstel�nu�laten�passeren�en�dan�kijk�ik�wel�hoe�het�gaat�lopen�en�of�het�nodig
is,�terwijl�ik�zeg:�laten�wij�nog�een�poging�wagen�om�dit
bij�deze�wetsbehandeling�te�betrekken�en�daar�een�voor-

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

stel�voor�te�maken.�Ik�ga�samenwerking�zoeken�met�het
CDA. Het�voorstel�van�mevrouw�Van�Toorenburg�is�op�dit
moment�iets�anders,�maar�misschien�dat�wij�elkaar�kunnen�vinden.
Ik�wil�nog�een�vraag�stellen.�In�het�strafrecht�wordt�nu
soms�een�bijzondere�voorwaarde�opgelegd.�Als�men�zich
daar�niet�aan�houdt,�gaat�men�echter�niet�onmiddellijk
de�cel�in,�maar�moet�men�terug�naar�de�rechter.�Zou�dat
ook�niet�een�idee�zijn�voor�het�voorstel�van�mevrouw�Van
Toorenburg?�Het�is�dan�een�voorwaardelijke�ots,�met�een
bijzondere�voorwaarde,�een�gerichte�maatregel.�Voldoe
je�daar�niet�aan,�dan�zegt�de�staatssecretaris:�dan�geldt
alsnog�die�zware�maatregel�en�dan�heb�je�die�ots�aan�je
broek.�Ik�zeg�dan:�nee,�dan�bouw�je�een�tussenstap�in�en
dan�ga�je�terug�naar�de�rechter,�net�als�bij�de�bijzondere
voorwaarden�in�het�strafrecht.
Staatssecretaris�Teeven:
U�haalt�nu�twee�dingen�door�elkaar.�Het�is�dus�geen�moeras.�Ik�ga�het�nog�een�keer�proberen�uit�te�leggen.�In�het
strafrecht�moeten�feiten�en�omstandigheden�bewezen
worden,�dan�komt�er�een�veroordeling.�Dat�kan�een�onvoorwaardelijke�straf�zijn�of�een�voorwaardelijke�straf�met
een�voorwaarde�en�een�proeftijd.�Daar�verandert�helemaal�niets�aan.�Als�iemand�zich�op�een�bepaald�moment
in�zijn�proeftijd�niet�aan�de�voorwaarden�houdt,�komt�hij
terug�bij�de�rechter.�Die�rechter�gaat�dan�echter�niet�opnieuw�kijken�wat�er�allemaal�aan�de�hand�is�en�opnieuw
de�drempel�bekijken.�Hij�zal�dan�alleen�zeggen�of�de�straf
wel�of�niet�ten�uitvoer�zal�worden�gelegd�en�kijken�of�er
nog�bijzondere�persoonlijke�omstandigheden�zijn.
Dan�nu�het�amendement�van�mevrouw�Van
Toorenburg.�Je�hebt�eerst�die�hoge�drempel�moeten�passeren�en�er�moet�een�ernstige�dreiging�zijn.�Dat�blijft�nog
steeds�zo,�want�dat�is�erin�geamendeerd�door�mevrouw
Van�den�Burg�en�de�heer�Bontes,�als�de�meerderheid�van
de�Kamer�het�daarmee�eens�is.�Dan�wordt�er�een�ots�uitgesproken�met�die�hoge�drempel.�Die�onvoorwaardelijke
ots�is�er�dan,�maar�die�wordt�in�een�voorwaardelijke�vorm
opgelegd.�Als�men�zich�dan�niet�aan�de�aanwijzingen�die
worden�gegeven�houdt,�dan�herleeft�de�onvoorwaardelijke�ots,�net�zoals�de�onvoorwaardelijke�gevangenisstraf
herleeft.�Dat�is�dus�vergelijkbaar.�De�drempel�wordt�echter�niet�opnieuw�bekeken.�Dat�doe�je�in�het�strafrecht�niet
en�dat�doe�je�hier�ook�niet.�Dan�zou�je�namelijk�een�andere�norm�aanleggen�voor�de�voorwaardelijke�ots�dan
voor�de�onvoorwaardelijke�ots.�Dat�kan�niet.�Dan�is�er�veel
meer�te�zeggen�voor�het�eerdere�voorbeeld�dat�de�heer
Dijsselbloem�in�eerste�termijn�heeft�genoemd,�namelijk
een�ander�soort�lichte�maatregel:�een�aanwijzing�of�een
gedragsbeïnvloedende�maatregel�of�iets�dergelijks,�met
een�andere�grond.�Maar�dat�is�een�heel�andere�situatie.�Ik
denk�dat�wij�het�wel�scherp�moeten�houden.�Het�is�geen
moeras,�maar�ik�denk�dat�dat�echt�het�verschil�is.
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Ik�neem�het�woord�"moeras"�terug,�voorzitter.
De�voorzitter:
Wilt�u�het�schrappen�uit�de�Handelingen?
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Dat�hoeft�niet.
Het�is�mij�nu�duidelijker�geworden.�Dit�brengt�mij�dan
wel�terug�bij�mijn�eerdere�voorstel,�waarvan�de�staatsse-

9 februari 2011
TK�50

50-4-54

Teeven
cretaris�heeft�gezegd�dat�dat�consequenter�en�helderder
is.
Staatssecretaris�Teeven:
Prima,�maar�laten�wij�deze�wet,�met�80%�belangrijke�dingen�waarover�wij�het�eens�zijn,�dan�niet�laten�ophouden
door�een�zeer�ingewikkelde�uitwerking�van�een�lichte
maatregel.�Ik�laat�uiteraard�ieder�zijn�initiatief,�maar�ik�heb
de�bereidheid�uitgesproken�om�te�kijken�wat,�als�ik�deze
wet,�die�al�sinds�2005�in�voorbereiding�is,�met�mijn�collega�door�deze�Kamer�en�de�volgende�Kamer�kan�loodsen,
dan�nog�de�praktische�problemen�zijn.�Ik�zie�de�heer�Dibi
en�mevrouw�Dijkstra�kijken;�zij�denken�misschien�dat�er
helemaal�geen�praktische�problemen�zijn.�Dat�heb�ik�de
heer�Dibi�bijvoorbeeld�horen�zeggen:�die�verlaging�hoeft
helemaal�niet,�want�het�aantal�ots'en�stijgt�al.�Ik�denk�dat
die�problemen�er�wel�zijn,�want�ik�heb�de�voorbeelden
genoemd.�Daarover�zijn�wij�het�dus�eens.�Ik�ben�ook�bereid�om�dit�te�verkennen�en�om�mij�met�de�praktijk�te�verstaan,�maar�het�lijkt�mij�niet�charmant�om�dit�wetsvoorstel�daarvoor�oneindig�lang�op�te�houden.
De�heer�Voordewind�(ChristenUnie):
Ik�hoor�de�staatssecretaris�een�beetje�bewegen�in�de�richting�van�collega�Van�Toorenburg;�hij�wil�in�ieder�geval�met
haar�meedenken.�De�voorwaardelijke�ots�bestaat�nu�toch
al?�We�hebben�in�de�jeugdzorg�nu�toch�al�een�soort�dreiging�met�een�ots,�waardoor�het�boven�de�markt�hangt?
Als�men�niet�voldoet�aan�een�aantal�criteria�of�niet�wil
meewerken,�kan�er�doorgeschakeld�worden�naar�de�ots.
Staatssecretaris�Teeven:
Nu�wordt�het�echt�een�herhaling�van�zetten,�want�dit�heb
ik�gisteravond�al�betoogd.�Mevrouw�Kooiman�heeft�hier
ook�over�gesproken.�Natuurlijk�hebben�wij�dit�al�in�het
vrijwillige�kader.�Dan�moet�je�over�drie�maanden�terugkomen�of�je�vraagt�een�ots�aan�en�dan�wil�de�kinderrechter
dat�niet:�"kom�over�drie�maanden�maar�terug�en�dan�gaan
wij�het�opnieuw�bekijken".�Ik�heb�juist�een�aantal�voorbeelden�genoemd�–�ik�vind�het�jammer�dat�die�voorbeelden�bij�de�meerderheid�van�de�Kamer�geen�steun�hebben
gevonden�–�waarin�dat�niet�werkt�en�waarin�je�dus�moet
opschakelen.�Daar�is�die�ernstige�dreiging�er�dus�niet.�Dat
debat�hebben�wij�gisteravond�gevoerd.�Ik�kan�uiteraard
tellen�en�ik�kan�dus�zien�dat�dat�geen�steun�heeft.
De�voorzitter:
Mijn�voorstel�zou�zijn�om�het�debat�van�gisteren�niet�te
herhalen.�Zal�ik�naar�de�heer�Dibi�gaan?
De�heer�Voordewind�(ChristenUnie):
Ik�herhaal�het�debat�niet.�Wij�hebben�het�nu�in�de�tweede�termijn�van�de�regering�concreet�over�de�amendementen.�De�staatssecretaris�reageert�op�het�amendement�van
mevrouw�Van�Toorenburg.�Hij�zegt�eigenlijk�tegen�collega�Dijsselbloem�dat�hij�niet�in�zijn�richting�gaat�maar
dat�hij�best�wil�bewegen�in�de�richting�van�mevrouw�Van
Toorenburg.�Dat�lijkt�mij�strijdig�met�het�betoog�dat�de
staatssecretaris�gisteren�heeft�gehouden.
Staatssecretaris�Teeven:
Nee.�Misschien�hebt�u�het�gemist,�maar�ik�heb�gezegd�dat
ik�het�amendement�nog�steeds�ontraad.�Het�amendement
van�mevrouw�Van�Toorenburg�zou�in�ieder�geval�hout
snijden�als�je�een�andere�norm�zou�hebben.�Nu�is�dat�een
probleem,�want�een�ots�blijft�een�ots�en�een�ernstige�drei-

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

ging�blijft�een�ernstige�dreiging.�Artikel�255,�lid�5�blijft�artikel�255,�lid�5.�De�rechter�moet�concrete�feiten�en�omstandigheden�direct�opnemen;�die�moeten�betrekking�hebben�op�een�ernstige�dreiging.�De�heer�Dibi�zegt�dat�die
problemen,�gelet�op�de�toename�van�het�aantal�ots'en,
niet�zo�groot�zijn.�Volgens�mij�moeten�wij�het�debat�niet
overdoen.�Ik�heb�goed�naar�de�tweede�termijn�van�de�Kamer�geluisterd�en�ik�heb�ook�goed�beluisterd�waarvoor�er
meerderheden�zijn�en�waarvoor�niet.�Dan�kom�ik�tot�geen
andere�conclusie�dan�dat�ik�ontraad�wat�ik�moet�ontraden.
Zo�is�het.
De�heer�Dibi�(GroenLinks):
Voor�de�Handelingen:�de�staatssecretaris�trok�zojuist�een
aantal�verkeerde�conclusies.�Ik�zie�wel�degelijk�praktische�problemen;�ik�zie�wel�degelijk�dat�af�en�toe�niet�op
tijd�wordt�ingegrepen.�Ik�denk�alleen�niet�dat�die�problemen�worden�opgelost�met�de�voorliggende�wetswijziging.�Ik�denk�dat�die�problemen�vooral�worden�opgelost�met�goed�opgeleide�professionals�die�tijd�hebben
om�in�het�gezin�te�werken.�Daarover�verschillen�wij�dus
van�mening.�Ook�op�het�punt�van�de�toename�van�het
aantal�ots'en�trok�de�staatssecretaris�een�verkeerde�conclusie.�Die�toename�is�deels�gewoon�te�verklaren�door
een�verbeterslag�onder�professionals,�dus�door�het�beter�herkennen�van�signalen.�Dat�is�winst.�Een�ander�deel
komt�echter�door�het�Savanna-effect,�risicomijdend�gedrag.�Wij�moeten�ook�naar�dat�deel�kijken�en�daar�moeten
wij�misschien�ook�een�aantal�aanvullende�maatregelen
voor�treffen.�Er�is�dus�geen�verschil�van�mening�tussen
GroenLinks�en�het�kabinet�over�praktische�problemen,
maar�wel�over�de�beste�oplossing�daarvan.
Staatssecretaris�Teeven:
Ik�denk�dat�dit�een�juiste�constatering�is�van�de�heer�Dibi,
want�ik�heb�gisteravond�al�gesproken�over�het�Savanna-effect.�Toen�heb�ik�al�toegegeven�dat�dat�een�onderdeel�is�van�de�problemen.�Daar�zullen�wij�in�de�praktische
uitvoering�naar�moeten�kijken.�Ik�constateer�dat�het�kabinet�wellicht�iets�meer�vertrouwen�in�de�professionele�uitvoering�door�de�professionals�heeft�dan�een�meerderheid
van�de�Kamer.�Net�als�mijn�collega,�de�staatssecretaris
van�VWS,�zeg�ik�dat�er�in�het�verleden�natuurlijk�problemen�zijn�geweest.�Ik�heb�goed�naar�de�heer�Dibi�geluisterd.�Het�is�linksom�of�rechtsom;�je�kunt�er�niet�een�beetje
tussenin�gaan�zitten�en�het�van�twee�kanten�bekijken.�Dat
gaat�niet.�Ik�denk�dat�dit�een�juiste�constatering�is�en�dan
blijven�wij�het�oneens.�Dat�geeft�niet;�ik�respecteer�de�mening�van�de�fracties,�maar�het�is�niet�anders.
Mevrouw�Dijkstra�(D66):
Ook�mijn�partij�heeft�wel�degelijk�oog�voor�de�problemen.
Wij�hebben�gezegd�dat�wij�niet�tegen�deze�herziening�van
de�wet�zijn,�maar�dat�wij�dit�niet�het�juiste�moment�vinden.�We�kunnen�wel�zeggen�dat�wij�hier�sinds�2005�mee
bezig�zijn,�maar�als�je�door�een�aantal�al�een�paar�keer
door�mij�genoemde�redenen�nu�niet�kunt�garanderen�dat
je�die�kinderbeschermingsmaatregelen�goed�kunt�uitvoeren,�is�dit�niet�het�goede�moment.�Ik�bestrijd�dat�D66
vindt�dat�er�niets�moet�veranderen.�Het�moet�wel�veranderen,�maar�dan�wel�veel�meer.�In�de�jeugdzorg�moet�veel
meer�veranderen.�Daar�staat�een�stelselherziening�voor
de�deur.�Wij�zien�dat�daar�grote�problemen�zijn,�ook�op�dit
moment.�Dat�is�ons�probleem�met�deze�herziening.

9 februari 2011
TK�50

50-4-55

Teeven
Staatssecretaris�Teeven:
Dan�zeg�ik�toch�tegen�mevrouw�Dijkstra�dat�zij�een�beetje�eraan�voorbijgaat�dat�de�professionals�in�de�uitvoering
heel�veel�verbeterslagen�hebben�gemaakt.�Ik�heb�dat�in
eerste�termijn�ook�gezegd.�Er�zijn�heel�veel�mensen�in�de
praktijk�die�het�kabinet�het�signaal�geven�dat�dit�een�verbetering�zou�kunnen�betekenen.�Tegen�de�heer�Dibi�zeg�ik
dat�het�niet�alle�problemen�oplost.�Het�zou�echter�wel�een
verbetering�zijn.�De�heer�Dibi�zegt�dat�het�nog�niet�perfect
is.�Dat�hebben�wij�ook�gedeeld�in�eerste�termijn.�Het�is
nog�niet�perfect.�Het�is�echter�wel�een�belangrijke�verbetering.�Het�is�jammer�dat�GroenLinks�er�anders�over�denkt
dan�het�kabinet.�Ik�constateer�echter�dat�het�zo�is.�Wij�delen�ook�niet�de�mening�dat�in�de�uitvoering�nog�niet�alles
perfect�is�en�dat�wij�het�daarom�niet�moeten�doen.�Achter
die�conclusie�sta�ik�absoluut�niet.�Dan�zijn�wij�in�2015�nog
bezig�met�dit�wetsvoorstel,�denk�ik.
Mevrouw�Dijkstra�(D66):
Ik�heb�aan�beide�bewindslieden�gevraagd,�aan�te�geven
wat�zij�denken�dat�er�allemaal�nog�moet�gebeuren.�Ik
heb�daarbij�een�aantal�punten�genoemd.�Staatssecretaris�Veldhuijzen�van�Zanten�heeft�daarop�gisteravond�gereageerd.�Zij�heeft�gezegd�dat�een�heleboel�maatregelen
al�zijn�geïmplementeerd.�Zij�heeft�niet�gezegd�welke.�Dat
hoop�ik�zo�dadelijk�van�haar�te�horen.
Staatssecretaris�Teeven:
De�heer�Dibi�stelde�in�tweede�termijn�terecht�vragen�over
de�effectiviteit�van�de�ondertoezichtstellingen�en�de�meest
recente�cijfers�over�het�aantal�ondertoezichtstellingen.
Ik�begin�met�de�effectiviteit,�waarbij�ik�mij�baseer�op�het
onderzoek�naar�de�effecten�van�de�Deltamethode,�uitgevoerd�in�2009�en�2010.�Ik�kan�ook�niet�anders.�De�resultaten�van�dat�onderzoek�zijn�de�Kamer�met�een�beleidsreactie�en�een�brief�gezonden�op�1 september�2010.�Toen
heeft�de�Kamer�deze�stukken�al�gekregen.
De�heer�Dibi�vroeg�ook�naar�de�meest�recente�cijfers
over�het�aantal�ondertoezichtstellingen.�Hij�zegt�iedere
keer�opnieuw�dat�het�aantal�in�de�laatste�tien�jaar�enorm
is�gegroeid.�Uit�de�cijfers�blijkt�echter�dat�de�situatie�sinds
2008�redelijk�stabiel�is.�In�2007�ging�het�om�29.605�ondertoezichtstellingen,�in�2008�om�32.147�en�in�2009�om
33.168.�Vorig�jaar�ging�het,�tot�1 juli�2010,�om�33.061�ondertoezichtstellingen.�Ik�constateer�dat�er�vanaf�2007�in
ieder�geval�geen�sprake�meer�is�van�een�enorme�toename.�Dat�zijn�juist�de�jaren�waarin�een�enorme�inhaalslag
in�kwaliteit�is�gemaakt.�De�opmerking�dat�de�uitvoering
niet�op�orde�is�en�dat�die�alleen�met�geld�te�repareren�is�–
ik�vertaal�de�woorden�van�de�heer�Dibi�nu�wat�te�gemakkelijk�–�wordt�in�ieder�geval�niet�geschraagd�door�de�cijfers.
Dan�de�werkdruk�van�de�kinderrechters.�Daarover�is
in�tweede�termijn�uitgebreid�gesproken.�De�rechtspraak
wordt�gefinancierd�op�basis�van�p�maal�q:�het�aantal�zaken�en�het�aantal�rechters.�Vanuit�het�departement�worden�rechtbanken�en�gerechtshoven�voor�tien�domeinen
binnen�de�rechtspraak�gefinancierd,�bijvoorbeeld�civielrecht�en�strafrecht.�De�Raad�voor�de�rechtspraak�brengt
hierin�een�verdere�onderverdeling�richting�de�gerechten
en�de�gerechtshoven�aan,�waaronder�ook�die�voor�de�financiering�van�de�beschikkingen.�Uiteindelijk�bepalen
vervolgens�de�rechtbanken�hoe�de�verdeling�van�de�gelden�over�de�verschillende�sectoren�plaatsvindt.�Dit�onderwerp�is�niet�nieuw.�Ook�de�VVD-fractie�heeft�bij�monde
van�de�vorige�woordvoerder,�mevrouw�Dezentjé,�al�eens

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

vragen�gesteld�over�de�werkdruk�van�de�kinderrechters.
Enerzijds�is�dit�een�probleem�waarbij�gedacht�wordt�aan
nieuwe�kinderrechters,�volgens�de�formule�van�p�maal�q.
Anderzijds�is�het�ook�een�probleem�van�hoe�bijvoorbeeld
de�rechtbank�Amsterdam�haar�geld�over�de�verschillende�sectoren�verdeelt.�Daarvan�kun�je�heel�veel�strafrechters�aannemen,�die�nu�niet�alle�zaken�doen.�Je�kunt�ook
minder�strafrechters�betalen�en�meer�kinderrechters�nemen.�Het�is�ook�een�verdeling�van�de�rechtbanken�zelf.�Er
kan�binnen�de�sectoren�worden�geschoven�met�bedragen.
De�rechtbank�kan�daar�zelf�in�sturen.�Wij�doen�dat�niet.�Iedere�rechtbank�in�Nederland�is�daar�zelf�verantwoordelijk
voor.�Ik�zeg�wel�dat�eens�per�drie�jaar�de�tussen�de�Raad
voor�de�rechtspraak�en�het�ministerie�afgesproken�tarieven�worden�herijkt.�De�tarieven�voor�de�periode�2011–2013
zijn�anderhalf�jaar�geleden�vastgesteld.�In�de�tweede�helft
van�2012�–�hopelijk�maken�mijn�collega�en�ik�dat�nog�mee
als�staatssecretaris�maar�daar�kun�je�anders�over�denken
–�zijn�er�nieuwe�prijsonderhandelingen�over�de�tarieven
voor�de�periode�2014–2016.
Er�zijn�gisteren�in�eerste�termijn�vragen�gesteld�aan
mijn�collega�over�de�commissie-Samson.�De�Kamer�weet
ongetwijfeld�dat�deze�commissie�het�Openbaar�Ministerie�32�zaken�heeft�gemeld.�In�acht�zaken�heeft�het�Openbaar�Ministerie�een�oriënterend�vooronderzoek�ingesteld.
Daarvan�wordt�op�dit�moment�bezien�of�het�voldoende
aanleiding�geeft�tot�een�diepgaand�opsporingsonderzoek.
Verder�kan�ik�op�dit�moment,�ook�in�het�belang�van�die
oriënterende�vooronderzoeken,�hierover�geen�mededelingen�doen.�Het�loopt�dus�op�dit�moment.
De�heer�Dibi�kwam�nog�terug�op�de�resultaten�van�de
Algemene�Rekenkamer:�heb�ik�het�goed�gehoord�dat�u
"binnen�twee�maanden"�zei?�Ik�heb�het�nog�even�teruggekeken,�en�ik�heb�gezegd:�"binnen�enkele�maanden".�Dat
vind�ik�eerlijk�gezegd�al�heel�snel.
Tot�slot�richt�ik�mij�speciaal�tot�de�fracties�van�de�PVV
en�de�VVD. Uit�de�vragen�aan�mijn�collega�van�met�name�mevrouw�Van�der�Burg,�maar�ook�van�de�heer�Bontes,
sprak�dat�er�snel�moet�worden�gemeld,�dat�snel�dit�en�dat
snel�moet�worden�gedaan.�Daarin�hebben�zij�groot�gelijk.
Het�is�een�belangrijk�onderwerp�waar�wij�bovenop�moeten�zitten.�De�woordvoerders�benadrukten�de�urgentie
van�de�meldplicht�en�de�meldcode�en�hebben�een�motie
ingediend�over�het�beter�communiceren�tussen�AMK's.
Toch�kijken�wij�er�vanuit�deze�positie�iets�anders�tegen
aan.�De�genoemde�fracties�tonen�veel�inzet�op�het�punt
van�snel�melden,�maar�hebben�reserves�bij�het�snel�en
adequaat�ingrijpen.�Dat�is�hun�goed�recht.�De�amendementen�ademen�het�ook�uit.�Ik�hoop�wel�–�mede�gezien
het�emotionele�betoog�van�mevrouw�Van�der�Burg�–�dat
professionals�straks�in�de�praktijk�een�aantal�broodnodige�middelen�niet�missen.�Wat�dat�betreft,�wacht�ik�het�initiatief�van�de�heer�Dijsselbloem�af�in�de�lopende�periode
van�dit�wetsvoorstel.�Ik�zeg�wel�toe�dat�mijn�collega�en�ik
zullen�bekijken�of�er�op�een�andere�wijze�nog�iets�valt�te
doen�met�een�lichte�maatregel.�De�nadruk�is�gelegd�op�de
informatie-uitwisseling,�maar�had�in�de�ogen�van�het�kabinet�ook�wel�mogen�liggen�op�het�ingrijpen.�De�VVD�en
de�PVV�hebben�daarin�een�andere�positie,�die�de�regering
respecteert.�Het�is�wel�iets�wat�ik�hier�vanavond�wil�constateren.�Daarmee�sluit�ik�af.�Dank�u�wel.
Voorzitter:�Berndsen

9 februari 2011
TK�50

50-4-56

Teeven
Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
Uiteraard�respecteer�ik�ook�het�standpunt�van�de�regering.�Ik�wijs�er�wel�op�dat�ik�ook�met�een�voorstel�ben�gekomen�over�het�meer�inzetten�van�het�tijdelijk�huisverbod.�De�reden�dat�wij�tegen�uitbreiding�van�ots�en�andere�maatregelen�zijn,�is�dat�de�cijfers�tot�dusver�aantonen
dat�de�effectiviteit�op�haar�minst�niet�heel�erg�groot�is.�Uit
onderzoek�blijkt�dat�die�bij�lichtere�maatregelen�nog�meer
onder�druk�zou�komen�te�staan.�Dit�moet�je�wel�meenemen�in�je�oordeel.
De�voorzitter:
Staatssecretaris,�hebt�u�nog�behoefte�aan�een�reactie?
Staatssecretaris�Teeven:
Nee,�alles�daarover�is�al�gewisseld.
Mevrouw�Van�Toorenburg�(CDA):
Ik�denk�dat�de�staatssecretaris�toch�ook�nog�wel�behoefte
heeft,�al�is�het�maar�met�een�kleine�aansporing,�om�iets�te
zeggen�over�ADS.
Staatssecretaris�Teeven:
Mevrouw�Van�Toorenburg,�u�hebt�een�punt.�Uw�hartenkreet�ging�over�een�casus�waarin�de�grootouders�drie
jonge�kinderen�opvoeden�van�een�mevrouw�die�door
haar�echtgenoot�om�het�leven�is�gebracht.�Die�casus�is
de�staatssecretaris�van�VWS�en�mij�ook�bekend.�Al�in�een
zeer�vroeg�stadium�na�de�beëdiging�van�dit�kabinet�heb�ik
naar�deze�zaak�gekeken�en�bezien�of�dit�moet�worden�veranderd.�Ik�zal�onmiddellijk�na�de�afsluiting�van�dit�debat,
hetzij�vanavond�nog�hetzij�morgenochtend,�in�overleg�treden�met�mijn�medewerkers�en�met�de�Raad�voor�de�Kinderbescherming�om�te�bekijken�of�de�concrete�situatie�die
mevrouw�Van�Toorenburg�beschrijft,�zou�moeten�leiden
tot�een�andere�manier�van�omgaan�met�het�gezag�van�de
vader,�het�bezoekrecht�van�de�vader.
De�voorzitter:
Mevrouw�Van�Toorenburg,�heel�kort�alstublieft.
Mevrouw�Van�Toorenburg�(CDA):
Ik�denk�dat�ik�namens�het�gezin�kan�zeggen:�heel�veel
dank.
De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Ik�ken�de�casus�niet�en�ik�volg�alles�wat�de�collega�en�de
staatssecretaris�erover�zeggen.�Toch�vind�ik�het�merkwaardig�dat�wij�zo'n�individueel�geval�op�deze�manier�in
een�debat�bespreken.�Maar�de�urgentie�zal�vast�heel�hoog
zijn.
Ik�plaats�nog�een�andere�opmerking,�opdat�de�staatssecretaris�weet�wat�ik�ga�doen.�Ik�ga�een�poging�doen�om
de�lichte�maatregel�met�de�lichte�grond�alsnog�vorm�te
geven.�Ik�dank�de�staatssecretaris�voor�zijn�aanbod�om
daarbij�juridische�bijstand�te�verlenen.�Ik�zoek�de�samenwerking�met�het�CDA�om�te�bezien�of�wij�tot�één�voorstel�hiervoor�kunnen�komen�dan�wel�met�twee�voorstellen�zullen�komen.�Het�zal�zich�uitwijzen�hoe�ver�wij�daarin�komen.�Voor�de�volledigheid:�dit�betekent�dat�de�stemming�hierover�wat�mijn�fractie�betreft�echt�een�beetje�kan
opschuiven.�De�staatssecretaris�heeft�het�steeds�over�"de
lange�baan"�en�een�grote�vertraging.�Ik�denk�niet�dat�dit
per�se�nodig�is.�Wel�denk�ik�dat�het�iets�meer�tijd�zal�vergen.

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

De�voorzitter:
Ik�begrijp�dat�de�staatssecretaris�geen�behoefte�heeft�aan
een�reactie�hierop.

Staatssecretaris�Veldhuijzen�van�Zanten-Hyllner:
Voorzitter.�Ik�zal�eerst�reageren�op�de�vragen�die�gisteren�zijn�gesteld,�ook�al�zijn�enkele�daarvan�door�de�vragenstellers�vandaag�in�een�motie�vervat.�Daarna�zal�ik�de
tweede�ronde�vragen,�vandaag�gesteld,�beantwoorden.
Dan�kom�ik�op�het�amendement�van�gisteren.�Ten�slotte
ga�ik�in�op�de�moties.
De�heer�Voordewind�heeft�mij�gisteren�vragen�gesteld
over�een�landelijk�dekkend�netwerk�van�langdurige�gezinsbegeleiding.�Inhoudelijk,�qua�visie�en�qua�filosofie,
zijn�wij�het�helemaal�eens.�Ik�ben�het�namelijk�van�harte
met�de�heer�Voordewind�eens�dat�zorg�die�gegeven�wordt
voordat�het�erg�wordt,�van�groot�belang�is.�Inhoudelijk�zie
ik�de�motie�dus�als�ondersteuning�van�mijn�beleid.�Toch
ontraad�ik�de�motie.�Het�is�namelijk�de�verantwoordelijkheid�van�provincies�en�gemeenten�om�het�zorgaanbod�in
te�kopen.�Dat�doen�zij,�in�het�stelsel�dat�ik�voor�ogen�heb,
juist�met�hun�kennis�van�datgene�wat�er�in�de�gemeente
of�de�provincie�speelt,�met�de�op�die�plek�geldende�urgentie�en�in�samenhang�met�het�type�vragen�dat�daar�leeft.
Dat�vind�ik�heel�belangrijk�en�het�is�een�essentieel�onderdeel�in�het�beleid.�Ik�wil�dit�dus�daar�laten.�Dat�betekent
niet�dat�ik�niets�doe,�want�datgene�wat�nu�in�gang�is�gezet,�blijf�ik�faciliteren.�Ik�heb�een�regulier�overleg�met�de
provincies�en�gemeenten.�Mocht�het�nodig�zijn,�dan�komen�de�dingen�die�niet�goed�gaan�op�de�agenda�daarvan.�Ook�bekostig�ik�onderzoek�en�faciliteer�ik�kennisoverdracht�in�het�Nederlands�Jeugdinstituut�om�ervoor�te�zorgen�dat�best�practices,�goede�dingen�die�ergens�bedacht
zijn,�overal�terechtkomen.�Dit�wat�betreft�langdurige�gezinsbegeleiding�en�de�landelijke�dekkendheid�ervan.
De�heer�Voordewind�(ChristenUnie):
Voorzitter.�Ik�ga�al�een�paar�jaar�mee�in�dit�dossier.�Ik�weet
heel�goed�dat�de�minister�of�de�staatssecretaris�niet�aan
zet�is�als�het�gaat�om�het�creëren�van�het�landelijk�dekkende�netwerk.�Ik�wijs�echter�op�het�dictum�van�de�motie.
Daarin�wordt�de�regering�gevraagd�om�te�stimuleren�dat
er�een�dekkend�netwerk�komt.�Dat�betekent�dat�de�staatssecretaris�het�niet�hoeft�te�creëren,�maar�vooral�dat�zij�er
via�de�provincies�en�gemeenten�voor�zorgt�dat�het�netwerk�er�is,�zodat�wij�in�veel�gevallen�waarschijnlijk�niet
hoeven�door�te�schakelen�naar�de�ots.
Staatssecretaris�Veldhuijzen�van�Zanten-Hyllner:
Dan�zijn�wij�er�bijna.�Misschien�is�het�wel�niet�overal�even
nodig.�Ik�stimuleer�dat�er�overal�een�landelijk�dekkend
netwerk�is�voor�de�vragen�die�op�de�verschillende�plekken
leven.�Als�wij�het�zo�kunnen�formuleren,�zijn�wij�bij�elkaar.
Ik�wil�echter�niet�van�boven�af�opleggen�welke�gemeente
welk�type�instrument�moet�neerzetten.
De�voorzitter:
Kort,�mijnheer�Voordewind.
De�heer�Voordewind�(ChristenUnie):
Het�gaat�er�natuurlijk�om�dat�de�gemeenten�dit�instrument�ter�beschikking�hebben,�zodat�we�het�ots-systeem
niet�hoeven�inschakelen.�Ik�vraag�de�staatssecretaris�daar-

9 februari 2011
TK�50

50-4-57

Veldhuijzen�van�Zanten-Hyllner
op�toe�te�zien.�Ik�zie�haar�knikken.�Dat�houdt�misschien
ook�een�wijziging�van�haar�oordeel�over�de�motie�in.

inhoudelijk�effectieve�scholing,�bereik�ik�het�doel�op�twee
manieren,�op�een�goede�en�snelle�manier.

Staatssecretaris�Veldhuijzen�van�Zanten-Hyllner:
Nu�we�er�zo�over�gesproken�hebben,�beschouw�ik�de�motie�als�ondersteuning�van�mijn�beleid.
Mevrouw�Van�der�Burg�vraagt�naar�de�AMK's.�Het�is
ontzettend�belangrijk�dat�de�uitwisseling�van�gegevens
juist�gebeurt.�Ik�heb�dan�ook�vandaag�de�AMK's�gebeld
om�te�vragen�wat�de�stand�van�zaken�op�dit�punt�is.�Ik�ben
geïnformeerd�dat�de�AMK's�tevreden�zijn�over�de�samenwerking,�maar�dat�ze�vinden�dat�de�verwijsindex�–�het�instrument�dat�landelijk�verschillende�databases�aan�elkaar
koppelt�–�wel�wat�beter�mag.�Zo�zou�ik�graag�ook�verder
met�ze�in�gesprek�gaan.�Het�is�namelijk�zo�dat�iedere�regio�zijn�eigen�AMK�en�database�heeft.�Mocht�een�kind�verhuizen�van�de�ene�regio�naar�de�andere,�dus�van�de�ene
database�naar�de�andere,�dan�vindt�een�zorgvuldige�overdracht�plaats.�Die�gaat�via�een�bepaald�soort�privacygevoelige�gegevens.�Maar�de�verwijsindex,�het�instrument
waarmee�je�landelijk�kunt�signaleren�dat�er�iets�aan�de
hand�is,�werkt�nu�eigenlijk�goed.

Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
Ik�dank�de�staatssecretaris�voor�het�antwoord.�Ik�neem
aan�dat�zij�in�de�gaten�gaat�houden�of�de�meldcode�nageleefd�wordt.�Ik�hoef�geen�uitgebreide�rapportages.�Het
gaat�mij�erom�dat�zij�erbovenop�zit.

Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
Als�een�kind�verhuist,�is�het�volgens�mij�geregeld.�Maar
als�ouders�op�verschillende�plaatsen�om�hulp�vragen,�is
er�geen�uitwisseling.�Dat�is�in�elk�geval�mijn�informatie.
Dat�leidt�tot�een�rare�situatie�die�ik�onwenselijk�vind.�Daarom�heb�ik�de�motie�ingediend.
Staatssecretaris�Veldhuijzen�van�Zanten-Hyllner:
Dat�is�precies�wat�is�nagevraagd.�De�terugkoppeling�naar
mij�was�dat�het�met�de�verwijsindex,�waarmee�op�een�andere�manier�informatie�wordt�uitgewisseld�dan�met�de
database,�juist�mogelijk�is�om�verschillende�systemen
landelijk�aan�elkaar�te�koppelen,�zodat�het�mogelijk�is�om
te�signaleren�dat�er�met�een�kind�iets�aan�de�hand�is,�waar
de�verschillende�ouders�ook�wonen.
De�voorzitter:
Mevrouw�Van�der�Burg,�kort�nog.
Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD):
Ik�heb�begrepen�dat�er�een�probleem�is�en�dat�de�verwijsindex�dat�niet�oplost.�Ik�zal�mij�nader�laten�informeren�en
daarna�beslissen�wat�ik�met�de�motie�doe.�Anders�kom�ik
ook�nog�wel�even�terug�bij�het�ministerie�daarover.
Staatssecretaris�Veldhuijzen�van�Zanten-Hyllner:
Prima.
De�volgende�vraag�is�of�ik�de�e-learningmodules�die�gekoppeld�zijn�aan�de�meldcode,�ga�verplichten�in�opleidingen�voor�artsen.�Inderdaad,�om�de�verplichte�meldcode
goed�te�laten�landen,�neem�ik�in�de�wet�een�verplichting
tot�scholing�op.�Die�scholing�kan�op�verschillende�manieren�gebeuren.�Er�is�een�face-to-facemodule�Werken�met
de�meldcode�en�er�zijn�e-learningprogramma's�van�Augeo.�Ik�zal�de�modules�aanbieden�aan�de�opleidingen�van
artsen�en�verpleegkundigen.�De�Augeo-module�is�al�in�gesprek�met�hbo-opleidingen�voor�verpleegkundigen.�Wat
ik�niet�kan,�omdat�het�mijn�bevoegdheid�niet�is,�is�de�opleidingen�verplichten�welke�modules�te�gebruiken,�omdat
ik�geen�zeggenschap�heb�over�de�inhoud�van�de�opleidingen.�Maar�dat�is�niet�erg,�want�als�ik�bij�de�invoering�van
de�meldplicht�de�verplichting�tot�scholing�eraan�koppel,
heb�ik�dat�doel�ook�bereikt.�Door�zelf�bij�te�dragen�aan�de

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

De�voorzitter:
Ik�vraag�u�allen�om�u�echt�tot�interrupties�te�beperken,
want�dit�wordt�een�vraag-en-antwoordspelletje�en�daar�is
dit�debat�niet�voor�bedoeld.
Staatssecretaris�Veldhuijzen�van�Zanten-Hyllner:
Mevrouw�Arib�heeft�mij�gisteren�gevraagd�of�het�niet�wat
sneller�kon�allemaal.�Vandaag�heeft�zij�daar�een�motie
over�ingediend.�Het�kan�mij�niet�snel�genoeg.�Iedere�klap
die�uitgedeeld�wordt�vanaf�het�moment�dat�het�mijn�dossier�is,�is�een�klap�te�veel.�Het�gevoel�van�urgentie�deel�ik
dus�met�u�allemaal.�Vanaf�mijn�brief�aan�de�Kamer�over
de�verdere�gang�van�zaken�is�volgens�de�procedure�de
Raad�van�State�aan�zet.�Ik�deel�dus�het�gevoel�van�urgentie.�Ik�ben�in�voor�iedere�oplossing�die�een�versnelling�behelst.
De�voorzitter:
Mevrouw�de�staatssecretaris,�u�lokt�haast�interrupties�uit
en�dat�is�niet�de�bedoeling.�Mevrouw�Arib,�een�korte�reactie.
Mevrouw�Arib�(PvdA):
Dat�begrijp�ik�ook�wel.�De�motie�wil�bewerkstelligen�dat
het�zo�snel�mogelijk�naar�de�Raad�van�State�gaat.
In�reactie�op�een�interruptie�van�collega�Van�der�Burg
heb�ik�gezegd�dat�het�gevoel�van�urgentie�bij�het�vorige
kabinet�ontbrak�en�dat�ik�daar�ook�op�had�aangedrongen.
Dat�klopt�wat�VWS�betreft,�maar�niet�wat�de�minister�van
Justitie�betreft.�Ik�denk�soms�met�weemoed�aan�hem�terug.�In�die�zin�wil�ik�dat�even�rechtzetten.
De�voorzitter:
Daar�hoeft�de�staatssecretaris�in�ieder�geval�niet�op�te�reageren,�maar�wel�op�de�eerste�opmerking.
Staatssecretaris�Veldhuijzen�van�Zanten-Hyllner:
Ik�voeg�er�nogmaals�aan�toe�dat�de�sense�of�urgency�door
ons�wordt�gedeeld�en�dat�ik�er�bovenop�zit.
Ik�ben�mevrouw�Arib�nog�een�antwoord�schuldig�op
haar�vraag�over�de�aantallen�meldingen�van�kindermishandeling�binnen�de�Wet�op�de�jeugdzorg.�Ik�ben�dat�aan
het�uitzoeken.�Gisteren�heb�ik�al�gezegd�dat�er�geen�registratie�is�en�dat�leidt�tot�het�gekke�getal�"nul".�Dat�willen
we�natuurlijk�niet.�De�Kamer�krijgt�nog�een�brief�van�mij
over�het�grotere�geheel�van�geweld�in�afhankelijkheidsrelaties.�Registratie�is�daar�natuurlijk�onderdeel�van.�In�die
brief�zal�dat�antwoord�zijn�plek�vinden.
Mevrouw�Dijkstra�heeft�gevraagd�welke�verbeteringen�concreet�in�gang�zijn�gezet.�Zij�noemde�daarbij�zes
punten.�Voor�het�geven�van�relevante�informatie�start�bijvoorbeeld�deze�maand�de�voorlichtingscampagne�met�de
meldcode.�Voor�het�goed�signaleren�met�de�meldcode�is
inmiddels�een�basismodel�ontwikkeld,�dat�meteen�aangereikt�kan�worden.�Over�het�geheel�aan�maatregelen�krijgt
de�Kamer�voor�het�zomerreces�een�gedetailleerde�brief.

9 februari 2011
TK�50

50-4-58

Veldhuijzen�van�Zanten-Hyllner
De�voorzitter:
Mevrouw�de�staatssecretaris,�misschien�kunt�u�na�deze�interruptie�in�mijn�richting�kijken,�want�als�u�naar�de�Kamer
kijkt,�komt�er�een�interruptie!
Staatssecretaris�Veldhuijzen�van�Zanten-Hyllner:
Dat�lijkt�me�een�heel�goede�tip.
Mevrouw�Dijkstra�(D66):
Voorzitter.�Je�kunt�niet�blijven�zitten�als�de�staatssecretaris�zo�vragend�naar�je�kijkt�in�de�zin�van:�wat�vind�je�hiervan?�Heel�mooi�dat�dit�in�gang�is�gezet,�maar�mijn�vragen�waren�vooral�gericht�–�ik�heb�dat�vandaag�herhaald
–�op�de�maatregelen�die�direct�te�maken�hebben�met�het
vervolg�op�de�melding.�Het�is�geweldig�als�de�verplichte
meldcode�goed�werkt�en�als�daar�veel�aandacht�voor�is.
Wij�zijn�daar�allemaal�op�uit.�Naar�ons�inzicht�ontbreekt
er�nog�heel�veel�tussen�de�melding�en�het�moment�dat�je
verder�met�de�wet�waarover�wij�vandaag�spreken,�te�maken�krijgt.�Ik�wil�graag�dat�de�staatssecretaris�daarop�ingaat.
Staatssecretaris�Veldhuijzen�van�Zanten-Hyllner:
Ik�zal�dit�in�een�brief�moeten�doen,�want�uit�uw�verheldering�van�de�vraag�wordt�mij�niet�duidelijk�hoe�deze�vraagt
past�binnen�de�vragen�die�u�mij�gisteren�hebt�gesteld.
Mevrouw�Dijkstra�(D66):
"Voor�het�zomerreces"�is�een�erg�lange�termijn.�Ik�snap
dat�de�staatssecretaris�het�moeilijk�vindt�om�een�datum
te�noemen.�Dat�hoeft�voor�mij�ook�niet,�maar�wordt�het
maart,�april,�mei�of�juni?
De�voorzitter:
Als�fungerend�voorzitter�van�deze�Kamer�heb�ik�geleerd
dat�het�goed�is�om�een�duidelijke�afspraak�te�maken�over
wanneer�de�Kamer�de�brief�kan�verwachten.
Staatssecretaris�Veldhuijzen�van�Zanten-Hyllner:
Dat�kan�ik�zo�toezeggen.�Ik�heb�gisteren�een�grapje�gemaakt�over�alle�brieven�die�de�Kamer�krijgt�over�onderwerpen�die�enigszins�van�elkaar�verschillen�en�die�verschillende�commissies�betreffen.�Er�is�een�prachtig�tijdpad,�dat�ik�de�Kamer�zal�doen�toekomen.�Iedereen�kan
dat�dan�plaatsen�en�men�hoeft�niet�allemaal�te�onthouden
welke�brief�wanneer�komt.�Het�betreft�een�samenhangend
geheel,�maar�het�rolt�een�beetje.
Voorzitter.�De�heer�Dibi�heeft�gevraagd�naar�de�opleidingen�voor�gezinsvoogden.�Ik�heb�de�heer�Dibi�toegezegd�dat�ik�daar�in�een�brief�over�de�professionalisering
op�terugkom.�Het�is�dus�een�aparte�brief�over�de�professionalisering�en�het�komt�dus�niet�in�de�brief�over�de�stelselwijziging�waarin�ik�dit�punt�eerder�aan�de�orde�had�willen�stellen.�Die�brief�stuur�ik�voor�het�zomerreces.
Mevrouw�Van�der�Burg�heeft�gevraagd�of�ik�het�ouderprotocol�wil�uitrollen�over�heel�Nederland.�Het�ouderprotocol�is�een�instrument.�Ik�heb�gezegd�dat�ik�dit�instrument�heel�hoog�heb�zitten�bij�de�best�practices,�met�name�omdat�het�op�bepaalde�plekken�heel�goed�wordt�uitgevoerd.�Er�zijn�meer�instrumenten,�maar�dit�instrument
staat�bovenaan;�ik�heb�het�in�de�Kamer�ook�een�paar�keer
genoemd.�Ik�zal�het�in�mijn�voorlichtingscampagne�voor
de�meldcode�meenemen.
Mevrouw�Van�der�Burg�heeft�ook�gevraagd�of�ik�de�wet
over�een�verplichte�meldcode�die�nu�in�voorbereiding�is,
niet�in�vier�jaar�maar�in�twee�jaar�wil�evalueren.�In�de�Ka-

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

mer�is�er�al�door�diverse�mensen�over�gesproken.�Ik�wil
hem�best�in�twee�jaren�evalueren.�Aan�het�einde�van�ons
debat�over�dit�wetsvoorstel�zal�dit�dan�een�plek�kunnen
krijgen.
Mevrouw�Van�der�Burg�heeft�mij�ook�gevraagd�te�benadrukken�dat�we�het�met�elkaar�eens�zijn�dat�stages�zich
moeten�richten�op�de�werkplek�die�studenten�later�zullen
innemen.�Ik�bevestig�bij�dezen�dat�dit�punt�mijn�aandacht
heeft�en�dat�ik�de�extra�opmerking�daarover�als�een�steun
in�de�rug�ervaar�en�meeneem�op�het�moment�dat�ik�met
de�brancheorganisaties�in�gesprek�ga.
Dan�kom�ik�bij�het�gisteren�door�mevrouw�Kooiman
en�mevrouw�Van�Toorenburg�ingediende�amendement
op�stuk�nr.�21.�Op�dat�amendement�heb�ik�heel�lang�gepuzzeld.�Het�is�namelijk�een�heel�ingewikkelde�afweging
en�er�zitten�een�heleboel�aspecten�aan.�Het�amendement
richt�zich�op�informatie-uitwisseling�bij�een�ondertoezichtstelling.�Ik�sta�sympathiek�tegenover�de�gedachte�in�dit
amendement,�want�het�is�afschuwelijk�als�een�arts�informatie�heeft�die�ertoe�doet�en�de�gezinsvoogd�die�niet
heeft.�De�arts�of�de�andere�hulpverlener�mag�de�informatie�delen,�als�die�dat�geïndiceerd�vindt,�maar�hij�doet�het
niet�altijd.�Het�wetsvoorstel�regelt�expliciet�dat�het�mag.
Moeten�wij�dan�ook�regelen�dat�het�verplicht�wordt?�Volstaat�het�niet�om�voorlichting�te�geven�aan�de�professionals�over�het�belang�van�informatie-uitwisseling?
De�onderzoeksraad�heeft�in�zijn�rapport�geconcludeerd
dat�het�regelmatig�voorkomt�dat�professionals�de�informatie�niet�delen�en�heeft�aanbevolen�dat�de�verantwoordelijke�bewindspersonen,�onder�anderen�ik�dus,�hierover
in�debat�gaan�met�betrokken�partijen,�waaronder�de�ggz.
Die�afspraken�staan�op�mijn�agenda.�Door�overleg�met�de
KNMG�en�de�ggz�wil�ik�achterhalen�wat�precies�de�belemmeringen�zijn,�zodat�ik�erop�kan�inspelen.�Ik�wil�dat�gesprek�graag�voeren.�Daarover�kan�ik�binnen�twee�maanden�rapporteren.
Mijn�bezwaren�tegen�de�informatieplicht�en�dus�ook�tegen�het�amendement�luiden�als�volgt.�Het�haalt�de�vertrouwelijkheid�bij�de�professionals�weg�en�legt�die�neer
bij�Bureau�Jeugdzorg;�professionals�zelf�kunnen�dan�net
niet�meer�beoordelen�wat�wel�en�niet�relevant�is.�Ook�kan
het�een�drempel�opwerpen.�Dat�wil�ik�nader�hebben�uitgezocht.�Met�respect�voor�de�manier�waarop�het�debat�de
afgelopen�dagen�is�gevoerd,�laat�ik�het�amendement�aan
het�oordeel�aan�de�Kamer.
Mevrouw�Van�Toorenburg�(CDA):
Wij�zijn�op�het�punt�gekomen�dat�wij�weten�dat�wij�dinsdag�aanstaande�niet�stemmen.�Daarom�vragen�wij�de
staatssecretaris�dringend�om�te�bekijken�of�zij�zo�spoedig
mogelijk�met�de�sector�in�gesprek�kan,�zodat�wij�het�antwoord�van�de�sector�kunnen�wegen�voordat�wij�stemmen.
De�urgentie�is�zo�groot�en�het�rapport�zo�dwingend�dat�wij
dit�amendement�hebben�moeten�maken.�Wij�vragen�de
staatssecretaris�ons�te�berichten,�zodat�wij�kunnen�stemmen�over�dit�amendement�zodra�wij�daar�iets�meer�van
weten.
Staatssecretaris�Veldhuijzen�van�Zanten-Hyllner:
Dat�vind�ik�een�heel�verstandige�aanvulling.
De�voorzitter:
U�zegt�dat�dus�toe?
Staatssecretaris�Veldhuijzen�van�Zanten-Hyllner:
Dat�zeg�ik�inderdaad�toe.

9 februari 2011
TK�50

50-4-59

Veldhuijzen�van�Zanten-Hyllner
Mevrouw�Kooiman�(SP):
Als�die�toezegging�er�toch�komt,�zou�ik�de�staatssecretaris�ook�graag�het�volgende�willen�meegeven.�GGZ�Nederland�is�vaak�in�gesprek�met�heel�grote�organisaties.�Het
gaat�mij�echter�ook�om�de�kleine�therapeuten,�die�eenmanszaakjes.�Juist�zij�lopen�tegen�het�tuchtrecht�aan.�De
Bureaus�Jeugdzorg�geven�dit�ook�al�jarenlang�aan.�Dit�is
niet�uit�de�lucht�gegrepen.�Wil�de�staatssecretaris�daar
ook�naar�kijken?�Ik�heb�in�eerste�termijn�een�aantal�voorbeelden�gegeven.�Ik�zou�graag�zien�dat�de�staatssecretaris�die�voorlegt�aan�de�kleine�organisaties�en�mogelijk�ook
het�tuchtcollege�daarop�bevraagt.�Dan�zou�ik�haar�zeer�erkentelijk�zijn.
De�voorzitter:
Wil�de�staatssecretaris�dit�punt�van�mevrouw�Kooiman
ook�meenemen?
Staatssecretaris�Veldhuijzen�van�Zanten-Hyllner:
Dat�zeg�ik�toe.
Dan�kom�ik�op�de�moties�die�ik,�toen�het�nog�vragen
waren,�nog�niet�behandeld�heb.�In�de�motie�op�stuk�nr.
33�die�ingediend�is�door�mevrouw�Van�der�Burg,�wordt
erop�gewezen�dat�de�meldplicht�inzake�kindermishandeling�voor�professionals�in�de�onderwijssector�op�dit�moment�slechts�bestaat�voor�zedenmisdrijven.�Dat�klopt�inderdaad.�Ik�ga�met�de�minister�van�OCW�in�gesprek.�Dat
moet,�want�dit�is�haar�onderwerp.�Zodra�ik�daar�uitkomsten�van�heb,�zal�ik�de�Kamer�daarover�voor�de�stemmingen�schriftelijk�informeren.
Mevrouw�Kooiman�vraagt�de�regering�in�haar�motie
op�stuk�nr.�34�met�een�plan�van�aanpak�te�komen�om�te
bevorderen�dat�ouders�met�opvoedingsvragen�het�Centrum�voor�Jeugd�en�Gezin�daadwerkelijk�weten�te�vinden,
omdat�ze�weten�wat�een�CJG�überhaupt�is.�Ik�ben�enthousiast�over�de�Centra�voor�Jeugd�en�Gezin.�Het�is�ontzettend�belangrijk�dat�ouders�weten�dat�er�zo'n�nieuw�fenomeen�is�in�hun�gemeente.�Mijn�inzet�is�er,�samen�met�de
gemeenten,�op�gericht�om�de�CJG's�veel�meer�bekendheid�te�geven.�We�stoppen�daar�ook�geld�en�energie�in.
De�motie-Kooiman�zie�ik�daarom�als�ondersteuning�van
mijn�beleid.
De�heer�Dijsselbloem�verzoekt�de�regering�in�zijn�motie
op�stuk�nr.�35�te�komen�tot�nadere�voorstellen�voor�een
landelijk�stelsel�van�zorgvuldige�en�onafhankelijke�klachtafhandeling�in�de�jeugdzorg.�Ik�deel�die�visie.�Een�goede�afhandeling�van�klachten�is�heel�belangrijk.�Dat�punt
zal�in�de�vormgeving�van�het�nieuwe�stelsel�de�volle�aandacht�krijgen.�Nu�is�er�echter�een�instrument�dat�gebaseerd�is�op�het�rapport�van�de�Nationale�ombudsman.�Zoals�de�minister�voor�Jeugd�en�Gezin�vorig�jaar�ook�gezegd
heeft,�is�dat�tot�stand�gekomen�in�samenwerking�met�drie
Bureaus�Jeugdzorg.�Het�wordt�nu�landelijk�uitgerold�via
Jeugdzorg�Nederland.�Ik�wil�graag�dat�die�handreiking�de
tijd�krijgt�zich�te�ontwikkelen.�Mocht�dit�voorjaar�bij�het
ontwerp�van�het�nieuwe�stelsel�blijken�dat�dit�niet�toereikend�is,�dan�zal�ik�het�aanpassen.�Vanwege�de�manier
waarop�het�in�deze�motie�staat,�moet�ik�de�motie�ontraden.

missies�de�reglementen�of�statuten.�Daarin�staat�bijvoorbeeld�dat�het�bestuur�of�de�directie�van�Bureau�Jeugdzorg
de�leden�van�de�klachtencommissie�benoemt.�Een�ander
voorbeeld:�een�klachtencommissie�moet�minimaal�drie�leden�tellen�en�deze�zijn�onafhankelijk,�maar�per�casus�kunnen�medewerkers�van�Bureau�Jeugdzorg�worden�toegevoegd�aan�de�commissie.�Zo�zijn�er�meer�voorbeelden�te
noemen.
De�klachten�over�de�onafhankelijkheid�van�die�commissies�zijn�dus�terecht.�Ik�heb�me�echt�verdiept�in�de�statuten�en�reglementen�die�alle�Bureaus�Jeugdzorg�per�regio
hebben�ontwikkeld.�Er�is�geen�standaard�format�en�dat�is
niet�goed.�Dergelijke�zaken�moeten�niet�onderwerp�van
discussie�zijn.�Een�klachtencommissie�moet�netjes�geregeld,�onafhankelijk�et�cetera�zijn.�Dat�is�nu�niet�het�geval.
Daarom�gaat�mijn�motie�dus�verder�dan�de�handreiking
van�de�Ombudsman,�die�op�zichzelf�goed�is.�Hier�zit�een
groter�probleem�onder.
Staatssecretaris�Veldhuijzen�van�Zanten-Hyllner:
Ik�denk�dat�we�niet�van�mening�verschillen�over�het�doel
dat�we�willen�bereiken.�Als�de�handreiking�niet�blijkt�te
werken,�moet�hier�zonder�meer�een�ander�instrument
voor�komen.�De�heer�Dijsselbloem�zegt�nu�dat�het�probleem�niet�zozeer�gelegen�is�in�de�handreiking�als�wel�in
de�bemanning�van�bepaalde�bureaus.�Dat�betekent�nog
niet�direct�dat�je�het�systeem�moet�verbreden.�We�gaan
op�de�ingeslagen�weg�uitzoeken�of�deze�systematiek�anders�moet�dan�wel�zich�verder�mag�ontwikkelen.�Dat�zullen�we�in�samenspraak�doen.
De�algemene�beraadslaging�wordt�gesloten.
De�voorzitter:
Er�is�een�aantal�duidelijke�toezeggingen�gedaan.�Deze�zullen�worden�opgenomen�in�de�toezeggingenregistratie.�Ik
bedank�de�beide�staatssecretarissen;�het�zijn�voor�beiden
behoorlijk�lange�sessies�geweest.�Ik�heb�begrepen�dat�wij
op�een�nader�te�bepalen�moment�over�dit�wetsvoorstel
zullen�stemmen.
De�vergadering�wordt�van�18.10�uur�tot�20.00�uur�geschorst.

De�heer�Dijsselbloem�(PvdA):
Ik�ken�de�handreiking�van�de�Nationale�ombudsman.�Het
lijkt�me�prima�om�die�verder�te�ontwikkelen,�maar�hier
zit�een�fundamenteler�probleem�aan�vast.�Alle�klachtencommissies�zijn�rechtstreeks�verbonden�aan�één�Bureau
Jeugdzorg.�Ik�heb�van�ten�minste�zes�zulke�klachtencom-

Tweede�Kamer

Herziening�maatregelen
kinderbescherming

9 februari 2011
TK�50

50-4-60