21

Ministerie van Financiën

TER BESPREKING

PMO

Aan

Inlichtingen

de Minister
de Staatssecretaris

Datum
26januari 2016

notitie

Notitienummer
DGB/2016/289

Stand van zaken Investeringsagenda

Rubriek
Belastingdienst
Auteur

Paraaf
de Minister

Paraaf
de Staatssecretaris

Van
dire cteu r-generaal
Belastingdienst
Kopie aan
de directeur Inspectie der
Rijksfinanciën

Via
de secretaris-generael

cc: de directeur FEZ

cc de directeur IRE

Inleiding
Twee voor de voortgang van de Investeringsagenda belangrijke mijipalen zijn
recent bereikt:
een definitief akkoord met de vakbonden op 14 januari ji. over de
condities waaronder medewerkers gebruik kunnen maken van het
VWNW-beleid en over de rol van Switch daarin;
de op 19 januari aan de ConcernOndernemingsRaad (COR) en de
Ondernemingsraad DG Bel verzonden adviesaanvraag met een groot
aantal voorgenomen besluiten, waaronder een over de topstructuur van
de Belastingdienst.
Deze twee mijipalen vormen een goede aanleiding am u, mede ter voorbereiding
van een gesprek met u beiden op 3 februari a.s., wat breder te informeren over
de voortgang van de Investeringsagenda (de Minister vroeg daar eerder ook
am). Er is gekozen voor een (relatief) beknopt memo. De Raad van Bestuur is
graag bereid u over onderwerpen waarvoor u dat wenst in welke vorm dan ook
uitgebreider te informeren.
Met de staatssecretaris is er op 1 februari een afzonderlijk overleg waarin een
aantal door hem geadresseerde, specifieke punten zal worden behandeld
(planning, monitoring, effectmeting, definition of success, te onderkennen rollen
bij een programma/project). Hij heeft daarvoor een aparte voorbereidende
notitie ontvangen.
-

-

Pagina 1 van 6

Obouw organisatie, leggen fundament
De Investeringsagenda dateert van 20 mel 2015. De eerste maanden daarna zijn
besteed aan het opbouwen van de programmaorganisatie en aan het leggen van
een datafundament. Daarnaast is een aantal kielne projecten gestart om snel
eerste resultaten te kunnen laten zien.
Voor de ondersteuning van de veranderoperatie is kort na 20 mel een externe
partij geselecteerd, Oliver Wyman. Aan de selectieprocedure hebben drie grote
internationaal werkzame consultancyfirma’s meegedaan (Mc Kinsey, BCG, Oliver
Wyman); het selectieproces is begeleid door de ADR en door de Landsadvocaat.
Oliver Wyman levert algemene programmaondersteuning en brengt specifieke
expertise in op een groot aantal onderwerpen (TOM, data & analytics, IV,
planning, monitoring en rapportage).
Om de activiteiten voor de Investeringsagenda te kunnen sturen en prioriteren is
een breed samengestelde Programboard Implementatie Primaire Processen
ingesteld; deze buigt zich over de keuze voor het implementeren van producten
uit de Broedkamer (data & analytics), over het invoeren van niet d&a
gerelateerde producten (bijvoorbeeld bij portals) en over het IV-portfolio.
Target Ooerating Model, de TOM
De veranderingen die nodig zijn om de doelen van de Investeringsagenda te
realiseren zijn van dusdanige omvang dat een fundamentele heroverweging van
onze organisatieopzet en processen nodig bleek. Hoewel een verbeteringsproces
gebaseerd op incrementele verbeteringen aan de bestaande organisatie
uiteraard ook kan leiden tot enige verbetering, is het beeld -op basis van
ervaringen van veel andere organisaties dat dit op zichzelf onvoldoende zal zijn
om de kwaliteitssprong te behalen die wordt beoogd. Daarom is de keuze
gemaakt om te investeren (tijd, geld en menskracht) in een Target Operating
Model, een TOM. De start van een aantal activiteiten (bijvoorbeeld het
ontwikkelen van een interactiestrategie) is daardoor opgeschort.
Uitgangspunt bij het opstellen van de TOM is de oriëntatie op de
belastingplichtigen, die worden ingedeeld in segmenten (groepen
belastingplichtigen met dezelfde kenmerken). De kern van het nieuwe model is
het beleggen van duidelijke verantwoordelijkheden (‘accountabilities’) voor het
leveren van resultaten en het creëren van de mogelijkheid om de organisatie te
sturen richting deze resultaten. Hiervoor is een verantwoordelijkheidsstructuur
nodig die de gehele keten (end-to-end) ondersteunt. In lijn met ontwikkelingen
binnen andere belastingautoriteiten en grote instellingen (zowel publiek als
privaat), wordt ervoor gekozen om de toekomstige organisatie in te richten
rondom de verschillende segmenten van belastingplichtigen en de end-to-end
verantwoordelijkheid voor de resultaten van die segmenten helder en eenduidig
te beleggen.
-

De TOM beschrijft de toekomstige ordening van de Belastingdienst met
uitzondering van FIOD en Douane en is integraal. Deze integraliteit houdt in
dat naast de operationele processen, de werkmethoden, de noodzakelijke
competenties, de organisatiestructuur en de besturing binnen de TOM als geheel
ook duidelijke samenhangen te onderkennen zijn tussen de uitvoering van de
operationele processen en de governance van data en systemen. Bij het verder
uitwerken van de TOM in 2016 komt dit derhalve aan bod. Daarnaast houdt de
integraliteit in dat er een duidelijke relatie bestaat tussen de TOM en het
opnieuw opzetten van de managementinformatiestructuur volgens de lijnen die
-

-

Pagina 2 van 6

zijn geschetst door de Comm issie De Jong. Bij het verder uitwerken van de TOM
in 2016 is er derhalve aok een onmiskenbare samenhang met het ontwerpen
van de doelenhiërarchie.
Vanafjanuari 2016 wordt gewerkt aan bet uitwerken in meet detail van de
diverse bedrijfsonderdelen (zowel segmenten als overkoepelende
organisatieonderdelen), en het beproeven, door middel van pilots, van de
werking van de TOM, waarna kan warden besloten tot -stapsgewijze- intichting
en bestu ring van de organisatie volgens de TOM. Daarbij gaat bet am het
aanwijzen van end-to-end verantwoordelijken, het doorontwikkelen van de
besturing (doelenhiërarchie en intersecties), het doorontwikkelen van de
organisatie-inrichting en het doorontwikkelen van toezicht en interactie.
Dit volledige proces van inrichting volgens de TOM zal naat verwachting een
periode van meet dan 3 jaar in beslag nemen.
Besturing
Op 19 januari jI. is aan de COR een aantal voorgenomen besluiten voor advies
toegezonden. Het gaar daarbij am het instellen van de segmenten en
overkoepelende functies zoals voortvloeiend uit de TOM en am bet instellen van
twee nieuwe organisatieonderdelen die essentieel zijn vaar bet SUCCeS van de
Investeringsagenda: Data & Analytics (verandergebied 3) en IV accent (waarin
Investeringsagenda-ontwikkelingen vanuit een andere benadeting van ICT met
automatisering warden andersteund).
Onderdeel van de adviesaanvtaag is aak de tapstructuur van de Belastingdienst
en bet benaemen van de bestuurders in de zin van de Wet op de
ondernemingsraden. De Belastingdienst wordt bestuurd vanuit een Raad van
Bestuur-model, waarbij de zeggenschap, en dus de medezeggenschap, op bet
niveau COO, CEO en CIO wordt belegd. De Raad van Bestuur telt acht leden.
Binnen twee jaar zal een evaluatie van de tapstructuur plaatsvinden.
Medezeggenschap
Voor de medezeggenschap is gekazen voar bet model van de participatieve
medezeggenschap. Dat wil zeggen de medezeggenschap zoveel mogelijk al
tijdens bet praces bettekken, zodat de uiteindelijke adviesaanvraag een
ormaliteit is. In werkgroepen (waatin overleg plaatsvond met de
kwartiermakers/prajectleiders) en klankbardgraepen (met leden Raad van
Bestuur) is verregaande avereenstemming bereikt. Nu ligt op de bespraken
onderwerpen een farmele adviesaanvraag voor, welke op 28 januari is
besp token.
Wat de situatie ingewikkeld maakt is een discussie binnen de medezeggenschap
aver de verhouding COR/decentrale andernemingsraden. Gesteund door een
advies van de Landsadvocaat stelt de dienstleiding zich op bet standpunt dat
voorgenomen besluiten in het kadet van de Investeringsagenda gezien het
overkoepelende karakter ervan warden voorgelegd aan de COR. Enkele
ondernemingsraden hebben advocaten ingeschakeld am te bewerkstelligen dat
oak zij een formele rol krijgen. De toekomstige situatie, met drie
ondernemingsraden op bet niveau COO, CIO en CEO, werpt zijn schaduw al
vooruit: veel lokale OR-leden zien een einde komen aan hun OR-Iidmaatschap
(bet totaal aantal ondernemingsraden neemt at van 25 naar 8).
Plannina, monitoring, rairnortage; tooling

Pagina 3 van 6

In de afgelopen maanden is het datafundament voor de veranderoperatie
gebouwd. Doel daarvan is om een nulmeting te hebben, zodat de resultaten van
projecten en programma’s daar tegen kunnen worden afgezet.
Nu de Investeringsagenda van strategie-ontwikkeling migreert naar planning en
uitvoering, is er behoefte om het plannen, monitoren en rapporteren centraal,
consistent en volgens een standaardproces uit te voeren. In het eerste kwartaal
van 2016 wordt hiervoor een organisatie (het Project Bureau) ingericht. Oliver
Wyman heipt bi] het opzetten ervan, maar eigen medewerkers (eventueel nog
aan te trekken) zullen het hart van dit bureau vormen. Er wordt gebruik
gemaakt van een tool waarin projectgegevens centraal, eenmalig en volgens
duidelijke definities worden vastgelegd. De tool kan op elke gewenst moment op
elk niveau output leveren, al naar gelang de vraag van degene aan wie
gerapporteerd wordt. Binnen het Project Bureau zal ook een risk management
framework voor het managen van projectrisico’s worden ontwikkeld.
Het Investment Committee/ Budget en uitnutting
In de Investeringsagenda is voorzien in het instellen van een Investment
Committee (IC) dat adviseert over de voorgenomen investeringen. Het
commitee is voor het eerst bijeen geweest in september en heeft in 2015 drie
keer vergaderd. Het is samengesteld ult interne partijen (FEZ, IRE,
Belastingdienst), een onafhankelijke voorzitterl
en twee externe deskundigen: een op het gebied van HR
en een op het gebied van IT I
I

{

I

I

Voor 2015 was een budget beschikbaar van € 76 mln. Daarvan is € 33 mm.
aangevraagd bij het IC en toegekend. Een belangrijke oorzaak voor de
onderuitputting is gelegen in de noodzaak te voldoen aan rechtmatigheidseisen:
een aantal te starten activiteiten vereist namelijk een (Europees)
a an bested in g straj ect.
De eerste budgetclaims 2016 zoals ingediend bij het IC bedragen € 86 mm.
(exclusief Switch). Een fors deel van declaim heeft betrekking op de werving
van nieuwe medewerkers en investeringen in hardware en software. Het totaal
beschikbare budget voor 2016 is (inclusief het doorgeschoven gedeelte van
2015, exclusief Switch) € 250 mln. Hierbij dient te worden opgemerkt dat de
fasering in het budget niet per definitie gelijkloopt met het tempo van de
veranderingen. In de eerste fase van de Investeringsagenda, waarbij het vooral
ging om het opbouwen van de veranderorganisatie, zijn de investeringen
vanzelfsprekend nog gering; een deel van de aandacht was ook gericht op het
stopzetten van programma’s/projecten die niet (langer) pasten bij de
veranderrichting van de Investeringsagenda.
Instroom nieuwe medewerkers
Volgens de planning worden in 2016 710 nieuwe medewerkers geworven; het IC
heeft eind 2015 geld vrijgegeven voor de helft van dit aantal. De werving is
daarop gestart. Het aantal van 710 is als volgt te specificeren:
100 medewerkers voor de Belastingtelefoon die op een hoogwaardig
niveau invulling kunnen geven aan interactie met burgers en bedrijven;
500 medewerkers in toezicht en inning die de zwaardere problematiek
behandelen die het resultaat is van op data-analyse gebaseerde
risicoselectie;
30 IT-specialisten voor het nieuwe onderdeel IV accent;
50 data-analisten voor het nieuwe onderdeel data & analytics;
30 financiële experts voor sturing, verantwoording en effectmeting.
-

-

-

-

-

Pagina 4 van 6

Het VanWerkNaarWerk-beleid en Switch
Switch is in oktober 2015 met instemming van de medezeggenschap officieei
opgericht. De maanden daarna zijn gebruikt voor inrichting van de
romporganisatie (werving specialisten, teamleiders). Switch is klaar om van start
te gaan zodra de eerste kandidaten zich aandienen (naar verwachting 1 april).
In het najaar is intensief overleg gevoerd met de vakbonden over de condities
waaronder medewerkers gebruik zouden kunnen maken van het VWNW-beieid in
relatie tot Switch.
De Belastingdienst volgt het Rijksbrede VWNW-beleid met twee uitzonderingen:
De garantie is gegeven dat er gedurende de gehele loopti]d van de
Investeringsagenda (zeven jaar) geen reorganisatieontslagen zullen
vail en;
De stimuleringspremie wordt afgebouwd voor medewerkers die kort voor
hun AOW zitten.
Toepassing van het VWNW-beleid begint met een vrijwillige fase die loopt van 1
februari tot 1 juli 2016 voor alle door de Investeringsagenda geraakte
medewerkers. Op dit moment is nog onduidelijk hoeveel medewerkers gebruik
zullen maken van deze mogelijkheid. Vanwege die onduidelijkheid kan er ook
nog geen uitspraak wotden gedaan over het verschuldigd worden van een fiscale
eindheffing: zou het merendeel van de medewerkers die opteren voor vertrek uit
zestigers bestaan en zou de inspecteur vervolgens concluderen dat in wezen
sprake is van een regeling voor vervroegde uittreding, dan kan de fiscale
eindheffing aan de orde komen.
-

-

De projecten
De Investeringsagenda wordt gerealiseerd door programma’s en projecten
binnen de vijf verandergebieden en in overkoepelende activiteiten. In de
septembereditie van de roadmap waren 32 van dergelijke projecten opgenomen.
Een van die projecten is stopgezet, drie zijn er voltooid en drie zijn er uitgesteld
naar het tweede kwartaal van 2016. In het vierde kwartaal van 2015 zijn twee
nieuwe projecten gestart. Voor het eerste kwartaal van 2016 is de start voorzien
van 18 nieuwe projecten. In totaal zullen in dat kwartaal 45 projecten lopen; 10
daarvan kennen een afhankelijkheid van advies vanuit de medezeggenschap
(omdat er ten gevolge van die projecten werk verdwijnt c.q. er sprake is van een
kleine -reorganisatie).
—

Communicatie en engagement
Communicatie en engagement zijn voor de Investeringsagenda van groot
belang. Informatieverstrekking richting medewerkers vindt plaats via intranet: er
is een speciaal onderdeel van de site gereserveerd voor de ‘Belastingdienst van
de toekomst’. Maar het belangrijkst is de rechtstreekse contacten van de
managers met hun medewerkers. Hiervoor wordt het zogeheten cascademodel
gebruikt: de Raad van Bestuur informeert het hogere management dat op zijn
beurt de teamleiders informeert; deze spreken met hun medewerkers.
Er is materiaal voorhanden (in de vorm van een toolkit) om teamleiders toe te
rusten voor deze taak.
De aandacht voor externe stakeholders krijgt vorm via gesprekken in de Raad
van Bestuur. Themagewijs worden de verschillende groepen stakeholders
besproken en wordt een strategie bepaald.
ADR, ARK (ernstige onvolkomenheid)

Pagina S van 6

De directeur-generaal Belastingdienst heeft aan de ADR de opdracht gegeven de
Investeringsagenda nauwlettend te auditen. Dat gebeurt via de zogeheten
zijlichtfunctie en via speciNeke audits per onderwerp. Op dit moment open
dergelijke audits voor governance, D&A, Switch en de Uitvoeringstoets Nieuwe
Stiji.
Ook de ARK volgt de Investeringsagenda op de voet. Specifieke aandacht is er
voor de ernstige onvolkomenheid ‘legacy-systemen’. In december is bet plan van
aanpak Programma Regie Modernisering IV-landschap vastgesteld. Het hebben
van een plan is voorwaarde om ervoor te zorgen dat het predikaat ‘ernstig’
vervalt. De ARK heeft zich echter nag niet over het plan uitgesproken. Het
realiseren van bet plan moet ervoor zorgen dat het predikaat ‘onvolkomenheid’
verdwijnt; dat zal echter een kwestie van jaren zijn. Op ambtelijk niveau vinden
er intensieve gesprekken met de ARK plaats; bet beeld in die gesprekken is
doorgaans positiever dan de oordelen vanuit het College. Ze bevestigen het
beeld dat ‘ernstig’ niet zozeer bet resultaat is van een overheidsbreed
toegepaste maatstaf maar een (over)reactie op de situatie in mel 2014 toen bet
self-assessment van de Belastingdienst in de “Brede Agenda” kritischer bleek
over de staat van de automatisering van de Belastingdienst dan de Rekenkamer
in zijn rapport (dat een dag na de Brede Agenda uitkwam).

Pagina 6 van 6

Ministerie van Financiën

Directie financleel
Economiache Zaken
Inhichtingen

TI

I

I

F@minfin.nI

Datum
18 maart 2016

versiag
Vergaderdatum

Auteur

Investment Committee (IC) ministerie van Financiën

29 januari 2016

Aanwezig

1.

Opening

2.

Verslag IC d.d. 13-11-2015

Er zijn geen opmerkingen bij de inhoud van het verslag gemaakt. Het
verslag wordt officieel vastgesteld.

3.

Voortgang afspraken eerdere IC’s

Al. Oplevering van de blueprint van het Target Operating Model (TOM)
Bespro ken bij punt 4.
A2. Oplevering van de doelenhiërarchie
Besproken bij punt 4.
B. Oplevering visie van de ED op hoe en wanneer de ED zonder inzet van
externe oartiien (OW) zal functioneren
Besproken bij punt SC.
C. Het format ‘toetsing investeringsvoorstellen’ wordt (indien mopellik)
ingevuld
Niet besproken.

Pagina 1 van S

D. Eerste versie nrognose Switch, gevolgen voor organisatie en relatie
met nieuwe instroom
Besproken bij punt 4.

4.

Implementatie investeringsagenda /roadmap

De ED licht toe dat het afgelopen half jaar veel in gang is gezet,
waaronder de TOM en de doelenhiërarchie. Het IC geeft aan dat de
investeringsvoorstellen incrementeel overkomen. De in gang gezette
ontwikkelingen zijn goed, maar een totaalplaat ontbreekt. Het IC ziet
graag een sturingsinstrument. De ED geeft aan dat de toadmap
momenteel vergevordetd is en binnenkort wordt gedeeld met werkgroep
en IC.
Voor de TOM, dat als primair kader fungeert, geldt dat vier segmenten
worden onderscheiden (GO, MKB, Particulieren en Toeslaggerechtigden)
waarbij het scherper formuleren van de end-to-end
ketenverantwoordelijkheid het onderscheidende aspect is ten opzichte
van de huidige situatie. Verantwoordelijkheden dienen te worden
gearticuleerd. Van een majeure wijziging van de governance structuur is
derhalve geen sprake stelt de ED. Het IC is van mening dat uit de huidige
stukken nog onvoldoende blijkt hoe de precieze verantwoordelijkheden
straks zijn belegd, waar de beslissingsbevoegdheid in geval van een
gedubbelde verantwoordelijkheid ligt en tenslotte hoe escalatie wordt
vorm gegeven. Uit de toelichting van de ED blijkt dat —na overleg met de
segmentdirecteuren- uiteindelijk de COO, eventueel na overleg met de
Raad van Bestuur de beslissende stem heeft in geval partijen er onderling
niet uitkomen.
De gevolgen voor de medewerkers (organisatorische inrichting) van de
uitrol van de TOM zijn deze week met de Medezeggenschap besproken.
het IC geeft aan behoefte te hebben alles goed op papier terug te zien en
adviseert de ED een ‘was/wordt-tabel’ toe te voegen. De ED is nu bezig
om interactiemodellen per segment in te richten, waarbij tevens aandacht
is voor de per segment te hanteren handhavingstrategie. Zodoende kan
per segment worden bekeken wat de bijdrage is aan de door de ED
gestelde doelen (goedkoper, meet belastingontvangsten en verbeterde
intetactie). De doorvertaling naar een veranderende werkwijze (naar een
matrixmodel met gelaagdheid op directeursniveau) dient stapsgewijs
plaats te vinden. De TOM is het einddoel waarnaar de ED op weg is, de
onderliggende projecten (portofolio) zullen bepalen wanneer dit einddoel
zal zijn bereikt. Uiteraard dient ook de met de TOM gerelateerde
doelenhiërarchie verdet uitgewetkt te worden, waarbij per deelproces in
beeld wordt gebracht wat de ED precies nastreeft en op welke wijze dit in
gang wordt gezet.
Ten aanzien van Switch vtaagt het IC hoe gebotgd wotdt dat de stappen
die nu reeds gezet worden passen in het totale plaatje. Het IC is van
mening dat de door de ED gehanteetde volgorde, eerst het
organisatorisch neerzetten van Switch en vervolgens de tactische
kaderstelling, vreemd overkomt. het IC vraagt in dit kader ook naar de
sturing op de juiste uitstroom, in relatie tot de gewijzigde processen.
Daarnaast wotden de budgettaite risico’s benoemd. De ED legt uit dat er
tot vier vatianten is besloten, waarbij aandacht is voor de beheersing. Zo
wordt per medewerker bekeken of de aard van de werkzaamheden het
toelaat de ED —al dan niet via Switch- te verlaten. Er kan voor die toets
Pagina 2 van 5

tot op het niveau van de Raad van Bestuur van de BD worden
geescaleerd. Op deze wijze wordt naar mening van de BD het
continuIteitsrisico weggenomen. In maart staat Switch opnieuw op de
agenda van het IC. De 3D zal ter voorbereiding daarop een stand van
zaken en een strategienotitie voorbereiden.
Afgesproken is dat voor het IC van 18 maart a.s. de volgende stukken
door de BD beschikbaar worden gesteld aan het IC, mede om een bee/U
te vormen van “the big picture”:
•
•
•

De Roadmap
Een stuk mbt de Definition of success van de Investeringsagenda
Een stuk mbt het monitoren van de investeringsagenda

Afgesproken is dat in het IC van 18 maart cf. eerdere afspraak het
onderwerp Switch opnieuw wordt geagendeerd. De BD levert daartoe een
stand van zaken document waarin de eerste vier weken Switch z,’Jn
meegenomen. Ook za/ Ue te volgen strategie op schrift worden gesteld,
waarbij aandacht aan de in te richten beheersingsmechanismen zal
worden geschonken.

5.

Budgetaanvragen

A. Herijkinci SAP landscha
De ED Iicht het voorstel toe en geeft kort gezegd aan dat de financiele
administratie aan vernieuwing toe is. De operatie heeft een groot
hygienekarakter. Het IC onderschrijft het belang van een goed werkende
financiele administratie en wenst de vaart er bij dit project ook in te
houden, maar ziet behalve een groot afbreukrisico (is het wellicht
mogelijk dit project in kleinere stappen te doen?) tevens
aanbestedingsrisico’s en een grote bandbreedte in de te verwachten
projectkosten. De ED onderzoekt mede met de huip van de
Landsadvocaat welke aanbestedingsroute moet worden bewandeld. De
ED dient rekening te houden met de Rijksbrede ICT toets die ongetwijfeld
ook op dit project zal plaatsvinden. Aangezien het eerste deel van dit SAP
project uit “no regret” en tevens niet aanbestedingsplichtige onderdelen
bestaat, adviseert het IC op dit moment een deel van de gevraagde
middelen vrij te geven en daarbij aan te sluiten bij wat de ED in het
document ‘Globale Impactanalyse Herijking SAP Iandschap’ als kosten
heeft meegenomen bij de onderkant van de gehanteerde bandbreedte.
Het IC adviseert op dit moment, van wege de noodzaak de vernieuwing
van SAP door te zetten, tot een vnjgave van C 8,5 mm (incidenteel
2016). Een vervoig budgetaanvraag zal worden gedaan bij de feitelijke
aanbesteding, of eerder wanneer de beschikbaar gestelde midde/en benut
zijn.

Pagina 3 van 5

B. Innovatiedriehoek
De werkgroep heeft in de notitie ‘adviesvrijgave middelen IC 29-01-2016’
een negatief advies op de budgetuitvraag Innovatiedriehoek uitgebracht.
Dit negatieve advies is met vanuit de inhoud verstrekt, maar vanuit de
procesgang. Door de late aanlevering van deze budgetuitvraag (€ 33 mm
voor 2016) heeft de werkgroep het IC geen punten ter overweging kunnen
meegeven. De 3D geeft aan meer aandacht aan een juiste procesgang te
zullen besteden en hier meet capaciteit op in te zullen zetten. Tevens
wordt voorgesteld om deze budgetuitvraag naar het iC van 18 maart a.s.
door te schuiven. Tot die tijd worden naar verwachting geen grote
uitgaven gedaan en zullen kleinere bedragen uit de lopende begroting
worden voorgefinancierd. In geval toch grotere bedragen noodzakelijk zijn
zal een schriftelijke IC ronde uitkomst kunnen bieden. De BD krijgt nog het
verzoek om bij de uitgestelde budgetuitvraag eventuele
licentievraagstukken te betrekken, evenals inzicht te bieden in de
gehanteerde aannames bij percentage Id onderhoudskosten.
Afgesproken is dat de BD zorgt voor een beter proces van aanlevering van
stukken aan de werkgroep, zodat tijdige beoordeling plaats kan vinden.
De voorzitter concludeert dat voortaan alleen stukken op agenda komen
die voorzien zijn van een advies van de werkgroep. De budgetaanvraag
Innovatiedriehoek wordt naar het IC van 18 maart doorgeschoven.
C. Oliver Wyman (OW), eerste kwartaal 2016
Het IC is van mening dat er een helder verhaal moet komen waarom je
zowel in- al externe medewerkers in je organisatie nodig hebt. Er ligt hier
een duidelijke relatie met de roadmap. De 3D geeft aan nog geen
document opgeleverd te hebben waaruit de visie blijkt op hoe en wanneer
de 3D zonder de inzet van OW denkt te kunnen opereren (afbouwplan). De
ED is bezig de uitfasering in kaart te brengen, waarbij een onderscheid zal
worden gemaakt naar algemene PMO ondersteuning en de gerichte
adviestrajecten. De BD is van mening dat het een illusie is te
veronderstellen dat dit ingrijpende verandertraject zonder externe huip
kan worden gerealiseerd en geeft aan dat vanuit de historie bezien juist
om zware externe expertise is verzocht. Het IC begrijpt dat op zekere
hoogte externe expertise noodzakelijk is, maar vraagt om een strategie
dat mede gezien de huidige (politieke) discussies over
inkomensnormering en gebruik van extetne expertise- erop gericht is
zoveel als mogelijk noodzakelijke capaciteit bij de ED ondet te brengen.
De ED beaamt dat maatvoering noodzakelijk is. Het IC begrijpt ook dat
daar tijd voot nodig is en niet per direct de in gang gezette
werkzaamheden kunnen worden beeindigd, als deze al door eigen
medewerkers van de 3D kunnen worden opgepakt.
—

De externe leden en de DGOBR adviseren alles afwegende, vanuit de zorg
voor de continuIteit van het veranderprogramma, positief over de vrijgave
van de middelen voor het eerste kwartaal 2016 (C 6,8 mm.). Als
voorwaarde wordt gesteld dat er op 18 maart een afbouwprogramma
beschikbaar is. Tevens wordt vastgesteld dat er forse bedragen aan
externe expertise wordt uitgegeven en men realiseert de politieke
gevoeligheid daarvan. De interne leden van het IC adviseren —vanwege
deze politieke gevoeligheid- om op dit moment de gevraagde gelden niet
vrij te geven, maar dit eerst met de bewindslieden van Financiën af te
willen stemmen.

Pagina 4 van 5

Voor de volgende IC’s is afgesproken het onderscheid tussen extern en
intern IC-advies niet meer te zullen maken en met eenduidige advisering
te zullen komen.
In het IC van 18 maart 2016 is overeengekomen dat de vrijgave van de
rn/dde/en voor OW voor het eerste kwartaal van 2016, gezien de p0/it/eke
gevoeligheid van dit ondenwerp, naar het overlegniveau met de
bewindsi/eden wordt get/Id.
6.

Context / vooruitblikken
A. De kubus van de Jong (“Co de oede weg?”)
Niet besproken.

B. Dashboard periodiek overleg BD met 56
Er was geen recent dashboard beschikbaar. Niet besproken.
7.

Vervolgbijeenkomsten van het XC
Het eerstvolgende IC vindt plaats op vrijdag 18 maart 2016 (13.00-15.30
uur) in Den Haag. Vooragaand aan dit IC zal de SG aansluiten om kennis
te maken met de externe eden. Tot en met de zomer wordt er daarna
bijeen gekomen op 20 mei (Utrecht) en 15 juli (Eindhoven). De IC’s na de
zomer zijn inmiddels ook al ingepland op 2 september en 4 november.
Afgesproken is dat, indien noodzakelijk, extra schriftelijke IC rondes
plaatsvinden buiten de geplande IC’s om.

8.

WVTTK/rondvraag

om afstemming met BIT.I__________ vraagt cm
een werkbezoek aan Switch. De BD zegt toe dit te organiseren. Het IC
geeft verder aan de werkgroepadviezen als nuttig te ervaren en een
voltallige opkomst zoals vandaag erg op prijs te stellen.
Overzichtstabel met afspraken

1
2
3
4
5
6
7

Afspraken/actiepunten
Opleveren roadmap
Opleveren document stand van zaken Switch
Positief advies vrijgave herijking SAP landschap
(8,5 mm)
Verbeteren proces van aanlevering van IC
vergaderstukken aan de werkgroep
Doorschuiven budgetaanvraag
Innovatiedriehoek
Oplevering afbouwdocument OW
Afstemming vrijgave OW eerste kwartaal 2016
tussen FEZ/IRE en politieke leiding

Aan zet?
BD
ED
IC

Deadline?
18 maart 2016
18 maart 2016
le SW 2016

ED

continue

BD

18 maart 2016

ED
FEZ/IRF

18 maart 2016
V SW 2016

Pagiria 5 vail 5

‘13

Ministerie van financiën

T.B.V. GESPREK WOENSDAG 3 FEBRUARI OM 11:30 OVER INVESTERINGSAGENDA

Directie Financieel
Economische Zaken

Aan

Inhichtingen

de Minister
de Staatssecretaris

Datum
2 februari 2016

fl otitie

Notitienummer
20 16-0000006362

Zijlicht FEZ: Stand van zaken Investeringsagenda

Inleiding
De Belastingdienst (3D) heeft U onlangs een stand van zaken notitie m.b.t. de
investeringsagenda toegestuurd. Ter voorbereiding op uw overleg met de 3D
hierover treft u in deze notitie de visie van FEZ aan op de stand van zaken van
de investeringsagenda. FEZ is van mening dat de 3D hard werkt aan het
realiseren van de diverse doelstellingen. Er is veel in gang gezet, er wordt op
veel niveaus goed mee- en nagedacht. In deze notitie willen wij in onze rol van
controller ten aanzien van een aantal onderwerpen een zijlicht bieden.

Auteur
Van
de directeur Financleel
Economische Zaken

Roadmap/TOM
Vooralsnog ontbreekt het FEZ aan een actueel inzicht in het totaalplan van de
investeringsagenda en de daarbij noodzakelijke pro]ectbeheersing. In het
Investment Committee, waar FEZ deel van uitmaakt, van 29 januari jI. is het
belang hiervan breed onderstreept. De BD heeft aan het Investment Committee
toegelicht dat het afgelopen half jaar,veel in gang is gezet, waaronder het Target
Operating Model (TOM) en de doelenhiërarchie. FEZ is van mening dat de in
gang gezette ontwikkelingen goed zijn, maar een totaaloverzicht ontbreekt. Er is
een sturingsinstrument in de vorm van een bijgestelde roadmap noodzakelijk.
De BD geeft aan dat de roadmap momenteel vergevorderd is en na interne
overeenstemming ook met FEZ en de rest van het IC zal worden gedeeld.
(planning: 15 februari)

Voor de TOM, dat als primair kader fungeert, geldt dat vier segmenten worden
onderscheiden (Grote Ondernemingen, MKB, Particulieren en
Toeslaggerechtigden) waarbij volgens de 3D het definiëren van de end-to-end
ketenverantwoordelijkheid het onderscheidende aspect is ten opzichte van de
huidige situatie, van een majeure wi]ziging van de governance structuur zou
derhalve geen sprake zijn. FEZ is van mening dat het opnemen van een ‘was
wordt tabel’ uitkomst kan bieden bij het verstrekken van duidelijkheid over de
wijze van vernieuwing. Uit de huidige stukken blijkt nog onvoldoende hoe de
precieze verantwoordelijkheden straks zijn belegd, waar de
beslissingsbevoegdheid in geval van een gedubbelde verantwoordelijkheid ligt
(bijv segment directeur toy. directeur overkoepelende/ondersteunende functie)
en tenslotte hoe escalatie wordt vorm gegeven. Het zogeheten
intersectionmanagement (het managen van de knooppunten) staat voor Qi
2016 op de planning.

Pagina 1 van 4

Switch
FEZ onderschrijft het belang van de overeenkomst met bonden en
medezeggenschap. Dit is een knap resultaat. Wel bestaat er voor FEZ
momenteel nog onduidelijkheid of de stappen die nu reeds gezet worden passen
in het totale plaatje. FEZ maakt zich zorgen over bet beheersingsmechanisme.
Hoe is geborgd dat de uitstroom naar Switch samenhangt met de gewijzigde (of
te wijzigen) processen? De vertrekregeling wordt immers aangeboden aan alle
medewerkers binnen de fiscale kolom van belastingdienst (inclusief onderdeel
Toeslagen) Dit brengt budgettaire risico’s met zich mee als de uitstroom hoger
is dan nodig en/of bij processen die niet direct door investeringsagenda worden
geraakt. De vraag is of de continuIteit op het primaire proces in gevaar komt
(door ongewenste uitstroom), waardoor niet alleen de uitgaven het beschikbare
budget te buiten kunnen gaan, maar ook de belastingopbrengsten onder druk
zouden kunnen komen te staan De BD heeft m.b.t. bet continuIteitsrisico
mondeling toegelicht dat per medewerker wordt bekeken of de aard van de
werkzaamheden het toelaat de ED —al dan niet via Switch- te verlaten. FEZ heeft
de ED met het oog op het volgende IC in maart verzocht de strategie en het
beheersingsmechanisme m.b.t. Switch uit te schrijven. In de voorwaarden die
aan de medewerkers zijn gecommuniceerd komt volgens FEZ nu geen beperking
naar voren. Geschreven staat dat de termijn waarop uitstroom wordt verleend,
door bet bevoegd gezag, kan worden verlengd tot 6 maanden na de datum van
ondertekening van bet ingediende aanvraagformulier. Er staat niet dat bet
bevoegd gezag de aanvraag kan afwijzen. De ED geeft aan dat in situaties met
een strategisch karakter de Raad van Eestuur beslist over het al of niet vervullen
van een vacature.
.

Ondersteuning door Informatievoorziening (progra mma “Regie
Modernisering IV-Iandschap”)
In december is het plan van aanpak Programma Regie Modernisering IV
landschap vastgesteld. Met het programma wordt in een langjarig traject
regie gevoerd op de omvorming van de huidige systemen voor de massale
processen naar een toekomstvast ‘slank’ systemenlandschap. Het hebben van
een plan is tevens een voorwaarde om ervoor te zorgen dat het predicaat
‘ernstig’ vervalt. De ARK heeft zich nog niet over bet plan uitgesproken. Het
realiseren van het plan moet ervoor zorgen dat het predicaat ernstig verdwijnt;
het wegwerken van onvolkomenheid als zodanig zal een kwestie van jaren zijn.
Het programma is een visiedocument en sluit aan op het gedachtegoed van de
Investeringsagenda. Het programma bevat in de laatste twee hoofdstukken een
aanpak voor het opstellen van een planning en monitoring van de activiteiten.
Het programma zal tevens leiden tot een meerjarenplanning volgens bet ritme
van 3 maanden, 3 kwartalen en 3 jaren van de Investeringsagenda, fijnmazig op
de korte termijn en minder fijnmazig op de wat langere termijn. Op onderdelen
is al een planning beschikbaar, zoals voor het lopende Programma rationalisatie
(2015-2017). In 2016 Qi zal het IV landschap eerst opnieuw worden
beoordeeld. Vervolgens zullen de roadmaps worden herbepaald, zodat er in Q3
een goed beeld is. Op basis hiervan zal uiterlijk ultimo 2016 een integraal plan
zijn opgesteld inclusief een schatting van de kosten.
Het programma vormt een goede basis om te komen tot een concreet meer]arig
en integraal plan voor het oplossen van de onvolkomenheden. Dit plan zal
volgens de ED uiterlijk ultimo dit jaar gereed zijn. FEZ vindt dat bet integrale
plan, op korte(re) termijn moet worden opgesteld en indien nodig een langere
termijn kan beslaan dan de 3-jaarstermijn in de roadmaps voor de
Investeringsagenda. Ult de Roadmap voor de Investeringsagenda moet concreet
blijken wat men gaat doen om de legacysystemen “lichter” te maken.
-

-

Pagina 2 van 4

Stand van zaken Investment Committees
In de IC’s vinden verhelderende discussies plaats over de met de
veranderagenda gemoeide projecten. Naast een advies op de vrijgave van
middelen (waarna tot op heden FEZ/IRF overgaan tot het vrijgeven van de
middelen) wordt het IC door de ED als een klankbord gebruikt bij de lastige
veranderopgave waar de 3D voor staat. De ICT en HR expertise van de extetne
leden wordt door de ED gewaardeerd.
Tot op heden verloopt de voorbereiding op de IC’s niet altijd even vlekkeloos.
Conceptstukken worden vaak laat aangeleverd, waardoor de werkgroep het IC
niet altijd even goed kan bedienen. Dit heeft tot gevolg gehad dat een
budgetaanvraag naar een volgend IC is doorgeschoven. De ED heeft
aangegeven hier aandacht voor te zullen hebben en extra menskracht te zullen
inzetten voor procesverbetering en kwaliteit projectvoorstellen.
Budget investeringsagenda
De met de investeringsagenda gemoeide gelden staan in afwachting van vrijgave
op de aanvullende post (projectgelden) of op onze begroting IX (Switch). Voor
2015 geldt dat meet dan de helft van het budget niet tot besteding is gekomen.
Dit houdt hoofdzakelijk verband met (langdurige) aanbestedingstrajecten,
waardoor deze middelen pas later tot besteding komen. De onderuitputting uit
2015 is naar 2016 overgeheveld. Dit betekent dat voor 2016 een totaalbedrag
van € 314 mm. voor investeringen beschfkbaar is. Aan besparingen dient € 38
mm. te worden gerealiseerd. Met betrekking tot deze besparing vraagt FEZ zich
af of de latere start van Switch consequenties zal hebben voor het halen ervan.
Nadat de aanvullende informatie over Switch is opgeleverd (inzicht in
verdwijnende processen, aantallen in-, ult- en doorstroom Switch, strategie en
beheersingsmechanismen) zal de veronderstelde besparing opnieuw tegen het
licht gehouden moeten worden.
Rapportagestructuur
Eerder is opgemerkt dat als gevoig van het ontbreken van een bijgestelde
roadmap (met een daarin opgenomen beheersingskader) tot op heden voor FEZ
weinig zicht bestaat op het monitoring/rapportage traject en daarmee ook op de
behaalde resultaten, en lopende projecten. De ED werkt inmiddels aan de
oprichting van een projectbureau investeringsagenda. FEZ juicht dit van harte
toe, zeker gezien het feit dat het voornemen bestaat de huidige werkzaamheden
van Oliver Wyman (OW) in deze af te bouwen. Het idee is om met ‘eigen
(nieuwe) medewerkers’ de projectresultaten te volgen en daarover te
rapporteren.
PMO
In het PMO is een belangrijke rol weggelegd voor Oliver Wyman. Vorig jaar is in
het IC aan de orde geweest dat een te grote afhankeli]kheid van externen moest
worden voorkomen en is afgesproken dat de BD inzichtelijk zou maken hoe en
wanneer de 3D zonder inzet van externe partijen (OW) zal functioneren. Ook
waren er zorgen over onderliggende tarieven.
In het IC van 29 januari is geconstateerd dat de BD nog geen “afbouwnotitie”
heeft ingebracht. De ED geeft aan met de uitfasering bezig te zijn (waarbij een
onderscheid zal worden gemaakt naar algemene PMO ondersteuning en de
gerichte adviestrajecten). De ED heeft tijdens het meest recente IC aangeg even
van mening te zijn dat dit ingrijpende verandertraject niet zonder externe hulp
kan worden gerealiseerd en geeft aan dat vanuit de historie bezien ook door de
staatssecretaris juist om zware externe expertise is verzocht. Het IC heeft

Pagina 3 van 4

aangedrongen op snelle beschikbaarheid van de “atbouwnotitie”. De externe
leden van het IC hebben op 29 januari ji. positief geadviseerd over de middelen
voor OW voor het eerste kwartaal 2016 (C 6,8 mm). Dit vanuit het standpunt
het veranderproces niet te willen vertragen en dat niet per direct de in gang
gezette werkzaamheden kunnen worden beemndigd, als deze al door eigen
medewerkers van de BD kunnen warden opgepakt. Gezien de politieke
gevoeligheid van de hoge kosten voor externe expertise en het nag ontbreken
van een visie op de afbouw van externe huip menen de IRF/FFZ de vrijgave van
deze middelen in een beslispunt aan u voor te leggen. Dit zal in een aparte
notitie aan u worden voorgelegd.

Pagina 4 van 4

Ministerie van Financiën

TER ADVISERING
Aa n

Raad van Bestuur Belastingdienst
Directie Financieel
Economiache Zaken
Inlichtingen

Datum
22 februari 2016
Notitienummer
20 16-00000 14658
Auteur

n f:t I 1 I e

Stand van zaken monitor Switch

Aanleiding
FEZ en IRF zien gegeven de huidige onduidelijkheden en het ontbreken van een
beheersingsmechanisme rondom Switch risico’s ontstaan aan zowel de uitgaven
als de ontvangstenkant van de begroting.

Van
de directeur
Economische Zaken, de
directeur Inspectie der
Rijksfinanciên
Cc

Monitor
Al sinds november is FEZ reeds met de Belastingdienst in gesprek over de opzet
en uitrol van deze monitor, zonder een concreet resultaat tot gevoig, terwiji de
voorjaarsbesluitvorming op aanvangen staat. FEZ en IRF verzoeken u daarom
uiterlijk 1 maart as. de inrichting van de monitor gereed te hebben, een eerste
raming op te leveren en hierover vervolgens tweewekelijks te rapporteren.
Daarbij zijn onder andere de volgende aandachtspunten van belang:

Personeel/mobiliteit:
Hoeveel medewerkers hebben een mobiliteitsgesprek aangevraagd?
Welke inschatting volgt daaruit voor het aantal medewerkers dat van
een regeling gebruik maakt?
Hoe ziet de Ieeftijdsopbouw/dienstjarenopbouw van deze medewerkers
er uit?
Hoe ziet de schaalopbouw van deze medewerkers er uit?
Hoeveel medewerkers hebben gebruik gemaakt (of wat zijn de
inschattingen) van de varianten A t/m D?
Uit welke processen zijn deze medewerkers afkomstig?
Hoeveel van de ontstane vacatures (of die naar verwachting zullen
ontstaan) kunnen als kritiek worden aangemerkt en wat betekent dit
voor de handhaving (en in het verlengde daarvan de
belastingopbrengsten)?
Hoeveel medewerkers van FIOD en Douane maken gebruik van de
vrijwiltige fase? En in welke mate worden de door hen bezette plaatsen
door medewerkers uit Blauw en Rood gevuld?
-

-

-

-

-

-

-

-

Pagina 1 van 2

Naast deze reguliere stroom willen we tbv de voorjaarsbesluitvorming graag
inzicht in:
Een meerjarige raming voor personeelskosten BD mci. Iaatste prognoses
Switch
Onderscheid kosten/budgetuitputting romporganisatie, flexibele schil en
medewerkers die in Switch instromen (fte’s met de daarbij bijbehorende
ioonkosten).
De kosten van arrangementen (stimuleringspremie, loonsuppletie,
reistijdvergoedmng, trainingen, workshops en snuffeistages) die vanaf
2016 in beeld zijn. Bij de stimuleringspremie dient met de
werkgeverspremie van 52% (eindheffing) rekening te warden gehouden.
Wat leveren de uittredende medewerkers aan besparing op en hoe
verhoudt zich dat tot het voor 2016 mngeboekte bedrag van € 38 mm.?
Wat zijn de gevoigen voor de beiastingontvangsten?
-

-

-

-

-

Pagina 2 van 2

Ministerie van financiën

Aan

Inspectie der Rijksfinancien
Directie Financleel
economische Zaken

de Minister, de Staatssecretaris

Inhichtingen

notitie

Datum
11 maart 2016
Notitienummer
20 16-0000023 529

Stand van zaken Investeringsagenda Eelastingdienst

Auteur

Aanleiding
We staan voor een lastig traject inzake de Investeringsagenda (IA) ED.
Aankomende week vinden twee belangrijke overleggen plaats:
17/3 overleg met de centrales Georganiseerd Overleg (GO) BD
18/3 Investment Committee
Voor deze overleggen is het gewenst dat er oo korte termiin een gezamenlilke
strategie wordt ontwikkeld gegeven de budgettaire en politieke (doelmatigheids)
risico’s vanwege de massale belangstelling voor Switch (uitstroomregeling ED).

Van
I

I Fuiancieel
Economische Zaken

-

Koole aan

-

Advies
-

-

We adviseren u om de ED te vragen zo snel mogelijk inzichtelijk te
maken wat de gevolgen van de aanmeldingen voor switch zijn voor het
primaire proces, inclusief een beheersingsinstrumentarium dat aangeeft
voor welke processen/functies maatregelen genomen kunnen/moeten
warden am de continuIteitsrisico’s (met mogelijke impact op de hoogte
van de belastingontvangsten) beheersbaar te houden.
Nadat de strategie is ontwikkeld is het volgens ons verstandig overleg
met het GO ED te voeren en een budgetaanvraag bij het IC in te dienen.

Kernpunten
In het IC Iigt een budgetaanvraag Switch voor waar FEZ/IRF vooralsnog
negatief op adviseren. De budgettaire raming past niet binnen het
huidige kader en het ontbreekt op dit moment aan een
beheersingsinstrumentarium.
Gegeven de enorme toestroom van aanmeldingen voor de regeling zien
we op korte termijn een groat continuIteitsrisico voor het primaire proces
en daarmee de belastingontvangsten (budgettair risico). Tevens is naar
verwachting sprake van een boete/eindheffing van 52% vanwege de
waarschijnhijke ‘kwalificatie’ dat het hier om VUT-regeling gaat. Dit is
juist politiek van belang omdat dit kabinet tegen vervroegde uitstroom
van ouderen is.
Een groter deel dan voorzien van het budget bestemd voor de IA dreigt
op te gaan aan een sociale regeling (verkapte VUT). Dit zien we als een
politiek risico, en is niet de beoogde besteding van de IA-middelen.
BD ziet de enorme toestroom als een grote kans am de IA goed uit te
rollen: de organisatie komt in beweging, krapte zal aanzetten tot verdere
innovatie en er kan op ingespeeld worden door innovatiecapaciteit te
verleggen. Er wordt gezegd dat de continuIteit niet in het geding is.
-

-

-

-

Pagina 1 van 4

In de werkgroep Intensivering Toezicht en Invardering is door de BD
reeds een serieuze winstwaarschuwing afgegeven m.b.t. de te realiseren
belastingontvangsten (ingeboekt in RA).
In de stukken voor het IC wordt melding gemaakt van het sluiten van de
vrijwillige fase van de regeling per 1/7. Hiervoor is overleg met de
vakbeweging vereist. BD voert deze gesprekken. We vinden het van
groot belang dat voor dit overleg (17/3) een zeer zorgvuldige strategie is
ontwikkeld afgestemd met FEZ/IRF en SG/BBO. Het sluiten van de
regeling alleen al is gevaarlijk vanwege het aankondigingeffect waardoor
op korte termijn de risico’s alleen maar kunnen toenemen.
Toelichting
Switch en budgetaanvraag IC
In de aankondiging van de IA aan de TK is als volgt melding gemaakt
van Switch; “In de komende twee jaar wordt de Belastingdienst, en elk
proces daarbinnen, opnieuw ingericht. De mensen die voor de taak nodig
zijn worden daartoe ingezet of aangezocht. Mensen die niet meet in de
nieuwe werkwijze passen, stromen uit. Loyaliteit werkt hier twee kanten
op: de medewerker die niet meet in de nieuwe processen past, stroomt
uit naar een afzonderlijke, hiertoe op te richten tijdelijke
transitieorganisatie, ‘Switch’, die zal tunctioneten gedurende een periode
van zes tot acht jaar”.
In de begroting 2016 is een structurele bruto besparing ingeboekt van
292 mm. waatin in 2024 4800 fte zijn verdwenen. Er is tegelijkertijd 648
mm. cumulatief begroot voor trictiekosten (zie tabel). Ook is een
structurele reeks gereserveerd voor het kunnen aannemen van 1500 fte
hoger gekwalificeerd personeel.
Op 15 december is overeenstemming met de bonden bereikt over de
vormgeving van de uitstroomregeling. Hierbij zijn 4 varianten
overeengekomen:
A: directe uitstroom met stimuleringspremie (max. 75.000
o
bruto);
B: tijdelijk werk in switch daarna vertrek met
o
stimuleringspremie;
o
C: werk, begeleiding en uitstroom;
o
D: tijdelijk wetk in switch en uitstroom.
Dit alles met daarbij het openzetten van een vrijwillige fase voot de
gehele BD (mci. Douane en FIOD).
De vrijwillige fase is per 1 februari ingegaan en reeds in de eerste
maand hebben circa 6000 medewetkers (4500 fte) een gesprek over één
van bovenstaande varianten aangevraagd (waarvan 1500 fte variant A).
Dit zijn medewerkers in aWe geledingen van de BD met een concentratie
van 60-plussers (73%). Een deel van de aanvtagen betreft
bedrijfskritische functies (inschatting BD:250 fte) en Douane/FIOD (400
fte). Wanneer deze mensen de dienst verlaten moeten er nieuwe
mensen wotden aangetrokken. Voot een andet deel zal tijdelijk
vervanging moeten worden gezocht, aangezien de uitrol van de IA nog
moet plaatsvinden.
Bij de budgetaanvraag voor het IC wordt uitgegaan van een aantal
aannames. 2600 fte zal daadwerkelijk de BD verlaten met een
stimuleringspremie. Er wordt met een vervanging van lS0/n gerekend,
terwijl de ICT-projecten waarmee bet werk verder geautomatiseerd gaat
warden nag moeten starten. Omdat naar verwachting vanwege de
Pagina 2 van 4

vormgeving van de regeling een eindheffing van 52% over de
arrangementen dient te worden afgedragen past het totaal begrote
budget ook intertemporeel niet, nog afgezien van het felt dat het op
meerdere fronten kwetsbaar is dat de Belastingdienst zichzelf een
naheffing moet gaan opleggen.
Aannames zijn moeilijk te toetsen. Vervanging van essentiële functies
mag natuurlijk niet in gevaar komen en het gehele proces van
vernieuwen van bestaande processen moet flu naar aanleiding van de
aanmeldingen vorm gegeven worden. Er drefgt het gevaar van een
ongecontroleerd proces.
Er wordt middels deze budgetaanvraag een beroep gedaan op IA
middelen bestemd voor ICT en vernieuwing en een kasschuif om de
plaat te laten sluiten. Onze inschatting is dat de opwaartse budgettaire
risico’s veel groter zijn dan de neerwaartse.
SWITCH

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Cum.

Begroting

63

91

120

138

120

75

35

6

648

Scenario IC

127

198

139

138

87

39

8

0

735

Verschil

64

107

19

-1

-33

-36

-27

-6

87

Georganiseerd Overleg BD
Donderdag 17/3 staat een GO BD gepland. Het doel zal zijn om de
vrijwillige fase zo snel als mogelijk stop te zetten, om de regeling nog
enigszins budgettair beheersbaar te houden. Hiervoor is het ons inziens
noodzakelijk dat er een goed onderbouwde strategie wordt gevolgd
waarbij helder wordt aangetoond dat de continulteit in het geding is.
Tevens zullen andere mogelijke beheersmaatregelen besproken moeten
worden.
Het GO zal ni. willen zien dat de continuIteit in het geding is, aangezien
dit het haakje biedt om de regeling aan te passen. Anders zal naar onze
verwachting er weinig bereidheid zijn om überhaupt tot een dergelijke
evaluatie over te gaan.
Om dit te ondersteunen moet er per direct een beheersingsinstrument
worden opgezet, dat zeer spoedig tot duidelijke uitkomsten leidt. Het zal
veel energie kosten om, gegeven de huidige afspraken met het
georganiseerd overleg, een goede beheersing van dit proces alsnog
vorm te geven.
Juridisch kader
De duur van de vrijwillige fase vanaf 1 januari 2016 wordt toegepast
gedurende de Iooptijd van de Investeringsagenda. Dat neemt niet weg
dat zich omstandigheden kunnen voordoen waarbij er onaanvaardbare
risico’s worden gelopen ten aanzien van de continuIteit in de
bedrijfsvoering, die van invloed kunnen zijn op de geldigheidsduur. Om
die reden vindt periodiek en voor de eerste keer na twee jaar, begin
2018, een evaluatie plaats.
In het GO ED van 14/1 is het volgende overeengekomen: De voorzitter
is bereid af te spreken dat de evaluatie na twee jaar plaatsvindt. Maar
hij wil die afspraak alleen maken als er tevens een ‘Herenakkoord’ wordt
gesloten dat die termijn bespreekbaar is als blijkt dat de Belastingdienst
daardoor niet goed functioneert. De centrales stellen dat het goed

Pagina 3 van 4

functioneren van de Belastingdienst een gezamenlijk belang is van
partijen en stemmen hiermee in.
Directe uitstroom is uitstroom binnen 3 maanden na ondertekening en
indiening van het volledig ingevulde aanvraagformulier waarin de
beoogde uitstroomdatum is opgenomen. Het bevoegd gezag kan in
verband met de continuIteit van het werk in het Switchplan een
uitstroomdatum opnemen die maximaal 6 maanden na de datum van de
ondertekening en indiening van het aanvraagformulier is gelegen. De
medewerker blijft gedurende bedoelde periode werkzaam in de staande
org a nisatie.
Zeer waarschijnlijk is sprake is van een juridische verplichting voor wat
betreft de medewerkers die zich reeds hebben aangemeld. Overleg met
bonden kan dan eventueel (aankondigingeffect werkt immers averechts)
alleen verder opwaarts effect temperen.

Pagina 4 van 4

Versiag van de Overlegvergadering met de Centrales in het Georganiseerd Overleg
Belastingdienst (GO BD), gehouden op donderdag 17 maart 2016
Aqendapunt 2. Stand van zaken toepassing VWNW-beleid in het kader van de
investeringsagenda
naam weggehaald; werkgeverszijde licht toe dat de voorlichtingsrondes goed zijn bezocht. De
gekozen opzet voldeed prima.
De eerste dagen waren er veel aanmeldingen, al hebben sommigen zich dubbel aangemeld.
Op dit moment hebben zich 5400 medewerkers aangemeld, waarvan lets minder dan 2000 voor
de A-variant, de rest voor de varianten B, C en D. Het grootste deel kiest voor de B-variant. Kort
na 1 februari jI. is gestart met het plannen van de gesprekken over de A-variant. Met nagenoeg
alle aanmelders is inmiddels een gesprek gevoerd. 1050 van de 2000 medewerkers die zich
hadden aangemeld hebben aangegeven de dienst te willen verlaten. Een aantal beraadt zich
flog. De verwachting is dat circa 1200 medewerkers gebruik zullen maken van variant A.
Vervolgens is bezien wat de gevolgen zijn voor de continuIteit en of het vertrek van de
medewerkers kan worden opgevangen door het zittende personeel. Het is de bedoeling
willekeur te voorkomen en niet diegenen die zich het eerst aanmelden voor te laten gaan, zodat
diegenen die zich later aanmelden moeten worden afgewezen. Het aantal aanmeldingen zwakt
af. Zodra de continuIteitstoets is algerond, beziet de toetsingscommissie of het proces naar
behoren is verlopen en kunnen de eerste vaststellingsovereenkomsten worden getekend. Naar
verwachting zal dat vanaf 1 april zijn, antwoordt de voorzitter op een vraag vanli.f*iiii
Iweggehaald; werknemerszijde] Hij licht verder toe dat er een planning is gemaakt op basis van
een aantal aan names, zoals voor het totale volume. Hij onderscheidt vier verschijningsvormen
van continuIteit:
Volume (er vertrekken teveel medewerkers uit een bepaalde groep);
Kwaliteit (er vertrekken teveel medewerkers met een bepaalde kwaliteit);
Fasering (het verloop in de tijd afgezet tegen de mate waarin men in staat is het werk te
veranderen. Dit speelt met name in de B-variant);
Financiële volumes.
Die vier aspecten moeten in samenhang worden bezien en zullen ook binnen het departement
worden besproken.
Daarbij gaat het om de instroom, verblijf in en uitstroom uit Switch, het continuiteitsvraagstuk in
bovenstaande vier varianten, de werving (slaagt men er in om tijdig de juiste mensen met de
juiste kwaliteit te werven) en de financiele kaders. Er is discussie over ongewenste uitstroom,
dat wil zeggen ongewenst qua schaalniveau of qua werk. Die moet ook worden opgevangen
door vervangingswerving. Het betalen van een vertrekpremie heeft invloed op het budget dat
beschikbaar is voor de investeringsagenda. Ongewenste uitstroom is niet meegenomen in de
bandbreedte voor de personele exploitatie. Dinsdag 22 maart is er een gesprek met binnen het
departement gepland over de continuIteit in de zin van de betaalbaarheid en de
belastingopbrengsten.
De centrales geven aan verrast te zijn over de continuIteitstoets, die zij hadden opgevat als een
individuele toets. Nu blijkt dat iedereen on hold’ is gezet, zelfs als er al een toezegging is
gedaan. Volgens de voorzitter gaat het er om dat niet Wie het eerst komt het eerst maalt” geldt.
Hij heeft er begrip voor dat dit voor sommigen een teleurstelling kan zijn. [naam weggehaald;
jwerknemerszijde] vraagt zich af of het mogelijk is in overleg een oplossing te vinden voor die
gevallen waarin al een toezegging is gedaan. Het is vreemd om aanmeldingen van
medewerkers van wie iedereen meent dat zij snel kunnen vertrekken, ook on hold’ te zetten,
stel i[naam weggehaald; werknemerszijdeJ Juist in die gevallen waarin er al toezeggingen zijn
gedaan moeten medewerkers daarop kunnen vertrouwen.
[naam weggehaald; werknemerszijde merkt op dat de continuIteitstoets toch een
momentopname is. Er kunnen daarna immers nog aanmeldingen volgen en die moeten

uiteindelijk ook individueel beoordeeld worden. Het grootste dee! van de aanmeldingen (1200)
is binnen, stelt de voorzitter. Volgende aanmeldingen zijn gemakkelijker te behandelen. Hij zegt
er vertrouwen in te hebben dat de otganisatie het grote aantal kan opvangen. De
Belastingdienst zal trachten diegenen die weg willen daartoe zo snel mogelijk gelegenheid te
bieden, a! vraagt hij zich af of dat al per 1 april zal zijn.
Hierbij wijst____________________________________
[naam weggehaald; wetknemerszijde] op het risico van uitstel van uittreeddata,
omdat dat ertoe kan leiden dat medewerkers a! pensioen hebben laten ingaan —in de
verwachting er al eerder uit te kunnen maar nog in dienst zijn. Dat is nu nog geen probleem,
maar kan dat we! worden na de wetswijziging per 1 juli a.s.
{naam weggehaald; werkgeverszijde] eeft aan dat dat probleem al is onderkend. Het is van
belang goed, eenduidig en breed over de continuIteitstoets te communiceren, want het leeft erg
bij de medewerkers, merkt________________________________
[naam weggehaald; werknemerszijde] op.
—

Act

Op een vraag van naam weggehaald; werknemerszijde antwoordt de voorzitter dat de
planning van de financiên dit jaar niet wordt gehaald. In overleg met de minister moet worden
bezien hoe dat kan worden opgevangen. Het betreft zowel instroom, doorstroom in en uitstroom
uit Switch. Aangezien de regeling kenmerken heeft van een prepensioenregeling zal er naar
verwachting nog een eindheffing volgen, die gefinancierd moet worden, maar dat blijkt pas
achteraf en hangt af van een goede afspiegeling.
Mocht daar, gezien de financien, aanleiding voor bestaan, dan wordt een extra GOBD gepland.

Act

Mede naar aanleiding van het technisch beraad vragen de centrales nog aandacht voor de
volgende punten.
Voorwaarschuwing.
Voordat men als verplichte VWNW-kandidaat wordt aangewezen is er behoefte aan een
voorwaarschuwing, geven de centrales aan. Voorafgaand aan de verplichte fase krijgt
iemand een voorgenomen besluit tot aanwijzing als verplichte kandidaat of tot plaatsing
in de nieuwe organisatie, Iicht [naam weggehaald; werkgeverszijde]
Voorgesteld
wordt uiterlijk vier weken voorafgaand aan het voorgenomen besluit de medewerkers
daarover te informeren. De centrales stemmen in met dit voorstel. De gedachte is dat niet
schriftelijk te doen, om te voorkomen dat sprake is van een voorgenomen besluit over
een voorgenomen besluit, maar via een e-mail aan alle medewerkers die het betreft,
stel i[naam weggehaald; werkgeverszijde] Het is van belang rekening te houden met de
peildatum in relatie tot de systematiek van afspiegeling, meeni__________________
[naam weggehaald
werknemerszijde] Als medewerkers vrijwillig vertrekken nadat de peildatum is
vastgesteld, heeft dat effect op de afspiegelingsregels.
Van de zijde van de Belastinqdienst volgt nog een voorstel.
•

Lijst veel gestelde vragen
De centrales verzoeken de wijzigingen op de Iijst inzichtelijk te maken.
Cluster bed riif zegt dat toe.

•

Achterbanraadpleging ACOP/FNV Overheid en AC/NCF
Naar aanleiding van het vorige overleg zouden FNV Overheid en NCF nog twee punten
voorleggen aan de achterban. Dat is inmiddels gebeurd en het is goed verlopen.
Daarmee zijn die punten van tafel, geeft [naam weggehaald; werknemerszijde] aan.

•

Nota werving en selectie
De centrales stellen voor de nota op korte termijn te bespreken._Er worden al veel vragen
gesteld, onder meer over de doorstroommogelijkheden. [naam weggehaald;

Act

Nerkgeverszijde] geeft aan dat er overigens wel (massale) werving al in gang is gezet
conform het huidige beleid.
Aanpassing instelbeleid VWNW-commissie
De aanpassing moet nog plaatsvinden.
•

Werkverdeling in Switch
De vorige vergadering hebben de centrales voorgesteld de medezeggenschap te laten
meebeslissen over de werkverdeling in Switch. Een toegezegd voorstel van de
Belastingdienst, dat in overleg met Switch wordt uitgewerkt, volgt nog geeft IIIM1n1
weggehaaId; werkgeverszijde] aan. Switch krijgt ook een OR, voegt de voorzitter hier aan
toe. Men wordt geplaatst binnen Switch en het is de bedoeling de keuze voor het werk
dat wordt gedaan niet te Iaag in de organisatie te leggen. Vanuit het oogpunt van
continulteit moet hier streng aan vastgehouden worden. Het effect is wel dat
medewerkers die graag hun eigen werk willen blijven doen het advies krijgen op een later
moment te kiezen voor variant A, stelt________________________________
naam weggehaald; werknemerszijde] Daardoor
kan de Belastingdienst minder goed te overzien wanneer iemand vertrekt. IIil1i.I
Iweggehaald; werknemerszijde] veronderstelt dat een grote groep de keuze uitstelt
vanwege de onzekerheid over het werk dat zij in Switch gaan doen.

•

Hardheidsclausule
Het rijksbrede VWNW-beleid kent een hardheidsclausule. De varianten A tim D kennen
een dergelijke hardheidsclausule niet, stell____________________________________
[naam weggehaald; werknemerszijde]
Doordat medewerkers vet van tevoren hun ontslagdatum moeten vastleggen, met name
bij variant B en D, kan het voorkomen dat de persoonlijke omstandigheden zodanig
wijzigen dat een mogelijkheid tot herziening wenselijk is. Die bereidheid is er en daarom
is voorgesteld die mogelijkheidlhardheidsclausule in de notulen op te nemen. De
Belastingdienst stemt in met dit voorstel en artikel 49 AAA van het ARAR van toepassing
te verklaren.

•

Lacune in de regelgeving bij totstandkoming pilots
Hierover is informeel overlegd met de COR, licht________________________________
[naam weggehaald; werknemerszijdeJ
toe. De centrales stellen voor dat vOórdat de pilot wordt gevuld duidelijk moet zijn wat het
betekent voor diegenen die de pilot ingaan. Is de pilot niet succesvol dan gaan de
medewerkers weet terug naar hun oude functie. Heeft de pilot succes en leidt die tot een
reorganisatie dan gaan zij fictief terug naar hun oude functie en wordt vanuit die situatie
de plaatsingsprocedure gestart. Ook hier is het van belang te bezien hoe dit zich
verhoudt tot de peildatum voor afspiegeling.
De Belastingdienst beraadt zich nog op dit voorstel.

•

Afzien van de stimuleringspremie
Er zijn signalen dat er een moreel appel wordt gedaan op medewerkers in de hogere
schalen om geen gebruik te maken van de stimuleringspremie, geeft [naam weggehaald;
werknemerszijdel aan, vanwege het eventueel politieke effect van het accepteren
daarvan. Het maken van dit soort afspraken is aan sociale partners. De voorzitter wijst in
dit verband op zijn verantwoordelijkheid als DG. Zonder in te gaan op individuele
casuIstiek, stelt hij dat er situaties zijn waarin het naar zijn gevoel te ver gaat een beroep
te doen op de regelgeving, ondanks het feit dat het conform de gemaakte afspraken is.
Afgesptoken wordt dat, als iemand geen rechten ontleent aan de afgesproken regeling,
de centrales daarover worden geInformeerd en over de reden daarvoor, mits de
betrokken medewerker daarmee instemt. Uiteraard wordt de betrokkene daarbij niet met
naam en toenaam genoemd.

•

Act

Stim uleringspremie bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid
De stimuleringspremie zou nadelig uitpakken voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten. Een
deel van hun inkomen bestaat uit loon en een deel uit een uitkering. Het deel uit loon
wordt verrekend met de stimuleringspremie, maar de uitkering wordt verlaagd op het
moment dat men ontslag neemt. Daardoor is de afspraak over de stimuleringspremie
voor deze groep niet interessant. Wellicht is het daarom beter voor deze groep het totale
inkomen te betrekken bij het berekenen van de stimuleringspremie, geven de centrales
aan.
Van de zijde van de Belastinqdienst wordt aangegeven dat het niet verstandig is een
periodieke uitkering te doen aan iemand die geen medewerker meer is. Bovendien wordt
hiermee afgeweken van het rijksbrede VWNW-beleid, dat een vergelijkbare voorziening
niet kent. Hierop stelt naam weggehaald; werknemerszijde dat deze groep kwetsbaar is
en minder snel wordt aangewezen. Doordat de stimuleringspremie voor hen niet
interessant is blijven ze bij de Belastingdienst, terwiji het voor deze groep wellicht juist
een oplossing kan zijn de dienst te verlaten, stelt naam weggehaald; werknemerszijdeJ
Het rijksbrede beleid kent voor deze groep de mogelijkheid te kiezen voor buitengewoon
verlof. Hier is dat niet afgesproken, voegt__________________________________
[naam weggehaald; werknemerszijde] hier nog
aan toe.
De voorzitter zegt toe te zullen bezien wat de mogelijkheden zijn voor deze groep.

Act

Niet kunnen opteren voor de Wia
In de vaststellingsovereenkomst wordt opgenomen dat gedeeltelijk arbeidsongeschikten
die gebruik maken van de stimuleringspremie niet meer kunnen opteren voor een Wia
uitkering. Dat wijkt af van de rijksbrede afspraken, stel [naam weggehaald;
twerknemerszijde] Volgens________________________________
[naam weggehaald; werkgeverszijde gaat het er om dat
iemand die een stimuleringspremie ontvangt moet verklaren dat hij geen inkomsten meer
ontvangt die ten laste van de werkgever komen. Volgens [naam_weggehaald;
werknemerszijde] moet alleen worden verklaard dat geen WW wordt aangevraagd, als
men dat wel doet moet de premie worden terugbetaald en is dat een keuze.
Arbeidsongeschikten hebben die keuze niet omdat ze voor het deel dat ze
arbeidsongeschikt zijn niet kunnen werken.
De Belastinqdienst zal dit met spoed nagaan.
•

Act

Oud UWV-medewerkers en dienstjaren
De centrales hebben in het technisch beraad voorgesteld om van UWV medewerkers,
die destijds onder het sociaal plan vielen, de diensttijd bij het UWV te laten meetellen
voor de stimuleringspremie. Nu gebeurt dat bij sommigen wel en bij anderen niet. Het
verschil wordt veroorzaakt doordat men onder het convenant valt of vrijwillig heeft
gesolliciteerd, geeft_________________________________
[naam weggehaald; werkgeverszijde aan. Het voorstel is voor
diegenen die onder het convenant vallen de dienstjaren bij het UWV te laten meetellen
voor de stimuleringspremie.
Over de wijze waarop dit praktisch wordt uitgewerkt worden de centrales nog
geInformeerd.

IC 2016-023

1. Oplegmemo IC 18 maart 2016

Djt memo bevat een overzicht van de stukken die aan het Investment Committee worden
voorgelegd ter advisering en de stukken die ter opiniering wotden ingediend. Daarnaast
bevat het een beknopte werkvoorraad voor het aankomende IC.
Kernpunten

Voorgelegd ter advisering

•

De Belastingdienst verzoekt het IC positief te adviseren op de vrijgave van 118 mm.
in 2016 (aflopend naar 2 mm. structureel) ten hoeve van:

•

o

Switch (98 mm.)

o

Mandje IV-projecten (19 mm.)

o

Adviescommissie Financial Control Framework Belastingdienst (0,5 mm.)

Ter ondersteuning van de budgetaanvraag voor Switch zijn de volgende stukken
opgenomen in de memoset:
o

2a. Memo Budgettaire effecten Switch

o

2b. Memo Beheersinstrumentarium continuIteit

o

2c. Presentatie Beheersinstrumentarium continuIteit

o

2d. Mobility dashboard

Ingediend ter opiniering

•

Conceptversie definition of succes: Het doel van de Definition of Success (DOS) is
tweevoudig. Ten eerste, om op een consistente wijze vast te stellen wat succes
betekent voor de Investeringsagenda (IA), door doelen te definiëren welke
voortvloeien uit de overkoepelende missie van de IA. Deze doelen kunnen vervolgens
gebruikt worden voor de communicatie en sturing van het programma. Ten tweede,
om deze doelen van de IA meetbaar en scoorbaar te maken in een inhoudelijk
consistent kader door de doelen kwantitatief uit te splitsen, en een methodologie
uiteen te zetten waardoor er eenduidig een indicatie van voortgang kan worden
gemeten en gerapporteerd op meerdere niveaus in de organisatie.

•

Presentatie mbt stand van zaken Ozet roiectbureau: De presentatie bevat een
overzicht van waar we nu staan en welke stappen de komende tijd gezet zullen
word en.

Actiepun ten

•

Een van de overeengekomen actiepunten betreft een afbouwplan van Oliver Wyman.
Met het vertrek van Oliver Wyman per 18 maart is dit niet meer aan de orde.

•

In het IC van 29 januari is een budgetaanvraag gedaan voor Oliver Wyman van 6,8
mm. voor Qi van 2016. De belastingdienst gaat er, op basis van de behandeling
hiervan in het IC, vanuit dat deze middelen worden vrijgegeven.

Toelichting

Voorgelegd ter advisering
Hieronder vindt u een beknopte toelichting op het aangevraagde budget. Verdere
informatie is te vinden in de memo’s 2 tIm 4.

Switch
w.v. Loonkosten Switch
w.v. Arrangementen
w.v. Bijdrage vanuit kernbedrijf
w.v. Apparaat Switch
w.v. Eindheffing

98
46
78
-36
10
0

164
83
50
-46
4
73

115
76
33
-13
4
15

121
79
29
-2
3
12

74
66
5
0
4
0

34
31
3
0
0
0

12
5
2
2
1
2
3
4

1.
4
2
2
2
0
2
2

3
1
1
0
0
0
1

0
1
1
0
0
0
1

0
1
0
0
0
0
1

117

176

121

124

77

Mandle IV-roiecten
w.v. Digitalisering Notariële Info
w.v. Vervanging TOP-suite
w.v. Robuust Betalingsverkeer
w.v. Dig itaal Archief
w.v. Datafundament Toeslagen
w.v. Multi-Kanaal Mededelen
w.v. Overig

5
5

-1

0

-1

0

0
0

0

0

0

0

0
0

0
0

0
0

0
1
0
0
0
0
1

0
1
0
0
0
0
1

0
1
0
0
0
0
1

0
1
0
0
0
0
1

36

7

2

2

Adviescommissie Fin CtrI Fra mework
Totaal

Riidtinvran A Switch (memo 2
Op basis van de aanmeldingen en de eerste gesprekken zijn met behuip van een
aantal aannames berekeningen gemaakt over de verwachte uitgaven aan Switch. In
bovenstaande tabel wordt onderscheid gemaakt in de volgende delen:
o

Loonkosten Switch: de loonkosten van medewerkers die in Switch werken.
Hier is gerekend met een middelloonsom van 56 dzd. per FTE per jaar.

o

Arrangementen: de uitgaven aan arrangementen. Hierin is gerekend met 75
dzd per arrangement voor varianten A en B. Voor de uitstroom die Switch gaat
realiseren is 20 dzd per ETE gerekend.

o

Bijdrage vanuit Kernbedrijf: In de nieuwe scenario’s is sprake van een snellere
daling van het aantal medewerkers dat bij de Belastingdienst werkt dan eerder
voorzien was. De besparing op salarissen in het kernbedrijf kan worden
ingezet ter dekking van de extra uitgaven aan arrangementen.

o

Apparaat Switch: hieronder vallen apparaatsuitgaven van Switch inclusief
romp en organisatie die de gesprekken voert.

o

Eindhefflng: betreft 52% belasting over de arrangementen variant A en B
wanneer deze wordt aangemerkt als regeling voor vervroegde uittreding.

•

Wanneer geen rekening gehouden wordt met de eindheffing, passen de budgettaire
gevolgen intertemporeel binnen het voor Switch gereserveerde budget. In de eerste
jaren is sprake van hogete uitgaven dan in het basisscenario, in latere jaren wordt dit
terugverdiend door lagere uitgaven dan in het basisscenario.

•

Binnen de overige onderdelen van de investeringsagenda is ruimte om, via een
intertemporele schuif van investeringsmiddelen, de budgettaire belasting van de
eerste jaren te verlichten.

•

Ter ondersteuning van de budgetaanvraag zijn de volgende stukken opgenomen
o

2a. Memo Budgettaire effecten Switch

o

2b. Memo Beheersinstrumentarium continuIteit

o

2c. Presentatie Beheersinstrumentarium continulteit

o

2d. Mobility dashboard

Waarom eerst een vrijwiIIige fase?
•

We kiezen voor vrijwillige uitstroom flu in plaats van gedwongen uitstroom later.
Onze uitgangssituatie is een orgaflisatie die erg op slot zit. We hebben een
veranderaanpak die zich kenmerkt door steeds kleine stappefl waarbij we over een
langere periode onze manier van werken gaan vernieuwen. Wanneer je vanuit het
werk de personele ontwikkeling gaat besturen dan betekent dit dat die mobiliteit ook
niet op gang komt. Het vertrek van mensen werkt in zichzelf al bevorderlijk voor de
innovatie van werkprocessen. Bonden hebben hierop aangedrongen.

•

De inschatting is dat dit beheersbaar is gegeven het kwalitatieve plafond van de
continuIteit. We moeten wel constateren dat de initiële belangstelling fors genoemd
mag worden. Dit stelt ons op dit moment voor de uitdagfng om de match te maken
tussen de rechten die de medewerkers willen ontlenen aan de afspraken met de
bonden en het werk dat er ligt.

•

Het vraagstuk is het mëest urgent voor mensen die hebben gekozen voor directe
uistroom (variant A). Voor variant B/C/D is dit minder het geval. Waar de continulteit
dit vraagt, kunnen medewerkers die voor deze opties kiezen hun oude werk blijven
doen. In uitzonderlijke gevallen betreft dit werk dat structureel bij de Belastingdienst
gedaan wordt.

•

Hiertoe is raamwerk voor een beheersingsmechanisme opgesteld, de nadere invulling
is in ontwikkeling. Dit is verder uitgewerkt in bijiage 2b en 2c.

BudpetaanvraaQ B. Mandie IV-projecten (memo 3)
•

Dit betreft een mandje met diverse IV-gerelateerde projecten. Ze dragen in
kwalitatieve zin bij aan elk van de drie hoofdoelstellingen: beter, goedkoper en meer

in control. Verbetering in compliance en belastingopbrengst mag worden verwacht,
maar is moeilijk per project kwantificeerbaar.
•

Op de onderdelen besparing personele inzet, besparing materieel (papier, beheer
etc.) en effect belastingopbrengst zijn in de budgetaanvraag kwantitatieve bijdragen
opgenomen.

•

In termen van bespa ring op werk zijn de baten waar mogelijk gekwantificeerd.
Verdere kwantificering wordt gedaan bij nadere uitwerking. Ruw getaxeerd wordt met
dit mandje projecten in totaal 275-325 fte reductie gerealiseerd. Dit kan nog
aanzienlijk meer zijn als ‘scripting’ succesvol blijkt. De projecten dragen bij aan de
opvang van de uitstroom van personeel.

•

Als bijlage bij de budgetaanvraag zijn de volgende stukken opgenomen
o

3a. ZIP bestand met alle factsheets voor bet mandje aan IV-projecten

BudQetaanvraag C. Adviescommissie Financial Controiframework (memo 4
•

De Belastingdienst heeft op 20 mei 2015 de Investeringsagenda gepresenteerd.
Hoofddoel van dat programma is om het toezicht effectiever te maken en de
interactie met de belastingbetaler te moderniseren. Dat laatste gaat gepaard met een
ingrijpende vereenvoudiging en stroomlijning van het verkeet tussen burgers en
bedrijven en Eelastingdienst. Eenzelfde vereenvoudigingsdoelstelling geldt voor bet
werk binnen de Belastingdienstonderdelen zeif.

•

Om de verbeteringen mogelijk te maken wordt stevig geInvesteerd in nieuwe
manieren van werken, die ertoe leiden dat de Belastingdienst beter kan presteren,
goedkoper en meer in control is. Belangrijke ontwikkelingen hierbij zijn de beweging
van batchgewijs werkende transactiesystemen naar, in interactie met de
belastingbetaler, (near) realtime werkende transactiesystemen en de koppeling van
bestaande transactiesystemen (legacy) met voor verschillende doeleinden te
gebruiken datafundamenten.

•

Door de Concern CEO wordt een programma, vallend onder verandergebied 4 Sturing,
verantwoording en effectmeting ingericht, dat erop gericht is om voor de toekomst
een zorgvuldige basis te leggen voor een betrouwbare financiële verantwoording van
de ontvangen (belasting)middelen. Belangrijke hierbij is dat vanaf de
klantenregistratie tot en met de verantwoording van geInde belastingontvangsten de
betrouwbare werking van de gegevensverwerkende systemen en de integriteit van de
bij de gegevensverwerking gehanteerde gegevens toereikend worden geborgd. De
adviescommissie “Financial controlframework Belastingdienst” wordt in dit kader
gevraagd een onderbouwd advies te geven.

•

Als bijlage bij de budgetaanvraag is het volgende stuk opgenomen
o

Opdracht adviescommissie Financial Control framework Belastingdienst

Ingediend ter opiniering
Hieronder vindt u een korte update mbt de ter opiniering ingediende stukken. Hierin zijn
ook de in eerdere IC’s overeengekomen actiepunten meegenomen. Verdere toelichting is
te vinden in de memo’s 5 en 6.

Conceitversie Definition of Succes (memo 5)
•

Het doel van de Definition of Success (DoS) is tweevoudig. Ten eerste, om op een
consistente wijze vast te stellen wat succes betekent voor de Investeringsagenda
(IA), door doelen te definiëren welke voortvloeien uit de overkoepelende missie van
de IA. Deze doelen kunnen vervolgens gebruikt worden voor de communicatie en
sturing van het programma. Ten tweede, om deze doelen van de IA meetbaar en
scoorbaar te maken in een inhoudelijk consistent kader door de doelen kwantitatief
uit te splitsen, en een methodologie uiteen te zetten waardoor er eenduidig een
indica tie van voortgang kan worden gemeten en gerapporteerd op meerdere niveaus
in de organisatie.

•

Voor een programma van de omvang van de IA is het essentieel een DoS te
formuleren die wordt gedragen door opdrachtnemer, opdrachtgever en politiek
principaal. Om die reden wordt de DoS op het hoogste bestuurlijk niveau van de
Investeringsagenda besproken en overeengekomen, en wordt deze eens per jaar in
samenspraak met de staatssecretaris van Financiën herzien zodat de relevantie en
juiste richting continu geborgd is.

Ozet Prolectbureau (iresentatie 6)
•

De presentatie bevat een overzicht van waar we nu staan en welke stappen de
komende tijd gezet zullen worden.

•

Met de start van de projectmanager voor de opzet van het projectbureau een pas op
de plaats gemaakt voor lopende activiteiten (‘pause & reflect’). Doel is opdracht en
verwachtingen te verkennen en acties hierop af te stemmen;

•

Met twee workshops op 23 en 25 februari is (samen met vertegenwoordiging
stakeholders) de scope en werk van het projectenbureau verkend;

•

De scope (inhoud van het werk) is nader uitgewerkt;

•

De hoofdlijnen van wijze van monitoring & control en ondersteuning zijn besproken
en uitgewerkt. Lijn is hierbij z.v.m. gebruik te maken van processen
en procedures van de huidige organisatie;

•

De positionering van het projectenbureau en de rollen ervan zijn nader uitgewerkt;

•

Er is zicht op de gewenste startbezetting en groei van het bureau;

•

De voorzet van de kandidaat pilotprojecten zijn besproken en het doel van de pilots
(voor projecten en projectenbureau) vastgesteld;

•

Next steps voor de voor week 29 februari ev. bepaald.

Werkvoorraad aankomende IC

Mel

•

Herijking SAP-landschap (inclusief traject mbt aanbesteden/niet aanbesteden)

•

Aanvullende budgetaanvraag Personele Instroom

•

Budgetaanvraag dynamisch monitoren middelen

•

Budgetaanvraag flexibele schil Switch

•

Budgetaanvraag enkele concrete projecten

•

PM

Ministerie van Financiën

F IC 2016-029 I
TER ADVISERING

Directie financieel
Economische Zaken

Aan

tnhichtingen

Het Investment committee

Datum
11 maart 2016

notitie

Notitienummer
2016-0000023114

Advies vrijgave middelen Switch
Van
De werkgroep ic

Aanleiding
In onderstaande tabel is de budgetuitvraag Switch weergegeven voor de periode
2016-2024. Dit betreffen de aanvullende kosten o.b.v. scenario 1 (waarbij
uitgegaan wordt van het sluiten van de vrijwillige fase per direct) bovenop de
reeds eerder vrijgegeven middelen n.a.v. het iC in november 2015.

SWITCH (in mm.)
Begroting
Uitkering le tranche
Restant

2016
63
26
37

2017
91
38
53

2018
120
24
96

2019
138
17
121

2020
120
12
108

2021
75
5
70

2022
35
3
32

Scenario 1
Aanvraag IC 18/3

124
98

202
164

139
115

138
121

87
74

39
34

8
5

0
-1

735
609

Verschil

61

111

19

-1

-33

-36

-27

-6

87

2023 Cumulatief
6
648
1
126
5
522

De aanvraag kent een ander tempo dan oorspronkelijk begroot en vertoont per
saldo een tekort van circa € 87 mln. De budgetaanvraag ziet er als volgt uit:

Budgetaanvraag Switch IC maatt 201.6 2017 2018 2019 2020 2021
2022 2023
2024
Loonkosten Switch
46
83
76
79
66
31
5
-1
0
Arrangementen
78
50
33
29
5
3
0
0
_0
Bijdrage vanuit kernbedjjf___
-36
-46
-13
-2
o
a
a
a
a
pparaat Switch
10
4
4
PM
3
4
PM
PM
PM
1heffing
0
73
15
12
o
a
a
a
a
TöaaI
98
164
115
121
74 34+PM 5+PM -1+PM 0+PMI
De Belastingdienst (ED) heeft ter onderbouwing van deze budgetuitvraag de
volgende stukken meegestuurd:
Memo budgettaire effecten Switch
Memo beheersinstrumentarium continulteit
Presentatie beheersinstrumentarium conti nuIteit
Mobility dashboard
-

-

-

-

Pagina 1 van 4

Conclusie en advies
Een groot aantal medewerkers van de ED heeft zich gemeld met interesse om
vroegtijdig de ED te verlaten (variant A, circa 1700 fte), dan wel in Switch
geplaatst te willen wotden (variant B/C/D, ruim 2800 fte). Er is momenteel nog
geen monitor voorhanden waaruit het effect van deze interesse blijkt op de
continuIteit van de organisatie. Er is behoefte aan een impactanalyse per proces.
Verder is de werkgroep IC op basis van de nu voorliggende stukken niet
overtuigd van het feit dat er door de ED nu al beheersmaatregelen zijn genomen
om de verwachte aanzienlijke uitstroom van medewerkers op te kunnen vangen.
Hierdoor kan de continuIteit van de processen binnen de ED in gevaar komen.
Dit brengt logischerwijs een groot risico met zich mee voor wat betreft bet
binnenhalen van de geraamde belastingontvangsten.
De voor 2016 voor Switch benodigde middelen zijn veel hoger dan bij de
oorspronkelijke beg roting is verondersteld. Deels is dit het gevoig van de circa
C 100 mm. aan meerkosten die in geval van het verlaten van de dienst voor de
werkgeversbijdrage moet worden gerekend (52% eindafrekening vanwege
vormgeving verkapte VUT-regeling) welke niet was mee begroot. De
werkgroep IC is daarnaast van mening dat de overweldigende belangstelling
voor de met het vrijwillig vertrek gemoeide stimuleringsregeling door de ED niet
binnen de daarvoor beschikbaar gestelde Switch middelen kan worden
opgebracht, ook niet door toekomstige middelen naar voren te halen. Er is
sprake van een groot politiek risico in geval andere voor de investeringsagenda
gereserveerde projectgelden voor Switch in worden gezet.
—

Vanwege bet continuIteitsrisico, het daarmee samenhangende risico op de
afname van belastingontvangsten en qeqeven het budgettaire knelpunt
adviseert de werkgroep IC op dit moment negatief op voorliggend
budgetvoorstel Switch.
Cm in een later stadium tot een positief advies te kunnen komen is nodig:
Een monitor waaruit blijkt waar en wanneer de continuIteit in het geding
is;
Een beheersinstrumentarium;
Zicht op budgettaire inpassing van de met Switch gemoeide uitgaven.
-

-

-

FEZ en IRF hebben de politieke leiding inmiddels geInformeerd over genoemde
knelpunten. Daarbij is ondermeer geadviseerd om de ED te vragen zo snel
mogelijk inzichtelijk te maken wat de gevolgen van de aanmeldingen voor
Switch zijn voor bet primaire proces, inclusief een beheersingsinstrumentarium
dat aangeeft voor welke processen/functies maatregelen genomen
kunnen/moeten worden om de continuIteitsrisico’s (met mogelijke impact op de
hoogte van de belastingontvangsten) beheersbaar te houden. Verder is richting
bewindslieden eangegeven dat pas nadat deze gezamenlijke strategie is
ontwikkeld bet volgens FEZ/IRE verstandig is overleg met bet Georganiseerd
Overleg (GO) ED te voeren en een budgetaanvraag voor Switch bij bet IC in te
dienen.

Pagina 2 van 4

Toelichting
ContinuIteitsprobleem
Op 15 december is overeenstemming met de bonden bereikt over de
varmgeving van de uitstroomregeling. Hierbij zijn vier varianten
overeengekomen:
o
A: directe uitstroom met stimuleringspremie (max. 75.000
bruto);
B: tijdelijk werk in switch daarna vertrek met
o
stimuleringspremie;
C: werk, begeleiding en uitstroom;
o
o
D: tijdelijk werk in switch en uitstroom.
Er is een vrijwillige fase voor de gehele BD find. Douane en FIOD) opengesteld.
Deze vrijwillige fase is per 1 februari ingegaan en reeds in de eerste maand
hebben circa 6.000 medewerkers (4.500 fte) een gesprek over één van
bovenstaande varianten aangevraagd (waarvan circa 1.700 fte variant A). Dit
zijn medewerkers in aWe geledingen van de BD met een concentratie van 60plussers (73%). Een deel van de aanvragen betreft bedrijfskritische functies
(inschatting BD:250 fte) en Douane/FIOD (400 fte). Wanneer deze mensen de
dienst verlaten moeten er nieuwe mensen worden aangetrakken. Voor een ander
deel zal tijdelijk vervanging moeten worden gezocht, aangezien de uitrol van de
IA nag moet plaatsvinden._Gegeven de enorme toestroom van aanmeldingen
voor de regeling ziet de werkgroep op korte termijn een groat continuIteitsrisico
voor het primaire proces en daarmee de belastingontvangsten (budgettair
risico). Tevens is naar verwachting sprake van een boete/eindheffing van 52%
vanwege de waarschijnlijke ‘kwaliffcatie’ dat het hier am VUT-regeling gaat. Dit
is juist palitiek van belang omdat dit kabinet tegen vervroegde uitstroom van
auderen is.
Bij de budgetaanvraag voor het IC wordt uitgegaan van een aantal aannames.
Deze aannames zijn op dit moment moeilijk te toetsen. De BD schat met variant
A in dat op korte termijn 2.600 fte daadwerkelijk de BD zal verlaten met een
stimuleringspremie. Er wordt met een lagere gemiddelde loonsom gerekend dan
in het basisscenario, er wordt met een vervanging van 15% gerekend, terwiji de
ICT-prajecten waarmee het werk verder geautomatiseerd gaat warden nag
moeten starten. Tevens wordt er vanuit gegaan dat er geen aanmeldingen meer
zullen komen (de raming is gebaseerd op aantal aanmeldingen tot nu toe).
Vervanging van essentiële functies mag natuurlijk niet in gevaar komen en het
gehele proces van vernieuwen van bestaande processen maet flu naar aanleiding
van de aanmeldingen vorm gegeven worden. Er dreigt het gevaar van een
ongecontroleerd proces.
Donderdag 17/3 staat een GO BD gepland. Het doel zal zijn am
beheersmaatregelen te bespreken die de regeling nag enigszifls budgettair
beheersbaar houdt. Het eventueel sluiten van de vrfjwillige fase per 1 juli a.s. zal
mogelijk anderwerp van gesprek zijn. Om het gesprek met de banden goed te
kunnen voeren is het volgens de werkgroep IC noodzakelijk dat er een goed
onderbauwde strategie wordt gevalgd waarbij helder wordt aangetaond dat waar
de continuIteit in het geding is de BD maatregelen kan treffen. Daartoe zal per
direct een beheersingsinstrumentarium apgezet moeten warden, dat zeer
spoedig tat duidelijke uitkomsten leidt.

Pagina 3 van 4

Budgettair probleem
In onderstaande tabel zijn de kosten voor Switch afgezet tegen de op de
begroting voor Switch gereserveerde bedragen. Uit deze tabel blijkt dat er
volgens de berekeningen van de SD in de periode 2016-2018 meet middelen
noodzakelijk zijn voor de bekostiging van Switch en dat die middelen kunnen
worden terugverdiend door gelden uit de daarop volgende periode naar voten te
halen. Per saldo blijft echtet sprake is van een cumulatief tekort van € 87 mm.
SWITCH

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Begroting

63

91

120

138

120

75

35

6

648

Scenario IC

127

198

139

138

87

39

8

0

735

Verschil

64

107

19

-1

-33

-36

-27

-6

87

2023

Zeer waarschijnhijk is sprake is van een juridische verplichting voor wat betreft
de medewerkers die zich reeds hebben aangemeld voor een één van de
varianten A t/m D. Overleg met bonden kan dan eventueel (aankondigingeffect
werkt immers averechts) alleen verder opwaarts effect temperen. Het GO zal
naar verwachting hard gemaakt willen hebben dat de continulteit in het geding
is. Hier zit mogelijk ‘een haakje’ om de regeling aan te passen. In het GO ED
van 14 januari ji. is namelijk overeengekomen dat “De voorzitter is bereid af te
spreken dat de evaluatie na twee jaar plaatsvindt (begin 2018). Maar hij wil die
afspraak alleen maken als er tevens een ‘Herenakkoord’ wordt gesloten dat die
termijn bespreekbaar is als blijkt dat de Belastingdienst daardoor niet goed
functioneert. De centrales stellen dat het goed functioneren van de
Belastingdienst een gezamenlijk belang is van partijen en stemmen hiermee in”.

Pagina 4 van 4

Cum.

nc 2016-025
2a. Budgettaire gevolgen Switch

Kernpunten

•

Dit memo bevat 2 scenario’s die worden afgezet tegen de originele aannames van de
investeringsagenda.

•

•

Originele aannames IA: 960 FFE verlaat de Belastingdienst met een premie

•

Scenario 1: 2600 ETE verlaat de Belastingdienst met een premie

•

Scenario 2: 3000 FE verlaat de Belastingdienst met een premie

De scenario’s kennen verder de volgende aannames:
•

Aanmelding voor de ongeclausuleerde vrijwillige uitstroom met een
stimuleringspremie stopt na 1 juli 2016 (heronderhandeling met bonden benodigd).

•

Onderbezetting als gevoig van vrijwillige uitstroom wordt voor 15% vervangen.

•

Van de instroom van de verplichte VWNW fase naar Switch wordt cumulatief 5O%
naar buiten begeleid (dit kan ook Douane/FIOD zijn).

•

De vrijwillige uitstroom met een regeling op korte termijn vervangt deels de
reguliere uitstroom op zowel korte als iets langere termijn.

•

Met de ruimhartige benadering van de vrijwillige fase van het VWNW wordt vrijwillige
mobiliteit bevordert. Hierdoor is later minder gedwongen mobiliteit nodig.

•

Wanneer geen rekening gehouden wordt met de eindheffing, passen de budgettaire
gevolgen intertemporeel binnen het voor Switch gereserveerde budget. In de eerste jaren
is sprake van hogere uitgaven dan in het basisscenario, in latere jaren wordt dit
terugverdiend door lagere uitgaven dan in het basisscenario.

•

Een eindheffing kost in scenario 1 circa 100 mm. en in scenario 2 circa 125 mm. Met een
dienovereenkomstige opbrengst aan de ontvangstenkant.

•

Binnen de overige onderdelen van de investeringsagenda is ruimte om, via een
intertemporele schuif van investeringsmiddelen, de budgettaire belasting van de eerste
jaren te verlichten.

Scenario’s Switch (x mm. euro) 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024

cum

Budget gereserveerd voor Switch

63

91

120

138

120

75

35

6

0

648

Scenario 1 excl. eindheffing
Scenario 2 excl. eindheffing

124
130

129
140

124
123

126
130

87
77

39
34

8
4

0
0

0
0

636
639

Scenario’s budgettaire gevolgen
Onderstaande tabel bevat een overzicht van de budgettaire gevolgen van Switch onder de originele
aannames en twee nieuwe scenario’s. In scenario 1 kiest 2600 FFE voor een vertrekpremie, in
scenario 2 kiest 3000 FTE hiervoor.
In de tabel zijn de volgende componenten uitgesplitst.
•

Loonkosten Switch: de loonkosten van medewerkers die in Switch werken. Hier is gerekend

met een middelloonsom van 56 dzd. per FTE per jaar.
•

Arrangementen: de uitgaven aan arrangementen. Hierin is gerekend met 75 dzd per

arrangement voor varianten A en B. Voor de uitstroom die Switch gaat realiseren is 20 dzd
per FTE gerekend.
•

Bifdrage vanuit Kernbedrijf: In de nieuwe scenario’s is sprake van een snellere daling van

het aantal medewerkers dat bij de Belastingdienst werkt dan eerder voorzien was. De
besparing op salarissen in het kernbedrijt kan worden ingezet ter dekking van de extra
uitgaven aan arrangementen.
•

Apparaat Switch: hieronder vallen apparaatsuitgaven van Switch inclusief romp en

organisatie die de gesprekken voert.
•

Eindheffing: betteft 52°h belasting over de arrangementen variant A en B wanneer deze

wordt aangemerkt als regeling voor vervroegde uittreding.
Scenario’s Switch (x mm. euro) 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024

cum

ReeksbeschikbaarlA

63

91

120

138

120

75

35

6

0

648

Scenario maart 2015
w.v. loonkosten Switch
w.v. arrangementen

63
27
9

91
75
18

120
104
18

138
120
18

120
111
9

75
75
0

35
35
0

6
6
0

0
0
0

624
552
72

Scenario 1
w.v. loonkosten Switch
w.v. arrangementen
w.v. bijdrage vanuit kernbedrijf
w.v. apparaat Switch
Verschil met beschikbaar
eindheffing

124
59
87
-36
14
64
0

129
108
59
-46
7
38
73

124
95
33
-13
9
4
15

126
93
29
-2
6
-12
12

87
74
5
0
8
-33
0

39
36
3
0
PM
-36
0

8
8
0
0
PM
-27
0

0
0
0
0
PM
-6
0

0
0
0
0
PM
0
0

636
473
216
-97
44
-12
99

Scenario 2
w.v. Ioonkosten Switch
w.v. arrangementen
w.v. bijdrage vanuit kernbedrijf
w.v. apparaat Switch
Verschil met beschikbaar
eindheffing

130
73
95
-52
14
71
0

140
124
78
-69
7
49
88

123
93
41
-20
9
3
20

130
75
42
6
6
-8
20

77
60
4
S
8
-43
0

34
32
2
0
PM
-41
0

4
4
0
0
PM
-31
0

0
0
0
0
PM
-6
0

0 639
0 462
0 262
0 -129
PM
44
0
-9
0 127

Aannames & onzekerheden
1. Aantal aanmeldingen
Het aantal medewerkers dat gebruik gaat maken van de regeling is nog niet bekend. Vanaf 1
februari kunnen medewerkers zich via intranet aanmelden voor een gesprek. Na aanmelding wordt
met de medewerker een gesprek gevoerd waarbij de consequenties in kaart worden gebracht
(impact op pensioen, hoogte stimuleringspremie etc.). Het moment van uitstroom wordt niet in het
gesprek bepaald, hiervoor neemt de RvB een besluit op basis van de continuIteitstoets. Nadat de
RvB besloten heeft over de kaders, wordt met de medewerkers een vaststellingsovereenkomst
gesloten en is feitelijk bekend hoeveel medewerkers daadwerkelijk gebruik maken van de regeling.
•

Tussen 1 februari en 1 maart hebben ruim 5.500 personen zich gemeld voor de regelingen.
Dit zijn omgerekend 4.400 FTE.

•

Op basis van ervaringscijfers uit de eerste gesprekken nemen we behoedzaamheidshalve
aan dat het aandeel dat de aanvraag ook daadwerkelijk doorzet oploopt tot 60%
Ervaringscijfers komen nu gewogen gemiddeld uit op 56,5%. Dit gemiddelde is opgebouwd
uit: 75% van variant A en 50% voor varianten B t/m D.

•

In scenario 2 wordt aangenomen dat bovenop deze aanmeldingen nog 400 FE voor een
vertrekpremie kiest.

2. Vervanging

In de master BC IA is uitgegaan van evenredige uitstroom vanuit het kernbedrijf vanuit de
‘krimpprocessen’. Bij de uitwerking van de regeling is gekozen voor een bredere vrijwillige fase. Dit
heeft tot gevoig dat er tijdelijke tekorten kunnen ontstaan omdat de werkpakketreductie nog niet
gerealiseerd is (tijdelijke tekorten). Verder kunnen tekorten ontstaan doordat uitstroom plaatsvindt
op werkpakketten die niet worden geraakt door de Investeringsagenda.
In de oorspronkelijk BC is uitgegaan van een vervanging van 20°h van de uitstroom pensioen. De
regeling heeft tot gevoig dat deze uitstroom eerder op gang komt. Dit heeft tot gevolg dat de
vervangingsvraag ook eerder op gang komt; dit heeft een financiële impact.
•

In de doorrekening is rekening gehouden met gemiddeld lS% vervanging. Dit gemiddelde
is opgebouwd uit:

B

5%

C

5°h

D

5%

E

15%

F

35%

I

35°h

1+

35%

S3-9

5%

S10-17

25%

Gewogen gemiddelde

15°h

De vervangingsvraag heeft via twee wegen budgettair effect (dit is meegenomen in de scenario’s):
•

Via een lagere bijdrage vanuit kernbedrijf doordat de daling van de loonkosten deels
gecompenseerd wordt

•

Via de loonkosten Switch als gevoig van een Iangzamere doorstroom van Switch naar
kernbedrijf

3. Ontwikkeling uitstroom zonder premie komende jaren

Zolang er een brede vrijwillige fase bestaat, is het waarschijnlijk dat de uitstroom zonder gebruik
te maken van de stimuleringspremie Iaag is. Veel medewerkers zullen 18 maanden voor het
pensioen uitstromen en bij vrijwillig vertrek naar ander werk buiten de Rijksdienst is de uitstroom
via de optie A of B aantrekkelijk.
•

In alle scenario’s is ervan uitgegaan dat medewerkers zich tot 1 juli 2016 kunnen
aanmelden voor optie A en B en voor de B-variant bovendien dat medewerkers uiterlijk 1
juli 2019 Switch verlaten.

•

Schattingen van de aantallen medewerkers die uitstromen zonder gebruik van de regeling
te maken zijn voor 2016 en 2017 verlaagd.
o

Zeer beperkte uitstroom naar pensioen voor 2016 en 2017 zonder regeling en
beperkt voor de jaren erna (exacte cijfers beschikbaar)

o

Overige uitstroom voor 2016 van 1°h naar 0,5°h en voor 2017 van 1% naar 0,75°h

4. Uitstroom vanuit Switch naar buiten de fiscale kolom

In de budgettaire reeks is meegenomen dat Switch 50% van de medewerkers die in Switch komen
te werken naar nieuw werk begeleid buiten de fiscale kolom van de Belastingdienst. De
remplaçantenregeling die geldt voor Douane en FIOD wordt hierbij ook meegnomen, net als de
vervanging van vrijwillig met een premie vertrekkende medewerkers door medewerkers vanuit
Switch.
Waar in de rekenveronderstellingen van maart 2015 werd uitgegaan van terugstroom in het
kernbedrijf. Zullen we meet inzetten op mobiliteit naar buiten toe. Het VWNW beleid biedt hiervoor
ook de mogelijkheden. Verplichte VWNW kandidaten kunnen uiteindelijk worden ontslagen na twee
keer weigeren passende functie. Dit past binnen de afspraken met de bonden waar de geboden
ontslagbescherming alleen betrekking heeft op reorganisatieontslag.
5. Con tinuiteit

Het punt van continuIteit speelt in eerste instantie voor medewetkers die kiezen voor variant A.
Voor variant B,C en D geldt dat instroom in Switch de regel zal zijn. Als de continulteit dat vergt
kunnen mensen eventueel anger in hun huidige functie blijven werken. Dit betreft nadrukkelijk een
uitzondeting.
Er is een risico-inventarisatie gedaan om potentiële risico’s in beeld te brengen en tegelijkertijd te
komen tot mitigerende maatregelen. Een deel van de maatregelen is &gemeen en kan vooraf

genomen worden. De inzet van andere mogelijke maatregelen is afhankelijk van het exacte gebruik
van de regeling. Het gaat om maatregelen als:
•

Stimulering doorstroom

•

Nieuwe IA projecten starten

•

Beter benutten van Innovatie/IA projecten

•

Herprioritering in portfolio Innovatiedriehoek

•

Herprioritering in het werk

•

Tijdelijk inzet van uitzendkrachten

•

Werven van nieuwe medewerkers

•

Procesoptimalisatie

Een compleet pakket van te nemen maatregelen zal zich in de komende maanden uitkristalliseren
wanneer exact inzicht in het gebruik van de regeling ontstaat. Ook de impact op de productie zal
pas na verloop van tijd inzichtelijk worden, waarbij het pakket aan maatregelen zich richt op
behoud hiervan.

PreUmnary analysis based on data
as of 10:30 on 04 Match 2016

Mobility Dashboard

Belastingdienst

Preliminary analysis
—

I

r

1. Source: SAP snapshot as of 15.01.2016

A

Option 2

2,847
(63%)

(corresponds to options B, C, D only)

. Option 2: Flow through Switch

Option 1

1,696
(37 %)

Option 1: Exit directly with severance package
(corresponds to option A, and multiple options md. A)

Total applications

4,543

Switch appNcants, by preference type
Total FTEs’, as of 10:30 04-03-2016

Mote than 4,500 employees have signed up for the mobility
programme, with 37°k of applicants choosing the ditect exit option

I

2

I

3,302
(73°h)

728
(16%)

132
(3%)

45 t/m 54 jaar

1. Source: SAP snapshot as of 15.0 1.2016

35 tIm 44 jaar

Total applicants

263

4,543

ii

Other

Option 1

1,532
(90%)

1,696

1,770
(62%)

647
(23%)

Option 2

221

112
(4°h)

2,847
—

3

Switch applicants, by age group and preference
Total FTE5’, as of 10:30 04-03-2016

• 55 tim 59 jaar a 60+ jaar

Switch applicants, by age group
Total FrEs1, as of 10:30 04-03-2016

The 60+ age category makes up for 73% of total Switch
applicants, and 90% of apphcants who chose Option A

Preliminary analysis

nalysis

1. Retirement age determined based on HR AOW date

already reached retirement age

36 months

• retirement within 18 months

-

retirement within 18

(303)

A 17%

82%
(1,451)

Total Options E,C and D applicants: 1,770

60+ applicants by duration to retirement age1
FTEs Options B, C, D, as of 14:30 05-02-2016

W retirement after> 36 months

Total Option A applicants: 1,532

60+ applicants by duration to retirement age1
FITs Option A, as of 10:30 04-03-2016

Within the 60+ age category, 77% of those who chose the direct
exit option are within 36 months of reaching the retirement age

Lr

4

r

11

161

229

341 C8°%)

12 (14%)

561

:zzz.

830

857

1. Source: SAP snapshot as of 15.01.2016
2. ‘Other’ refers to Belastingen BUs that are not shown on the slide

B Applicants B Remaining FTE

Other2

CIE

D B Be I

CKC

BelTel

FIOD

Toeslagen

CFD

CAO

BCA

Douane

GO

1,007

1,156

1,597

2,303

1,286

1,471

it

5

7,409

2,558

2,490

SMP

PDB

i//t

MKB

Overview of Switch applicants per BU
FTEs / % of total FrEs1, as of 10:30 04-03-2016

In absolute numbers, most of the Switch applicants are from MKB,
however in relative numbers, most are from SMP

‘=

Applicants

• Remaining FE

3(10%)

107(12%)
170 (12%)
213 (12%)
i
80 (10%) ‘
234 (15°h)
32 (11%)

19 (12%)
63 (10%) I.
ZZZ 64 (12%)
(13°h)

21 (15%)

898 (21%)
‘551(14%)
—

244 (17%)

1. Source: SAP snapshot as of 15.01.2016

C
D
E
F
I
10
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17

B
142 (45°h)

Switch applicants, by salary scale
FTEs /% of total fIEs1 per salary scale, as of 10.30 04-03-2016
1,475
7,143
315
4,201
4,029
941
144
102
150
626
548
633
965
890
1,462
1,733
1,156
783
1,569
290
123
30

In absolute numbers, most Switch applicants are on the C salary
scale

Preliminary analysis

6

833

1,049

1,100

I 1,304

1,234

1. Source: SAP snapshot as of 15.01.2016
2. ‘Other’ refers to the remaining office locations not shown on the graph

S Applicants • Remaining FE

Other2

G ron in g en

Zwolle

Bred a

Arnhem

Den Haag

Amsterdam

(22%)

432 (13%)

Rotterdam

Eindhoven

472 (12%)

646 (15%)

Apeldoorn

Utrecht

1,825

1,834
2,625

Switch applicants, by location
FTEs 7% of total FrEs’ per location (only top 10 shown), as of 10:30 04-03-2016

3,223

4,071

Switch applicants from the Utrecht, Apeldoorn and Rotterdam
locations make up about 30% of total applicants

7

4,396

Preliminary analysis

• Enter Switch and re
enter the organisation
after professional re
development
(mandatory move back
to ED organisation)

Switch

9

Execute work packages

• Stay in Switch until
legal retirement age is
fulfilled

L

01
Stay in Switch until
retirement

Note: Douane and FIOD employees can only opt for option A, while the Belastingdienst employees can choose any of the four options available

Execute work packages

• Receive lower
severance pay if less
than 18 months away
from legal retirement
age

• Stay in Switch for max.
3 years, then exit with
severance pay

• Leave the organization
within 3 to 6 months

• Receive lower
severance pay if less
than 18 months away
from legal retirement
age

Exit via Switch with
severance package

Voluntary SwItch inflows

Exit directly with
severance package

r

Options for voluntary Switch inflows

In the voluntary phase, applicants to Switch have four options to
choose from