Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 1728

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 november 2020
In april 2018 heb ik uw Kamer een eerste brief over risicoreductie in de
Europese bankensector gestuurd. Daarin gaf ik een overzicht van de
stappen die zijn gezet om de risico’s in de Europese bankensector terug te
dringen.1 De brief bevatte een samenvatting van wat er tot dan toe was
bereikt en beschreef de inzet van Nederland om de risico’s verder aan te
pakken. In augustus 2019 heb ik een tweede brief naar uw Kamer gestuurd
over de vorderingen op het terrein van risicoreductie.2 Indachtig de
toezegging om jaarlijks een update te sturen, stuur ik uw Kamer nu deze
brief met een nieuwe stand van zaken.3
In deze brief neem ik ook de belangrijkste elementen mee uit het
risicoreductie-rapport van de Europese Commissie, de Europese Centrale
Bank (ECB) en de Single Resolution Board (SRB) (hierna: de instellingen).
Dit rapport is opgesteld op verzoek van de Eurogroep, als input voor de
besluitvorming over de gemeenschappelijke achtervang van het gemeenschappelijke resolutiefonds (Single Resolution Fund (SRF)). Hoewel de
risico’s bij een aantal banken nog altijd hoog zijn, laat het rapport zien dat
er op het gebied van de niet-presterende leningen (NPL’s) en buffers voor
bail-in (Minimum Requirement for own funds and Eligible Liabilities;
MREL) over de breedte van de Europese bankensector aanzienlijke
risicoreductie heeft plaatsgevonden. Het rapport moet nog worden
besproken door de Eurogroep, waarna het openbaar zal worden. Om u
tijdig en volledig te informeren heb ik het rapport en de bijlage vertrouwelijk ter inzage aan uw Kamer gestuurd4. Deze vertrouwelijkheid geldt
tot het moment van openbaarmaking van het rapport na afloop van de
Eurogroep. In het verslag van de Eurogroep/Ecofin van 3–4 november jl.

1

Kamerstuk 21 501-07, nr. 1509.
Kamerstuk 21 501-07, nr. 1619.
3
Kamerstuk 34 856, nr. 5.
4
Ter vertrouwelijke inzage gelegd, alleen voor de leden, bij het Centraal Informatiepunt Tweede
Kamer.
2

kst-21501-07-1728
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-07, nr. 1728

1

heb ik u reeds geïnformeerd over de werking van het resolutiefonds en de
gemeenschappelijke achtervang. Hieronder ga ik daar nog nader op in.
Tijdens de Eurogroep van december 2019 is afgesproken dat in het vierde
kwartaal van 2020 een beslissing over vervroegde invoering van de
gemeenschappelijke achtervang van het SRF zou worden genomen. De
besluitvorming over vervroegde invoering van de gemeenschappelijke
achtervang staat daarom geagendeerd op de Eurogroep van
30 november. Invoering van de achtervang kan alleen als Italië alsnog het
akkoord over het ESM-verdrag onderschrijft. Over de Nederlandse inzet
informeer ik uw Kamer separaat in de geannoteerde agenda voor die
bijeenkomst van de Eurogroep. Deze brief geeft inzicht in de belangrijkste
overwegingen die ten grondslag liggen aan deze inzet.
In bijlage I geef ik een overzicht van de stand van zaken van verschillende
risicoreducerende maatregelen5. In bijlage II ga ik in meer detail in op
waar de Europese bankensector nu staat ten aanzien van:
1) Kapitaal;
2) Buffers voor bail-in (MREL) en resolutie;
3) Niet-presterende leningen (NPLs);
4) Wisselwerking banken/overheden; en
5) Overig
In bijlage II zal ik tevens ingaan op de ontwikkelingen in de bankensector
sinds de COVID-19-pandemie6. Ook beschrijf ik welke maatregelen zijn
genomen op de hierboven beschreven onderwerpen.
Afspraken bankenunie
In 2016 zijn met de zogenoemde routekaart in de Europese Unie afspraken
gemaakt over het voltooien van de Europese bankenunie. Deze routekaart
heeft de afgelopen jaren onder meer de basis gevormd voor discussies
over de invoering van een Europees Depositogarantiestelsel (EDIS) en
over de gemeenschappelijke achtervang voor het gemeenschappelijke
resolutiefonds (SRF). Een belangrijk onderdeel van de routekaart is dat
verdere stappen ten aanzien van risicodeling in de Europese bankensector
hand in hand gaan met verdere risicoreductie. Onderstaande tabel plaatst
deze afspraken uit de bankenunie over risicoreductie, risicodeling, en de
Nederlandse inzet in context. Tevens schets ik de huidige stand van zaken.
Over EDIS sprak de Raad in 2016 af dat politieke besprekingen over een
invoering daarvan pas konden starten als sprake was van voldoende
risicoreductie. Nederland en enkele gelijkgestemde landen vinden dat
gewerkt dient te worden aan een betere weging van staatsobligaties
voordat risico’s worden gedeeld via een EDIS. Tevens dient de gezondheid
van bankensectoren aangetoond te worden, bijvoorbeeld door de
uitvoering van balansdoorlichtingen (asset quality reviews, AQR).
Vooralsnog is hierover geen overeenstemming in de Raad, en vinden
louter technische besprekingen plaats.
Naast EDIS wordt in de routekaart ook gesproken over de gemeenschappelijk achtervang (ook wel «backstop» genoemd) voor het private
resolutiefonds (SRF). Specifiek voor de gemeenschappelijke achtervang
bevestigde de Raad in de routekaart nogmaals dat de achtervang uiterlijk
eind 2023 operationeel zou worden, nadat de Europese Raad in 2012 al
had afgesproken dat er een effectieve achtervang zou komen voor het

5
6

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-07, nr. 1728

2

gemeenschappelijk afwikkelingsmechanisme.7 In de routekaart is
afgesproken dat de achtervang eerder dan 2024 ingevoerd zou kunnen
worden, indien de maatregelen inzake risicoreductie, waartoe de
Europese Commissie in 2016 voorstellen had gedaan, zijn afgerond. In de
Eurogroep van 3 december 2018 en tijdens de Eurotop van 14 december
2018 is nader uitgewerkt dat de gemeenschappelijke achtervang
vervroegd ingevoerd wordt op voorwaarde dat er in de afgelopen jaren
voldoende risicoreductie heeft plaatsgevonden. De afgelopen jaren heeft
Nederland erop gehamerd dat daarvoor sprake moet zijn van zichtbare
risicoreductie.
Tabel 1: stand van zaken risicodeling dossiers en voorwaarden
Thema

Europese afspraken

NL voorwaarden

Stand van zaken

EDIS

Politieke besprekingen over een EDIS
kunnen van start gaan na voldoende
voortgang op risicoreducerende
maatregelen.1

EDIS dient pas tot stand te komen als
de bankensector in elk van de
lidstaten gezond (aangetoond
middels een AQR) is én er een goede
risicoweging van overheidsobligaties
op de bankbalansen is gerealiseerd.

Voortgang is beperkt omdat er in de
Raad onenigheid is over de afruil
tussen risicoreductie en risicodeling.
In de Raad lopen alleen technische
besprekingen.

Gemeenschappelijke
achtervang

Uiterlijk voor 2024 komt er een
gemeenschappelijke achtervang voor
het gemeenschappelijke resolutiefonds (SRF).
De gemeenschappelijke achtervang
wordt vervroegd ingevoerd op
voorwaarde dat er in de afgelopen
jaren voldoende risicoreductie heeft
plaatsgevonden. Besluitvorming over
vervroegde invoering wordt gevoed
door een beoordeling van de
instellingen over doelstellingen t.a.v.
MREL en NPLs.

Er dient sprake te zijn van aantoonbare risicoreductie ten aanzien van
niet-presterende leningen (NPLs) en
buffers voor bail-in (MREL).
Als de doelen t.a.v MREL en NPL niet
behaald zijn, worden er aanvullende
maatregelen genomen.

Het rapport van CIE/ECB/SRB toont
dat in de afgelopen jaren over de
hele linie de risico’s aanzienlijk zijn
gedaald, maar sommige landen/
banken niet aan de doelstellingen
voldoen.
Besluitvorming is geagendeerd voor
de Eurogroep van 30 november.

1
De 2016 routekaart noemde de maatregelen ten aanzien van kapitaal, de leverage ratio, MREL, en aanpassing van de crediteurenhiërarchie. Deze
maatregelen zijn grotendeels middels het bankenpakket geïmplementeerd. Voor wat betreft de behandeling van staatsobligaties zou de Raad
wachten op uitkomsten uit het Bazels comité. In aansluiting op die werkzaamheden van het Bazels Comité zou de Raad zich nog beraden op
eventuele volgende stappen in de Europese context.

Onderdeel van het akkoord uit 2018 is dat besluitvorming over vervroegde
invoering wordt gevoed door een beoordeling door de Europese
instellingen (ECB, SRB en Europese Commissie) van de voortgang van de
opbouw door banken van hun MREL-buffers (de bankenbuffers die bail-in
mogelijk maken) en van de afbouw van niet-presterende leningen op
bankbalansen (NPLs). Tevens is toen besloten dat indien uit deze analyse
blijkt dat onvoldoende risicoreductie heeft plaatsgevonden, aanvullende
maatregelen worden genomen. Op 6 november heb ik het rapport van de
instellingen onder embargo ontvangen.8 Hieronder schets ik de belangrijkste uitkomsten van het rapport en geef ik een appreciatie van de
behaalde risicoreductie. In bijlage II ga ik nader in op verschillende
onderdelen die in het rapport genoemd worden, evenals andere belangrijke elementen van risicoreductie.
In deze brief en bijlages behandel ik alle vormen van risicoreductie die
relevant zijn in de context van Europese discussies over het voltooien van
de bankenunie.
Voordat ik nader inga op de ontwikkeling in risicoreductie, schets ik
hieronder eerst nog aanvullende context in het kader van de gemeenschappelijke achtervang.
7

Zie voor een uitgebreide toelichting op de totstandkoming van de afspraken Kamerstuk
21 501-07, nr. 1568.
8
Joint monitoring report on risk reduction indicators – november 2020.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-07, nr. 1728

3

Context gemeenschappelijke achtervang
De gemeenschappelijke achtervang is een kernelement van het Europese
gemeenschappelijk resolutieraamwerk, dat erop gericht is de vervlechting
van banken en overheden te verminderen en de private sector, in plaats
van belastingbetalers, te laten opdraaien voor falende banken. Als het in
het publiek belang is dat bepaalde kritieke functies van een bank overeind
worden houden, dan moeten interventies bij falende banken bekostigd
worden met private middelen. Een van de elementen uit het resolutieraamwerk is het gemeenschappelijke resolutiefonds (SRF), dat door
banken zelf wordt gevuld. De Europese resolutieautoriteit SRB kan gelden
uit dit fonds aanwenden om die kritieke functies voort te laten zetten. Het
is echter niet ondenkbaar dat, in een grote crisissituatie, het SRF uitgeput
raakt. Dan zouden echter wel meerdere banken tegelijkertijd moeten
omvallen, en zouden deze banken, na toepassing van bail-in alsnog een
grote steunbehoefte hebben. Dit soort situaties vallen echter niet uit de
sluiten, en daarom kan de SRB indien nodig vanuit de publieke gemeenschappelijke achtervang middelen lenen om het resolutieraamwerk
draaiende te houden.
Om de belofte van het ontzien van belastingbetalers ook echt waar te
maken zijn allerlei prikkels ingebouwd om bij falende banken de risico’s
voor overheden tot een minimum te beperken. Eerst staan de aandeelhouders en crediteuren van de falende bank aan de lat. Via een bail-in
dragen zij bij aan het weer gezond krijgen van de bank: hun investeringen
worden afgeschreven of schulden worden omgezet in kapitaal. De SRB
kan een bank pas solvabiliteitssteun uit het SRF verlenen nadat ten minste
8% van de totale passiva van de betreffende bank aan zo’n bail-in is
onderworpen.9 Dat betekent dat bij een bank met een balansomvang van
1000 miljard euro eerst minimaal 80 miljard euro aan passiva wordt
afgeschreven of omgezet in eigen vermogen om verliezen op te vangen
en de kapitaalpositie van de bank te versterken, voordat het SRF voor
solvabiliteitssteun kan worden benut.
Op het moment dat het SRF, met een huidige omvang van 40 miljard
(oplopend tot 70 miljard in 2024) euro, toch onverhoopt is uitgeput,
moeten in eerste instantie crisisbijdragen bij de hele bankensector worden
geïnd.10 Indien deze bijdragen niet onmiddellijk beschikbaar of niet
voldoende zijn om de uitgaven van het SRF te dekken, zorgt de gemeenschappelijke achtervang ervoor dat de SRB op vooraf vastgestelde
voorwaarden bij het ESM kan lenen. Een van die voorwaarden is dat de
SRB die lening geleidelijk, dat wil zeggen binnen drie tot vijf jaar,
terugbetaalt via nieuwe heffingen op alle banken binnen de bankenunie.
Mede vanwege deze waarborgen is het SRF zelf sinds de inwerkingtreding
in 2016 van het Europese resolutieraamwerk nog geen enkele keer
gebruikt en zijn alle erin opgebouwde middelen dus nog beschikbaar. In
het staartscenario dat de gemeenschappelijke achtervang in de toekomst
wel aangesproken zal worden, is er sprake van een grote crisis. Dan zal de
gemeenschappelijke achtervang nuttig zijn om het raamwerk te
ondersteunen.

9

Voor een uitgebreidere toelichting op de voorwaarden verwijs ik naar het verslag van de
Eurogroep van 3 november.
10
Overigens kunnen de middelen uit het SRF en de gemeenschappelijke achtervang ook
gebruikt worden om een bank na resolutie tijdelijk van liquiditeit te voorzien. Liquiditeitssteun
is tijdelijk en in de regel minder risicovol. Zie ook hiervoor het verslag van de Eurogroep van
3 november.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-07, nr. 1728

4

Tot op heden is helaas te weinig gebruik gemaakt van het resolutieraamwerk bij bankfalen. In het grootste deel van de gevallen hebben
overheden ervoor gekozen om bij bankfalen staatssteun te gebruiken in
plaats van de strengere resolutieregels te volgen. Zo hebben lidstaten
ervoor gekozen om liquiditeits- en preventieve kapitaalsteun te verlenen
aan banken, alsmede staatssteun om het faillissement van banken
ordentelijk te laten verlopen.11 Hoewel de Commissie bij het toepassen
van de staatssteunregels in die gevallen publieke lasten zo veel als
mogelijk probeert te beperken, draagt juist het resolutieraamwerk en haar
strenge regels zorg dat overheidsgeld beschermd wordt. Nationale
staatssteun verkleint de kans op gebruik van het SRF en de gemeenschappelijke achtervang, maar verhoogt wel publieke risico’s. Dit soort ingrepen
kan daarom op termijn toch een risico vormen als dit tot verslechtering
van de kredietwaardigheid van overheden leidt. Dat zou ertoe kunnen
leiden dat landen alsnog een beroep moeten doen op het ESM. Mijn
voorkeursroute is echter dat banken in resolutie worden gebracht, zonder
tussenkomst van overheden, en indien echt nodig dat de gemeenschappelijke achtervang daarvoor kan worden aangesproken. Hoewel staatssteun
nooit kan worden uitgesloten vind ik het belangrijk dat de regels voor het
verlenen van staatssteun aan banken verder worden aangescherpt. Mijn
verwachting is dat daarmee het resolutieraamwerk (inclusief eventueel
het SRF) vaker wordt toegepast wanneer banken overmatige risico’s
hebben genomen, overheidsmiddelen nog beter worden beschermd, en
de financiële stabiliteit verder wordt versterkt. Ik steun dan ook de intentie
van de Commissie om de komende jaren het crisisraamwerk voor banken
te evalueren, lessen uit verschillende bankcasussen daarin mee te nemen,
en het raamwerk gericht te verbeteren.12 Het zou goed zijn als de
Commissie in die context ook de staatssteunregels tegen het licht houdt,
en Nederland heeft hier recent ook met gelijkgestemde landen middels
een non-paper voor gepleit.
Ontwikkelingen risicoreductie
Hieronder geef ik u eerst een algemeen beeld van de risicoreductie in de
Europese bankensector op basis van meerdere indicatoren. In bijlage II
schets ik voor uw Kamer in nader detail de voortgang op de verschillende
risicoreductie dossiers. Daarna behandel ik specifiek de uitkomsten van
het Europese risicoreductierapport van de instellingen in de context van
het vervroegd invoeren van de gemeenschappelijke achtervang.
Algemeen beeld risicoreductie
Overheden, toezichthouders en banken hebben de afgelopen jaren hard
gewerkt om de risico’s in de bankensector verder terug te dringen. Buffers
van banken zijn geleidelijk verhoogd, toezicht op niet-presterende
leningen (NPLs) is aangescherpt, en aan de hand van het resolutieraamwerk worden plannen gemaakt voor als banken falen en wordt
ervoor zorg gedragen dat belastingbetalers beter beschermd zijn.
Omvangrijke wetgeving (zowel nationaal als Europees) is afgerond en
wordt op dit moment geïmplementeerd. Zo zijn in het bankenpakket
afspraken gemaakt over de buffers voor bail-in (MREL) en de minimum
leverage ratio. En het actieplan voor NPLs heeft geleid tot een pakket aan
maatregelen om NPLs aan te pakken.13 Zo is een verordening afgesproken
11

Voor een overzicht zie: https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/business_economy_euro/
banking_and_finance/documents/190430-report-bank-recovery-resolution_en.pdf.
12
https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/12732-Banking-UnionReview-of-the-bank-crisis-management-and-deposit-insurance-framework-BRRD-review-.
13
https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2017/07/11/banking-action-plan-nonperforming-loans/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-07, nr. 1728

5

die banken dwingt om voor NPLs binnen een vaste termijn te voorzien.
Daarmee wordt zorg gedragen dat banken voldoende grote stroppenpotten aanleggen, en zij voldoende weerbaar zijn als verliezen materialiseren. Tevens is als onderdeel van het actieplan gewerkt aan het verder
ontwikkelen van secundaire markten zodat leningen van bankbalansen af
kunnen worden gehaald, en banken kapitaal kunnen vrijspelen om aan de
reële economie te lenen. Het actieplan draagt er daarmee zorg voor dat
toekomstige NPLs voldoende voortvarend kunnen worden aangepakt.
Tegelijkertijd heeft sinds de vorige risicoreductiebrief de COVID-19pandemie Europese economieën zwaar onder druk gezet en Europese
banken geconfronteerd met onverwachte en uitzonderlijke uitdagingen.
Anders dan de crisis van 2008, ligt de oorsprong van deze crisis niet in de
financiële sector. De financiële sector is vooralsnog in staat geweest de
tegenvallers op te vangen. Toch zijn marktomstandigheden verslechterd;
klanten en bedrijven kunnen verminderd terugbetalen op leningen, en de
onzekerheden over het verloop van de pandemie zijn groot. Het is niet te
voorspellen hoe en in welke mate de financiële sector de komende jaren
geraakt zal worden. In de cijfers zijn de gevolgen van COVID-19 nog niet
goed zichtbaar.
De hervormingen in de afgelopen tien jaar hebben ervoor gezorgd dat de
Europese bankensector tot nu toe in staat is geweest de economische klap
van COVID-19 op te vangen, mede geholpen door grootschalige interventies van Europese overheden. Uit de stresstest van de ECB blijkt dat de
Europese bankensector in eerste instantie goed in staat is negatieve
schokken als gevolg van COVID-19 op te vangen.14 In zwaardere scenario’s van de ECB-stresstest blijken er Europese banken te zijn die hun
kredietverlening zouden moeten terugschroeven om hun kapitaalniveaus
te kunnen handhaven. In dat laatste geval zouden aanvullende maatregelen van toezichthouders en overheden noodzakelijk kunnen zijn.
Risicoreductie m.b.t. gemeenschappelijke achtervang
Het risicoreductierapport van de instellingen laat zien dat er op het gebied
van de NPL en MREL over de breedte van de Europese bankensector veel
risicoreductie heeft plaatsgevonden.
Sinds 2014 is het percentage NPLs in de Europese bankensector sterk
afgenomen, mede dankzij de inspanningen van lidstaten en toezichthouders. Het Europese gemiddelde staat nu op 2,9% bruto NPLs (dat is
ten opzichte van alle NPLs zonder voorzieningen). Als gecorrigeerd wordt
voor de reeds genomen voorzieningen (netto NPLs) staat het gemiddelde
aantal NPLs onder de 2%. Het rapport toont dat het grootste deel van de
Europese banken en landen de doelstellingen, zoals die bij het akkoord
over de gemeenschappelijke achtervang en het ESM uit december 2018
zijn geformuleerd van 5% bruto en 2,5% netto NPLs, ruimschoots heeft
gehaald. Ook banken met veel NPLs in landen als Griekenland, Cyprus,
Portugal en Italië hebben in de afgelopen jaren forse dalingen laten zien.
Zo is bijvoorbeeld in Italië het aantal NPLs gedaald van 17% in 2014 naar
6,1% bruto in 2020. De komende maanden hebben met name banken in
deze landen aanvullende maatregelen gepland. Zo zijn banken in deze
landen voornemens het komend jaar nog meer dan 50 miljard euro aan
NPLs af te stoten. Daarmee zou bijvoorbeeld Italië, waar het NPLs
pre-COVID-19 betreft, dichter of zelfs onder de doelstellingen uit de term
sheet komen. Het is echter aannemelijk dat NPLs als gevolg van COVID-19
in alle EU landen weer zullen toenemen.
14

https://www.bankingsupervision.europa.eu/press/pr/date/2020/html/
ssm.pr200728_annex~d36d893ca2.en.pdf?731039993a2a10392e3b7679d1669fb5.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-07, nr. 1728

6

Het rapport komt op een moment dat het economische tij als gevolg van
COVID-19 omgeslagen is. De instellingen gaan, mede op mijn verzoek, in
het rapport ook in op de voorlopige economische effecten van COVID-19
op de risico’s voor banken. Die effecten zijn nog niet zichtbaar op de NPLs
tot aan het tweede kwartaal van 2020. De instellingen schrijven dat
banken vooralsnog profijt hebben van de maatregelen die overheden
nemen. Het rapport stelt wel dat NPLs weer zullen oplopen nu het
economisch slechter gaat, maar dat het nog lastig is om in te schatten
waar dit precies gaat gebeuren. In die context is van belang te
benadrukken dat de afgelopen jaren een omvangrijk pakket aan maatregelen is genomen om toekomstige opbouw van NPLs te voorkomen, en
om NPLs aan te pakken als deze zich voordoen, zoals hierboven
beschreven.
Ook ten aanzien van MREL laten de instellingen zien dat de meeste
banken op weg zijn om hun doelstellingen voor 2024 te halen. Banken
dienen in principe pas vanaf 2024 aan hun, door de SRB opgelegde
MREL-eis te voldoen. In veel landen is het tekort aan MREL in de
afgelopen jaren verder teruggelopen (van 131 miljard euro eind 2018 naar
74 miljard euro eind 2019). Dat laat zien dat de afwikkelbaarheid van
banken in de afgelopen jaren fors is vergroot. Tegelijkertijd zijn er nog
uitdagingen. Het rapport laat zien dat sommige banken nog (ver) van
doelstellingen afzitten. Dit kan ermee te maken hebben dat deze banken
verminderde markttoegang hebben, en daardoor lastiger bail-inbare
schuld kunnen uitgeven. Deze banken zullen de komende jaren verder
moeten werken om hun MREL op peil te brengen. Resolutieautoriteiten
zullen hiervoor vanaf 1 januari 2022 ook bindende tussendoelstellingen
zetten. Het is goed om hierbij op te merken dat, ongeacht hoeveel MREL
een bank dient aan te houden, voor solvabiliteitssteun uit het SRF hoe dan
ook een bail-in tot 8% vereist is. Voldoende MREL maakt het uitvoeren van
een dergelijke bail-in gemakkelijker. In het rapport wordt ook terecht
opgemerkt dat de tekorten en opbouw van MREL de komende tijd nog kan
schommelen. Allereerst worden nieuwe vereisten uit het bankenpakket
verder geïntegreerd. De instellingen verwachten hierdoor een lichte
stijging van de eisen. Ten tweede doen sommige banken mee aan
ECB-herfinancieringsoperaties in de context van COVID-19 waardoor
balansen van banken zijn verlengd: dat zet opwaartse druk op de
hoeveelheid MREL die banken aanhouden. Daardoor loopt het tekort sinds
dit jaar weer op, hoewel banken MREL verder blijven opbouwen.
Ondanks de bereikte risicoreductie zijn bij bepaalde banken de niveaus
van NPLs nog altijd onwenselijk hoog en blijft de MREL achter bij de
doelstellingen, met name in Griekenland en Cyprus. In de Eurogroep is
eerder afgesproken dat als er een gemeenschappelijke achtervang komt,
deze voor alle banken bedoeld is. Het uitsluiten van banken zou naar de
financiële markten een zelfversterkend signaal kunnen afgeven voor deze
banken. Wel is er in de Eurogroep afgesproken dat er maatregelen
genomen zullen worden daar waar de doelen nog niet bereikt zijn,
proportioneel aan het naar voren halen van de gemeenschappelijke
achtervang. De noodzaak tot het nemen van aanvullende maatregelen zal
de kern van mijn inzet zijn in de Eurogroep van 30 november als besluitvorming over vervroegde invoering op de agenda staat. Ik ga hier ook op
in de geannoteerde agenda voor deze Eurogroep.
Tot slot
De afgelopen jaren zijn belangrijke stappen gezet ten aanzien van
risicoreductie. De economische gevolgen van de COVID-19-pandemie
benadrukken nogmaals het belang van deze maatregelen. De huidige
crisis toont tevens de noodzaak om ook voor de toekomst te blijven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-07, nr. 1728

7

pleiten voor verdere risicoreducerende maatregelen, ook in de context
van het vervolg van de bankenunie discussies. Ik blijf mij daarvoor
inzetten en zal uw Kamer jaarlijks over de voortgang daarvan blijven
informeren.
De Minister van Financiën,
W.B. Hoekstra

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-07, nr. 1728

8