Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

44
Vragen van de leden Brinkman en
Wilders (beiden PVV) aan de
ministers van Defensie en
Buitenlandse Zaken over de
staandehouding van een boot met
mogelijke kapers in de Golf van Aden.
(Ingezonden
24 augustus 2009)
1
Bent u op de hoogte van de
staandehouding van een boot met
mogelijke kapers in de Golf van Aden,
in een gezamenlijke actie van de
Nederlandse marine met de Noorse
marine?1
2
Is het waar dat bij deze personen een
groot wapenarsenaal is aangetroffen,
alsmede werktuigen, zoals een
ladder, teneinde een groot schip te
kunnen kapen? Zo ja, bent u van
mening dat de
internationaalrechtelijke regels
correct zijn nageleefd door deze
verdachten weer vrij te laten? Zo ja,
deelt u de mening dat deze
internationaalrechtelijke regels niet
afdoende zijn, teneinde de strijd
tegen deze kapers te kunnen winnen?
Zo ja, wat gaat u hiertegen
ondernemen?
3
Deelt u de mening dat het absoluut
onwenselijk is indien dergelijke
verdachten ook nog beloond worden

KVR37665
2009Z15044
0910tkkvr44
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

met extra proviand, zodat zij met een
volle buik hun thuishaven kunnen
bereiken? Zo nee, waarom niet?
4
Deelt u de mening dat deze
bescherming absoluut niet afdoende
is voor onze handelsvloot en dat het
tijd wordt dat onze eigen soldaten op
de onze eigen handelsvloot de
bescherming in handen nemen?
Zo nee, waarom niet?
1

NOS Journaal, 23 augustus 2009, 20.00 uur.

Antwoord
Antwoord van minister Van
Middelkoop (Defensie), mede
namens de minister van Buitenlandse
Zaken (ontvangen 18 september
2009)
1
Ja.
2
Noorse militairen troffen aan boord
van het verdachte schip onder andere
een raketwerper, klein kaliber wapens
en een ladder aan. Deze werktuigen
zijn onklaar gemaakt. Nederlandse
militairen zijn hierbij niet betrokken
geweest. De Nederlandse bijdrage
bestond uit het assisteren bij het tot
stoppen dwingen van het verdachte
schip door het geven van
waarschuwingsschoten vanuit de
boordhelikopter van Hr.Ms. Evertsen.
Noorwegen neemt als niet-EU lidstaat
deel aan de maritieme EU-operatie
EUNAVFOR Atalanta. Deze operatie is

in het leven geroepen door middel
van een besluit van de Raad van de
Europese Unie (Gemeenschappelijk
optreden 2008/851/GBVB). De
rechtsgrond voor het optreden van
EUNAVFOR Atalanta op volle zee
wordt gevormd door het
VN-zeerechtverdrag. Op grond van
artikel 110 van dit verdrag mag
personeel van een marineschip op
volle zee aan boord van een schip
gaan en dat schip doorzoeken indien
er een redelijke grond bestaat voor de
verdenking dat het desbetreffende
schip piraterij bedrijft. Dit is ook
toegestaan als er op dat moment
geen poging tot kapen plaatsvindt.
Volgens artikel 105 van hetzelfde
verdrag mag iedere staat op volle zee
een piratenschip in beslag nemen, de
personen aan boord aanhouden en
de goederen aan boord in beslag
nemen. Op grond hiervan had
Atalanta de bevoegdheid werktuigen
in beslag te nemen. Ook bestaat de
internationaalrechtelijke bevoegdheid
om deze personen aan te houden
voor strafrechtelijke vervolging. De
internationaalrechtelijke regels boden
in dit geval derhalve afdoende
mogelijkheden om op te treden. De
eventuele strafrechtelijke vervolging
dient echter te geschieden op basis
van nationaalrechtelijke regelgeving.
In dit geval achtte de commandant
van het Noorse fregat Fridtjof
Nansen, vanwaar militairen aan
boord van het verdachte schip waren
gegaan, de kans op een succesvolle

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

93

strafrechtelijke vervolging dermate
klein, mede vanwege het feit dat de
personen aan boord van het
piratenschip niet in verband konden
worden gebracht met een (poging
tot) kaping van een schip, dat hij
heeft besloten de personen aan
boord van het piratenschip vrij te
laten.
3
Het Noorse fregat Fridtjof Nansen,
dat deel uitmaakt van de EU-operatie
Atalanta, heeft voedsel en water
verstrekt aan de bemanning van de
skiff. In artikel 98 van het
VN-zeerechtverdrag is voor bepaalde
gevallen de verplichting tot
assistentie neergelegd.

aan boord van koopvaardijschepen
zonder begeleidend fregat onder de
huidige omstandigheden niet
verantwoord. Tijdens het algemeen
overleg op 29 juni jl. is toegezegd dat
in internationaal verband naar andere
opties voor de bescherming van
langzame schepen zal worden
gezocht. Inmiddels onderzoekt het
Maritime Security Centre Horn of
Africa (MSCHOA) van de Europese
Unie deze opties. De Kamer zal te
zijner tijd over de uitkomsten van dit
onderzoek worden geïnformeerd.

4
Met de huidige inzet van het fregat
Hr.Ms. Evertsen in de EU-operatie
Atalanta levert Nederland voor de
vierde keer in korte tijd een
aanzienlijke bijdrage aan het
bevorderen van de veiligheid van
schepen die langs de kust van
Somalië varen. Zoals bekend levert
Nederland momenteel de force
commander van deze EU-operatie,
die bijdraagt aan bescherming van
koopvaardijschepen in de Golf van
Aden. De wijze waarop schepen
begeleid worden (in groepen of
individueel) is afhankelijk van de
kwetsbaarheid van het
koopvaardijschip voor
piratenaanvallen. In samenwerking
met andere antipiraterijoperaties en
diverse landen die op nationale basis
actief zijn bij de bestrijding van
piraterij voor de kust van Somalië
wordt gewerkt aan de verdere
optimalisatie van de bescherming
van koopvaardijschepen die langs de
kust van Somalië varen. Dit gebeurt
ondermeer in de maandelijkse mede
door de EU voorgezeten Shared
Awareness and De-confliction
(SHADE) bijeenkomsten nabij het
inzetgebied en binnen de Contact
Group on Piracy off the Coast of
Somalia (CGPCS). De gehanteerde
methoden, zoals de Group Transit,
volgens welke ook reeds Nederlandse
koopvaardijschepen zijn begeleid, zijn
daarbij effectief en kunnen alleen
worden toegepast door de vergaande
internationale samenwerking en de
bereidheid van de landen die aan de
verschillende operaties deelnemen
om niet slechts de nationale belangen
te behartigen.
Zoals bekend acht de regering de
inzet van militaire beveiligingsteams

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

94