Bos
deze situatie aankijken. Wat is het resultaat van die
gesprekken geweest?
Minister Bos: Ik had de indruk dat de banken daarover
zelf al, ook rechtstreeks aan het parlement, mededelingen hadden gedaan. De banken zijn in gesprek geweest
met de ondernemersorganisaties over het probleem van
de kredietverlening. Zij hebben een zespuntenplan
opgesteld voor zaken die zij met elkaar gaan bestuderen
en in de gaten gaan houden. Dat behelst onder andere
de instelling van een centraal meldpunt voor klachten,
zodat bekeken kan worden in hoeverre sprake is van
logisch gedrag van banken om in riskante omstandigheden wat minder makkelijk krediet te verlenen dan wel
overdreven terughoudendheid. Ik zal zo snel mogelijk
laten nagaan of de informatie over dat gesprek inderdaad bij de Kamer aanwezig is of ervoor zorgen dat zij
die alsnog krijgt, inclusief onze eigen reflecties daarop.
Mevrouw Smeets (PvdA): Voorzitter. Ook de fractie van
de Partij van de Arbeid is bezorgd over de positie van
het midden- en kleinbedrijf. Wij zien dan ook uit naar de
brief van vrijdag waarmee wij op de hoogte worden
gesteld van de aanvullende maatregelen. Ik heb nog een
vraag over de positie van de Europese Investeringsbank.
Die bank heeft een tweetal, drietal maanden geleden
ingezet op extra kredietverlening aan het midden- en
kleinbedrijf. In hoeverre biedt dat soelaas voor ons
midden- en kleinbedrijf?
Minister Bos: De mogelijkheden die de Europese
Investeringsbank biedt, zijn veel belovend voor het
Nederlandse midden- en kleinbedrijf. Nederland kent niet
de traditie om gebruik te maken van de faciliteiten van
de EIB, omdat wij in Nederland een aantal banken
hebben die op vergelijkbare wijze krediet ter beschikking
stellen. Dat is natuurlijk aan het schuiven en de
ondernemers vinden dat zij niet in alle opzichten aan hun
trekken komen. Wij hebben geconstateerd dat de
gesprekken van de Nederlandse banken met de Europese
Investeringsbank worden geïntensiveerd teneinde de
faciliteiten die die Europese bank biedt door te kunnen
geven aan het Nederlandse bedrijfsleven. De verwachting is dat dezer weken concrete contracten worden
afgesloten.
De heer De Nerée tot Babberich (CDA): Voorzitter. Er is
ook een garantieregeling voor kredietverlening tussen
banken. In hoeverre wordt van die regeling gebruikgemaakt? In hoeverre heeft het eventuele gebruik van die
regeling effect op de kredietverlening aan het bedrijfsleven? Als dat geen effect heeft, vraag je je af: waarvoor
doen wij het allemaal?

geweest, dan is dat voorbij en zou er nu geen barrière
meer moeten zijn om alsnog gebruik van de faciliteit te
maken. Deze week voeren wij gesprekken met bedrijven
en banken. Zou er sprake zijn van barrières die wij
kunnen wegnemen, dan willen wij dat zo snel mogelijk
doen. Wij zijn namelijk van mening dat het gebruik van
deze faciliteit kan bijdragen aan het weer op gang
brengen van de kredietverlening.
De voorzitter: Ik zie dat de heer Vendrik wil interrumperen en dat hij een stropdas draagt. Mijnheer Vendrik,
heeft het feit dat u een das draagt te maken met uw
goede voornemens?
De heer Vendrik (GroenLinks): Daar moet ik even over
nadenken. De ademnood is nu groot. Dus gunt u mij
enige tijd.
Voorzitter. De mogelijk haperende kredietverlening van
banken raakt niet alleen het reguliere bedrijfsleven, maar
ook tal van maatschappelijke, zeer gewenste investeringen. Ik denk aan grote particuliere investeringen in
mogelijkheden van gebruik van duurzame energie. Er is
al langer sprake van ruis in de markt en het is de vraag
of hiervoor nog voldoende ruimte is. Ik denk ook aan het
laatste bericht over investeringen door ziekenhuizen.
Ik zou het erg wenselijk vinden als de minister van
Financiën met zijn bericht na dat belangrijke overleg in
het kabinet specifiek aan dit punt aandacht zou besteden,
dat hij aangaf wat er waar is van de berichten hierover
en wat het kabinet hieraan denkt te doen.
Minister Bos: Voorzitter. Wij hebben het voornemen om
met de brief die voor vrijdag op de agenda van de
ministerraad staat vier onderwerpen aan te roeren: de
exportkredietverzekeringen, de groeifaciliteit, de
woningmarkt en de situatie van de ziekenhuizen.
Dus als het goed is, is de heer Vendrik in de loop van
vrijdagmiddag/vrijdagavond hierover volledig geïnformeerd.
De voorzitter: Ik dank de minister van Financiën voor
zijn antwoorden.
Vragen van het lid Arib aan de minister van Justitie over
het bericht dat vrijwilligersorganisaties die met
kinderen werken nog steeds niet nagaan of een
vrijwilliger een ex-zedendelinquent is.
©

Minister Bos: Het gebruik van die garantieregeling is nog
steeds beperkt tot NIB Capital en LeasePlan. Inmiddels
worden gesprekken gevoerd met een aantal andere
financiële instellingen, ook over de vraag waarom tot nu
toe geen gebruik is gemaakt van deze faciliteit en of
sprake is van problemen die ze daarvan weerhouden,
terwijl wij die zouden kunnen oplossen. Vorig jaar heb ik
al gemeld dat een mogelijke verklaring voor het geringe
gebruik gelegen kan zijn in de eindejaarssituatie:
financiële instellingen willen niet aan het eind van het
jaar zo’n nieuw type verplichting aangaan, omdat dat
lelijk staat op de balans. Als dat het probleem zou zijn

Mevrouw Arib (PvdA): Voorzitter. Afgelopen zondag
hebben wij in de Zembla-uitzending kunnen zien hoe een
zedendelinquent zich als vrijwilliger bij de scouting
meldde, en opnieuw kans zag zich aan kinderen te
vergrijpen. Het blijkt nog steeds mogelijk te zijn dat
instellingen of vrijwilligersorganisaties iemand in dienst
nemen zonder na te gaan of zo iemand wel eerder is
veroordeeld voor kindermisbruik. Ondanks een Kameruitspraak is het nog steeds mogelijk dat deze organisaties iemand in dienst nemen zonder dat zij eerst een
verklaring omtrent gedrag (vog) hebben gevraagd.
Daartoe zijn zij nog steeds niet verplicht. Waarom wordt
het nog steeds aan deze organisaties zelf overgelaten of
zij wel of niet een vog vragen, temeer ook daar het om
ernstige vergrijpen gaat, met langdurige en soms

Tweede Kamer

13 januari 2009
TK 40

Vragenuur

40-3573

Arib
blijvende gevolgen voor de slachtoffers? Daarom vind ik
ook dat de overheid de verantwoordelijkheid hiervoor
moet nemen. Ik vind het dan ook teleurstellend dat de
minister tot nu toe terughoudend is in het verplicht
stellen van een vog voor vrijwilligersorganisaties. Is de
minister bereid, zo spoedig mogelijk een vog verplicht te
stellen voor alle organisaties, en dus ook voor
vrijwilligersorganisaties die met kinderen werken? Als de
minister dat doet, binnen welke termijn gebeurt dat dan
en zal hij de Kamer daarover zo snel mogelijk informeren?
Het tweede punt dat in de uitzending aan de orde
kwam, was dat de betrokken instellingen soms met opzet
afzien van het melden van seksueel misbruik van
kinderen die onder hun hoede zijn, dit uit angst voor
slechte publiciteit. Ik vind dit niet aanvaardbaar. Seksueel
misbruik mag nooit onder de pet worden gehouden. Het
gaat erom dat de instellingen de plicht krijgen om
melding te maken van seksueel misbruik. Waarom wordt
er niet toe overgegaan om die meldplicht wettelijk te
verankeren? Als dat wettelijk verplicht is, hoeven mensen
in die instellingen geen schroom te hebben om melding
te maken van seksueel misbruik.
©
Minister Hirsch Ballin: Voorzitter. Mevrouw Arib merkte
terecht naar aanleiding van de uitzending van NOVA op –
daarvoor was de uitzending overigens niet nodig, noch
voor haar, noch voor mij – dat het hier gaat om ernstige
vergrijpen met langdurige gevolgen: zeden- en geweldsdelicten tegen kinderen die zich in goed vertrouwen tot
een bepaalde organisatie zoals scouting wenden. Dat is
voor haar, voor mij en ongetwijfeld ook voor anderen
evident ernstig. Wij moeten onder ogen zien dat wij die
ernstige gevolgen voor kinderen waar mogelijk voorkomen en tegenhouden.
De manier waarop wij dat aanpakken, omvat in de
gedachtegang van mevrouw Arib twee elementen: het
verplicht stellen van de vog en het melden door
organisaties die daarmee te maken hebben gehad. Op
beide elementen zal ik ingaan. Ik ben het met mevrouw
Arib eens dat de vog hierin een rol kan spelen, maar niet
die vergaande rol die zij zich blijkbaar voorstelt. Wij
hebben hier te maken met vrijwilligersorganisaties die
niet wettelijk zijn geregeld en hun eigen verantwoordelijkheid hebben, zoals vrijwilligers hun eigen verantwoordelijkheid hebben. Als van alle vrijwilligers die met
kinderen werken, zo’n 2 miljoen mensen, een vog zou
moeten worden gevraagd, zou het om een gigantisch
bedrag gaan. Bovendien zou je dan een wettelijke
regeling van de vrijwilligersorganisaties tot stand moeten
brengen, en er is geen wet op de vrijwilligersorganisaties. Het is niet het ministerie van Justitie dat bepaalt
wie een vog moet aanvragen, het ministerie van Justitie
verschaft de vog aan degene die dat aanvraagt. Het is
dus aan de organisaties om te bepalen, voor wie zij zo’n
vog willen eisen en voor wie niet. Daar ligt een eigen
verantwoordelijkheid. De vog heeft daarin een waarde,
daarom doen wij dat ook, daarom zijn er tal van andere
functies bij overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke
organisaties waarvoor een vog is vereist. Daarvoor geldt
een screeningsprofiel, waarbij wordt gekeken wat
relevant is voor de functie. Aan de hand daarvan wordt
de verklaring omtrent het gedrag afgegeven of geweigerd.

Tweede Kamer

Vragenuur

Zoals gezegd, het zou een gigantische uitgave
betekenen als wij dat zouden doen voor alle vrijwilligers.
Uitgaande van een kostprijs van de verklaring omtrent
het bedrag van € 20 zou dat een uitgave van 40 mln. zijn.
Het zou bovendien alleen maar kunnen als wij een
wettelijke regeling voor de vrijwilligersorganisaties tot
stand brengen. Dat heeft mevrouw Arib niet gevraagd en
dat is tot nu toe door niemand bepleit, dus dat moeten
wij op een andere manier aanpakken. Dat ben ik ook van
plan. Om het sterker te zeggen: daar ben ik mee bezig.
Daar ben ik niet mee begonnen naar aanleiding van deze
uitzending, maar wij zijn er al mee bezig. Daarbij letten
wij terdege op het soort akelige ervaringen als waar die
uitzending over ging.
Er is een beleid ontwikkeld ter voorkoming van
seksueel misbruik, ook in vrijwilligersorganisaties. Dat
bestaat uit een aantal maatregelen die nu in samenhang
worden uitgewerkt, zodat zij kunnen worden toegepast.
Er worden uniforme gedragsregels voorbereid in
samenwerking met de NOV, de grote sportkoepel
NOC*NSF, Scouting Nederland en andere organisaties.
Een onderdeel daarvan is het aanvragen van de
verklaring omtrent het gedrag, de vog, voor functies
waarbij de afhankelijkheidsrelatie en de mate van
een-op-eencontact deze noodzakelijk maken. Dat is dus
een toegespitste groep. Dat zijn wij met die organisaties
aan het ontwikkelen.
Vrijwilligers moeten dan een gedragscode ondertekenen. In een uniform protocol wordt dan beschreven wat
organisaties moeten doen bij seksueel misbruik of een
vermoeden daarvan. Een onderdeel daarvan is een
meldplicht bij vermoedens van seksueel misbruik. Dat
betreft het tweede onderdeel dat mevrouw Arib naar
voren bracht. Dat wordt binnenkort breed besproken in
die tak van de samenleving waar de vrijwilligers werken,
zoals bij scouting enzovoorts. Er komt dan een centrale
organisatie die de vrijwilligersorganisaties zal adviseren
bij het invoeren van deze maatregelen. Wij zullen ervoor
zorgen dat er een op vrijwilligers toegesneden vog
beschikbaar komt. Wij willen de vog goedkoper maken
door deze elektronisch aanvraagbaar te maken. Wij
denken dat wij daarmee de prijs van de verklaring
ongeveer kunnen halveren. Op die manier denken wij dat
wij wel degelijk een goed instrument in handen hebben
om het risico van misbruik onder vrijwilligers tegen te
gaan.
Geen enkele van die middelen kan een garantie
betekenen, maar dat geldt natuurlijk ook voor de
verklaring omtrent het gedrag. Er blijft een verantwoordelijkheid bij de organisaties om alert te zijn en tijdig te
reageren op vroege signalen. Ik onderstreep het belang
dat zij het aan hun koepel melden als zij zo’n geval zijn
tegengekomen. Daarvoor komt ook een protocol. In de
geschiedenis die aanleiding gaf tot die uitzending, was
dat blijkbaar niet gebeurd. Als zij dat op het goede
moment melden, bijvoorbeeld bij het verbreken van de
relatie met die vrijwilliger, zal een andere scoutingclub
niet met dezelfde persoon in zee gaan.
Mevrouw Arib (PvdA): Voorzitter. De minister erkent wel
dat dit een groot probleem is en dat het gaat om een
kwetsbare groep, namelijk kinderen die een
afhankelijkheidsrelatie met een volwassene hebben,
maar ik ben verder toch wel zwaar teleurgesteld in zijn
antwoorden. Al deze maatregelen zijn een jaar geleden al
opgesomd in een brief aan de Kamer. Ik vind het

13 januari 2009
TK 40

40-3574

Hirsch Ballin
absoluut niet uit te leggen aan de ouders die hun
kinderen naar een peuterspeelzaal of sportvereniging
brengen, dat zij niet de garantie hebben dat hun kinderen
in veiligheid verkeren. Ik vind het wel een taak van de
overheid om die veiligheid te garanderen. Het is niet uit
te leggen waarom een verklaring omtrent het gedrag wel
verplicht is in het onderwijs, maar niet in vrijwilligersorganisaties. Het belang en de veiligheid van de kinderen
behoren het uitgangspunt te zijn en niet of seksueel
misbruik plaatsvindt binnen de scouting of het onderwijs.
Ik doe een dringend beroep op de minister om er haast
achter te zetten en de Kameruitspraak gewoon ten
uitvoer te brengen. Hij geeft zelf aan dat seksueel
misbruik enorme impact heeft op kinderen. Daarover zijn
wij het eens, maar ik mis dat hij daaraan concrete
consequenties verbindt.
Minister Hirsch Ballin: Ik heb daarnet gezegd op welke
manier wij daaraan consequenties verbinden. Wij
moeten elkaar vanmiddag niet met wederzijdse
teleurstelling bejegenen, dus ik formuleer het even op
een andere manier. Ik vind het jammer dat wat ik net heb
uitgelegd over de manier waarop wij het aanpakken en
het eerder aangekondigde beleid ten uitvoer brengen,
niet overkomt. Wij hebben er immers niets aan dat wij
elkaar proberen te verheugen met een bericht dat
iedereen die vrijwilligerswerk doet, eerst een vog moet
aanvragen. Ten eerste bestaat er geen wettelijke regeling
voor het vrijwilligerswerk in Nederland. Deze bestaat
echter wel voor het onderwijs. Daar geldt dat men
diploma’s moet hebben, en dat een instantie beslist over
de aanstelling. Deze instelling kan vervolgens een
Verklaring omtrent het gedrag eisen. Bij vrijwilligerswerk
gaat het echter om vrijwilligers. Ten tweede gaan wij
samen met de organisaties na bij welke vrijwilligers het
zinvol is om zo’n verklaring te eisen. Dit gaat dus ook
gebeuren. De wijze waarop wij dit gaan doen, heb ik
zojuist uiteengezet. Wij gaan daarop een op de vrijwilligers toegesneden profiel maken voor de screening van
de vrijwilligers met een direct contact met kinderen. Dit
kun je aan de mensen vragen, maar je kunt niet aan
2 miljoen Nederlanders vragen om morgen een
Verklaring omtrent het gedrag aan te vragen. Dat is
immers helemaal niet nuttig voor het doel dat mevrouw
Arib en mij voor ogen staat. Dat doel is, zoals zij terecht
opmerkte, natuurlijk hetzelfde. Ik trap daarmee echter
een open deur in.
De heer Teeven (VVD): Mijn vraag aan mevrouw Arib is:
wil de PvdA-fractie dit wettelijk regelen? Ook heb ik een
vraag aan de minister naast de opmerking dat zijn das
hem overigens erg mooi staat. Is de minister voorstander
van een landelijke lijst van mensen die veroordeeld zijn
en die kunnen worden bevraagd door de vrijwilligersorganisaties?

De heer Teeven (VVD): Dit is echter niet gelukt. Is de
Partij van de Arbeid nu voor een wettelijke regeling?
Mevrouw Arib (PvdA): Dat heb ik bevestigd.
Minister Hirsch Ballin: De heer Teeven heeft twee
onderwerpen aangesneden. Ten eerste de keuze van de
stropdas. Het is inderdaad voor het eerst dat wij een
stropdas van dezelfde makelij dragen. De verklaring
daarvoor is dat ik hoop dat wij het niet alleen eens zijn
over de keuze van de stropdas, maar ook over een
onderliggende beleidsdoelstelling. Ook voor Justitie
geldt immers de doelstelling om het misbruik van
meisjes te bestrijden, ook in internationaal verband. Dit
is een buitengewoon belangrijk punt in het kader van de
doelstellingen van het justitiebeleid. De heer Teeven weet
dat de bestrijding van mensenhandel een van onze
prioriteiten is. Dit geldt tevens voor het optreden tegen
verminkingen in de vorm van besnijdenis.
Ten tweede. Het tot stand brengen van lijsten
waarmee voorkomen kan worden dat mensen opnieuw
in de situatie komen waarin misbruik van kinderen kan
worden gemaakt, maakt deel uit van het door mij
uitgezette beleid naar aanleiding van de eerder aangenomen motie. Er mag van mij ook verwacht worden dat dit
beleid effectief zal zijn. Wij zijn met de organisaties bezig
om af te spreken in welke gevallen deze een Verklaring
omtrent het gedrag eisen. Wij zijn eveneens bezig om
afspraken te maken over de invoering van codes op
grond waarvan de organisaties melding zullen maken
van gebleken gevallen van misbruik. Dit laatste doe ik
uiteraard samen met mijn collega’s van VWS en voor
Jeugd en Gezin.
De heer De Wit (SP): In de uitzending bleek duidelijk dat
er nog een groot probleem is met betrekking tot de
bekendheid van de Verklaring omtrent het gedrag. Is de
minister van mening dat in het kader daarvan nog veel
werk dient te worden verricht, met name voor
vrijwilligersorganisaties? De minister zegt dat wij een
wettelijke verplichting op dit moment niet kunnen
opleggen, omdat er daarvoor geen wet is en omdat er
ook nog steeds geen wet is over die organisaties. Zij
krijgen wel in de meeste gevallen subsidie van de
gemeenten. Is het dan niet een taak van de gemeenten
om bij het verlenen van subsidie in ieder geval erop toe
te zien dat de verklaring omtrent het gedrag waar nodig
wordt gevraagd? Wij kunnen dit met andere woorden,
zolang deze wet er niet is, verschuiven naar de gemeenten. De gemeenten zijn immers belast met het toezicht,
omdat deze subsidie verstrekken.

Mevrouw Arib (PvdA): Wij hebben eerst aan de minister
gevraagd om in overleg te treden met de vrijwilligersorganisaties om een Verklaring omtrent het gedrag
standaard in te voeren voor de vrijwilligers. Dit is niet
gelukt. Daarna hebben de heer Teeven, mevrouw Azough
en ik een motie ingediend waarin letterlijk staat dat alle
organisaties, inclusief vrijwilligersorganisaties, verplicht
dienen te worden gesteld om een vog in te voeren. Ik
vind de kosten niet opwegen tegen de impact van
seksueel misbruik binnen organisaties.

Minister Hirsch Ballin: Ik gaf net aan hoe wij ter
uitvoering van wat ik eerder heb aangekondigd en
toegezegd, bezig zijn om dat te regelen. Ik verwacht rond
de zomer van 2009 de resultaten van een onderzoek van
het WODC naar de incidenten en de maatregelen die al
genomen worden. Het overleg met vrijwilligers is zo ver
gevorderd, ook met steun van de betrokken collega’s, dat
ik verwacht dat wij deze regelingen inclusief meldcode
tot stand zullen kunnen brengen. Dat creëert ook het
moment – ik ga nu eerst in op de tweede suggestie van
de heer De Wit – waarop wij de gemeenten te verstaan
kunnen geven dat het goed zou zijn als zij hun subsidies
zouden binden aan de voorwaarde dat vrijwilligersorganisaties die codes en protocollen in acht nemen.

Tweede Kamer

13 januari 2009
TK 40

Vragenuur

40-3575

Hirsch Ballin
Daarmee wordt het feitelijk verplicht gesteld voor de
subsidieontvangende organisaties. Ik volg de suggestie
om de gemeenten daar in hun subsidiebeleid een rol in
te geven dus graag en wil de gemeenten, zodra dit
overleg over de codes en protocollen is afgerond,
aanraden om het tot voorwaarde te maken bij de
subsidiëring van deze instellingen.
De eerste suggestie van de heer De Wit zal ik ook heel
graag uitvoeren. Zoals gezegd zijn wij bezig met het
elektronisch en daardoor goedkoper maken van de vog.
Daarbij past dat wij de mogelijkheden van die verklaring
uitdrukkelijk onder de aandacht brengen van het publiek
en de organisaties.
Mevrouw Azough (GroenLinks): Ik snap eerlijk gezegd
niet waar precies de onwil van de minister in zit. Hij zegt
dat er sprake is van overleg over uniforme gedragsregels
waarbij bijvoorbeeld een verplichte meldcode zal worden
toegepast. Ik snap daarom niet waar het verzet in zit
tegen het verplicht aanvragen van een vog, zeker bij
specifieke functies. Naar aanleiding van de vraag van de
heer De Wit heeft de minister het over gemeenten. Veel
van deze organisaties ontvangen echter ook rijkssubsidies. Zeker bij een organisaties als Scouting Nederland,
die in het programma genoemd werd, kun je verwachten
dat bij een landelijke subsidie de eis wordt gesteld dat
voor specifieke functies een vog aangevraagd wordt.
Minister Hirsch Ballin: Wat betreft de rijkssubsidies,
voor zover die aan de orde zijn: dat vind ik prima. Wat
betreft de vraag om uit te leggen waar mijn onwil in zit:
dat kan ik niet uitleggen, want er is geen onwil. Daar ben
ik dus snel mee klaar. Mevrouw Azough bracht terecht de
nuancering aan dat het om specifieke functies gaat.
Specifieke functies worden dus op deze manier geregeld.
Ik heb alleen gezegd dat het onmogelijk is om voor een
werkterrein dat niet wettelijk geregeld is, naar zijn aard
vrijwillig is en waar 2 miljoen Nederlanders aan
deelnemen, voor alle vrijwilligers een vog te moeten
aanvragen. Mevrouw Azough was gelukkig genuanceerder – dank daarvoor – en vroeg naar specifieke functies.
Dat is precies waar wij mee bezig zijn. Er is dus geen
sprake van onwil.
De heer Çörüz (CDA): De CDA-fractie vindt het waardevol dat de minister in overleg is met allerlei vrijwilligersorganisaties om te bekijken of die sectoren niet breder
kunnen worden dan alleen het onderwijs. Ik wil wel
vooropstellen dat een vog geen doel op zich is, maar een
middel. Ik zou de minister graag een suggestie willen
meegeven. Bij het landelijk bureau BIBOB bijvoorbeeld
kunnen gemeenten een advies aanvragen over de
integriteit van ondernemers of personen. Kunnen
vrijwilligersorganisaties daar geen advies krijgen en
vervolgens overwegen of zij een vog willen aanvragen?
Dan krijgt zo’n landelijke club een adviserende functie.
Hoe wil de minister ervoor zorgen dat vrijwilligersorganisaties gemakkelijker personen kunnen checken?

met alle nadruk tegen de vrijwilligersorganisaties en al
degenen die daar verder met hen over spreken, willen
zeggen dat als die eis wordt gesteld – ik ben daarvoor in
het geval van de functies waar wij het net over hadden –
dat geen reden is voor de vrijwilligersorganisaties om
minder alert te zijn bij signalen dat er mogelijk iets mis
is. Integendeel, dat blijft de kern van een goed functionerende vrijwilligersorganisatie; Scouting of niet. Dat
betekent dat wij op die manier goed gebruik kunnen
maken van de vog. In die zin is het antwoord op de
vraag van de heer Çörüz bevestigend.
Mevrouw Agema (PVV): Mijn fractie is een groot
voorstander van een verklaring omtrent gedrag voor
mensen die met kinderen werken. Er zijn echter meer
kwetsbare groepen in onze samenleving. Zo krijgen
alleen al 160.000 ouderen per jaar te maken met
mishandeling. Wil de minister meer groepen bij dit
beleid betrekken? Zal hij ook de ouderen erbij betrekken,
mensen die ook te maken krijgen met medewerkers die
een verleden hebben dat niet helemaal door de beugel
kan?
Minister Hirsch Ballin: Voor professionele functies
bijvoorbeeld in de zorg voor ouderen kunnen dit soort
eisen worden gesteld. Er moet dan een functieprofiel
worden gehanteerd dat relevant is voor de functie. Ik
wijs erop dat het wel onze bedoeling is dat mensen die
ooit zijn veroordeeld, niet totaal zijn uitgesloten van het
arbeidsproces. Het gaat erom dat er bij nieuwe functies
rekening wordt gehouden met wat er is gebeurd en dat
de risico’s op herhaling worden beperkt. Daar doelt
mevrouw Agema ongetwijfeld op.
De zorg aan ouderen wordt voor een belangrijk deel
verleend door professionele hulpverleners, maar voor
een ander deel ook door vrijwillige hulpverleners.
Uiteraard kan de benadering die ik zojuist schetste, ook
daarbij worden gevolgd.
De heer Anker (ChristenUnie): Ik ben blij dat wij dit korte
debat voeren over de verklaring omtrent gedrag en dat
de minister zo genuanceerd naar voren brengt wat de
voordelen en wat de nadelen van die verklaring zijn. Hij
heeft een jaar geleden gezegd dat degene die zijn eerste
delict begaat, daarvoor waarschijnlijk nog wel een
verklaring omtrent gedrag zou hebben gekregen. Daar
gaat het mij om. Hoe kan in de voorlichting duidelijk
worden gemaakt dat een verklaring omtrent gedrag een
garantie kan zijn dat mensen met een schone lei
beginnen, maar ook dat er ook sprake moet zijn van enig
onderhoud? Het is natuurlijk prima als iemand tien jaar
geleden een verklaring omtrent gedrag heeft gekregen,
maar die zal om de zoveel tijd ververst moeten worden.
Heeft de minister ook overwogen om een keurmerk af
te geven waarmee snel duidelijk wordt, bijvoorbeeld
voor ouders, dat de betreffende organisatie werkt met
verklaringen omtrent gedrag?

Minister Hirsch Ballin: Zoals de heer Çörüz terecht
veronderstelt, is het de bedoeling dat vrijwilligersorganisaties gemakkelijker personen kunnen checken. Hij
zei terecht dat het een middel is. Het is geen panacee.
Een vog kijkt altijd naar het verleden en is niet een
garantie dat er geen risico en gevaar verbonden zijn aan
de persoon die zo’n verklaring bij zich draagt. Ik zou dus

Minister Hirsch Ballin: Ik begin met de laatste vraag.
Het zal duidelijk moeten zijn dat de koepelorganisaties,
bijvoorbeeld Scouting, NOC*NSF en NOV van hun leden
verwachten dat zij het protocol in acht nemen. In die zin
zal er ook sprake moeten zijn van handhaving. Een
organisatie die wel is aangesloten bij de koepelorganisatie maar niet het protocol wil aanvaarden en het niet
naleeft, mag ook niet de indruk kunnen wekken dat zij

Tweede Kamer

13 januari 2009
TK 40

Vragenuur

40-3576

Hirsch Ballin
dat wel doet door bijvoorbeeld erop te wijzen dat zij is
aangesloten bij de koepel terwijl zij zich niet houdt aan
de afspraken in het protocol. Ik stelde dit voorop in mijn
betoog, want het is van belang dat wij dit samen met de
koepelorganisaties uitwerken.
Ik ben het met de eerste opmerking van de heer Anker
eens. Ik onderstreep nogmaals dat de verklaring omtrent
het gedrag hier, maar ook bij andere functies bijvoorbeeld bij de overheid of in het bedrijfsleven, een
belangrijk hulpmiddel is, maar geen panacee. Het is niet
iets waardoor wij kunnen zeggen: nu weten wij
waterdicht zeker dat er nooit iets zal gebeuren met
degene die wij nu in dienst nemen of deze taak geven.
Het zal dus altijd moeten gaan om een combinatie van
de verklaring omtrent gedrag en van goed beleid van de
betreffende organisaties, ook van de vrijwilligersorganisaties. Wij zullen ervoor zorgen dat de verklaring
omtrent gedrag beter verkrijgbaar is, gemakkelijker is
aan te vragen en daarmee ook goedkoper en beter
bereikbaar is. Dit is een hulpmiddel voor goed beleid.
De voorzitter: Ik dank de minister van Justitie voor zijn
antwoorden. Wij kunnen nu overgaan naar de volgende
vragen. Ik heet de minister van Defensie welkom. Wij
kunnen allen zien dat de minister gewond is, zoals
bekend als gevolg van het beoefenen van de schaatssport. Wij leven met hem mee.
Vragen van het lid Van Bommel aan de minister van
Defensie over de uitspraken van de minister van
Buitenlandse Zaken over verlenging van de missie
in Uruzgan.
©
De heer Van Bommel (SP): Mevrouw de voorzitter. In
2006 gingen Nederlandse militairen naar de Afghaanse
provincie Uruzgan voor een opbouwmissie. Die zou twee
jaar duren, maar de periode werd langer. In 2008 werd
daar nog eens twee jaar aangeknoopt. Twee jaar en niet
langer, beslist niet langer, was de mededeling. Nu is er
door uitspraken van leden van het kabinet opnieuw
onduidelijkheid ontstaan over de duur van de Nederlandse aanwezigheid. Mogelijk blijft Nederland langer
dan tot 2010 in Afghanistan.
Op 18 december meldde de minister-president dat het
kabinet signalen heeft ontvangen van adviseurs van de
nieuwe Amerikaanse president, de heer Obama, signalen
dat Nederland gevraagd zou worden om ook na
augustus 2010 in Afghanistan te blijven. Dit zou volgens
de premier een nieuw weegmoment met zich brengen.
Kort daarop liet de minister van Defensie weten dat wat
hem betreft de nieuwe Amerikaanse president, de heer
Obama, tien keer kan bellen, maar dat na augustus 2010
Nederland weggaat uit Uruzgan. Hij voegde daar nog
aan toe: ″Wij gaan ook niet naar een ander gebied. Dat is
geen optie. Zo’n missie legt te veel beslag op militairen
en materieel.″ Dat leek mij glasheldere taal en dat was
het ook, tot afgelopen zondag de minister van Buitenlandse Zaken ging spreken. Hij zei: de laatste soldaat van
de missie in Uruzgan vertrekt in 2010. Ik ga niet bij
voorbaat zeggen dat dit het is. Over een nieuwe missie is
helemaal nog geen besluit genomen. De minister van
Buitenlandse Zaken stelde bovendien dat de minister van
Defensie niet bedoeld had te zeggen dat er geen nieuwe

Tweede Kamer

Vragenuur

missie in Afghanistan zou komen. Dat is het verkeerde
signaal. Ik heb de volgende vragen aan de minister van
Defensie.
Wat bedoelde hij precies toen hij zei: ″Wij gaan ook
niet naar een ander gebied″? Doelde hij daarbij op een
missie, van welke omvang dan ook? Kan de krijgsmacht,
zoals de minister zei, een nieuwe missie in Afghanistan
niet meer aan? Ziet de minister een bijdrage aan een
Provinciaal Reconstructie Team als een nieuwe missie?
Die suggestie is gedaan door mevrouw Eijsink van de
PvdA.
De voorzitter: U moet afronden.
De heer Van Bommel (SP): Ik ben bijna klaar, voorzitter.
Wanneer komt het nieuwe weegmoment waar de
minister-president over sprak? Heeft de minister van
Defensie ook de signalen ontvangen van de adviseurs
van Obama? Ik doel op de signalen die bij de ministerpresident zijn aangekomen.
©
Minister Van Middelkoop: Voorzitter. Dank voor uw
vriendelijke woorden en voor de uitnodiging om deel te
nemen aan het eerste vragenuur van dit jaar.
Het lijkt mij een uitstekend moment om nog eens stil
te staan bij het besluit dat wij eind 2007 in het kabinet en
daarna in debat met de Kamer hebben genomen, het
zogenaamde verlengingsbesluit. Dat kabinetsbesluit is
duidelijk verwoord in de artikel-100-brief van 30 november 2007, maar ik ben natuurlijk altijd bereid om nog
eens een toelichting te geven, in het bijzonder aan de
heer Van Bommel. Ik zeg daar wel bij, dat ik dan een
duidelijkheid geef die alleen maar een herbevestiging is
van de eerder gegeven duidelijkheid.
In de artikel-100-brief van november 2007 staat dat
Nederland zijn leidende militaire verantwoordelijkheid in
Uruzgan hoe dan ook per 1 augustus 2010 zal beëindigen. Hieraan liggen zowel de bijdrage die wij als
NAVO-lid leveren als een verantwoorde belasting van de
eigen krijgsmacht ten grondslag. Dat is een antwoord op
een van de vragen van de heer Van Bommel. Vanaf
1 augustus 2010 zal de terugtrekking van de Task Force
Uruzgan zo spoedig mogelijk geschieden, zodat deze per
1 december 2010 is afgerond. De Task Force Uruzgan
stopt dus in 2010, maar de Nederlandse bijdrage in het
geheel van Afghanistan is altijd een bredere geweest,
zoals u weet. Militair gezien zijn wij buiten Uruzgan
vertegenwoordigd in diverse hoofdkwartieren in Kabul
en Kandahar en leveren wij een bijdrage met F-16’s en
helikopters. In september heb ik in een uitzending van
Pauw en Witteman, opgenomen in Kamp Holland in
Tarin Kowt in Uruzgan, verwezen naar deze bredere
bijdrage. Ik heb toen gezegd dat wij over een eventuele
verlenging daarvan een zelfstandig besluit zullen nemen.
De minister-president heeft later in dit verband gesproken over een nieuw weegmoment: als er een internationaal verzoek komt, zullen wij dat op een passende
manier afwegen. Ik kan daarop nu niet vooruitlopen,
maar vanzelfsprekend zal op dit punt niets buiten de
Kamer om gebeuren. Dat zou ook niet kunnen. De
minister van Buitenlandse Zaken heeft in De Telegraaf
van afgelopen zondag eveneens gereageerd langs deze
lijnen. Hij heeft gezegd dat de laatste soldaat van Task

13 januari 2009
TK 40

40-3577