2021D15524

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken heeft enkele vragen en
opmerkingen over de brief van de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties dd. 18 maart 2021 inzake bij de Kamer voorgehangen
Wijziging Besluit omgevingsrecht in verband met de verruiming van de
mogelijkheden van de omgevingsvergunning voor de bewoning van
recreatie woningen (33 118, nr. 184).
De fungerend voorzitter van de commissie,
Bosma
De griffier van de commissie,
Roovers

nds-tk-2021D15524

1

Wijziging van het Besluit omgevingsrecht in verband met de
verruiming van de mogelijkheden van de omgevingsvergunning
voor de bewoning van recreatiewoningen (TK 33 118, nr. 184)
De leden van de VVD-fractie willen er op wijzen dat er een groot
woningtekort is in Nederland en dat het daarom goed is dat deze regeling
er komt. Iedereen kent immers wel iemand die op zoek is naar een woning
maar die niet kan vinden. De leden van de VVD-fractie vinden het daarom
goed dat het kabinet de VVD/ D66 motie uitvoert en de regeling weer
opent om permanente bewoning van recreatiewoningen toe te staan.
Deze leden hopen dat de regeling daarmee zo snel mogelijk van kracht
wordt.
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de brief met
betrekking tot Voorhang wijziging van het Besluit omgevingsrecht in
verband met de verruiming van de mogelijkheden van de omgevingsvergunning voor de bewoning van recreatiewoningen. Zij zijn content dat er
met deze regeling meer ruimte wordt geboden aan gemeenten tot het
permanent laten bewonen van een recreatiewoning. Deze leden hebben
nog enkele vragen die zij aan de regering willen voorleggen.
De leden van de D66-fractie zijn content dat de Actie-agenda Vakantieparken 2021–2022 is getekend. Deze leden vragen of er nader uiteengezet
kan worden op welke wijze er in de Actie-Agenda uitvoering wordt
gegeven aan de motie Van Eijs cs. (32 847, nr. 627) over het hanteren van
de menselijke maat in de handhaving rondom permanente bewoning van
recreatiewoningen? Deze leden vragen daarnaast op welke wijze de
Actie-Agenda aandacht heeft voor de leefbaarheid van vakantieparken?
De leden van de D66-fractie constateren dat met deze regeling de
persoonsgebonden vergunning van een recreatiewoning eenmalig
doorgegeven kan worden aan de rechtsopvolger van diegene aan wie de
vergunning is verleend. Deze leden vragen of hun veronderstelling klopt
dat dit in alle gevallen mogelijk wordt onder deze regeling? Daarnaast
vragen deze leden op welke wijze ervoor kan worden gezorgd dat het
overdragen van de vergunning aan een volgende bewoner mogelijk blijft,
ook nadat de vergunning eenmaal is overgegaan?
De leden van de D66-fractie constateren dat wat er wordt verstaan onder
«permanente bewoning» per gemeente verschillend gedefinieerd kan
worden. Deze leden vragen in hoeverre er wel richtlijnen zijn waar deze
definitie aan dient te voldoen, om te voorkomen dat permanente
bewoning van recreatieparken door strikte definities onmogelijk wordt in
de praktijk?
De leden van de D66-fractie constateren dat er geen landelijke regeling
wordt opgezet die het mogelijk maakt om een vergunning voor permanente bewoning aan te vragen, maar dat dit een gemeentelijke afweging
is. Deze leden vragen hoe er voor wordt gezorgd dat gemeenten zo veel
mogelijk op de hoogte zijn van deze nieuwe regeling, en hoe zij naast de
beschreven «aanjaag- en expertteams» worden ondersteund om deze
regeling zo veel als mogelijk in te voeren?
De leden van de PVV-fractie lezen dat wordt voorgesteld om permanente bewoning mogelijk te maken op basis van een persoonsgebonden
vergunning in plaats van een object gebonden vergunning. De termijn van
de omgevingsvergunning geldt voor zolang degene aan wie de
vergunning is verleend de recreatiewoning permanent bewoond. Maar
wat gebeurt er als de vergunninghouder de woning overdraagt, zo vragen
deze leden. Ligt het in de lijn der verwachting dat de gemeente hieraan zal
meewerken en de termijn zal verlengen?
Geldt de persoonsgebonden vergunning ook voor mensen die gehuwd
en/of samenwonend zijn? Of is het de bedoeling dat de vergunninghouder
ook altijd zelf in de woning aanwezig is?

2

De Minister schrijft dat de term «permanente bewoning» afhangt van de
definitie die de gemeente zelf geeft in het geldende bestemmingsplan. De
leden van de PVV-fractie merken op dat dit juist voor de problemen zorgt
want de gemeenten zelf hanteren een verschillende definitie van het
begrip «wonen». Is de Minister hiermee bekend? Waarom komt er geen
landelijke definitie van het begrip «wonen» en «recreëren»? Wordt er een
definitie van de begrippen «wonen» en «recreëren» opgenomen in de
handreiking die vanuit het Ministerie van BZK ter beschikking wordt
gesteld aan gemeenten? Wat is de definitie van de Minister van de termen
(permanent) «wonen» en «recreëren»? En hoe verhouden deze twee
begrippen zich tot elkaar?
De leden van de PVV-fractie vragen of de Minister bekend is met de
schrijnende situatie van permanente bewoning op vakantieparken in
onder andere de gemeente Zeewolde, waar de gemeente zaken als verse
bloemen, een gemaaid gazon en gewassen ramen gebruikt als bewijs van
«wonen» in plaats van «recreëren» en ook zodanig handhaaft met hoge
dwangsommen tot gevolg? Hoe beoordeelt de Minister deze gang van
zaken? De Minister heeft tijdens een eerder AO toegezegd contact op te
nemen met de gemeente Zeewolde over deze manier van handhaven in
de gemeente Zeewolde. Wat is hier de status van?
Wat zijn de gevolgen voor de eerder afgegeven dwangsommen vanwege
«permanente bewoning» nu er zicht is op legalisatie? Kunnen de
bewoners deze betaling terugvorderen?
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de onderhavige stukken. Zij hebben daarover de volgende vragen en opmerkingen.
In de nota van toelichting wordt verwezen naar het onderzoek «Wonen in
de luwte» van Platform31 (2018), waaruit zou blijken dat op dit moment
ongeveer 55.000 mensen permanent in een recreatiewoning verblijven.
Echter, dit onderzoek ziet alleen op de Veluwe en het getal van 55.000
wordt in het rapport niet expliciet genoemd. In haar begeleidende brief
(Kamerstuk nr. 32 847, nr. 452) schrijft de Minister dat het onderzoek «niet
een sluitend antwoord geeft op het aantal mensen dat exact permanent
op vakantieparken verblijft». Kan zij een actuele duiding geven bij het
aantal van 55.000 en de spreiding hiervan over Nederland? Zijn er regio’s
waar permanente bewoning van recreatiewoningen in hogere mate
voorkomt dan andere? Welke (regionale) oorzaken heeft dit?
De Minister schrijft te verwachten dat de voorgestelde wijziging van het
Besluit omgevingsrecht (Bor) voor permanente bewoners van recreatiewoningen de drempel verlaagt om zich in te laten schrijven in de BRP,
waarmee enerzijds zij toegang krijgen tot sociale voorzieningen en
anderzijds gemeenten meer zicht krijgen op deze bewoners. Uit het
onderzoek «Wonen in de luwte» komt naar voren dat de permanente
bewoners van recreatiewoningen een heterogene groep vormen. Valt er
iets te zeggen over de verwachting van het aantal mensen dat zich na de
wijziging Bor zal inschrijven in BRP, en de groepen die daarna nog buiten
het zicht van gemeenten blijven, vragen de leden van de CDA-fractie?
De Minister schetst de verschillende wijzen waarop gemeenten thans
permanente bewoning van recreatiewoningen kunnen toestaan en hun
nadelen: (1) wijziging van de bestemming (nadeel: tijdrovend),
(2) verlening persoonsgebonden omgevingsvergunning (nadeel: hier
komen weinig mensen voor in aanmerking als gevolg van peildatum
31 oktober 2003), (3) verlening persoonsgebonden gedoogbeschikking
(nadeel: geeft weinig rechtszekerheid). Is bekend hoe vaak gemeenten
momenteel van elk van deze instrumenten gebruik maken? Worden de
nadelen door hen onderkend?

3

Met deze wijziging Bor wordt uitvoering gegeven aan de aangenomen
motie-Koerhuis/Van Eijs over gemeenten de mogelijkheid geven om
permanente bewoning van recreatiewoningen toe te staan (Kamerstuk
nr. 32 847, nr. 622), die o.a. verzoekt om «objectgebonden vergunningen af
te geven voor recreatiewoningen die voor 2019 zijn gebouwd».
In tegenstelling tot wat de motie verzoekt, voorziet deze wijziging Bor in
een eenmalig overdraagbare persoonsgebonden vergunning i.p.v. in een
objectgebonden vergunning. Hebben de leden van de CDA-fractie het
goed begrepen dat voor deze «route» is gekozen omwille van de snelheid
en om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de Omgevingswet die per
1 januari 2022 inwerking treedt? Klopt het dat gemeenten na inwerkingtreding van de Omgevingswet kunnen kiezen of zij een persoonsgebonden dan wel een objectgebonden omgevingsvergunning afgeven om
permanente bewoning van recreatiewoningen mogelijk te maken, een
keuzemogelijkheid die binnen de huidige wettelijke basis niet te realiseren
is? In hoeverre zijn de individuele gemeenten bij de voorgenomen
wijziging Bor betrokken geweest? Zijn gemeenten met veel recreatiewoningen actief betrokken? Kunnen gemeenten ook besluiten om niets te
doen? Zo nee, waarom niet?
«Vanwege de druk op de woningmarkt is het wenselijk om deze
aanpassing vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Omgevingswet
door te voeren», schrijft de Minister. De leden van de CDA-fractie vragen
waar zij de grootste effecten verwacht? Worden die gemonitord? De VNG
geeft in reactie aan «niet in te zien hoe deze wijziging Bor substantieel
bijdraagt aan het wegnemen van de druk op de woningmarkt», omdat het
Bor al in 2022 opgaat in de Omgevingswet. Kan de Minister hierop
reageren?
Na de wijziging Bor mag een recreatiewoning alleen permanent worden
bewoond door degene aan wie de vergunning is verleend of diens
rechtsopvolger. Volgens de VNG leidt dit tot «een gefragmenteerde in
plaats van integrale benadering van het vraagstuk van bewoning op
vakantieparken», die «haaks staat op de uitgangspunten van de Nationale
actieagenda en de uitvoering in de dagelijkse praktijk». Wil de Minister
hierop ingaan?
Ook geeft de VNG aan dat anders dan bij de Omgevingswet de aanvraagvereiste van participatie van en overleg met derden in het voortraject bij
de wijziging Bor ontbreekt. Gemeenten maken zich bovendien zorgen over
de snelheid waarmee vergunningsaanvragen moeten worden beoordeeld.
Hoe kijkt de Minister hiernaar?
Met deze wijziging Bor kan een omgevingsvergunning niet worden
verleend «in de nabijheid van (spoor)wegen, industrieterreinen en
militaire terreinen waarbij het geluid op de gevel van de recreatiewoning
de voorkeurswaarde overschrijdt». De Minister schrijft dat bij de voorbereiding van het ontwerpbesluit overleg heeft plaatsgevonden met o.a. de
VNG, HISWA-RECRON, gemeenten, provincies, ProRail en Rijkswaterstaat.
De leden van de CDA-fractie vragen of er ook overleg is geweest met
ondernemersorganisaties als MKB-Nederland, VNO-NCW Brabant,
Zeeland of LTO Nederland? Hoe staan zij tegenover deze wijziging Bor? In
voornoemde motie wordt gesteld dat «geen strengere eisen worden
gesteld aan omliggende bedrijven». Wat zijn de gevolgen van de wijziging
Bor voor agrarische bedrijven met betrekking tot bijvoorbeeld de geur- en
fijnstofproblematiek? Heeft permanente bewoning ook gevolgen voor
stikstofberekeningen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke dan?

4

De Minister schrijft dat het de verwachting is dat de wijziging Bor zal
leiden tot een incidentele toename van het aantal vergunningaanvragen,
maar dat dit «geen structureel hogere administratieve lasten met zich mee
zal brengen». Gemeenten denken daar anders over en maken zich zorgen
over grote uitvoeringslasten en gerechtelijke procedures vanwege een
vermeend «recht op permanente bewoning». De leden van de CDA-fractie
vragen wat de Minister denkt nog te kunnen doen om deze zorgen weg te
nemen? Wie draait voor de kosten op?
De leden van de CDA-fractie lezen dat «vanuit BZK een handreiking wordt
opgesteld en er een aanjaag- en expertteam in voorbereiding is om
gemeenten te ondersteunen bij de transformatie van recreatieparken». Zij
zijn benieuwd wanneer beide gereed zijn?
De leden van de CDA-fractie lezen dat o.a. het IPO waarschuwt dat «met
het in het leven roepen van de nieuwe vergunningsmogelijkheid de indruk
wordt gewekt dat men een recht heeft op een omgevingsvergunning voor
permanente bewoning van een recreatiewoning», met een grote
toestroom van vergunningaanvragen en hoge uitvoeringslasten tot
gevolg. De Minister schrijft in reactie dat «vergunningverlening een
discretionaire bevoegdheid betreft en geenszins een automatisch recht op
een omgevingsvergunning geeft», en dat gemeenten beleidsregels
kunnen stellen. Welke andere acties kan de Minister zich nog voorstellen
om aan de zorgen van provincies en gemeenten tegemoet komen?
Naar aanleiding van bezwaren van ProRail en Rijkswaterstaat is een artikel
toegevoegd, waarin is bepaald dat een omgevingsvergunning voor
permanente bewoning van recreatiewoningen niet verleend kan worden
«als op de recreatiewoning de voorkeurswaarde uit de Wet geluidhinder
of het Besluit geluidhinder voor het geluid van een weg, spoorweg of
industrieterrein wordt overschreden». Kan de Minister aangeven of de
bezwaren van ProRail en Rijkswaterstaat hiermee volledig zijn
weggenomen?
VNG en IPO houden ernstige bezwaren tegenover deze wijziging Bor, m.n.
«over het nut, de noodzaak en de wenselijkheid om voorafgaand aan de
Omgevingswet dit te willen regelen». Ziet de Minister nog mogelijkheden
om aan deze bezwaren tegemoet te komen?
Tot slot valt het de leden van de CDA-fractie op dat een aantal organisaties
aangeeft teleurgesteld te zijn in het voorstel tot wijziging van het Bor,
omdat dit «de samenwerking op het gebied van vakantieparken
verstoort». Hoe gaat de Minister zich ervoor inzetten dat alle partijen zich
weer achter deze aanpak scharen en de samenwerking effectief kan
worden voortgezet?
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de voorgehangen Wijziging van het Besluit omgevingsrecht in
verband met de verruiming van de mogelijkheden van de omgevingsvergunning voor de bewoning van recreatiewoningen. Zij willen de Minister
hier over de volgende vragen stellen.
De leden van de ChristenUnie-fractie constateren dat de Minister aangeeft
dat het ontwikkelingsperspectief voor een recreatiepark, een lokale keuze
is. Wat een goede oplossing voor een park in de ene gemeente is, hoeft
dat in een andere gemeente niet te zijn. De ChristenUnie ondersteunt die
lijn van harte, in de actie-agenda voor vakantieparken zijn daar ook
afspraken over gemaakt. Échter, deze zelfde gemeenten (Vereniging van
Nederlandse Gemeenten, Samenwerkingsverband Vitale Vakantieparken)
geven aan niet de behoefte te hebben aan deze wetswijziging. De

5

voorgestelde wijziging is volgens de VNG onzorgvuldig, onhelder in zijn
doel, lastig uitvoerbaar en disproportioneel. De leden van de
ChristenUnie-fractie zijn benieuwd hoe de Minister gemeenten kan
ondersteunen bij de uitvoering van de wetswijziging, en of er mogelijk
aanpassingen moeten worden gedaan om een en ander werkbaar te
maken voor gemeenten. De VNG geeft daarnaast aan dat het signaal dat
bewoning van een vakantiewoning op individueel niveau kan worden
geregeld met een omgevingsvergunning, het draagvlak en samenwerking
in lopende projecten ondermijnt én de verdere ontwikkeling van alles wat
er op het gebied van vitale vakantieparken in het land in ontwikkeling is.
Dat zijn stevige bewoordingen vanuit de lokale overheden, graag een
reactie van de Minister.
De leden van de ChristenUnie-fractie zien dat de voorgestelde wijziging
van de regelgeving leidt tot een gefragmenteerde in plaats van een
integrale benadering van het vraagstuk van bewoning op vakantieparken,
wat niet overeenkomt met de uitgangspunten van de Actieagenda. De
VNG geeft aan dat de wijziging leidt tot grote uitvoeringslasten en
gerechtelijke procedures. Hoeveel geld reserveert de Minister voor de
uitvoeringslasten en juridische procedures van gemeenten? Daarnaast
vragen deze leden of dat geld structureel benodigd is, en hoe deze extra
uitgaven verminderd/voorkomen kunnen worden?
De leden van de ChristenUnie-fractie zien dat er gespeculeerd wordt op de
mogelijke permanente bewoning van vakantiehuizen. Deze woningen
liggen vaak in rustige, natuurlijke omgevingen met recreatie als duidelijk
beoogd doel. Hoe wil de Minister het speculeren op vakantiewoningen
tegengaan? Het toestaan van permanente bewoning vergroot de
stedelijke ruimte en kan ten koste gaan van de door ons zo gekoesterde
recreatieve gebieden. Wat betekent de wetswijziging volgens de Minister
voor de recreatieve ruimte? Onderschrijft de Minister recreatie en rust als
intrinsiek belangrijke waarden en hoe denkt de Minister deze te
waarborgen op parken die voor rust en recreatie aangelegd zijn, maar
waar permanente bewoning makkelijker mogelijk gemaakt gaat worden?
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben ook enkele procedurele
vragen. De voorgestelde wijziging wordt tenslotte ook grotendeels
geregeld met de inwerkingtreding van de omgevingswet per 2022. De
VNG ontgaat het nut, de noodzaak en de wenselijkheid om dit voorafgaand te willen regelen; de leden van de ChristenUnie-fractie vragen zich
af wat de toegevoegde waarde is van deze wijziging gezien de komende
invoering van de Omgevingswet. Zij vragen de Minister om een reactie.
Vindt de Minister deze voordelen opwegen tegen de door gemeenten
benoemde nadelen? Met de voorgestelde wijziging zullen gemeenten heel
snel beleid moeten formuleren om vergunningaanvragen adequaat te
kunnen beoordelen, binnen de gestelde termijn; vervolgens mogen
gemeenten dit na de inwerkingtreding van de Omgevingswet weer
herformuleren. Dit neigt volgens de leden van de ChristenUnie-fractie
naar dubbel werk; kan de Minister uiteenzetten hoe zij dit hoopt te
voorkomen?
De leden van de ChristenUnie-fractie vinden het belangrijk dat recreatie,
rust en ruimte een plek blijven hebben in Nederland. De leden van de
ChristenUnie-fractie hopen dat de permanente bewoning van vakantiewoningen geen uitbreiding van het stedelijk gebied betekent en de recreatieve functie van het buitengebied onder druk zet. In hoeverre kost de
wetswijziging volgens de Minister banen in de recreatieve sector? En wat
betekent permanente bewoning voor ondermijning op vakantieparken?

6

De leden van de ChristenUnie-fractie zien dat de woningnood ons dwingt
te handelen. Veel mensen komen er niet tussen op de woningmarkt, en
vakantieparken hebben een buffer-rol waar mensen zonder woning
tijdelijk terecht komen. Graag een reactie van de Minister hoe tijdelijk zij
het vergemakkelijken van permanente bewoning op vakantieparken ziet
als oplossing voor de woningnood, of dat deze van meer structurele aard
is? Wanneer dat laatste het geval is, hoe denkt de Minister de recreatieve
functie van het buitengebied te kunnen waarborgen wanneer deze veel
permanente bewoning bevat? Betekent dit dat er dan ook gewerkt moet
worden aan (OV) ontsluiting van het buitengebied? Graag een reactie van
de Minister hoe zij dit voor zich ziet, niet alleen op de korte, maar ook de
(middel)lange termijn.

7