Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

34 000 A

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
Infrastructuurfonds (A) voor het jaar 2014

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
Inhoudsopgave
A.

ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE WETSARTIKELEN

2

Wetsartikel 1

2

B.

BEGROTINGSTOELICHTING

3

1.

Leeswijzer

3

2.

De Infrastructuuragenda

7

3.

De Productartikelen

13

4.
1.

Bijlagen:
Voeding van het Infrastructuurfonds en begrotingstaat
per productartikelonderdeel
Verdiepingsbijlage
Overzichtsconstructie Kustwacht
Begroting beheer, onderhoud, vervanging en renovatie
RWS
Toelichting artikel 13 Spoorwegen
Lijst van afkortingen

84

2.
3.
4.
5.
6.

kst-34000-A-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

84
86
113
115
124
126

1

A. ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSWETSVOORSTEL
Wetsartikel 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk jaar
afzonderlijk bij de wet vastgesteld. Het wetsvoorstel strekt ertoe om de
onderhavige begrotingsstaat voor het aangegeven jaar vast te stellen.
Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de
Rijksbegroting voor dat jaar. Een toelichting bij de Rijksbegroting als
geheel is opgenomen in de Miljoenennota.
Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen
en ontvangsten vastgesteld. De in de begrotingsstaat opgenomen
begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van
toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
De Minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

2

B. BEGROTINGSTOELICHTING
1. LEESWIJZER
Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM) stelt de begroting van
het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (Begroting hoofdstuk XII) op
van de Rijksbegroting, de begroting van het Infrastructuurfonds en de
begroting van het Deltafonds.
Voor u ligt de begroting van het Infrastructuurfonds.
Door een apart fonds voor infrastructuur kan beter invulling worden
gegeven aan de doelstellingen zoals genoemd in de wet op het Infrastructuurfonds, te weten het bevorderen van een integrale afweging van
prioriteiten en het bevorderen van continuïteit van middelen voor
infrastructuur. Zo mag het fonds jaarlijkse saldi (meer of minder uitgaven
in enig jaar) overhevelen – in tegenstelling tot de beleidsbegroting van
IenM – waardoor (kasmatige) vertragingen en versnellingen van projecten
niet hoeven te leiden tot budgettaire knelpunten.
Het Infrastructuurfonds wordt voor het grootste deel gevoed door een
bijdrage uit de begroting van IenM (artikelonderdeel 26.02). Daarnaast
worden voor een aantal projecten uitgaven doorberekend aan derden,
zoals andere departementen, lagere overheden, buitenlandse overheidsinstanties en de Europese Unie.
De begroting bestaat uit de volgende onderdelen:
1. Leeswijzer.
2. Infrastructuuragenda, waarin de mijlpalen in het lopende infrastructuurprogramma worden gepresenteerd.
3. Productartikelen, waarin per investeringsdomein de begrotingcijfers
worden gepresenteerd. Hierin zijn ook de projectoverzichten
opgenomen.
– Mutaties in de projectsfeer worden in deze begroting toegelicht
als deze financieel groter zijn dan tien procent van het projectbudget of in absolute zin meer bedragen dan € 10 miljoen;
– Een nadere toelichting op deze en alle overige infrastructuurprojecten is te vinden in het MIRT (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) Projectenboek 2015.
4. Bijlagen; de volgende bijlagen zijn opgenomen in deze begroting:
1. Voeding van het Infrastructuurfonds en begrotingstaat per
productartikelonderdeel
2. Verdiepingsbijlage
3. Overzichtsconstructie Kustwacht
4. Begroting beheer, onderhoud, vervanging en renovatie RWS
5. Toelichting artikel 13 Spoorwegen
6. Lijst van afkortingen
Verantwoord Begroten
Op 20 april 2011 is de aanpassing van de presentatie van de Rijksbegroting onder de naam «Verantwoord Begroten» in de Tweede Kamer
behandeld (Kamerstukken II, 2010/11, 31 865, nr. 26). De nieuwe presentatie geeft meer inzicht in de financiële informatie. Als uitzondering op de
systematiek van «Verantwoord Begroten» worden via het Infrastructuurfonds ook onderdelen van het apparaat van RWS bekostigd. In de
agentschapsparagraaf RWS – onderdeel van de beleidsbegroting van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

3

IenM (Begroting hoofdstuk XII) – worden alle apparaatskosten van RWS
inzichtelijk gemaakt.
Kolom «vorig»
In de tabellen projectoverzichten bij de verschillende artikelen is de kolom
«vorig» opgenomen. In deze kolom is de laatste stand van de projectbudgetten opgenomen, i.c. de stand na de voorjaarsnota 2014.
Groeiparagraaf: wat is nieuw in deze begroting
Minregel rentevrijval
Met het in 2009 uitgekeerde superdividend van NS (€ 1,4 miljard) is een
eeuwig lopende schuld van ProRail afgelost. De rentevrijval die door deze
aflossing ontstond binnen het Infrastructuurfonds tot en met 2020 werd
daarbij ingezet voor de financiering van spoorambities (Kamerstukken II,
2009/10, 28 165, nr. 105). Er vindt bij deze begroting een correctie plaats
op Infrastructuurfonds voor de rentevrijval in de periode 2021–2028 (€ 64
miljoen per jaar). De verlaging wordt voorlopig technisch verwerkt via een
minregel op artikel 18. Bij verlenging van het Infrastructuurfonds zal de
minregel ingepast worden binnen de begroting van het Infrastructuurfonds.
Overprogrammering
In de Begroting 2014 is de inzet van het instrument overprogrammering
toegelicht. Het doel van dit instrument is om zorg te dragen dat projectvertragingen in enig jaar niet onmiddellijk onderbesteding tot gevolg
hebben. Een resultaat is dat gedurende het uitvoeringsjaar 2013 de
budgetten op het Infrastructuurfonds volledig uitgeput zijn (overbesteding
€ 12 miljoen). De overprogrammering wordt uitsluitend gedurende de
begrotingsperiode (de begroting tot en met het jaar 2019) toegepast op de
artikelen voor aanleg. In de totale periode tot en met 2028 is het volledige
programma altijd gedekt. Hoofdzakelijk is de overprogrammering
geplaatst op de artikelen voor verkenning- en planuitwerking. In deze
projectfases is de onzekerheid rondom de planningen – en daarmee het
risico op vertraging – namelijk het hoogst. In de onderstaande tabel is de
omvang van deze overprogrammering weergegeven.
Overprogrammering Infrastructuurfonds (in miljarden euro’s)

Aanlegprogramma
Aanlegbudget
Overprogrammering (–)

t/m 2019

Vanaf 2019

Totaal

18,8
17,0
– 1,8

18,2
19,9
1,8

36,9
36,9
0,0

Op de artikelen voor realisatie is er in de eerste jaren sprake van een
beperktere overprogrammering. Zowel de omvang als het ritme hiervan is
inzichtelijk gemaakt in de projecttabellen bij de realisatieartikelen van de
modaliteiten. Over de begrotingsperiode (de begroting tot en met het jaar
2019) genomen is het volledige programma gedekt op de artikelen voor
realisatie; de overprogrammering is dus per saldo nul.
Prijsbijstelling tranche 2014
Aan de Tweede Kamer is toegezegd (Kamerstukken II, 2013/14, 33 750 XII
nr.14) dat de Kamer uiterlijk bij ontwerpbegroting 2015 wordt geïnformeerd over de effecten van de korting op de prijsbijstelling tranche 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

4

voor de IenM begrotingen. Als gevolg van deze korting zijn de projecten
en programma’s op de fondsen geïndexeerd uit de resterende investeringsruimte bij de modaliteiten. Daarbij is kritisch bezien bij welke
projecten en programma’s indexatie dit jaar noodzakelijk was (bijvoorbeeld vanuit juridische en/of bestuurlijke verplichtingen). Bij de
Voorjaarsnota is het restant van de aanvullende post prijsbijstelling
tranche 2014 daarnaast toegevoegd aan de IenM begrotingen.
Per saldo effect op IenM begrotingen (periode 2014–2028)
Infrastructuurfonds

€ 387mln

waarvan Hoofdwegen
Spoorwegen 1
Regionaal/Lokale Infrastructuur
Hoofdvaarwegen

€ 303 mln
–
€ 11 mln
€ 73 mln

Deltafonds

€ 79 mln

Hoofdstuk XII
Totaal effect op de IenM begrotingen

–
€ 466 mln

1
De besluitvorming over indexatie van de budgetten voor Beheer, Onderhoud en Vervanging
van Spoorwegen is aangehouden tot de begroting 2016.

De bedragen uit de tabel zijn ten laste van de investeringsruimte op de
fondsen gebracht. Evenals vorig jaar resteert er op de fondsen een
kasprobleem. Technisch is dit kasprobleem verwerkt via een minregel op
de investeringsruimte van de modaliteiten. In het uitvoeringsjaar wordt
een risico op een kasoverschrijding ter omvang van het minbedrag in de
begroting geaccepteerd. IenM lost de minregel uiterlijk bij ontwerpbegroting 2017 op, maar zo mogelijk bij de eerstvolgende herijking van het
investeringsprogramma.
Intertemporele aanpassingen Fondsen
Investeringen in aanleg, beheer en onderhoud zijn gebaat bij continuïteit
en een kasbeeld met beperkte schommelingen. In de Infrastructuurfondsbegroting was er in 2016 echter sprake van een forse terugloop van de
totale beschikbare middelen ten opzichte van het jaar 2014. Bij het
realiseren van meerjarige infrastructuurprojecten is dit een onwenselijke
situatie. Het is immers niet zonder meer mogelijk om projecten gedurende
2014 in uitvoering te nemen indien de daarvoor beschikbare kasmiddelen
in het uitvoeringsjaar 2016 zeer schaars zijn.
Het verloop van de budgetten vergde daarom een oplossing om het
programma zo veel mogelijk volgens planning in uitvoering te blijven
nemen. Deze oplossing is gevonden in twee kasschuiven op het Infrastructuurfonds ten gunste van het jaar 2016. Eén via het generale beeld
(€ 250 miljoen uit 2014 naar 2016 en 2017) en één via het Deltafonds
(€ 150 miljoen uit 2018 en 2019 naar 2016). Met deze laatste schuif is
tevens een bijdrage geleverd aan een evenwichtiger kasbeeld op het
Deltafonds. Op dit fonds was juist in 2016 sprake van een budgettaire piek
en een terugloop in 2018 en 2019. Beide kasschuiven zijn reeds verwerkt
en aan de Tweede Kamer gemeld bij Voorjaarsnota 2014. Bij het opstellen
van de Miljoenennota bleek dat er binnen de volledige Rijksbegroting nog
ruimte was om – aanvullend op deze reeds verwerkte kasschuiven – de
beschreven dip in 2016 verder te verlichten. Om deze reden wordt bij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

5

Miljoenennota voorgesteld om aanvullend € 40 miljoen te versnellen van
2017 naar 2016.
Raming modaliteiten
De ambitie is om – op termijn – alle uitgaven per modaliteit te ramen op
de desbetreffende artikelen, opdat alle uitgaven die verband houden met
een modaliteit op de betreffende artikelen zijn geraamd. Hiertoe is in deze
begroting een eerste aanzet gedaan.
Ter voorbereiding op de af te sluiten Service Level Agreements 2017–2020
(tussen RWS en opdrachtgevers) zijn de budgetten voor de landelijke
taken geraamd onder de Overige Netwerkgebonden Kosten (dit betreffen
de activiteiten die door RWS centraal worden uitgevoerd). Deze middelen
werden tot en met de vorige begroting integraal geraamd onder verkeersmanagement / watermanagement en beheer en onderhoud. De verdeling
van de budgetten voor de landelijke taken naar verkeersmanagement en
beheer en onderhoud is extracomptabel inzichtelijk gemaakt in de bijlage
beheer, onderhoud, vervanging en renovatie bij deze begroting. Het
betreft hier een technische, beleidsneutrale mutatie.
In de ontwerpbegroting 2016 zullen aanvullende mutaties worden
doorgevoerd om het eindbeeld te bereiken. Dit betreft onder meer het
toedelen van de middelen op artikelonderdeel 18.12 «Nader toe te wijzen
Beheer en Onderhoud en vervanging», waarop in deze begroting
middelen zijn geraamd, welke nog niet aan netwerken kunnen worden
toebedeeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

6

2. INFRASTRUCTUURAGENDA
De infrastructuuragenda beperkt zich tot het presenteren van de agenda
op projectniveau, met aandacht voor de mijlpalen in het lopende
infrastructuurprogramma. Zo wordt inzichtelijk gemaakt welke projecten
in 2015 worden opgeleverd en bij welke projecten de uitvoering in 2015
begint.
Mijlpalen en resultaten 2015
Beheer, onderhoud en vervanging
In 2015 wil IenM onder meer de volgende activiteiten in het kader van
beheer, onderhoud en vervanging uitvoeren:
Beheer, onderhoud en vervanging
Mijlpaal

Project

Hoofdwegen

– Verkeersmanagement waaronder inzet weginspecteurs bij
incidenten, het op alle bemeten wegvakken inwinnen van
betrouwbare reis en route-informatie. Deze informatie tijdig aan de
NDW te leveren, het realiseren van benuttingsmaatregelen en
connecting mobility.
– Beheer en onderhoud waaronder verhardingsonderhoud,
onderhoud aan kunstwerken en onderhoud aan Dynamisch
Verkeersmanagement (DVM) systemen.
– Uitvoering van het programma vervangingen en renovaties
waaronder het programma Stalen Bruggen.
– Verkeersleiding en capaciteitsmanagement
– Regulier beheer en onderhoud, waaronder het inspecteren en
schouwen van de infrastructuur, functieherstel bij verstoringen, het
saneren van geluidsschermen en het onderhouden en schoonmaken
van stations.
– Groot onderhoud, waaronder het slijpen van spoorstaven en het
seizoenbestendig houden van de sporen.
– Het vervangen van spoorstaven (circa 100 kilometer), dwarsliggers
(circa 40 kilometer) en wissels (circa 200) en de vervanging van
andere systemen, zoals energie, transfer en treinbeheersing.
– Verkeersmanagement waaronder activiteiten in het kader van
verkeersbegeleiding, bediening van objecten en vaarwegmarkering.
– Beheer en onderhoud maatregelen om de breedte en diepte van de
vaarweg te handhaven en maatregelen om de kunstwerken (sluizen
en bruggen) en verkeersvoorzieningen blijvend te laten functioneren.
– Uitvoering van het programma vervangingen en renovaties
waaronder NoMo achterstallig onderhoud vaarwegen programma
«NoMo AOV» en het resterend deel uit het plan van aanpak Beheer
en Onderhoud (impuls).

Spoorwegen

Hoofdvaarwegen

Voor een nadere toelichting op de stand van zaken van beheer, onderhoud
en vervanging wordt verwezen naar de toelichting op de productartikelen
en naar het MIRT Projectenboek 2015.
Aanleg
Hieronder volgen de mijlpalen die IenM in 2015 wil halen per modaliteit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

7

Hoofdwegennet
Mijlpaal

Project

Oplevering

– A4 Delft-Schiedam
– A4 Dinteloord-Bergen op Zoom
– A7/A8 Purmerend-Coentunnel (Beter Benutten)
– A15 Maasvlakte-Vaanplein (incl. A29 Knooppunt Vaanpleinaansluiting Barendrecht)
– A50 Ewijk-Valburg
– N61 Hoek-Schoondijke
– A6/A7 Knooppunt Joure
– A7 Zuidelijke Ringweg Groningen
– SAA Deelproject A9 Gaasperdammerweg
– A7/A8 Purmerend-Coentunnel (Beter benutten)
– A1 Bunschoten-Hoevelaken

Start realisatie

Spoorwegen
Mijlpaal

Project

Oplevering

– Station Barneveld Zuid
– Zutphen-Winterswijk: snelheidsverhoging Zutphen-Vorden
– Fietsenstalling Amsterdam; Noordwest stalling
– Page: emplacementen Delfzijl
– Rijswijk-Delft: indienststelling 2-sporige tunnel
– Toegankelijkheid: diverse projecten
– Programmma Fietsparkeren: diverse projecten
– Programma Kleine functiewijzigingen: diverse projecten
– NaNov 2e fase: Zutphen Nieuwstad
– Programma Ontsnippering (kleine faunavoorzieningen); diverse
projecten
– Uitvoeringsprogramma Geluid: geluidschermen (Almelo, Hengelo
Onnen en Zutphen) en gevelisolatie (Zwolle en Dordrecht)
– Uitvoeringsprogramma Geluid: geluidschermen (Almelo, Hengelo
Onnen en Zutphen)
– Programma PVVO; diverse projecten
– NSP Arnhem: 2e fase OV-terminal
– Fietsenstalling Amsterdam; Noordwest stalling en Zuidoost stalling
– Landelijk Verbeterprogramma Overwegen (LVO); diverse projecten
– Groningen-Leeuwarden; partiële uitbreiding
– Amsterdam Cuyperhal Oosttunnel
– Waalhaven Zuid; herinrichting emplacement
– Valleilijn; Robuustheid vergrotende maatregelen
– Programma Toegankelijkheid: diverse projecten
– Programma Fietsparkeren: diverse projecten
– Programma Kleine functiewijzigingen: diverse projecten
– Programma Ontsnippering (kleine faunavoorzieningen); diverse
projecten
– Programma PVVO; diverse projecten

Start realisatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

8

Hoofdvaarwegennet
Mijlpaal

Project

Oplevering

– Dynamisch Verkeersmanagement (een aantal maatregelen loopt
nog door)
– Diverse projecten in het kader van Quick-wins regeling Binnenhavens
– Amsterdam-Rijnkanaal (keersluis Zeeburg)
– Wilhelminasluis (Zaan)
– Zuid-Willemsvaart, omleggen en opwaarderen (Maas-Veghel)
– 4e sluiskolk Ternaaien
– Vaarweg Eemshaven-Noordzee
– Ligplaatsen Rijn-Scheldeverbinding
– Quick winmaatregel Volkeraksluizen

Start realisatie

Voor een nadere toelichting over de stand van zaken voor het lopende
programma wordt verwezen naar de toelichting op de productartikelen en
naar het MIRT Projectenboek 2015.
Regionale/lokale infrastructuur (> € 112,5 miljoen / > € 225
miljoen)
Voor de grote regionale en lokale infrastructuurprojecten (kosten van de
meest kosteneffectieve oplossing hoger dan € 112,5 miljoen respectievelijk € 225 miljoen) ligt de verantwoordelijkheid voor voorbereiding,
aanleg, beheer en onderhoud en exploitatie bij de betreffende regionale of
lokale overheid. IenM is dus niet zelf verantwoordelijk, maar kan een
bijdrage leveren in de aanlegkosten van een dergelijk project als nut en
noodzaak zijn aangetoond en het project van (boven)regionaal belang is.
In artikelonderdeel 14.01 van het Infrastructuurfonds van de Rijksbegroting zijn de grote regionale/lokale projecten nader aangeduid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

9

Begroting op hoofdlijnen
De onderstaande tabel geeft de belangrijkste wijzigingen in de uitgaven
en inkomsten aan ten opzichte van de eerste suppletoire begroting 2014.
Een volledig overzicht van de mutaties is terug te vinden in bijlage 2:
Verdiepingsbijlage.
art

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Stand ontwerp-begroting 2014

6.594.555

5.888.540

5.621.479

6.262.137

5.874.966

6.103.917

Mutaties 1e suppletoire wet 2014

– 327.580

56.037

199.408

88.289

– 61.274

– 109.960

Stand Voorjaarsnota 2014

6.266.975

5.944.576

5.820.887

6.350.426

5.813.692

5.993.956

Belangrijkste mutaties Infrastructuurfonds

– 118.001

218.500

90.138

– 283

34.125

65.384

Kader-relevante mutaties IF
Index 2014
Desalderingen
Kasritme regiobijdragen
Waddenveren
Cyber security
Loonbijstelling
Overboekingen RSP
Diverse overboekingen met HXII
Generale kasschuif

Div.
12/13
Div.
14
12/15
Div.
14
Div.
12/15

8.065
24.199
– 61.858
– 9.000
15.254
1.040
– 93.703
– 1.998

4.068
143.541
30.316

2.943
– 3.322
24.275

3.398
– 2.471
2.346

2.144
– 1.679
0

2.877
– 746
6.554

1.032

953

918

891

884

651

1.177
40.000

248
– 40.000

407

– 109

Belangrijkste mutaties binnen kader IF
10 Conversie ZuidasDok (incl. bijdragen
derden)

12/13/17

0

38.892

24.112

35.279

32.363

55.924

6.148.974

6.163.077

5.911.024

6.350.144

5.847.817

6.059.340

1
2
3
4
5
6
7
8
9

Stand ontwerp-begroting 2014

Ad. 1 Net als in de vorige begroting, dekt IenM de korting op de prijsbijstelling tranche 2014 uit de resterende investeringsruimte per investeringsdomein. Er resteert dan een kasprobleem. IenM lost dit uiterlijk bij
ontwerpbegroting 2017 op, maar zo mogelijk bij de eerstvolgende
herijking van het investeringsprogramma. In het uitvoeringsjaar wordt
een risico op een kasoverschrijding ter omvang van het minbedrag in de
begroting geaccepteerd.
Ad 2. De belangrijkste desalderingen (uitgaven/ontvangstenboekingen)
betreffen.
– A2 Holendrecht: In 2008 zijn bestuursakkoorden gesloten tussen Rijk
en provincies. Hierbij is afgesproken dat de provincie Utrecht € 20
miljoen bijdraagt aan het project A2 Holendrecht – Oudenrijn. De
rijksbijdrage aan het project is hiermee destijds niet verlaagd.
– Sluiskil: Conform het advies van de commissie van wijzen ontvangt
IenM vanuit Vlaanderen € 15,7 miljoen. De bijdrage wordt door
Vlaanderen aan de Vlaams-Nederlandse Scheldecommissie (VNSC)
overgemaakt en dan door de VNSC aan IenM.
– A1 Apeldoorn – Azelo: Met de provincies Overijssel en Gelderland, en
de regio Twente is afgesproken, dat zij in een bijdrage leveren van
€ 142 miljoen aan dit project. Dit is vastgelegd in een bestuursovereenkomst. Een bedrag van € 28,5 miljoen wordt in 2024 terugbetaald
aan provincie Overijssel en Gelderland.
– SAA: Dit betreft een bijstelling van de ontvangsten voor het deeltraject
5 Amstelveen (€ -60 miljoen).
– A28/A1 Knooppunt Hoevelaken: Dit betreft de bijdrage van de regio
(€ 28,3 miljoen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

10

–

–
–
–

Spoor: Een afboeking op het saldo van de bijdragen van derden voor
aanlegprojecten uit het verleden (€ 13,2 miljoen). Met uitzondering
van de bijdragen van provincies voor de decentrale lijnen zijn alle
bijdragen van derden tot en met 2013 ontvangen en resteert er feitelijk
geen saldo meer.
Verwerking van de opgelegde boete NS.
Bijstelling naar aanleiding van afrekening 2012 voor HSA en indexering contract naar prijspeil 2014 (€ 13,5 miljoen).
Diverse kleinere bijstellingen, met name de afrekening van aanlegprojecten.

Ad 3. Dit betreft een aanpassing van het kasritme van de regionale
bijdragen. Het gaat met name om de bijdragen bij de projecten A4
Dinteloord- Bergen op Zoom, A4/A9 Badhoevedorp, decentrale lijnen en
overige aanlegontvangsten HVWN.
Ad 4. Een betaling aan de Waddenveren (9 miljoen). De concurrentiestrijd
tussen TSM Doeksen en Eigen Veerdienst Terschelling (EVT) is beslecht.
Doeksen neemt de veerdienst over van Eigen Veerdienst Terschelling. EVT
stopt met varen. Hiermee is de veerverbinding voor de komende 15 jaar
veiliggesteld.
Ad 5. Beveiligd Werken richt zich op het «in control» brengen en houden
van de missiekritieke systemen (MKS) en Industriële Automatisering ter
ondersteuning van de maatschappelijk vitale en primaire processen van
RWS. Missie Kritieke Systemen zijn ICT systemen die een essentiële rol
spelen in een informatieketen (mensen, processen en techniek).
Onderdeel hiervan is het voldoen aan de eisen van informatiebeveiliging
(Cyber Security). In dit kader is nu € 21 miljoen vrijgemaakt voor die
werkzaamheden die in 2014 op het IF (€ 15 miljoen) en DF (€ 6 miljoen)
noodzakelijk zijn.
Ad 6. Dit betreft de toevoeging van de aan het Infrastructuurfonds
uitgekeerde loonbijstelling 2014.
Ad 7. Dit betreft overboekingen naar Provincie- en Gemeentefonds ten
behoeve van het RSP. Voor het project FlorijnAs, een concreet project
binnen het Regiospecifiek Pakket Zuiderzeelijn, vervult de gemeente
Assen de rol van contracterende partij. Om deze rol te kunnen vervullen,
stort IenM, in lijn met 2010, 2011 en 2012, delen van het taakstellende
budget in het Gemeentefonds. Het regiodeel van het Ruimtelijk Economisch Programma, onderdeel binnen het RSP, is indertijd geparkeerd op
de begroting van IenM. IenM stort, in lijn met 2010, 2011 en 2012, delen
van dit budget in het Provinciefonds.
Ad 8. Het gaat hier om een aantal overboekingen tussen de Begroting
hoofdstuk XII en het Infrastructuurfonds. De mutaties zijn bij de individuele artikelen in het Infrastructuurfonds (en in de Begroting hoofdstuk
XII) toegelicht.
Ad 9. Bij Voorjaarsnota 2014 is een kasschuif van € 250 miljoen van 2014
naar 2016 (€ 150 miljoen) en 2017 (€ 100 miljoen) verwerkt. Bij het
opstellen van de Miljoenennota bleek dat er binnen de volledige Rijksbegroting nog ruimte was om – aanvullend op deze reeds verwerkte
kasschuiven – de budgettaire dip in 2016 verder te verlichten. Om deze
reden wordt aanvullend € 40 miljoen versneld van 2017 naar 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

11

Ad 10. De budgetten voor het integrale project ZuidasDok worden met een
specifieke herschikking van artikel 12 (Hoofdwegennet) en artikel 13
(Spoor) overgeheveld naar het projectartikel 17.08 voor het integrale
project ZuidasDok. Hiermee worden alle budgetten voor het project
ZuidasDok begroot en verantwoord op één artikel. Daarnaast draagt het
bij aan een efficiënte projectadministratie, conform de bestuursovereenkomst van 9 juli 2012. In de bestuursovereenkomst is ook vastgelegd dat
de gemeente Amsterdam, stadsregio Amsterdam en de provincie
Noord-Holland bijdragen leveren aan het project. De bijdragen van de
regio worden nu ook verwerkt in de begroting van het Infrastructuurfonds.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

12

3. DE PRODUCTARTIKELEN
Artikel 12 Hoofdwegennet
Omschrijving van de samenhang in
het beleid

Op dit artikel worden de producten op het gebied van Rijkswegen
verantwoord. Het betreft de onderdelen verkeersmanagement, beheer,
onderhoud en vervanging, aanleg, GIV/PPS, netwerkgebonden kosten en
de investeringsruimte.
Artikel 12 Hoofdwegennet op het Infrastructuurfonds is gerelateerd aan
beleidsartikel 14 Wegen en Verkeersveiligheid op de Begroting hoofdstuk
XII.

Budgettaire gevolgen van de uitvoering van art. 12 Hoofdwegennet (x € 1.000)
2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Verplichtingen

1.698.213

3.215.774

2.211.002

3.584.239

2.857.164

2.166.259

2.937.554

Uitgaven

2.481.852

2.419.368

2.293.979

1.935.634

2.421.527

2.152.256

2.745.942

Waarvan juridisch verplicht:

95%

12.01 Verkeersmanagement
12.02 Beheer, onderhoud en vervanging
12.02.01 Beheer en onderhoud
12.02.04 Vervanging
12.03 Aanleg
12.03.01 Realisatie
12.03.02 Verkenningen en planuitwerkingen
12.04 GIV/PPS
12.06 Netwerkgebonden kosten HWN
12.06.01 Apparaatskosten RWS
12.06.02 Overige netwerkgebonden kosten
12.07 Investeringsruimte

21.794
544.354
456.913
87.441
1.065.903
1.060.444
5.459
412.956
436.844
381.576
55.268
0

19.421
669.806
530.986
138.820
788.866
772.868
15.998
601.717
407.957
355.573
52.384
– 68.399

4.038
658.195
427.979
230.216
723.322
612.938
110.384
545.431
424.674
338.633
86.041
– 61.681

3.617
605.451
486.602
118.849
440.657
383.284
57.373
527.315
419.242
333.150
86.092
– 60.648

3.617
543.436
478.752
64.684
935.060
556.211
378.849
585.329
414.248
328.106
86.142
– 60.163

3.617
528.116
472.217
55.899
862.100
329.793
532.307
395.843
411.795
325.660
86.135
– 49.215

3.618
501.659
478.659
23.000
1.548.085
710.724
837.361
333.259
411.554
325.411
86.143
– 52.233

Van totale uitgaven
– Bijdrage aan agentschap RWS
– Restant

952.479
1.529.372

970.902
1.448.466

911.978
1.382.001

961.364
974.270

942.847
1.478.680

934.326
1.217.930

931.125
1.814.817

150.887

141.028

533.670

87.200

66.346

28.414

38.276

12.09 Ontvangsten

Budgetflexibiliteit

Met uitzondering van verkenningen en planuitwerking, worden de
budgetten in 2015 als juridisch verplicht beschouwd op de peildatum
1 januari 2015. Voor de mate van verplichting van het verkenningen en
planuitwerkingsprogramma tot en met 2028 wordt verwezen naar het
betreffende projectoverzicht.
Onderstaand zijn de beschikbare budgetten tot en met 2028 per jaar
gepresenteerd op het niveau van artikelonderdeel. In de verdiepingsbijlage bij de begroting zijn de mutaties op hetzelfde detailniveau
toegelicht voor de periode tot en met 2028.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

13

Bedragen x € 1.000

12
12.01
12.02

12.07

Hoofdwegen
Verkeersmanagement
Beheer, onderhoud en
vervanging
Aanleg
GIV/PPS
Netwerkgebonden kosten
HWN
Investeringsruimte

12.09

Ontvangsten

12.03
12.04
12.06

uitgaven

Ontvangsten

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2.293.979
4.038

1.935.634
3.617

2.421.527
3.617

2.152.256
3.617

2.745.942
3.618

3.291.954
3.617

2.316.420
3.614

658.195
723.322
545.431

605.451
440.657
527.315

543.436
935.060
585.329

528.116
862.100
395.843

501.659
1.548.085
333.259

483.547
2.163.221
280.398

454.157
1.082.928
276.481

424.674
– 61.681

419.242
– 60.648

414.248
– 60.163

411.795
– 49.215

411.554
– 52.233

411.479
– 50.308

411.342
87.898

533.670

87.200

66.346

28.414

38.276

226.716

719

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2.633.602
3.611

2.421.370
3.610

2.382.186
3.609

2.205.849
3.607

2.085.084
3.607

2.024.863
3.607

2.122.256
3.615

454.074
1.512.989
246.065

454.031
1.362.607
239.753

454.152
1.290.724
220.928

454.451
1.095.693
245.892

427.976
931.751
327.917

682.668
395.032
176.833

430.267
350.524
253.595

411.863
5.000

412.072
– 50.703

412.768
5

413.173
– 6.967

413.163
– 19.330

413.199
353.524

411.927
672.328

64.019

719

719

719

719

0

0

(vervolg) Bedragen x € 1.000

12
12.01
12.02

12.07

Hoofdwegen
Verkeersmanagement
Beheer, onderhoud en
vervanging
Aanleg
GIV/PPS
Netwerkgebonden kosten
HWN
Investeringsruimte

12.09

Ontvangsten

12.03
12.04
12.06

uitgaven

Ontvangsten

12.01 Verkeersmanagement
Motivering

Met verkeersmanagement streeft IenM naar optimaal gebruik van
informatie over de beschikbare infrastructuur en draagt IenM bij aan het
bereiken van een voorspelbare en betrouwbare reistijd van deur tot deur.
Daarmee worden de bereikbaarheid en verkeersveiligheid in Nederland,
binnen de randvoorwaarden van duurzaamheid, bevorderd.

Producten

Verkeersmanagement
Bij verkeersmanagement wordt onderscheid gemaakt in de volgende
maatregelcategorieën:
– Verkeersgeleiding bij grote drukte, inclusief crisissituaties (onder
andere weeralarm).
– Hulpverlening voor doorstroming en informatievoorziening bij pech en
ongevallen (incidentmanagement).
– Maatregelen ter bevordering van gedisciplineerd en sociaal weggedrag, bijvoorbeeld ter voorkoming van bumperkleven en het negeren
van rode kruizen.
– Voorlichting over rijkswegen, zoals voorlichting over de gevolgen van
wegwerkzaamheden.
Verkeersmanagementmaatregelen betreffen onder andere de inzet van
weginspecteurs bij incidenten, toeritdosering, gebruik van spitsstroken,
maar ook verkeersinformatie op panelen boven de weg. De meeste van
deze maatregelen worden ingezet vanuit vijf regionale verkeerscentrales
en een landelijke verkeerscentrale. Hierbij wordt het rijkswegennet in
samenhang met het regionale wegennet beschouwd door toepassing van
gebiedsgericht verkeersmanagement waarbij wordt ingezet op regionale

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

14

samenwerking. Dit krijgt ook vorm in het programma Beter Benutten.
Hierin wordt samen met andere infrabeheerders, vervoersorganisaties en
bedrijfsleven gewerkt aan regionale maatregelen om bestaande weg-,
vaarweg-, spoor- en OV-verbindingen beter te benutten. Hetzelfde geldt
ook voor de Praktijkproef Amsterdam, waarbij door gecoördineerd en
netwerkbreed inzetten van maatregelen een bijdrage wordt geleverd aan
de beleidsdoelen zoals verbeteren van de reistijd en bereikbaarheid in de
regio Amsterdam. In deze proef zullen zowel wegkantsystemen als
dynamische navigatiesystemen worden ingezet op het hoofd- en
onderliggend wegennet in de regio Amsterdam.
De activiteiten die door RWS centraal worden uitgevoerd, worden
gefinancierd uit de budgetten voor netwerkgebonden kosten. In het kader
van de transparantie van de budgetten voor verkeersmanagement en
beheer en onderhoud, zijn deze in de begroting intracomptabel inzichtelijk
gemaakt. Hiertoe zijn de Landelijke taken van RWS zoals opgenomen in de
artikelonderdelen Verkeersmanagement en Beheer en Onderhoud
geraamd onder de Overige Netwerkgebonden Kosten. De verdeling naar
onder meer Verkeersmanagement en Beheer en Onderhoud is extracomptabel inzichtelijk gemaakt in de bijlage beheer, onderhoud, vervanging en
renovatie bij deze begroting.
In 2013 is het actieprogramma «Beter geïnformeerd op weg» gestart om
in samenwerking met marktpartijen een gezamenlijke koers en een
concrete agenda voor ontwikkeling en innovatie van verkeersmanagement voor de komende jaren te formuleren. Het actieprogramma
bestaat uit een publiekprivate routekaart over Reisinformatie & Verkeersmanagement, waarin de strategische lijnen voor de beoogde ontwikkelingen worden beschreven. Deze routekaart is in november 2013 naar de
Tweede Kamer gestuurd. De routekaart wordt concreet uitgewerkt in een
uitvoeringsagenda voor de overheden en het bedrijfsleven onder de naam
«Connecting Mobility». Het actieprogramma biedt een meerjarig
richtsnoer (2013–2023) dat de basis legt voor publieke en private
investeringen in reisinformatie en verkeersmanagement.

Meetbare gegevens

Specificatie bedieningsareaal
Areaalomschrijving

Eenheid

2013

2014

2015

Verkeerssignalering

km op
rijbaan
aantal
km

2.647
6
338

2.634
6
319

2.662
6
336

Verkeerscentrales
Spits- en plusstroken

Toelichting:
De verwachte toename van verkeerssignalering op rijbanen is de
resultante van enerzijds uitbreiding (A4 Delft-Schiedam in 2015) en
anderzijds vermindering van de verkeerssignalering in 2014 door
versoberingsmaatregelen (onder andere A18L, A12, A2). De versobering
van de signalering A7, gepland voor 2014, is vervallen. Zie ook de
begroting van het Infrastructuurfonds over 2013, bijlage 5 (Kamerstukken
II, 2012/13, 33 400 A).
De verwachte toename van het aantal kilometer spits- en plusstroken eind
2015, is de resultante van enerzijds permanente openstelling van een
aantal plusstroken in 2014 (onder andere A12 Woerden – Gouda) en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

15

anderzijds realisatie in 2015 van onder andere extra spitsstroken op A7/A8
Purmerend – Zaandam – Coenplein (Beter Benutten) en op de A15
Maasvlakte-Vaanplein bij Rozenburg.
Indicator Verkeersmanagement
Eenheid

Beschikbaarheid data voor derden (compleet en tijdig
beschikbaar)

% van bemeten
rij baanlengte

Streefwaarde
2015

89%

Toelichting:
De indicator kent twee aspecten, namelijk de mate van beschikbaarheid
van de RWS meetlocaties en de mate waarin meetgegevens tijdig
verstuurd zijn naar de Nationale Databank Wegverkeergegevens (NDW). In
combinatie met de verkeersgegevens van andere wegbeheerders kan dit
aan serviceproviders beschikbaar worden gesteld.
12.02 Beheer, onderhoud en vervanging
Motivering

Het rijkswegennet en de onmiddellijke omgeving daarvan in een
dusdanige staat houden dat het vervullen van de primaire functie
gewaarborgd is: het faciliteren van vlot en veilig vervoer van personen en
goederen. Daarbij gelden randvoorwaarden voor milieu (natuur, lucht,
geluid en duurzaamheid).

Producten

Het regulier beheer en onderhoud van rijkswegen omvat maatregelen aan
verhardingen, kunstwerken zoals bruggen, tunnels en viaducten,
verkeersvoorzieningen, landschap en milieu en voorzieningen voor
verkeersmanagement zoals signalering en verkeerscentrales.
Vervanging en renovatie betreft het tijdig programmeren en nemen van
maatregelen aan kunstwerken en wegen waarbij regulier beheer en
onderhoud niet meer voldoende is. Voornamelijk in de eerste helft en
vanaf de jaren »60 van de vorige eeuw zijn kunstwerken gerealiseerd die,
mede door het intensieve gebruik, nu of in de komende decennia het
moment van einde levensduur naderen. Op basis van onderzoek wordt
concreet gemaakt voor welke kunstwerken wanneer vervanging of
renovatie aan de orde is.
Voor de volledigheid wordt verwezen naar artikelonderdeel 18.12 «Nader
toe te wijzen Beheer en Onderhoud en vervanging», waaronder middelen
voor vervanging zijn bestemd, die nog niet aan netwerken kunnen worden
toebedeeld.
In bijlage 4 is een nadere toelichting opgenomen met betrekking tot
beheer en onderhoud en vervanging.
12.02.01 Beheer en Onderhoud
Voor een optimaal gebruik van het wegennet zet IenM in op een zo groot
mogelijke beschikbaarheid, betrouwbaarheid en veiligheid van de
infrastructuur van wegen, bruggen, viaducten, tunnels, aquaducten,
matrixborden, verkeerscentrales en verkeersvoorzieningen. Daarbij gelden
de eisen ten aanzien van het landschap en het milieu rond de rijkswegen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

16

als randvoorwaarden. Zowel het preventief als het correctief onderhoud
vallen onder het beheer en onderhoud.
De uitgaven voor het beheer en onderhoud bestaan hoofdzakelijk uit:
– Uitgaven voor onderhoud van verhardingen waaronder het herstel van
vorstschade en het zoveel mogelijk voorkomen daarvan.
– Uitgaven voor onderhoud van kunstwerken.
– Uitgaven voor onderhoud aan DVM-systemen zoals matrixborden,
informatiepanelen en verkeerscentrales.
– Klein variabel en vast onderhoud aan verkeersvoorzieningen, zoals
onderhoud aan bermen, geleiderail, bewegwijzering, geluidsschermen
en verlichting.
– Uitgaven voor geluidmaatregelen (landschap en milieu) door naleving
van geluidproductieplafonds voor zover geen onderdeel van een
aanlegproject.
De activiteiten die door RWS centraal worden uitgevoerd, worden
gefinancierd uit de budgetten voor netwerkgebonden kosten. In het kader
van de transparantie van de budgetten voor verkeersmanagement en
beheer en onderhoud, zijn deze in de begroting intracomptabel inzichtelijk
gemaakt. Hiertoe zijn de Landelijke taken van RWS zoals opgenomen in de
artikelonderdelen Verkeersmanagement en Beheer en Onderhoud
geraamd onder de Overige Netwerkgebonden Kosten. De verdeling naar
ondermeer Verkeersmanagement en Beheer en Onderhoud is extracomptabel inzichtelijk gemaakt in de bijlage beheer, onderhoud, vervanging en
renovatie bij deze begroting.
Meetbare gegevens

In onderstaande figuur is een verdeling gegeven van de beheer- en
onderhoudskosten voor verhardingen, kunstwerken (bruggen en
viaducten), DVM, verkeersvoorzieningen, landschap en milieu. Deze
percentages zijn gebaseerd op een langjarig gemiddelde.

11%
12%

Verhardingen
Kunstwerken
DVM
Verkeersvoorzieningen
Landschap en Milieu

39%

8%

30%

Areaal rijkswegen

Rijbaanlengte
Rijbaanlengte
Areaal asfalt
Areaal asfalt
Groen areaal

Hoofdrijbaan
Verbindingswegen en op- en afritten
Hoofdrijbaan
Verbindingswegen en op- en afritten

Eenheid

2013

2014

2015

km
km
km2
km2
km2

5.721
1.526
75
13
197

5.768
1.544
76
13
197

5.819
1.613
76
13
197

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

17

Toelichting:
– De toename van de rijbaanlengte (hoofdrijbaan) van 5.768 km in 2014
naar 5.819 km in 2015 wordt verklaard door de realisatie van verschillende projecten, waaronder de A4 Dinteloord-Bergen op Zoom, de A4
Delft-Schiedam en de N61 Hoek-Schoondijke.
– De toename van de rijbaanlengte (verbindingswegen en op- en
afritten) van 1.544 km in 2014 naar 1.613 km in 2015 wordt verklaard
door de realisatie van verschillende projecten, waaronder de A4
Dinteloord-Bergen op Zoom, de A4 Delft-Schiedam en de A15
Maasvlakte-Vaanplein.
Omvang Areaal
Areaal

Beheer, onderhoud en ontwikkeling
1

Oppervlakte wegdek 1

Eenheid

Omvang
2015

Budget
x € 1.000
2015

km2

90

427.979

exclusief verzorgingsbanen

Indicatoren Beheer en Onderhoud
streefwaarde
2015
De verhouding verstoringen door aanleg, beheer en onderhoud t.o.v.
totale verstoringen.

10%

Tijdsduur (%) van het jaar dat de weg veilig beschikbaar is, zonder
dat rijstroken zijn afgesloten door aanlegwerkzaamheden, onderhoudswerkzaamheden, door falen infra of falen verkeersmanagement.

90%

Voldoen aan norm voor verhardingen (stroefheid en spoorvorming)
en gladheidbestrijding en neemt tijdig, na constatering, maatregelen
bij het (tijdelijk) niet voldoen van de norm bij wegen, viaducten,
aquaducten, bruggen en tunnels (eenheid: % van de gevallen).

98%

12.02.04 Vervanging
De veiligheid en de beschikbaarheid van het hoofdwegennet moeten in
stand worden gehouden tegen de achtergrond van een beperkte
technische levensduur van kunstwerken. Het einde van de levensduur kan
ontstaan door de ouderdom van het kunstwerk of door intensiever
gebruik dan bij het ontwerp is voorzien. Door de intensieve aanleg in de
eerste helft en voornamelijk ook vanaf de jaren «60 van de vorige eeuw
valt te verwachten dat deze problematiek geleidelijk toeneemt.
Op dit artikel staan de budgetten die reeds zijn toegewezen in het
Programma voor Vervanging en Renovaties aan concrete objecten die in
het MIRT Projectenboek inzichtelijk worden gemaakt. Op artikel 18 staat
een reservering voor vaarwegen en wegen vooruitlopend op een nadere
onderbouwing. Deze reservering wordt aangesproken als de opgave
bekend is. Dit gebeurd in tranches. In deze begroting is aan het
Programma voor Vervangingen en Renovaties een tweede tranche
projecten voor het Hoofdwegennet toegevoegd. Deze projecten worden
voor 2020 uitgevoerd.
Het betreft: Renovatie fundering A27, Renovatie Suurhoffbrug, Vervanging
tunneltechnische installaties Noord en Zuid Holland, Vervanging

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

18

fundering N3 en A6 Ketelbrug-Lelystad Noord en de Vervanging van de
Rijnlandse Boezemwaterbruggen in de N200. Met deze nieuwe tranche is
een bedrag gemoeid van € 230 miljoen tot en met 2019. Het totale
Programma Vervanging en Renovatie HWN 2014–2019 (inclusief
programma Stalen Bruggen) bedraagt daarmee circa € 631 miljoen. De
projecten zijn opgenomen in het MIRT Projectenboek 2015.
Wegnr.

Objecten

A50
A58

Brug tussen de knooppunten Valburg en Ewijk
Kreekrakbrug tussen knooppunt Markiezaat en
afslag Rilland
Galecopperbrug tussen de knooppunten Oudenrijn
en Lunetten
Wantijbrug tussen Papendrecht en Dordrecht
Suurhoffbrug tussen Europoort en Oostvoorne
Brienenoordbrug tussen de knooppunten Ridderkerk
en Terbregseplein
Kunstwerken A44/zuidelijke en noordelijke
Kaagbruggen/Hoofdvaart/Lisserweg
Viaduct Wilhelminakanaal/Hardinxveld-Giessendam
Viaduct Veerdijk/Papendrecht
Brug Drongelens kanaal en Viaduct Hoogeinde/
Drunen
Velsertunnel
Lelystad Noord-Ketelbrug, vervanging wegfundering
Dordrecht Zuid-Papendrecht, vervanging wegfundering
Rijnlandse Boezemwaterbruggen
Tunneltechnische Installatie tunnels in Zuid- en
Noord- Holland
Zuidelijk viaduct Daelderweg/Nuth
Renovatie A27 Stichtse brug-Knooppunt Almere

A12
N3
N15
A16
A44
A15
A15
A59
A22
A6
N3
N200
div.
A76
A27

Gereed
2015
2015
2015
2018
2018
2018
2016
2014
2015
2017
2016
2020
2019
2018
2016
2020
2016

12.03 Aanleg
Motivering

Door middel van voorbereiding en uitvoering van infrastructuurprojecten
wordt bereikt dat de noodzakelijke capaciteit beschikbaar is en komt, met
als doel om de verwachte verkeersgroei te faciliteren en een betrouwbaar
netwerk te realiseren met voorspelbare reistijden. Daarbij wordt rekening
gehouden met de kaders van veiligheid en leefbaarheid.
12.03.01 Realisatie

Producten

Dynamisch Verkeersmanagement
Afgelopen jaren is onder andere via het programma Mobiliteitsaanpak
€ 200 miljoen geïnvesteerd in verkeersmanagement maatregelen die zijn
gericht op het verbeteren van de verkeerssituatie van trajecten uit de file
top-50. Het betreft onder andere betere benutting van de bestaande
infrastructuur en verbeteren van aansluitingen tussen de snelweg en
regionale wegen. De laatste resterende werkzaamheden zullen in 2014
worden afgerond. Een deel van het programma Mobiliteitsaanpak vindt
inhoudelijk opvolging in het programma Beter Benutten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

19

Mijlpalen Realisatieprojecten
In 2015 wil IenM de volgende mijlpalen realiseren:
Mijlpaal

Project

Oplevering

A4 Delft–Schiedam
A4 Dinteloord–Bergen op Zoom
A7/A8 Purmerend–Coentunnel (Beter Benutten)
A15 Maasvlakte–Vaanplein (incl. A29 Knooppunt Vaanpleinaansluiting Barendrecht)
A50 Ewijk–Valburg
N61 Hoek–Schoondijke
A6/A7 Knooppunt Joure
A7 Zuidelijke Ringweg Groningen
SAA deelproject A9 Gaasperdammerweg
A7/A8 Purmerend–Coentunnel (Beter benutten)
A1 Bunschoten–Hoevelaken

Start realisatie

Overige maatregelen
Meer veilig-2
Met dit pakket wordt een bijdrage geleverd aan het verder terugdringen
van het aantal verkeersslachtoffers veroorzaakt door incidenten op het
rijkswegennet. Het totale programma bestaat uit 121 maatregelen. Deze
zijn grotendeels ultimo 2014 gerealiseerd. Naar verwachting worden circa
5 maatregelen opgeleverd in 2015.
Meer veilig-3
In 2015 wordt gestart met de uitvoering van het pakket Meer veilig-3
(uitvoeringsperiode 2015–2018). Het pakket bevat naast kosteneffectieve
maatregelen voor het oplossen van verkeersonveilige locaties ook
maatregelen voor het oplossen van significante onveilige situaties op
routes. De totale omvang van het programma is € 40 miljoen, waarvan
€ 5 miljoen bestemd is voor verbetering op de N35 Wijthmen-Nijverdal,
conform motie Elias/Kuiken (Kamerstukken II, 2012/13, 33 400 A, nr. 55). In
2015 wordt gestart met de voorbereiding van de realisatie van de eerste
tranche maatregelen. Het gaat om 51 maatregelen met een financiële
omvang van € 26,2 miljoen. In 2015 wordt besloten over de invulling van
de tweede tranche maatregelen.
Maatregelpakket Verzorgingsplaatsen
Dit pakket is gericht op het oplossen van de meest acute kwantitatieve en
kwalitatieve knelpunten op verzorgingsplaatsen langs (inter-)nationale
vrachtcorridors. Binnen dit pakket worden landelijk ruim 300 extra
parkeerplaatsen voor vrachtwagens gecreëerd en nog eens ruim 400
parkeerplaatsen meerjarig gehuurd. Daarnaast wordt ingezet op een
structurele kwaliteitsverbetering van naar verwachting 35 tot 40 verzorgingsplaatsen. Het totaal hiervoor beschikbare budget bedraagt € 25
miljoen.
Meer Kwaliteit Leefomgeving
Dit pakket betreft het Meerjarenprogramma Ontsnippering. De geplande
werkzaamheden binnen het programma lopen door tot 2018. Een
voorbeeld van een ontsnipperingsproject is het plaatsen van een ecoduct
of een dassentunnel. Hierdoor worden twee gescheiden natuurgebieden
met elkaar verbonden. In de afgelopen jaren zijn diverse ecoducten
gereedgekomen zoals die over de A27 (Zwaluwenberg), over de A28
(Sterrenberg en Leusderheide) en over de A12 (Rumelaar en Mollenbos).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

20

In 2015 komt het ecoduct Laarderhoogt gereed als één van de laatste
verbindingsstukjes in het herstel van een doorlopende Utrechtse
Heuvelrug. Over de A67 komt ecoduct Kempengrens op de grens van
Nederland en Vlaanderen gereed. Dit ecoduct wordt betaald door beide
landen. Dit MJPO-knelpunt is in goede samenwerking met België in
productie genomen.
Belangrijkste budgettaire aanpassingen
– Dynamisch verkeersmanagement: Verlaging budget van € 30 miljoen
als gevolg van een meevaller bij diverse maatregelpakketten uit de
mobiliteitsaanpak. De maatregelen zijn vrijwel afgerond.
– A1/A6/A9 SAA: Betreft de indexering IBOI 2014 (+ € 20 miljoen).
– N2 Meerenakkerweg (A2 zone): Betreft een meevaller ad € 4 miljoen.
– A2 Passage Maastricht: Het budget bij dit project wordt aangepast
vanwege:
• het manifesteren van een indexeringsverschil waarvoor het Rijk
garant staat;
• de mogelijkheid om met een totaalaanpak het toekomstig indexeringsverschil af te kopen en de kans op vertraging te verkleinen en;
• een scopewijziging die bij het TB (2010) is doorgevoerd, maar
waarvoor nu budget beschikbaar is gesteld.
– A2/A76 Maatregelenpakket Limburg: Het onderdeel Aansluiting Nuth is
als een apart project opgenomen in de begroting (€ 63 miljoen);
verder zijn met het niet doorgaan van het onderdeel Imstenraderweg
(€ 5 miljoen) middelen gereserveerd voor aanpassing aan het
knooppunt A76/A73 Knooppunt Zaanderheiken en is het restant
toegevoegd aan de investeringsruimte (12.07).
– A76 Aansluiting Nuth: Dit is een apart project geworden; vanuit
Maatregelenpakket Limburg zijn middelen overgeboekt.
– A50 Ewijk – Valburg: € 6 miljoen betreft meevaller door een bijgestelde
raming en vrijval van een deel van de post onvoorzien.
– A28 Knooppunt Hoevelaken: Het project is van planuitwerking
overgegaan naar de realisatiefase.
– A12 Ede – Grijsoord: Het project is van planuitwerking overgegaan
naar de realisatiefase.
– A1 Bunschoten – Knooppunt Hoevelaken: Het project is van planuitwerking overgegaan naar de realisatiefase.
Projectoverzicht behorende bij 12.03.01 Realisatieprogramma Hoofdwegennet
Budget in € mln

Totaal
Projectomschrijving

Projecten Nationaal
Dynamisch verkeersmanagement
Kleine projecten / Afronding
projecten
Programma 130 km
Programma aansluitingen
Quick Wins Wegen
ZSM 1+2 (spoedwet
wegverbreding)
Projecten Noord-Holland,
Utrecht en Flevoland
A10 Amsterdam praktijkproef FES

huidig

vorig

t/m
2013

2014

2015

2016

2017

129

159

128

1

0

134
57
99
37

157
57
99
36

37
16
24
10

32
16
8
0

28
10
17
1

12

1.618

1.620

1.423

38

20

13

3

50

50

10

6

12

12

10

2018

2019

later

Oplevering
huidig

vorig

–

21
0

9
14
14

4

10

15

1

2

nvt

nvt

nvt

nvt
–

2016

2016

2017

2015

26
122

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

21

Budget in € mln

Totaal
Projectomschrijving

A1/A6/A9 SchipholAmsterdam-Almere
A9 Badhoevedorp 1)
A2 Holendrecht – Oudenrijn
A28 Utrecht – Amersfoort
A28 Knooppunt Hoevelaken
A1 Bunschoten – Knooppunt
Hoevelaken
Projecten Zuidvleugel
A4 Burgerveen – Leiden 1)
A4 Delft – Schiedam
Projecten Zuidwestelijke
Delta
N57/N59 EuroRAP (verkeersveiligheid)
N61 Hoek-Schoondijke
Projecten Brabant
A4 Dinteloord – Bergen op
Zoom
N2 Meerenakkerweg (A2
zone)
A67 Aanpak toerit Someren
Projecten Limburg
A2 Maasbracht – Geleen, 1e
fase
A2 Passage Maastricht
A76 Aansluitng Nuth
Projecten Oost-Nederland
A50 Ewijk – Valburg
N35 Combiplan Nijverdal
A12 Ede – Grijsoord
Projecten Noord-Nederland
N31 Leeuwarden (De Haak) 1
Overige maatregelen
Meer kwaliteit leefomgeving
Meer veilig 2
Meer veilig 3
Verzorgingsplaatsen
Afrondingen

huidig

vorig

t/m
2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

later

huidig

vorig

1.658
339
1.219
224

1.638
336
1.219
224

445
43
1.201
186

140
48
1
9

72
48
3
6

154
36
6
1

318
20
8
6

118
8

194
0

218
136

2024
2017
2012
2013

731

0

7

5

12

0

55

30

121

500

2024
2019
2012
2013
2022–
2024

3

16

5

0

24

16

2016

588
657

586
661

460
266

51
183

19
116

2
60

2
18

2
3

1
3

52
9

2015
2015

2014
2015

10
118

10
117

1
5

2
0

3
1

1

17

0
28

3

67

nvt
2015

2014

275

274

194

32

11

29

10

2015

2015

7
6

11
6

2

4
2

1
4

2014
2015

2014

678
64

623
0

542

103

19
48

14
6

2016
2017

2016

270
316
120

276
316
0

263
258
4

1
32
4

10
19
64

–6

2015
2014
2017

2015
2014

194

193

120

49

24

1

2015

2014

108
27
40
25
2

107
27
40
25
–1

2
27

1

20

16

20

20

20

10

4

0
5
1

10
5

10
10
1

10
0
1

10
0

0
0
–1

0
0

5.892

792

645

454

539

230

351

1.091

131

117

89

17

0

923

763

543

556

230

351

1.091

Budget Realisatie (IF
12.03.01)

773

613

383

556

330

711

1.091

Overprogrammering (-)

– 150

– 150

– 160

0

100

360

Totaal uitvoeringsprogramma
Realisatieuitgaven op IF
12.03.01 mbt planuitwerking
Programma Realisatie (IF
12.03.01)

1

Oplevering

9.995

46

9
2
7
2

0

0

De openstelling van dit project vindt plaats in het kalenderjaar voor het jaar van oplevering.

12.03.02 Verkenningen en Planuitwerkingen
Belangrijkste (budgettaire) aanpassingen
– De taakstellende budgetten zijn op prijspeil 2014 gebracht.
– De projecten A12 Ede – Grijsoord, A28/A1 Knooppunt Hoevelaken en
A1 Bunschoten – knooppunt Hoevelaken zijn in realisatiefase en
opgenomen bij Art. 12.03.01 Realisatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

22

–

–

–

–

–

–

–

–
–

–
–

–

Eind 2013 is besloten om af te zien van tol op de A13/A16, het
volledige taakstellend budget is nu begroot op artikel 12. Dit is gedekt
uit de reservering tolopgave DBFM aanbesteding Blankenburgverbinding en Via15. Zie Kamerstukken II, 2013/14, 33 750 A, nr. 19.
De taakstellende budgetten zijn bijgesteld als gevolg van een gewijzigde bijdragen van derden (A1/A6/A9 Schiphol – Amsterdam – Almere
en A1 Apeldoorn – Azelo).
Blankenburgverbinding: Bij de voorkeursbeslissing is het taakstellend
budget vastgesteld op € 1.168 miljoen, waarvan € 315 miljoen door tol
wordt opgebracht.
A7/A8 Coentunnel Purmerend Noord: Naar aanleiding van de
uitkomsten van het MIRT-onderzoek Noordkant Amsterdam is een
reservering getroffen van € 300 miljoen onder de categorie gebonden.
Beter Benutten: Betreft de terugboeking van middelen in 2016 en 2017
die vanuit Beter Benutten zijn voorgefinancierd voor de A1 Bunschoten
Hoevelaken.
A1/A6/A9 SAA, deeltraject A9 Amstelveen en A6 Almere: Betreft de
toevoeging van de prijsindexatie 2014 en de verlaging van het
projectbudget als gevolg van een neerwaartse bijstelling van de
ontvangsten met € 60 miljoen als gevolg van een bijgestelde bijdrage
vanuit de gemeente Amstelveen.
Bij het Tracébesluit (maart 2011) is gemeld dat het project SAA een
flinke opgave heeft om het project te realiseren binnen het taakstellend
budget. Op dit moment is één deelproject open gesteld (A10), één
deelproject in het begin van de uitvoering (A1-A6), één deelproject in
de aanbestedingsprocedure (A9 Gaasperdammerweg) en moet de
aanbestedingsprocedure voor twee deelprojecten nog starten (A6
Almere, A9 Amstelveen). Voor het project A9 Amstelveen moet het
Ontwerp Tracébesluit deels opnieuw doorlopen worden, omdat de
oorspronkelijk beoogde tunnel is vervangen door een verdiepte
ligging. Dit betekent dat het project nog te maken heeft met technische
en bestuurlijke risico’s, waarvan op dit moment niet met zekerheid
gezegd kan worden hoe deze financieel zullen uitpakken. Van de
asymmetrische risicoverdeling, zoals ook bij het Tracébesluit in 2011
gemeld, is nog steeds sprake. Het project stuurt maximaal op een
goede verhouding tussen geld en kwaliteit, het voorkomen van
vertragingskosten en het ondervangen van gesignaleerde risico’s. Het
realiseren van SAA binnen het taakstellend budget behoort daardoor
nog steeds tot de mogelijkheden. Met de ervaringen en inzichten van
de realisatieprojecten en de financial close van de A9 Gaasperdammerweg, zal de Kamer bij Ontwerpbegroting 2016 nader geïnformeerd
worden over de ontwikkeling van de budgetspanning.
A10 Zuidas: De middelen voor het integrale project Zuidasdok zijn
overgeheveld naar IF Artikel 17.
A10 Knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel: middelen zijn overgeboekt naar IF Artikel 17 Zuidasdok. Dit betreft een overboeking voor de
voorbereidingskosten van A10 Knooppunten die onderdeel uitmaken
van de uitgaven door de projectorganisatie van Zuidasdok.
A12/A27 Ring Utrecht: Betreft de toevoeging van de prijsindexatie
2014.
A27 Houten – Hooipolder: Betreft de toevoeging van de prijsindexatie
en de verhoging van het taakstellend budget door de keuze voor het
alternatief met het meest oplossende vermogen en hoogste batenkostenverhouding (€ 57 miljoen).
Stedelijke Bereikbaarheid Almere: Het taakstellend budget wordt, naast
prijsindexatie 2014, verhoogd met € 2,5 miljoen naar aanleiding van
de uitvoeringsovereenkomst Almere 2.0.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

23

–

–

–

–

–

–

–
–

–

–
–

A12/A15 Ressen – Oudbroeken: Betreft de toevoeging van de prijsindexatie 2014 en de verhoging van het taakstellend budget als gevolg
van het in lijn brengen van de toltarieven met de Blankenburgverbinding.
A1 Apeldoorn – Azelo: Het voorkeursalternatief is vastgesteld en de
planuitwerking voor het project is gestart. Het taakstellend budget is
vastgesteld en de regionale ontvangsten inclusief voorfinanciering
(€ 142 miljoen) zijn opgenomen in de begroting. Een bedrag van
€ 28,5 miljoen wordt in 2024 terugbetaald aan de provincies Overijssel
en Gelderland.
A7 Zuidelijke Ringweg Groningen, fase 2: Het taakstellend budget is,
naast toevoeging prijsindexatie 2014, bij het OTB als gevolg van een
verschil tussen raming en budget met € 49 miljoen verhoogd.
Reservering LCC: een bedrag van € 60 miljoen is overgeboekt naar de
Reservering BenO-consequenties Blankenburgverbinding en een
bedrag van € 15 miljoen is overgeboekt naar Reservering BenOconsequenties A1 Apeldoorn – Azelo.
Er is een specifieke reservering getroffen voor de extra kosten voor
Beheer en Onderhoud in de begrotingsperiode na de aanleg van de
Blankenburgverbinding.
De middelen voor de verbreding van de A4 Vlietland – N14 zijn apart
begroot (€ 11 miljoen). Deze middelen waren voorheen gereserveerd
bij A4–44 Rijnlandroute.
N35 Nijverdal – Wierden: Het taakstellend budget is met € 10 miljoen
verhoogd als gevolg van bestuurlijke afspraken met de regio.
Er is een specifieke reservering getroffen voor de extra kosten voor
Beheer en Onderhoud in de begrotingsperiode na de aanleg van de A1
Apeldoorn-Azelo.
De provincie Overijssel en Gelderland financieren een deel van het
project A1 Apeldoorn-Azelo voor. Een bedrag van € 28 miljoen is
gereserveerd voor de terugbetaling van het Rijk aan de provincies in
2024.
Er is een reservering getroffen voor de Landzijdige Bereikbaarheid
Lelystad airport (€ 51 miljoen).
Er is een reservering getroffen voor de A58 aansluiting Goes (€ 9
miljoen) naar aanleiding van afspraken met de regio.

Projectoverzicht behorende bij 12.03.02 Verkenningen en planuitwerkingen Hoofdwegennet
Bedragen x € 1 mln.

Budget

Projectomschrijving

huidig

vorig

– 355

– 283

301
258
235

286
255
235

nvt
nvt
nvt

235

240

nvt

1.039
627
332

Deel 4: 2024–
2026
Deel 5: 2020–
2022
2028
2028

Planning
TB

Openstelling

Verplicht
Realisatieuitgaven op IF12.03.01 mbt planuitwerkingsprojecten
Projecten Nationaal
Beter Benutten
Geluidsaneringprogramma – weg
Lucht – weg (NSL hoofdwegennet)
Bijdrage aan agentschap t.b.v. externe kosten
planuitwerkingen
Projecten Noord-Holland, Utrecht en Flevoland
A1/A6/A9 Schiphol – Amsterdam – Almere,
deeltraject A9 Amstelveen (deel 4) en A6 Almere
(deel 5)

992
A10 Zuidas
A10 Knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel

296

2016
2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

24

Bedragen x € 1 mln.

Budget

Projectomschrijving

huidig

vorig

TB

Openstelling

A12/A27 Ring Utrecht
Rijksbijdrage aan de Noordelijke Randweg Utrecht
A27/A1 Utrecht.N. – knp. Eemnes – asl.Bunschoten
A27 Houten – Hooipolder
Stedelijke Bereikbaarheid Almere
A7/A8 Purmerend – Zaandam – Coenplein (spitsstrook)
Projecten Zuidvleugel
A13/A16 Rotterdam
A24 Blankenburgtunnel (excl. tolopgave)
A4-A44 Rijnlandroute
A4 Vlietland – N14
Projecten Oost-Nederland
A1 Apeldoorn Zuid – Beekbergen
A12/A15 Ressen – Oudbroeken (excl. tolopbrengsten) (ViA15)
N18 Varsseveld – Enschede
N35 Zwolle – Wijthmen
A1 Apeldoorn – Azelo

1.134
165
264
787
28

1.120
163
260
721
25

2016
nvt
2014
2017
nvt

2024–2026
2026–2028
2018–2020
2023–2025
nvt

25

25

2015

2015–2017

975
854
550
12

710

2016
2015
2014

2021–2023
2022–2024
Regio
2020–2022

36

36

2015

2016–2018

553
336
48

542
333
47

2015
2013
2015

2017

2019–2021
2019–2021
2016–2018
Fase 1: 2019–
2021
Fase 2: 2026–
2028

Planning

555

420
Projecten Noord-Nederland
A7 Zuidelijke Ringweg Groningen, fase 2 1
Projecten Limburg
A2 ’t Vonderen – Kerensheide

608

551

2015

2019–2021

256

254

2017

2025–2027

50

50

nvt

47
61
148
79

301
60
223

nvt
nvt
nvt
nvt

Gebonden
Projecten Nationaal
Beter Benutten
Reservering tolopgave DBFM-aanbestedingen
Blankenburgverbinding en ViA15
Reservering tegenvallende tolopbrengsten A12/A15
Reserveringen voor LCC
Reservering BenO Blankenburgverbinding
Projecten Noord-Holland, Utrecht en Flevoland
A7/A8 Coentunnel – Purmerend-Noord
Projecten Zuidvleugel
A4 Haaglanden (passage en poorten & inprikkers)
Projecten Brabant
A58 Eindhoven – Tilburg
A58 Sint Annabosch – Galder
N65 Vught – Haaren 2
Projecten Oost-Nederland
N35 Nijverdal – Wierden
Reservering Landzijdige Bereikbaarheid Lelystad
airport
Reservering BenO A1 Apeldoorn – Azelo
Reservering Terugbetaling voorfinanciering A1
Apeldoorn – Azelo
Bestemd

300
446

440

317
116
46

317
116
45

50

40

51
19
28
383

2.613

Projecten in voorbereiding
Projecten Nationaal
Reservering consequenties areaaluitbreiding op
beheer en onderhoud
Reservering nalevingskosten SWUNG
Studiebudget Verkenningen
Projecten Zuidvleugel
A20 Nieuwerkerk – Gouwe
Projecten Zuidwestelijke delta
Reservering A58 aansluiting Goes
Projecten Noord-Brabant

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

25

Bedragen x € 1 mln.

Budget

Projectomschrijving

huidig

Planning
vorig

TB

Openstelling

Reservering landzijdige bereikbaarheid Eindhoven
Airport
Projecten Oost-Nederland
Overige projecten in voorbereiding
Gesignaleerde Risico’s
Totaal programma planuitwerking en verkenning

11.154

Begroting 14.01.02

11.154

1

Dit beschikbare budget is excl. de middelen die op artikel 14 worden begroot (€ 56 mln).
Dit is exclusief de € 10,6 mln. die RWS heeft gereserveerd voor maatregelen op en langs de N65, conform het convenant tussen RWS en Vught
van 13 juni 2007.
2

legenda
TB = Tracébesluit

Onderstaand is de budgetflexibiliteit voor de periode 2014–2028 weergegeven voor aanleg planuitwerkingen en verkenningen door inzicht te
verstrekken in de opbouw van de MIRT-budgetten tot en met 2028.
100%

3%

383

90%

16%

1.758

81%

9.013

Procentueel

x € 1 mln.

80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%

Verplicht

Gebonden

Bestemd

12.04 Geïntegreerde contractvormen
Motivering

Infrastructuur projecten die via een DBFM (Design, Build, Finance en
Maintain) contract worden aanbesteed, hebben als kenmerk dat sprake is
van de overdracht van de integrale onderdelen van een bouwproject
(ontwerp, bouw, onderhoud en financiering) aan een private opdrachtnemer. In plaats van een product wordt een dienst uitgevraagd, te weten
de beschikbaarheid van de infrastructuur. De betaling vindt plaats aan de
hand van de overeengekomen prestatie die wordt afgezet tegen de
daadwerkelijk geleverde prestatie, de beschikbaarheid. Omdat het project
gefinancierd is door banken en/of institutionele beleggers, is sprake van
een sterke druk vanuit de financiers op de private opdrachtnemer om de
afgesproken prestatie ook te leveren. Een lager prestatieniveau leidt tot

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

26

lagere betalingen, die op hun beurt de terugbetaling van de financiering
moeten zekerstellen. In de bouwfase kan sprake zijn van een gedeeltelijke
betaling (de beschikbaarheidsvergoeding) als sprake is van de uitbreiding
van een bestaande weg die ook tijdens de verbouwing beschikbaar moet
blijven voor het wegverkeer. Bij openstelling van de weg wordt
overgegaan naar een volledige beschikbaarheidsvergoeding. Het
afronden van een aanbesteding resulteert in een meerjarige verplichting
van zowel aanleg als ook beheer en onderhoud op het desbetreffende
project.
De Brief Prioritering Investeringen Mobiliteit en Water (Kamerstukken II,
2010/11, 32 500 A, nr. 83, bijlage 3) bevat een lijst van in totaal 20
potentiële DBFM-projecten op het hoofdwegennet. Al deze projecten
worden getoetst aan kwalitatieve criteria en op mogelijke financiële
meerwaarde. In de Voortgangsrapportage DBFM(O) wordt periodiek
gerapporteerd over de DBFM-dealflow op langere termijn.
Producten

Onderstaand een overzicht van de projecten waar reeds beschikbaarheidsbetalingen worden verstrekt danwel op korte termijn worden verwacht.
Het project A15 Maasvlakte-Vaanplein verkeert in de bouwfase en kent
een partiële beschikbaarheidsvergoeding. De volledige beschikbaarheidsvergoeding wordt na oplevering betaald vanaf 2015 tot en met 2035.
De A12 Lunetten-Veenendaal bevindt zich in de exploitatiefase waardoor
sprake is van een volledige beschikbaarheidsvergoeding.
De N33 Assen-Zuidbroek is gegund en de financial close heeft eind 2012
plaatsgevonden. Dit project kent een partiële beschikbaarheidsvergoeding. Naar verwachting wordt vanaf het najaar 2014 overgegaan naar
een volledige beschikbaarheidsvergoeding. De N33 is een pilot met index
linked financiering. Dit houdt in dat de beschikbaarheidsvergoeding
jaarlijks wordt aangepast aan de inflatie-ontwikkeling.
Het project A1/A6 Diemen-Almere Havendreef, onderdeel van het
programma Schiphol-Amsterdam-Almere (SAA), is gegund en de
Financial close heeft begin 2013 plaatsgevonden. Naar verwachting zal in
2020 sprake zijn van volledige beschikbaarheidsvergoeding.
Het project A12 Ede-Grijsoord is in aanbesteding en zal vanaf eind 2014
partiële beschikbaarheidsvergoedingen betalen. Volledige beschikbaarheidsvergoedingen zullen op dit artikel verantwoord worden vanaf eind
2016 na oplevering. Dit geldt ook voor de N18 Varsseveld-Enschede
waarvan de aanbesteding op korte termijn zal starten.
Voor 2015 en 2016 is voorzien dat de aanbesteding zal starten van het
volgende deelproject van Schiphol-Amsterdam-Almere (de A6 bij Almere),
de A13/A16 Rotterdam, de Blankenburgverbinding, de A12/15 RessenOudbroeken (Via15) en de A27/A1 Utrecht Noord-Knooppunt EemnesBunschoten.
Het project A9 Holendrecht-Diemen (Gaasperdammerweg), onderdeel van
SAA, is in aanbesteding. Verwacht wordt dat het DBFM contract eind 2014
wordt getekend en vanaf dat moment partiële beschikbaarheidsbetalingen
zal kennen. Volledige beschikbaarheidsvergoedingen zullen naar
verwachting gaan lopen na de oplevering in 2020.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

27

Belangrijkste budgettaire aanpassingen
– Aflossing tunnels: Stijging van € 9 miljoen betreft de indexering IBOI
2014.
– A10 Tweede Coentunnel: Stijging van € 17 miljoen betreft de indexering IBOI 2014.
– A1/A6/A9 SAA: Betreft overheveling van A1-A6 niet-DBFM-gedeelte
(€ 536 miljoen) en indexering IBOI 2014 (€ 18 miljoen)
– A12 Lunetten – Veenendaal: Betreft indexering IBOI 2014 (€ 5 miljoen)
en aanvulling indexering 2012 (€ 4 miljoen)
– A15 Maasvlakte-Vaanplein: Stijging van € 22 miljoen betreft de
indexering IBOI 2014.
– N31 Leeuwarden – Drachten: Betreft € 19 miljoen correctie DBFMconversie en indexering IBOI 2014 (€ 1 miljoen).
– N33 Assen – Zuidbroek: In de vorige opgave was de realisatie t/m 2012
niet meegenomen (€ 21 miljoen). Daarnaast wordt € 4 miljoen
indexering IBOI 2014 toegevoegd.
Projectoverzicht behorende bij 12.04 geïntegreerde contractvormen Hoofdwegennet
Budget in € mln

Totaal
Projectomschrijving

Projecten Noord-Holland,
Utrecht en Flevoland
Aflossing tunnels
A10 Tweede Coentunnel
A1/A6/A9 Schiphol – Amsterdam – Almere
A12 Lunetten – Veenendaal
Projecten Zuidvleugel
A15 Maasvlakte – Vaanplein
Projecten Brabant
A59 Rosmalen – Geffen, PPS
Projecten Noord-Nederland
N31 Leeuwarden – Drachten
N33 Assen – Zuidbroek1
Afrondingen
Totaal

Oplevering

huidig

vorig

t/m
2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

later

huidig

vorig

1.234
2.213

1.225
2.196

429
838

53
91

59
74

56
76

58
53

59
53

62
53

458
975

–
2013

–
2013

2.017
636

1.999
627

40
218

43
24

17
24

57
24

376
24

186
24

125
19

1.173
279

2019
2012

2019
2012

2.053

2.031

215

340

352

294

54

54

54

690

2015

2015

288

288

266

1

1

1

1

18

2005

2005

166
340
0

146
336

107
34

6
44
1

6
13

6
13

6
13

6
13

6
13

23
197
–1

2007
2015

2007
2015

2.147

602

545

527

585

396

333

8.947

12.06 Netwerkgebonden kosten Hoofdwegennet
Motivering

Op dit artikelonderdeel worden de aan het netwerk te relateren apparaatskosten (incl. afschrijving en rente) van RWS en de overige netwerkgebonden kosten geraamd. De overige netwerkgebonden kosten komen ten
goede aan verkeersmanagement, beheer, onderhoud, vervanging, aanleg
en DBFM en betreffen taken die gecentraliseerd binnen RWS worden
opgepakt. Het gaat bij deze zogeheten landelijke taken onder meer om het
verzamelen van basisinformatie, onderhouden van ICT systemen,het
inspecteren van het areaal en de ontwikkeling van kennis en innovatie. Er
is gekozen voor centrale uitvoering met het oog op enerzijds uniformiteit
in werkwijze en anderzijds kostenbesparing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

28

12.07 Investeringsruimte
Motivering

Op dit artikelonderdeel wordt de voor dit artikel beschikbare investeringsruimte tot en met 2028 verantwoord. De investeringsruimte is onder meer
beschikbaar voor risico’s en de in het najaar van 2013 aangekondigde
MIRT-onderzoeken (Kamerstukken II, 2013/14, 33 750 A, nr. 25).
De in de begroting 2014 opgenomen stand van de beschikbare investeringsruimte tot en met 2028 bedroeg € 1.227 miljoen. Door de hieronder
vermelde belangrijkste (budgettaire) aanpassingen bedraagt deze ruimte
in de ontwerpbegroting 2015 nu € 639 miljoen.
– Aanvullende dekking van de nalevingskosten SWUNG (€ 77 miljoen)
voor de periode tot en met 2028.
– Ophoging van verschillende taakstellende projectbudgetten (onder
andere Zuidelijke Ringweg Groningen, A2 Passage Maastricht, A27
Houten-Hooipolder, N35 Nijverdal – Wierden). Zie hiervoor ook de
toelichting bij IF artikel 12.03.
– Voor verschillende projecten is naar aanleiding van bestuurlijke
afspraken met regionale partners in deze begroting budget gereserveerd (Landzijdige bereikbaarheid Lelystad Airport en Eindhoven
Airport, Aansluiting A58 Goes).
– Verlaging van de toltarieven bij de A12/A15 Ressen – Oudbroeken
(€ 12 miljoen).
– Verwerking van het saldo van mee- en tegenvallers binnen het
realisatieprogramma.

12.07 Inv.ruimte Wegen

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Investeringsruimte
Kaseffect verwerking index2013
Kaseffect verwerking index2014

–0
– 42.732
– 25.667

1
– 38.043
– 23.639

–1
– 41.956
– 18.691

–1
– 39.817
– 20.346

2
– 32.936
– 16.281

–1
– 31.268
– 20.964

–1
– 24.883
– 25.424

145.152
– 29.196
– 28.058

Totaal

– 68.399

– 61.681

– 60.648

– 60.163

– 49.215

– 52.233

– 50.308

87.898

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Totaal

46.685
– 31.260
– 10.425
5.000

10.478
– 30.113
– 31.068
– 50.703

43.480
– 19.885
– 23.590
5

19.756
– 15.537
– 11.186
– 6.967

22.106
– 16.360
– 25.076
– 19.330

– 32.553
393.986
– 7.910
353.524

384.004
0
288.324
672.328

639.107
1
0
639.108

12.07 Inv.ruimte Wegen
Investeringsruimte
Kaseffect verwerking index2013
Kaseffect verwerking index2014
Totaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

29

Artikel 13 Spoorwegen
Omschrijving van de samenhang in
het beleid

Op dit artikel worden de producten op het gebied van Spoorwegen
verantwoord.
Het productartikel Spoorwegen is gerelateerd aan de beleidsdoelstellingen en beleidsinstrumenten zoals beschreven in de Begroting
hoofdstuk XII over 2015 bij beleidsartikel 16 Spoor.

Budgettaire gevolgen van de uitvoering van art. 13 Spoorwegen (x € 1.000)
2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Verplichtingen

2.727.691

2.221.826

1.733.921

2.242.943

2.382.804

1.751.358

2.027.819

Uitgaven

2.384.292

2.390.335

2.387.881

2.464.491

2.238.605

2.207.053

1.933.701

Waarvan juridisch verplicht:

95%

13.02 Beheer, onderhoud en vervanging
13.03 Aanleg
13.03.01 Realisatieprogramma personenvervoer
13.03.02 Realisatieprogramma goederenvervoer
13.03.04 Verk. en planuitw. personenvervoer
13.03.05 Verk. en planuitw. goederenvervoer
13.04 Geintegreerde contractvormen/PPS
13.07 Rente en aflossing
13.08 Investeringsruimte
Van totale uitgaven
– Bijdrage aan agentschappen
– Restant
13.09 Ontvangsten

Budgetflexibiliteit

1.346.811
886.190

1.333.674
909.405

1.240.257
952.335

1.319.800
972.202

1.167.051
910.500

1.110.815
940.776

1.185.320
569.774

801.687

803.312

662.580

700.795

491.121

363.875

306.494

64.829
18.360
1.314
134.675
16.616
0

78.681
15.929
11.483
147.830
16.578
– 17.151

65.436
210.246
14.073
147.026
48.397
– 134

64.947
183.822
22.638
146.980
16.597
8.912

75.336
268.459
75.584
146.983
16.597
– 2.526

72.631
438.134
66.136
153.490
16.597
– 14.626

38.196
225.084
0
156.679
16.597
5.331

0
2.384.292

0
2.390.335

0
2.387.881

0
2.464.491

0
2.238.605

0
2.207.053

0
1.933.701

202.042

120.869

232.720

177.161

193.583

192.830

204.490

Met uitzondering van verkenning en planuitwerking, worden de budgetten
in 2015 als juridisch verplicht beschouwd op de peildatum 1 januari 2015.
Voor de mate van verplichting van het verkenningen en planuitwerkingsprogramma tot en met 2028 wordt verwezen naar het betreffende
projectoverzicht.
Onderstaand zijn de beschikbare budgetten tot en met 2028 per jaar
gepresenteerd op het niveau van artikelonderdeel. In de verdiepingsbijlage bij de begroting zijn de mutaties op hetzelfde detailniveau
toegelicht voor de periode tot en met 2028.

Bedragen x € 1.000

13
13.02
13.03
13.04
13.07
13.08

Spoorwegen
Beheer, onderhoud en
vervanging
Aanleg
GIV/PPS
Rente en aflossing
Investeringsruimte

13.09

Ontvangsten

uitgaven

Ontvangsten

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2.387.881

2.464.491

2.238.605

2.207.053

1.933.701

1.790.138

1.469.637

1.240.257
952.335
147.026
48.397
– 134

1.319.800
972.202
146.980
16.597
8.912

1.167.051
910.500
146.983
16.597
– 2.526

1.110.815
940.776
153.491
16.597
– 14.626

1.185.320
569.774
156.679
16.597
5.331

1.162.653
439.964
163.889
16.597
7.035

1.169.571
81.391
164.821
16.597
37.257

232.720

177.161

193.583

192.830

204.490

202.884

207.681

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

30

(vervolg) Bedragen x € 1.000

13
13.02
13.03
13.04
13.07
13.08

Spoorwegen
Beheer, onderhoud en
vervanging
Aanleg
GIV/PPS
Rente en aflossing
Investeringsruimte

13.09

Ontvangsten

uitgaven

Ontvangsten

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

1.359.403

1.613.478

1.783.930

1.787.309

1.853.443

1.906.176

2.008.502

1.174.223
– 33.954
166.200
16.597
36.337

1.177.245
211.020
167.591
16.597
41.025

1.197.156
293.257
169.444
16.597
107.476

1.196.858
316.907
170.408
16.597
86.539

1.197.926
382.762
170.479
16.597
85.679

1.165.259
418.967
169.667
16.597
135.686

1.147.811
209.947
159.427
16.597
474.720

210.507

213.240

215.862

177.953

177.953

177.953

177.953

13.02 Beheer, onderhoud en vervanging
Motivering

Op grond van richtlijn 91/440/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschap van 29 juli 1991 wordt de taakorganisatie ProRail belast met het
beheer en onderhoud van de landelijke spoorweginfrastructuur. Op grond
van de huidige beheerconcessie voert ProRail het beheer van de hoofdspoorweginfrastructuur in de periode 2005–2015 uit. Per 1 januari 2015
treedt de nieuwe beheerconcessie aan ProRail voor een periode van tien
jaar in werking.
De rijksbijdrage aan ProRail wordt jaarlijks vastgesteld met een
beschikking overeenkomstig het bepaalde in de Wet en Besluit Infrastructuurfonds. De subsidie wordt door ProRail aangewend voor het in goede
gebruikstoestand houden van de landelijke spoorweginfrastructuur.
Sinds 1 januari 2008 wordt ProRail aangestuurd op output. Dat betekent
dat de Minister van IenM afspraken maakt met ProRail over de te
realiseren prestaties op basis van een resultaatsverplichting. Die
prestaties worden jaarlijks opgenomen in het beheerplan van ProRail. De
Minister van IenM moet hiermee instemmen. Per 1 januari 2015 zal de
nieuwe beheerconcessie in werking treden waarin afspraken worden
gemaakt over een scherpere aansturing van ProRail door de Minister van
IenM. Naast het sturen op prestaties met een resultaatverplichting zal
IenM met de nieuwe concessie sturen op programma’s en maatregelen,
bijvoorbeeld op het gebied van betrouwbaarheid van de infrastructuur.
IenM zal hiertoe aan de voorkant van de jaarlijkse beheerplancyclus
voorstellen doen in een jaarlijkse beleidsprioriteitenbrief. De nieuwe
concessie bevat daarnaast aanvullende verplichtingen voor ProRail op het
gebied van samenwerking met vervoerders en andere belanghebbenden
en transparantie over haar prestaties en afwegingen naar de buitenwereld. De nieuwe beheerconcessie wordt aan het einde van 2014
afgerond. Het beheerplan 2015 wordt aan het begin van 2015 aan de
Tweede Kamer toegezonden en zal in het teken staan van de overgang
van de oude naar de nieuwe concessie.

Producten

De beheer-, onderhoud- en vervangingsactiviteiten zijn gericht op het
realiseren van de in het beheerplan opgenomen prestaties betreffende de
in de beheerconcessie vastgelegde zorgtaken van ProRail. Onderdeel
hiervan zijn de activiteiten van ProRail die samenhangen met spoorverkeersleiding en activiteiten op het gebied van capaciteitsmanagement. In
het beheerplan zelf wordt jaarlijks een uitgebreide beschrijving
opgenomen van de belangrijkste activiteiten die voor dat jaar zijn
gepland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

31

ProRail ontvangt voor de uit te voeren activiteiten een bijdrage van het
Rijk. Bij de vaststelling van de rijksbijdrage voor beheer, onderhoud en
vervanging wordt rekening gehouden met de inkomsten van de gebruiksvergoeding. De door ProRail te ontvangen gebruiksvergoeding wordt in
mindering gebracht op de door het Rijk te subsidiëren uitgaven. In de
uitgaven wordt een onderscheid gemaakt tussen beheer en onderhoud,
vervanging en apparaatskosten.
Vanuit de LTSa is de Herijking van de spoorbudgetten aangekondigd. In
lijn hiermee worden in 2014/2015 de financiële reeksen van Prorail voor
beheer, onderhoud en vervanging onderzocht mede in het licht van de
door Prorail gesignaleerde druk op de meerjarige budgetten. Uiterlijk in
de begroting 2016 worden de uitkomsten van het onderzoek opgenomen.
In afwachting van de uitkomsten daarvan is ervoor gekozen de besluitvorming over de prijsbijstelling naar prijspeil 2014 van de budgetten voor
beheer, onderhoud en vervanging aan te houden tot de begroting 2016.
Dit impliceert dat het budget ten behoeve van beheer, onderhoud en
vervanging in prijspeil 2013 is uitgedrukt.
Uitgaven (x € 1.000, op basis van de meerjarenramingen bij het Beheerplan 2014):
2014

2015

2016

2017

2018

2019

Beheer en calamiteitenorganisatie
Grootschalig onderhoud
Kleinschalig onderhoud
Onderhoud transfer
Verkenning en innovatie
Uitbesteed werk

203.473
177.146
338.436
80.265
4.312
803.633

204.154
154.993
306.903
83.984
4.312
754.345

201.911
154.844
305.056
86.811
4.068
752.690

200.121
154.599
305.178
87.009
4.068
750.974

189.609
148.495
304.689
87.257
4.068
734.118

189.002
141.361
299.310
87.491
4.068
721.233

Bovenbouwvernieuwingen
Vervanging overige systemen
Vervangingsinvesteringen

153.991
328.004
481.994

220.358
300.614
520.972

220.347
408.513
628.860

220.347
269.302
489.649

220.347
245.275
465.623

220.347
337.991
558.338

Apparaatskosten BOV
Apparaatskosten

350.347
350.347

338.137
338.137

321.682
321.682

313.751
313.751

305.786
305.786

305.340
305.340

Totaal uitgaven ProRail

1.635.974

1.613.454

1.703.232

1.554.374

1.505.527

1.584.910

Doorbelaste kosten aan derde-partijen
Gebruiksvergoeding vervoerders
Doorbelaste uitgaven

– 51.120
– 259.120
– 310.240

– 39.556
– 343.641
– 383.197

– 39.042
– 346.972
– 386.014

– 39.042
– 350.863
– 389.905

– 39.042
– 355.670
– 394.712

– 39.042
– 360.548
– 399.590

Rijksbijdrage aan ProRail

1.325.734

1.230.257

1.317.218

1.164.469

1.110.815

1.185.320

7.940

10.000

2.582

2.582

0

0

1.333.674

1.240.257

1.319.800

1.167.051

1.110.815

1.185.320

Reservering uitgaven actieplan groei op het spoor
Totaal artikel 13.02

Toelichting:
Uitbesteed werk
– De activiteiten die worden uitgevoerd voor beheer en de calamiteitenorganisatie vormen de basis voor de prestaties die ProRail levert.
Beheeractiviteiten die hieraan bijdragen zijn incidentenregie, beheer
van netwerken, camera’s en verbindingen, softwareonderhoud,
energietransportcapaciteit en verzekeringen.
– Grootschalig onderhoud omvat die activiteiten die nodig zijn om de
kwaliteit van de infrastructuur te handhaven en de theoretische
levensduur in casu afschrijvingstermijn waar te maken. De activiteiten
richten zich voornamelijk op het onderhouden en aanpassen van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

32

–

–

–

constructies, conserveren van objecten, slijpen van spoorstaven en het
seizoenbestendig houden en maken van de sporen.
Kleinschalig onderhoud voorziet in de activiteiten die noodzakelijk zijn
om de prestaties op het gebied van beschikbaarheid, betrouwbaarheid
en veiligheid te realiseren. Het gaat zowel om cyclische als incidentele
onderhoudsactiviteiten. Deze activiteiten zijn onder andere gericht op
inspecties en schouw van de infrastructuur, correctie van spoorligging,
vervangen van kleine componenten, functieherstel bij storingen,
herstel van vermoeiingsschade van contactvlak tussen wiel en rail en
sanering van geluidsschermen.
Het onderhoud aan transfervoorzieningen (op stations) realiseert in
belangrijke mate de reizigerstevredenheid op het gebied van reinheid
en sociale veiligheid. Onderhoud transfer omvat op hoofdlijnen
schoonmaak, onderhoud energie, verzekeringen en onroerende zaak
belasting.
Onder verkenning en innovatie vallen projecten en programma’s voor
onderzoek naar verbetering van het spoorsysteem.

Vervangingsinvesteringen
– Bovenbouwvernieuwing betreft voornamelijk het vervangen van
spoorstaven, dwarsliggers, ballast en wissels.
– Onder de overige systemen vallen onder andere het treinbeveiligingssysteem, treinbeheersing- en communicatiesystemen, energievoorziening, transfersystemen en kunstwerken.
Apparaatskosten
– De apparaatskosten betreffen de lonen, salarissen, overige personeelskosten, inhuur en huisvestingskosten van ProRail. De apparaatskosten
die samenhangen met de investeringen (MIRT-projecten) worden via
een opslag voor algemene kosten gesubsidieerd vanuit artikel 13.03.
Doorbelaste uitgaven
– Een deel van de jaarlijkse beheer-, onderhoud- en vervangingskosten
wordt doorbelast aan derden, voornamelijk decentrale overheden. Het
gaat dan voornamelijk om het onderhoud van de zogenaamde
omgevingswerken. Derden hebben ook de mogelijkheid om het
onderhoud van omgevingswerken eeuwigdurend af te kopen. Deze
gelden staan bij ProRail op de balans geparkeerd als «voorziening
derdenwerken» en het jaarlijkse onderhoud hieraan wordt hierop in
mindering gebracht.
– Een deel van de beheer-, onderhoud- en vervangingskosten, de
gebruiksafhankelijke kosten, wordt aan de vervoerders doorbelast als
gebruiksvergoeding. De tarieven worden jaarlijks door ProRail
vastgesteld en gepubliceerd in de Netverklaring. Bij het bepalen van de
hoogte van de rijksbijdrage voor ProRail wordt de te ontvangen
gebruiksvergoeding in mindering gebracht op de verwachte uitgaven.
Actieplan groei op het spoor
– Op artikel 13.02 zijn naast de uitgaven van ProRail ook middelen
gereserveerd voor het actieplan groei op het spoor. Realisatie van deze
uitgaven vindt plaats op Begroting hoofdstuk XII. Zodra verplichtingen
zijn aangegaan, worden deze middelen overgeheveld naar de
betreffende artikelen.
In bijlage 5 «Toelichting artikel 13 Spoorwegen» is nadere informatie
opgenomen over de aansluiting tussen de middelen op het Infrastructuurfonds en de bestedingen door ProRail.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

33

Meetbare gegevens

Prestaties ProRail
Op grond van de Beheerconcessie worden met ProRail afspraken gemaakt
over de invulling van haar zorgplichten voor de spoorinfrastructuur. Dit
gebeurt door voor de verschillende zorggebieden kernprestatie indicatoren (KPI’s) af te spreken met grenswaarden, zoals weergegeven in
onderstaande tabel. In deze tabel zijn de KPI’s en grenswaarden
opgenomen uit het Beheerplan 2014. Eind 2014 worden de afspraken voor
2015 gemaakt, op basis van de nieuwe beheerconcessie.
Prestaties ProRail

Realisatie

Afspraak

Prognose

Beheerplan 2014

2013

2014

2015

Punctualiteit < 3 min. Reizigersverkeer
totaal
Punctualiteit < 5 min. HRN
Punctualiteit < 3 min. Regionale series
Punctualiteit < 3 min. Goederen
Top-5 Aandachtseries

87,9%
93,6%
92,5%
79,6%
86,2%

87,0%
93,0%
93,1%
82,0%
84,0%

87,0%
93,0%
93,1%
82,0%
84,0%

Geleverde treinpaden

98%

98%

98%

Algemeen klantoordeel vervoerders

6,8

6,7

7,0

13.03 Aanleg Spoor
IenM is verantwoordelijk voor de uitbreiding van de hoofdspoorweginfrastructuur. Deze wordt in belangrijke mate gefinancierd met middelen uit
de Rijksbegroting. Op dit artikelonderdeel worden alle uitgaven begroot
die noodzakelijk zijn voor:
– door Prorail uit te voeren planuitwerkingen en verkenningen;
– door IenM uit te voeren planuitwerkingen en verkenningen;
– voorbereiding van de uitvoering van nieuwbouwprojecten Spoor;
– uitvoering van deze projecten.
13.03.01 Realisatieprogramma personenvervoer spoor
Afgesloten projecten
Onderstaande projecten zijn afgesloten en indien noodzakelijk zijn de
resterende werkzaamheden toegevoegd aan het projectbudget Nazorg
gereedgekomen lijnen en halten:
– Sporen in Arnhem
– Station Hengelo Gezondheidspark
– Station Groningen Europapark
– Hanzelijn
– Regionet verkorte treinopvolging Zaanlijn
– Regionet verplaatsing station Krommenie Assendelft
– Zutphen-Winterwijk verhogen vertreksnelheid
– Arnhem-Winterswijk perronverlenging
Nieuw opgenomen projecten
Beschermingsmaatregelen GSM-R interferentie (onder de post Kleine
projecten)
Naar verwachting kan het steeds verder groeiende gebruik van moderne
telecommunicatietechnologieën («3G» en «4G») door telecom providers
leiden tot storingen in het GSM-R(ail)-netwerk van ProRail. Dit netwerk
wordt onder andere gebruikt voor de communicatie tussen machinisten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

34

en verkeersleiding, voor het treinbeveiligingssysteem ERTMS (European
Rail Traffic Management System), voor reisinformatiesystemen en voor
monitoringsystemen van ProRail voor bijvoorbeeld de wisselverwarming
en ATB-Vv. Om te voorkomen dat dergelijke storingen optreden zijn de
volgende beschermingsmaatregelen in de railinfrastructuur nodig:
– Inbouw van filters in de GSM-R-ontvangers voor reisinformatiesystemen en in de monitoring-systemen voor de wisselverwarming en
ATB-Vv.
– Verdichting van het GSM-R basisstations infrastructuurnetwerk van
ProRail, waardoor het GSM-R-netwerk minder gevoelig wordt voor
interferenties vanuit de netwerken van telecom providers.
De totale kosten van deze maatregelen worden geraamd op € 12,1
miljoen. De bijdrage van EZ aan dit project is € 4 miljoen. De resterende
€ 8,1 miljoen is gedekt uit de investeringsruimte (IF 13.08)
Overige Wijzigingen
PHS DSSU
Het projectbudget is opgehoogd met € 5,4 miljoen ten behoeve van de
aanleg van 95 ATB Vv installaties binnen dit project. De hiervoor
benodigde gelden waren geraamd binnen het planuitwerkingsbudget PHS
(13.03.04) en zijn om die reden overgeboekt naar het realisatiebudget.
Reistijdverbetering Deventer Zijperron
De hogere kosten ad € 3 miljoen worden veroorzaakt doordat er sprake
was van niet eerder bekende obstakels (resten van een voormalig
stationsgebouw) en onbekende kabels en leidingen in de grond. Het oude
stationsgebouw is onderzocht op archeologische waarde waardoor de
werkwijze in de uitvoering aangepast en vertraagd is. Door de vondst van
onbekende kabels en leidingen zijn de kosten voor de aanpassing van de
beveiliging hoger uitgevallen. De indienststelling van het nieuwe perron is
zodoende verschoven van december 2013 naar medio 2014.
Punctualiteits- en capaciteitsknelpunten
Het projectbudget is verlaagd met € 10,9 miljoen. Zie toelichting
Zwolle-Herfte bij 13.03.04.
Programma kleine functiewijzigingen
Het projectbudget is verlaagd met € 41 miljoen. Zie toelichting ZwolleHerfte bij 13.03.04.
AKI-plan en veiligheidsknelpunten (PVVO)
In overleg met ProRail zijn over de pilot standaard langzaam verkeerstunnel van het programma PVVO nadere afspraken gemaakt over de
toedeling van het resterende budget ad € 2,2 miljoen. Daarbij is gekozen
voor overheveling van het resterende budget naar het in 2013 gestarte
Landelijk Verbeterprogramma Overwegen (LVO). Dit programma geeft
invulling aan het integrale overwegenbeleid van IenM en is in die zin een
overkoepelend programma voor alle overwegprojecten. Naast specifieke
projecten richt dit programma zich primair op meer generieke maatregelen en oplossingen. In totaal is voor het LVO programma nu € 202
miljoen beschikbaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

35

Nazorg gereedgekomen lijnen en halten
Op basis van een inventarisatie van nog uit te voeren werkzaamheden en
rekening houdend met de mogelijke risico’s bleek het verantwoord het
projectbudget te verlagen met € 6,1 miljoen.
Spoorwegovergang Soestdijkseweg
Het projectbudget is verlaagd met € 4,2 miljoen in verband met een
gerealiseerde aanbestedingsmeevaller.
NSP Den Haag Centraal
De voor de realisatie benodigde en geaccordeerde Treinvrije perioden
(TVP’n), waar ook het bestek (en de Businesscase) op gebaseerd was,
heeft ProRail later op verzoek van NS ingetrokken. Om het project te
realiseren is in overeenstemming met partijen gekozen voor het verkorten
van sporen waardoor de bouw van de OV Terminal zonder Treinvrije
Perioden conform planning mogelijk bleef. Dit heeft geleid tot € 5,7
miljoen aan meerkosten. Hier staat evenwel tegenover dat gedurende de
gehele realisatieperiode van de hal sprake is geweest van een continue
beschikbaarheid van de sporen en toegang tot het station.
NSP Breda
Het projectbudget is opgehoogd met € 11,4 miljoen. Dit heeft voor € 9,3
miljoen betrekking op de OV-Terminal en voor € 2,1 miljoen op het
geluidsscherm. Bij het opstellen van de businesscase is er onterecht van
uitgegaan dat een deel van de kosten voor de OV-terminal gefinancierd
zouden kunnen worden via beheer- en onderhoud. Daarnaast is het
contract met de aannemer van de geluidsschermen opgezegd, wat tot
meerkosten heeft geleid.
Sporendriehoek Noord Nederland
Het projectbudget is verlaagd met € 70 miljoen. Zie toelichting ZwolleHerfte bij 13.03.04.
Projectoverzicht behorende bij 13.03.01 Realisatieprogramma personen spoor
Budget in € mln

Totaal
Projectomschrijving

Projecten nationaal
Benutten
ERTMS-pilot AmsterdamUtrecht en ERTMS expertisecentrum 1
Geluidsanering Spoorwegen
Uitvoeringsprogramma
geluid emplacementen
(UPGE)
Programma Hoogfrequent
Spoorvervoer
PHS DSSU (inclusief
voorinvestering)
Stations en stationsaanpassingen
Kleine stations
Overige projecten/
programma’s /lijndelen etc.
AKI-plan en veiligheidsknelpunten
Fietsparkeren bij stations

huidig

vorig

t/m
2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Oplevering

later

huidig

vorig

461

2012/
2013/
2014
divers

2012/
2013/
2014
divers

divers

divers

2015

2012/
2015

28
626

28
626

3
18

25
4

0
6

0
18

24

29

29

8

5

9

4

4

283

278

51

64

69

80

18

1

78

78

30

3

2

6

8

8

10

10

divers

divers

395
221

397
221

319
15

22
12

22
14

18
14

8
14

4
14

1
14

2
124

divers
divers

divers
divers

34

61

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

36

Budget in € mln

Totaal
Projectomschrijving

Nazorg gereedgekomen
lijnen/halten
Ontsnippering
Programma Kleine
Functiewijzigingen
Punctualiteits-/
capaciteitsknelpunten
Reistijdverbetering
Toegankelijkheid stations
Kleine projecten personenvervoer
Projecten Noord-Holland,
Utrecht en Flevoland
Amsterdam-Almere-Lelystad
OV SAAL korte termijn
Stations en stationsaanpassingen
Amsterdam CS, Cuypershal

Amsterdam CS, Fietsenstalling
Overige projecten/lijndelen
etc.
Regionet (inclusief verkeersmaatregelen Schiphol)
Vleuten – Geldermalsen 4/6
sporen (incl. RSS)
Stations en stationsaanpassingen
OV-terminal stationsgebied
Utrecht (VINEX/NSP)
Overige projecten/lijndelen
etc.
Spoorwegovergang
Soestdijkseweg te Bilthoven
Projecten Zuidvleugel
Stations en stationsaanpassingen
Den Haag CS (t.b.v. NSP)
Rotterdam Centraal (t.b.v.
NSP)
Den Haag CS perronsporen
11 en 12
Overige projecten/lijndelen
etc.
Rijswijk – Schiedam incl.
spoorcorridor Delft
Projecten Brabant
Stations en stationsaanpassingen
Breda Centraal (t.b.v. NSP)

huidig

vorig

t/m
2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

46
81

56
81

0
24

13
3

8
4

8
20

8
23

8
5

4

540

581

55

54

82

61

73

73

73

308
15
503

319
12
503

77
8
46

60
6
46

39
1
47

34

19

16

44

44

45

14

0

0

4

0

4

4

1

776

776

179

134

183

194

55

28

later

huidig

vorig

divers
divers

divers
divers

70

divers

divers

17

46

44

187

divers
2014
divers

divers
2013
divers

divers

divers

2016

2016

2014/
2016
2013/
2018

2014/
2015/
2016
2013/
2018

divers
2005
e.v.

divers
2005
e.v.

3

0

26

26

12

4

5

3

2

35

35

3

2

9

7

5

5

4

188

185

148

13

8

8

3

4

3

2

956

956

676

60

36

54

42

28

6

53

346

346

193

79

34

30

10

2016

2016

32

37

16

8

6

1

1

2013/
2015

2013/
2015

123

117

117

6

2014

2014

275

275

256

20

0

2013

2013

38

38

4

3

1

11

2018

2018

553

553

451

87

14

0

2015/
2017

2015/
2017

75

64

32

17

12

10

4

2016/
2017

2016/
2017

108

108

83

11

9

3

3

2011/
2015

2011/
2014

239

239

11

10

21

39

37

33

2020

2020

14

14

3

1

3

5

1

1

divers

divers

11

8

1

Projecten Oost Nederland
Utrecht-Arnhem-Zevenaar
Arnhem Centraal (t.b.v. NSP)
Traject Oost uitv. convenant
DMB 2
Overige projecten/lijndelen
etc.
Regionale lijnen Gelderland
Projecten Noord Nederland

Oplevering

29

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

61

37

Budget in € mln

Totaal
Projectomschrijving

Partiële spooruitbreiding
Groningen-Leeuwarden
Sporendriehoek NoordNederland
Totaal ProRail projecten
Overige (niet ProRail)
projecten
Afdekking risico’s spoorprogramma’s
Intensivering Spoor in
steden (I)
Spoorzone Ede
Totaal overige (niet ProRail)
Projecten
Programma Realisatie (IF
13.03.01)
Budget Realisatie (IF
13.03.01)
Overprogrammering (-)

huidig

vorig

t/m
2013

2014

2015

8

8

5

3

0

134
6.813

204

29
2.871

19
796

29

29

246
42

245
42

Oplevering

2016

2017

2018

2019

later

huidig

vorig

18
663

14
691

15
437

17
330

13

10
1.025

divers

divers

6

8

6

8

n.v.t.

n.v.t.

186
2

10
3

10
6

15
24

15
7

10

316

187

19

24

46

30

10

0

7.129

3.059

815

687

737

467

340

1.025

803

663

701

491

364

1.025

– 12

– 24

– 36

24

24

24

1
Van het totale budget is € 6 mln aan Prorail beschikt. De overige kosten zijn voornamelijk bestemd voor ombouw materieel, opleidingskosten en
de ontwikkeling van een referentiesysteem
2
Inclusief uitgaven mbt planuitwerking verantwoord op IF 13.05.01

13.03.02 Realisatieprogramma goederenvervoer spoor
Geen wijzigingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

38

Projectoverzicht behorende bij 13.03.02 Realisatieprogramma goederen spoor
Budget in € mln

Totaal
Projectomschrijving

ProRail Projecten
Uitgaven mbt planuitwerking op IF 13.03.05
Projecten nationaal
PAGE risico reductie
Optimalisering Goederencorridor Rotterdam-Genua 1)
Aslasten Cluster III realisatie
Projecten Oost Nederland
Uitv.progr Goederenroute
Elst-Deventer-Twente
(NaNov) 1
Projecten Zuidwestelijke
delta
Geluidmaatregelen
Zeeuwselijn
Projecten Zuidvleugel
Spooraansluiting 2e
Maasvlakte
achterlandverbinding1
Overige projecten
Nazorg gereedgekomen
projecten
Totaal ProRail Projecten
Overige (niet ProRail)
Projecten
Programma Realisatie (IF
13.03.02)
Budget Realisatie (IF
13.03.02)
Overprogrammering (-)
1

huidig

vorig

t/m
2013

2014

2015

2016

2017

– 33

– 16

–4

–6

–6

0

18

18

8

0

1

4

170
1

149
1

31
0

41
1

47
0

154

149

46

12

27

27

10

217

210

4
557

4

557

2018

2019

3

2

1

37

6

5

9

16

32

18

1

7

6

2

45

29

6

7

30

0
123

1
80

1
65

1
65

1

123

80

65

65

79

65

65

75

–1

0

0

1

48

73

later

Oplevering
huidig

vorig

4

divers
2013
e.v.

divers
2013
e.v.

21

divers

divers

2014/
2016

2014/
2016

2014
e.v.

2014
e.v.

divers

divers

12

38

39

39

Inclusief uitgaven mbt planuitwerkingen verantwoord op IF 13.05.02/13.03.05

13.03.04 Planuitwerking personenvervoer spoor
Nieuw opgenomen projecten
Zwolle-Herfte
Als gevolg van extra treinen op het baanvak Zwolle-Herfte is dit baanvak
in 2012 overbelast verklaard. Daarnaast bestaan ambities voor het rijden
van meer treinen op de lijnen Zwolle-Groningen/Leeuwarden en ZwolleEmmen. Om dit capaciteitsknelpunt op te lossen heeft ProRail een
Alternatievenstudie uitgevoerd in nauwe samenwerking met IenM, de
Noordelijke provincies, Overijssel en de vervoerders NS en Arriva. Op
basis van deze studie heeft op 17 december 2013 de Staatssecretaris
samen met de gedeputeerden van Noord Nederland en Overijssel
gekozen voor een Alternatief waarbij 2 extra sporen zullen worden
gerealiseerd tussen Zwolle en Herfte inclusief een ongelijkvloerse kruising
(Kamerstukken II, 2013/14, 33 750 A, nr. 60).
Het alternatief voorziet in:
– een uitbreiding van het spoor tussen Zwolle en de aansluiting bij
Herfte van twee naar vier sporen inclusief aanleg van een vrije kruising
voor deze sporen zodat de treinen van Zwolle richting Leeuwarden/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

39

Groningen en van Zwolle richting Emmen geen hinder van elkaar
ondervinden.
– aanpassingen aan de oostzijde van het emplacement bij Zwolle zodat
ook de treinen richting Enschede en Deventer tegelijk met de trein naar
Leeuwarden/Groningen kunnen vertrekken (zogenaamde gelijktijdigheden).
Voor dit alternatief is € 170 miljoen beschikbaar gesteld. Daarnaast is
ervoor gekozen om taakstellend € 55 miljoen beschikbaar te stellen voor
het faciliteren van de (toekomstige) behoefte aan opstel- en servicecapaciteit. De totale investering ad. € 225 miljoen wordt voor € 70 miljoen
gedekt vanuit het projectbudget Sporendriehoek Noord Nederland
(middelen Motie Koopmans), voor € 55 miljoen uit de investeringsruimte
Regionaal /Lokaal, voor € 41 miljoen uit het programma Kleine functiewijzigingen, voor € 12,1 miljoen aan reeds gereserveerde middelen binnen
het programma Beheer en Onderhoud voor het gelijktijdig vervangen van
een brug, aangevuld met € 10,9 miljoen aan reeds gereserveerde
middelen binnen het budget voor punctualiteits- en capaciteitsknelpunten
als gevolg van het verloren gaan van opstelcapaciteit door de aanleg van
het 4e perroneiland te Zwolle. Daarnaast draagt de regio € 36 miljoen bij.
Overige wijzigingen
PHS
Zie voor de verlaging van het projectbudget de toelichting onder 13.03.01
bij het project PHS
Landelijk Verbeterprogramma Overwegen
Zie voor de ophoging het projectbudget de toelichting onder 13.03.01 bij
het project AKI-plan en veiligheidsknelpunten (PVVO)
OV SAAL
De actualisatie en nadere uitwerking van OV SAAL naar aanleiding van de
besluitvorming over de middellange termijn resulteert in een lager
benodigd budget dan tot dusverre beschikbaar. Het projectbudget is met
€ 30 miljoen verlaagd. Deze gelden zijn toegevoegd aan de investeringsruimte (IF 13.08).
Amsterdam Zuidas station
Het projectbudget is opgehoogd met € 6,8 miljoen in verband met het
indexeren naar prijspeil 2014.
De middelen voor het integrale project Zuidasdok zijn overgeheveld naar
IF Artikel 17.
Amsterdam Zuid WTC
Het projectbudget is opgehoogd met € 3 miljoen in verband met het
indexeren naar prijspeil 2014. Daarnaast is € 5,6 miljoen overgeboekt naar
IF 12.03 in verband met de spoorbijdrage aan het functievrij maken voor
het integrale project Zuidasdok, in het bijzonder de verwerving van een
autoparkeergarage aan de Zuidas Dok en € 16,9 miljoen in verband met
de planuitwerkingsopdracht ZuidasDok.
De middelen voor het integrale project Zuidasdok zijn overgeheveld naar
IF Artikel 17.
ERTMS landelijke uitrol
Het projectbudget ERTMS landelijke uitrol is overgeheveld van 13.03.04
naar IF 17.07.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

40

Projectoverzicht behorende bij 13.03.04 Planuitwerkingsprogramma
personenvervoer
Bedrag x € 1 mln.
Budget
Projectomschrijving

Planning

huidig

vorig

PB of TB

Indienststelling

0

0

nvt

5
157

5
152

nvt
nvt

0
0

237
112

2026
2026

19

18

2011–2016

25
189

25

2015–2018

29

29

div.

90
43
1.320
12
202

90
43
1.320
12
200

div.
2014–2018
div.
nvt
div.

448

472

2021/2022

168

174

Verplicht
Planuitwerkingskosten op realisatieprogramma IF
13.03.01
Projecten Nationaal
Kleine projecten Personenvervoer
Reservering opbouw compensatie NS
Projecten Noord-Holland, Utrecht en Flevoland
Adam Zuidas station (NSP)
Adam Zuidas WTC/4-sp
Projecten Oost-Nederland
Quick scan decentraal spoor Oost-Nederland
Lenteakkoordimpuls voor 4 spoorlijnen
Oost-Nederland
Zwolle – Herfte 1
Gebonden
Projecten Nationaal
Grensoverschr. Spoorvervoer
Beter Benutten Decentraal Spoor (Decentraal Spoor,
fase 2 (NMCA))
Grensoverschr. Spoorvervoer, fase 2
Progr.Hoogfreq.Spoor (PHS)
Reservering Businesscase NSP
Programma overwegen
Projecten Noordwest-Nederland
OV Schiphol-Amsterdam-Almere-Lelystad
Bestemd
Projecten in voorbereding
Projecten Nationaal
Overige projecten in voorbereiding
Gesignaleerde risico’s

1

Totaal planuitwerkingsprogramma

2.707

Begroting (IF 13.03.04)

2.707

Bedrag is exclusief bijdrage regio van 36 mln.

legenda
PB = Projectbesluit
TB = Tracébesluit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

41

Onderstaand is de budgetflexibiliteit voor de periode 2014–2028 weergegeven voor aanleg planuitwerkingen en verkenningen door inzicht te
verstrekken in de opbouw van de MIRT-budgetten tot en met 2028.
100%

6%

168

79%

2.144

15%

395

Procentueel

x € 1 mln.

90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%

Verplicht

Gebonden

Bestemd

13.03.05 Planuitwerkingsprogramma Goederenvervoer
Nieuw opgenomen projecten
Kleine Projecten Externe Veiligheid Drechtsteden
Aan dit projectbudget is € 12 miljoen toegevoegd vanuit de investeringruimte spoor (13.08) ter dekking van het project Externe veiligheid
Drechtsteden. In het kader van Basisnet vervoer gevaarlijke stoffen
worden aanvullende veiligheidsmaatregelen getroffen aan het spoor in
Dordrecht en Zwijndrecht om de relatief hoge toekomstige omgevingsrisico’s aldaar verder te verlagen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

42

Projectoverzicht behorende bij 13.03.05 Planuitwerkingsprogramma
goederenvervoer
Bedrag x € 1 mln.
Budget
Projectomschrijving

Planning

huidig

vorig

17

17

PB of TB

Indienststelling

Verplicht
Planuitwerkingskosten op realisatieprogramma IF
13.03.02
Gebonden
Projecten Nationaal
Aslastencluster III
Projecten Zuidvleugel
Kleine project Goed
Calandbrug

div.
17
157

Bestemd

5
157

div.
2019

1

Projecten in voorbereiding
Overige projecten in voorbereiding
Gesignaleerde Risico’s
Totaal planuitwerkingsprogramma

192

Begroting (IF 13.03.05)

192

legenda
PB = Projectbesluit
TB = Tracébesluit

Onderstaand is de budgetflexibiliteit voor de periode 2014–2028 weergegeven voor aanleg planuitwerkingen en verkenningen door inzicht te
verstrekken in de opbouw van de MIRT-budgetten tot en met 2028.
1%

1

91%

174

9%

17

Procentueel

x € 1 mln.

100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%

Verplicht

Gebonden

Bestemd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

43

13.04 Geïntegreerde contractvormen/PPS
Motivering

De Staat betaalt voor de beschikbaarheid van de HSL-infrastructuur, zoals
deze door het consortium Infraspeed is ontworpen, gebouwd (enkel de
bovenbouw) en wordt onderhouden (onder- en bovenbouw), volgens de
contractuele overeenkomst tussen beide partijen. Het contractbeheer
wordt uitgevoerd door ProRail, onder regie van IenM.

Producten

Het kabinet heeft in januari 1999 ingestemd met het model voor privatisering van de HSL-Zuid. De PPS is bij de onderdelen infraprovider,
vervoer en stations elk op afzonderlijke wijze tot stand gekomen. Eind
2001 zijn de contracten met de infraprovider en de vervoerder getekend.
Vanaf augustus 2004 is de infraprovider begonnen met het werk aan de
bovenbouw. Voor de onderbouw gold dat de HSL-Zuid onderdelen
gefaseerd werden opgeleverd voor de start van de werkzaamheden van
de infraprovider. Op het zuidelijke deel was de eerste oplevering augustus
2004. De laatste oplevering op het noordelijke deel was in december 2005.
De bovenbouw van het zuidelijke deel is opgeleverd in juli 2006 en het
noordelijke deel in december 2006.

Uitgaven (x € 1.000)

Beschikbaarheidsvergoeding
Rente- en belastingaanpassingen
Werkzaamheden ex artikel 17.03
(pilot geluid)
Diverse afrekeningen

tm
2013

2014

2015

2016

2017

2018

1.041.657
– 70.860

147.766
– 9.025

148.490
– 2.797

149.720
– 4.972

150.152
– 4.972

150.879
1.800

6.610
6.841

7.146
1.948

0
1.302

0
2.232

0
1.803

0
811

984.248

147.835

146.995

146.980

146.983

153.490

Totaal

2019

later

totaal

153.279 1.658.920 3.600.863
1.800
22.050 – 66.976
0
1.600

0
12.478

13.756
29.015

156.679 1.693.448 3.576.658

Projectoverzicht behorende bij 13.04 Infraprovider
Projectoverzicht behorende bij 13.04 Infraprovider
Projectomschrijving

Projecten Nationaal
Infraprovider HSL-Zuid
Reguliere beschikbaarheidsvergoeding
Rente- en belastingaanpassingen
Totaal
Begroting IF13.04

huidig

3.577

vorig

3.563

t/m
2013

2014

2015

2016

2017

2018

981

15

147

147

147

153

981

15

147

147

147

153

2019

157

later

huidig

vorig

2007

2007

1.830

0
0

13.07 Rente en Aflossing
Motivering

Onder deze categorie uitgaven vallen de rente en aflossing van de bij
ProRail uitstaande leningen, waarmee in het verleden spoorinfrastructuur
gefinancierd is en in de toekomst gefinancierd wordt.

Producten

Bestaande leningen
In de periode 2005–2013 is voor € 1,8 miljard aan leningen bij ProRail
afgelost. Het grootste deel hiervan is gefinancierd met het in 2009/2010
uitgekeerde Superdividend van de NS. Deze schuldreducties hebben

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

44

geleid tot een verlaging van de rentelasten van € 130 miljoen in 2005 tot
€ 17 miljoen in 2014. Het uitstaand saldo van de leningen per eind 2012
bedroeg nog € 313 miljoen. Hiervan moet ProRail in 2017 € 166 miljoen
aflossen, in 2020 € 75 miljoen en in 2027 € 72 miljoen. Nog niet is
besloten of tot herfinanciering of schuldreductie wordt overgegaan. Om
deze reden zijn voor deze leningen de rentekosten structureel in de
begroting opgenomen (en geen aflossingen).
Nieuwe leningen
Een deel van het PHS wordt gefinancierd met een leenfaciliteit (Kamerstukken II, 2009/10, 28 165, nr. 105) van € 875 miljoen. Rente en aflossing
van de eerste € 675 miljoen van de leenfaciliteit, welke gekoppeld is aan
een verlaging van het Infrastructuurfonds na 2020, zullen door het
Ministerie van Financiën worden gedragen en de resterende € 200
miljoen door IenM.
Uitgaven (x € 1.000)

Rente leningen
Schuldreductie aflossing 2012
Totaal

2014

2015

2016

2017

2018

2019

16.578
0
16.578

16.597
31.800
48.397

16.597
0
16.597

16.597
0
16.597

16.597
0
16.597

16.597
0
16.597

13.08 Investeringsruimte
Motivering

Op dit artikelonderdeel wordt de voor dit artikel beschikbare investeringsruimte tot en met 2028 verantwoord. De in de begroting 2014 opgenomen
stand van de beschikbare investeringsruimte tot en met 2028 bedroeg
€ 1.039 miljoen. Door de hieronder vermelde belangrijkste (budgettaire)
aanpassingen bedraagt deze ruimte in de ontwerpbegroting 2015 nu
€ 992 miljoen.
De investeringsruimte is onder meer beschikbaar voor risico’s en zal
worden betrokken bij de herijking 1. Bij Spoor is ervoor gekozen om bij het
op prijspeil 2014 brengen van de aanlegprojecten aan een relatief groot
deel van die aanlegprojecten dit jaar geen indexatie uit te keren. De
belasting van de investeringsruimte wordt zo beperkt met het risico op
toekomstige tegenvallers als gevolg van het eventueel niet binnen de
projecten in kunnen passen van de prijsstijging.
De genoemde mee- en tegenvallers op de specifieke projecten zijn
eveneens toegelicht bij het betreffende artikelonderdeel van waaruit het
project gefinancierd wordt.
Belangrijkste (budgettaire) aanpassingen
– Prijsbijstelling 2013/2014 Zuidas WTC en NSP station Zuidas (€ 14,8
miljoen).
– Dekking meerkosten Deventer Zijperron (€ 3 miljoen).
– Dekking meerkosten NSP Breda (€ 11,4 miljoen).
1

Vanuit de LTSa is de Herijking van de spoorbudgetten aangekondigd. In lijn hiermee worden in
2014/2015 de financiële reeksen van Prorail voor beheer, onderhoud en vervanging onderzocht
mede in het licht van de door Prorail gesignaleerde druk op de meerjarige budgetten. Uiterlijk
in de begroting 2016 worden de uitkomsten van het onderzoek opgenomen. In afwachting van
de uitkomsten daarvan is ervoor gekozen de besluitvorming over de prijsbijstelling naar
prijspeil 2014 van de budgetten voor beheer, onderhoud en vervanging aan te houden tot de
begroting 2016. Dit impliceert dat het budget ten behoeve van beheer, onderhoud en
vervanging in prijspeil 2013 is uitgedrukt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

45

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

Afboeking niet te realiseren ontvangsten 13.09 (€ 13,5 miljoen).
Dekking project GSM-R beschermingsmaatregelen interferentie (€ 8,1
miljoen).
Dekking meerkosten NSP Den Haag (€ 5,7 miljoen).
Vrijval projectbudget Hanzelijn (€ 12,1 miljoen).
Vrijval projectbudget Nazorg (€ 6 miljoen).
Vrijval OV SAAL na besluit inzet gelden MLT (€ 30,0 miljoen).
Vrijval planuitwerking goederenverbinding Antwerpen-Roergebied
(€ 5 miljoen).
Aanbestedingsmeevaller spoorwegovergang Soestdijkseweg (€ 4,2
miljoen).
Afrekening 2012 HSA en indexering contract naar prijspeil 2014 (€ 13,5
miljoen).
Vervallen garantstelling Maasvlakte (€ 6 miljoen).
Ontvangen boete NS (€ 2,8 miljoen).
Dekking nieuw opgenomen project Externe veiligheid Drechtsteden
(13.03.05).

De genoemde mee- en tegenvallers op de specifieke projecten zijn
eveneens toegelicht bij het betreffende artikelonderdeel van waaruit het
project gefinancierd wordt.
13.08 Inv.ruimte Spoor
2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Investeringsruimte
Kaseffect verwerking index 2013
Kaseffect verwerking index 2014

196
– 20.524
3.177

18.646
– 20.531
1.751

26.284
– 18.455
1.083

17.177
– 20.096
393

5.488
– 20.283
169

28.124
– 18.760
– 4.033

28.342
– 21.318
11

57.336
– 19.375
– 704

Totaal

– 17.151

– 134

8.912

– 2.526

– 14.626

5.331

7.035

37.257

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Totaal

56.267
– 19.364
– 566

59.696
– 19.365
694

126.402
– 19.673
747

104.411
– 18.605
733

104.453
– 19.519
745

145.324
– 19.519
9.881

213.413
275.387
– 14.080

991.560
0
0

36.337

41.025

107.476

86.539

85.679

135.686

474.720

991.560

13.08 Inv.ruimte Spoor

Investeringsruimte
Kaseffect verwerking index 2013
Kaseffect verwerking index 2014
Totaal

13.09 Ontvangsten
Motivering

Op dit artikelonderdeel worden de bijdragen van derde-partijen voor
spooruitgaven, die rechtstreeks aan IenM worden betaald, verantwoord.
De gebruiksvergoeding van vervoerders en onderhoudsbijdragen van
derde-partijen worden door ProRail geïnd en worden daarom gesaldeerd
met de uitgaven opgenomen in de begroting onder artikel 13.02.
Wanneer verrekeningen (subsidievaststellingen) met ProRail plaatsvinden
die betrekking hebben op afgesloten jaren mogen deze niet worden
gesaldeerd met de uitgaven voor het lopende jaar, maar worden
gedesaldeerd opgenomen in de ontvangsten en uitgaven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

46

Producten

Concessievergoedingen
Deze betreffen de vergoedingen die de NS en HSA betalen voor de
concessies voor het Hoofdrailnet en de HSL-Zuid. Met ingang van 2015
worden deze twee concessies geïntegreerd tot één concessie aan NS.
Projectbijdragen decentrale overheden
Deze betreffen de bijdragen van decentrale overheden aan (MIRT)projecten zoals Decentrale Lijnen en Schiedam-Rijswijk.
Afrekeningen ProRail
Deze betreffen de afrekeningen met betrekking tot aanlegprojecten van
het vierde kwartaal 2013 en de afrekening over 2012 van de subsidie voor
beheer, onderhoud en vervanging.

Ontvangsten (x € 1.000)
2014

2015

2016

2017

2018

2019

Concessie 2005–2014 HRN
Concessie 2009–2014 HSL (uitstelregeling)
Concessie 2015–2024
Verrekening reisinformatie
Boete prestaties 2012 (HRN)
Correctieregeling energie (HSL)
Concessievergoedingen NS
Projectbijdragen decentrale overheden
Afrekeningen ProRail

30.000
43.546
0
– 7.500
2.750
0
68.796
3.397
48.676

0
45.566
138.480
– 7.500
0
56.000
232.547
173
0

0
44.415
140.246
– 7.500
0
0
177.161
0
0

0
43.264
149.840
– 7.500
0
0
185.605
7.978
0

0
42.112
158.217
– 7.500
0
0
192.830
0
0

0
40.961
164.475
– 7.500
0
0
197.936
6.554
0

Totaal

120.869

232.720

177.161

193.583

192.830

204.490

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

47

Artikel 14 Regionaal, lokale infrastructuur
Omschrijving van de samenhang in
het beleid

Op dit artikel worden de producten op het gebied van regionale/lokale
infrastructuur, de impulsen inzake de Regionale Mobiliteitsfondsen en het
Regiospecifiek Pakket Zuiderzeelijn (RSP-ZZL) toegelicht. De producten
van dit artikel zijn gerelateerd aan de beleidsdoelstellingen en beleidsinstrumenten zoals beschreven in de Begroting hoofdstuk XII 2015 bij
beleidsartikel 15 OV keten.

Budgettaire gevolgen van de uitvoering van art. 14 Regionaal, lokale infrastructuur (x € 1.000)
2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Verplichtingen

602.679

532.293

67.024

246.192

160.041

146.710

148.950

Uitgaven

215.678

172.163

181.447

273.935

348.376

341.694

248.418

Waarvan juridisch verplicht:

100%

14.01 Grote regionaal/lokale projecten
14.01.02 Planuitw. Progr. Reg/lok
14.01.03 Realisatieprogr reg/lok
14.01.04 Investeringsruimte
14.02 Regionale Mob. Fondsen
14.03 RSP – ZZL: Pakket Bereikbaarheid
14.03.01 RSP – ZZL: RB projecten
14.03.02 RSP – ZZL: RB mob fondsen
14.03.03 RSP – ZZL: REP
Van totale uitgaven
– Bijdrage aan agentschap RWS
– Restant

58.664
0
58.664

118.082
0
115.079
3.003

107.330
5.000
99.046
3.284

198.914
39.533
158.160
1.221

211.842
57.614
153.001
1.228

113.400
2.171
108.070
3.160

45.185
111.829
3.432
108.397
0

140.175
11.792
130.793
– 2.411
9.334
22.654
22.288
0
366

63.365
47.158
0
16.207

166.605
114.348
36.050
16.207

149.462
99.556
33.700
16.206

129.852
80.611
33.034
16.207

135.018
60.884
57.927
16.207

0
215.678

0
172.163

0
181.447

0
273.935

0
348.376

0
341.694

0
248.418

14.09 Ontvangsten

Budgetflexibiliteit

600

Met uitzondering van verkenning en planuitwerking, worden de budgetten
in 2015 als juridisch verplicht beschouwd op de peildatum 1 januari 2015.
Voor de mate van verplichting van het verkenningen en planuitwerkingsprogramma tot en met 2028 wordt verwezen naar het betreffende
projectoverzicht.
Onderstaand zijn de beschikbare budgetten tot en met 2028 per jaar
gepresenteerd op het niveau van artikelonderdeel. In de verdiepingsbijlage bij de begroting zijn de mutaties op hetzelfde detailniveau
toegelicht voor de periode tot en met 2028.

Bedragen x € 1.000

14
14.01
14.02
14.03

Regionaal, lokale
infrastructuur
Grote regionaal/lokale
projecten
Regionale mobiliteitsfondsen
RSP-ZZL: pakket bereikbaarheid

uitgaven

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

181.447

273.935

348.376

341.694

248.418

218.512

82.518

118.082

107.330

198.914

211.842

113.400

168.629

73.269

0

0

0

0

0

9.076

0

63.365

166.605

149.462

129.852

135.018

40.807

9.249

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

48

(vervolg) Bedragen x € 1.000

14
14.01
14.02
14.03

Regionaal, lokale
infrastructuur
Grote regionaal/lokale
projecten
Regionale mobiliteitsfondsen
RSP-ZZL: pakket bereikbaarheid

uitgaven

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

135.853

120.885

10.228

43.935

74.529

99.201

132.200

135.853

120.885

10.228

43.935

74.529

99.201

132.200

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

14.01 Grote regionale/lokale projecten
Motivering

Binnen dit artikel zijn de budgetten opgenomen voor de aanlegprojecten
waarvoor een aparte projectsubsidie wordt of is verleend. Om in
aanmerking te komen voor een aparte projectsubsidie moeten de kosten
van de meest kosteneffectieve oplossing hoger zijn dan de grenswaarden
in de BDU voor de ontvangers buiten de G3 en voor de G3 (respectievelijk
€ 112,5 miljoen en € 225 miljoen) en moet het project passen binnen de
beleidsdoelstellingen voor regionale bereikbaarheid zoals verwoord in de
Begroting hoofdstuk XII 2015 en beleidsartikel 15 OV-keten en de Lange
Termijn Spooragenda (LTSa).

Producten

Algemeen
Regionale lokale projecten worden uitgevoerd onder de verantwoordelijkheid van de regionale overheid. IenM levert een bijdrage in de
aanlegkosten van die projecten. Dit betekent ook dat de uitvoeringsperiode van een project niet gelijk hoeft te lopen met de periode waarin de
rijksbijdrage beschikbaar komt in het MIRT.
Verkenningen
Voor regionale/lokale infrastructuurprojecten wordt geen apart verkenningenprogramma opgenomen in het MIRT. In de begroting zijn dan ook
geen middelen voor dit product opgenomen. De verkenningen worden
onder verantwoordelijkheid van de regionale overheid uitgevoerd en pas
na toetsing en besluitvorming door IenM al dan niet opgenomen in het
planuitwerkingsprogramma.
14.01.02 Planuitwerkingsprogramma Regionaal/lokaal
Van een project dat in de planuitwerkingstabel is opgenomen worden de
kosten van de meest kosteneffectieve variant als basis voor de rijksbijdrage aangemerkt (onder aftrek van de eigen bijdrage van € 112,5 miljoen
respectievelijk € 225 miljoen).
Wijzigingen
Verkeersruit Eindhoven
Het projectbudget is opgehoogd met € 3,2 miljoen voor de prijsbijstelling
2014.
BTW Tramtunnel Den Haag
In de begroting 2014 was binnen de post Bestemd (IF 14.01.02), vooruitlopend op de uitkomst van het overleg met de gemeente Den Haag, € 7
miljoen gereserveerd voor de niet door de gemeente Den Haag te
verrekenen BTW met de belastingdienst. Begin 2014 is na gezamenlijk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

49

overleg overeengekomen dat de gemeente Den Haag een vergoeding van
€ 11,2 miljoen ontvangt voor deze niet te verreken BTW. De aanvullende
kosten zijn gedekt uit de Investeringsruimte Regionaal Lokaal deel OVS
(14.01.04).
Projectoverzicht bij 14.01.02 Regionale/lokale infrastructuur; planuitwerking
Bedrag x € 1 mln.

Budget

Projectomschrijving

huidig

vorig

271

268

2019–2021

Projecten Noord-Holland, Utrecht en Flevoland
Ombouw Amstelveenlijn

76

76

2020

Bestemd

71

37

Planning
PB of TB

Openstelling

Verplicht
Projecten Brabant
Verkeersruit Eindhoven (Noordoostcorridor)
Gebonden

Projecten in voorbereiding
Projecten Noordwest-Nederland
– HOV Knoop Amstelveen
Projecten Zuidvleugel
– BTW tramtunnel Den Haag
Overige projecten in voorbereiding
Gesignaleerde risico’s
Totaal programma planuitwerking en verkenning

418

Begroting 14.01.02

418

legenda
PB = Projectbesluit
TB = Tracébesluit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

50

Onderstaand is de budgetflexibiliteit voor de periode 2014–2028 weergegeven voor aanleg planuitwerkingen en verkenningen door inzicht te
verstrekken in de opbouw van de MIRT-budgetten tot en met 2028.
100%
17%

71

18%

76

65%

271

Procentueel

x € 1 mln.

90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%

Verplicht

Gebonden

Bestemd

14.01.03 Realisatieprogramma Regionaal/lokaal
Hieronder vallen de uitgaven (subsidies) voor de realisatie van grote
regionale/lokale infrastructuurprojecten die door regionale overheden
worden aangelegd.
Wijzigingen
De projectbudgetten van de Rotterdamsebaan, A12/A20 Parallelstructuur
Gouweknoop, RandstadRail en Noord/Zuidlijn zijn bijgesteld als gevolg
van de indexatie naar prijspeil 2014.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

51

Projectoverzicht bij 14.01.03 Regionale/lokale infrastructuur; realisatie
Budget in € mln

Totaal
Projectomschrijving

huidig

vorig

304

300

113

112

202

202

894

890

110
178
1.185

110
178
1.182

t/m
2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

later

7

63

51

183

33

14

Projecten Zuidvleugel
Rotterdamsebaan
A12/A20 Parallelstructuur
Gouwe
HOV-NET Zuid-Holland Noord
(vh Rijn-Gouwelijn)
Randstadrail (incl. voorbereidingskosten en aanlanding RR
op Den Haag HSE)
Projecten Noord-Holland,
Utrecht en Flevoland
Utrecht, Tram naar de Uithof
N201
Noord/Zuidlijn Noord-WTC
Programma Realisatie (IF
14.01.03)
Budget Realisatie (IF 14.01.03)
Overprogrammering (–)

2.986

6

12

28

27

27

14

21

12

29

47

47

861

12

12

9

173
985

37
5
53

2.025

4

40

29

64

45

37

1

140
131

115
115

114
99

158
158

153
153

84
108

197
197

–9

–0

– 15

0

0

24

0

Oplevering
huidig

vorig

2020–
2022
2019–
2021

2020–
2022
2019–
2021

2018

2018

2006/
2016

2006/
2016

2018
2014
2017

2018
2014
2017

14.01.04 Investeringsruimte
Motivering

Op dit artikelonderdeel wordt de totale voor artikel 14 beschikbare
investeringsruimte tot en met 2028 verantwoord. De middelen zijn
bestemd voor grote regionale/lokale projecten die op initiatief van de
decentrale overheden worden voorbereid en uitgevoerd. De projecten
moeten een bijdrage leveren aan het realiseren van de beleidsdoelstellingen uit de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) en de LTSa die
voor regionale bereikbaarheid zijn geformuleerd. Het betreft zowel
wegenprojecten op het niveau van het Onderliggend Wegennet als
Openbaar Vervoer projecten.
De in de begroting 2014 opgenomen stand van de beschikbare investeringsruimte tot en met 2028 bedroeg € 489 miljoen. Door de hieronder
vermelde belangrijkste (budgettaire) aanpassingen bedraagt deze ruimte
in de ontwerpbegroting 2015 nu € 369 miljoen.
– Dekking spoorproject Zwolle-Herfte; zie toelichting bij IF 13.03.04 (€ 55
miljoen);
– Aanvullende BTW dekking Tramtunnel Den Haag (€ 4,2 miljoen);
– Dekking schikkingsovereenkomst Waddenveren. Hiermee is de
veerverbinding voor de komende 15 jaar veiliggesteld (€ 9 miljoen);
– Dekking indexatie voorgaande jaren RandstadRail (€ 3,1 miljoen);
– Dekking prijsbijstelling 2014 diverse projecten (€ 11,9 miljoen);
– Dekking toezegging elektrificatie Maaslijn (€ 30,3 miljoen); opgenomen
onder 14.01.02 onder «bestemd»;
– Dekking toezegging bijdrage verknoping station BleiZo aan hoofdrailnet met regionaal vervoer (€ 3,6 miljoen); opgenomen onder 14.01.02
onder «bestemd».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

52

14.01.04 Inv.ruimte Reglok
2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Investeringsruimte:
– Weg
– OVS
Kaseffect verwerking index2013
Kaseffect verwerking index2014

0
1
– 1.794
– 617

0
5.900
– 1.756
– 1.141

0
5.901
– 1.826
– 790

0
5.901
– 2.592
– 2.088

0
5.900
– 3.246
– 1.426

0
5.899
– 1.850
– 890

0
5.900
– 527
– 2.215

73
6.298
– 1.099
– 750

Totaal

– 2.411

3.003

3.284

1.221

1.228

3.160

3.158

4.523

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Totaal

Investeringsruimte:
– Weg
– Spoor
Kaseffect verwerking index2013
Kaseffect verwerking index2014

17.073
6.083
– 1.640
2.228

23.613
6.101
– 1.973
– 326

16
6.153
– 803
4

9.328
9.983
– 862
18

7.220
24.302
19.968
31

16.671
67.407
0
9.205

33.588
99.856
0
– 1.244

107.582
261.584
1
0

Totaal

23.745

27.416

5.370

18.467

51.521

93.283

132.200

369.167

14.01.04 Inv.ruimte Reglok

14.02 Regionale mobiliteitsfondsen
Motivering

Over heel Nederland worden verschillende Regionale Mobiliteitsfondsen
(RMf) gebruikt. Deze fondsen zijn gevoed op basis van de volgende
impulsen:
–
–
–
–
–
–
–

Producten

Bereikbaarheidsoffensief Randstad;
Amendement Dijsselbloem;
Amendement Van der Staaij;
Regionale bereikbaarheid (Kwartje van Kok);
Amendement Van Hijum;
Quick Wins NWA eerste en tweede tranche;
Tunnel Sluiskil.

Rijksbijdrage
De rijksmiddelen in het kader van het Bereikbaarheidsoffensief Randstad,
de amendementen Dijsselbloem, Van der Staaij en Van Hijum, Regionale
bereikbaarheid en Quick Wins NWA zijn volledig uitgekeerd. In het kader
van Tunnel Sluiskil worden ook in 2014 rijksmiddelen beschikbaar gesteld.
Tunnel Sluiskil
Op 18 mei 2009 is de bestuursovereenkomst betreffende een tunnel bij
Sluiskil getekend. In overleg met de provincie Zeeland is besloten om de
IenM-bijdrage via het opgerichte RMf Zeeland te laten verlopen. Met een
storting in het mobiliteitsfonds in 2014 is het volledig toegezegde bedrag
in de bestuursovereenkomst overgemaakt (in totaal € 143 miljoen). Op dit
artikel van het mobiliteitsfonds resteert nu alleen nog een reservering
voor de post onvoorzien van het project.
Het Rijk stond daarnaast garant voor de Vlaamse bijdrage aan de
Sluiskiltunnel. Eind 2013 heeft een Commissie van Wijzen geoordeeld dat
Vlaanderen € 16 miljoen van de oorspronkelijke € 24 miljoen moet
bijdragen. Omdat in 2013 de Vlaamse bijdrage is voorgeschoten vanuit
het wegenartikel van het IF vloeit het bedrag van € 16 miljoen terug naar
de Investeringsruimte Wegen (Artikel 12.07).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

53

14.03 RSP Zuiderzeelijn, pakket Regionale Bereikbaarheid
Motivering

Betreft het RSP-convenant Rijk-Regio (Kamerstukken II, 2007/08, 27 658,
nr. 43). Het pakket omvat projecten ter verbetering van de regionale
bereikbaarheid in Noord-Nederland (concrete bereikbaarheidsprojecten en
regionaal mobiliteitsfonds) en een Ruimtelijk-economisch programma
(REP), tevens ten behoeve van Noord-Nederland.
Binnen de projecten ter verbetering van de regionale bereikbaarheid gaat
het in totaal om vijf concrete bereikbaarheidsprojecten, zie 14.03.01. De
rijksbijdrage voor de A7 Zuidelijke Ringweg Groningen fase 2 en de N50
Ramspol-Ens zijn inmiddels overgeheveld naar Artikel 12 Hoofdwegen.
In 2009 is het RMf RSP opgericht voor Noord-Nederland. De instelling van
het RMf RSP volgt uit het Convenant RSP Zuiderzeelijn d.d.23 juni 2008.
Het totale budget RMf RSP is € 970 miljoen. Dit bestaat uit € 500 miljoen
bijdrage van het Rijk en € 470 miljoen bijdrage van de regio. Binnen het
RMf RSP is € 100 miljoen gereserveerd als bijdrage aan de concrete
projecten; zie 14.03.02. Deze bijdrage vervalt, als na realisatie van de
concrete projecten is gebleken dat deze bijdrage niet nodig is en blijft
beschikbaar voor het RMF-RSP. De inzet van middelen uit het RMf RSP is
een decentrale verantwoordelijkheid. Het RMF RSP is beschikbaar voor
projecten, die in principe kunnen worden gerealiseerd vóór 2020.
Binnen het REP wordt onderscheid gemaakt tussen een rijksdeel en een
regionaal deel. Zowel voor het rijksdeel als voor het regionaal deel is
€ 150 miljoen rijksbudget beschikbaar gesteld. Het rijksdeel valt onder
regie van het Ministerie van Economische zaken (EZ). Het betreffende
rijksbudget werd tot en met 2012 verantwoord op de EZ-begroting, nadat
in 2012 het resterende deel via het Provinciefonds is gedecentraliseerd.
Het regionale deel, in totaal € 250 miljoen, valt onder regie van de regio.
De rijksbijdrage voor het regionale deel, € 150 miljoen, wordt verantwoord op de begroting Infrastructuurfonds; zie 14.03.03. Ook de regio
heeft € 100 miljoen beschikbaar voor het regionale deel van het REP.
Voor de realisatie van het project A6/A7 Knooppunt Joure wordt € 4
miljoen overgeboekt naar het IF artikel 12.03.01. Dit bedrag was vanuit het
wegenartikel tijdelijk geparkeerd op artikel 14.03.
De voorwaarden voor het RSP zijn beschreven in het op 23 juni 2008
ondertekende convenant Rijk-Regio (Kamerstukken II, 2008/09, 21 700 A,
nr. 19). Over de voortgang wordt de Tweede Kamer jaarlijks met een
voortgangsrapportage (in het najaar) geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

54

Project overzicht Regiospecifiek Pakket Zuiderzeelijn
Budget in € mln
Projectomschrijving

Projecten Noord-Nederland
14.03.01 Concrete bereikbaarheidsprojecten 1 2
14.03.02 Regionaal Mobiliteitsfonds
14.03.03 Ruimtelijk economisch
programma
Begroting (IF 14.03)
Overige afspraken
LMCA Spoor: spoordriehoek 3
Totaal rijksbijdrage Noord-Nederland

Totaal
Rijk

t/m
2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

later

Bijdrage
regio 1

483
534

24
373

22

47

114
36

100
34

81
33

61
58

34

200
370

0

16

16

16

16

16

16

100
670

98
1.114

397

23

63

167

149

130

135

50

134

29

19

18

14

15

17

13

10

1.248

426

42

81

181

164

147

148

60

1

Bijdrage regio zijn pp2007.
Het betreft de volgende projecten: A7 Zuidelijke Ringweg Groningen (ZRG) fase 2; Bereikbaarheid Leeuwarden; Bereikbaarheid Assen; N50
Ramspol-Ens en Openbaar vervoer/spoor. De totale rijksbijdrage is inclusief € 200 mln. uit het MIRT t.b.v de A7 ZRG fase 2.
2
Uit het regionaal mobiliteitsfonds wordt een bijdrage van € 100 mln. (prijspeil 2007) geleverd aan de concrete projecten. Deze bijdrage vervalt,
indien na realisatie van de concrete projecten is gebleken dat deze bijdrage niet nodig is.
3
Betreft Pakket Noorden, hetgeen op artikel 13 is opgenomen.
1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

55

Artikel 15 Hoofdvaarwegennet
Omschrijving van de samenhang in
het beleid

Op dit artikel worden de producten op het gebied van Rijksvaarwegen
verantwoord. Dit betreffen de onderdelen verkeersmanagement, beheer,
onderhoud en vervanging, aanleg, netwerkgebonden kosten en de
investeringsruimte.
De doelstellingen van het onderliggende beleid zijn terug te vinden in de
Begroting hoofdstuk XII over 2015 en vinden hun oorsprong in de SVIR en
de Nota Mobiliteit (NoMo) (Kamerstukken II, 2004/05, 29 644, nr. 6).
Het artikel Hoofdvaarwegennet op het Infrastructuurfonds is gerelateerd
aan beleidsartikel 18 Scheepvaart en havens op de Begroting hoofdstuk
XII.

Budgettaire gevolgen van de uitvoering van art.15 Hoofdvaarwegennet (x € 1.000)
2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Verplichtingen

818.272

1.000.962

825.542

1.037.458

541.599

512.515

497.676

Uitgaven

864.431

884.287

883.428

741.836

692.846

638.590

630.935

Waarvan juridisch verplicht:
15.01 Verkeersmanagement
15.02 Beheer, onderhoud en vervanging
15.02.01 Beheer en onderhoud
15.02.04 Vervanging
15.03 Aanleg
15.03.01 Realisatie
15.03.02 Verkenningen en planuitwerkingen
15.04 Geintegreerde contractvormen
15.06 Netwerkgebonden kosten HVWN
15.06.01 Apparaatskosten RWS
15.06.02 Overige netwerkgebonden kosten
15.07 Investeringsruimte

95%
13.722
304.567
183.968
120.599
290.784
287.424
3.360

13.986
372.198
204.039
168.159
269.940
264.605
5.335

7.516
394.852
175.541
219.311
251.126
201.604
49.522

8.380
347.047
264.861
82.186
156.212
79.139
77.073

8.380
254.581
204.775
49.806
197.165
63.794
133.371

8.380
233.719
205.490
28.229
163.631
88.402
75.229

8.380
199.971
198.786
1.185
193.027
74.718
118.309

255.357
242.391
12.966
–0

247.276
233.811
13.464
– 19.113

246.589
222.769
23.820
– 16.655

244.533
220.654
23.879
– 14.336

242.728
218.740
23.988
– 10.008

241.145
217.166
23.979
– 8.285

240.999
217.009
23.990
– 11.442

Van totale uitgaven
– Bijdrage aan agentschap RWS
– Restant

512.843
351.587

558.614
325.673

509.982
373.446

542.811
199.025

472.532
220.314

456.591
181.999

445.099
185.836

15.09 Ontvangsten

10.853

54.508

26.980

15.415

14.510

Budgetflexibiliteit

Met uitzondering van verkenning en planuitwerking, worden de budgetten
in 2015 als juridisch verplicht beschouwd op de peildatum 1 januari 2015.
Voor de mate van verplichting van het verkenningen en planuitwerkingsprogramma tot en met 2028 wordt verwezen naar het betreffende
projectoverzicht.
Onderstaand zijn de beschikbare budgetten tot en met 2028 per jaar
gepresenteerd op het niveau van artikelonderdeel. In de verdiepingsbijlage bij de begroting zijn de mutaties op hetzelfde detailniveau
toegelicht voor de periode tot en met 2028.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

56

Bedragen x € 1.000

15
15.01
15.02

15.07

Vaarwegen
Verkeersmanagement
Beheer, onderhoud en
vervanging
Aanleg
Netwerkgebonden kosten
HVWN
Investeringsruimte

15.09

Ontvangsten

15.03
15.06

uitgaven

Ontvangsten

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

883.428
7.516

741.836
8.380

692.846
8.380

638.590
8.380

630.935
8.380

511.941
8.380

779.258
8.380

394.852
251.126

347.047
156.212

254.581
197.165

233.719
163.631

199.971
193.027

214.772
55.501

233.454
309.918

246.589
– 16.655

244.533
– 14.336

242.728
– 10.008

241.145
– 8.285

240.999
– 11.442

241.087
– 7.799

243.061
– 15.555

26.980

15.415

14.510

0

0

0

0

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

686.475
8.380

696.818
8.380

667.063
8.380

816.006
8.380

885.226
8.380

927.365
8.380

586.565
8.380

233.156
209.457

217.459
235.378

254.775
99.489

225.369
306.882

225.354
399.141

220.221
391.494

250.499
0

243.298
– 7.816

243.400
– 7.799

243.925
60.494

244.179
31.196

244.172
8.179

244.192
63.078

243.390
84.296

0

0

0

0

0

0

0

(vervolg) Bedragen x € 1.000

15
15.01
15.02

15.07

Vaarwegen
Verkeersmanagement
Beheer, onderhoud en
vervanging
Aanleg
Netwerkgebonden kosten
HVWN
Investeringsruimte

15.09

Ontvangsten

15.03
15.06

uitgaven

Ontvangsten

15.01 Verkeersmanagement
Motivering

De activiteiten binnen verkeersmanagement worden uitgevoerd om een
vlot, betrouwbaar en veilig scheepvaartverkeer op het hoofdvaarwegennet te realiseren.

Producten

15.01.01 Verkeersmanagement
Bij verkeersmanagement gaat het voornamelijk om de volgende activiteiten:
– Verkeersbegeleiding, bediening van objecten en vaarwegmarkering;
– Monitoring en informatieverstrekking;
– Vergunningverlening en handhaving;
– Crisisbeheersing en preventie.
In het goederenvervoer over water is een groei voorzien, die deels met
verkeersmanagement wordt gefaciliteerd. Daarnaast moet de betrouwbaarheid en reistijd op orde worden gebracht. Beleidsdoelstellingen op
het gebied van verkeersmanagement zijn:
– Het zoveel mogelijk beperken van de gemiddelde structurele wachttijd
bij sluizen in de hoofdvaarwegen;
– Het afstemmen van de bediening van bruggen en sluizen op de vraag
vanuit de markt.
De activiteiten die door RWS centraal worden uitgevoerd, worden
gefinancierd uit de budgetten voor netwerkgebonden kosten. In het kader
van de transparantie van de budgetten voor verkeersmanagement en
beheer en onderhoud, zijn deze in de begroting intracomptabel inzichtelijk
gemaakt. Hiertoe zijn de Landelijke taken van RWS zoals opgenomen in de
artikelonderdelen Verkeersmanagement en Beheer en Onderhoud

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

57

geraamd onder de Overige Netwerkgebonden Kosten. De verdeling naar
ondermeer Verkeersmanagement en Beheer en Onderhoud is extracomptabel inzichtelijk gemaakt in de bijlage beheer, onderhoud, vervanging en
renovatie bij deze begroting.
Na overleg met de verschillende regio’s wordt vanaf 2014 de versobering
voor de bediening van sluizen en beweegbare bruggen doorgevoerd. De
belangrijkste verbindingen op het internationaal kernnet goederenvervoer
en de hoofdvaarwegen uit de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte
(SVIR), waarover de grootste volumes worden vervoerd, zijn hierbij
ontzien. Het Rijk zal tevens in 2014 samen met de verschillende regio’s
gestart met de uitwerking van een vergezicht voor een «robuust bediend»
vaarwegennet in Nederland. De versobering zal in 2015 gemonitord
worden en waar nodig en mogelijk zal bijgestuurd worden. De afspraken
die vanuit het vergezicht worden opgesteld, worden in 2015 opgestart. In
de periode 2014 en 2015 zal ook een begin worden gemaakt met de
versobering op de verkeersbegeleiding.
Waar mogelijk en zinvol wordt samen met de andere overheden naar
centrale bediening op vaarroutes overgeschakeld. Vanzelfsprekend wordt
getracht om de bediening zodanig in te richten, dat wachttijden en
stremmingen zo veel mogelijk worden beperkt. Een goede informatievoorziening hierover aan gebruikers is daarbij van groot belang,waarbij
rekening gehouden wordt met de sterk toegenomen beschikbaarheid van
AIS (Automatic Identification System). Met het toezicht op het water dat
door RWS (onder andere samen met het Korps Landelijke Politiediensten
(KLPD)) wordt uitgevoerd, wordt beoogd de veiligheid voor de gebruikers
te borgen. Dit toezicht heeft ook een preventieve werking. Met de
inwerkingtreding van de nieuwe Binnenvaartwet is meer nadruk komen te
liggen op bestuursrechtelijke handhaving door IenM (in plaats van
strafrechtelijke handhaving door het KLPD). In geval van calamiteiten,
zoals schade en verontreinigingen, wordt hierover bericht en adequaat
opgetreden. Hiervoor is een calamiteitenorganisatie operationeel.
Meetbare gegevens
Specificatie bedieningsareaal
Areaalomschrijving

Eenheid

2013

2014

2015

Begeleide vaarweg
Bediende objecten

km
aantal

594
250

594
250

594
248

Toelichting:
Alleen de vaarwegen die vanuit vaste verkeersposten worden begeleid,
zijn in het hierboven opgenomen areaal meegeteld. De vaarwegen in
beheer bij RWS die met patrouillevaartuigen worden bestreken zijn niet
meegerekend. Het aantal bediende objecten zal eind 2015 iets zijn
afgenomen omdat in 2015 twee beweegbare bruggen worden overgedragen (Keersluis Limmer en bij de Gekanaliseerde Dieze). Daarnaast
worden drie schutssluizen overgedragen (bij Gekanaliseerde Dieze,
Wilhelminakanaal Tilburg en Keersluis Limmer) en komen er in 2015 twee
nieuwe schutsluizen bij in de Zuid-Willemsvaart en een hoogwaterkering
bij Keersluis Limmel.
De indicator passeertijden sluizen is opgenomen in beleidsartikel 18
Scheepvaart en havens in de Begroting hoofdstuk XII.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

58

15.02 Beheer, onderhoud en vervanging
Motivering

Beheer en onderhoud wordt uitgevoerd om het hoofdvaarwegennet in
een staat te houden, die noodzakelijk is voor het faciliteren van vlot,
betrouwbaar, veilig en duurzaam vervoer van goederen.

Producten

Het regulier beheer en onderhoud van rijksvaarwegen omvat maatregelen
aan bodems, oevers, kunstwerken zoals sluizen en bruggen, verkeersvoorzieningen, landschap en milieu en voorzieningen voor verkeersmanagement zoals verkeerscentrales.
Vervanging en renovatie betreffen het tijdig programmeren en nemen van
maatregelen aan kunstwerken en vaarwegen waarbij regulier beheer en
onderhoud niet meer voldoende zijn. Voornamelijk in de eerste helft en
vanaf de jaren »60 van de vorige eeuw zijn kunstwerken gerealiseerd die,
mede door het intensieve gebruik, nu of in de komende decennia het
moment van einde levensduur naderen. Op basis van onderzoek wordt
concreet gemaakt voor welke kunstwerken wanneer vervanging of
renovatie aan de orde is.
Voor zover de activiteiten centraal vanuit RWS worden ingezet, worden de
kosten centraal gefinancierd uit de budgetten voor netwerkgebonden
kosten.
In het kader van de transparantie van de budgetten voor verkeersmanagement en beheer en onderhoud, zijn deze in de begroting intracomptabel inzichtelijk gemaakt. Hiertoe zijn de Landelijke taken van RWS zoals
opgenomen in de artikelonderdelen Verkeersmanagement en Beheer en
Onderhoud geraamd onder de Overige Netwerkgebonden Kosten. De
verdeling naar ondermeer Verkeersmanagement en Beheer en Onderhoud
is extracomptabel inzichtelijk gemaakt in de bijlage beheer, onderhoud en
vervanging en renovatie bij deze begroting.
Voor de volledigheid wordt ook verwezen naar artikelonderdeel 18.12
«Nader toe te wijzen Beheer en Onderhoud en Vervanging», waaronder
middelen voor vervanging zijn bestemd, die nog niet aan netwerken
kunnen worden toebedeeld.
In bijlage 4 is een nadere toelichting opgenomen met betrekking tot
Beheer en Onderhoud en Vervanging.
15.02.01 Beheer en Onderhoud
Een voorwaarde voor het optimaal gebruiken van het vaarwegennet is de
bedrijfszekerheid van de infrastructuur van de vaarwegen. Deze kan alleen
worden gegarandeerd, als de infrastructuur preventief wordt beheerd en
onderhouden. Daarnaast vindt correctief onderhoud plaats, waarbij de
beheerder geconfronteerd kan worden met onverwacht functieverlies en
aan de gebruiker ongewild minder service kan worden geboden (stremmingen, beperkingen). Zowel het preventief als het correctief onderhoud
valt onder Beheer en Onderhoud.
De activiteiten zijn erop gericht, om de scheepvaart (beroeps- en
recreatievaart) zo goed mogelijk te faciliteren. Het betreft maatregelen om
de breedte en diepte van de vaarweg te handhaven. Daarnaast betreft het
maatregelen om de kunstwerken (sluizen en bruggen) en verkeersvoorzieningen te laten functioneren. Om verkeersoverlast tot een minimum te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

59

beperken, worden de werkzaamheden goed afgestemd; zowel onderling
als met werkzaamheden die voortkomen uit het aanlegprogramma en/of
het hoofdwatersysteem.
Kustwacht
De Kustwacht Nederland is een organisatie met eigen taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden. De directeur Kustwacht maakt jaarlijks
een Activiteitenplan en Begroting (APB) en legt dit voor aan de Raad voor
de Kustwacht. De ministerraad stelt het APB vervolgens vast.
De directeur Kustwacht heeft onvoorwaardelijke zeggenschap over vier
schepen, die (vrijwel) full time kustwachttaken uitvoeren. Daarnaast heeft
de directeur trekkingsrechten voor een aantal dagen per jaar op schepen
van de Rijksrederij en helikopters. Tevens stelt het Ministerie van Defensie
twee vliegtuigen ter beschikking.
De Minister van IenM is als coördinerend Minister voor Noordzeeaangelegenheden verantwoordelijk voor het proces van totstandkoming
van geïntegreerd beleid en het activiteitenplan en de begroting voor de
Noordzee. De overzichtsconstructie Kustwacht is als bijlage 3 aan deze
begroting toegevoegd.
Overdracht Brokx-Nat
De nog over te dragen vaarwegen in het kader van Brokx-nat zijn in beeld
gebracht in een eindbalans, op basis waarvan de Tweede Kamer in 2002 is
geïnformeerd (Kamerstukken II, 2002/03, 28 600 XII, nr. 17). Nog slechts
enkele kleinschalige verplichtingen resteren, die op dit artikel worden
geboekt.
Meetbare gegevens

In onderstaande figuur is een verdeling gegeven van de beheer- en
onderhoudskosten voor kunstwerken oevers, bodems en verkeersvoorzieningen. Deze percentages zijn gebaseerd op een meerjarig gemiddelde.

11%

43%
30%

Kunstwerken
Oevers
Bodems
Verkeersvoorzieningen

16%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

60

Areaal Beheer en Onderhoud

Vaarwegen

Eenheid

Omvang
2015

Budget x €
1.000
2015

km

6.957

175.542

Toelichting:
Het areaal bestaat enerzijds uit de hoofdtransportassen (HTA), hoofdvaarwegen (HVW) en overige vaarwegen (OVW), die voor de binnenvaart in
beheer zijn bij RWS en die in totaal 3.434 kilometer meten en anderzijds
het aantal kilometer zeevaartweg van in totaal 3.523 kilometer. Hierin is
meegenomen dat dit areaal is gewijzigd door het in gebruik nemen in
2013 van het nieuwe verkeersscheidingsstelsel op de Noordzee. In de
begroting 2014 is voor deze wijziging met een schatting gewerkt. De
werkelijke lengte in 2013 bedraagt in totaal 6.954 kilometer. In 2014 en
2015 wijzigt deze lengte met in totaal ruim 3 kilometer door onder andere
de overdracht van Oude Maasje tot Zuiderkanaal, Verruiming bocht bij
Steijl, Omlegging Zuid-Willemsvaart en de overdracht van de Gekanaliseerde Dieze.
Indicatoren Beheer en Onderhoud
Indicator

streefwaarde
2015

uren
gestremd

99,0%
0,8%
0,2%

n.v.t.
3.365
711

Technische Beschikbaarheid (gehele areaal)
Geplande stremmingen (gehele areaal)
Ongeplande stremmingen (gehele areaal)

Toelichting:
De technische beschikbaarheid geeft aan in welke mate het vaarwegennet
beschikbaar is voor veilig gebruik. De geplande en ongeplande stremmingen geven een beeld van de betrouwbaarheid en beschikbaarheid van
de sluizen en bruggen op deze vaarwegen. De percentages zijn berekend
door de stremmingen af te zetten tegen de totale bedientijd van deze
objecten. De streefwaarden voor 2015 zijn gelijk aan 2014.
15.02.04 Vervanging
De veiligheid en de beschikbaarheid van het hoofdvaarwegennet moeten
in stand worden gehouden tegen de achtergrond van een beperkte
technische levensduur van kunstwerken. Het einde van de levensduur kan
ontstaan door de ouderdom van het kunstwerk of door intensiever
gebruik dan bij het ontwerp is voorzien. Door de intensieve aanleg in de
eerste helft en voornamelijk ook vanaf de jaren «60 van de vorige eeuw
valt te verwachten dat deze problematiek geleidelijk toeneemt. De
projecten zijn opgenomen in het MIRT Projectenboek 2015.
Vervangingen en renovaties van kunstwerken worden ondergebracht
binnen het programma Vervanging en Renovatie. De scope van het
programma omvat alle kunstwerken waar zich binnen de duur van het
programma een levensduurproblematiek voordoet met mogelijke ernstige
gevolgen voor de veiligheid en beschikbaarheid van het hoofdwegennet.
De projecten in het Programma verlengen de levensduur van de kunst-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

61

werken zodat de veiligheid en de beschikbaarheid van de bestaande
infrastructuur in stand wordt gehouden.
Het resterende deel van het Plan van Aanpak Beheer en Onderhoud
(Impuls) en het programma NoMo achterstallig onderhoud vaarwegen
(NoMo AOV) is in het programma vervangingen en renovaties
opgenomen en onderdeel van onderstaande tabel met een overzicht van
objecten die worden aangepakt.
Overzicht objectenprogramma Vervangingen en renovaties
Vaarweg

Objecten/maatregel

Rotterdam-België/
Zeeland (MOBZ)
Utrecht

IMPULS/NoMo-AOV: Modernisering Object Bediening Zeeland (MOBZ):
Rotterdam-België/ Zeeland: renovatie o.a. Volkeraksluizen en baggeren (impuls)
IMPULS/NoMo AOV: Renovatie stalen boogbruggen Amsterdam-Rijnkanaal
(KARGO)
NoMo AOV: Onderhoud damwanden en vaarwegen Zeeland
NoMo AOV: Oevers Amsterdam-Rijnkanaal (damwanden en meerplaatsen)
NoMo AOV: Renovatie Havenhoofden IJmuiden
NoMo AOV: Achterstallig basisonderhoud diverse regio’s
NoMo AOV: Onderhoud oevers en bodems Brabantse kanalen
NoMo AOV: Onderhoud Oevers en bodems vaarwegen Zuid Holland
NoMo AOV: Renovatie kunstwerken Limburg en IJsselmeergebied

Zeeland
Amsterdam-Rijnkanaal
Noordzeekanaal
Diverse
Brabantse kanalen
Zuid-Holland
Limburg en IJsselmeergebied
Maasroute
Noord-Holland
Oost-Nederland
IJsselmeergebied
Noord-Brabant
Utrecht
Limburg
Noordzee
Zeeland

NoMo AOV: Onderhoud Oevers en bodems Maasroute
NoMo AOV: Aanpassing bodembescherming, sluizen en bruggen en overige
kunstwerken i.v.m. hogere belasting Noord-Holland
NoMo AOV: Onderhoud vaargeulen NederRijn, IJssel, Twentekanalen/
Meppelerdiep en Zwarte Water
Nijkerkerbrug
Wilhelminakanaal/Dr. Deelenbrug
RINK-maatregelen Utrecht
RINK-maatregelen Limburg
Berging Baltic Ace
RINK-maatregelen Zeeland

gereed

2019
2016
20171
2016
2014
2016
2016
2016
2015
2016
2016
2018/ 20201
20172
2015
2016
2016
2015
2016

Toelichting:
1. NoMo AOV Zeeland en Oost-Nederland worden na 2016 opgeleverd
als onderdeel van de bezuinigingen op het Infrastructuurfonds. Bij
Oost-Nederland is dit gecombineerd met de koppeling met het
aanlegproject Verruiming Twentekanalen fase 2.
2. Aanvankelijke renovatie van de Nijkerkerbrug (vast deel) blijkt
omvangrijker dan gedacht, waardoor vervanging van de bovenbouw
de voorkeur heeft. De oplevering wordt twee jaar later verwacht.
15.03 Aanleg
Motivering

Onder dit programma vallen alle activiteiten die noodzakelijk zijn voor de
aanleg- en planuitwerking activiteiten bij het hoofdvaarwegen netwerk.
15.03.01 Realisatie

Producten

In 2015 wil IenM de volgende mijlpalen realiseren:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

62

Mijlpaal

Project

Oplevering

– Dynamisch Verkeersmanagement (een aantal maatregelen loopt nog door)
– diverse projecten in het kader van Quick-wins regeling Binnenhavens
– Amsterdam-Rijnkanaal (keersluis Zeeburg)
– Wilhelminasluis (Zaan)
– Zuid-Willemsvaart, omleggen en opwaarderen (Maas-Veghel)
– 4e sluiskolk Ternaaien
– Vaarweg Eemshaven-Noordzee
– Ligplaatsen Rijn-Scheldeverbinding
– Quick winmaatregel Volkeraksluizen

Start realisatie

De belangrijkste (budgettaire) aanpassingen
– Maasroute, modernisering fase 2: In het verleden zijn door project
Maasroute werken uitgevoerd in het kader van Beheer en Onderhoud;
Maasroute heeft deze werken voorgefinancierd. Middelen komen weer
terug.
– Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen Rijn Scheldeverbinding: Project is
overgegaan naar realisatiefase.
– De projecten Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen Amsterdam-Rijnkanaal
Zuid en Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen Lemmer-Delfzijl zijn
overgegaan naar de realisatiefase door aanwending van budget uit het
Amendement Ligplaatsen (Kamerstukken II, 2011/12, 33 000 A, nr. 10).
– De Julianasluis Gouda, Boontjes en walradar Noordzeekanaal,
Zuid-Willemsvaart, vervanging sluizen 4, 5 en 6 zijn gerealiseerd en
ondergebracht onder kleine/afgeronde projecten.
Projectoverzicht behorende bij 15.03.01: Realisatieprogramma Hoofdvaarwegennet
Budget in € mln

Totaal
Projectomschrijving

huidig

vorig

t/m
2013

2014

2015

2016

2017

2018

80

82

54

1

6

20

99

99

50

41

8

5
24
12

5
23
12

3
15
2

2
3
0

0
3
10

0

14
13

14
13

3
10

7
3

0

0

4

17

17

8

2

2

2

79

79

8

26

21

4

1

452

450

295

77

43

1

11

2019

later

huidig

vorig

2009–
2015

eind
2012

2015

2014

2014
divers

2014
divers

2015
2015

2015
2015

2020

na
2013

19

2016

2016

25

2015

2015

Projecten Nationaal
Quick Wins Binnenhavens
Dynamisch verkeersmanagement
Subsidieprogramma Zeehaveninnovatieproject voor
Duurzaamheid (ZIP)
Walradarsystemen
Beter Benutten
Projecten Noord-Holland,
Utrecht en Flevoland
Amsterdam-Rijnkanaal,
verwijderen keersluis Zeeburg
De Zaan (Wilhelminasluis)
Lekkanaal, verbreding
kanaalzijde en uitbreiding
ligplaatsen
Projecten Brabant
Wilhelminakanaal Tilburg
Zuid-Willemsvaart: aanleg
Maximakanaal en opwaarderen tot Veghel
Projecten Zuidwestelijke Delta
Capaciteitsuitbreiding
ligplaatsen Rijn Scheldeverbinding
Projecten Limburg
Bouw 4e sluiskolk Ternaaien

2
10

3

2

2
9

9

Oplevering

1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

2015
2015

2015

63

Budget in € mln

Totaal
Projectomschrijving

Oplevering

huidig

vorig

t/m
2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

later

huidig

vorig

667

648

411

64

67

42

41

9

6

26

2018

2018

53

53

11

6

7

11

1

17

2017

2015

283

282

184

35

33

0

15

17

2017

2015

6
172
0
1.989

6
92

2
170

2
1

2
1

divers
nvt

divers
nvt

1.236

270

203

15

29

Programma Realisatie (IF
15.03.01)

285

Budget Realisatie (IF 15.03.01)
Overprogrammering (–)

Maasroute, modernisering
fase 2
Projecten Oost Nederland
Vaarweg Meppel-Ramspol
(keersluis Zwartsluis)
Projecten Noord-Nederland
Vaarweg Lemmer-Delfzijl fase
1; verbetering tot klasse Va
Overige projecten
Amendement ligplaatsen
(Lemmer-Delfzijl en ARK)
Kleine/afgeronde projecten
Afrondingen
Totaal uitvoeringsprogramma
Realisatieuitgaven op IF
15.03.01 mbt planuitwerkingsprojecten

0

80

77

88

9

26

232

80

77

88

9

26

265

202

79

64

88

75

26

– 20

– 31

–1

– 13

–0

66

0

15.03.02 Verkenningen en planuitwerkingen
Belangrijkste (budgettaire) aanpassingen
– Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen Rijn Scheldeverbinding: Project is
overgegaan naar realisatiefase.
– Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen Beneden-Lek: de kosten van het
project zijn sterk gestegen door tegenvallers in bodemaanpassingen,
bodemvervuiling en noodzakelijke aanpassingen van de kade.
– Capaciteitsuitbreiding overnachtingplaatsen Merwedes: door
inpassingsproblemen in het gebied is besloten om te zoeken naar een
andere oplossing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

64

Projectoverzicht behorende bij 15.03.02: Verkenning en planuitwerking Hoofdvaarwegennet
Bedrag x € 1 mln.

Budget

Projectomschrijving

huidig

vorig

– 44

– 10

601
216

594
216

2015
2014

2019
2020

176
157

174
155

2015
nvt

nnb
nvt

33

32

2009

2018

102
42

102
42

2014/2015
2014

2023
2017

6
65
36

6
65
36

2015

2025–2027
2018
2023

12

3

2015

2016

20

29

2016

2017

10

10

2010

2025–2027

157

157

36
28
131
27
75

36
28
131
27
72

61

63

508

343

Planning
PB of TB

Openstelling

Verplicht
Realisatieuitgaven op IF 15.03.01 mbt planuitwerkingsprojecten
Projecten Noord-Holland, Utrecht en Flevoland
Zeetoegang IJmond
Lekkanaal/3e kolk Beatrixsluis
Projecten Zuidwestelijke Delta
Grote zeesluis in het kanaal Gent-Terneuzen
Max. bijdr. aan Vlaanderen kanaalaanp. tbv zeesluis
Projecten Limburg
Maasroute, modernisering fase 2, verbreding
Julianakanaal
Projecten Noord-Nederland
Vaarweg Lemmer-Delfzijl fase 2
Verruiming vaarweg Eemshaven -Noordzee

nvt

Gebonden
Projecten Noord-Holland, Utrecht en Flevoland
Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen AmsterdamLemmer
Lichteren buitenhaven IJmuiden
Vaarweg IJsselmeer-Meppel
Projecten Zuidvleugel
Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen Beneden-Lek
Capaciteitsuitbreiding overnachtingplaatsen
Merwedes
Verkeerssituatie splitsing Hollandsch Diep-Dordtsche
Kil
Projecten Zuidwestelijke Delta
Capaciteit Volkeraksluizen
Projecten Oost-Nederland
Bovenloop IJssel (IJsselkop tot Zutphen)
Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen IJssel
Toekomstvisie Waal
Verruiming Twentekanalen fase 2
Capaciteitsuitbreiding sluis Eefde
Projecten Nationaal
Bijdrage aan agentschap tbv planuitwerkingen
Bestemd

2024–2026

2016
2016
2015
2014

Projecten in voorbereiding
Projecten Nationaal
Reservering consequenties areaaluitbreiding op
beheer en onderhoud
Projecten Zuidwestelijke Delta
Kreekraksluizen
Projecten Noordwest-Nederland
Reservering BTW Zeetoegang IJmond

2026–2028
2018–2020
2019–2021
2018–2020
2018–2020

2026–2028
2025–2028
(rijksd.)

Projecten Oost-Nederland
Verkenning IJssel fase 2
Reservering garantstelling Twentekanalen
Gesignaleerde risico’s

2028
2018–2020

Totaal programma planuitwerking en verkenning

2.455

begroting 15.03.02

2.455

legenda
PB = Projectbesluit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

65

TB = Tracébesluit

Onderstaand is de budgetflexibiliteit voor de periode 2014–2028 weergegeven voor aanleg planuitwerkingen en verkenningen door inzicht te
verstrekken in de opbouw van de MIRT-budgetten tot en met 2028.
100%
90%

21%

508

27%

664

52%

1.283

Procentueel

x € 1 mln.

80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%

Verplicht

Gebonden

Bestemd

15.04 Geïntegreerde contractvormen
Motivering

Bij infrastructuurprojecten waar sprake is van PPS hanteert RWS de
contractvorm DBFM (Design, Build, Finance en Maintain), waarbij de
overheid pas na oplevering betaalt voor een dienst (beschikbaarheid) in
plaats van mijlpalen voor een product tijdens de bouwfase. DBFM
garandeert een efficiënte en effectieve beschikbaarheid van de noodzakelijke capaciteit om, rekening houdend met de aspecten van veiligheid en
leefomgeving, een betrouwbaar netwerk te realiseren. De brief Prioritering
Investeringen Mobiliteit en Water (Kamerstukken II, 2010/11, 32 500 A, nr.
83, bijlage 3) bevat een lijst van in totaal 10 potentiële DBFM-projecten op
het Hoofdvaarwegennet. Al deze projecten worden getoetst aan kwalitatieve criteria en op mogelijke financiele meerwaarde. In de Voortgangsrapportage DBFM(O) wordt periodiek gerapporteerd over de
DBFM-dealflow op de langere termijn. Onderstaand een overzicht van de
projecten waar beschikbaarheidsvergoedingen worden betaald binnen het
tijdsbestek van de meerjarencijfers.

Producten

Op dit moment zijn nog geen DBFM projecten op het hoofdvaarwegennet
gerealiseerd. In 2013 is het DBFM Sluizenprogramma in werking gesteld
waar de volgende projecten in ondergebracht zijn: Sluis Limmel, 3e Kolk
Beatrixsluis, Sluis bij Eefde, Zeetoegang IJmond en Kanaalzone
Gent-Terneuzen.
De aanbesteding van Sluis Limmel als het eerste project uit het DBFM
Sluizenprogramma, is in 2013 gestart. Het contract zal waarschijnlijk eind
2014 worden getekend waarna vanaf 2015 partiële beschikbaarheidsvergoedingen zullen worden betaald.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

66

De aanbesteding van de Zeetoegang IJmond is in april 2014 gestart.
Verwacht wordt dat het contract eind 2015 zal worden getekend. De
aanbesteding van de 3e Kolk Beatrixsluis start in de tweede helft van 2014
en zal vermoedelijk begin 2016 worden afgerond. Bij beide projecten zal
sprake zijn van partiële beschikbaarheidsvergoedingen tijdens de
bouwfase. Overheveling van de begrotingsbedragen vanuit de budgetten
voor aanleg en onderhoud zal plaatsvinden na financial close van de
contracten.
15.06 Netwerkgebonden kosten HVWN
Motivering

Op dit artikelonderdeel worden de aan het netwerk te relateren apparaatskosten (inclusief afschrijving en rente) van RWS en de overige netwerkgebonden kosten geraamd. De overige netwerkgebonden kosten komen ten
goede aan verkeersmanagement, beheer, onderhoud, vervanging, aanleg
en DBFM en betreffen taken die gecentraliseerd binnen RWS worden
opgepakt. Het gaat bij deze zogeheten landelijke taken onder meer om het
verzamelen van basisinformatie, onderhouden van ICT systemen,het
inspecteren van het areaal en de ontwikkeling van kennis en innovatie. Er
is gekozen voor centrale uitvoering met het oog op enerzijds uniformiteit
in werkwijze en anderzijds kostenbesparing.
Rijksrederij
De Rijksbrede Civiele Rijksrederij is een organisatie die nautische diensten
levert aan andere overheden zoals EZ, Financiën (Douane), IenM en de
Kustwacht. De Rijksrederij valt onder de verantwoordelijkheid van RWS.
De kerntaken van de Rijksrederij zijn:
– Het ter beschikking stellen van vaartuigen voor een bepaalde tijdsduur
(al dan niet met nautische bemanning) met een door de opdrachtgever
gespecificeerd dienstverleningsniveau;
– Het leveren van kennisintensief advies aan overheidsinstellingen bij
beheer, ontwerp en aanbesteding van vaartuigen;
– Het leveren van kennisintensief advies op het gebied van eisen aan
bemanningen, veiligheidsmanagement en scheepsuitrustingen.
15.07 Investeringsruimte
Op dit artikelonderdeel wordt de voor dit artikel beschikbare investeringsruimte tot en met 2028 verantwoord.
De in de begroting 2014 opgenomen stand van de beschikbare investeringsruimte tot en met 2028 bedroeg € 223 miljoen. Door de hieronder
vermelde belangrijkste (budgettaire) aanpassingen bedraagt deze ruimte
in de ontwerpbegroting 2015 nu € 128 miljoen.
De belangrijkste (budgettaire) aanpassingen betreffen de volgende zaken:
– Dekking korting prijsbijstelling (naar aanleiding van begrotingsakkoord
2014) (€ 73 miljoen).
– Extra uitgaven voor de inzet van Search and Rescue helicopters.
– Verwerking van het saldo van mee- en tegenvallers binnen het
realisatieprogramma.
– Toevoeging van middelen ten behoeven van Capaciteitsuitbreiding
ligplaatsen Lemmer-Delfzijl aan de investeringsruimte vaarwegen.
Deze ligplaatsen worden gefinancierd binnen het amendement
ligplaatsen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

67

15.07 Inv.ruimte Vaarwegen
2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Investeringsruimte
Kaseffect verwerking index 2013
Kaseffect verwerking index 2014

0
– 11.450
– 7.663

–1
– 9.724
– 6.930

0
– 8.784
– 5.552

–0
– 5.888
– 4.120

–0
– 5.062
– 3.223

1
– 5.297
– 6.146

0
– 4.853
– 2.946

0
– 8.611
– 6.944

Totaal

– 19.113

– 16.655

– 14.336

– 10.008

– 8.285

– 11.442

– 7.799

– 15.555

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

Totaal

Investeringsruimte
Kaseffect verwerking index2013
Kaseffect verwerking index2014

–0
– 4.743
– 3.073

0
– 4.735
– 3.064

68.540
– 4.734
– 3.312

41.808
– 7.718
– 2.894

18.755
– 7.703
– 2.874

92.970
– 19.865
– 10.027

– 93.638
109.168
68.767

128.435
0
0

Totaal

– 7.816

– 7.799

60.494

31.196

8.179

63.078

84.296

128.435

15.07 Inv.ruimte Vaarwegen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

68

Artikel 17 Megaprojecten verkeer en vervoer
Omschrijving van de samenhang in
het beleid

Onder dit artikel vallen de megaprojecten Verkeer en Vervoer:
–
–
–
–
–

Westerscheldetunnel
Betuweroute
Hogesnelheidslijn-Zuid
Project Mainportontwikkeling Rotterdam
ERTMS

Het projectartikel is gerelateerd aan de beleidsartikelen 16 Spoor en 18
Scheepvaart en havens op de Begroting hoofdstuk XII.
Budgettaire gevolgen van de uitvoering van art. 17 Megaprojecten Verkeer en Vervoer (x € 1.000)
2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Verplichtingen

14.159

34.583

96.890

367.266

1.271.778

253.291

236.129

Uitgaven

14.761

40.731

143.740

164.978

341.547

350.937

327.375

Waarvan juridisch verplicht:

100%

17.01 Westerscheldetunnel
17.02 Betuweroute
17.03 Hoge snelheidslijn
17.03.01 Realisatie HSL – Zuid
17.06 Project Mainportontwikkeling R’dam
17.07 ERTMS Landelijke invoer
17.08 ZuidasDok

183
6.044
4.345
4.345
4.189

102
5.619
5.872
5.872
4.138
25.000
0

5.055
614
614
3.482
40.000
94.589

5.055
765
765
3.513
30.000
125.645

0

0

0

3.529
221.162
116.856

3.533
242.153
105.251

476
230.473
96.426

Van totale uitgaven
– Bijdrage aan agentschap RWS
– Restant

0
14.761

0
40.731

0
143.740

0
164.978

0
341.547

0
350.937

0
327.375

17.09 Ontvangsten

2.346

2.000

40.347

24.877

35.279

32.363

55.924

Onderstaand zijn de beschikbare budgetten tot en met 2028 per jaar
gepresenteerd op het niveau van artikelonderdeel. In de verdiepingsbijlage bij de begroting zijn de mutaties op hetzelfde detailniveau
toegelicht voor de periode tot en met 2028.
Bedragen x € 1.000

17
17.02
17.03
17.06
17.07
17.08

Megaprojecten
Betuweroute
Hoge snelheidslijn HSL
PMR
ERTMS Landelijke invoer
ZuidasDok

17.09

Ontvangsten

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

uitgaven

143.740
5.055
614
3.482
40.000
94.589

164.978
5.055
765
3.513
30.000
125.645

341.547
0
0
3.529
221.162
116.856

350.937
0
0
3.533
242.153
105.251

327.375
0
0
476
230.473
96.426

430.327
0
0
485
274.148
155.694

505.541
0
0
2.831
323.000
179.710

Ontvangsten

40.347

24.877

35.279

32.363

55.924

59.919

75.886

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

69

(vervolg) Bedragen x € 1.000

17
17.02
17.03
17.06
17.07
17.08

Megaprojecten
Betuweroute
Hoge snelheidslijn HSL
PMR
ERTMS Landelijke invoer
ZuidasDok

17.09

Ontvangsten

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

uitgaven

491.155
0
0
2.831
307.000
181.324

369.141
0
0
2.831
247.000
119.310

275.470
0
0
2.836
185.000
87.634

206.148
0
0
2.836
150.000
53.312

162.194
0
0
2.836
125.000
34.358

123.168
0
0
2.836
100.000
20.332

172.473
0
0
73.821
70.000
28.652

Ontvangsten

44.700

25.875

12.401

8.641

6.230

0

0

17.02 Betuweroute
Motivering

De Betuweroute is een 160 kilometer lange, tweesporige spoorlijn die
exclusief bestemd is voor het goederenvervoer. De spoorlijn is aangelegd
tussen de Rotterdamse haven en de Duitse grens bij Zevenaar-Emmerich
en is in gebruik sinds juni 2007. De status van Groot Project is formeel
beëindigd op 28 april 2011.

Producten

De Betuweroute kan ruwweg opgedeeld worden in twee delen, te weten
het nieuw aangelegde A15-tracé en de bestaande Havenspoorlijn. Het
A15-tracé is per 16 juni 2007 officieel in gebruik genomen. Hier zijn
ERTMS en 25 kV in bedrijf. Op de Havenspoorlijn zijn ERTMS en 25 kV in
bedrijf sinds 13 december 2009. Hiermee is de Betuweroute als groot
bouwproject klaar.
De restpunten worden sinds 2010 afgehandeld in het Project Nazorg
Betuweroute waarin onder meer de gevelisolatie te Rozenburg, grondtransacties en een bodemsaneringsproject worden afgerond. De geschatte
einddatum is 2017.

Uitgaven (x € 1.000)

Nazorg Betuweroute
Totaal

2014

2015

2016

2017

2018

2019

5.619
5.619

5.055
5.055

5.055
5.055

0
0

0
0

0
0

Projectoverzicht bij 17.02 Betuweroute
Budget in € mln

Totaal
Projectomschrijving

huidig

vorig

t/m
2013

2014

2015

2016

Betuweroute
Reguliere SVV-middelen
FES-middelen
Privaat
Financiering ProRail
Bijdrage Gelderland
Bijdrage VROM
EU-ontvangsten

933
2.826
843
97
8
14
175

932
2.826
843
97
8
14
175

917
2.826
843
97
8
14
175

6

5

5

Totaal

4.896

4.880

6

5

5

2017

2018

2019

later

Oplevering
huidig

vorig

2007

2007

0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

70

17.03 Hogesnelheidslijn-Zuid
Motivering

Met het vaststellen van de Planologische Kernbeslissing (PKB) HSL-Zuid is
besloten tot aansluiting van Nederland op het Europese net van hogesnelheidslijnen. De HSL-Zuid bewerkstelligt een milieuvriendelijke verbinding
tussen de Europese mainports en vormt daarmee een belangrijke schakel
in het internationale en nationale lange afstandsverkeer.

Producten

Hogesnelheidslijn-Zuid
Op 29 april 1997 is de PKB HSL-Zuid (Kamerstukken II, 1996/97, 22 026, nr.
70) door het kabinet goedgekeurd en op 15 april 1998 is het Tracébesluit
(Kamerstukken II, 1997/98, 25 981, nr. 2) genomen door de voormalige
ministers van voorheen VenW en voorheen VROM. In 1999, 2000 en 2001
zijn belangrijkste civiele en spoortechnische contracten en de concessieovereenkomst voor het vervoer gegund. De bouwwerkzaamheden aan het
tracé zijn inmiddels gereed, er resteren nog enkele restwerkzaamheden. In
de halfjaarlijkse Voortgangsrapportage HSL-Zuid wordt de Tweede Kamer
separaat en uitgebreid geïnformeerd over het gehele HSL-Zuid vervoersysteem.

Uitgaven (x € 1.000)

Infrastructurele zaken
Planschades en nadeelcompensaties
Grondverwerving
Overige zaken
Totaal

2014

2015

2016

2017

2018

2019

1.250
1.736
2.765
121
5.872

0
0
0
614
614

0
0
0
765
765

0
0
0
0
0

0
0
0
0
0

0
0
0
0
0

Projectoverzicht bij 17.03 HSL
Budget in € mln

Totaal
Projectomschrijving

huidig

vorig

t/m
2013

2014

2015

2016

HSL-Zuid (IF 17.03.01)
– Reguliere SVV middelen
(incl. FES BOR)
– Fes regulier
– Privaat
– EU-ontvangsten
– Ontvangsten derden
– Risicoreservering
HSL-Zuid spoorwegen
(17.03.02)
HSL-Zuid hoofdwegen
(17.03.03)

6.151

6.151

6.144

6

1

1

2.635
1.710
940
193
144
529

2.635
1.710
940
193
144
529

2.628
1.710
940
193
144
529

6

1

1

115

115

115

1.012

1.012

1.012

6
6

1
1

1
1

Totaal (excl. reeks Infraprovider)
Begroting (IF 17.03)

7.278

7.271

2017

2018

2019

0
0

0
0

0
0

later

Oplevering
huidig

vorig

17.06 Project Mainportontwikkeling Rotterdam
Motivering

Het Project Mainportontwikkeling Rotterdam (PMR) heeft een tweeledige
doelstelling:
•
•

het versterken van de positie van de mainport Rotterdam en
het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving in Rijnmond.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

71

In drie deelprojecten wordt deze dubbele doelstelling verwezenlijkt. Dat
zijn «Bestaand Rotterdams Gebied (BRG)» (uitgevoerd door de gemeente
Rotterdam), «750 hectare natuur- en recreatiegebied» (uitgevoerd door de
provincie Zuid-Holland) en «Landaanwinning» (uitgevoerd door Havenbedrijf Rotterdam NV (HbR)). In samenhang met de Landaanwinning dient
voldoende natuurcompensatie te worden gerealiseerd.
IenM beschouwt PMR als een bijdrageproject, waarbij de verantwoordelijkheid en risico’s voor de uitvoering bij andere partijen zijn belegd.
Uitzondering vormt de natuurcompensatie waarvan RWS is belast met de
uitvoering. EZ is het aan te spreken ministerie voor de 750 hectare en
IenM is het ministerie voor de landaanwinning en het BRG.
IenM is in het kader van de Procedureregeling Grote Projecten (Kamerstukken II, 2006/07, 30 351, nr. 3) aangewezen als coördinerend projectministerie. Als zodanig is de Minister van IenM verantwoordelijk voor de
overall-projectbeheersing. De projectbeheersing is zodanig ingericht dat
zij adequaat kan rapporteren over de processen die leiden tot de realisatie
van de deelprojecten en sturing kan geven aan de uitvoering van het
deelproject Natuurcompensatie dat rechtstreeks onder haar verantwoordelijkheid valt.
Producten

In 2006 heeft het parlement de herstelde PKB PMR vastgesteld en
ingestemd met het Bestuursakkoord (juni 2004) en de Uitwerkingsovereenkomsten van de afzonderlijke deelprojecten (september 2005). De PKB
PMR (deel 4: de definitieve tekst na parlementaire instemming) is
uitgebracht (Staatscourant nr. 247, 2006). De deelprojecten landaanwinning, natuurcompensatie en BRG zijn in uitvoering. Voor het
deelproject 750 hectare zijn de bestemmingsplannen inmiddels onherroepelijk.
De volgende producten worden onderscheiden:
– Uitvoeringsorganisatie: betreft de kosten die samenhangen met de
coördinatie van het project en de projectbeheersing;
– 750 hectare Natuur- en recreatiegebied: betreft de vaste bijdrage van
het Rijk voor de omvorming van agrarisch gebied naar natuurgebied
met recreatief medegebruik en tot openluchtrecreatiegebied met
natuurwaarden. De deelbijdrage van IenM is in 2006 volledig betaald
aan de Stichting Nationaal Groenfonds;
– Groene Verbinding: betreft de kosten voor een verbinding tussen
Midden-IJsselmonde en het stedelijk gebied van Rotterdam-Zuid. Dit is
een gemaximeerde IenM-bijdrage;
– BRG: dit bevat een serie projecten om het bestaande havengebied
beter te benutten en de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren;
– Natuurcompensatie: betreft de instelling van een Bodembeschermingsgebied, de aanleg van de Duincompensatie Delfland en het
Monitorings- en Evaluatieprogramma. Voorts worden uit dit budget de
Stimuleringsregelingen recreatie en toerisme en visserij en de
eventuele planschade/ nadeelcompensatie gefinancierd;
– Landaanwinning: betreft de vaste bijdrage van de rijksoverheid in de
kosten van de aanleg van de buitencontour;
– BTW Buitencontour: betreft de niet-compensabele BTW over de
buitencontour naar rato van de overheidsbijdrage;
– Onvoorzien: dient onder voorwaarden ter bekostiging van onvoorziene
uitgaven aan PMR.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

72

Project Mainportontwikkeling Rotterdam
– 2009 Procedures met betrekking tot landaanwinning en natuurcompensatie afgerond;
– 2010 Uitvoering Duincompensatie Delfland gereed;
– 2011 Eerste terreinuitgifte Maasvlakte II;
– 2011 Afronding procedure bestemmingsplanprocedures 750 hectare;
– 2012 Bestemmingsplannen 750 hectareonherroepelijk;
– 2013 Landaanwinning eerste fase gereed; eerste overslag;
– 2021 Deelprojecten 750 hectarenatuur- en recreatieterrein en BRG
afgerond;
– Voor 2040 Terreinen Tweede Maasvlakte volledig uitgegeven.

Meetbare gegevens

Projectoverzicht bij 17.06 Project Mainportontwikkeling Rotterdam; realisatie
Budget in € mln

Totaal
Projectomschrijving

Project Mainportontwikkeling
Rotterdam
Uitvoeringsorganisatie 1
750 ha
Groene verbinding
Bestaand Rotterdams Gebied
(BRG)
Landaanwinning
Voorfinanciering FES
monitoringsprogramma
Voorfinanciering FES
natuurcompensatie
Landaanwinning
BTW Buitencontour
Onvoorzien
Totaal
Begroting (IF 17.06)

huidig

vorig

t/m
2013

2014

2015

2016

2017

2018

24
30
31

24
30
31

17

1

1

1

1

1

2019

later

huidig

vorig

4

pm
pm
2011

pm
pm
2011

2021

2021

2007

2007

pm
2013
2013
pm

pm
2013
2013
pm

2

2

2

114
742
138
73

113
742
138
72

79
742
138
2

3

2

2

2

2

24

1

1

1

1

1

66

980

4
4

4
4

4
4

4
4

4
4

1.153

Oplevering

0
0

94
94

1
Als gevolg van een uitspraak van de Raad van State van 26 januari 2005 inzake de PKB+ heeft in 2005 en 2006 een hersteltraject gelopen. De
kosten hiervan zijn opgenomen onder de uitvoeringsorganisatie.

17.07 European Rail Traffic Management System (ERTMS)
Motivering

Het hoofddoel van het Rijk in de Lange Termijn Spooragenda (LTSa) voor
het spoorsysteem is de kwaliteit van het spoor als vervoersproduct te
verbeteren zodat de reizigers en verladers de trein in toenemende mate
als een aantrekkelijke vervoersoptie zien en gaan/blijven gebruiken. Om in
Nederland een stap voorwaarts te kunnen zetten in de prestaties van het
spoorsysteem, zal ERTMS ingezet kunnen worden als deel van het
complete verkeersmanagement systeem. ERTMS is in de eerste plaats
tevens bedoeld ter vervanging van het beveiligingssysteem en voor de
verhoging van de spoorwegveiligheid. Daarnaast moet tijdig zijn voldaan
aan de Europese eisen ten aanzien van de invoering van ERTMS voor de
TEN corridors.
De bijdrage van ERTMS wordt afgemeten aan het op een hoger plan
brengen van de
volgende doelstellingen:
– Verhogen van de veiligheid van het spoorsysteem;
– Verhogen van de interoperabiliteit van het spoorsysteem;
– Vergroten van de capaciteit van het spoorsysteem;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

73

–
–
Producten

Verhogen van de snelheid van de treinen;
Verhogen van de betrouwbaarheid van het spoorsysteem.

Op 11 april 2014 is de Voorkeursbeslissing ERTMS genomen (Kamerstukken II, 2013/14, 33 652, nr. 14). Deze Voorkeursbeslissing vormt de
start voor de Planuitwerkingsfase. In deze fase zal de komende 3 jaar
stap-voor-stap met go/no-go-momenten toegewerkt worden naar de
definitieve investeringsbeslissingen en de daarop volgende aanbesteding
voor de invoering van ERTMS zoals dat vastgelegd is in het Voorkeursbesluit.
Het voorkeursscenario houdt in dat ERTMS met beproefde technologie
van Level 2 in de periode tot en met 2028 wordt ingevoerd op het spoor in
grote delen van de brede Randstad. In 2022 is ERTMS bovendien
ingebouwd in al het bestaande materieel dat rijdt op het Nederlandse
spoor. Bij de uitrol van ERTMS staat de klant voorop. Reizigers en
verladers moeten vooral profiteren van de voordelen en idealiter niets van
de overgang merken. Meer in detail betekent dit dat bij de nadere
uitwerking in de komende Planuitwerkingsfase de volgende punten
leidend zijn:
a) Ten minste voldoen aan de EU-verplichting om ERTMS in 2020 te
hebben ingevoerd op de aangewezen lijnen (Amsterdam-Betuweroute
en Kijfhoek-België).
b) Ten minste voldoen aan de EU-verplichtingen om ERTMS in 2030 te
hebben ingevoerd op de aangewezen lijnen.
c) Voldoen aan de reeds genomen Voorkeursbeslissing over aanleg van
ERTMS op de SAAL-corridor (Schiphol/Amsterdam/Almere/Lelystad;
2023).
d) Voorzien van ERTMS op zoveel mogelijk lijnen uit het Programma
Hoogfrequent Spoor (PHS).
e) Verbinden met de nu reeds met ERTMS uitgeruste lijnen.
f) De vervangingsopgave van de huidige treinbeveiliging, de met het oog
op een aansluitend netwerk zoveel mogelijk corridorsgewijze uitrol en
het tegengaan van transities tussen het huidige ATB en ERTMS om
zodoende een tijdelijke lappendeken van beveiligingssystemen te
voorkomen.
Hiertoe dient het in Nederland toegelaten materieel in 2022 van ERTMS te
zijn voorzien.
De exacte omvang van de uitrol op de PHS-corridors bovenop de
EU-TEN-corridors is afhankelijk van de uitkomsten van de Planuitwerkingsfase en de resultaten van de marktstrategie. Streven is om via een
goede aanbestedingsstrategie zoveel mogelijk kilometers spoor van
ERTMS te voorzien met het beschikbare budget. Hierbij wordt ingezet op
een optimale uitrolplanning waarbij via een optimale aanbestedingsstrategie nadrukkelijk op de naadloze aansluiting tussen materieel en de baan
wordt gestuurd. Door bovendien te streven naar een zoveel mogelijk
aansluitend netwerk wordt het aantal interfaces tussen verschillende
beveiligingssystemen beperkt.
Projectoverzicht 17.07 ERTMS
Voor de periode tot en met 2028 is in het Infrastructuurfonds een bedrag
beschikbaar van € 2,57 miljard, dit budget is als volgt tot stand gekomen:
– € 2 miljard, reservering voor ERTMS zoals opgenomen in het
regeerakkoord Rutte II;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

74

–
–
–
–

€ 339 miljoen, een deel van het Mistral-budget voor vervanging van de
bestaande
beveiliging;
€ 225 miljoen, een deel van het OV-SAAL budget bestemd voor
ERTMS; en
€ 6 miljoen, de planuitwerkingsbudgetten.
Budget in € mln

Totaal
Projectomschrijving

huidig

vorig

t/m
2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

later

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Planuitwerkingsfase (17.07.02) 2.570

2.570

0

25

40

30

221

242

230

1.782

25

40

30

Realisatiefase (17.07.01)

Studiekosten
Pilotkosten
Overige planuitwerking
OV-SAAL
Overige planuitwerking (excl.
OV-SAAL)
Totaal
Begroting (IF 17.03)

95
0

95
0

225

225

1

1

1

222

2.250

2.250

220

241

229

1.560

221
221

242
242

230
230

2.570

0

25
25

40
40

30
30

Planning
huidig

vorig

Nadat (deel)projectbeslissingen genomen zijn zal het budget overgeboekt
worden naar artikelonderdeel 17.07.01 Realisatiekosten.
17.08 ZuidasDok
Motivering

De ruimtelijke ontwikkelingen in de corridor Haarlemmermeer-Almere en
op de Zuidas versterken de toename van reizigers en verkeer. Door
opening van de Noord-Zuidlijn, Hanzelijn en OV-SAAL neemt het aantal
reizigers op station Amsterdam Zuid toe. De vergroting en kwalitatieve
opwaardering van de stationscapaciteit is nodig om de groeiende
reizigerstromen te accommoderen en te voldoen aan de NSP kwaliteitsnorm. Om ruimte te bieden aan de uitbreiding van de OV-terminal en
de wegcapaciteit te vergroten, wordt de A10 ondergronds gebracht en
verbreed. De investering in de ruimtelijke kwaliteit van de Zuidas draagt
verder bij aan de versterking van een internationale toplocatie.

Producten

In 2012 is de voorkeursbeslissing genomen voor het project Zuidasdok. In
deze begroting zijn de uitgaven van het project volledig begroot op dit
artikel van het Infrastructuurfonds. Hiertoe zijn de Rijksbudgetten
overgeheveld vanuit artikel 12 Hoofdwegennet en artikel 13 Spoorwegen.
In de bestuursovereenkomst Zuidasdok is afgesproken dat het project A10
Knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel, dat voor rekening en risico van
het Rijk is, in samenhang met het project Zuidasdok wordt uitgewerkt. Het
project A10 Knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel wordt als afzonderlijk project verantwoord op artikel 12 Hoofdwegennet, maar voor de
voorbereidingskosten voor het project A10 Knooppunten De Nieuwe Meer
en Amstel is vanuit het Wegenartikel een bijdrage van € 40 miljoen
gedaan op artikel 17.08 planstudiekosten.
Het integrale project Zuidasdok is te onderscheiden in verschillende
projectonderdelen. In de begroting zijn de volgende onderdelen onderscheiden:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

75

–
–
–
–

Projectorganisatie en voorbereiding;
Uitbreiding van de OV-terminal (incl. keersporen, regionaal OV en
ketenmobiliteit);
Tunnel en uitbreiding van A10;
Inrichting van de openbare ruimte en generieke uitgaven.

Het onderscheid tussen de projectonderdelen is in deze begroting
gemaakt op basis van een uitwerking van de afspraken uit de bestuursovereenkomst. In de verdere uitwerking van de scope richting het
vaststellen van (O)TB en (O)BP is het aannemelijk dat binnen de kaders
van het taakstellend budget de raming van de verschillende onderdelen
nog wijzigt.
In de volgende begroting worden op basis van een nieuwe raming
voorafgaand aan de aanbesteding, de verdeelsleutels herijkt. Op basis van
deze verdeelsleutels wordt budget toegekend aan de verschillende
projectonderdelen. Dit heeft geen effect op het totale budget voor het
integrale project Zuidasdok.
De op dit begrotingsartikel opgenomen bedragen zijn voor het totale
project en worden als volgt bijgedragen, conform de bestuursovereenkomst van juli 2012:
– Bijdrage uit Infrastructuurfonds (artikel 12 Hoofdwegennet);
– Bijdrage uit Infrastructuurfonds (artikel 13 Spoorwegen);
– Bijdrage gemeente Amsterdam;
– Bijdrage Provincie Noord-Holland;
– Bijdrage Stadsregio Amsterdam;
– Bijdrage van de EU.
De bijdrage van de derden zijn in deze begroting als ontvangst onder dit
artikel opgenomen.
Extracomptabele verwijzingen
Extracomptabel overzicht bijdragen
Project-omschrijving

Begroting

waarvan:

Zuidasdok

Totaal

Projectorganisatie en
voorbereiding

OVT incl.
keer-sporen

Tunnel en A10

Generiek en
Ruimtelijke
inrichting

Totaal (17.08)

1.459

191

260

780

229

1.031
211

150
30

25
37

670
110

187
35

Waarvan:
– Bijdrage IenM 1
– Bijdrage Amsterdam 2
– Bijdrage provincie NoordHolland
– Bijdrage stadsregio
Amsterdam2
– EU-ontvangsten

79
136
3

79
9
3

119

8

1

De bijdragen die vanuit het TEN-T programma in 2013 is ontvangen en wordt uitgegeven, is apart inzichtelijk gemaakt bij EU-ontvangsten.
De gemeente Amsterdam (€ 2,8 mln) en de stadregio Amsterdam (€ 3,8 mln) hebben tot en met 2013 reeds een bijdrage geleverd aan het project.
Deze uitgaven zijn in dit overzicht meegenomen.
2

Toelichting:
Vanuit artikel 12 Hoofdwegen is € 694 miljoen overgeheveld naar Artikel
17 Zuidasdok (€ 111 miljoen voor projectorganisatie en voorbereiding en
€ 583 miljoen voor Tunnel en A10). Vanuit Artikel 13 Spoorwegen is € 338
miljoen overgeheveld naar Artikel 17 Zuidasdok (€ 40 miljoen voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

76

projectorganisatie en voorbereiding, € 25 miljoen voor OVT inclusief
keersporen, € 87 miljoen voor Tunnel en A10 en € 187 miljoen voor
Generiek en ruimtelijke inrichting).
In bijgaande tabellen wordt een overzicht gegeven van de financiering van
het project. Deze middelen kunnen tijdens de realisatieperiode integraal
aan alle productuitgaven worden besteed. Tussentijds, maar in ieder geval
na voltooiing van het project Zuidasdok, zal achteraf inzichtelijk worden
gemaakt waaraan de middelen zijn besteed (verantwoording).
Overzicht van de bijdragen
Projectomschrijving

Totaal

t/m 2014

2015

2016

2017

2018

2019

later

1.031
79
136
211
3

46

62

101

82

73

4
9
1

21
11

10
13
1

7
28

17
15

40
26
16
14

626
52
61
121

ZuidasDok
– Bijdrage IenM 1
– Bijdrage provincie Noord-Holland
– Bijdrage stadsregio Amsterdam 2
– Bijdrage Amsterdam2
– EU-ontvangsten1

1.459
1

De bijdragen die vanuit het TENT-programma in 2013 zijn ontvangen en worden uitgegeven, zijn apart inzichtelijk gemaakt bij EU-ontvangsten.
De gemeente Amsterdam (€ 2,8 mln) en de stadregio Amsterdam (€ 3,8 mln) hebben tot en en met 2013 reeds een bijdrage geleverd aan het
project. Deze uitgaven zijn in dit overzicht meegenomen.
2

Overzicht van de uitgaven
Projectomschrijving

Totaal

ZuidasDok

1.459

– Projectorganisatie en voorbereiding
– OVT incl. keersporen
– Tunnel en A10
– Generiek en ruimtelijke inrichting

191
260
780
229

t/m 2014

2015

2016

2017

2018

2019

later

41
1
7
11

23
23
10
38

40
14
50
22

10
12
72
23

8
21
62
14

5
45
38
9

62
144
541
113

17.09 Ontvangsten
Motivering

Op dit artikelonderdeel worden de bijdragen van derde-partijen voor de
realisatie van de Megaprojecten verkeer en vervoer, die rechtstreeks aan
IenM worden betaald, verantwoord.

Producten

HSL-Zuid
Dit betreft voornamelijk de opbrengsten uit de verkoop van restgronden
en uitkeringen van verzekeringen of schadevergoedingen van aannemers.

Ontvangsten (x € 1.000)

Schadevergoedingen
Grondverkopen
Totaal

2014

2015

2016

2017

2018

2019

860
0
860

0
0
0

0
765
765

0
0
0

0
0
0

0
0
0

ZuidasDok
Zie hiervoor de verstrekte onderbouwing bij uitgavenartikel 17.08.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

77

Artikel 18 Overigen uitgaven en ontvangsten
Omschrijving van de samenhang in
het beleid

Dit artikel bevat een aantal uiteenlopende onderwerpen.
Het projectartikel is gerelateerd aan de beleidsartikelen 18 Scheepvaart en
havens (Intermodaal vervoer) en 22 Externe veiligheid en risico’s (Externe
veiligheid) van de Begroting hoofdstuk XII.

Budgettaire gevolgen van de uitvoering van art. 18 Overige uitgaven (x € 1.000)
2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Verplichtingen

276.524

231.906

271.880

330.722

307.792

157.402

173.278

Uitgaven

287.566

242.089

272.602

330.151

307.243

157.290

172.969

49.872
852

124.723

124.723

1.995

2.005

1.996

1.000

865

Waarvan juridisch verplicht:

100%

18.02 Beter Benutten
18.03 Intermodaal vervoer
18.04 Gebiedsgerichte aanpak (UPR)
18.05 Railinfrabeheer
18.06 Externe veiligheid
18.07 Mobiliteitsonafhankelijke kennis en
expertise
18.07.01 Nationale basisinform.voorz. en ov.
uitgaven.
18.07.02 Subsidies algemeen
18.08 Netwerkoverstijgende kosten
18.08.01 Apparaatskosten RWS
18.08.02 Overige netwerkoverstijgende kosten
18.11 Investeringsruimte
18.11.01 Programmaruimte
18.11.02 Beleidsruimte
18.12 Nader toe te wijzen BenO en Vervanging
18.12.01 Beheer en onderhoud
18.12.02 Vervanging
18.13 Tol gefinancierde uitgaven
18.14 Minregel: rentevrijval
Van totale uitgaven
– Bijdrage aan agentschap RWS
– Restant
18.09 Ontvangsten

795
842
104

7.484
2.027
1
3.435

0

306

42

42

42

42

36

42

42

42

42

36

285.824
218.424
67.400
0

168
138
228.836
205.235
23.601
0

219.841
200.208
19.633
0

203.381
174.107
29.274
0

180.482
152.124
28.358
0

156.248
136.382
19.866
0

153.727
131.081
22.646
0

0

0

0

0

0

0

0

18.341

276.424
11.142

219.958
22.130

212.497
60.105

187.316
142.835

166.068
141.175

150.237
7.053

145.026
27.943

0

0

0

0

0

0

18.341

18.09.01 Ontvangsten
18.09.02 Tolopgave
18.10 Saldo van de afgesloten rekeningen

18.341
147.317

– 12.263

Onderstaand zijn de beschikbare budgetten tot en met 2028 per jaar
gepresenteerd op het niveau van artikelonderdeel. In de verdiepingsbijlage bij de begroting zijn de mutaties op hetzelfde detailniveau
toegelicht voor de periode tot en met 2028.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

78

Bedragen x € 1.000

18
18.01

18.13
18.14

Overige uitgaven
Saldo afgesloten
rekeningen
Beter Benutten
Intermodaal vervoer
Externe veiligheid
Mobiliteitsonafh. Kennis
en expertise
Netwerkoverstijgende
kosten
Investeringsruimte
Nader toe te wijzen BenO
en Vervanging
Tol gefinancierde uitgaven
Minregel: rentevrijval

18.09

Tolopgave

18.02
18.03
18.06
18.07
18.08
18.11
18.12

uitgaven

Ontvangsten

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

272.602

330.151

307.243

157.290

172.969

172.862

374.576

0
49.872
852
1.995

0
124.723
0
2.005

0
124.723
0
1.996

0
0
0
1.000

0
0
0
865

0
0
0
763

0
0
0
0

42

42

42

42

36

36

0

219.841
0

203.381
0

180.482
0

156.248
0

153.727
0

153.722
0

154.174
–1

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
18.341
0

0
18.341
0

266.061
18.342
– 64.000

0

0

0

0

18.341

18.341

18.342

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

515.860

536.104

528.822

529.515

529.491

509.327

560.051

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0

0

0

0

0

0

0

154.964
0

155.077
0

147.911
–1

148.604
–1

148.579
0

148.758
0

146.320
–1

406.554
18.342
– 64.000

406.554
38.473
– 64.000

406.439
38.473
– 64.000

406.439
38.473
– 64.000

406.439
38.473
– 64.000

386.096
38.473
– 64.000

439.259
38.473
– 64.000

18.342

38.473

38.473

38.473

38.473

38.473

38.473

(vervolg) Bedragen x € 1.000

18
18.01

18.13
18.14

Overige uitgaven
Saldo afgesloten
rekeningen
Beter Benutten
Intermodaal vervoer
Externe veiligheid
Mobiliteitsonafh. Kennis
en expertise
Netwerkoverstijgende
kosten
Investeringsruimte
Nader toe te wijzen BenO
en Vervanging
Tol gefinancierde uitgaven
Minregel: rentevrijval

18.09

Tolopgave

18.02
18.03
18.06
18.07
18.08
18.11
18.12

uitgaven

Ontvangsten

18.02 Beter Benutten
Motivering

In het nieuwe regeerakkoord is afgesproken dat het programma Beter
Benutten wordt voortgezet. In de brief bezuinigingen Infrastructuurfonds
van 13 februari 2013 (Kamerstukken II, 2012/13, 33 400 A, nr. 48) wordt
vermeld dat Bereikbaarheidsknelpunten niet alleen met grootschalige
infrastructuurprojecten worden aangepakt maar dat breed en creatief
gezocht wordt naar mogelijke oplossingen. Gedacht wordt aan de slimme
aanpak gericht op gedragsverandering in het kader van het programma
Beter Benutten.
Tussen Rijk en regio’s is op 6 maart 2014 bestuurlijk afgesproken om
gezamenlijk in de jaren 2015 tot en met 2017 hiervoor € 600 miljoen
beschikbaar te stellen. De invulling van dit pakket zal in ieder geval onder
dezelfde voorwaarden als het eerste regiopakket vorm krijgen, waarbij de
eerste ervaringen van het huidige programma mee worden genomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

79

De focus van het vervolgprogramma Beter Benutten ligt op de 12 regio’s
die de meeste spitsdrukte kennen. Voor het vervolg van beter Benutten is
landelijk de volgende programma ambitie afgesproken: tenminste 10%
vermindering van de reistijd van deur tot deur op de belangrijkste
gesignaleerde knelpunten in de spits op de weg in de periode 2015 tot en
met 2017. Dit ten opzichte van een situatie zonder het vervolgprogramma
Beter Benutten. Over het vervolgprogramma is de Kamer per brief van
26 maart 2014 geïnformeerd (Kamerstukken II, 2013/14, 33 750 A, nr. 67).
Op basis van Plannen van Aanpak die de regio’s opstellen en waarin
afspraken worden gemaakt tussen Rijk en regio zijn en worden de
financiële middelen aan de regio’s ter beschikking gesteld.
De werkwijze van Beter Benutten kenmerkt zich door:
• Het uitvoeren vooraf van een verkeerskundige analyse op resterende
knelpunten in de Beter Benutten regio’s;
• Duidelijke doelstelling (zowel qua effect als betrokkenheid werkgever/
werknemers);
• Samenwerking met de regio’s;
• Eisen cofinanciering als wel eisen aan de regionale uitvoeringsorganisatie;
• Zicht op doelgroepen en motieven voor gedragsverandering.
18.03 Intermodaal vervoer
Motivering

Realisatie van de doelen is in belangrijke mate afhankelijk van andere
factoren, zoals het gedrag van verladers, vervoerders en consumenten en
bestuurlijke afspraken over het ruimtelijk beleid. Het effect van deze
beleidsdoelstelling is dat de bereikbaarheid van economisch belangrijke
gebieden verbetert.

Producten

RSC Maasvlakte
Uit het BCI-onderzoek Goederenvervoer per spoor, marktontwikkelingen
en beleid (2009) komt naar voren dat spoorgoederenknooppunten in het
achterland een belangrijke rol kunnen spelen voor het havennetwerk en
voor binnenlandse verladers in het achterland. Als vervolg hierop is in
2010 een beleidskader spoorgoederenknooppunten ontwikkeld met een
beleidsvisie op de ontwikkeling van spooraansluitingen, railterminals,
openbare laad- en losplaatsen, greenports en dergelijke. In 2012–2013 is
een stimuleringsprogramma voor railterminals tot uitvoering gekomen.
Container Transferium Alblasserdam
Het Container Transferium Alblasserdam is gelegen aan de belangrijkste
Europese binnenvaartcorridor Rijn/Maas-Main-Donau. Om de veiligheid
en de betrouwbaarheid van deze corridor te garanderen en de private
investeringsbereidheid voor de totale projectkosten te behouden, heeft
IenM zich bereid verklaard om (een deel van) de hieruit voortvloeiende
extra investeringen te financieren.
Als gevolg van een aangepaste terminal lay-out zijn de taakstellende
bijdragen van het Rijk en de provincie Zuid-Holland gereduceerd. Omdat
het initiële bedrag is gefinancierd uit artikel 15 Hoofdvaarwegen wordt de
vrijval (€ 2 miljoen) aan de investeringsruimte (15.07) van hoofdvaarwegen toegevoegd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

80

Projectoverzicht Intermodaal vervoer
Budget in € mln

Totaal
Projectomschrijving

huidig

vorig

t/m
2013

2014

2015

Multi- en modaalvervoer
Container Transferium
Alblasserdam
RSC Maasvlakte

3
8

5
8

1
1

4
4

–2
3

Totaal

11

3

7

1

0

0

0

0

0

7

1

0

0

0

0

0

Begroting (IF 18.03.01)

2016

2017

2018

2019

later

Oplevering
huidig

vorig

2015
2014

2014
2014

18.06 Externe veiligheid
Motivering

Het budget is bestemd voor het oplossen van externe veiligheidsknelpunten in het kader van de Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen (NVGS,
Kamerstukken II, 2005/06, 30 373, nr. 2). De opgenomen kasreeks heeft
betrekking op het RWS-programma «aankopen en saneren van kwetsbare
objecten in het kader van basisnet».

Producten

Saneringsopgave voor Basisnet vervoer gevaarlijke stoffen tot en met
2035.
18.08 Netwerkoverstijgende kosten

Motivering

Op dit artikelonderdeel worden de netwerkoverstijgende apparaatskosten
(inclusief afschrijving en rente) en overige netwerkoverstijgende kosten
van RWS verantwoord. Het gaat hierbij om zowel de kosten die met de
overhead van RWS gemoeid zijn als bepaalde onderdelen van Landelijke
taken die een netwerk overstijgend karakter kennen. Deze kosten hebben
niet alleen betrekking op de activiteiten die verricht worden voor het
Infrastructuurfonds, maar hebben tevens betrekking op de activiteiten
voor het Deltafonds.
18.11 Investeringsruimte

Motivering

Op dit artikel werd de voor het Infrastructuurfonds beschikbare investeringsruimte tot en met 2028 verantwoord. In de brief bezuinigingen
Infrastructuurfonds van 13 februari 2013 (Kamerstukken II, 2012/13, 33 400
A, nr. 48) is per modaliteit de ruimte afgeleid voor nieuwe investeringen
en risico’s. Bij Voorjaarsnota 2013 zijn hiertoe vervolgens per modaliteit
aparte artikelonderdelen «Investeringsruimte» geïntroduceerd.
18.12 Nader toe te wijzen BenO en Vervanging

Motivering

Op dit artikelonderdeel zijn noodzakelijke middelen opgenomen voor
Vervanging en Renovatie. Deze middelen kunnen nog niet worden
toegewezen aan de afzonderlijke netwerken. Op een later moment worden
deze middelen toegewezen aan het artikel 12 Hoofdwegennet, artikel 15
Hoofdvaarwegennet van het Infrastructuurfonds. Toewijzing van deze
middelen zal geschieden op grond van een nadere onderbouwing van de
onderhouds- en vervangingsbehoefte per netwerk. Om dit mogelijk te
maken wordt door RWS onder meer een inventarisatie gemaakt van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

81

ouderdom en de te verwachten restlevensduur van de infrastructurele
objecten.
18.13 Tol gefinancierde uitgaven
Motivering

Op dit artikel zijn de uitgaven opgenomen die uit tol gefinancierd worden
bij de projecten ViA15 en NWO. Uit behoedzaamheid wordt deze
uitgavenruimte pas als dekking ingezet op artikel 12 Hoofdwegennet na
het afronden van de aanbesteding van de DBFM-contracten (Financial
close). Dit artikelonderdeel is gekoppeld aan het ontvangstenartikel
18.09.02 Tolopgave.
18.14 Minregel rentevrijval

Motivering

Met het in 2009 uitgekeerde superdividend van NS (€ 1,4 miljard) is een
eeuwig lopende schuld van ProRail afgelost. De rentevrijval die door deze
aflossing ontstond binnen het Infrastructuurfonds tot en met 2020 werd
daarbij ingezet voor de financiering van spoorambities (Kamerstukken II,
2009/10, 28 165, nr. 105). Er vindt bij deze begroting een correctie plaats
op Infrastructuurfonds voor de rentevrijval in de periode 2021–2028 (€ 64
miljoen per jaar). De verlaging wordt voorlopig technisch verwerkt via een
minregel op artikel 18. Bij verlenging van het Infrastructuurfonds zal de
minregel ingepast worden binnen de begroting van het Infrastructuurfonds.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

82

Artikel 19 Bijdragen andere begrotingen Rijk
Omschrijving van de samenhang in
het beleid

Op dit artikel worden de ontvangen bijdragen verantwoord die ten laste
van de Begroting hoofdstuk XII komen. De doelstellingen van het
onderliggende beleid zijn terug te vinden in de Begroting hoofdstuk XII.
Het productartikel is gerelateerd aan artikel 26 Bijdragen aan de Investeringsfondsen op de Begroting hoofdstuk XII.

Budgettaire gevolgen van de uitvoering van art. 19 Bijdrage andere begrotingen Rijk (x € 1.000)
2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Ontvangsten

5.722.871

5.842.231

5.329.360

5.606.372

6.040.426

5.594.213

5.742.309

19.09 Ten laste van begroting IenM

5.722.871

5.842.231

5.329.360

5.606.372

6.040.426

5.594.213

5.742.309

Onderstaand zijn de beschikbare budgetten tot en met 2028 per jaar
gepresenteerd op artikelonderdeelniveau. De mutaties zijn in de verdiepingsbijlage bij de begroting op hetzelfde detailniveau tot en met 2028
toegelicht.
Bedragen x € 1.000

19
19.09

Bijdragen andere
begrotingen Rijk
Ontvangsten

Ontvangsten

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

5.329.361

5.606.373

6.040.427

5.594.211

5.742.309

5.907.875

5.225.323

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

5.484.780

5.479.489

5.380.244

5.362.977

5.366.592

5.373.674

5.365.621

(vervolg) Bedragen x € 1.000

19
19.09

Bijdragen andere
begrotingen Rijk
Ontvangsten

Ontvangsten

19.09 Bijdragen ten laste van Begroting hoofdstuk XII
Motivering

Dit begrotingsartikel is technisch van aard.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

83

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

84

Verkeersmanagement

Beheer, onderhoud en vervanging

Aanleg

GIV/PPS

Netwerkgebonden kosten HWN

Investeringsruimte

Ontvangsten

12.01

12.02

12.03

12.04

12.06

12.07

12.09

Rente en aflossing

Investeringsruimte

Ontvangsten

13.07

13.08

13.09

Grote regionaal/lokale projecten

Regionale mobiliteitsfondsen

RSP-ZZL: pakket bereikbaarheid

14.01

14.02

14.03

Verkeersmanagement

Beheer, onderhoud en vervanging

Aanleg

Netwerkgebonden kosten HVWN

Investeringsruimte

Ontvangsten

15.01

15.02

15.03

15.06

15.07

15.09

Betuweroute

Hoge snelheidslijn HSL

PMR

ERTMS Landelijke invoer

ZuidasDok

Ontvangsten

17.02

17.03

17.06

17.07

17.08

17.09

Overige uitgaven

Saldo afgesloten rekeningen

Beter Benutten

Intermodaal vervoer

18

18.01

18.02

18.03

Bijdrage van hfdst XII (art 26)

Megaprojecten

17

Bijdrage van hfdst XII (art 26)

Vaarwegen

15

Bijdrage van hfdst XII (art 26)

Regionaal, lokale infrastructuur

14

Bijdrage van hfdst XII (art 26)

uitgaven

uitgaven

Ontvangsten

uitgaven

uitgaven

Ontvangsten
232.720

– 134

48.397

147.026

952.335

1.240.257

2.387.881

852

49.872

272.602

103.393

40.347

94.589

40.000

3.482

614

5.055

143.740

856.448

26.980

– 16.655

246.589

251.126

394.852

7.516

883.428

181.447

63.365

0

118.082

181.447

2.155.161

72.673

GIV/PPS

13.04

uitgaven

160.047

Aanleg

13.03

1.760.309

533.670

– 61.681

424.674

545.431

723.322

658.195

4.038

2.293.979

Overige ontv.

Beheer, onderhoud en vervanging

13.02

Ontvangsten

uitgaven

2015

Concessie HSL

Spoorwegen

13

Bijdrage van hfdst XII (art 26)

Hoofdwegen

12

Bedragen x € 1 000

INFRASTRUCTUURFONDS

0

124.723

330.151

140.101

24.877

125.645

30.000

3.513

765

5.055

164.978

726.421

15.415

– 14.336

244.533

156.212

347.047

8.380

741.836

273.935

166.605

0

107.330

273.935

2.287.330

72.500

104.661

177.161

8.912

16.597

146.980

972.202

1.319.800

2.464.491

1.848.434

87.200

– 60.648

419.242

527.315

440.657

605.451

3.617

1.935.634

2016

0

124.723

307.243

306.268

35.279

116.856

221.162

3.529

0

0

341.547

678.336

14.510

– 10.008

242.728

197.165

254.581

8.380

692.846

348.376

149.462

0

198.914

348.376

2.045.022

80.478

113.105

193.583

– 2.526

16.597

146.983

910.500

1.167.051

2.238.605

2.355.181

66.346

– 60.163

414.248

585.329

935.060

543.436

3.617

2.421.527

2017

0

157.290

318.574

32.363

105.251

242.153

3.533

0

0

350.937

638.590

0

– 8.285

241.145

163.631

233.719

8.380

638.590

341.694

129.852

0

211.842

341.694

2.014.223

72.500

120.330

192.830

– 14.626

16.597

153.491

940.776

1.110.815

2.207.053

2.123.842

28.414

– 49.215

411.795

395.843

862.100

528.116

3.617

2.152.256

2018

0

172.969

271.451

55.924

96.426

230.473

476

0

0

327.375

630.935

0

– 11.442

240.999

193.027

199.971

8.380

630.935

248.418

135.018

0

113.400

248.418

1.729.211

79.054

125.436

204.490

5.331

16.597

156.679

569.774

1.185.320

1.933.701

2.707.666

38.276

– 52.233

411.554

333.259

1.548.085

501.659

3.618

2.745.942

2019

0

172.862

370.408

59.919

155.694

274.148

485

0

0

430.327

511.941

0

– 7.799

241.087

55.501

214.772

8.380

511.941

218.512

40.807

9.076

168.629

218.512

1.587.254

72.500

130.384

202.884

7.035

16.597

163.889

439.964

1.162.653

1.790.138

3.065.238

226.716

– 50.308

411.479

280.398

2.163.221

483.547

3.617

3.291.954

2020

0

374.576

429.655

75.886

179.710

323.000

2.831

0

0

505.541

779.258

0

– 15.555

243.061

309.918

233.454

8.380

779.258

82.518

9.249

0

73.269

82.518

1.261.956

72.500

135.181

207.681

37.257

16.597

164.821

81.391

1.169.571

1.469.637

2.315.701

719

87.898

411.342

276.481

1.082.928

454.157

3.614

2.316.420

2021

0

515.860

446.455

44.700

181.324

307.000

2.831

0

0

491.155

686.475

0

– 7.816

243.298

209.457

233.156

8.380

686.475

135.853

0

0

135.853

135.853

1.148.896

72.500

138.007

210.507

36.337

16.597

166.200

– 33.954

1.174.223

1.359.403

2.569.583

64.019

5.000

411.863

246.065

1.512.989

454.074

3.611

2.633.602

2022

0

0

536.104

343.266

25.875

119.310

247.000

2.831

0

0

369.141

696.818

0

– 7.799

243.400

235.378

217.459

8.380

696.818

120.885

0

0

120.885

120.885

1.400.238

72.500

140.740

213.240

41.025

16.597

167.591

211.020

1.177.245

1.613.478

2.420.651

719

– 50.703

412.072

239.753

1.362.607

454.031

3.610

2.421.370

2023

0

528.822

263.069

12.401

87.634

185.000

2.836

0

0

275.470

667.063

0

60.494

243.925

99.489

254.775

8.380

667.063

10.228

0

0

10.228

10.228

1.568.068

72.500

143.362

215.862

107.476

16.597

169.444

293.257

1.197.156

1.783.930

2.381.467

719

5

412.768

220.928

1.290.724

454.152

3.609

2.382.186

2024

0

529.515

197.507

8.641

53.312

150.000

2.836

0

0

206.148

816.006

0

31.196

244.179

306.882

225.369

8.380

816.006

43.935

0

0

43.935

43.935

1.609.356

72.500

105.453

177.953

86.539

16.597

170.408

316.907

1.196.858

1.787.309

2.205.130

719

– 6.967

413.173

245.892

1.095.693

454.451

3.607

2.205.849

2025

0

529.491

155.964

6.230

34.358

125.000

2.836

0

0

162.194

885.226

0

8.179

244.172

399.141

225.354

8.380

885.226

74.529

0

0

74.529

74.529

1.675.490

72.500

105.453

177.953

85.679

16.597

170.479

382.762

1.197.926

1.853.443

2.084.365

719

– 19.330

413.163

327.917

931.751

427.976

3.607

2.085.084

2026

BIJLAGE 1 VOEDING VAN HET INFRASTRUCTUURFONDS EN BEGROTINGSTAAT PER PRODUCTARTIKELONDERDEEL

4. DE BIJLAGEN

0

509.327

123.168

0

20.332

100.000

2.836

0

0

123.168

927.365

0

63.078

244.192

391.494

220.221

8.380

927.365

99.201

0

0

99.201

99.201

1.728.223

72.500

105.453

177.953

135.686

16.597

169.667

418.967

1.165.259

1.906.176

2.024.863

0

353.524

413.199

176.833

395.032

682.668

3.607

2.024.863

2027

0

560.051

172.473

0

28.652

70.000

73.821

0

0

172.473

586.565

0

84.296

243.390

0

250.499

8.380

586.565

132.200

0

0

132.200

132.200

1.830.549

72.500

105.453

177.953

474.720

16.597

159.427

209.947

1.147.811

2.008.502

2.122.256

0

672.328

411.927

253.595

350.524

430.267

3.615

2.122.256

2028

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

85

Nader toe te wijzen BenO en Vervanging

Tol gefinancierde uitgaven

Minregel: rentevrijval

18.12

18.13

18.14

19.09

19

6.163.077
6.163.077
5.329.361

Totaal ontvangsten

Totaal Bijdrage van hfdst XII (art 26)

5.329.361

272.602

0

0

0

0

0

219.841

Totaal uitgaven

Ontvangsten

Bijdragen andere begrotingen Rijk

Bijdrage van hfdst XII (art 26)

Ontvangsten

Investeringsruimte

18.11

Tolopgave

Netwerkoverstijgende kosten

18.08

Ontvangsten

Mobiliteitsonafh. Kennis en expertise

18.07

18.09

1.995

Externe veiligheid

18.06
42

2015

Bedragen x € 1 000

INFRASTRUCTUURFONDS

5.606.371

5.911.026

5.911.025

5.606.373

330.151

0

0

0

0

0

203.381

42

2.005

2016

6.040.426

6.350.144

6.350.144

6.040.427

307.243

0

0

0

0

0

180.482

42

1.996

2017

5.594.213

5.847.817

5.847.820

5.594.211

157.290

0

0

0

0

0

156.248

42

1.000

2018

5.742.309

6.059.340

6.059.340

5.742.309

154.628

18.341

0

18.341

0

0

153.727

36

865

2019

5.907.874

6.415.735

6.415.734

5.907.875

154.521

18.341

0

18.341

0

0

153.722

36

763

2020

5.225.322

5.527.951

5.527.950

5.225.323

356.234

18.342

– 64.000

18.342

266.061

–1

154.174

0

0

2021

5.484.780

5.822.348

5.822.348

5.484.780

497.518

18.342

– 64.000

18.342

406.554

0

154.964

0

0

2022

5.479.489

5.757.796

5.757.796

5.479.489

497.631

38.473

– 64.000

38.473

406.554

0

155.077

0

0

2023

5.380.244

5.647.699

5.647.699

5.380.244

490.349

38.473

– 64.000

38.473

406.439

–1

147.911

0

0

2024

5.362.976

5.588.762

5.588.762

5.362.977

491.042

38.473

– 64.000

38.473

406.439

–1

148.604

0

0

2025

5.366.592

5.589.966

5.589.967

5.366.592

491.018

38.473

– 64.000

38.473

406.439

0

148.579

0

0

2026

5.373.674

5.590.100

5.590.100

5.373.674

470.854

38.473

– 64.000

38.473

386.096

0

148.758

0

0

2027

5.365.621

5.582.047

5.582.047

5.365.621

521.578

38.473

– 64.000

38.473

439.259

–1

146.320

0

0

2028

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

86

neutraal

Landelijke taken RWS

12.809

8.824

neutraal
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.

Mutaties Miljoenennota 2015

Conversie ZuidasDok

Generale kasschuif

Overboeking met HXII: wegen

neutraal

Areaalgroei wegen

neutraal
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.

SWUNG

Overboekingen over artikelen
(wegen)
Kasschuiven

V+R, tranche 2, wegen

Overboekingen binnen
wegen
Verwerking index 2014

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 12.03
Aanleg
Desalderingen wegen

13.727

173.114

– 660.335

0

– 8.835

– 797.534

– 63.517

– 8.835

– 77.300

– 809

31.339

0
64.391

5.233

24.582

– 21.200

– 5.672

63.799

– 41.519

– 25.400

– 6.000

111.109

3.281

– 106.200

14.923

– 28.209

141.814

659.521

25.467

852.383

634.054

658.195

92.115

– 16.888

– 348.964

155.885

0

6.000
25.400

1.201.347

669.807

110.114

809
77.300

41.620

– 235.856

8.824

799.500

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 12.02
Beheer, onderh & verv.

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 12.03 Aanleg
Mutaties voorjaarsnota 2014

53.306

23.299

32.600

5.846

– 16.780

23.000

5.923

489.516

0

489.516

3.618

– 16.641

– 16.886

245

20.259

0

20.259

2019

– 16.778

5.000

5.922

489.403

0

489.403

3.617

– 16.640

– 16.885

245

20.257

0

20.257

2020

– 28.378

28.378

4.935

407.864

0

407.863

3.613

– 16.688

– 16.933

246

20.301

0

20.301

2021

– 130.125

– 66.765

30.000

– 53.600

– 6.000

7.171

16.068

– 33.700

8.608

– 31.907

570.783

91.472

479.311

605.451

149.582

– 16.830

53.600

6.000

68.592

– 39.257

– 30.000

112.516

– 8.000

9.437

23.896

866.469

– 111.912

978.381

543.435

50.491

– 16.780

– 100.492

– 40.205

– 33.926

– 32.600

7.264

– 1.025

962.593

– 172.508

1.135.101

528.116

44.973

– 16.773

– 92.670

– 17.301

– 63.611

– 23.000

12.508

– 1.266

1.640.756

– 160.732

1.801.488

501.659

12.144

– 119.322

– 69.608

– 5.074

– 5.000

17.110

3.250

– 60.000

2.282.544

– 12.799

2.295.343

483.547

– 5.856

– 155.679

– 75.247

– 58.245

– 45.927

28.378

20.245

– 24.883

1.238.608

– 3.940

1.242.548

454.157

46.293

– 16.887

58.245

– 35.000

67.596

8.000

5.965

483.143

0

483.143

3.617

– 16.640

– 16.885

245

20.257

0

20.257

2018

0

– 35.447

33.700

5.516

492.944

0

492.944

3.617

– 16.640

– 16.885

245

20.257

0

20.257

2017

35.000
– 73.754

106.200

6.850

455.869

0

455.869

3.617

– 16.641

– 16.886

245

20.258

0

20.258

2016

35.000

0

21.200

7.569

85.493
28.378

– 328

566.080

0

628.186

566.080

3.431

4.038

– 16.636

– 16.886

250

624.755

19.421

232

232

20.674

0

19.189

20.674

0

2015

19.189

2014

– 328

– 236.440

3.669

Totaal
mutatie

Mutaties Miljoenennota 2015

desaldering

neutraal
Intens./
extens.

Cyber security

neutraal

Areaalgroei wegen

neutraal
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.

neutraal

Intens./
extens.

SWUNG

Overboekingen over artikelen
(wegen)
Kasschuiven

V+R, tranche 2, wegen

V+R, tranche 2, wegen

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 12.02
Beheer, onderh & verv.
Overboekingen binnen
wegen
Verwerking index 2014

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 12.02
Beheer, onderh & verv.
Mutaties voorjaarsnota 2014

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 12.01
Verkeersmgmt.

Mutaties Miljoenennota 2015

Landelijke taken RWS

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 12.01
Verkeersmgmt.
Verwerking index 2014

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 12.01
Verkeersmgmt.
Mutaties voorjaarsnota 2014

Categorie

BIJLAGE 2. VERDIEPINGSBIJLAGE

– 161.295

– 97.844

– 58.245

10.719

2.982

– 47.207

28.300

1.674.283

– 4.645

1.678.928

454.074

46.296

– 16.883

58.245

4.934

407.778

0

407.777

3.611

– 16.664

– 16.909

245

20.275

0

20.275

2022

– 86.387

– 62.928

– 58.245

11.300

23.486

1.448.994

– 4.081

1.453.075

454.030

46.299

– 16.880

58.245

4.934

407.732

0

407.731

3.610

– 16.651

– 16.896

245

20.261

0

20.261

2023

– 12.758

– 46.255

– 58.245

62.763

13.927

15.052

1.303.480

– 3.799

1.307.279

454.152

32.543

– 16.877

58.245

– 13.927

5.101

421.610

0

421.610

3.609

– 16.638

– 16.883

245

20.247

0

20.247

2024

– 47.069

– 29.379

– 58.245

– 8.223

45.747

3.031

1.142.762

– 3.376

1.146.138

454.451

1.112

– 16.872

58.245

– 45.747

5.485

453.340

0

453.339

3.607

– 16.613

– 16.858

245

20.220

0

20.220

2025

– 89.121

– 25.043

– 31.770

– 92.608

45.747

16.903

– 2.350

1.020.873

– 3.235

1.024.108

427.976

– 25.363

– 16.872

31.770

– 45.747

5.485

453.340

0

453.339

3.607

– 16.614

– 16.859

245

20.221

0

20.221

2026

– 214.358

– 20.332

– 286.470

– 2.735

45.747

432

49.000

609.390

33.821

575.569

682.668

229.337

– 16.872

286.470

– 45.747

5.485

453.332

0

453.331

3.607

– 16.611

– 16.856

245

20.218

0

20.218

2027

201.785

– 28.652

– 31.769

77.200

– 94.813

50.154

7.407

222.258

148.737

66.508

82.229

430.267

– 27.764

– 16.887

33.735

– 50.154

5.542

458.031

0

458.030

3.614

– 16.689

– 16.934

246

20.303

0

20.303

2028

36

35

31

29

28

6

5

4

3

2

1

33

30

29

28

6

5

4

4

3

2

33

3

Toelichting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

87

Mutaties Miljoenennota 2015

Kasschuiven

Overboekingen binnen
wegen
Verwerking index 2104

Desalderingen wegen

desaldering

neutraal
Intens./
extens.
Intens./
extens.

145.821

– 4.364

– 35.158

707

7.543
0

43

– 1.684

30.044

145.392

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 12.09
Ontvangsten HWN

163.121

12.837

4.534

– 1.727

147.477

370.549

67.657

2.293.976

302.892

2.419.368

Totaal uitgaven stand
Miljoenennota 2015 HWN

2.191.427

11.553

2.484.570

Totaal uitgaven stand eerste
suppletoire wet 2014 HWN

2.128.843

133.839

2.800.084

Totaal uitgaven stand
ontwerpbegroting 2014 HWN

– 61.681

– 23.638

– 30.955

– 23.638

25.292

5.663

– 38.043

0

545.431
– 38.043

– 48.974

– 55.870

6.731

165

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 12.09
Ontvangsten HWN
Mutaties voorjaarsnota 2014

– 68.399

– 1.966
– 25.804

neutraal

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 12.07
Investeringsruimte

Areaalgroei wegen

– 77.200

– 34.713

– 25.667

– 303.218
0

4.532

30.044

– 42.595

– 171.223

35.707

Mutaties Miljoenennota 2015

neutraal

neutraal
Intens./
extens.
Intens./
extens.

SWUNG

Kasschuiven

Overboekingen binnen
wegen
Verwerking index 2014

desaldering

137

601.717
– 42.732

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 12.07
Investeringsruimte
Desalderingen wegen

– 19.400

– 27.030

7.144

56.718
0

486

6.807

594.405

38.104

621.117

556.301

30.727

723.320

2015

590.390

788.866

2014

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 12.04
GIV/PPS
Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 12.07
Investeringsruimte
Mutaties voorjaarsnota 2014

neutraal
Intens./
extens.
Intens./
extens.

Totaal
mutatie

Mutaties Miljoenennota 2015

Kasschuiven

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 12.04
GIV/PPS
Overboekingen binnen
wegen
Verwerking index 2014

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 12.04
GIV/PPS
Mutaties voorjaarsnota 2014

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 12.03
Aanleg

Categorie

24.473

23.415

1.058

62.727

– 76.920

139.647

1.935.634

1.906.612

1.756.604

– 60.648

– 18.692

– 30.714

– 18.692

30.714

– 41.956

0

527.315
– 41.956

9.082

3.362

5.552

168

518.233

59.381

458.852

440.658

2016

– 505

– 632

127

66.851

4.767

62.084

2.421.527

2.365.469

2.291.915

– 60.162

– 20.345

25.084

– 20.345

– 25.084

– 39.817

0

585.329
– 39.817

– 61.799

– 67.538

5.576

163

647.128

186.311

460.817

935.061

2017

286

286

28.128

5.210

22.918

2.152.256

2.191.186

2.241.330

– 49.217

– 16.281

178

– 16.281

– 178

– 32.936

0

395.843
– 32.936

13.759

10.449

3.132

178

382.084

123.209

258.875

862.101

2018

388

388

37.888

6.530

31.358

2.745.942

2.816.323

2.916.274

– 52.232

– 20.964

3.440

– 20.964

– 3.440

– 31.268

0

333.258
– 31.268

11.994

5.171

3.142

3.681

321.265

61.626

259.639

1.548.086

2019

– 60.070

– 462

392

– 60.000

286.786

710

286.076

3.291.954

3.419.952

3.427.133

– 50.307

– 35.328

– 4.907

– 25.424

– 4.997

– 14.979

0

280.397
– 14.979

13.394

9.519

3.153

722

267.004

6.463

260.541

2.163.222

2020

9

9

710

710

0

2.316.420

2.326.766

2.331.691

87.898

59.466

68.716

– 28.058

18.808

28.432

0

276.480
28.432

21.373

12.211

3.087

6.075

255.108

0

255.108

1.082.929

2021

28.309

9

28.300

35.710

710

35.000

2.633.602

2.701.513

2.707.002

5.000

16.494

– 14.205

– 10.425

41.124

– 11.494

0

246.065
– 11.494

12.396

3.486

2.827

6.083

233.669

0

233.669

1.512.988

2022

9

9

710

710

0

2.421.370

2.482.741

2.487.666

– 50.704

– 40.354

– 4.643

– 31.068

– 4.643

– 10.350

0

239.753
– 10.350

876

– 6.657

2.890

4.643

238.877

0

238.877

1.362.607

2023

9

9

710

710

0

2.382.186

2.426.886

2.431.671

5

129

23.719

– 23.590

– 124

0

220.928
– 124

– 82.807

– 86.482

3.675

303.735

0

303.735

1.290.723

2024

9

9

710

710

0

2.205.849

2.233.741

2.238.102

– 6.968

– 11.186

– 11.186

4.218

0

245.892
4.218

11.064

8.223

2.841

234.828

0

234.828

1.095.692

2025

9

9

710

710

0

2.085.084

2.108.688

2.112.908

– 19.330

– 22.726

– 25.076

2.350

3.396

0

327.917
3.396

95.421

92.608

2.813

232.496

0

232.496

931.752

2026

0

0

0

0

2.024.862

2.043.791

2.048.721

353.523

– 56.910

– 7.910

– 49.000

410.433

– 37.766

176.833
448.199

4.816

2.735

2.081

172.017

0

172.017

395.032

2027

0

0

0

0

2.122.255

2.149.462

2.154.676

672.328

– 301.759

– 1.966

– 77.200

– 1.000

– 14.892

– 206.701

974.087

– 70.737

253.595
1.044.824

82.328

95.813

2.072

– 15.557

171.267

0

171.267

350.522

2028

6

3

2

1

29

28

6

3

2

1

6

3

2

Toelichting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

88

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 12.09
Ontvangsten

Categorie

Totaal
mutatie

141.028

2014

533.670

2015

87.200

2016

66.346

2017

28.414

2018

38.276

2019

226.716

2020

719

2021

64.019

2022

719

2023

719

2024

719

2025

719

2026

0

2027

0

2028

Toelichting

Artikel 12 Hoofdwegen
1. Desalderingen wegen
– A2 Holendrecht: In 2008 zijn bestuurskkoorden gesloten tussen
Rijk en provincies. Hierbij is afgesproken dat de provincie Utrecht
€ 20 miljoen bijdraagt aan het project A2 Holendrecht – Oudenrijn. De rijksbijdrage aan het project is hiermee destijds niet
verlaagd.
– Sluiskil: Conform het advies van de commissie van wijzen
ontvangt IenM vanuit Vlaanderen € 15,7 miljoen. De bijdrage
wordt door Vlaanderen aan de Vlaams-Nederlandse Scheldecommissie (VNSC) overgemaakt en dan door de VNSC aan IenM.
– A1 Apeldoorn – Azelo: Met de provincies Overijssel en Gelderland,
en de regio Twente is afgesproken dat zij in een bijdrage leveren
van € 142 miljoen aan dit project. Dit is vastgelegd in een
bestuursovereenkomst. Een bedrag van € 28,5 miljoen wordt in
2024 terugbetaald aan provincie Overijssel en Gelderland.
– SAA: Dit betreft een bijstelling van de ontvangsten voor het
deeltraject 5 Amstelveen (– € 60 miljoen).
– A28/A1 Knooppunt Hoevelaken: Dit betreft de bijdrage van de
regio (€ 28,3 miljoen).
2. Overboekingen binnen wegen
Dit betreft diverse verschuivingen binnen artikel 12 Wegen tussen
aanleg en de overige artikelonderdelen. Het betreft:
– Dekking korting prijsbijstelling (naar aanleiding van begrotingsakkoord 2014).
– Aanvullende dekking van de nalevingskosten SWUNG (€ 77
miljoen) voor de periode tot en met 2028.
– Ophoging van verschillende taakstellende projectbudgetten
(onder andere Zuidelijke Ringweg Groningen, A2 Passage
Maastricht, A27 Houten-Hooipolder, N35 Nijverdal – Wierden).
– Voor verschillende projecten is naar aanleiding van bestuurlijke
afspraken met regionale partners in deze begroting budget
gereserveerd (Landzijdige bereikbaarheid Lelystad Airport en
Eindhoven Airport, Aansluiting A58 Goes).
– Verlaging van de toltarieven bij de A12/A15 Ressen – Oudbroeken
(€ 12 miljoen).
– Verwerking van het saldo van mee- en tegenvallers binnen het
realisatieprogramma.
– De verwachte opbrengsten door vermindering van de inhuur zal
optreden bij de externe productkosten (EPK) bij aanlegprojecten.
Dit leidt tot een jaarlijkse afname van het EPK planuitwerkingsbudget bij HWN van € 1,0 miljoen en bij HVWN van € 0,4 miljoen.
3. Prijsbijstelling tranche 2014
Net als in de vorige begroting dekt IenM de korting op de prijsbijstelling tranche 2014 uit de resterende investeringsruimte per investeringsdomein. Er resteert dan een kasprobleem. IenM lost dit uiterlijk
bij ontwerpbegroting 2017 op, maar zo mogelijk bij de eerstvolgende
herijking van het investeringsprogramma. In het uitvoeringsjaar
wordt een risico op een kasoverschrijding ter omvang van het
minbedrag in de begroting geaccepteerd.
4. Vervanging en Renovatie (V&R), tranche 2, wegen
In deze begroting is aan het Programma voor Vervangingen en
Renovaties een tweede tranche projecten voor het Hoofdwegennet
toegevoegd. Deze projecten worden voor 2020 uitgevoerd. Voor V&R,
tranche 2 zijn na 2020 middelen gereserveerd op de begroting. Om
deze reden wordt een kasschuif voorgesteld vanuit de periode na
2020 naar de periode 2014–2020.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

89

5.

6.

28.

29.

30.

31.

32.

Overboeking over artikelen (wegen)
– Voor een aanbestedingstegenvaller bij V&R project Velsertunnel
wordt € 35 miljoen uit de reservering op artikel 18.12 van het IF
voor het Programma Vervangingen en Renovaties toegevoegd
aan het budget voor Tranche 1, waarvan project A22 Velsertunnel
deel uitmaakt.
– Overboeking vanuit IF13 naar IF12 voor PUB Autoparkeergarage
Zuidas Dok en A10 Zuidas (totaal € 22,5 miljoen).
– Overboeking van IF12 naar IF13 voor het Beter Benutten project
Kort Volgen Utrecht Harderwijk (€ 2,1 miljoen).
Kasschuiven
Om voor alle modaliteiten tot een sluitende programmering te
komen, zijn budgettair neutrale kasschuiven over de diverse jaren
tussen alle modaliteiten in het Infrastructuurfonds noodzakelijk.
SWUNG
Bij begroting 2014 is € 109 miljoen voor SWUNG aan BenO toegevoegd. Over de resterende budgetbehoefte was nog onzekerheid. De
raming voor naleving SWUNG is geactualiseerd. Dit vergt € 77
miljoen voor de periode 2015–2028 ten laste van de Investeringsruimte Wegen. Hiervan wordt € 12 miljoen naar BOV overgeboekt
(huidige SLA periode). Restant blijft gereserveerd binnen PUV.
Areaalgroei wegen
Voor de consequenties areaaluitbreiding op beheer en onderhoud
van het hoofdwegennet is in de begroting 2014 binnen het artikelonderdeel voor verkenningen en planuitwerkingen (IF 12.03.02) een
reservering getroffen, zie hiertoe bijlage 5 van de Infrastructuurbegroting 2014. Inmiddels is de omvang van de consequenties van
areaalgroei op beheer en onderhoud van projecten met openstelling
voor 2016 bekend. De middelen ter dekking van het beheer en
onderhoud van deze areaalgroei inclusief de structurele doorwerking
tot en met 2028 van € 799,5 miljoen worden in deze begroting
overgeboekt van het artikelonderdeel voor verkenningen en
planuitwerkingen naar het artikelonderdeel voor Beheer en Onderhoud (IF 12.02.01). De middelen tot en met 2016 (huidige SLAperiode) zijn met een kasschuif in de juiste jaren geplaatst. Voor de
doorwerking van het beheer en onderhoud in de jaren daarna, zullen
in de volgende begrotingen kasschuiven worden doorgevoerd om
ook deze middelen in de juiste jaren beschikbaar te krijgen.
Cyber security
Beveiligd Werken richt zich op het «in control» brengen en houden
van de missiekritieke systemen (MKS) en Industriële Automatisering
ter ondersteuning van de maatschappelijk vitale en primaire
processen van RWS. Missie Kritieke Systemen zijn ICT systemen die
een essentiële rol spelen in een informatieketen (mensen, processen
en techniek). Onderdeel hiervan is het voldoen aan de eisen van
informatiebeveiliging (Cyber Security). In dit kader is nu € 21 miljoen
vrijgemaakt voor die werkzaamheden die in 2014 noodzakelijk zijn.
Overboeking met Begroting hoofdstuk XII: wegen
Voor de IODS-kwaliteitsprojecten (Integrale Ontwikkeling DelftSchiedam; Bestuurlijke Overeenkomst bij het Tracébesluit A4
Delft-Schiedam) «Sanering verspreid liggend glas» en «Groen
ondernemen» wordt een bijdrage gedaan (2e tranche) aan de
gemeente Midden-Delfland. Deze middelen worden via BZK in het
Gemeentefonds gestort zoals ook bij de 1e tranche is gebeurd.
Loonbijstelling 2014
Dit betreft de toevoeging van de aan het Infrastructuurfonds
uitgekeerde loonbijstelling 2014.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

90

33. Landelijke Taken RWS
In het kader van de transparantie van de budgetten voor verkeersmanagement en beheer en onderhoud, zijn deze in de begroting
intracomptabel inzichtelijk gemaakt. Hiertoe zijn de Landelijke taken
van RWS zoals opgenomen in de artikelonderdelen Verkeersmanagement en Beheer en Onderhoud geraamd onder de Overige Netwerkgebonden Kosten. De verdeling naar ondermeer Verkeersmanagement en Beheer en Onderhoud is extracomptabel inzichtelijk gemaakt
in de bijlage beheer, onderhoud, vervanging en renovatie bij de
begroting
34. Maatwerk KNMI
Betreft afname meteorologische producten en diensten van KNMI
voor uitvoering diverse taken RWS waaronder gladheidbestrijding.
Deze dienstverlening werd aanvankelijk tussen agentschappen
gefactureerd maar conform sturingafspraken nu door middel van
budgettaire overboeking toegevoegd aan het KNMI.
35. Generale kasschuif
Bij Voorjaarsnota 2014 is een kasschuif van € 250 miljoen van 2014
naar 2016 (€ 150 miljoen) en 2017 (€ 100 miljoen) verwerkt. Bij het
opstellen van de Miljoenennota bleek dat er binnen de volledige
Rijksbegroting nog ruimte was om – aanvullend op deze reeds
verwerkte kasschuiven – de budgettaire dip in 2016 verder te
verlichten. Om deze reden wordt aanvullend € 40 miljoen versneld
van 2017 naar 2016.
36. Conversie ZuidasDok
De budgetten voor het integrale project ZuidasDok worden met een
specifieke herschikking van artikel 12 (Hoofdwegennet) en artikel 13
(Spoor) overgeheveld naar het projectartikel 17.08 voor het integrale
project ZuidasDok. Hiermee worden alle budgetten voor het project
ZuidasDok begroot en verantwoord op één artikel. Daarnaast draagt
het bij aan efficiënte projectadministratieve, conform de bestuursovereenkomst van 9 juli 2012. In de bestuursovereenkomst is ook
vastgelegd dat de gemeente Amsterdam, stadsregio Amsterdam en
de provincie Noord-Holland een bijdragen leveren aan het project. De
bijdragen van de regio worden nu tevens verwerkt in de begroting
van het Infrastructuurfonds.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

91

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

92

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 13.07
Rente & afl.
Mutaties Miljoenennota 2015
48.397
0

0

31.800

16.578

16.597

– 19

147.026

– 16.570

– 16.601

31

163.596

16.597

147.830

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 13.07 Rente
& afl.
Mutaties voorjaarsnota 2014

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 13.04
GIV/PPS

– 17.027

–5

26
0

7.146

7.146

157.716

0

– 9.886

Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.

163.596

12.128

952.335

– 152.363

– 4.000

– 14.178

628

1.367

– 132.899

– 3.281

145.588

Mutaties Miljoenennota 2015

Kasschuiven

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 13.04
GIV/PPS
Overboekingen over artikelen
(spoor)
Loonbijstelling 2014

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 13.04
GIV/PPS
Mutaties voorjaarsnota 2014

909.404

4.000

– 253

2.585

394

– 25.926

– 5.233

3.067

1.104.698

– 42.200

930.770

1.146.898

980.114

1.240.257

35.411

35.411

– 49.344

1.333.674

39.679

– 21.366

0

– 318.536

0

– 5.146

394

0

9.125

34.545

3.067

– 12.100

38.038

1.173

1.173
0

468

1.204.846

– 34.400

1.293.995

1.239.246

29.967

2015

1.264.028

2014

468

Totaal
mutatie

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 13.03
Aanleg

neutraal
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.

desaldering
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.
desaldering

neutraal

Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.

Categorie

Mutaties Miljoenennota 2015

Overboeking met HXII: spoor

Conversie ZuidasDok

Kasschuiven

Overboekingen binnen spoor

Desalderingen spoor

Kasschuiven

Overboekingen over artikelen
(spoor)
Verwerking index 2014

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 13.03
Aanleg
Desalderingen spoor

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 13.03 Aanleg
Mutaties voorjaarsnota 2014

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 13.02
Beheer, onderh.& verv.

Mutaties Miljoenennota 2015

Overboekingen binnen spoor

Kasschuiven

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 13.02
Beheer, onderh.& verv.
Overboekingen over artikelen
(spoor)
Overboeking met HXII: spoor

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 13.02
Beheer, onderh.& verv.
Mutaties voorjaarsnota 2014

Artikel 13 Spoorwegen

0

16.597

0

16.597

146.980

– 1.600

– 1.600

148.580

0

148.580

972.204

– 115.580

– 34.768

– 375

4.041

– 72.537

– 11.941

1.087.784

– 30.478

1.118.262

1.319.800

177.760

177.760

1.142.040

– 5.758

1.147.798

2016

0

16.597

0

16.597

146.983

– 1.807

– 1.807

148.790

0

148.790

910.502

– 120.467

– 42.320

– 1.478

– 77.190

521

1.030.969

– 104.451

1.135.420

1.167.051

47.504

47.504

1.119.547

– 125.088

1.244.635

2017

0

16.597

0

16.597

153.490

4.068

4.068

149.422

0

149.422

940.777

49.159

– 32.683

6.535

74.786

521

891.618

– 128.539

1.020.157

1.110.815

– 86.533

– 6.000

– 80.533

1.197.348

– 122.132

1.319.480

2018

0

16.597

0

16.597

156.679

4.101

4.101

152.578

0

152.578

569.774

– 88.767

– 23.201

8.952

– 89.333

4.815

10.000

658.541

– 165.932

824.473

1.185.320

111.713

– 6.100

117.813

1.073.607

– 72.073

1.145.680

2019

0

16.597

0

16.597

163.889

2.535

2.535

161.354

0

161.354

439.964

105.714

– 26.167

2.852

108.334

695

20.000

334.250

– 254.509

588.759

1.162.654

– 106.159

– 106.159

1.268.813

– 22.703

1.291.516

2020

0

16.597

0

16.597

164.821

2.593

2.593

162.228

0

162.228

81.391

11.339

– 28.577

18.525

1.391

20.000

70.052

– 327.650

397.702

1.169.571

– 20.748

– 20.748

1.190.319

1.444

1.188.875

2021

0

16.597

0

16.597

166.200

2.534

2.534

163.666

0

163.666

– 33.954

– 22.580

– 38.780

10.018

1.182

5.000

– 11.374

– 311.086

299.712

1.174.223

– 11.603

– 11.603

1.185.826

1.444

1.184.382

2022

0

16.597

0

16.597

167.591

2.606

2.606

164.985

0

164.985

211.020

– 35.259

– 30.507

– 4.752

246.279

– 251.650

497.929

1.177.245

3.654

3.654

1.173.591

– 6.056

1.179.647

2023

0

16.597

0

16.597

169.444

2.840

2.840

166.604

0

166.604

293.257

3.489

– 28.978

32.467

289.768

– 189.932

479.700

1.197.156

– 31.518

– 31.518

1.228.674

– 6.056

1.234.730

2024

0

16.597

0

16.597

170.408

2.861

2.861

167.547

0

167.547

316.907

7.933

– 15.292

– 1.869

25.094

308.974

– 154.932

463.906

1.196.858

– 23.427

– 23.427

1.220.285

– 6.056

1.226.341

2025

0

16.597

0

16.597

170.479

2.464

2.464

168.015

0

168.015

382.762

3.492

– 3.085

– 25.000

31.577

379.270

– 129.932

509.202

1.197.926

– 33.923

– 33.923

1.231.849

– 6.056

1.237.905

2026

0

16.597

0

16.597

169.667

3.502

3.502

166.165

0

166.165

418.967

61.146

0

– 3.131

64.277

357.821

– 104.932

462.753

1.165.259

– 67.779

– 67.779

1.233.038

– 6.056

1.239.094

2027

0

16.597

0

16.597

159.427

6.931

6.931

152.496

0

152.496

209.947

37.559

0

37.559

172.388

1.018

171.370

1.147.811

– 44.490

– 44.490

1.192.301

– 6.052

1.198.353

2028

,

6

32

10

11

36

6

9

8

6

3

10

8

9

6

11

10

Toelichting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

93

Intens./
extens.
desaldering
0

120.869

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 13.09
Ontvangsten spoorw.

– 5.845

– 15.244

6.210

– 9.399

232.720

– 4.069

– 3.936

– 133

236.789

0

136.113

236.789

Mutaties Miljoenennota 2015

Desalderingen spoor

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 13.09
Ontvangsten spoorw.
Kasschuiven

2.387.881

70.864

2.390.335

Totaal uitgaven stand
Miljoenennota 2015 Spoorwegen

2.521.989

2.566.789

– 134

– 586

– 242

– 1.367

– 3.936

3.015

1.944

65.249

2.390.671

Totaal uitgaven stand eerste
suppletoire wet 2014
Spoorwegen

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 13.09
Ontvangsten spoorw.
Mutaties voorjaarsnota 2014

2.397.939

Totaal uitgaven stand
ontwerpbegroting 2014
Spoorwegen

– 17.151

242

– 2.585

– 9.306

– 488

3.374

452

0

– 8.388

452

0

48.397

2015

– 8.388

16.578

2014

– 8.763

0

17.246

2.749

0

7.863

Totaal
mutatie

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 13.08
Investeringsruimte

neutraal
Intens./
extens.

Intens./
extens.
Intens./
extens.
desaldering

Categorie

Mutaties Miljoenennota 2015

Kasschuiven

Overboekingen binnen spoor

Desalderingen spoor

Kasschuiven

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 13.08
Investeringsruimte
Verwerking index 2014

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 13.08
Investeringsruimte
Mutaties voorjaarsnota 2014

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 13.07
Rente & afl.

Artikel 13 Spoorwegen

177.161

– 3.322

– 3.322

180.483

0

180.483

2.464.494

2.406.705

2.442.941

8.913

– 2.791

– 4.041

– 3.322

3.322

1.249

11.704

0

11.704

16.597

2016

193.583

507

– 2.471

2.978

193.076

0

193.076

2.238.606

2.311.376

2.540.915

– 2.527

2.000

1.478

– 2.471

2.471

523

– 4.527

0

– 4.527

16.597

2017

192.830

– 1.679

– 1.679

194.509

0

194.509

2.207.053

2.240.596

2.491.267

– 14.626

– 237

– 535

– 1.679

1.679

298

– 14.389

0

– 14.389

16.597

2018

204.490

5.581

– 973

6.554

198.909

0

198.909

1.933.701

1.913.409

2.151.414

5.331

– 6.755

– 2.852

– 973

973

– 3.903

12.086

0

12.086

16.597

2019

202.884

– 290

– 290

203.174

0

203.174

1.790.139

1.790.760

2.067.972

7.035

– 2.711

– 2.852

– 290

290

141

9.746

0

9.746

16.597

2020

207.681

370

370

207.311

0

207.311

1.469.637

1.477.027

1.803.233

37.257

– 574

370

– 370

– 574

37.831

0

37.831

16.597

2021

210.507

949

949

209.558

0

209.558

1.359.403

1.391.488

1.701.130

36.337

– 436

949

– 949

– 436

36.773

0

36.773

16.597

2022

213.240

1.508

1.508

211.732

– 7.500

219.232

1.613.479

1.641.654

1.899.360

41.026

824

1.508

– 1.508

823

40.202

0

40.202

16.597

2023

215.862

3.789

3.789

212.073

– 7.500

219.573

1.783.930

1.808.242

2.004.230

107.476

877

3.789

– 3.789

877

106.599

0

106.599

16.597

2024

177.953

4.528

4.528

173.425

– 7.500

180.925

1.787.309

1.797.210

1.958.198

86.539

2.732

1.869

4.528

– 4.528

863

83.807

0

83.807

16.597

2025

177.953

4.528

4.528

173.425

– 7.500

180.925

1.853.443

1.851.125

1.987.113

85.679

30.285

25.000

4.528

– 118

875

55.394

0

55.394

16.597

2026

177.953

4.528

4.528

173.425

– 7.500

180.925

1.906.175

1.900.762

2.011.750

135.685

8.544

3.131

4.528

886

127.141

0

127.141

16.597

2027

177.953

4.528

4.528

173.425

– 7.500

180.925

2.008.501

2.003.052

2.084.318

474.719

5.449

4.528

921

469.271

– 76.232

545.503

16.597

2028

8

6

6

9

8

6

3

Toelichting

Artikel 13 Spoorwegen
3. Prijsbijstelling tranche 2014
Net als in de vorige begroting dekt IenM de korting op de prijsbijstelling tranche 2014 uit de resterende investeringsruimte per investeringsdomein. Er resteert dan een kasprobleem. IenM lost dit uiterlijk
bij ontwerpbegroting 2017 op, maar zo mogelijk bij de eerstvolgende
herijking van het investeringsprogramma. In het uitvoeringsjaar
wordt een risico op een kasoverschrijding ter omvang van het
minbedrag in de begroting geaccepteerd.
6. Kasschuiven
Om voor alle modaliteiten tot een sluitende programmering te
komen, zijn budgettair neutrale kasschuiven over de diverse jaren
tussen alle modaliteiten in het Infrastructuurfonds noodzakelijk.
8. Desalderingen spoor
Deze desaldering (uitgaven/ontvangsten) betreft:
– Een afboeking op het saldo van de bijdragen van derden voor
aanlegprojecten uit het verleden (€ 13,2 miljoen). Met uitzondering van de bijdragen van provincies voor de decentrale lijnen zijn
alle bijdragen van derden tot en met 2013 ontvangen en resteert
er feitelijk geen saldo meer.
– Verwerking van de opgelegde boete NS.
– Bijstelling naar aanleiding van afrekening 2012 voor HSA en
indexering contract naar prijspeil 2014 (€ 13,5 miljoen).
– Diverse kleinere bijstellingen, met name de afrekening van
aanlegprojecten.
9. Overboekingen binnen spoor
Dit betreft diverse verschuivingen binnen artikel 13 Spoor tussen
aanleg en de overige artikelonderdelen. Het betreft:
–
Ophoging van verschillende taakstellende projectbudgetten
(onder andere Zwolle-Herfte, GSM-R, Externe Veiligheid
Drechtsteden).
–
Daarnaast is de investeringsruimte door per saldo meevallers
binnen het realisatieprogramma toegenomen.
–
De actualisatie en nadere uitwerking van OV SAAL naar
aanleiding van de besluitvorming over de middellange termijn
resulteert in een lager benodigd budget dan tot dusverre
beschikbaar. Het projectbudget is met € 30 miljoen verlaagd.
Deze gelden zijn toegevoegd aan de investeringsruimte (IF
13.08).
10. Overboeking over artikelen (spoor)
– Bij Najaarsnota 2013 is de eerste fase van de pilot geluid
overgeheveld van IF 17 Megaprojecten naar IF 13 Spoorwegen.
Nu wordt ook de tweede fase pilot geluid overgeheveld alsmede
een aantal andere maatregelen die infraspeed zal uitvoeren (€ 7,1
miljoen).
– De overdracht beheer HSL-Zuid van IF17 naar IF13 voor de door
RWS aan ProRail overgedragen werkzaamheden (€ 0,5 miljoen).
– Overboeking vanuit IF13 naar IF12 voor PUB Autoparkeergarage
Zuidas Dok en A10 Zuidas (totaal € 22,5 miljoen).
– Overboeking van IF12 naar IF13 voor het Beter Benutten project
Kort Volgen Utrecht Harderwijk (€ 2,1 miljoen).
– Voor het project Zwolle – Herfte is € 55 miljoen dit alternatief is
€ 170 miljoen beschikbaar gesteld. Daarnaast is gekozen
taakstellend € 55 miljoen beschikbaar te stellen voor het
faciliteren van de (toekomstige) behoefte aan opstel- en servicecapaciteit. De totale investering ad. € 225 miljoen wordt voor € 70
miljoen gedekt vanuit het projectbudget Sporendriehoek Noord

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

94

Nederland (middelen Motie Koopmans), voor € 55 miljoen uit de
investeringsruimte van Artikel 14 Regionaal /Lokaal.
11. Overboeking met Begroting hoofdstuk XII: spoor
Uit dit artikel worden de volgende overboekingen naar de Begroting
hoofdstuk XII aangebracht voor:
– Actieplan groei op het spoor (€ 1,2 miljoen).
32. Loonbijstelling 2014
Dit betreft de toevoeging van de aan het Infrastructuurfonds
uitgekeerde loonbijstelling 2014.
36. Conversie ZuidasDok
De budgetten voor het integrale project ZuidasDok worden met een
specifieke herschikking van artikel 12 (Hoofdwegennet) en artikel 13
(Spoor) overgeheveld naar het projectartikel 17.08 voor het integrale
project ZuidasDok. Hiermee worden alle budgetten voor het project
ZuidasDok begroot en verantwoord op één artikel. Daarnaast draagt
het bij aan efficiënte projectadministratieve, conform de bestuursovereenkomst van 9 juli 2012. In de bestuursovereenkomst is ook
vastgelegd dat de gemeente Amsterdam, stadsregio Amsterdam en
de provincie Noord-Holland een bijdragen leveren aan het project. De
bijdragen van de regio worden nu tevens verwerkt in de begroting
van het Infrastructuurfonds.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

95

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

96

0
0

181.447

0

172.162

Totaal uitgaven stand
Miljoenennota 2015 Reg./
Lok.infra.

119.744

120.026

63.365

8.259

8.259

55.106

600

204.143

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 14.09
Ontvangsten
Mutaties voorjaarsnota 2014

241.969

Totaal uitgaven stand eerste
suppletoire wet 2014
Reg./Lok.infra.

22.654

Totaal uitgaven stand
ontwerpbegroting 2014
Reg./Lok.infra.

– 53.042

– 92.287

39.245

75.696

0

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 14.03
RSP/ZZL

– 92.287

0

1.017

– 4.127

55.106

147.411

0

0

0

0

0

118.082

53.444

53.355

89

– 71.715

Overboeking met HXII:
Reglok
Mutaties Miljoenennota 2015

Kasschuiven

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 14.03
RSP/ZZL
Overboeking over artikelen
(Reglok)
Verwerking index 2014

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 14.03
RSP/ZZL
Mutaties voorjaarsnota 2014

9.334

Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.

18.410
– 9.076
– 9.076

0

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 14.02
Reg.Mob.fonds.

Intens./
extens.

5.418

Mutaties Miljoenennota 2015

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 14.02
Reg.Mob.fonds.
Kasschuiven

12.992

140.174

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 14.02
Reg.Mob.fonds.
Mutaties voorjaarsnota 2014

30.137

38.842

295

278
0

– 9.000

64.638

– 282

110.037

64.920

28.471

2015

81.566

2014

– 9.000

– 55.000

Totaal
mutatie

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 14.01
Grote reg./lok.proj.

Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.

Categorie

Mutaties Miljoenennota 2015

Kasschuiven

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 14.01
Grote reg./lok.proj.
Overboeking over artikelen
(Reglok)
Overboeking met HXII:
Reglok
Verwerking index 2014

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 14.01 Grote
reg./lok.proj.
Mutaties voorjaarsnota 2014

Artikel 14 Regionaal/lokale
infra.

0

0

273.934

339.525

340.370

166.605

– 49.937

– 45.810

– 4.127

216.542

0

216.542

0

0

0

0

0

107.329

– 15.653

– 15.815

162

122.983

– 845

123.828

2016

0

0

348.375

440.206

441.051

149.462

– 16.962

– 17.979

1.017

166.424

0

166.424

0

0

0

0

0

198.913

– 74.868

– 74.021

– 847

273.782

– 845

274.627

2017

0

0

341.694

341.593

342.438

129.852

– 9.412

– 9.412

139.264

0

139.264

0

0

0

0

0

211.842

9.513

9.412

101

202.329

– 845

203.174

2018

0

0

248.418

230.327

230.891

135.018

16.107

16.107

118.911

0

118.911

0

0

0

0

0

113.400

1.984

11.893

91

– 10.000

111.416

– 564

111.980

2019

0

0

218.512

243.421

243.562

40.807

341

341

40.466

0

40.466

9.076

9.076

9.076

0

0

0

168.629

– 34.326

– 14.417

91

– 20.000

202.955

– 141

203.096

2020

0

0

82.518

102.475

102.757

9.249

9.249

9.249

0

0

0

0

0

0

0

0

73.269

– 29.206

– 9.249

43

– 20.000

102.475

– 282

102.757

2021

0

0

135.853

140.796

141.218

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

135.853

– 4.942

58

– 5.000

140.796

– 423

141.218

2022

0

0

120.885

120.837

121.259

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

120.886

49

49

120.837

– 423

121.259

2023

0

0

10.228

10.224

10.365

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

10.228

4

4

10.224

– 141

10.365

2024

0

0

43.935

43.917

44.199

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

43.935

18

18

43.917

– 282

44.199

2025

0

0

74.529

74.498

74.780

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

74.528

31

31

74.498

– 282

74.780

2026

0

0

99.201

99.161

99.443

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

99.201

40

40

99.161

– 282

99.443

2027

0

0

132.200

132.145

132.427

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

132.200

55

55

132.145

– 282

132.427

2028

14

6

3

13

6

6

3

14

13

Toelichting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

97

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 14.09
Ontvangsten Reg./lok.infra
600

0

2014

600

Totaal
mutatie

Mutaties Miljoenennota 2015

Categorie

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 14.09
Ontvangsten Reg./lok.infra

Artikel 14 Regionaal/lokale
infra.

0

0

0

2015

0

0

0

2016

0

0

0

2017

0

0

0

2018

0

0

0

2019

0

0

0

2020

0

0

0

2021

0

0

0

2022

0

0

0

2023

0

0

0

2024

0

0

0

2025

0

0

0

2026

0

0

0

2027

0

0

0

2028

Toelichting

Artikel 14 Regionaal, lokale infrastructuur
2.
Prijsbijstelling tranche 2014
Net als in de vorige begroting dekt IenM de korting op de prijsbijstelling tranche 2014 uit de resterende investeringsruimte per
investeringsdomein. Er resteert dan een kasprobleem. IenM lost dit
uiterlijk bij ontwerpbegroting 2017 op, maar zo mogelijk bij de
eerstvolgende herijking van het investeringsprogramma. In het
uitvoeringsjaar wordt een risico op een kasoverschrijding ter
omvang van het minbedrag in de begroting geaccepteerd.
2.
Kasschuiven
Om voor alle modaliteiten tot een sluitende programmering te
komen, zijn budgettair neutrale kasschuiven over de diverse jaren
tussen alle modaliteiten in het Infrastructuurfonds noodzakelijk.
13. Overboeking over artikelen (Reglok)
Dit betreft diverse verschuivingen binnen artikel 14 Reglok tussen
aanleg en de overige artikelonderdelen. Het betreft:
–
uitvoeringsbesluit Knooppunt A6/A7 Joure. Hiervoor vindt een
budgetoverheveling plaats van IF14 RSP naar IF12.
14. Overboeking met Begroting hoofdstuk XII: Reglok
Uit dit artikel worden de volgende overboekingen naar de Begroting
hoofdstuk XII aangebracht voor:
– Een betaling aan de Waddenveren (€ 9 miljoen). De jarenlange
concurrentiestrijd tussen TSM Doeksen en Eigen Veerdienst
Terschelling (EVT) is beslecht. Doeksen neemt de veerdienst over
van Eigen Veerdienst Terschelling. EVT stopt met varen. Hiermee
is de veerverbinding voor de komende 15 jaar veiliggesteld.
– Voor het project FlorijnAs, een concreet project binnen het
Regiospecifiek Pakket Zuiderzeelijn, vervult de gemeente Assen
de rol van contracterende partij. Om deze rol te kunnen vervullen
stort IenM, in lijn met 2010, 2011 en 2012, delen van het
taakstellende budget in het Gemeentefonds. BZK publiceert in
haar circulaire vervolgens onder het kopje Decentralisatieuitkering RSP hoe hoog de uitkering over 2014 zal zijn. Er wordt
€ 2,8 miljoen afgedragen aan het BTW Compensatiefonds.
– Het regiodeel van het Ruimtelijk Economisch Programma,
onderdeel binnen het RSP, is indertijd geparkeerd op de
begroting van IenM. IenM stort, in lijn met 2010, 2011 en 2012,
delen van dit budget in het Provinciefonds. BZK publiceert in
haar circulaire vervolgens onder het kopje Decentralisatieuitkering RSP hoe hoog over 2014 de uitkering aan de provincies
Groningen, Fryslân, Drenthe en Flevoland zal zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

98

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

99

6.430

– 32.789

Maatwerk KNMI

Landelijke taken RWS

Loonbijstelling 2014

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 15.06
Netwerk HVWN
Overboekingen binnen
vaarwegen
Verwerking index 2014

neutraal
Intens./
extens.

neutraal
Intens./
extens.
Intens./
extens.

– 946

143.297
– 946

300

177

2.561
4.194

375

2.625

10.132

285

169

375

235.628

8.437

247.370

227.191

8.577

251.126

116.219

99.208

1.906

15.105

238.793

269.940

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 15.06
Netwerk HVWN
Mutaties voorjaarsnota 2014

57.112

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 15.03
Aanleg

0

170.335

54.296

3.343

23.345
0

– 527

7.213

134.907

697

212.828

134.210

251.537

394.853

– 5.252

– 5.238

14.223

– 38.709

Mutaties Miljoenennota 2015

Generale kasschuif

Areaalgroei vaarwegen

Kasschuiven

neutraal
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.

– 74.606

6.430

0

372.198

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 15.03
Aanleg
Overboekingen binnen
vaarwegen
Verwerking index 2014

3.923

3.109

247.929

2.646

209.659

– 9.000

218.659

8.380

– 4.742

– 4.901

159

13.122

13.122

2018

2.618

207.384

– 9.000

216.384

8.380

– 4.742

– 4.901

159

13.122

13.122

2019

2.719

215.685

– 9.000

224.685

8.380

– 4.742

– 4.901

159

13.122

13.122

2020

2.936

233.618

– 9.000

242.618

8.380

– 4.753

– 4.912

159

13.133

13.133

2021

2.993

238.356

– 9.000

247.356

8.380

– 4.753

– 4.912

159

13.133

13.133

2022

2.991

238.155

– 9.000

247.155

8.380

– 4.753

– 4.912

159

13.133

13.133

2023

3.232

258.144

– 9.000

267.144

8.380

– 4.753

– 4.912

159

13.133

13.133

2024

2.881

229.085

– 9.000

238.085

8.380

– 4.753

– 4.912

159

13.133

13.133

2025

2.881

229.070

– 9.000

238.070

8.380

– 4.753

– 4.912

159

13.133

13.133

2026

226.964

– 9.000

235.964

8.380

– 4.753

– 4.912

159

13.133

13.133

2027

10.125

282

169

375

233.582

8.436

225.146

156.212

– 75.003

10.000

– 86.120

1.492

– 375

231.215

46.398

184.817

347.047

24.330

– 5.224

25.631

10.116

280

170

375

231.787

8.436

223.351

197.166

– 6.540

– 10.000

2.899

936

– 375

203.705

25.014

178.691

254.580

6.651

– 5.215

8.758

10.107

277

170

375

230.216

8.436

221.780

163.631

– 27.431

– 27.428

372

– 375

191.062

– 986

192.048

233.719

24.060

– 5.206

26.620

10.118

277

170

375

230.059

8.436

221.623

193.027

9.457

6.345

3.487

– 375

183.570

– 986

184.556

199.971

– 7.413

– 5.217

– 4.814

10.110

277

170

375

230.155

8.577

221.578

55.502

– 404

– 147

118

– 375

55.906

– 563

56.469

214.771

– 914

– 5.209

1.577

10.341

277

171

232.272

8.436

223.836

309.918

25.072

14.000

7.024

4.048

284.846

– 1.127

285.973

233.454

– 164

– 5.429

2.329

10.336

277

171

232.514

8.436

224.078

209.457

14.111

14.000

46

65

195.346

– 1.127

196.473

233.156

– 5.200

– 5.424

– 2.769

10.305

277

171

232.647

8.436

224.211

235.378

29.653

14.000

15.588

65

205.725

– 1.127

206.852

217.458

– 20.697

– 5.393

– 18.294

10.325

277

171

233.152

8.436

224.716

99.489

9.831

14.000

– 1.534

65

– 2.700

89.658

– 1.127

90.785

254.776

– 3.368

– 5.414

– 1.187

10.321

277

171

233.410

8.436

224.974

306.882

9.773

14.000

– 1.502

65

– 2.790

297.109

– 1.409

298.518

225.369

– 3.716

– 5.410

– 1.187

10.321

277

171

233.403

8.436

224.967

399.141

40.377

41.815

– 1.503

65

358.764

– 1.550

360.314

225.354

– 3.716

– 5.410

– 1.187

10.317

277

171

233.427

8.436

224.991

391.490

43.529

43.982

– 7.703

7.250

347.961

27.626

320.335

220.222

– 6.742

– 5.406

– 29.205

2.855

4.997

322.717

– 9.000

256.929

8.380

– 4.742

– 4.901

159

13.122

13.122

2017

48.437

– 21.546

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 15.03 Aanleg
Mutaties voorjaarsnota 2014

400.105
– 19.235

– 1.500

324.217

8.380

– 4.742

– 4.901

159

13.122

13.122

2016

25.013
4.870

– 57

393.744

413.012
– 12.907

– 8.721

7.517

– 4.746

402.465

13.986

167

– 4.895

148

12.263

13.819
167

12.263

2015

13.819

2014

25.013

208

– 68.691

2.381

Totaal
mutatie

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 15.02
Beheer, onderh.& verv.

neutraal

neutraal
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.

neutraal

Intens./
extens.

Categorie

Mutaties Miljoenennota 2015

Landelijke taken RWS

Cyber security

Kasschuiven

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 15.02
Beheer, onderh.& verv.
Overboekingen binnen
vaarwegen
Overboeking over artikelen
(vaarwegen)
Verwerking index 2014

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 15.02
Beheer, onderh.& verv.
Mutaties voorjaarsnota 2014

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 15.01
Verkeersmgmt.

Mutaties Miljoenennota 2015

Landelijke taken RWS

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 15.01
Verkeersmgmt.
Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 15.01
Verkeersmgmt.
Verwerking index 2014

Artikel 15 Hoofdvaarwegennet

10.323

277

171

232.619

8.436

224.183

0

– 44.865

14.539

– 59.469

65

44.865

– 986

45.851

250.499

29.170

– 5.411

12.294

2.787

19.500

221.329

– 9.000

230.329

8.380

– 4.753

– 4.912

159

13.133

13.133

2028

34

33

32

3

16

35

26

6

3

16

33

30

6

3

17

16

33

3

Toelichting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

100

– 16.344

54.508

Mutaties Miljoenennota 2015

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 15.09
Ontvangsten HVWN

2.855

70.852

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 15.09
Ontvangsten HVWN

– 19.199

38.739

0

32.113

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 15.09
Ontvangsten HVWN
Mutaties voorjaarsnota 2014

2.855

884.286

Totaal uitgaven stand
Miljoenennota 2015 HVWN

neutraal
Intens./
extens.

1.965

856.310

Totaal uitgaven stand eerste
suppletoire wet 2014 HVWN

Overboekingen binnen
vaarwegen
Kasschuiven

6.676

895.163

Totaal uitgaven stand
ontwerpbegroting 2014
HVWN

26.980

18.339

18.339

8.641

883.431

773.179

776.952

– 16.654

– 6.930

– 5.952

– 19.114

– 3.064
– 7.663

0

– 6.930

– 7.663

– 73.022

3.755
2.197

3.064

– 9.724

0

– 11.451

– 9.724

0

246.589

10.961

2015

– 11.451

247.276

– 94

2014

2.197

– 7.191

Totaal
mutatie

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 15.07
Investeringsruimte HVWN

neutraal
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.

Categorie

Mutaties Miljoenennota 2015

Kasschuiven

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 15.07
Investeringsruimte HVWN
Overboekingen binnen
vaarwegen
Overboeking over artikelen
(vaarwegen)
Verwerking index 2014

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 15.07
Investeringsruimte HVWN
Mutaties voorjaarsnota 2014

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 15.06
Netwerk HVWN

Mutaties Miljoenennota 2015

Artikel 15 Hoofdvaarwegennet

15.415

860

860

14.555

7.025

7.530

741.835

791.852

738.518

– 14.336

– 5.552

– 5.552

– 8.784

0

– 8.784

244.533

10.951

2016

14.510

0

14.510

0

14.510

692.847

690.655

666.205

– 10.008

– 4.120

– 4.120

– 5.888

0

– 5.888

242.728

10.941

2017

0

0

0

0

0

638.590

638.997

640.547

– 8.285

– 3.223

– 3.223

– 5.062

0

– 5.062

241.145

10.929

2018

0

0

0

0

0

630.934

628.838

630.388

– 11.443

– 6.146

– 6.146

– 5.297

0

– 5.297

240.999

10.940

2019

0

0

0

0

0

511.941

510.015

511.001

– 7.799

– 2.946

– 2.946

– 4.853

0

– 4.853

241.087

10.932

2020

0

0

0

0

0

779.258

755.258

756.949

– 15.555

– 6.944

– 6.944

– 8.611

0

– 8.611

243.060

10.788

2021

0

0

0

0

0

686.475

674.606

676.297

– 7.816

– 3.073

– 3.073

– 4.743

0

– 4.743

243.297

10.783

2022

0

0

0

0

0

696.818

684.925

686.616

– 7.799

– 3.064

– 3.064

– 4.735

0

– 4.735

243.400

10.753

2023

0

0

0

0

0

667.063

655.192

656.883

60.493

– 612

– 3.312

2.700

61.105

0

61.105

243.925

10.773

2024

0

0

0

0

0

816.006

804.037

806.010

31.197

– 103

– 2.893

2.790

31.300

0

31.300

244.179

10.769

2025

0

0

0

0

0

885.226

845.422

847.536

8.178

– 2.874

– 2.874

11.052

0

11.052

244.172

10.769

2026

0

0

0

0

0

927.362

860.370

862.488

63.079

24.194

34.221

– 10.027

38.885

– 29.180

68.065

244.192

10.765

2027

0

0

0

0

0

586.566

645.203

646.753

84.296

– 48.961

– 25.205

– 4.256

– 19.500

133.257

0

133.257

243.390

10.771

2028

6

16

6

3

17

16

Toelichting

Artikel 15 Hoofdvaarwegennet
2. Prijsbijstelling tranche 2014
Net als in de vorige begroting dekt IenM de korting op de prijsbijstelling tranche 2014 uit de resterende investeringsruimte per investeringsdomein. Er resteert dan een kasprobleem. IenM lost dit uiterlijk
bij ontwerpbegroting 2017 op, maar zo mogelijk bij de eerstvolgende
herijking van het investeringsprogramma. In het uitvoeringsjaar
wordt een risico op een kasoverschrijding ter omvang van het
minbedrag in de begroting geaccepteerd.
2. Kasschuiven
Om voor alle modaliteiten tot een sluitende programmering te
komen, zijn budgettair neutrale kasschuiven over de diverse jaren
tussen alle modaliteiten in het Infrastructuurfonds noodzakelijk.
16. Overboekingen binnen vaarwegen
Dit betreft diverse verschuivingen binnen artikel 15 Vaarwegen tussen
aanleg en de overige artikelonderdelen. Het betreft:
–
Defensie heeft de Tweede Kamer schriftelijk (11 maart 2014,
kamerstuk 25 928, nr. 57) geïnformeerd over verdere vertraging
van de komst van de NH90 helikopter. Tot en met 1 juli 2020
wordt de helikoptercapaciteit voor zoek en reddingsacties op
zee (SAR: search and rescue) uitbesteed.
–
De verwerking van het saldo van mee- en tegenvallers binnen
het realisatieprogramma.
–
De verwachte opbrengsten door vermindering van de inhuur
zal optreden bij de externe productkosten (EPK) bij aanlegprojecten. Dit leidt tot een jaarlijkse afname van het EPK planuitwerkingsbudget bij HWN van € 1,025 miljoen en bij HVWN van
€ 0,375 miljoen.
–
Maasroute, modernisering fase 2: In het verleden zijn door
project Maasroute werken uitgevoerd in het kader van Beheer
en Onderhoud; Maasroute heeft deze werken voorgefinancierd.
Middelen komen weer terug.
17. Overboeking over artikelen (vaarwegen)
– Eind 2011 is een convenant gesloten met de provincies Friesland
en Groningen waarbij RWS de hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl in
beheer en eigendom krijgt en de zijtakken bij de provincies blijven.
Voor de afkoop van de zijtakken is aan de provincies destijds 186
miljoen betaald. Met betrekking tot het achterstallig onderhoud
Harinxmakanaal is in dit kader destijds afgesproken om hier de
RINK/RIO systematiek toe te passen zodat het achterstallig
onderhoud conform RWS normen kan worden berekend. RWS en
provincie Friesland hebben op basis van de uit deze systematiek
voortkomende inspectieresultaten inmiddels een voorstel
uitgewerkt. De totale omvang van het uitgewerkte voorstel ten
behoeve van de afkoop van het achterstallig onderhoud bedraagt
€ 27,75 miljoen waarvan reeds € 6 miljoen betaald is in 2011 als
onderdeel van de afkoop van de zijtakken. Het resterende te
betalen deel aan de provincie Friesland bedraagt derhalve € 21,75
miljoen (alle bedragen exclusief 15% BTW).
– Container Transferium Alblasserdam (CTA): Als gevolg van een
aangepaste terminal lay-out zijn de taakstellende bijdragen van
Rijk en provincie Zuid-Holland gereduceerd. Omdat het initiële
bedrag (€ 6 miljoen) van de Container Terminal Alblasserdam is
gefinancierd uit HVWN wordt de vrijval aan de investeringsruimte
HVWN toegevoegd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

101

26. Areaalgroei vaarwegen
In deze begroting is in lijn met de gevolgde werkwijze bij het
Hoofdwegennet, zoals beschreven in de bijlage 5 van de Infrastructuurbegroting 2014, een reservering getroffen voor de areaalgroei op
het hoofvaarwegennet van in totaal circa € 170 miljoen tot en met
2028.
Deze reservering op het artikelonderdeel Verkenningen en Planuitwerkingen (IF 15.03.02) is afkomstig uit de eerder getroffen reservering
op artikelonderdeel 18.12 van het Infrastructuurfonds. Op het
moment dat de areaalgroei door openstelling van projecten is
uitgehard, worden de middelen hiervoor overgeboekt van het
artikelonderdeel voor verkenningen en planuitwerking en naar het
artikelonderdeel voor Beheer en Onderhoud (IF 15.02.01).
30. Cyber security
Beveiligd Werken richt zich op het «in control» brengen en houden
van de missiekritieke systemen (MKS) en Industriële Automatisering
ter ondersteuning van de maatschappelijk vitale en primaire
processen van RWS. Missie Kritieke Systemen zijn ICT systemen die
een essentiële rol spelen in een informatieketen (mensen, processen
en techniek). Onderdeel hiervan is het voldoen aan de eisen van
informatiebeveiliging (Cyber Security). In dit kader is nu € 21 miljoen
vrijgemaakt voor die werkzaamheden die in 2014 noodzakelijk zijn.
32. Loonbijstelling 2014
Dit betreft de toevoeging van de aan het Infrastructuurfonds
uitgekeerde loonbijstelling 2014.
33. Landelijke Taken RWS
In het kader van de transparantie van de budgetten voor verkeersmanagement en beheer en onderhoud, zijn deze in de begroting
intracomptabel inzichtelijk gemaakt. Hiertoe zijn de Landelijke taken
van RWS zoals opgenomen in de artikelonderdelen Verkeersmanagement en Beheer en Onderhoud geraamd onder de Overige Netwerkgebonden Kosten. De verdeling naar ondermeer Verkeersmanagement en Beheer en Onderhoud is extracomptabel inzichtelijk gemaakt
in de bijlage beheer, onderhoud, vervaging en renovatie bij deze
begroting.
34. Maatwerk KNMI
Betreft afname meteorologische producten en diensten van KNMI
voor uitvoering diverse taken RWS waaronder gladheidbestrijding.
Deze dienstverlening werd aanvankelijk tussen agentschappen
gefactureerd maar conform sturingafspraken nu door middel van
budgettaire overboeking toegevoegd aan het KNMI.
35. Generale kasschuif
Bij Voorjaarsnota 2014 is een kasschuif van € 250 miljoen van 2014
naar 2016 (€ 150 miljoen) en 2017 (€ 100 miljoen) verwerkt. Bij het
opstellen van de Miljoenennota bleek dat er binnen de volledige
Rijksbegroting nog ruimte was om – aanvullend op deze reeds
verwerkte kasschuiven – de budgettaire dip in 2016 verder te
verlichten. Om deze reden wordt aanvullend € 40 miljoen versneld
van 2017 naar 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

102

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

103

Intens./
extens.
Intens./
extens.

1.399.090

0
0

Mutaties voorjaarsnota 2014

Stand eerste suppletoire wet 2014 artikelonderdeel 17.08 ZuidasDok

25.000
0

25.000

Ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 17.08 ZuidasDok

25.000

4.138

Stand ontwerpbegroting 2015 artikelonderdeel 17.07 ERTMS Landelijke invoer

Stand ontwerpbegroting 2015 artikelonderdeel 17.09 Ontvangsten Mega VenV

Mutaties Miljoenennota 2015

Conversie ZuidasDok

420.222
2.000

– 1.000

0 – 1.000

3.000

Stand eerste suppletoire wet 2014 artikelonderdeel 17.09 Ontvangsten Mega VenV

Kasschuiven

3.000

Mutaties voorjaarsnota 2014

0

40.731 143.740

Totaal uitgaven stand Miljoenennota 2015 Mega VenV

40.347

39.892

38.892

1.000

455

455

0

64.290

90.907

Totaal uitgaven stand eerste suppletoire wet 2014 Mega VenV

23.835

94.588

94.588

24.368

0

Stand ontwerpbegroting 2015 artikelonderdeel 17.08 ZuidasDok

94.588

0

0

0

40.000

40.000

40.000

3.482

Totaal uitgaven stand ontwerpbegroting 2014 Mega VenV

0

Mutaties Miljoenennota 2015

Ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 17.09 Ontvangsten Mega VenV

60

16.104

0

16.104

765

0

765

765

0

5.055

60

15.126

0

15.126

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2017

24.877

24.112

24.112

765

765

0

164.978

46.869

16.104

125.644

125.644

125.644

0

0

0

30.000

30.000

30.000

3.513

35.279

35.279

35.279

0

0

0

341.547

236.288

15.126

116.856

116.856

116.856

0

0

0

221.162

221.162

221.162

3.529

– 38.566 – 14.080 – 12.591 – 11.597

Stand eerste suppletoire wet 2014 artikelonderdeel 17.07 ERTMS Landelijke invoer

Conversie ZuidasDok

60

17.562

0

17.562

614

0

614

455

159

5.055

5.055

5.055

0

0

0

0

0

0

0

0

2016

0 – 38.642 – 14.140 – 12.651 – 11.657

Mutaties voorjaarsnota 2014

Ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 17.07 ERTMS Landelijke invoer

Stand ontwerpbegroting 2015 artikelonderdeel 17.06 PMR

Mutaties Miljoenennota 2015

Kasschuiven

76

42.704
2.086

24.609

Stand eerste suppletoire wet 2014 artikelonderdeel 17.06 PMR

Verwerking index 2104

18.095

Mutaties voorjaarsnota 2014

5.872

– 7.614

Ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 17.06 PMR

Stand ontwerpbegroting 2015 artikelonderdeel 17.03 HSL

Mutaties Miljoenennota 2015

Intens./
extens.
Intens./
extens.

13.486
– 7.614 – 7.614

13.327

159

5.619

Stand eerste suppletoire wet 2014 artikelonderdeel 17.03 HSL

Overboeking over artikelen (mega’s)

6.114

0

6.114

– 3.996 – 1.059

Mutaties voorjaarsnota 2014

Ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 17.03 HSL

Stand ontwerpbegroting 2015 artikelonderdeel 17.02 Betuweroute

Mutaties Miljoenennota 2015

Intens./
extens.

9.615

0

0

0

0

0

2015

0 – 3.996 – 1.059

3.501

Stand eerste suppletoire wet 2014 artikelonderdeel 17.02 Betuweroute

Kasschuiven

6.114

Mutaties voorjaarsnota 2014

102

0

Ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 17.02 Betuweroute

Stand ontwerpbegroting 2015 artikelonderdeel 17.01 W’scheldetunnel

Mutaties Miljoenennota 2015

102

0

2014

102

Totaal mutatie

Stand eerste suppletoire wet 2014 artikelonderdeel 17.01 W’scheldetunnel

Intens./
extens.

Categorie

Mutaties voorjaarsnota 2014

Ontwerpbegroting 2014 artikelonderdeel 17.01 W’scheldetunnel

Artikel 17 Megaprojecten Verkeer en Vervoer

32.363

32.363

32.363

0

0

0

350.937

244.818

2.665

105.251

105.251

105.251

0

0

0

242.153

242.153

242.153

3.533

868

808

60

2.665

0

2.665

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2018

55.924

55.924

55.924

0

0

0

327.375

232.479

2.006

96.426

96.426

96.426

0

0

0

230.473

230.473

230.473

476

– 1.530

– 1.531

1

2.006

0

2.006

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2019

59.919

59.919

59.919

0

0

0

430.327

276.062

1.914

155.695

155.695

155.695

0

0

0

274.148

274.148

274.148

485

– 1.429

– 1.430

1

1.914

0

1.914

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2020

75.886

75.886

75.886

0

0

0

505.541

335.137

12.137

179.710

179.710

179.710

0

0

0

323.000

323.000

323.000

2.831

– 9.306

– 9.353

47

12.137

0

12.137

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2021

44.700

44.700

44.700

0

0

0

491.155

307.061

61

181.323

181.323

181.323

0

0

0

307.000

307.000

307.000

2.831

2.770

2.723

47

61

0

61

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2022

25.875

25.875

25.875

0

0

0

369.141

247.078

78

119.311

119.311

119.311

0

0

0

247.000

247.000

247.000

2.831

2.753

2.706

47

78

0

78

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2023

12.401

12.401

12.401

0

0

0

275.470

185.068

68

87.634

87.634

87.634

0

0

0

185.000

185.000

185.000

2.836

2.768

2.721

47

68

0

68

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2024

8.641

8.641

8.641

0

0

0

206.148

150.100

100

53.311

53.311

53.311

0

0

0

150.000

150.000

150.000

2.836

2.736

2.689

47

100

0

100

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2025

6.230

6.230

6.230

0

0

0

162.194

125.099

99

34.357

34.357

34.357

0

0

0

125.000

125.000

125.000

2.836

2.737

2.690

47

99

0

99

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2026

70.002

2

28.652

28.652

28.652

0

0

0

70.000

70.000

70.000

73.821

73.819

72.380

1.439

2

0

2

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2028

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

123.168 172.473

100.102

102

20.332

20.332

20.332

0

0

0

100.000

100.000

100.000

2.836

2.734

2.687

47

102

0

102

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2027

6

36

6

3

19

6

Toelichting

Artikel 17 Megaprojecten Verkeer en Vervoer
2. Prijsbijstelling tranche 2014
Net als in de vorige begroting dekt IenM de korting op de prijsbijstelling tranche 2014 uit de resterende investeringsruimte per investeringsdomein. Er resteert dan een kasprobleem. IenM lost dit uiterlijk
bij ontwerpbegroting 2017 op, maar zo mogelijk bij de eerstvolgende
herijking van het investeringsprogramma. In het uitvoeringsjaar
wordt een risico op een kasoverschrijding ter omvang van het
minbedrag in de begroting geaccepteerd.
2. Kasschuiven
Om voor alle modaliteiten tot een sluitende programmering te
komen, zijn budgettair neutrale kasschuiven over de diverse jaren
tussen alle modaliteiten in het Infrastructuurfonds noodzakelijk.
19. Overboeking over artikelen (mega’s)
– Bij Najaarsnota 2013 is de eerste fase van de pilot geluid
overgeheveld van IF 17 naar IF 13. Nu wordt ook de tweede fase
pilot geluid overgeheveld alsmede een aantal andere maatregelen
die infraspeed zal uitvoeren (€ 7,1 miljoen).
– De overdracht beheer HSL-Zuid van IF17 naar IF13 voor de door
RWS aan ProRail overgedragen werkzaamheden (€ 0,5 miljoen).
36. Conversie ZuidasDok
De budgetten voor het integrale project ZuidasDok worden met een
specifieke herschikking van artikel 12 (Hoofdwegennet) en artikel 13
(Spoor) overgeheveld naar het projectartikel 17.08 voor het integrale
project ZuidasDok. Hiermee worden alle budgetten voor het project
ZuidasDok begroot en verantwoord op één artikel. Daarnaast draagt
het bij aan efficiënte projectadministratieve, conform de bestuursovereenkomst van 9 juli 2012. In de bestuursovereenkomst is ook
vastgelegd dat de gemeente Amsterdam, stadsregio Amsterdam en
de provincie Noord-Holland een bijdragen leveren aan het project. De
bijdragen van de regio worden nu tevens verwerkt in de begroting
van het Infrastructuurfonds.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

104

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

105

0

0

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 18.02
Beter Benutten

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 18.07
Mob.onafh. Kennis/Exp.

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 18.07
Mob.onafh. Kennis/Exp.
Mutaties Miljoenennota 2015

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 18.07
Mob.onafh. Kennis/Exp.
Mutaties voorjaarsnota 2014

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 18.06
Ext.veiligheid

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 18.06
Ext.veiligheid
Mutaties Miljoenennota 2015

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 18.06
Ext.veiligheid
Mutaties voorjaarsnota 2014

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 18.04
Geb. aanpak

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 18.04
Geb. aanpak
Mutaties Miljoenennota 2015

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 18.04 Geb.
aanpak
Mutaties voorjaarsnota 2014

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 18.03
Intermod.verv.

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 18.03
Intermod.verv.
Overboeking over artikelen
(overig)
Mutaties Miljoenennota 2015

42

0

306

42

0

0

306

42

42
264

1.995

0

3.435

1.995

0

–5

909

3.435

2.000

2.526

0

0

2.027

0

0

0

2.027

0

0

852

– 2.197

2.027

7.484

0

– 2.197

3.049

–8

1.519

7.484

3.057

5.965

49.872

0

0

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 18.03
Intermod.verv.
Mutaties voorjaarsnota 2014

49.872

0

– 128

0

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 18.02
Beter Benutten
Mutaties Miljoenennota 2015

50.000

0

0

0

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 18.02 Beter
Benutten
Mutaties voorjaarsnota 2014

0

0

0

0

0

2015

0

2014

0

– 2.197

Totaal
mutatie

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 18.01
Saldo afgesl.rekg.

Intens./
extens.

Categorie

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 18.01
Saldo afgesl.rekg.
Mutaties Miljoenennota 2015

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 18.01 Saldo
afgesl.rekg.
Mutaties voorjaarsnota 2014

Artikel 18 Overige uitgaven
en ontvangsten

42

0

42

0

42

2.005

0

2.005

–4

2.009

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

124.723

0

124.723

– 277

125.000

0

0

0

0

0

2016

42

0

42

0

42

1.996

0

1.996

–4

2.000

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

124.723

0

124.723

– 277

125.000

0

0

0

0

0

2017

42

0

42

0

42

1.000

0

1.000

0

1.000

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2018

36

0

36

–6

42

865

0

865

– 135

1.000

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2019

36

0

36

–6

42

763

0

763

– 135

898

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2020

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2021

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2022

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2023

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2024

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2025

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2026

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2027

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2028

22

Toelichting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

106

Totaal uitgaven stand
ontwerpbegroting 2014
Overige uitg.en ontv.
235.032

0

0

0

– 512.000

272.095

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 18.14
Minregel mandje spoor

Intens./
extens.

0

0

0

0

0

0

Mutaties Miljoenennota 2015

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 18.14
Minregel mandje spoor
Correctie rentevrijval

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 18.14
Minregel mandje spoor
Mutaties voorjaarsnota 2014

0

0

0

– 105.043

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 18.13
Tol gefinanc.uitgaven

desaldering

0

Mutaties Miljoenennota 2015

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 18.13
Tol gefinanc.uitgaven
Desalderingen overig

0

0

0

0

0

– 107.479
0

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 18.13 Tol
gefinanc.uitgaven
Mutaties voorjaarsnota 2014

0

0

0

0

0

156.248
0

787

182

605

0

0

0

153.727
0

780

174

606

152.947

– 222

153.169

2019

0

0

0

153.722
0

900

174

726

152.822

– 228

153.050

2020

– 28.378

354.320

– 1.409

154.174
355.729

659

174

485

153.515

– 234

153.749

2021

326.943

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

306.926

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

156.719

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

172.943

0

0

0

0

0

18.341

– 391

– 391

18.732

0

18.732

0

172.722

0

0

0

0

0

18.341

– 391

– 391

18.732

0

18.732

0

541.033

– 64.000

– 64.000

– 64.000

0

0

0

18.342

– 13.213

– 13.213

31.555

0

31.555

266.061

– 88.259

– 10.881

– 14.000

0

0

0

180.483
0

809

203

606

155.461

– 216

155.677

2018

– 170.335

0

0

0

203.381
0

824

228

596

179.674

– 210

179.884

2017

– 35.000

0

0

219.842
0

852

265

587

202.557

2.665

199.892

2016

– 60.013

– 28.378

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 18.12
Nader toe te wijzen B&O&V

Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.

0

Mutaties Miljoenennota 2015

Areaalgroei DF

Overboeking over artikelen
(overig)
Areaalgroei vaarwegen

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 18.12
Nader toe te wijzen B&O&V
V+R, tranche 2, wegen

228.837
0

272

125

610

710

218.990

1.994

227.119

216.996

620

2015

226.499

2014

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 18.08
Netwerkoverst.kosten
Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 18.12 Nader
toe te wijzen B&O&V
Mutaties voorjaarsnota 2014

2.890

9.065

710

Totaal
mutatie

1.717

Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.

Categorie

Mutaties Miljoenennota 2015

Loonbijstelling 2014

Overboeking met HXII: overig

Verwerking index 2104

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 18.08
Netwerkoverst.kosten
Overboeking met HXII: overig

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 18.08
Netwerkoverst.kosten
Mutaties voorjaarsnota 2014

Artikel 18 Overige uitgaven
en ontvangsten

618.587

– 64.000

– 64.000

– 64.000

0

0

0

18.342

– 13.213

– 13.213

31.555

0

31.555

406.554

– 24.907

– 10.907

– 14.000

431.461

– 1.268

154.964
432.729

901

174

727

154.063

– 240

154.303

2022

644.969

– 64.000

– 64.000

– 64.000

0

0

0

38.474

– 12.972

– 12.972

51.446

0

51.446

406.554

– 31.037

– 17.037

– 14.000

437.591

– 1.268

155.077
438.859

659

174

485

154.418

– 246

154.664

2023

637.688

– 64.000

– 64.000

– 64.000

0

0

0

38.474

– 12.972

– 12.972

51.446

0

51.446

406.439

– 31.011

– 17.011

– 14.000

437.450

– 1.409

147.911
438.859

780

174

606

147.131

– 252

147.383

2024

638.387

– 64.000

– 64.000

– 64.000

0

0

0

38.474

– 12.972

– 12.972

51.446

0

51.446

406.439

– 31.011

– 17.011

– 14.000

437.450

– 1.409

148.604
438.859

780

174

606

147.824

– 258

148.082

2025

664.843

– 64.000

– 64.000

– 64.000

0

0

0

38.474

– 12.972

– 12.972

51.446

0

51.446

406.439

– 57.486

– 15.671

– 41.815

463.925

– 1.409

148.579
465.334

780

174

606

147.799

– 264

148.063

2026

664.907

– 64.000

– 64.000

– 64.000

0

0

0

38.474

– 12.972

– 12.972

51.446

0

51.446

386.096

– 77.829

– 8.834

– 43.982

– 25.013

463.925

– 1.409

148.758
465.334

901

174

727

147.857

– 270

148.127

2027

662.717

– 64.000

– 64.000

– 64.000

0

0

0

38.474

– 12.972

– 12.972

51.446

0

51.446

439.259

– 24.666

– 10.127

– 14.539

463.925

– 1.409

146.320
465.334

659

174

485

145.661

– 276

145.937

2028

27

21

25

26

22

4

32

23

3

23

Toelichting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

107

– 12.263

– 12.263

Totaal ontvangsten stand
Miljoenennota 2015 Overige
uitg.en ontv.

0

0

0

0

0

0

– 12.263

0

0

0

– 12.263

0

0

0

0

0

– 12.263

Totaal ontvangsten stand
eerste suppletoire wet 2014
Overige uitg.en ontv.

Totaal ontvangsten stand
ontwerpbegroting 2014
Overige uitg.en ontv.

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 18.10
Voordelig saldo

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 18.10
Voordelig saldo
Mutaties Miljoenennota 2015

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 18.10
Voordelig saldo
Mutaties voorjaarsnota 2014

0

0

0

– 105.043

0

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 18.09
Ontvangsten Overige uitg.en
ontv.

desaldering

0

0

272.602

273.948

2015

0

Mutaties Miljoenennota 2015

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 18.09
Ontvangsten Overige uitg.en
ontv.
Desalderingen overig

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 18.09
Ontvangsten
Mutaties voorjaarsnota 2014

242.089

2014

240.372

Totaal
mutatie

Totaal uitgaven stand
Miljoenennota 2015 Overige
uitg.en ontv.

Categorie

Totaal uitgaven stand eerste
suppletoire wet 2014 Overige
uitg.en ontv.

Artikel 18 Overige uitgaven
en ontvangsten

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

330.151

329.327

2016

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

307.243

306.435

2017

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

157.290

156.503

2018

18.341

18.732

18.732

0

0

0

0

0

18.341

– 391

– 391

18.732

0

18.732

172.969

172.580

2019

18.341

18.732

18.732

0

0

0

0

0

18.341

– 391

– 391

18.732

0

18.732

172.862

172.354

2020

18.342

31.555

31.555

0

0

0

0

0

18.342

– 13.213

– 13.213

31.555

0

31.555

374.576

539.390

2021

18.342

31.555

31.555

0

0

0

0

0

18.342

– 13.213

– 13.213

31.555

0

31.555

515.860

617.079

2022

38.473

51.446

51.446

0

0

0

0

0

38.474

– 12.972

– 12.972

51.446

0

51.446

536.104

643.455

2023

38.473

51.446

51.446

0

0

0

0

0

38.474

– 12.972

– 12.972

51.446

0

51.446

528.822

636.027

2024

38.473

51.446

51.446

0

0

0

0

0

38.474

– 12.972

– 12.972

51.446

0

51.446

529.515

636.720

2025

38.473

51.446

51.446

0

0

0

0

0

38.474

– 12.972

– 12.972

51.446

0

51.446

529.491

663.170

2026

38.474

51.446

51.446

0

0

0

0

0

38.474

– 12.972

– 12.972

51.446

0

51.446

509.328

663.228

2027

38.474

51.446

51.446

0

0

0

0

0

38.474

– 12.972

– 12.972

51.446

0

51.446

560.053

661.032

2028

21

Toelichting

Artikel 18 Overige uitgaven en ontvangsten
2. Prijsbijstelling tranche 2014
Net als in de vorige begroting dekt IenM de korting op de prijsbijstelling tranche 2014 uit de resterende investeringsruimte per investeringsdomein. Er resteert dan een kasprobleem. IenM lost dit uiterlijk
bij ontwerpbegroting 2017 op, maar zo mogelijk bij de eerstvolgende
herijking van het investeringsprogramma. In het uitvoeringsjaar
wordt een risico op een kasoverschrijding ter omvang van het
minbedrag in de begroting geaccepteerd.
2. V+R, tranche 2, wegen
Op artikel 18 staat een reservering voor vaarwegen en wegen
vooruitlopend op een nadere onderbouwing. Deze reservering wordt
aangesproken als de opgave bekend is. Dit gebeurd in tranches. In
deze begroting is aan het Programma voor Vervangingen en
Renovaties een tweede tranche projecten voor het Hoofdwegennet
toegevoegd. Deze projecten worden voor 2020 uitgevoerd. Het
betreft: Renovatie fundering A27, Renovatie Suurhoffbrug, Vervanging tunneltechnische installaties Noord en Zuid Holland, Vervanging
fundering N3 en A6 Ketelbrug-Lelystad Noord en de Vervanging van
de Rijnlandse Boezemwaterbruggen in de N200. Met deze nieuwe
tranche is een bedrag gemoeid van € 230 miljoen tot en met 2019.
21. Desalderingen overig
Deze desaldering (uitgaven/ontvangsten) betreft:
– Afschaffen van tol op de A13/A16: Door de tol op de A13/16 wordt
deze nieuwe schakel niet optimaal benut. Er is daarom besloten
om af te zien van tol op de A13/16. Hiermee wordt deze nieuwe
verbinding maximaal benut, zodat de bereikbaarheid en leefbaarheid in deze regio op peil gehouden kan worden.
– De indexering van de tolopgave naar prijspeil 2014.
22. Overboeking over artikelen (overig)
–
Eind 2011 is een convenant gesloten met de provincies
Friesland en Groningen waarbij RWS de hoofdvaarweg
Lemmer-Delfzijl in beheer en eigendom krijgt en de zijtakken bij
de provincies blijven. Voor de afkoop van de zijtakken is aan de
provincies destijds € 186 miljoen betaald. Met betrekking tot
het achterstallig onderhoud Harinxmakanaal is in dit kader
destijds afgesproken om hier de RINK/RIO systematiek toe te
passen zodat het achterstallig onderhoud conform RWS
normen kan worden berekend. RWS en provincie Friesland
hebben op basis van de uit deze systematiek voortkomende
inspectieresultaten inmiddels een voorstel uitgewerkt. De totale
omvang van het uitgewerkte voorstel ten behoeve van de
afkoop van het achterstallig onderhoud bedraagt € 27,75
miljoen waarvan reeds € 6 miljoen betaald is in 2011 als
onderdeel van de afkoop van de zijtakken. Het resterende te
betalen deel aan de provincie Friesland bedraagt derhalve
€ 21,75 miljoen (alle bedragen exclusief 15% BTW).
–
Container Transferium Alblasserdam: Als gevolg van een
aangepaste terminal lay-out zijn de taakstellende bijdragen van
Rijk en provincie Zuid-Holland gereduceerd. Omdat het initiële
bedrag (€ 6 miljoen) van de Container Terminal Alblasserdam
is gefinancierd uit HVWN wordt de vrijval aan de investeringsruimte HVWN toegevoegd.
–
Voor een aanbestedingstegenvaller bij V&R project Velsertunnel
wordt € 35 miljoen uit de reservering op artikel 18.12 van het IF
voor het Programma Vervangingen en Renovaties toegevoegd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

108

23.

25.

26.

27.

32.

aan het budget voor Tranche 1, waarvan project A22 Velsertunnel deel uitmaakt.
Overboeking met Begroting hoofdstuk XII: overig
Uit dit artikel worden de volgende overboekingen naar de Begroting
hoofdstuk XII aangebracht voor:
– Deltares voor onderzoek naar de aardbevingsbestendigheid van
kades bij de noordzijde van het Eemskanaal (€ 0,2 miljoen).
– Voor de bekostiging van de afspraken baangarantie uit het sociaal
akkoord wordt € 0,5 miljoen overgeboekt uit het Transitiebudget
naar de RWS.
– Overboeking aan RWS voor van AnaarBeter.nl.
Areaalgroei Deltafonds
Op artikelonderdeel 18.12 zijn in de periode 2020–2028 middelen
gereserveerd ten behoeve van de areaalgroei (BenO) van het
Deltafonds. In deze begroting is in lijn met de gevolgde werkwijze bij
het Hoofdwegennet, zoals beschreven in de bijlage 5 van de
Infrastructuurbegroting 2014, de areaalgroei op het Deltafonds in
kaart gebracht. De middelen die hiervoor nog op het IF gereserveerd
waren worden met deze mutatie overgeboekt naar het Deltafonds.
Hiermee wordt een reservering op het Deltafonds getroffen voor de
areaalgroei op het hoofdwatersysteem van in totaal circa € 107
miljoen tot en met 2028, zie ook mutatie 5 van de verdiepingsbijlage
bij artikel 1 van het Deltafonds.
Areaalgroei vaarwegen
Op artikelonderdeel 18.12 zijn in de periode 2020–2028 zijn middelen
gereserveerd ten behoeve van de areaalgroei (BenO) van het
Hoofdvaarwegennet. In deze begroting is in lijn met de gevolgde
werkwijze bij het Hoofdwegennet, zoals beschreven in de bijlage 5
van de Infrastructuurbegroting 2014, een reservering getroffen voor
de areaalgroei op het hoofvaarwegennet van in totaal circa € 170
miljoen tot en met 2028. Toewijzing en overboeken van de reservering voor HVWN naar het PUV-budget van artikel 15 Hoofdvaarwegennet vindt nu plaats in deze begroting. Op het moment dat de
areaalgroei door openstelling van projecten is uitgehard, worden de
middelen hiervoor overgeboekt van het artikelonderdeel voor
verkenningen en planuitwerking en naar het artikelonderdeel voor
Beheer en Onderhoud (IF15.02.01).
Correctie rentevrijval
Met het in 2009 uitgekeerde superdividend van NS (€ 1,4 miljard) is
een eeuwig lopende schuld van ProRail afgelost. De rentevrijval die
door deze aflossing ontstond binnen het Infrastructuurfonds tot en
met 2020 werd daarbij ingezet voor de financiering van spoorambities (Kamerstukken II, 2009/10, 28 165, nr. 105). Er vindt bij deze
begroting een correctie plaats op Infrastructuurfonds voor de
rentevrijval in de periode 2021–2028 (€ 64 miljoen per jaar). De
verlaging wordt voorlopig technisch verwerkt via een minregel op
artikel 18. Bij verlenging van het Infrastructuurfonds zal de minregel
ingepast worden binnen de begroting van het Infrastructuurfonds.
Loonbijstelling 2014
Dit betreft de toevoeging van de aan het Infrastructuurfonds
uitgekeerde loonbijstelling 2014.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

109

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

110

5.842.231

6.363.354

5.923.280

Totaal ontvangsten stand
ontwerpbegroting 2014

Totaal ontvangsten stand
eerste suppletoire wet 2014

– 1.416

1.040

– 8.835

15.254

8.187

– 81.049

0

– 1.416

13.674

– 8.835

15.254

– 512.000

– 107.478

50.905

835

835

5.173
– 101.287

5.328.143

5.342.183

5.329.360

1.218

1.032

4.186

– 4.000

5.328.143

– 14.040

5.923.280

5.342.183

– 440.074

2015

6.363.354

2014

– 101.287

1.173

Totaal
mutatie

Stand ontwerpbegroting
2015 artikelonderdeel 19.09

Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.
Intens./
extens.

Categorie

Mutaties Miljoenennota 2015

Generale kasschuif

Maatwerk KNMI

Loonbijstelling 2014

Overboeking met HXII: wegen

Cyber security

Correctie rentevrijval

Areaalgroei DF

Verwerking index 2014

Overboeking met HXII:
Reglok
Overboeking met HXII: overig

Stand eerste suppletoire wet
2014 artikelonderdeel 19.09
Overboeking met HXII: spoor

Ontwerpbegroting 2014
artikelonderdeel 19.09
Mutaties voorjaarsnota 2014

Artikel 19 Bijdragen andere
begrotingen Rijk

5.562.358

5.293.820

5.606.372

44.015

40.000

953

3.062

5.562.358

268.538

5.293.820

2016

6.075.990

5.992.468

6.040.426

– 35.563

– 40.000

918

3.519

6.075.990

83.522

5.992.468

2017

5.591.055

5.657.539

5.594.213

3.156

891

2.265

5.591.055

– 66.484

5.657.539

2018

5.738.427

5.854.917

5.742.309

3.882

884

2.998

5.738.427

– 116.490

5.854.917

2019

5.903.870

5.916.322

5.907.874

4.005

884

3.121

5.903.870

– 12.452

5.916.322

2020

5.296.475

5.308.933

5.225.322

– 71.152

884

– 64.000

– 10.881

2.844

5.296.475

– 12.458

5.308.933

2021

5.555.718

5.568.182

5.484.780

– 70.938

884

– 64.000

– 10.907

3.085

5.555.718

– 12.464

5.568.182

2022

5.556.801

5.569.271

5.479.489

– 77.312

884

– 64.000

– 17.037

2.841

5.556.801

– 12.470

5.569.271

2023

5.457.409

5.469.885

5.380.244

– 77.165

884

– 64.000

– 17.011

2.962

5.457.409

– 12.476

5.469.885

2024

5.440.142

5.452.624

5.362.976

– 77.165

884

– 64.000

– 17.011

2.961

5.440.142

– 12.482

5.452.624

2025

5.442.420

5.454.908

5.366.592

– 75.828

884

– 64.000

– 15.671

2.959

5.442.420

– 12.488

5.454.908

2026

5.442.546

5.455.040

5.373.674

– 68.872

884

– 64.000

– 8.834

3.078

5.442.546

– 12.494

5.455.040

2027

5.436.026

5.448.522

5.365.621

– 70.405

884

– 64.000

– 10.127

2.838

5.436.026

– 12.496

5.448.522

2028

35

34

32

31

30

27

25

3

23

14

11

Toelichting

Artikel 19 Bijdragen andere begrotingen Rijk
2. Prijsbijstelling tranche 2014
Net als in de vorige begroting dekt IenM de korting op de prijsbijstelling tranche 2014 uit de resterende investeringsruimte per investeringsdomein. Er resteert dan een kasprobleem. IenM lost dit uiterlijk
bij ontwerpbegroting 2017 op, maar zo mogelijk bij de eerstvolgende
herijking van het investeringsprogramma. In het uitvoeringsjaar
wordt een risico op een kasoverschrijding ter omvang van het
minbedrag in de begroting geaccepteerd.
11. Overboeking met Begroting hoofdstuk XII: spoor
Uit dit artikel worden de volgende overboekingen naar de Begroting
hoofdstuk XII aangebracht voor:
– Actieplan groei op het spoor (€ 1,2 miljoen).
14. Overboeking met Begroting hoofdstuk XII: Reglok
Uit dit artikel worden de volgende overboekingen naar de Begroting
hoofdstuk XII aangebracht voor:
– Een betaling aan de Waddenveren (€ 9 miljoen). De jarenlange
concurrentiestrijd tussen TSM Doeksen en Eigen Veerdienst
Terschelling (EVT) is beslecht. Doeksen neemt de veerdienst over
van Eigen Veerdienst Terschelling. EVT stopt met varen. Hiermee
is de veerverbinding voor de komende 15 jaar veiliggesteld.
– Voor het project FlorijnAs, een concreet project binnen het
Regiospecifiek Pakket Zuiderzeelijn, vervult de gemeente Assen de
rol van contracterende partij. Om deze rol te kunnen vervullen
stort IenM, in lijn met 2010, 2011 en 2012, delen van het taakstellende budget in het Gemeentefonds. BZK publiceert in haar
circulaire vervolgens onder het kopje Decentralisatie-uitkering
RSP hoe hoog de uitkering over 2014 zal zijn. Er wordt € 2,8
miljoen afgedragen aan het BTW Compensatiefonds.
– Het regiodeel van het Ruimtelijk Economisch Programma,
onderdeel binnen het RSP, is indertijd geparkeerd op de begroting
van IenM. IenM stort, in lijn met 2010, 2011 en 2012, delen van dit
budget in het Provinciefonds. BZK publiceert in haar circulaire
vervolgens onder het kopje Decentralisatie-uitkering RSP hoe
hoog over 2014 de uitkering aan de provincies Groningen, Fryslân,
Drenthe en Flevoland zal zijn.
23. Overboeking met Begroting hoofdstuk XII: overig
Uit dit artikel worden de volgende overboekingen naar de Begroting
hoofdstuk XII aangebracht voor:
– Deltares voor onderzoek naar de aardbevingsbestendigheid van kades
bij de noordzijde van het Eemskanaal (€ 0,2 miljoen).
– Voor de bekostiging van de afspraken baangarantie uit het sociaal
akkoord wordt € 0,5 miljoen overgeboekt uit het Transitiebudget naar
de RWS.
– Overboeking aan RWS voor van AnaarBeter.nl.
25. Areaalgroei Deltafonds
In deze begroting is in lijn met de gevolgde werkwijze bij het Hoofdwegennet, zoals beschreven in de bijlage 5 van de Infrastructuurbegroting
2014, een reservering getroffen voor de areaalgroei op het hoofdwatersysteem van in totaal circa € 107 miljoen tot en met 2028, zie mutatie 5
van de verdiepingsbijlage bij artikel 1 van het Deltafonds. Inmiddels is
de omvang van de consequenties van areaalgroei op beheer en
onderhoud van projecten met openstelling voor 2016 bekend. De
middelen ter dekking van het beheer en onderhoud van deze areaalgroei inclusief de structurele doorwerking tot en met 2028 van € 78
miljoen zijn in deze begroting overgeboekt van het artikelonderdeel
voor verkenningen en planuitwerkingen naar het artikelonderdeel voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

111

Beheer en Onderhoud (DF 03.02.01), zie tevens mutatie 5 in de
verdiepingsbijlage bij artikel 3. De middelen tot en met 2016 (huidige
SLA-periode) zijn met een kasschuif in de juiste jaren geplaatst. Voor
de doorwerking van het beheer en onderhoud in de jaren daarna,
zullen in de volgende begrotingen kasschuiven worden doorgevoerd
om ook deze middelen in de juiste jaren beschikbaar te krijgen.
27. Correctie rentevrijval
Met het in 2009 uitgekeerde superdividend van NS (€ 1,4 miljard) is
een eeuwig lopende schuld van ProRail afgelost. De rentevrijval die
door deze aflossing ontstond binnen het Infrastructuurfonds tot en met
2020 werd daarbij ingezet voor de financiering van spoorambities
(Kamerstukken II, 2009/10, 28 165, nr. 105). Er vindt bij deze begroting
een correctie plaats op Infrastructuurfonds voor de rentevrijval in de
periode 2021–2028 (€ 64 miljoen per jaar). De verlaging wordt
voorlopig technisch verwerkt via een minregel op artikel 18. Bij
verlenging van het Infrastructuurfonds zal de minregel ingepast
worden binnen de begroting van het Infrastructuurfonds.
30. Cyber security
Beveiligd Werken richt zich op het «in control» brengen en houden van
de missiekritieke systemen (MKS) en Industriële Automatisering ter
ondersteuning van de maatschappelijk vitale en primaire processen
van RWS. Missie Kritieke Systemen zijn ICT systemen die een
essentiële rol spelen in een informatieketen (mensen, processen en
techniek). Onderdeel hiervan is het voldoen aan de eisen van informatiebeveiliging (Cyber Security). In dit kader is nu € 21 miljoen
vrijgemaakt voor die werkzaamheden die in 2014 noodzakelijk zijn.
31. Overboeking met Begroting hoofdstuk XII: wegen
Voor de IODS-kwaliteitsprojecten (Integrale Ontwikkeling DelftSchiedam; Bestuurlijke Overeenkomst bij het Tracébesluit A4 DelftSchiedam) «Sanering verspreid liggend glas» en «Groen ondernemen»
wordt een bijdrage gedaan (2e tranche) aan de gemeente MiddenDelfland. Deze middelen worden via BZK in het Gemeentefonds
gestort zoals ook bij de 1e tranche is gebeurd.
32. Loonbijstelling 2014
Dit betreft de toevoeging van de aan het Infrastructuurfonds uitgekeerde loonbijstelling 2014.
34. Maatwerk KNMI
Betreft afname meteorologische producten en diensten van KNMI voor
uitvoering diverse taken RWS waaronder gladheidbestrijding. Deze
dienstverlening werd aanvankelijk tussen agentschappen gefactureerd
maar conform sturingafspraken nu door middel van budgettaire
overboeking toegevoegd aan het KNMI.
35. Generale kasschuif
Bij Voorjaarsnota 2014 is een kasschuif van € 250 miljoen van 2014
naar 2016 (€ 150 miljoen) en 2017 (€ 100 miljoen) verwerkt. Bij het
opstellen van de Miljoenennota bleek dat er binnen de volledige
Rijksbegroting nog ruimte was om – aanvullend op deze reeds
verwerkte kasschuiven – de budgettaire dip in 2016 verder te verlichten. Om deze reden wordt aanvullend € 40 miljoen versneld van 2017
naar 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

112

BIJLAGE 3. OVERZICHTSCONSTRUCTIE KUSTWACHT
De Kustwacht Nederland nieuwe stijl is sinds 1 januari 2007 actief. De
Minister van IenM is als coördinerend Minister voor Noordzeelandgelegenheden verantwoordelijk voor het proces van totstandkoming van
geïntegreerd beleid en het activiteitenplan en begroting voor de
Noordzee. De Minister van Defensie is beheerder van de Kustwacht, wat
betekent dat deze verantwoordelijk is voor het opstellen van het activiteitenplan en begroting Kustwacht NL alsmede de uitvoering daarvan met
inzet van eigen en toegewezen mensen en middelen. Alle bij de
Kustwacht betrokken ministeries behouden hun eigen wettelijke verantwoordelijkheden. Het integrale beleid en daarvan afgeleide activiteitenplan en begroting waarover de ministerraad beslist, worden zodanig
concreet dat elke Minister zich daarover in het parlement kan verantwoorden en vormen in feite een integraal contract tussen de verschillende
departementen en de Kustwacht NL.
De overzichtsconstructie is gebaseerd op het door het Ministerie van
Defensie opgestelde activiteitenplan en begroting 2014 (APB-2014) en
wordt door het Ministerie van IenM gepubliceerd in de rol van coördinerend ministerie. In de overzichtsconstructie wordt een onderscheid
gemaakt in de uitgaven/kosten van de Kustwacht zelf en de uitgaven/
kosten die de deelnemende departementen ten behoeve van de
Kustwacht verrichten.
Defensie/kustwacht:
– Betreft het budget van de Kustwacht NL.
– Defensie is beheerder van het Kustwachtcentrum (KWC), nagenoeg de
gehele personele bezetting is Defensiepersoneel. Het KWC is het
informatiecentrum van de Noordzee, waar het actuele beeld van
(scheeps-)activiteiten, (veiligheids-)incidenten en verontreinigingen op
de Noordzee beschikbaar is.
Bijdragen andere departementen:
Veiligheid en Justitie:
– De inzet van politiehelikopters geschiedt op planning of afroep voor
luchtwaarneming of spoedeisende zoekvluchten.
– De inzet van de politie (personeel), bestaande uit opstappers voor de
schepen, luchtwaarnemers, Maritiem Informatie Knooppunt, handhavingsdesk en liaison.
Financiën:
– De inzet van de Douane (personeel), bestaande uit opstappers voor de
schepen, luchtwaarnemers, Maritiem Informatie Knooppunt, handhavingsdesk en liaison.
Defensie:
– De inzet van de Koninklijke Marechaussee (personeel), bestaande uit
opstappers voor de schepen, luchtwaarnemers, Maritiem Informatie
Knooppunt, handhavingsdesk en liaison.
– De inzet van de Koninklijke Marine (personeel) voor het Maritiem
Informatie Knooppunt.
– De salarissen van de vliegers ten behoeve van de Kustwachtvliegtuigen.
– De beheerskosten van Defensie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

113

Infrastructuur en Milieu:
– De inzet van vaarwegmarkering, loodsen, luchtwaarnemers en liaison.
Economische zaken:
– De inzet van de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit/Algemene
Inspectiedienst (personeel) voor visserijcontrole op het NCP en in
internationaal verband, bestaande uit opstappers voor de schepen,
Maritiem Informatie Knooppunt, handhavingsdesk en liaison.
– De inzet van Staatstoezicht op Mijnen (personeel), bestaande uit
opstappers en liaison.
Overzichtsconstructie Kustwacht
Departement

Begroting

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

20.828

21.977

21.971

21.422

21.422

16.837

16.837

3.573

3.675

3.675

3.675

3.675

3.675

3.675

3.728

3.907

24.401

29.380

29.553

25.097

25.097

20.512

20.512

1.061

1.261

1.261

1.261

1.261

1.261

1.261

1.987

1.926

1.926

1.926

1.926

1.926

1.926

4.916

5.880

5.880

5.880

5.880

5.880

5.880

3.114

3.390

3.390

3.390

3.390

3.390

3.390

986

969

969

969

969

969

969

Subtotaal kosten/uitgaven andere
departementen

12.064

13.426

13.426

13.426

13.426

13.426

13.426

Totale uitgaven ten behoeve van de
Kustwacht

36.465

42.806

42.979

38.523

38.523

33.938

33.938

Defensie / Kustwacht:
Defensie /
X
kustwacht
Defensie /
X
kustwacht
Defensie /
X
kustwacht

Activiteit

Doel

Uitvoering
Kustwachttaken
Salarissen (MP
en BP)
Uitvoering
Kustwachttaken

Centrale coördinatie kustwachttaken

Tijdelijke extra
financiering
noodsleephulp

Subtotaal uitgaven kustwacht
Bijdragen andere departementen:
Veiligheid
VI
Inzet KLPDen Justitie
personeel &
helikopter

Financiën

IX

Defensie

X

Infrastructuur en
Milieu

XII

Economische zaken

XIII

Inzet Douane
personeel
Inzet Kmarpersoneel voor
grensbewaking,
luchtwaarneming, liaison &
HH-desk / inzet
vliegers Dornier
en beheerskosten
Inzet vaarwegmarkering,
loodsen, liaison,
luchtwaarnemers
Inzet NVWA- en
Sodm-personeel

Algemene
handhaving /
wetgeving
scheepvaartverkeer / bemanningcontrole
Fraudecontrole
Uitvoering
grensbewaking /
luchtsurveillances
/ beheerskosten
Defensie

Bijdragen aan
veilig vaarwater,
handhaving via
luchtsurveillance
Visserijcontrole en
Staatstoezicht op
de Mijnen

Realisatie conform Jaarverslag 2013
Begroting 2014 – 2019 conform APB 2014 Kustwacht NL

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

114

BIJLAGE 4. BEGROTING BEHEER, ONDERHOUD, VERVANGING EN
RENOVATIE RWS 2
In deze bijlage wordt, in aanvulling op de eerdere bijlagen, een beeld
gegeven van de budgettaire ontwikkelingen bij beheer, onderhoud,
vervanging en renovatie. Ingegaan wordt op de wijzigingen ten opzichte
van het in de begroting 2013 gepresenteerde beeld over de efficiency en
versobering van beheer en onderhoud (BenO). Bij de budgettaire aspecten
per netwerk wordt aandacht besteed aan de wijze waarop met de groei
van het netwerk (areaalgroei) rekening wordt gehouden. Tot slot is een
overzicht opgenomen van de middelen en werkwijze voor vervanging en
renovatie.
1. Voortgang implementatie versoberingen en efficiency
In bijlage 4.2 van de Infrastructuurbegroting 2012 heb ik u geïnformeerd
over de niet gedekte onderhoudsproblematiek tot en met 2020 en over de
mix van maatregelen om deze problematiek te beheersen.
Programma Versobering en Efficiency
Een van de maatregelen betreft een pakket aan efficiencymaatregelen en
versoberingen van het onderhoudsniveau. De afspraken over deze te
realiseren maatregelen zijn opgenomen in het Programma Versobering en
Efficiency. De versoberingen en efficiencymaatregelen worden stapsgewijs geïmplementeerd, omdat dit de mogelijkheid biedt om binnen het
afgesproken budgettaire kader door een verstandige mix van maatregelen
passend bij de lokale situatie optimalisaties aan te brengen. Hierdoor
kunnen eventuele negatieve gevolgen voor doorstroming en veiligheid
worden beperkt.
In bijlage 5 van de Infrastructuurbegroting 2013 is de verdeling van het
totale pakket efficiency- en versoberingmaatregelen van € 1,64 miljard
naar netwerk gepresenteerd. Hiervan is tot en met 2013 € 385 miljoen
reeds gerealiseerd. Tevens is een inschatting opgenomen van de effecten
op de veiligheid en doorstroming.
In aanvulling hierop wordt onderstaand ingegaan op de verdeling van het
totale pakket efficiency- en versoberingsmaatregelen a € 1,64 miljard naar
netwerk. Hierbij worden zowel de initiële verwachting als de verwachte
bandbreedte op basis van de verdere uitwerking en implementatie van de
maatregelen in beeld gebracht. Daarnaast wordt ingegaan op de
opgetreden effecten met betrekking tot veiligheid en doorstroming en de
gewijzigde invulling van de post bijzondere baten. Wanneer het totaalpakket aan maatregelen bij de onderkant van de bandbreedte dreigt uit te
komen, zal worden bijgestuurd door nieuwe maatregelen te treffen. Op
basis van het huidige beeld is de inschatting dat het realiseren van het
totale pakket van € 1,64 miljard aan versobering- en efficiencymaatregelen mogelijk is.

2

RWS beheert en onderhoudt zowel het Hoofdvaarwegennet, Hoofdwegennet als het Hoofdwaterssysteem en voert bepaalde taken vanuit het oogpunt van effectiviteit en efficiëntie centraal
uit. Vanuit transparantieoogpunt is ervoor gekozen de tekst van deze bijlage volledig in zowel
Infrastructuurfonds als Deltafonds op te nemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

115

Netwerk

Maatregel

HWN

Verminderen communicatie bij
onderhoud
Versoberen bermbeheer
Onderhoud kunstwerken uiterste
jaar
Versoberen verlichting
Verruimen werkvensters en op
delen van het netwerk overdag
werken met minder flankerende
maatregelen
Versoberen Dynamisch VerkeersManagement (DVM)
Minder maaien taluds
Minder baggeren hoeken
zeetoegangen
Verminderen (wal)voorzieningen
schippers
Minder baggeren vaarwegen

HWN
HWN
HWN
HWN

HWN
HVWN
HVWN
HVWN
HVWN

Alle

Alle
Alle
HWN

Initiële bedrag in
mln. tot en met
2020

Bandbreedte
bedragen in mln.
tot en met 2020

30
40

30
30–40

50
35

45–50
35–40

75

75–80

165
10

145–150
10–15

35

40

10
45

10
55

Subtotaal versoberingen

495

475–510

Efficiencymaatregelen

800

720 – 840

Subtotaal efficiencymaatregelen

800

720–840

Besparing Landelijke Taken
Bijzondere baten ten behoeve van
beheer en onderhoud 1
Verhoging BenO budget

200

200

100
45

100
45

Subtotaal overige maatregelen

345

345

1.640

1.540 – 1.695

Totaal

1
de invulling van de post bijzondere baten wordt gewijzigd. De voorbereidingen hiertoe zijn in
gang gezet.

Effecten
De maatregel waarover vooraf ten aanzien van verkeersveiligheid de
meeste zorgen bestonden, het doven van de verlichting, heeft tot eind
2013 geen aantoonbare effecten gehad op het aantal incidenten. Ook
effecten van de versoberingen op de doorstroming zijn beperkt. De totale
jaarlijkse hinder van werkzaamheden wijkt niet af van het patroon sinds
2009 van rond de vijf á zes procent van de totale filezwaarte. Hierbij past
de nuancering dat de verruimende werkvensters nog niet optimaal
worden benut. De Tweede Kamer is in de publieksrapportage rijkswegennet van juni 2014 geïnformeerd over deze effecten (Kamerstukken II,
33 750 A, nr. 72).
Bijzondere Baten ten behoeve van het Beheer en Onderhoud
Een deel van de oplossing van de BenO problematiek was gevonden in
het inzetten van bijzondere baten. De verwachting was een bijdrage van
€ 10 miljoen per jaar, in totaal € 100 miljoen tot en met 2020. Deze
bijzondere baten (zoals terugontvangen BTW) zijn in hun aard niet goed
voorspelbaar. De daadwerkelijke realisatie loopt achter bij de verwachting.
Daarom wordt de dekking uit deze bron in het kader van de mix aan
maatregelen ter oplossing van de tekorten beheer en onderhoud, langs
onderstaande lijnen ingevuld, waarmee de totale beoogde opbrengsten
hetzelfde blijven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

116

1.
2.

3.

De opbrengsten voor Beheer en Onderhoud HVWN liggen structureel
€ 3 miljoen per jaar hoger dan geraamd.
In het IBO rapport naar BenO is vermeld dat het heffen van leges voor
de vergunningen die worden verleend op grond van de Waterwet
gemiddeld € 4 miljoen per jaar kan opleveren.
Hiermee resteert een dekking uit bijzondere baten van € 3 miljoen
per jaar.

In deze begroting is deze wijziging in financiële termen nog niet verwerkt
omdat de regelgeving waarin de leges worden uitgewerkt nog niet gereed
is.
2. Budgettaire aspecten verkeersmanagement, watermanagement
en beheer en onderhoud 2014-2028
Onderstaand is per netwerk het budget tot en met 2028 gepresenteerd,
uitgesplitst naar de budgetten voor het reguliere verkeers- en watermanagement, het reguliere beheer en onderhoud, de direct toewijsbare
landelijke taken en de areaalgroei.
De weergegeven budgetten voor areaalgroei betreffen uitsluitend
projecten waarvoor in de ontwerpbegroting 2011 nog geen BenO
middelen waren voorzien. Voor nieuwe projecten, waarvan de planuitwerking is gestart na de ontwerpbegroting 2011, worden bij het
voorkeursbesluit naast de middelen voor aanleg ook middelen voor BenO
gereserveerd op het artikelonderdeel voor planuitwerking en verkenningen. Op het moment dat wordt besloten daadwerkelijk met de
realisatie te starten worden deze middelen vanuit het artikelonderdeel
voor Planuitwerking en verkenningen aan het BenO budget toegevoegd.
Artikel 12 Hoofdwegen
Tabel 1 Budget verkeersmanagement en Beheer en Onderhoud Hoofdwegen
Hoofdwegen

Artikel onderdeel

2014 1

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

12.01
12.06.02

Verkeersmanagement
Verkeersmanagement
Landelijke Taken
Totaal verkeersmanagement
inclusief Landelijke taken

2.592

4.038

3.617

3.617

3.617

3.618

3.617

3.613

16.829

16.886

16.886

16.885

16.885

16.886

16.885

16.933

19.421

20.924

20.503

20.502

20.502

20.504

20.502

20.547

517.948

427.979

486.602

478.751

472.217

478.659

478.547

454.157

13.038

16.888

16.830

16.780

16.773

16.780

16.778

16.887

530.986

444.867

503.432

495.531

488.989

495.439

495.325

471.043

550.407

465.791

523.935

516.033

509.491

515.943

515.827

491.590

12.02.01
12.06.02

Beheer en Onderhoud
Beheer en Onderhoud
Landelijke Taken
Totaal Beheer en Onderhoud
inclusief Landelijke Taken
Totaal verkeersmanagement
en Beheer en Onderhoud

1
de middelen voor de landelijke taken verkeersmanagement en beheer en onderhoud staan in het jaar 2014 respectievelijk op artikelonderdeel
12.01 en 12.02

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

117

Hoofdwegen

Artikel onderdeel

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028 2014–2028

12.01
12.06.02

Verkeersmanagement
Verkeersmanagement
Landelijke Taken
Totaal verkeersmanagement
inclusief Landelijke taken

3.611

3.610

3.609

3.607

3.607

3.607

3.614

53.597

16.909

16.896

16.883

16.858

16.859

16.856

16.934

253.269

20.520

20.506

20.492

20.465

20.466

20.463

20.549

306.865

454.073

454.030

453.984

453.898

427.423

682.115

429.660

7.150.042

16.883

16.880

16.877

16.872

16.872

16.872

16.887

248.894

470.956

470.910

470.861

470.769

444.294

698.986

446.547

7.398.936

491.477

491.416

491.353

491.234

464.760

719.449

467.096

7.705.801

12.02.01
12.06.02

Beheer en Onderhoud
Beheer en Onderhoud
Landelijke Taken
Totaal Beheer en Onderhoud
inclusief Landelijke Taken
Totaal verkeersmanagement
en Beheer en Onderhoud

Toelichting
Tot en met 2028 is circa € 7,7 miljard beschikbaar voor beheer, onderhoud
en verkeersmanagement inclusief de gerelateerde landelijk georganiseerde taken voor het Hoofdwegennet op artikel 12 van het Infrastructuurfonds (IF). Gegeven de beschikbare budgetten voor regulier onderhoud in
de periode 2014–2020 heeft een prioritering plaatsgevonden waarbij ook
is bepaald welke werkzaamheden nog konden worden uitgesteld tot latere
jaren.
Voor de consequenties van areaaluitbreiding door aanleg op de budgetbehoefte voor het beheer en onderhoud van het hoofdwegennet is in de
begroting 2014 binnen het artikelonderdeel voor verkenningen en
planuitwerkingen (IF 12.03.02) een reservering getroffen, zie hiertoe
bijlage 5 van de Infrastructuurbegroting 2014. De middelen ter dekking
van het beheer en onderhoud van als gevolg van aanleg (areaalgroei)
voor projecten met openstelling voor 2016 inclusief de structurele
doorwerking tot en met 2028 van € 799,5 miljoen zijn in deze begroting
overgeboekt van het artikelonderdeel voor verkenningen en planuitwerkingen naar het artikelonderdeel voor Beheer en Onderhoud (IF 12.02.01),
zie tevens mutatie 29 in de verdiepingsbijlage bij artikel 12 IF. De middelen
tot en met 2016 (huidige SLA-periode) zijn met een kasschuif in de juiste
jaren geplaatst. Voor de doorwerking van het beheer en onderhoud in de
jaren daarna, zullen in de volgende begrotingen kasschuiven worden
doorgevoerd om ook deze middelen in de juiste jaren beschikbaar te
krijgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

118

Artikel 15 Hoofdvaarwegen
Tabel 2 Budget Verkeersmanagement en Beheer en Onderhoud Hoofdvaarwegen
HoofdArtikel onderdeel
vaarwegen

2014 1

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

15.01
15.06.02

9.070

7.517

8.380

8.380

8.380

8.380

8.380

8.380

4.916

4.895

4.901

4.901

4.901

4.901

4.901

4.912

13.986

12.411

13.281

13.281

13.281

13.281

13.281

13.292

193.041

170.683

259.987

199.882

200.585

193.811

201.348

227.038

4.671

5.238

5.224

5.215

5.206

5.217

5.209

5.429

197.712

175.921

265.211

205.098

205.791

199.028

206.557

232.467

211.699

188.332

278.492

218.378

219.072

212.309

219.838

245.759

15.02.01
15.06.02

Verkeersmanagement
Verkeersmanagement
Landelijke Taken
Totaal verkeersmanagement
inclusief Landelijke taken
Beheer en Onderhoud
Beheer en Onderhoud
Landelijke Taken
Totaal Beheer en Onderhoud
inclusief Landelijke Taken
Totaal verkeersmanagement
en Beheer en Onderhoud

1
de middelen voor de landelijke taken verkeersmanagement en beheer en onderhoud staan in het jaar 2014 respectievelijk op artikelonderdeel
15.01 en 15.02.

HoofdArtikel onderdeel
vaarwegen

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028 2014–2028

15.01
15.06.02

8.380

8.380

8.380

8.380

8.380

8.380

8.380

125.530

4.912

4.912

4.912

4.912

4.912

4.912

4.912

73.608

13.292

13.292

13.292

13.292

13.292

13.292

13.292

199.137

226.679

201.537

220.455

220.401

220.404

217.637

230.711

3.184.199

5.424

5.393

5.414

5.410

5.410

5.406

5.411

79.277

232.102

206.930

225.869

225.811

225.813

223.043

236.122

3.263.476

245.394

220.222

239.161

239.103

239.105

236.334

249.414

3.462.613

15.02.01
15.06.02

Verkeersmanagement
Verkeersmanagement
Landelijke Taken
Totaal verkeersmanagement
inclusief Landelijke taken
Beheer en Onderhoud
Beheer en Onderhoud
Landelijke Taken
Totaal Beheer en Onderhoud
inclusief Landelijke Taken
Totaal verkeersmanagement
en Beheer en Onderhoud

Toelichting
Tot en met 2028 is circa € 3,5 miljard beschikbaar voor de externe kosten
van beheer, onderhoud en verkeersmanagement inclusief de direct
toewijsbare landelijk georganiseerde taken en de geoormerkte gelden ten
behoeve van Overdracht Brokx-Nat en de Fries-Groningse kanalen op
artikel 15 van het Infrastructuurfonds. Met de budgetten worden de
afgesproken prestaties gerealiseerd. Gegeven de beschikbare budgetten
voor regulier onderhoud in de periode 2014–2020 heeft een prioritering
plaatsgevonden waarbij ook is bepaald welke werkzaamheden nog
konden worden uitgesteld tot latere jaren.
In deze begroting is in lijn met de gevolgde werkwijze bij het Hoofdwegennet, zoals beschreven in de bijlage 5 van de Infrastructuurbegroting
2014, een reservering getroffen voor de areaalgroei op het hoofdvaarwegennet van in totaal circa € 170 miljoen tot en met 2028. Deze reservering
op het artikelonderdeel Verkenningen en Planuitwerkingen (IF 15.03.02) is
afkomstig uit de eerder getroffen reservering op artikelonderdeel 18.12
van het Infrastructuurfonds, zie tevens mutatie 26 in de verdiepingsbijlage
bij artikel 15 IF en artikel 18 IF. Op het moment dat de areaalgroei door
openstelling van projecten is uitgehard, worden de middelen hiervoor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

119

overgeboekt van het artikelonderdeel voor verkenningen en planuitwerking en naar het artikelonderdeel voor Beheer en Onderhoud (IF
15.02.01).
Artikel 3 Deltafonds watersystemen
Tabel 3 Budget Watermanagement en Beheer en Onderhoud watersystemen
WaterArtikel onderdeel
systemen

2014 1

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

3.01
5.02.01

7.245

7.734

6.964

6.962

6.962

6.962

6.962

6.962

4.032

3.882

3.878

3.880

3.880

3.880

3.880

3.891

11.277

11.616

10.842

10.842

10.842

10.842

10.842

10.853

127.101

119.654

122.786

101.742

101.711

93.758

62.786

98.824

22.816
149.917

17.379
137.033

17.349
140.134

17.348
119.090

17.343
119.054

17.350
111.108

17.343
80.129

17.343
116.167

6.795

6.795

6.794

6.794

6.794

6.794

6.794

6.806

1.878

1.967

2.128

2.301

2.301

2.301

2.301

2.308

158.590

145.795

149.056

128.185

128.149

120.203

89.224

125.281

169.867

157.411

159.898

139.027

138.991

131.045

100.066

136.134

3.02.01
5.02.01

Watermanagement
Watermanagement
Landelijke Taken
Totaal Watermanagement
inclusief Landelijke taken
Beheer en Onderhoud
Waterveiligheid
Beheer en Onderhoud
Zoetwatervoorziening
Beheer en Onderhoud
Beheer en Onderhoud
Landelijke Taken Waterveiligheid
Beheer en Onderhoud
Landelijke Taken Zoetwatervoorziening
Totaal Beheer en Onderhoud
inclusief Landelijke Taken
Totaal Watermanagement en
Beheer en Onderhoud

1
de middelen voor de landelijke taken watermanagement en beheer en onderhoud staan in het jaar 2014 respectievelijk op artikelonderdeel 3.01 en
3.02.

Watersysteem

Artikel onderdeel

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028 2014–2028

3.01
5.02.01

Watermanagement
Watermanagement
Landelijke Taken
Totaal Watermanagement
inclusief Landelijke taken

6.962

6.962

6.987

6.987

6.987

7.183

6.790

105.609

3.891

3.891

3.866

3.866

3.866

3.974

3.758

58.317

10.853

10.853

10.853

10.853

10.853

11.157

10.548

163.926

98.379

138.098

114.177

151.072

108.019

100.684

102.012

1.640.802

17.233
115.612

17.454
155.552

17.343
131.520

17.343
168.415

17.343
125.362

17.831
118.515

16.856
118.868

265.678
1.906.479

6.806

6.806

6.806

6.806

6.806

7.000

6.615

102.014

2.308

2.308

2.308

2.308

2.308

2.373

2.242

33.636

124.726

164.666

140.634

177.529

134.476

127.888

127.725

2.042.129

135.579

175.519

151.487

188.382

145.329

139.045

138.273

2.206.055

3.02.01
5.02.01

Beheer en Onderhoud
Waterveiligheid
Beheer en Onderhoud
Zoetwatervoorziening
Beheer en Onderhoud
Beheer en Onderhoud
Landelijke Taken Waterveiligheid
Beheer en Onderhoud
Landelijke Taken Zoetwatervoorziening
Totaal Beheer en Onderhoud
inclusief Landelijke Taken
Totaal Watermanagement en
Beheer en Onderhoud

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

120

Toelichting
Tot en met 2028 is circa € 2,2 miljard beschikbaar voor de externe kosten
van beheer, onderhoud en watermanagement inclusief de direct
toewijsbare landelijk georganiseerde taken voor het Hoofdwatersysteem
op artikel 3 van het Deltafonds (DF). Met de budgetten worden de
afgesproken prestaties gerealiseerd.
In deze begroting is in lijn met de gevolgde werkwijze bij het Hoofdwegennet, zoals beschreven in de bijlage 5 van de Infrastructuurbegroting
2014, een reservering getroffen voor de areaalgroei op het hoofdwatersysteem van in totaal circa € 107 miljoen tot en met 2028, zie mutatie 5
van de verdiepingsbijlage bij artikel 1 van het Deltafonds. Inmiddels is de
omvang van de areaalgroei van projecten met openstelling voor 2016
bekend. De middelen voor het beheer en onderhoud van deze areaalgroei
inclusief de structurele doorwerking tot en met 2028 van € 84,5 miljoen
zijn in deze begroting overgeboekt van het artikelonderdeel voor
verkenningen en planuitwerkingen (DF 01.02.01) naar het artikelonderdeel
voor Beheer en Onderhoud (DF 03.02.01), zie tevens mutatie 5 in de
verdiepingsbijlage bij artikel 3 DF. De middelen tot en met 2016 (huidige
SLA-periode) zijn met een kasschuif in de juiste jaren geplaatst. Voor de
jaren daarna, zullen in de volgende begrotingen kasschuiven worden
doorgevoerd om ook deze middelen in de juiste jaren beschikbaar te
krijgen.
3. Vervangingen en renovaties
De veiligheid en de beschikbaarheid van het hoofdwegennet, het
hoofdvaarwegennet en het hoofdwatersysteem moeten in stand worden
gehouden tegen de achtergrond van een beperkte technische levensduur
van kunstwerken en andere infrastructurele objecten. Het einde van de
levensduur kan ontstaan door de ouderdom van het kunstwerk of door
intensiever gebruik dan bij het ontwerp is voorzien. Door de intensieve
aanleg in de eerste helft en voornamelijk ook vanaf de jaren »60 van de
vorige eeuw valt te verwachten dat de omvang van de te vervangen of
renoveren objecten toeneemt.
In de onderstaande tabel staan de in de begroting beschikbare middelen
voor het hoofdwegennet, de hoofdvaarwegen en het hoofdwatersysteem
ten behoeve van Vervanging en Renovatie voor de projecten waartoe
reeds is besloten en de gereserveerde budgetten voor vervangingen en
renovaties. Deze projecten zijn ondergebracht in het programma
vervangingen en renovaties.
Vervanging
Wegen
Vaarwegen
reservering wegen/
vaarwegen
Watersysteem
Totaal

Artikel

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

12
15

138.820
168.159

230.216
219.311

118.849
82.186

64.684
49.806

55.899
28.229

23.000
1.185

5.000
7.305

0
337

18
3

0
16.807

0
45.254

0
61.731

0
20.690

0
10.538

0
2.076

0
129

266.061
3.661

323.787

494.780

262.766

135.180

94.666

26.261

12.434

270.059

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

121

Vervanging
Wegen
Vaarwegen
reservering wegen/
vaarwegen
Watersysteem
Totaal
1

Artikel

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028 2014–2028

12
15

0
337

0
9.594

169
29.855

553
503

553
486

553
335

606
– 2.326 1

638.902
595.302

18
3

406.553
70.699

406.553
70.818

406.439
160.832

406.439
141.296

406.439
106.936

381.426
108.694

406.439
105.892

3.086.352
926.053

477.589

486.965

597.295

548.792

514.414

491.009

510.612

5.246.610

Het minbedrag in dit jaar zal bij het eerstvolgende begrotingsmoment kasmatig worden rechtgetrokken. Op het volume heeft dit geen invloed.

Toelichting
Hoofdwegennet
Op artikel 12 staan de budgetten die reeds zijn toegewezen in het
Programma voor Vervanging en Renovaties aan concrete objecten die in
het MIRT Projectenboek inzichtelijk worden gemaakt. Op artikel 18 staat
een reservering voor vaarwegen en wegen vooruitlopend op een nadere
onderbouwing. Deze reservering wordt aangesproken als de opgave
bekend is. Dit gebeurt in tranches. In deze begroting is aan het
Programma voor Vervangingen en Renovaties een tweede tranche
projecten voor het Hoofdwegennet toegevoegd. Deze projecten worden
voor 2020 uitgevoerd.
Het betreft: Renovatie fundering A27, Renovatie Suurhoffbrug, Vervanging
tunneltechnische installaties Noord en Zuid Holland, Vervanging
fundering N3 en A6 Ketelbrug-Lelystad Noord en de Vervanging van de
Rijnlandse Boezemwaterbruggen in de N200. Met deze nieuwe tranche is
een bedrag gemoeid van € 230 miljoen tot en met 2019. Het totale
Programma Vervanging en Renovatie HWN 2014–2019 (inclusief
programma Stalen Bruggen) bedraagt daarmee circa € 631 miljoen De
projecten zijn opgenomen in het MIRT Projectenboek 2015.
Hoofdvaarwegen
Op artikel 15 staan de budgetten die reeds zijn toegewezen aan het
Programma voor Vervanging en Renovaties aan concrete objecten die in
het MIRT Projectenboek inzichtelijk worden gemaakt. Op artikel 18 staat
een reservering voor vaarwegen en wegen vooruitlopend op een nadere
onderbouwing. Deze reservering wordt aangesproken als de opgave
bekend is. Dit gebeurt in tranches. In deze begroting is geen extra tranche
aan het programma voor Vervanging en renovaties HVWN toegevoegd.
Het totale Programma Vervanging en Renovatie HVWN 2014–2019
(inclusief NoMo AOV) bedraagt circa € 549 miljoen De projecten zijn
opgenomen in het MIRT Projectenboek 2015.
Hoofdwatersysteem
Op artikel 3 van het Deltafonds staan de budgetten die reeds zijn
toegewezen aan het Programma voor Vervanging en Renovaties aan
concrete objecten. Op dit artikel staat ook een reservering opgenomen in
afwachting van onderbouwing. Deze reservering wordt aangesproken als
de opgave bekend is. De opdrachtverlening hiervoor gebeurt in tranches.
In deze begroting is € 30 miljoen toegevoegd aan het budget voor de
renovatie van de Sluis en Stuwcomplexen in de Neder-Rijn en de Lek.
Hiermee is het budget in overeenstemming gebracht met de scope. Het
totale Programma Vervanging en Renovatie voor het hoofdwatersysteem

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

122

in de periode 2014–2019 bedraagt circa € 157 miljoen De projecten zijn
opgenomen in het MIRT Projectenboek 2015.
Reservering wegen, vaarwegen en water
Het in beeld brengen van de benodigde investeringen in vervanging of
renovatie van kunstwerken op de Rijksinfrastructuur, is een continu
proces. De behoefte aan vervanging en renovatie van kunstwerken en
andere objecten van het hoofdwegennet, hoofdvaarwegennet en het
hoofdwatersysteem wordt langs twee lijnen in beeld gebracht.
In de eerste plaats wordt op basis van ouderdom en ontwerplevensduur
van kunstwerken globaal ingeschat in welk decennium vervanging of
renovatie naar verwachting aan de orde zal zijn. Deze meer theoretische
benadering wordt naast de resultaten van de uitgevoerde inspecties en
nader onderzoek naar de toestand van de kunstwerken en andere objecten
gelegd. Op basis van deze gegevens wordt het theoretische beeld verder
verfijnd doordat een duidelijker beeld wordt verkregen waar op een
termijn van ca. 5 tot 15 jaar vervanging of renovatie aan de orde zal zijn.
Vanuit het steeds scherper wordende beeld wordt dan vervolgens een
concrete planning opgesteld van de objecten die naar verwachting binnen
een termijn van 5 tot 8 jaar aan vervanging of renovatie toe zijn. Voor de
vervanging of renovatie van deze objecten wordt dan de voorbereiding
concreet ter hand genomen. Deze planning wordt elke 2 tot 3 jaar herijkt
op basis van inspecties en onderzoeksresultaten.
Zoals toegezegd (Kamerstukken II, 2013/14, 33 930 A, nr. 5) zal in de
ontwerpbegroting 2016 een nadere onderbouwing opgenomen worden
van de vervangingsopgave langs de hierboven geschetste lijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

123

BIJLAGE 5. TOELICHTING ARTIKEL 13 SPOORWEGEN
In de kabinetsreactie op het rapport van de Tijdelijke Commissie
Onderhoud en Innovatie spoor (Kamerstukken II, 2011/12, 32 707, nr. 16) is
een pakket maatregelen aangekondigd om de informatievoorziening naar
de Tweede Kamer beter en transparanter te maken (aanbevelingen 14 en
15). Een deel van deze maatregelen is verwerkt in de artikelsgewijze
toelichtingen en de verdiepingsbijlagen. In deze bijlage wordt met name
de informatie verstrekt die de aansluiting tussen de middelen op het
Infrastructuurfonds en de bestedingen door ProRail betreft. In deze bijlage
zijn de volgende onderdelen opgenomen:
A. Specificatie inkomsten en uitgaven ProRail: Aansluiting tussen de
verwachte inkomsten en uitgaven voor de periode 2014–2019.
B. Specificatie apparaatskosten ProRail: Een specificatie van de apparaatsuitgaven van ProRail en de aansluiting op de bedragen in de
artikelsgewijze toelichting bij artikel 13.02
C. Aansluiting tussen Infrastructuurfonds en ProRail: Een schematische
weergave van de financiële stromen van de spoorinfrastructuur in
2015.
Onderdeel A – Specificatie inkomsten en uitgaven ProRail
Naast de rijksbijdragen voor beheer, onderhoud en vervanging, aanlegprojecten (MIRT) en rente en aflossing ontvangt ProRail ook gebruiksvergoeding van vervoerders en bijdragen van derden voor omgevingswerken
(zowel aanleg als onderhoud). In onderstaande tabel is het totaaloverzicht
opgenomen van de verwachte inkomsten en uitgaven van ProRail voor de
periode 2014–2019.
Bedragen x € 1 mln
2014

2015

2016

2017

2018

2019

Rijksbijdrage aanlegprojecten (artikel 13)
Rijksbijdrage aanlegprojecten (artikel 14/17)
Bijdragen aanlegprojecten derden
Rijksbijdrage beheer, onderhoud en vervanging
Onderhoudsbijdragen derden
Gebruiksvergoeding vervoerders
Rijksbijdrage rente en aflossing
Totaal inkomsten ProRail

905
12
320
1.326
52
259
17
2.891

956
15
230
1.230
43
344
48
2.886

972
12
190
1.317
42
347
17
2.897

911
0
170
1.164
42
351
17
2.655

941
0
180
1.111
42
356
17
2.647

570
0
185
1.185
42
361
17
2.360

Uitbesteed werk nieuwbouw
Uitbesteed werk vervangingen
Uitbesteed werk beheer en onderhoud
Apparaatskosten
Rente en aflossing
Totaal uitgaven ProRail excl. BTW
Afdracht BTW (Belastingdienst)
Totaal uitgaven ProRail incl. BTW

998
368
664
409
14
2.453
438
2.891

952
401
623
399
45
2.433
448
2.886

923
490
622
386
14
2.464
468
2.897

843
375
621
380
14
2.268
429
2.655

878
355
607
373
14
2.253
426
2.647

576
431
596
372
14
2.008
375
2.360

Voor het jaar 2015 is in onderdeel C een schematische weergave van de
financiële stromen spoorinfrastructuur opgenomen.
Onderdeel B – Specificatie apparaatskosten ProRail
In onderstaande tabel is een specificatie opgenomen van de apparaatsuitgaven van ProRail en de aansluiting op de bedragen in de artikelgewijze
toelichting bij artikel 13.02.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

124

Bedragen x € 1 mln
2014

2015

2016

2017

2018

2019

397
0
397
12
409

390
0
390
9
399

382
–5
377
9
386

382
– 11
371
9
380

382
– 17
365
8
373

382
– 17
365
7
372

409
– 110
– 10
289
61
350

399
– 110
– 10
279
59
338

386
– 110
– 10
266
56
322

380
– 110
– 10
260
54
314

373
– 110
– 10
253
53
306

372
– 110
– 10
252
53
305

Prognose FTE’s

2013

2014

2015

2016

FTE’s niveau begin jaar
FTE-reductie
FTE’s niveau eind jaar

4.191
– 45
4.146

4.146
– 130
4.016

4.016
– 200
3.816

3.816
– 225
3.591

Apparaatskosten niveau 2012
Taakstelling Regeerakkoord Rutte II 1
Apparaatskosten niveau 2013
Overheveling Betuweroute 2
Apparaatskosten niveau 2014 (zie onderdeel A)
Totaal apparaatsuitgaven ProRail (zie onderdeel A)
Waarvan door te belasten aan investeringsprojecten
Waarvan door te belasten aan Keyrail
Beheer en onderhoud (incl. verkeersleiding)
Compensatie BTW
Apparaatskosten t.l.v. artikel 13.02
1
2

incl. BTW: 2016 € 6,825 miljoen; 2017 € 13,650 miljoen; 2018: € 20,475 miljoen
budgettair neutraal, voorheen onder «onderhoud Betuweroute» gerubriceerd

Onderdeel C – Aansluiting tussen Infrastructuurfonds en ProRail
Infrastructuurfonds
Artikel 13.04
HSL-Zuid

Artikel 17
Betuweroute

Artikel 14
RSP-projecten

Artikel 13.02
Beheer,
onderhoud en
vervanging

Artikel 13.03
Aanlegprojecten

Artikel 13.07
Rente en
aflossing

Artikel 13.09
Concessievergoeding

€ 147 miljoen

€ 5 miljoen

€ 10 miljoen

€ 1.230 miljoen

€ 956 miljoen

€ 48 miljoen

€ 233 miljoen

Vervoerders

Decentrale
overheden
en overige
derden

Beschikbaarheidsvergoeding

Bijdragen voor aanleg, beheer, onderhoud, vervanging en kapitaallasten

Gebruiksvergoeding

Bijdragen voor
aanleg en
onderhoud

€ 147 miljoen

€ 2.249 miljoen

€ 344 miljoen

€ 273 miljoen

Infraspeed

Belastingdienst

ProRail

Compensatie
BTW

Uitbesteed werkbeheer,
onderhoud en vervanging

Uitbesteed werk nieuwbouwprojecten

Apparaatskosten

Financiële baten
en lasten

€ 446 miljoen

€ 1.024 miljoen

€ 952 miljoen

€ 399 miljoen

€ 45 miljoen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

125

BIJLAGE 6. LIJST VAN AFKORTINGEN
AIS
AKI
AOV
APB
ATB-Vv
BDU
BenO
BRG
BZK
DBFM
DF
DSSU
DVM
ERMTS
EU
EVT
EZ
G3
GIV
GSM-R
HRN
HSA
HSL
HVWN
HWN
IenM
IBOI
IF
IMPULS
IODS
KLPD
KPI
LTSa
LVO
MIRT
MJPO
MKS
MOBZ
NDW
NoMo
NS
NSP
OTB
OV
OVS
OV SAAL
OVT
PHS
PKB
PMR
PPS
PUB
PVVO

Automatic Identification System
Automatische Knipperlichtinstallaties
Achterstallig Onderhoud Vaarwegen
Activiteitenplan en Begroting
Automatische Treinbeïnvloeding – Verbeterde versie
Brede Doeluitkering
Beheer en Onderhoud
Bestaand Rotterdams Gebied
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Design, build, finance and maintain
Deltafonds
Doorstroommaatregelen station Utrecht
Dynamisch Verkeersmanagement
European Rail Traffic Management System
Europese Unie
Eigen Veerdienst Terschelling
Ministerie van Economische Zaken
de drie stadsregio’s Amsterdam, Rotterdam en Haaglanden
Geïntegreerde contractvormen
GSM-Rail
Hoofdrailnet
High Speed Alliance
Hogesnelheidslijn
Hoofdvaarwegennet
Hoofdwegennet
Ministerie van Infrastructuur en Milieu
Index voor de Bruto Overheidsinvesteringen
Infrastructuurfonds
Plan van aanpak Beheer en Onderhoud
Integrale Ontwikkeling Delft-Schiedam
Korps Landelijke Politiediensten
Kernprestatie indicatoren
Lange Termijn Spooragenda
Landelijk Verbeterprogramma Overwegen
Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport
Meerjarenprogramma Ontsnippering
Missiekritieke Systemen
Modernisering Object Bediening Zeeland
Nationale Databank Wegverkeergegevens
Nota Mobiliteit
Nederlandse Spoorwegen
Nieuwe Sleutelprojecten
Ontwerp Tracébesluit
Openbaar Vervoer
Openbaar Vervoer en Spoor
Openbaar Vervoer Schiphol-Amsterdam-Almere-Lelystad
Openbaar Vervoer Terminal
Programma Hoogfrequent Spoorvervoer
Planologische Kernbeslissing
Project Mainportontwikkeling Rotterdam
Publiek-Private Samenwerking
Partieel Uitvoeringsbesluit
Programma Verbeteren Veiligheid Overwegen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

126

REP
RINK
RMf
RSP
RWS
SAA
SVIR
SWUNG
TB
TEN-T
TVP’n
V&R
VNSC
ZZL

Ruimtelijk Economisch Programma
Risico inventarisatie natte kunstwerken
Regionale Mobiliteitsfondsen
Regiospecifiek Pakket
Rijkswaterstaat
Schiphol-Amsterdam-Almere
Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte
Samen Werken in de Uitvoering van Nieuw Geluidbeleid
Tracébesluit
Trans Europese Transport Netwerken
Treinvrije perioden
Vervanging en Renovatie
Vlaams-Nederlandse Scheldecommissie
Zuiderzeelijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 A, nr. 2

127