Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

21 501-33

Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

Nr. 313

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 maart 2011
Hierbij stuur ik u het verslag van de informele Transportraad van
7-8 februari 2011 die plaatsvond in Boedapest en Gödöllő. Tijdens de
bijeenkomst is gesproken over de herziening van de Trans-Europese
Netwerken voor Transport (TEN-T).
Tijdens de informele Raad stonden twee thema’s centraal: (1) de definitie
van het TEN-T netwerk en (2) de toekomstige financiering van het
netwerk. Er heeft geen besluitvorming plaatsgevonden. Wel heeft het
Hongaarse voorzitterschap aan het einde van de informele bijeenkomst
enkele (algemene) voorzitterschapconclusies gepresenteerd. De
conclusies vragen onder andere aandacht voor de betrokkenheid van
lidstaten bij de herziening van het TEN-T beleid, voor de bijdrage die
TEN-T zou kunnen leveren aan het versterken van de economische groei
in Europa en voor een betere afstemming tussen het Cohesie- en het
TEN-T beleid.
Naar verwachting zal de Commissie in juni 2011 het voorstel voor de
TEN-T herziening publiceren.
Definitie TEN-T netwerk
Alle lidstaten gaven in principe hun steun aan de door de Commissie
gekozen benadering om in het toekomstige TEN-T netwerk twee lagen te
onderscheiden: een selectief kernnetwerk en een (onderliggend) uitgebreid netwerk. De inzet van TEN-T financiering zal zich naar verwachting
in de toekomst voornamelijk concentreren op het kernnetwerk. Het
belangrijkste discussiepunt in dit kader is de vraag welke criteria
gehanteerd zullen worden voor het ontwerp van het kernnetwerk.
Een aantal lidstaten, waaronder Nederland, zet in op een kernnetwerk dat
daadwerkelijk selectief is. Alleen de hoofdtransportassen tussen de
belangrijkste economische en bevolkingscentra van Europa zouden

kst-21501-33-313
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-33, nr. 313

1

onderdeel moeten uitmaken van dit netwerk. De verdere ontwikkeling van
multimodale knooppunten speelt daarin een belangrijke rol.
Aan de andere kant waren er lidstaten die benadrukten dat bij de
vaststelling van het kernnetwerk ook sociaal-economische aspecten en het
belang van territoriale cohesie moeten worden meegewogen.
Ik heb in mijn bijdrage aan het debat aangegeven dat de inspanningen om
tot een efficiënt Europees vervoersnetwerk te komen, vooral gericht
moeten zijn op de aanpak van knelpunten op het kernnetwerk die
grensoverschrijdend vervoer (van personen en goederen) belemmeren en
het verbeteren van de toegang tot dat netwerk. De herziening van het
TEN-T beleid dient daarbij goed aan te sluiten bij bestaande initiatieven,
zoals de ontwikkeling van een Europees netwerk van spoorgoederencorridors en de uitvoering van het Europese actieplan voor de binnenvaart
(NAIADES).
Tot slot heb ik benadrukt dat het komen tot een efficiënt vervoersnetwerk
niet alleen vraagt om investeringen in harde infrastructuur. Ook slimme
benuttingmaatregelen, zoals de uitrol van ERTMS op het internationale
spoornetwerk, ITS in het wegvervoer, RIS in de binnenvaart en SESAR bij
de luchtverkeersleiding spelen een grote rol.
Eurocommissaris Kallas constateerde op hoofdlijnen steun voor de
gekozen benadering van de Commissie, maar erkende dat er nog geen
overeenstemming was bereikt over de criteria voor het definiëren van het
kernnetwerk. De Commissaris zegde toe de lidstaten de komende
maanden nauw te zullen betrekken in zijn verdere voorbereidingen op de
herziening van het TEN-T beleid.
TEN-T financiering
Het tweede punt van de agenda was de toekomstige financiering van het
TEN-T netwerk. Eén van de belangrijkste discussiepunten is de vraag
welke delen van het TEN-T netwerk in aanmerking zouden moeten komen
voor medefinanciering uit de EU. Een deel van de lidstaten bepleitte dat
ook in de toekomst EU gelden breed ingezet moeten worden op het
gehele TEN-T netwerk. Andere lidstaten, waaronder Nederland, toonden
zich voorstander van het idee om beschikbare middelen zo veel mogelijk
te concentreren op de realisatie van het kernnetwerk. Op deze wijze
kunnen EU gelden zo effectief mogelijk worden aangewend. Ik heb daarbij
aangegeven dat ook voor infrastructuurprojecten die in de toekomst uit de
Cohesie- en Structuurfondsen voor regionale ontwikkeling worden
gefinancierd, het van belang is dat deze worden getoetst op hun toegevoegde waarde voor de realisatie van een geïntegreerd TEN-T netwerk.
Wat betreft alternatieve financieringsmethoden, zoals de inzet van Publiek
Private Samenwerking, toonden de meeste lidstaten zich terughoudend.
Zij benadrukten dat dergelijke financieringsmethoden geen volwaardig
alternatief bieden voor publieke financiering.
Eurocommissaris Kallas wees op de noodzaak om de schaarse financiële
middelen te concentreren op projecten die een duidelijke Europese
toegevoegde waarde bezitten. Wat betreft de beschikbare fondsen voor de
realisatie van het TEN-T netwerk zal de Commissie streven naar een
betere coördinatie daarvan.
De voorzitter van de vervoerscommissie in het Europees Parlement, Brian
Simpson, verwees ten slotte naar de discussie over de Financiële
Perspectieven voor de periode na 2013. Verschillende lidstaten dringen in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-33, nr. 313

2

dat kader aan op een forse beperking van de totale EU-begroting. Als
lidstaten die mening zijn toegedaan dan zullen zij ook bereid moeten zijn
om duidelijke keuzes te maken. Ook binnen TEN-T zal serieus gekeken
worden moeten hoe de schaarse middelen het beste kunnen worden
ingezet.
De minister van Infrastructuur en Milieu,
M. H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-33, nr. 313

3