Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2280
Vragen van de leden Brekelmans en Van Strien (beiden VVD) aan de
Minister van Buitenlandse Zaken en de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap over het bericht «Streep door Haarlems Tsjaikovski en
Stravinsky-festival: «Dit lijken wel Sovjetpraktijken»» (ingezonden 9 maart
2022).
Antwoord van Staatssecretaris Uslu (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap),
mede namens de Minister van Buitenlandse Zaken (ontvangen 30 maart 2022).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Streep door Haarlems Tsjaikovski en
Stravinsky-festival: «Dit lijken wel Sovjetpraktijken»»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat Nederland en Europa bij het treffen van sancties en
andere maatregelen tegen Rusland vanwege de aanval op Oekraïne, met die
maatregelen zoveel mogelijk druk moeten zetten op de Russische staat, maar
waar mogelijk duidelijk moeten maken dat het geen afkeer of afwijzing van
de Russische bevolking of de Russische cultuur betreft?
Antwoord 2
Die mening deel ik. Wij keuren de agressie van de Russische Staat tegen
Oekraïne ten zeerste af. Dat betekent natuurlijk niet dat we de Russische
bevolking of Russische cultuur afwijzen. Juist in deze tijd moet er alle ruimte
zijn om elkaars cultuur te kunnen beleven. Cultuur kan bijdragen aan
wederzijds begrip en verbondenheid. Daarbij verwijs ik tevens naar de brief
die ik op woensdag 9 maart jl. aan uw Kamer heb gestuurd inzake dit

1

ah-tk-20212022-2280
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Volkskrant, 4 maart. https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/streep-door-haarlemstsjaikovski-en-stravinsky-festival-dit-lijken-wel-sovjetpraktijken~bb0db6bd/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

onderwerp2. Daarin heb ik onder meer opgeroepen om ruimte te blijven
bieden aan individuele Russische kunstenaars in Nederland, om de verbindende kracht van kunst en cultuur te kunnen blijven benutten. Het is
belangrijk om juist in deze tijd goede contacten met kunstenaars en journalisten in de Russische Federatie en Belarus te blijven onderhouden.
Vraag 3
Deelt u de mening dat een brede afwijzing van iedere uiting van de Russische
cultuur Poetin uiteindelijk in de kaart kan spelen, omdat hij dan kan claimen
dat Westerse landen simpelweg anti-Russisch zijn, los van wat Rusland doet
in Oekraïne?
Antwoord 3
Ik ben van mening dat we uitingen van de Russische cultuur en door
Russische culturele makers zoveel mogelijk los moeten zien van de handelwijze van Rusland jegens Oekraïne, tenzij duidelijk is dat de bewuste culturele
uiting gebruikt wordt als propaganda voor het Russische regime.
Vraag 4
Deelt u de mening dat de Russische taal, cultuur, en geschiedenis een
onlosmakelijk onderdeel zijn van de Europese geschiedenis en culturele
rijkdom?
Antwoord 4
Inderdaad, die mening deel ik. Het staat buiten kijf dat de Russische taal en
cultuur van onschatbare waarde zijn en veel hebben toegevoegd aan de
Europese culturele rijkdom. De Russische geschiedenis is onlosmakelijk
verbonden met die van Europa.
Vraag 5
Deelt u de mening dat bij het aanpassen van programmeringen van
Russische kunst en cultuur, door Nederlandse instellingen, een onderscheid
gemaakt moet worden tussen samenwerking met aan de staat gelieerde
instellingen, zoals de Hermitage, en uitingen van Russische cultuur, waarbij
die link met de Russische staat er niet is?
Antwoord 5
Die mening deel ik. In mijn Kamerbrief van 9 maart jl. roep ik samen met de
ministers van Buitenlandse Zaken en voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking op tot opschorting van formele en institutionele
samenwerkingen met de overheid in de Russische Federatie en Belarus,
evenals met de aan hen gelieerde culturele instellingen. Tegelijkertijd roepen
we op om ruimte te blijven bieden aan individuele Russische en Belarussische kunstenaars.
Ik laat het op dit moment aan Nederlandse instellingen zelf om hun programmering al dan niet aan te passen naar eigen inzicht. Ik wil daar niet in treden.
Daarbij verwijs ik echter wel naar mijn antwoorden op vragen 2 en 3.
Vraag 6
Bent u bereid om met de relevante sectoren in gesprek te gaan over de wijze
waarop in het licht van bovenstaande, effectief druk gezet kan worden op de
Russische staat zonder dat afkeer of afwijzing van de Russische bevolking of
de Russische cultuur wordt aangewakkerd?
Antwoord 6
Het is belangrijk dat de neiging tot afwijzing van de Russische cultuur,
mogelijk ingegeven door nieuwsberichten over de oorlogshandelingen van
Rusland tegen Oekraïne, niet wordt aangemoedigd. Ik ben en blijf met de
culturele sector in gesprek over de actuele stand van zaken rond de oorlog in
Oekraïne en wat de beste manier is om daar mee om te gaan. Daarbij is mijn

2

Brief van de Staatssecretaris van Cultuur en Media, mede ondertekend door de Minister van
Buitenlandse Zaken en de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
van 9 maart 2022, 2022Z04366, https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/
detail?id=2022Z04366&did=2022D08916

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

uitgangspunt dat het gezamenlijk beleven van culturele activiteiten verbindend is en voor wederzijds begrip kan zorgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3