Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

32 783

Wijziging van de Wet op het financieel toezicht
in verband met introductie van een
meldingsplicht voor bepaalde cash settled
instrumenten

Nr. 10

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 oktober 2011
Tijdens het wetgevingsoverleg van 24 oktober 2011 (Kamerstuk 32 782,
nr. 7) over een pakket wetgeving op het terrein van de financiële markten
heb ik een brief toegezegd over aspecten betreffende het amendement
van het lid Irrgang van de SP-fractie1 met betrekking tot – kort gezegd – de
billijke prijs. Hierbij doe ik deze toezegging gestand.
Een persoon die overwegende zeggenschap verkrijgt in een beursvennootschap met statutaire zetel in Nederland is gehouden een openbaar
bod uit te brengen op alle aandelen van de betreffende vennootschap (het
»verplicht bod»). Ingevolge de biedingsregels2 is een partij van deze
biedplicht vrijgesteld wanneer hij overwegende zeggenschap verkrijgt
door een vrijwillig openbaar bod op alle effecten van de doelvennootschap. In een dergelijke situatie hebben alle aandeelhouders immers
reeds de mogelijkheid gehad hun aandelen aan te bieden en «uit te
stappen».
Het amendement met betrekking tot de billijke prijs strekt ertoe om deze
vrijstelling van de biedplicht ingeval van een vrijwillig bod op alle effecten
van de doelvennootschap te beperken tot die gevallen waarin de billijke
prijs wordt geboden. De billijke prijs is ingevolge wet- en regelgeving3 de
hoogste prijs die de bieder of personen met wie deze in onderling overleg
handelt tijdens het jaar voorafgaand aan de aankondiging van het
verplicht bod voor effecten van de doelvennootschap heeft betaald. Indien
de bieder of degene met wie hij in onderling overleg handelt in die
periode van 12 maanden geen effecten heeft verworven, is de billijke prijs
de gemiddelde beurskoers gedurende dat jaar.

1

Kamerstukken II 2011/12, 32 783, nr. 8.
Artikel 5:71, eerste lid, onderdeel b, van de
Wet op het financieel toezicht (de Wft).
3
Vgl. artikel 5:80a, tweede lid, van de Wft en
artikel 25, tweede lid, van het Besluit openbare
biedingen Wft.
4
Kamerstukken II 2008/09, 31 083, nr. 33.
2

kst-32783-10
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

In 2009 heeft mijn ambtsvoorganger aangegeven voornemens te zijn een
dergelijke maatregel te introduceren4. Na vooroverleg met marktpartijen
is besloten hiervan af te zien. Een dergelijke maatregel komt namelijk de
facto neer op het leggen van een «bodem» van de billijke prijs bij elk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 783, nr. 10

1

vrijwillig bod gericht op alle effecten van de doelvennootschap. Hierbij
bestaat het risico dat onder omstandigheden, bijvoorbeeld tijdens een
economische crisis, marktontwikkelingen onvoldoende worden verdisconteerd. De billijke prijs is dan waarschijnlijk hoger dan de daadwerkelijke
waarde van de in problemen verkerende vennootschap. Dit zou bijvoorbeeld een private overname c.q. reddingspoging van een beursvennootschap in problemen kunnen belemmeren. Weliswaar is in de Wet op het
financieel toezicht (de Wft) een vrijstelling van de biedplicht opgenomen
ingeval van een faillissements- of surseancesituatie maar deze vrijstelling
geldt alleen indien het faillissement of de surseance van de doelvennootschap daadwerkelijk is uitgesproken terwijl het – juist in die fase ervoor –
van groot belang is dat een private reddingspoging van een beursvennootschap niet wordt bemoeilijkt. Dat het voorstel van de Wet bijzondere
maatregelen financiële ondernemingen (de Interventiewet) voor banken
en verzekeraars voorziet in de bevoegdheid voor De Nederlandsche Bank
(DNB) om een aandelenoverdrachtsplan voor te bereiden, doet hieraan
niet af. Uitgangspunt is dat banken en verzekeraars private initiatieven
(bijvoorbeeld fusies en overnames) dienen te ontplooien om problemen af
te wenden. Gelet op de nutsfuncties van deze financiële ondernemingen
kan het echter geboden zijn dat DNB de mogelijkheid heeft een overdracht
af te dwingen wanneer de problemen onomkeerbaar zijn, zoals voorgesteld in de Interventiewet. De voorkeur gaat derhalve uit naar een
oplossing op privaat initiatief zonder dat deze wordt belemmerd door de
voorwaarde van een billijke prijs.
Ook de Overnamerichtlijn koppelt de billijke prijs uitdrukkelijk alleen aan
het verplicht bod. Dit is ook in lijn met de situatie in de ons omringende
landen, zoals het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en België. Alleen Duitsland
wijkt hiervan af en kent een koppeling van een billijke prijs aan het
vrijwillig bod. Duitsland kent echter geen additionele waarborg zoals ik
voornemens ben te introduceren (zie hierna) en geen meldplicht voor
bepaalde cash settled instrumenten, zoals opgenomen in het wetsvoorstel
tot introductie van een meldplicht voor bepaalde cash settled instrumenten1. Door deze meldplicht wordt belangrijk inzicht verkregen in de
belangen die worden ingenomen door middel van het gebruik van cash
settled instrumenten. Dit beoogt bij te dragen aan een efficiëntere
prijsvorming. Overigens kent Duitsland ook een andere berekening van de
billijke prijs2.

1
Wijziging van de Wet op het financieel
toezicht in verband met introductie van een
meldingsplicht voor bepaalde cash settled
instrumenten. Kamerstukken II 2011/11,
32 783, nr. 1 e.v.
2
In Duitsland worden zowel de gemiddelde
beurskoers van de effecten van de doelvennootschap als de aankoop van deze effecten
door de bieder en degene met wie hij in
onderling overleg handelt in ogenschouw
genomen voor de berekening van de billijke
prijs. Daarbij wordt voor wat betreft de
gemiddelde beurskoers een andere referentieperiode gehanteerd (3 maanden in plaats van
12 maanden zoals in Nederland).

Ook geldt dat een bieder over het algemeen een groot aantal stemrechten
zal moeten verwerven om overwegende zeggenschap te verkrijgen en het
valt te betwijfelen dat een groot deel c.q. het benodigde deel van de
aandeelhouders met een kunstmatig lage prijs zal instemmen. Voorts
bevatten de biedingsregels waarborgen om (machts)misbruik tegen te
gaan. Daarnaast ben ik, hoewel ik de kans op misbruik in deze niet groot
acht, voornemens om een additionele waarborg voor te stellen om
eventueel misbruik van de biedingsregels in dit verband te voorkomen
waarbij de aan de billijke prijs-maatregel verbonden onwenselijkheden
naar mijn oordeel goeddeels ontbreken. Deze additionele waarborg is
opgenomen in het in september 2011 ter consultatie voorgelegde
wetsvoorstel Wijzigingswet Financiële Markten 2013. Deze waarborg
beperkt de betreffende vrijstelling van de biedplicht tot die gevallen
waarin de bieder als gevolg van de gestanddoening van het bod meer dan
50 procent van de stemrechten in de algemene vergadering van aandeelhouders van de doelvennootschap kan uitoefenen. Door deze extra grens
(van 50% + 1 van de stemrechten in plaats van 30% van de stemrechten)
zal de bieder te allen tijde een groot aantal stemrechten in de doelvennootschap moeten verwerven om voor de betreffende vrijstelling in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 783, nr. 10

2

aanmerking te komen en derhalve een goede prijs moeten bieden.
Hierdoor wordt temeer bewerkstelligd dat ook minderheidsaandeelhouders een reële exit hebben.
De minister van Financiën,
J. C. de Jager

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 783, nr. 10

3