Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 775 XVI

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (XVI) voor het jaar 2018

Nr. 55

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN
EN SPORT EN VOOR MEDISCHE ZORG EN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 december 2017
Voorafgaand aan en tijdens de eerste termijn van uw Kamer bij het debat
over de ontwerpbegroting VWS 2018 (Handelingen II 2017/18, nr. 33,
debat over de begroting VWS 2018) hebben de leden van uw Kamer
amendementen bij de ontwerpbegroting VWS 2018 ingediend. Bijgaand
sturen wij u de schriftelijke reactie op deze amendementen.
REACTIES OP INGEDIENDE AMENDEMENTEN BIJ DE VWS
ONTWERPBEGROTING 2018
Amendement met Kamerstuk 34 775 XVI, nr. 47 van het lid
Gerbrands (PVV) over het oprichten van een humanitair geneesmiddelenfonds zeldzame ziekten.
Indiener stelt voor om een fonds op te richten voor het beschikbaar stellen
van geneesmiddelen die tijdens onderhandelingen nog niet worden
vergoed. Dit om schrijnende situaties te voorkomen waarin patiënten
geen toegang hebben tot levensreddende geneesmiddelen. Eenmalige
dekking voor een bedrag van € 10 miljoen wordt voorgesteld uit de
niet-juridisch verplichte ruimte van artikel 2 Curatieve zorg. Voor dekking
in daaropvolgende jaren wordt geacht dit te halen uit besparingen op
geneesmiddelen door het aflopen van patenten.
Het zijn niet de onderhandelingen die zorgen voor vertraagde toegang tot
medicijnen, maar de (te) hoge prijs die door de fabrikant zelf wordt
gesteld. In het amendement wordt gesproken van een vertraging van
jaren door onderhandelingen, de gemiddelde doorlooptijd van onderhandelingen ligt echter op iets meer dan drie maanden. In twee gevallen heeft
het langer geduurd. Van deze twee uitschieters was in het eerste geval
sprake van onderhandelingen over een geneesmiddel (Pertuzumab) dat al

kst-34775-XVI-55
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 XVI, nr. 55

1

onderdeel was van het verzekerde pakket en daarom gewoon beschikbaar
was voor patiënten. In het tweede geval heeft de betrokken fabrikant het
geneesmiddel zelf beschikbaar gesteld voor een kleine groep patiënten
met de hoogste medische noodzaak. Ik vind het ook de verantwoordelijkheid van de fabrikant om gedurende de onderhandeling het geneesmiddel beschikbaar te stellen voor patiënten die daar niet op kunnen
wachten. Die verantwoordelijkheid is door leveranciers ook opgepakt. Het
oprichten van een fonds zou fabrikanten van deze verantwoordelijkheid
ontheffen. Daarmee zouden de kosten die nu voor rekening van de
fabrikant komen door het instellen van een dergelijk fonds in de toekomst
gedragen worden door de maatschappij. Dat zie ik niet als een wenselijke
situatie.
Ik ontraad daarom dit amendement.
Amendement met Kamerstuk 34 775 XVI, nr. 49 van de leden
Ellemeet (GL) en Dijkstra (D66) over de subsidiëring van de
voortzetting van de pilot AmPrEP.
Dit amendement beoogt een overbruggingssubsidie ter grootte van
€ 1,2 miljoen beschikbaar te stellen voor het voortzetten en uitbreiden van
de pilot «AmPrEP» naar andere steden, te dekken uit het niet-juridisch
verplichte deel van artikel 2 Curatieve zorg bij de post «voor overige
bestuurlijk gebonden subsidies en opdrachten». Daarbij vrezen de
indieners dat bij uitblijven van vergoeding, een zwarte markt ontstaat.
Daarnaast zal ongelijkheid ontstaan tussen diegenen die de kosten zelf
kunnen betalen en diegenen die dit niet kunnen. Ten slotte stellen
indieners dat Nederland achterblijft op een aantal landen dat PrEP wel
vergoedt, terwijl het kostenbesparing op kan leveren vanwege minder
dure hiv-behandelingen en het de angst onder de risicogroep kan
verminderen.
Ik wil voorop stellen dat reeds voor de zomer van 2017 is gestart met het
bekijken hoe PrEP past binnen de totale aanpak van de hiv- en
soa-bestrijding in Nederland. Juist daarom is een advies gevraagd aan de
Gezondheidsraad (GR). Het is namelijk nog onduidelijk wat het collectieve
belang, zoals incidentieverlaging, in de Nederlandse situatie precies is.
Per land kan dit verschillen door andere aanwezigheid van bepaalde
risicogroepen en het bestaande gezondheidssysteem. In Nederland
bestaat al lang een goedwerkend soa- en hiv-bestrijdingssysteem.
Vanzelfsprekend zal de GR in zijn advisering verschillende aspecten (zoals
werking, kosteneffectiviteit, bestaande gezondheidssysteem, afbakening
van de hoogrisicogroepen en neveneffecten) betrekken, inclusief de
laatste wetenschappelijke studies, waaronder de genoemde studie van het
Erasmus MC. Ik zal op basis van het GR-advies dat ik in het eerste
kwartaal 2018 verwacht, besluiten of en zo ja, hoe PrEP collectief
gefinancierd kan worden. Ik streef ernaar om voor de zomer met een
kabinetsstandpunt te komen. Ik wil hier nu niet op vooruitlopen.
Het middel (Truvada) was door het Europees Geneesmiddelenagentschap
(EMA) al getoetst op veiligheid en werkzaamheid en toegelaten tot de
markt voor de toepassing als behandeling. Vorig jaar heeft de EMA de
toelating voor dit middel uitgebreid naar ook de preventieve toepassing
als PrEP. Door deze toelating op de markt kunnen Nederlandse artsen het
middel voorschrijven, op eigen kosten van de gebruiker. Voor de zorg
rondom gebruikers hebben verschillende betrokken zorgprofessionals
onderling afspraken gemaakt en vastgelegd in een richtlijn om de juiste
begeleiding van het gebruik van PrEP te waarborgen. Deze afspraken
gelden voor heel Nederland. Eenieder kan voor deze begeleiding in de
zorg terecht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 XVI, nr. 55

2

Gelet op het voorgaande ontraad ik dit amendement.
Amendement met Kamerstuk 34 775 XVI, nr. 51 van het lid
Ellemeet (GL) over het reserveren van budget voor het voorkomen
en tegengaan van postnatale depressies.
Met dit amendement wordt budget gereserveerd voor het voorkomen en
tegengaan van postnatale depressies. De zwangerschap en de kraamtijd is
niet voor alle vrouwen een makkelijke periode. 13% van de vrouwen krijgt
te maken met een postnatale depressie, maar hiervoor is weinig aandacht
en beperkte maatschappelijke acceptatie. Een postnatale depressie heeft
vaak grote negatieve gevolgen voor de pas bevallen vrouw, de ontwikkeling van de baby en het welzijn van het gezin. Het is zaak dat postnatale
depressies eerder gesignaleerd gaan worden door de vrouw zelf, de
omgeving en betrokken zorgverleners, en dat adequate hulp wordt
geboden indien nodig.
Dekking van € 300.000 wordt gezocht binnen de niet-juridische verplichte
ruimte op artikel 1 Volksgezondheid voor bestemming Depressiepreventie, en dekking van € 500.000 euro binnen de niet-juridische verplichte
ruimte van Artikel 2 Curatieve zorg, bestemming overige bestuurlijk
gebonden subsidies en opdrachten.
De indiener signaleert een relevant probleem. Dat is dan ook de reden dat
postnatale depressie onderdeel is van het meerjarenprogramma
depressiepreventie dat ik samen met veldpartijen heb ontwikkeld.
In het MJP depressiepreventie wordt nu gewerkt aan de ketenaanpak voor
de aanstaande en net bevallen moeders. Ik ben bereid de punten die het
lid Ellemeet mij aanreikt (een publiekscampagne, aandacht in opleiding
van verloskundigen en jeugdartsen en de door haar genoemde screening)
mee te geven aan de veldpartijen die het plan van aanpak ontwikkelen. In
2018 (en verder) zal dit plan van aanpak worden uitgevoerd. Ik ben ook
bereid om in 2018 € 300.000 uit het beschikbare budget voor het MJP
depressiepreventie te besteden aan de uitvoering van dit plan van aanpak.
Ik kan u aangeven dat de lopende publiekscampagne depressiepreventie
zich in 2018 (naast jongeren) ook zal richten op jonge vrouwen.
Met dit alles ben ik van mening dat ik reeds voldoe aan de door het lid
Ellemeet gewenste extra inzet voor postnatale depressie.
Ik ontraad daarom dit amendement.
Amendement met Kamerstuk 34 775 B, nr. 10 van het lid Agema
(PVV) over het terugdraaien van de korting op het budget voor
huishoudelijke hulp.
Het amendement van het lid Agema beoogt het terugdraaien van een
korting op het budget voor huishoudelijke hulp door het toevoegen van
€ 610 miljoen aan het Gemeentefonds en dit bedrag te dekken door het
afschaffen van de expatregeling.
Het vorige kabinet heeft – voor het betaalbaar houden van de zorg – een
korting op het budget voor huishoudelijke hulp doorgevoerd. De omvang
van de korting stelt gemeenten in staat om de meest kwetsbare mensen te
ontzien. Die noodzakelijkheid van het betaalbaar houden van de zorg geldt
nog onverkort. Het kabinet heeft geen signalen dat mensen noodzakelijke
huishoudelijk hulp op grond van de Wmo niet zouden ontvangen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 XVI, nr. 55

3

Verder constateren wij dat de voorgestelde dekking in strijd is met de
scheiding tussen inkomsten en uitgaven.
Ik ontraad daarom het amendement en zal dit advies delen met mijn
collega’s van Financiën en BZK.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 775 XVI, nr. 55

4