Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

31 753

Rechtsbijstand

Nr. 110

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 november 2015
Hierbij bied ik u het rapport «Herijking rechtsbijstand – Naar een
duurzaam stelsel voor de gesubsidieerde rechtsbijstand» aan dat vandaag
is uitgebracht door de Commissie «Onderzoek oorzaken kostenstijgingen
stelsel gesubsidieerde rechtsbijstand en vernieuwing van het stelsel»,
onder voorzitterschap van de heer A. Wolfsen (verder: de CommissieWolfsen)1.
Dit onderzoeksrapport is in de brief van 30 januari 20152 aan de Eerste
Kamer toegezegd in reactie op de op 20 januari 2015 aangenomen moties
Scholten c.s. (Kamerstuk 34 000 VI, O) en Franken c.s. (Kamerstuk
34 000 VI, M). Deze moties riepen op tot het doen van onderzoek naar de
oorzaak van de kostenstijgingen in de gesubsidieerde rechtsbijstand,
respectievelijk tot het afzien van de stelselvernieuwing gesubsidieerde
rechtsbijstand en op zoek te gaan naar alternatieve financiering.
De Commissie voornoemd heeft, in de afgelopen maanden uitvoering
gegeven aan de opdracht de oorzaken van de kostenstijging van gesubsidieerde rechtsbijstand te onderzoeken en om aanbevelingen te doen voor
vernieuwing van het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand met het
oog op een betere budgettaire beheersbaarheid van het stelsel waarbij de
toegang tot het recht voor min- en onvermogenden gegarandeerd blijft.
Hierbij is, zoals in de brief van 30 januari 2015 gemeld, de monitoring van
de consequenties van de per 1 februari 2015 in werking getreden
algemene maatregel van bestuur, die ziet op de verlaging van de
puntenvergoeding advocatuur3, ook betrokken.
Ik spreek mijn waardering uit voor de inzet van de Commissie-Wolfsen in
de afgelopen maanden op dit maatschappelijk zo belangrijke onderwerp.
De toegang tot het recht en de rechter is een fundamenteel recht in de
1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Kamerstuk 34 000 VI, S.
3
Stb. 2015, nr. 35.
2

kst-31753-110
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 753, nr. 110

1

Nederlandse rechtsstaat. De toegang tot de rechtsbijstand voor min- en
onvermogende rechtzoekenden maakt daar onderdeel van uit. Het is van
groot belang dat iedereen in dit land, ongeacht de hoogte van het
inkomen, toegang tot het recht en de rechter heeft. Met de tijd verandert
de context waarin het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand functioneert en daarmee ook de uitdagingen waarvoor het wordt gesteld. Dit
alles vraagt dat periodiek een extra inspanning nodig is om het stelsel
duurzaam en bij de tijd te houden. Mijn verwachting is dat het rapport een
waardevolle bijdrage zal leveren aan een toekomstbestendig en duurzaam
stelsel waarin de toegang tot het recht voor min- en onvermogende
rechtzoekenden gegarandeerd blijft en dat budgettair beheersbaar is.
U zult begrijpen dat ik het rapport van de Commissie-Wolfsen zorgvuldig
wil bestuderen. In dat kader acht ik het ook van belang om de visies van
de betrokken partijen uit het veld te vernemen op de uitkomst van het
onderzoek. Ik zal daarom de komende periode in gesprek gaan met onder
andere de raad voor rechtsbijstand, het juridisch loket, de sociaal
raadslieden en de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA). Mede op
basis van die gesprekken zal ik de aanbevelingen van de CommissieWolfsen nader uitwerken in concrete beleidsvoornemens. Hierbij zullen de
budgettaire gevolgen vanzelfsprekend meegenomen worden. De
uitkomsten van onder andere het onderzoek «Tariefregulering in de
advocatuur. Onderzoek naar de voor- en nadelen.»4 van onderzoeksbureau Pro Facto en het WODC-onderzoek «Rechtshulp gemist?»5 zal ik,
zoals ik eerder heb toegezegd, eveneens betrekken bij de verdere
uitwerking. Dit geldt ook voor het op korte termijn verwachte rapport van
de door de NOvA ingestelde onderzoekscommissie «Duurzaam stelsel
gefinancierde rechtsbijstand». Zoals door de Staatssecretaris toegezegd
tijdens het debat over de uitvoering van de motie Franken c.s. op 19 mei
20156, zal ik de relevante elementen uit dit rapport betrekken bij mijn
bevindingen naar aanleiding van het rapport van de Commissie-Wolfsen.
Dit alles houdt in dat ik enige tijd nodig heb om een uitgebreide kabinetsreactie op het rapport, inclusief mijn beleidsvoornemens, te formuleren. Ik
streef ernaar om uw Kamer uiterlijk in het voorjaar 2016 hierover te
informeren en daarmee te voorzien in een goede basis voor een debat
daarover, in eerste instantie met de Tweede Kamer. Tot deze tijd zal ik
geen maatregelen doorvoeren of eventuele wetgeving in procedure
brengen ten aanzien van stelselvernieuwingen in de rechtsbijstand
waarmee op de uitkomst van dit debat vooruit wordt gelopen.
Een afschrift van deze brief heb ik heden aan de voorzitter van de Eerste
Kamer gezonden.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
G.A. van der Steur

4

Kamerstuk 31 753, nr. 104.
Kamerstuk 31 753, nr. 107.
6
Kamerstuk 31 753, nr. 84.
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 753, nr. 110

2