Landspakket
Aruba
Uitvoeringsagenda
1 april – 30 juni 2023

Op 13 november 2020 is er een akkoord gesloten tussen Aruba en
Nederland in de vorm van het Landspakket. Dit betreft een pakket
aan hervormingen die dienen bij te dragen aan de weerbaarheid en
veerkracht van Aruba. Sinds dit akkoord zijn Aruba en Nederland op
slagvaardige wijze aan de slag gegaan om invulling te geven aan de
overeengekomen hervormingen.

Ten aanzien van het financieel beheer is de uitwerking van het
verslaggevingsstelsel in concept gereed en wordt dit kwartaal het
plan uitgewerkt voor de implementatie. Tevens wordt naar
verwachting een roadmap vastgesteld om de komende jaren, naast
het financieel beheer, ook het financieel beleid te verbeteren.

Zoals bekend worden de hervormingen in het landspakket op
thematische wijze benaderd. Het betreft hierbij de volgende
gebieden: financieel beheer; kosten en effectiviteit van de publieke
sector; belastingen; de financiële sector; de economie; zorg;
onderwijs en het versterken van de rechtsstaat. De afspraken
aangaande de verschillende thema’s vinden periodiek hun weerslag
in de uitvoeringsagenda. Voor u ligt thans de Uitvoeringsagenda
over de periode van 1 april tot en met 30 juni 2023.

Leeswijzer
In deze Uitvoeringsagenda zijn de gerealiseerde afspraken uit de
Uitvoeringsagenda 2023-Q1 verdwenen, de afspraken uit de
Uitvoeringsagenda 2023-Q1 die nog gerealiseerd moeten worden,
zijn blijven staan en nieuwe afspraken voor het komende kwartaal
(2023-Q2) zijn toegevoegd. Op deze manier is het overzichtelijk
welke afspraken gelden voor het komende kwartaal. De beoogde
resultaten worden doorgenummerd zodat duidelijk is dat er stappen
vooraf zijn gegaan aan de huidige afspraken.

De komende periode wordt gestart met het opstellen van een
deelnemingen en dividendenbeleid, naar aanleiding van de reeds
verrichte doorlichting van een aantal (semi)overheidsentiteiten. Ook
wordt verder gewerkt aan de doorontwikkeling van de
belastingdienst, met extra aandacht voor de bevordering van het
nakomen van belastingverplichtingen (compliance). Verder wordt
een nieuw, meerjarig project opgestart om achterstanden van de
Belastingdienst weg te werken.
Veel aandacht gaat de komende periode uit naar innovatie en
digitalisering van de overheid van Aruba, waarbij wordt aangesloten
op de innovatievisie van Aruba hierop. Het uitgangspunt hierbij is
dat innovatie als middel dient voor het behalen van geformuleerde
doelstellingen op het gebied van e-government en onder andere
moet leiden tot een betere dienstverlening voor de burger en meer
transparantie.
Ten aanzien van het thema zorg wordt de komende periode verder
gewerkt aan de uitvoering van de door de ministerraad
goedgekeurde roadmap, wat zal bijdragen aan een robuust en
betaalbaar zorgstelsel. Aruba werkt hierbij samen met een
zorgeconoom die Aruba zal ondersteunen bij vraagstukken omtrent
kwaliteit en kostenontwikkeling van de zorg.

mr. E.C. Wever-Croes
Minister-president
van Aruba

A.C. van Huffelen
Staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties

2

Thema A:
Financieel beheer

Thema E:
Economische hervormingen

Thema B:
Kosten en effectiviteit
publieke sector

Thema F:
Zorg

Thema C:
Belastingen

Thema G:
Onderwijs

Thema D:
Financiële sector

Thema H:
Versterken rechtsstaat

3

Thema A: Financieel beheer
Doel

• het beheersen en het op orde krijgen van het financieel beheer en het financieel toezicht vanuit de noodzaak om als overheid ‘in control’ te zijn.

Maatregel

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

A.1

A.1.1

16. Uitvoeringsbesluit
aanbestedingen: publiceren.

Q4 2023

Aruba

Hangt direct samen met A.1.1.24. Er is een nieuwe deadline
opgenomen, die nog onder voorbehoud is van de behandeling
door de Raad van Advies en de Staten. Om tot de publicatie
van het uitvoeringsbesluit aanbestedingen te komen, is ook
een wijziging van de aanbestedingsverordening noodzakelijk.
Daardoor hangt de publicatie van het uitvoeringsbesluit samen
met dit andere wetgevingstraject.

17. Verslaggevingsstelsel: nadere
uitwerking van het stelsel is
gereed conform PvA.

3 april 2023

Aruba +
Nederland

De uitwerking van de regelgeving is gereed en wordt ter
commentaar voorgelegd aan de Algemene Rekenkamer Aruba
en het College Aruba financieel toezicht. Ten behoeve van
deze afstemming wordt de deadline aangepast van 31 januari
naar 3 april.

18. Verslaggevingsstelsel:
impactanalyse is gereed conform
PvA

15 mei 2023

Aruba +
Nederland

De uitwerking van het verslaggevingsstelsel was later
afgerond dan eerder gepland, omdat naast de uitwerking van
het verslaggevingsstelsel ook een wijziging van de
comptabiliteitsverordening moest worden opgesteld. De
analyse zal naar verwachting in de eerste week van april
starten en zal deze medio mei zijn afgerond.

19. Verslaggevingsstelsel: concept
implementatieplan is gereed
conform PvA.

30 juni 2023

Aruba +
Nederland

Zie toelichting bij A.1.1.18. Vooralsnog wordt ervan uitgegaan
dat, ondanks de vertraging, de deadline van 30 juni nog wel
haalbaar is.

22. Impactanalyse Regeling
Materieel Beheer afgerond.

3 april 2023

Aruba +
Nederland

Er is sprake van een vertraging , omdat de afronding van het
verslaggevingsstelsel prioriteit had (zie ook toelichting
A.1.1.18). De impactanalyse wordt naar verwachting uiterlijk
eind maart 2023 afgerond. Zekerheidshalve blijft deze
activiteit nog wel in de uitvoeringsagenda voor Q2 staan,
waarbij de deadline wordt aangepast van 31 januari naar 3
april.

23. Implementatieplan Regeling
Materieel Beheer bestuurlijk
vastgesteld.

31 juli 2023

Aruba

Door de vertraging bij de impactanalyse (zie toelichting
A.1.1.22) wordt ook de planning van de bestuurlijk vaststelling
met een maand verschoven.

24. Wijziging
Aanbestedingsverordening in
concept gereed.

31 mei 2023

Aruba

Hangt direct samen met A.1.1.16. Om tot de publicatie van
het uitvoeringsbesluit aanbestedingen te komen, is ook een
wijziging van de aanbestedingsverordening noodzakelijk.

25. Wijziging
Aanbestedingsverordening
aanbieden aan de Raad van
Advies.

30 juni 2023

Aruba

Hangt direct samen met A.1.1.16 en is een vervolg op
A.1.1.24. Na bestuurlijke besluitvorming wordt de
conceptwijzing van de aanbestedingsverordening, ter
advisering, aangeboden aan de Raad van Advies. Na het
advies van de Raad van Advies en eventuele aanpassing van
het concept, wordt de wijziging, ter goedkeuring, aangeboden
aan de Staten.

26. Implementatieplan
Verslaggevingsstelsel bestuurlijk
vastgesteld.

31 augustus
2023

Aruba

Activiteit is een vervolg op A.1.1.19 (Opstellen concept
implementatieplan).

Op basis van bestaand en/of aanvullend onderzoek
zal worden bepaald hoe de financiële kolom wordt
versterkt. Hierbij wordt in ieder geval gekeken naar
de financiële en beleidscontrole (centraal en bij de
diensten), de auditfunctie, en de positie van de Raad
van Advies en de Algemene Rekenkamer.
Op basis van voorstellen zal besluitvorming en
implementatie plaatsvinden.

Juridisch kader aanpassen als
basis om financiële kolom te
versterken.

4

Maatregel

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

A.1

A.1.3

5. Aanvullen nulmetingen met
Douane en DIMP.

30 juni 2023

Aruba +
Nederland

In de nulmetingen worden de verbeterpunten in kaart
gebracht met betrekking tot de controleerbaarheid van de
financiële gegevens.

6. Bestuurlijk vaststellen van het
plan van aanpak voor een
onderzoek naar de optimalisatie
van de financiële werkprocessen
en de inrichting van het 3-lines-ofdefense model.

3 april 2023

Aruba +
Nederland

Er wordt een blauwdruk en een implementatieplan opgesteld
voor de inrichting van de financiële werkprocessen (incl.
organisatie, personeel en systemen) en het '3-lines-ofdefense’ model. De opgenomen deadline is nog onder
voorbehoud van het nog vast te stellen plan van aanpak.

7. Opdracht verstrekt voor een
onderzoek naar de optimalisatie
van de financiële werkprocessen
en de inrichting van het 3-lines-ofdefense model.

30 juni 2023

Aruba +
Nederland

Zie toelichting bij A.1.3.6. De opgenomen deadline is nog
onder voorbehoud van de vaststelling van het plan van
aanpak.

2. Opstellen cursus begroting en
begrotingsproces (updaten
Leergang Openbare Financiën
Aruba).

30 september
2023

Aruba +
Nederland

Het oorspronkelijke idee was om te starten met een update
van alleen de module over de begroting en het
begrotingsproces, maar het is gebleken dat dit niet goed
mogelijk is door de kruisverbanden tussen het
begrotingsproces en de andere financiële processen. Deze
activiteit wordt derhalve weer in het bredere project
opgenomen om de gehele LOFA te updaten. Daarnaast is het
streven om de LOFA voortaan in een digitale omgeving te
gaan aanbieden in de vorm van een e-cursus. De totale
update van de LOFA naar een e-cursus is naar verwachting
eind derde kwartaal van 2023 afgerond, waarna een beta-test
onder een kleinere groep gebruikers zal plaatsvinden. De
deadline voor deze activiteit is overeenkomstig aangepast.

3. Vaststellen cursus begroting en
begrotingsproces (updaten
Leergang Openbare Financiën
Aruba)

31 maart 2024

Aruba

Zie toelichting A.1.4.2. Het vaststellen van de LOFA e-cursus
zal plaatsvinden na een beta-test onder een kleinere groep
gebruikers.

4. Opstellen en bestuurlijk
vaststellen van een plan van
aanpak voor de implementatie van
de geïdentificeerde quick wins, ter
verbetering van het
begrotingsproces.

30 juni 2023

Aruba +
Nederland

Er was onduidelijkheid over de afbakening van het beoogde
plan van aanpak. Cartac heeft in 2020 een advies met
aanbevelingen (quick wins) uitgebracht. De aanbevelingen uit
dit advies zijn grotendeels geïmplementeerd of in uitvoering.
Het plan van aanpak zal alsnog worden opgesteld, maar zal
zich richten op een van de aanbevelingen van Cartac die nog
niet is gerealiseerd; een onderzoek naar de mogelijkheden
(incl. functionele eisen en wensen) voor de introductie van een
systeem en een (intranet) website, die het begrotingsproces
kunnen ondersteunen. De deadline wordt verschoven van eind
februari naar 30 juni.

5. Opstellen van een plan van
aanpak voor een onderzoek naar
de wijze waarop policy based
budgeting kan worden
geïmplementeerd op Aruba (incl.
implementatie planning- &
controlcyclus).

30 juni 2023

Aruba +
Nederland

Er was onduidelijkheid over de afbakening van het beoogde
plan van aanpak. Inmiddels is dit duidelijk en zal alsnog het
plan van aanpak worden opgesteld. De deadline wordt
verschoven van eind februari naar 30 juni.

6. Bestuurlijk vaststellen van een
plan van aanpak voor een
onderzoek naar de wijze waarop
policy based budgeting kan
worden geïmplementeerd op
Aruba (incl. implementatie
planning- & controlcyclus).

31 augustus
2023

Aruba

Zie toelichting A.1.4.5.

(vervolg)

A.1.4

Roadmap verbetering financieel
beheer.

Roadmap verbetering begroting.

5

Maatregel

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

A.1

(vervolg)

A.1.5

Roadmap verbetering financieel
beleid.

1. Roadmap financieel beleid
bestuurlijk vastgesteld.

3 april 2023

Aruba

Ten tijde van het opstellen van deze uitvoeringsagenda werd
het concept nog ambtelijk afgestemd en had de bestuurlijke
vaststelling nog niet plaatsgevonden. Verwachting is dat de
roadmap in het eerste kwartaal van 2023 alsnog zal worden
vastgesteld. Zekerheidshalve blijft deze activiteit nog wel in de
uitvoeringsagenda voor Q2 staan, waarbij de deadline wordt
aangepast van 31 januari naar 3 april.

A.2

Op basis van bestaand en/of aanvullend onderzoek
zal worden bepaald of en hoe het gebruik van
betrouwbare statistische informatie en data ten
behoeve van beleidsontwikkeling en besluitvorming
kan worden versterkt.
Op basis van voorstellen zal besluitvorming en
implementatie plaatsvinden

A.2.3

Realisatie van het
Implementatieplan Nationaal
Statistisch Systeem

1. Opzetten NSS-wetgeving met
duidelijke beschrijving van
processen, procedures, rollen en
verantwoordelijkheden van
deelnemers

1 april 2023

Aruba +
Nederland

Waar mogelijk wordt gebruik gemaakt van bestaande
voorbeelden en expertise uit de regio. Betreft concept tekst,
die vervolgens naar DWJZ gaat.

2. Ontwerpen technische en
Business Intelligence
infrastructuur voor het Digitale
Data Platform

1 april 2023

Aruba +
Nederland

Onder meer vanwege de link met de in ontwikkeling zijnde
regelgeving op het gebied van bescherming persoonsgegevens
en de ontwikkelingen op het gebied van E-gov is het denkbaar
dat deze datum zal schuiven.

3. Assessment data disseminatie
strategieën die het beste
aansluiten op de behoeften van
gebruikers van officiële
statistieken

1 april 2023

Aruba +
Nederland

Volgende stap is het contracteren van de partij die het data
disseminatie platform kan bouwen.

4. Wetteksten gereed voor
aanbieding aan RvA

29 september
2023

Aruba

Is vervolg op A.2.3.1

6. PvA bestuurlijk vastgesteld.

3 april 2023

Aruba

Behandeling van het plan van aanpak in de Ministerraad staat
gepland voor 21 maart 2023. Zekerheidshalve blijft deze
activiteit nog in de uitvoeringsagenda voor Q2 staan, waarbij
de deadline wordt aangepast van 31 januari naar 3 april.

7. Aanbesteding externe
ondersteuning inhaalslag
eindafrekeningen afgerond.

31 mei 2023

Aruba +
Nederland

Betreft de implementatie van de aanbevelingen uit het rapport
van EBA, teneinde de getrouwheid, rechtmatigheid,
effectiviteit en doelmatigheid van de, door het Land Aruba,
verstrekte subsidies te borgen en te verhogen. Activiteit en
deadline is nog onder voorbehoud van een vastgesteld plan
van aanpak (zie toelichting A.3.1.6).

4. n.n.b.

n.n.b.

Aruba +
Nederland

Wordt in het kader van de roadmap Financieel Beheer (zie
A.1.3) later opgenomen in de uitvoeringsagenda.

A.3

A.4

Op basis van bestaand en/of aanvullend onderzoek
zal worden bepaald of het subsidiebeleid, de
uitvoering en de bestaande subsidierelaties voldoen
aan de eisen: rechtmatigheid, legitimiteit,
effectiviteit en efficiency.
Op basis van de uitkomsten zullen aanpassingen aan
beleid en/of uitvoering worden doorgevoerd en
onrechtmatig verstrekte subsidies met inachtneming
van de wettelijke kaders en rechtsbeginselen (indien
proportioneel) worden teruggevorderd.

A.3.1

Op basis van bestaand en/of aanvullend onderzoek
zal worden bepaald hoe de inkoopfunctie kan worden
versterkt, zodat de overheid op een zo doelmatige en
effectief mogelijke wijze de inkoop van goederen en
diensten kan verrichten. Daarbij zal centralisatie
worden overwogen.
Op basis van voorstellen zal besluitvorming en
implementatie plaatsvinden.

A.4.1

Onderzoek naar subsidiebeleid en
-uitvoering.

Onderzoek naar huidige situatie en
doelstellingen.

6

Thema B: Kosten en effectiviteit publieke sector
Doel

• de doelmatigheid van de publieke sector verhogen door een verlaging van de public wage bill (in lijn met het Caribisch
gemiddelde van 10 procent van het BBP) en het terugdringen van de kosten van de publieke sector in algemene zin;
• het verhogen van de kwaliteit en de effectiviteit (inclusief uitvoeringskracht) van de publieke sector.

Maatregel

Uitwerkingsactiviteit

B.1

De landen dragen zorg voor de continuïteit van vitale
processen, waaronder in ieder geval wordt verstaan:
elektriciteit, olievoorziening, internet en
datadiensten, drinkwatervoorziening, vlucht- en
vliegtuigafhandeling, scheepvaartafhandeling,
betalingsverkeer, de hulpdiensten en communicatie
daartussen en medische instellingen.

B.1.1

Doorlopend.

B.2

Op basis van een integrale doorlichting van de (semi)overheidsbedrijven en overheidsentiteiten naar
legitimiteit van publiek aandeelhouderschap (dienen
ze publieke belangen/
doelen?), effectiviteit (bereiken ze de doelstellingen?)
en doelmatigheid zullen voorstellen worden
ontwikkeld en geïmplementeerd.

B.2.1

Doorlichting van (semi)overheidsbedrijven en
overheidsentiteiten.

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

7. Plan van aanpak opstellen
deelnemingen- / dividendenbeleid
ambtelijk geaccordeerd .

30 juni 2023

Aruba +
Nederland

Betreft een nieuwe activiteit met als doel om tot een aanpak
te komen voor de implementatie van de beleidsmatige
aanbevelingen voor de overheid uit de doorlichting
overheidsbedrijven, rekening houdend met de zienswijze van
Aruba. Overigens wordt los van deze activiteit nagedacht over
de implementatie van de specifieke aanbevelingen per bedrijf.
Daarover zullen in de volgende UA concrete afspraken worden
opgenomen.

8. Plan van aanpak opstellen
deelnemingen- / dividendenbeleid
bestuurlijk geaccordeerd .

1 augustus 2023

Aruba

Is een vervolg op B.2.1.7.

B.3

Op basis van bestaand en/of aanvullende onderzoek
wordt met de landen toegewerkt naar een
versterking van het luchtvaartsysteem binnen het
Koninkrijksverband. Het kan hierbij gaan om nauwe
samenwerking van organisaties en het organiseren
van uniforme werkprocessen, conform de
internationale veiligheidseisen, waarbij gestuurd
wordt op efficiëntie en kostenvermindering.

B.3.1

Afspraken die gemaakt worden in
de regiegroep Luchtvaart zijn
leidend bij de uitvoering van deze
maatregel.
Vooralsnog worden geen separate
afspraken gemaakt in de
uitvoeringsagenda.

B.4

Op basis van een integrale doorlichting zullen
voorstellen worden ontwikkeld en geïmplementeerd
om de kwaliteit, effectiviteit en uitvoeringskracht van
de overheidsorganisatie te verbeteren, waaronder
ook wordt verstaan de slagkracht van de ministeriële
staven.

B.4.1

Verkenning mogelijkheden
wetgevingspool ten behoeve van
(tijdelijke) versterking
wetgevingsfunctie landen.

5. Werving tijdelijke
wetgevingscapaciteit

doorlopende
activiteit

Aruba +
Nederland

Op basis van de behoefte (o.a. opgenomen in de
wetgevingskalender (B.4.1.4)) wordt zowel generalistische als
specialistische wetgevingscapaciteit aangetrokken.

B.4.2

Voorstellen ontwikkelen om
kwaliteit, effectiviteit en
uitvoeringskracht van de
overheidsorganisatie te
verbeteren.

6. Roadmap ambtelijk vastgesteld
inclusief meerjaren beleidsagenda.

30 juni 2023

Aruba +
Nederland

De bestaande concept roadmap wordt geüpdatet n.a.v. de
recente ontwikkeling en nieuwe inzichten en de ToC sessies en
waar al mogelijk voorzien van financiële consequenties

7. Roadmap bestuurlijk
vastgesteld

31 augustus
2023

Aruba

Is vervolg op B.4.2.6. 31 Augustus is streefdatum, mogelijk is
het nog nodig/gewenst om stakeholders te raadplegen, als
gevolg waarvan de datum nog kan schuiven.

4. Overeenkomst opdracht
herontwerp organisatiestructuur
ondertekend.

23 juni 2023

Aruba +
Nederland

Publicatie van de uitvraag heeft iets later dan gepland
plaatsgevonden, daarom verschuift deze datum naar juni.

B.4.3

Ontwerpen overheidsorganisatie

Aruba +
Nederland

7

Maatregel

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

B.5

Op basis van onderzoek naar de primaire, secundaire
en tertiaire arbeidsvoorwaarden (waaronder
overwerkvergoedingen, verlofregelingen, bijzondere
beloningen en toeslagen, reizen en reisvergoedingen,
etc.) worden voorstellen voor mogelijke versobering
ontwikkeld en geïmplementeerd.

B.5.3

In aanvulling op het vergelijkend
onderzoek naar de primaire,
secundaire en tertiaire
arbeidsvoorwaarden wordt een
benchmark onderzoek uitgevoerd
waarin de arbeidsvoorwaarden uit
de (semi)publieke sector worden
vergeleken met de private sector.

7. Beleidsreactie bestuurlijk
vastgesteld.

30 mei 2023

Aruba

Is vervolg op actie B.5.3.6 (oplevering rapportage). Omdat de
rapportage later dan gepland is opgeleverd, verschuift deze
datum naar eind mei.

8. n.n.b.

n.n.b.

Aruba +
Nederland

Vervolgacties worden bepaald op basis van het
onderzoeksrapport en de beleidsreactie.

In het kader van een optimale personele inzet wordt
de formatie, bezetting en daadwerkelijke
aanwezigheid en inzetbaarheid van medewerkers van
overheid en overheidsorganisaties onderzocht. Indien
medewerkers onterecht loon ontvangen worden,
afhankelijk van de situatie, maatregelen getroffen
(o.a. stopzetten salaris, ontslagtraject).

B.6.2

Juridisch kader onderzoeken.

9. Uitvoering fase 1 PvA nietinteger gedrag afgerond.

30 juni 2023

Aruba

De deadline verschuift naar Q2 vanwege het niet van te voren
verwachte benodigde capaciteitsbeslag tbv de invoering van
prestatiemanagement. Deze activiteit is mede afhankelijk van
bestuurlijke besluitvorming inzake advies DRH (Departamento
di Recurso Humano) over hoe om te gaan met het opschorten
van rechtsgevolgen van het prestatiemanagement systeem.

10. Uitvoering Fase 2 PvA nietinteger gedrag afgerond.

15 januari 2024

Aruba

Is activiteit op basis van eind 2022 vastgestelde PvA. Fase 2:
hanteren van het nieuw beleid, training etc. Deze activiteit is
mede afhankelijk van bestuurlijke besluitvorming inzake
advies DRH (Departamento di Recurso Humano) over hoe om
te gaan met het opschorten van rechtsgevolgen van het
prestatiemanagement systeem, en verschuift daarmee naar
2024.

11. Uitvoering fase 1 PvA
proefplaatsing afgerond.

30 juni 2023

Aruba

De deadline verschuift naar Q2 vanwege het niet van te voren
verwachte benodigde capaciteitsbeslag t.b.v. de invoering van
prestatiemanagement.

12. Uitvoering fase 2 PvA
proefplaatsing afgerond.

15 januari 2024

Aruba

Is activiteit op basis van eind 2022 vastgestelde PvA. Fase 2:
hanteren van het nieuw beleid, training etc. Deze activiteit is
mede afhankelijk van bestuurlijke besluitvorming inzake
advies DRH (Departamento di Recurso Humano) over hoe om
te gaan met het opschorten van rechtsgevolgen van het
prestatiemanagement systeem, en verschuift daarmee naar
2024.

13. PvA aanpak moeilijk te reintegreren non-actieven Fase 1
afgerond

31 maart 2023

Aruba

Fase 1 betreft: vaststellen KPI’s, opstellen en vaststellen
procedures, communiceren naar diensten/ personeel en
brieven naar non-actieven, balie personeel DRH/ overig
personeel DRH, deze activiteit wordt waarschijnlijk afgerond
voor de ingangsdatum van deze uitvoeringsagenda.

14. PvA aanpak moeilijk te reintegreren non-actieven Fase 2
afgerond.

15 januari 2024

Aruba

Fase 2 betreft: doorlopen re-integratietraject voor interne
plaatsing (binnen overheid), doorlopen re-integratietraject
voor externe plaatsing (buiten overheid) indien intern niet
lukt. Deze activiteit is mede afhankelijk van bestuurlijke
besluitvorming inzake advies DRH (Departamento di Recurso
Humano) over hoe om te gaan met het opschorten van
rechtsgevolgen van het prestatiemanagement systeem., en
verschuift daarmee naar 2024

3. n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

B.6

B.7

Er wordt een aanpak ontwikkeld gericht op het
terugdringen en beheersen van de kosten voor
externe inhuur.

B.7.1

Inventarisatie omvang externe
inhuur.

8

Maatregel

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

B.8

B.8.1

8. Concept HR-strategie ambtelijk
vastgesteld

30 juni 2023

Aruba

Dit is één van de aanbevelingen uit het rapport van de
doorlichting van de HR functie (B.8.1.5). De deadline
verschuift naar Q2 vanwege het niet van te voren verwachte
benodigde capaciteitsbeslag t.b.v. de invoering van
prestatiemanagement. Deze activiteit is mede afhankelijk van
het bestuurlijk besluit inzake het advies van DRH over het
betrekken van stakeholders.

9. Concept beleid werving en
selectie instroom ambtelijk
vastgesteld.

30 juni 2023

Aruba

Dit is één van de aanbevelingen uit het rapport van de
doorlichting van de HR functie (B.8.1.5). De deadline
verschuift naar Q2 vanwege het niet van te voren verwachte
benodigde capaciteitsbeslag t.b.v. de invoering van
prestatiemanagement. Deze activiteit is mede afhankelijk van
het bestuurlijk besluit inzake het advies van DRH over de het
betrekken van stakeholders.

B.9

Op basis van een doorlichting van de HR-functie
(beleid, HR-advies, administratie en
instrumentarium) worden verbetervoorstellen
ontwikkeld en geïmplementeerd.

Op basis van bestaand en/of aanvullend onderzoek
wordt strategisch personeelsbeleid ontwikkeld.
Hieronder wordt in ieder geval verstaan:
- een strategische personeelsplanning i.r.t. de
uitkomsten van de doorlichting onder B.4;
- invoer van een prestatie-management systeem
binnen het ambtelijk apparaat;
- het beperken van de politieke invloed op
personeelsaangelegenheden.

Onderzoek naar de HR-functie.

B.9.1

Analyse hoe strategisch
personeelsbeleid te moderniseren.

10. Implementatietraject digitaal
platform training en opleiding
gestart

30 juni 2023

Aruba

Land heeft een traject doorlopen van inventarisatie en
assesment van leveranciers; er is een contract getekend met
Studytube voor de komende twee jaren.

B.9.2

P-cyclus met
prestatiemanagement invoeren.

2. Inwerkingtreding P-cyclus met
rechtsgevolgen

1 januari 2024

Aruba

Op 1 januari 2023 is prestatiemanagement in werking
getreden. Besloten is dat hier pas vanaf 2024 ook
rechtsgevolgen aan verbonden zijn.

3. Formuleren KPI's

30 juni 2023

Aruba

De deadline verschuift naar Q2 vanwege het niet van te voren
verwachte capaciteitsbeslag t.b.v. de invoering van
prestatiemanagement.

4. Monitoring op basis KPI´s,
eerste rapportage gereed

29 september
2023

Aruba

Dit betreft een eerste rapportage, waarbij nog niet alle KPI's
gemeten zullen worden, dit gezien de verschuiving van de
deadline van B.9.2.2. Volledige meting zal pas na 1 jan 2024
mogelijk zijn. Bij de vaststelling van B.9.2.3 zal deze fasering
worden opgenomen en rekening worden gehouden met de
bestuurlijke besluitvorming inzake B.9.2.2.

4. Aanstellen procesadviseur en
IT-adviseur

Q2 2023

Aruba+
Nederland

T.b.v. de implementatie E-Gov visie/Roadmap verkennen TWO
AUA en TWO NL hoe er vanuit het Landspakket ondersteunt
kan worden bij het maken en uitvoeren van het actieplan.
Daarbij wordt gedacht aan een Procesadviseur en een ITadviseur. Met ICTU wordt verkend of zij in het vormgeven van
het actieplan en het bieden van de beoogde ondersteuning van
betekenis kunnen zijn.

B.10

Op basis van bestaand en/of aanvullend onderzoek
zullen de behoefte en kosten met betrekking tot
huisvesting inzichtelijk worden gemaakt en
mogelijkheden tot kostenverlaging en verbeteringen
worden onderzocht en, indien aanwezig, worden
doorgevoerd. Beoogd is een kostenreductie van 20%
in 5 jaar (begroting 2020 als ijkpunt) die verwerkt is
in de begroting voor 2025.

B.10.0

Dit wordt doorgeschoven naar een
volgende uitvoeringsagenda.

B.11

In het kader van een efficiënte overheid zullen de
mogelijkheden voor een digitale overheidsomgeving
en digitale dienstverlening worden onderzocht. Op
basis van een onderzoek zullen voorstellen worden
ontwikkeld en geïmplementeerd.

B.11.2

Digitalisering dienstverlening
overheid.

9

Thema C: Belastingen
Doel

• het herinrichten van een robuust belastingstelsel met een brede grondslag, dat bijdraagt aan een eerlijke(re) verdeling van het
inkomen, stimulering van de economie en uitvoerbaarheid en controleerbaarheid door de Belastingdienst;
• het realiseren van adequaat ingerichte belastingdiensten.

Maatregel

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

C.1

Om inkomsten te verhogen en het stelsel robuuster
en eenvoudiger te maken zal een integrale
doorlichting worden uitgevoerd van het fiscale stelsel
inclusief de inkomstenbelasting. De volgende
voorstellen zullen worden meegewogen:
- Verbreding van de belastingbasis, verschuiving van
directe naar indirecte belastingen en invoering
VAT/BTW van 12,5 procent, conform voorstellen van
de Fiscal Affairs Department (FAD) van het IMF of
ABB conform fiscaal stelsel Caribisch Nederland.
- Maatregelen gericht op substantiële vermindering
van belastinguitgaven en bijdragen/overdrachten aan
derden.
- Beperken bestuurlijke inmenging/discretionaire
bevoegdheden van zowel ambtenaren als
bestuurders (m.b.t. aftrekposten, ‘tax holidays’).
Op basis van de doorlichting en adviezen zullen
voorstellen worden ontwikkeld en geïmplementeerd.
Rekening zal gehouden worden met internationale
regels van o.a. de OECD.

C.1.2

Implementatie nieuw fiscaal
stelsel.

4. Bespreken mogelijke next steps
C1-C4

30 april 2023

Aruba +
Nederland

Doel is om afspraken te maken over het vervolg van de
doorontwikkeling van het belastingstelsel (C.1) en
belastingdienst (C.4).

C.2

De Belastingdienst zal benodigde gegevens van de
bancaire sector gaan ontvangen, voor zover dat nog
niet gebeurt.

C.2.1

Plan van aanpak om banken,
notarissen, sociale
verzekeringsbank en
pensioenfonds aan te sluiten.

6. Evaluatie actionplan en reassessment door OECD
uitgevoerd.

15 mei 2023

Aruba

C.4

Op basis van bestaand en/of aanvullend onderzoek
wordt bepaald of en hoe de Belastingdienst kan
worden geoptimaliseerd en gemoderniseerd,
dusdanig dat belastinginning effectief en efficiënt kan
plaatsvinden. Op basis van voorstellen zal
besluitvorming en implementatie plaatsvinden.

C.4.1

Optimalisering en modernisering
Belastingdienst.

6. Kwartaalrapportage.

20 april, 20 juli,
20 oktober
2023, 20 januari
2024

Aruba

Deze rapportages vormen input voor het bespreken van de
voortgang. Data zijn iets aangepast, zodat telkens over het
voorgaande kwartaal kan worden gerapporteerd.

8. Voorbereiding inhaalacties
achterstanden afgerond conform
Plan van Aanpak

30 juni 2023

Aruba

Betreft onder meer aanstellen programma manager,
inventariseren en bepalen aanpak nog te registreren
bezwaarschriften, inventariseren en bepalen aanpak af te
handelen bezwaarschriften, werving en selectie.

Er wordt een Belastingregeling voor Nederland en
Aruba overeengekomen, in lijn met minimum Base
Erosion and Profit Shifting (BEPS) voorwaarden
waarbij o.a. wordt gekeken naar het voorkomen
mogelijke winstverschuivingen.

C.5.1

2. Behandeling Rijksministerraad.

n.n.b.

Aruba +
Nederland

Naar aanleiding van advies van de Arubaanse Raad van Advies
over de concept wetteksten zal gesproken worden over de
mogelijke budgettaire gevolgen. Afhankelijk van de
uitkomsten daarvan wordt het vervolgtraject bepaald.

3. Invoering Belastingregeling
(BRNA).

n.n.b

C.5

Invoering Belastingregeling.

Zie C.5.1.2

10

Thema D: Financiële sector
Doel

• het realiseren van een stabiele financiële sector die zijn rol ter ondersteuning van de reële economie op een goede manier kan vervullen;
• het realiseren van een passende wijze van regulering van de financiële sector, waarbij adequaat toezicht wordt gehouden op de naleving;
• het realiseren van een toezichthouder die tijdig en daadkrachtig optreedt bij problemen bij financiële ondernemingen.

Maatregel

Uitwerkingsactiviteit

D.3

Er wordt een onderzoek uitgevoerd naar de
maatschappelijke kosten van de eigen munt versus
dollarisatie door een externe onafhankelijke partij.
Besluit over wenselijke monetaire structuur. Op basis
van de uitkomsten van het onderzoek zullen de
maatregelen worden bepaald en geïmplementeerd.

D.3.1

D.4

Er vindt modernisering plaats van bekende
tekortkomingen in wet- en regelgeving, in ieder geval
invoering Depositogarantiestelsel (DGS en
modernisering resolutieraamwerk).
Overzicht van welke wetgeving zou moeten worden
aangepast, vervolgens aanpassing, besluitvorming en
implementatie van de wetgeving.

D.4.1

D.4.2

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting
Komt voorlopig niet aan de orde.

Aanpassing DGS en wetgeving
rondom bestrijding witwassen en
terrorismebestrijding.

Aanpassing overige wetgeving
conform wetgevingskalender.

5. Vaststelling landsbesluit DGS

1 januari 2024

Aruba

Nader onderzoek dat op advies van DNB is uitgevoerd, heeft
duidelijkheid gebracht over de benodigde aanpassingen van
het landsbesluit en andere wetgeving (Ltk en/of
Faillissementsverordening).

6. Inwerkingtreding landsbesluit
DGS

1 januari 2025

Aruba

Verwachting is dat, na de vaststelling van het landsbesluit
DGS (D.4.1.5), nog ongeveer een jaar gemoeid zal zijn met de
organisatie/implementatie van het DGS. Onder andere gaat
het om bemensing, procedures, communicatie en oprichting
van de stichting.

4. Ministeriële regeling
Consumentenkrediet afgekondigd

31 maart 2023

Aruba

Centrale Bank Aruba heeft inmiddels een concept Ministeriële
regeling opgesteld ter uitvoering van artikelen 5 leden 2 en 3
en 9 lid 4. Er dient nog een ontwerp opgesteld te worden ter
uitvoering van art. 6 lid 3 en 7 lid 4. Vervolg is de
organisatie/implementatie rondom de Ministeriele Regeling
Consumentenkrediet.

5. Ministeriële regeling
Consumentenkrediet in werking.

1 januari 2025

Aruba

De ministeriele regeling is afgekondigd (D.4.2.4). Nu dienen
nog diverse landsbesluiten te worden voorbereid en richtlijnen
worden opgesteld. Daarnaast zal de
organisatie/implementatie ter hand moeten worden genomen,
waaronder het organiseren van de benodigde menskracht.

6. Bepalen van de vervolgstappen.

n.n.b

Aruba

11

Thema E: Economische hervormingen
Doel

• het realiseren van een weerbare, dynamische en veerkrachtige economie;
• het realiseren van een robuust en betaalbaar sociaal zekerheidsstelsel, dat de prikkels op de juiste plek legt.

Maatregel

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

E.1

E.1.1

7. Bestuurlijk principebesluit
m.b.t. arbeidsmarktbeleid en
sociaal stelsel genomen.

15 april 2023

Aruba

Het advies van de sociale partners (E.1.1.6) en
conceptvoorstellen op het gebied van verschillende
hervormingen (E.1.1.8, versterken handhaving, E.1.1.9,
professionaliseren jobcenter, en E.4.2.1, moderniseren
bijstand), vormen input voor een bestuurlijk principebesluit
over hervormingen op het terrein van arbeidsmarktbeleid en
het socialezekerheidsstelsel van Aruba. De datum van het
bestuurlijk principebesluit is aangepast om meer ruimte in te
bouwen in het proces voor de verwerking van de input.

8. Conceptvoorstel Implementatie
versterking Handhaving

30 maart 2023

Aruba +
Nederland

Betreft een conceptvoorstel over hoe Aruba de
hervormingsvoorstellen gaat vormgeven die los staan van het
dialoog met de sociale partners. Dit conceptvoorstel vormt
input voor het Bestuurlijk principebesluit, zie E.1.1.7

9. Conceptvoorstel Implementatie
Professionalisering Job Center

30 maart 2023

Aruba +
Nederland

Dit betreft een conceptvoorstel over hoe Aruba de
hervormingsvoorstellen op het terrein van het
professionaliseren van het Job Center wil vormgeven. Dit
concept voorstel vormt input voor het Bestuurlijk
principebesluit, zie E.1.1.7.

10. Uitwerking implementatie PvA
hervormingsvoorstellen
principebesluit

30 juni 2023

Gezien de verwachte omvang en impact van het pakket aan
hervormingen voor de arbeidsmarkt en sociale zekerheid, zal
het principebesluit nader uitgewerkt moeten worden in een
plan van aanpak voor implementatie. In dit plan van aanpak
zal onder meer worden ingegaan op de fasering van
maatregelen, de verwachte kosten en baten (voorzover dat
reeds in kaart gebracht kan worden) en de onderlinge
afhankelijkheden tussen maatregelen. Ook zal hierin aandacht
uitgaan naar de (bestuurlijke) aansturing van de
hervormingsagenda en de betrokkenheid van de sociale
partners.

11. Implementatie PvA
hervormingsvoorstellen
principebesluit bestuurlijk
vastgesteld.

n.n.b

Het implementatie plan van aanpak (E.1.1.10) zal een kader
bieden voor de vervolgstappen.

Er zal een integrale analyse van het huidige
arbeidsmarktbeleid, wet- en regelgeving worden
uitgevoerd op basis waarvan het arbeidsmarktbeleid
wordt geactualiseerd en gemoderniseerd.
Maatregelen als arbeidstijdverkorting,
deeltijdwerken, contracten voor bepaalde tijd,
versoepelen ontslagrecht, wegnemen belemmeringen
voor aannemen buitenlandse arbeidskrachten,
illegale tewerkstelling en bestrijding van de
jeugdwerkloosheid zullen in de analyse worden
betrokken. Op basis van de analyse worden
voorstellen ontwikkeld en geïmplementeerd.

E.2

De informele economie en illegale arbeid wordt
tegengegaan. Op basis van onderzoek naar de
omvang van de informele economie zullen voorstellen
worden ontwikkeld en geïmplementeerd.

E.2.1

E.3

Illegale tewerkstelling van buitenlandse
arbeidskrachten wordt tegengegaan. Er zal
onderzoek worden gedaan naar illegale tewerkstelling
van buitenlandse arbeidskrachten. Op basis van de
resultaten en aanbevelingen worden voorstellen
ontwikkeld en geïmplementeerd.

E.3.1

Analyse van arbeidsmarktbeleid en
wet- en regelgeving.

Vervolgstappen worden bepaald mede n.a.v. uitkomsten E3.

Onderzoek naar illegale
tewerkstelling van buitenlandse
arbeidskrachten.

10. Voortgangsrapportage
´voortgang langetermijnacties´
ingeleverd.

15 juni 2023

8. Implementatie van de quickwins
uit meerjaren PvA uitgevoerd.

15 juni 2023

Aruba

Parallel aan de uitvoering van Quickwins (E.3.1.8) wordt
gestart met de uitvoering van langeretermijnmaatregelen.
Over de voortgang hierover wordt medio juni gerapporteerd.
Vanwege de onderlinge samenhang tussen maatregelen, biedt
dit de mogelijkheid om waar nodig bij te sturen of te
herprioriteren tussen maatregelen.
Alhoewel voortgang wordt geboekt op de quickwins is een
aantal quickwins niet gestart in afwachting van de invoering
van het nieuwe toelatingshandboek 2023. Per 15 juni zullen
alle quickwins gerealiseerd moeten zijn, het is denkbaar dat
een enkele vertraging oploopt.

12

Maatregel

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

E.4

E.4.2

1. Conceptvoorstel Implementatie
Bijstand opgesteld.

30 maart 2023

Aruba +
Nederland

Dit betreft een conceptvoorstel over hoe Aruba de
hervormingsvoorstellen op het terrein van de modernisering
van de bijstand wil vormgeven. Dit conceptvoorstel vormt
input voor het Bestuurlijk principebesluit, zie E.1.1.7.

2. Concept ToC en Roadmap
ambtelijk vastgesteld

n.n.b

Aruba +
Nederland

De komende maanden zal de concept Theory of Change nader
worden uitgewerkt in de vorm van een Roadmap. Dit traject
wordt in samenhang bezien met maatregelen en initiatieven
die de komende periode ingezet zullen worden naar aanleiding
van het principebesluit (E.1.1.7).

3. ToC en Roadmap bestuurlijk
vastgesteld

n.n.b

Aruba

De bestuurlijke vaststelling van ToC en Roadmap zal, vanwege
de onderlinge samenhang, parallel met de bestuurlijke
vaststelling van een programmaplan voor hervormingsvoorstellen worden gedaan. Op dit moment is nog niet
duidelijk op welke termijn dat mogelijk zal zijn. Zowel het op
te stellen implementatie plan van aanpak als de ambtelijke
uitwerking van de ToC en Roadmap zullen hier richting aan
geven.

E.5

Bewerkstelligd wordt dat het stelsel van sociale
zekerheid een activeringsfunctie zal hebben, met de
juiste prikkels, waarbij tevens zorggedragen wordt
voor adequaat sociaal vangnet. Op basis van
bestaand en/of aanvullend onderzoek zullen
voorstellen worden ontwikkeld en geïmplementeerd.
Bezien in samenhang met de maatregelen omtrent
de hervorming van de arbeidsmarkt.

Aruba verhoogt de pensioengerechtigde leeftijd naar
66 (in 2025), tenzij uit onafhankelijk onderzoek blijkt
dat een verhoging van de pensioengerechtigde
leeftijd naar 66 jaar in 2025 niet realistisch is en er
alternatieve voorstellen zijn met hetzelfde
budgettaire effect. Een onafhankelijk economisch
instituut (aangewezen door het COHO in overleg met
het land) brengt in kaart wat de structurele
budgettaire effecten zijn voor de betaalbaarheid van
de pensioenen en sociale zekerheid als de
pensioengerechtigde leeftijd wordt verhoogd naar 66
jaar in 2025 en verder verhoogd zou worden door
koppeling aan de levensverwachting en rekent de
alternatieve voorstellen door. De uitkomsten worden
voorgelegd aan Aruba en Nederland waarna in
overleg bekeken wordt hoe er invulling wordt
gegeven aan de onderzoeksresultaten.

E.5.0

Onderzoek naar stelsel van sociale
zekerheid.

Dit wordt doorgeschoven naar een
volgende uitvoeringsagenda.

13

Maatregel

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

E.6

E.6.2

3. Vereenvoudiging openen
bankrekening gerealiseerd.

n.n.b.

n.n.b.

CBA en ABA pakken deze actie op in overleg. De realisatie ligt
buiten de directe invloedsfeer van de Arubaanse overheid.
Daarom wordt hier nog geen datum opgenomen. Per kwartaal
wordt gerapporteerd over de voortgang. De concept wet en de
memorie van toelichting is in Q1 2023 door de CBA
aangeboden aan de Minister van Economische Zaken,
Communicatie en Duurzame Ontwikkeling.

5. Voortgangsrapportage AFTA
(Aruba Fair Trade Authority)

15 mei 2023, 15
september 2023

Aruba

Er wordt gewerkt aan de oprichting van de AFTA. Onder meer
zal er aandacht zijn voor de administratieve organisatie en
interne controle voor de processen en HRM aspecten.

6. AFTA operationeel

1 september
2023

Aruba

7. PvA versnellen en verbeteren
vergunningsbesluiten bestuurlijk
vastgesteld.

15 mei 2023

Aruba

Het PvA wordt later bestuurlijk vastgesteld dan gepland omdat
er nog overeenstemming moet worden bereikt tussen Aruba
en TWO over het plan van aanpak, dat naar aanleiding van
feedback nu door Aruba wordt aangevuld. Dit zal naar
verwachting 30 april gereed zijn.

8. n.n.b .

n.n.b

n.n.b

Betreft acties zoals opgenomen in het PvA versnellen en
verbeteren vergunningsbesluiten dat op 15 maart 2023 wordt
opgeleverd, zie E.6.2.7

9. Concept ToC en Roadmap
ambtelijk vastgesteld.

15 mei 2023

Aruba +
Nederland

Dit betreft het opstellen van een concept Theory of Change
ten behoeve van een lange termijn strategie voor E.6.

Aruba

Is opgenomen in Roadmap thema A.

Aruba

Over afhandeling juridische zaken zal definitief worden
besloten als meer duidelijk is over de inrichting van het
inningsproces, zie E.7.3.1

Ondernemerschap en het investeringsklimaat zullen
worden bevorderd. Daarbij is o.a. van belang dat het
vergunningenstelsel wordt geoptimaliseerd, de costs
of doing business worden verlaagd, en bureaucratie
(red tape) wordt weggenomen.

Zie maatregel

Op basis van een integrale doorlichting van (o.a.)
wet- en regelgeving zullen voorstellen worden
ontwikkeld en geïmplementeerd.

E.7

Ontwikkelen en implementeren grondbeleid en
ruimtelijk ordeningsbeleid.

E.7.3

Bestuurlijke heroverweging inning
en afhandeling juridische zaken.

4. Inregeling nieuwe wijze van
inning.
5. Inregelen nieuwe wijze
afhandeling juridische zaken.

n.n.b.

14

Thema F: Zorg
Doel

• het beheersen en beheersbaar houden van COVID-19;
• het borgen van de continuïteit van de acute zorg;
• het efficiënt inrichten van de zorg en het realiseren van een robuust en betaalbaar zorgstelsel.

Maatregel

Uitwerkingsactiviteit

F.1

Om COVID-19 te kunnen beheersen en beheersbaar
te houden worden de adviezen van het OMT Cariben
(24 april 2020 en 3 juni 2020) doorgevoerd,
waaronder in ieder geval de volgende maatregelen:
- op peil houden beschikbare IC-capaciteit;
- versterken diensten publieke gezondheid (o.a.
i.v.m. bron- en contactonderzoek)
- op voorraad houden van voldoende persoonlijke
beschermingsmiddelen (PBM);
- vergoten en op peil houden testcapaciteit;
- invoeren syndroom surveillance;
- garanderen voldoende air-ambulance capaciteit;
- Aankoop COVID vaccin en doorvoeren
vaccinatieprogramma (vanaf beschikbaar zijn
vaccin).

F.1.1

Doorlopend.

F.2

In het kader van doelmatigheid worden overbodige
dubbelingen in het zorgaanbod van de verschillende
ziekenhuizen en ander inefficiënties in kaart gebracht
en teruggedrongen, middels opstellen en uitvoeren
plan samenwerking regionale ziekenhuizen Caribisch
gebied Koninkrijk en maken bestuurlijke afspraken,
waaronder in ieder geval wordt verstaan:
− reduceren van het aantal medische uitzendingen
naar derde landen door uitbreiding van zorgaanbod
binnen het Caribisch gebied van het Koninkrijk (topspecialistische zorg);
− gezamenlijke inkoop medicatie, middelen,
materialen en apparatuur;
− regionaal opleiden en capaciteitsplanning van
zorgpersoneel (kosten opleiding reduceren door
minder opleiden in het buitenland);
− rationalisering laboratoriumzorg en reductie aantal
laboratoria;
− medische specialisten die verzekerde zorg leveren
in loondienst van ziekenhuizen (sterfhuisconstructie);
− versterken samenwerking eerstelijnszorg en
tweedelijnszorg;
− herijken bekostigingswijze en tarieven
tweedelijnszorg samen met zorgverzekeraars en
Nederlandse zorgautoriteit.

F.2.2

Voorstel om in gezamenlijkheid
(Dutch Caribbean Hospital Alliance
(DCHA) + de Samenwerkende
Zorgverzekeraars CAS-BES (SZV)
een programma van eisen op te
stellen waarop een (op kwaliteit en
kosten gebaseerde) inventarisatie
van tarieven van de bij DCHA
aangesloten ziekenhuizen en
zorginstellingen op andere
bestemmingen (Colombia,
Dominicaanse Republiek,
Nederland) gestoeld zal worden.

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

2. Start procedure aanbesteding
comparatief onderzoek tarieven
ziekenhuizen aangesloten bij
DCHA bij interinsulaire medische
uitzendingen

31 maart 2023

DCHA/SZV/
TWO

De SZV en DCHA gaan een comparatief onderzoek laten
uitvoeren om inzicht te verkrijgen in de gehanteerde tarieven
door de bij DCHA i.o. aangesloten ziekenhuizen voor verleende
diagnostiek en 2de en 3de – lijn zorg bij medische
uitzendingen vanuit en tussen de CAS-BES.

3. Inzicht in zorgaanbod bij DCHA
aangesloten ziekenhuizen en
ziekenhuizen in de regio en de
(comparatieve) kosten hiervan

Q4 2023

DCHA/SZV/
TWO

De SZV en DCHA gaan een comparatief onderzoek laten
uitvoeren om inzicht te verkrijgen in de gehanteerde tarieven
door de bij DCHA i.o. aangesloten ziekenhuizen voor verleende
diagnostiek en 2de en 3de – lijn zorg bij medische
uitzendingen vanuit en tussen de CAS-BES. In Q3 2023
worden de onderzoeksresultaten gepresenteerd.

4. Opstellen plan van aanpak in
vervolg op de
onderzoeksresultaten.

Q4 2023

DCHA/SZV/
TWO

Op basis van de uitkomsten van het onderzoek (zie F.2.2.3)
wordt een plan van aanpak opgesteld met als doel 1) de
harmonisatie van de zorgvraag vanuit de zorgverzekeraars en
het zorgaanbod vanuit de ziekenhuizen en 2) de harmonisatie
van de tarieven van het zorgaanbod van de ziekenhuizen bij
medische uitzendingen vanuit en tussen de CAS-BES
(ei)landen.

15

Maatregel

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

F.3

F.3.2

2. Evaluatie en verbetervoorstellen
advies n.a.v. advies huisartsen
organisatie op Aruba opgeleverd,
tevens start implementatie van
geselecteerde verbetervoorstellen

30 juni 2023

Aruba

Het advies van PCC omtrent huisartsenorganisatie op Aruba
wordt doorgerekend, althans door een deskundige bekeken.
Naar aanleiding van deze doorrekening en de appreciatie van
AZV wordt beslist over het vervolg (wijze van implementeren,
verbetervoorstellen). Afhankelijk daarvan wordt de
implementatie gestart. Gedacht wordt aan het verder
uitbouwen van de HOED en het uitvoeren van een
marketingplan voor eerste lijn. Actie komt in de plaats van
F.3.2.1.

3. Evaluatie en verbetervoorstellen
advies n.a.v. praktijkkosten
onderzoek (Improven) opgeleverd,
tevens start implementatie
geselecteerde verbetervoorstellen

30 juni 2023

Aruba

Het Praktijkkosten onderzoek wordt doorgerekend, althans
door een deskundige bekeken. Naar aanleiding van deze
opinie en de appreciatie van AZV wordt beslist over het
vervolg en eventuele aanpassing van de beloningsstructuur
van huisartsen en het onderhandelingstraject v.w.b. de
contractuele voorwaarden.

4. Protocol tussen HAVA en ASHA
gesloten

30 juni 2023

Aruba

Het betreft hier de bevordering van communicatie en
kennisuitwisseling tussen de eerste en tweede lijnszorg.
Beoogd wordt het verminderen van doorverwijzing en het
mogelijk maken van eerdere terugverwijzing.

5. Dokters assistenten opleiding
gestart

30 juni 2023

Aruba

Het betreft hier een versterking van de thans zeer overbelaste
huisartsen praktijken door het aanvullen van het tekort aan
Doktersassistenten die noodzakelijk zijn voor de ondersteuning
van de huisarts in de praktijk.

6. PvA Versterking
Huisartsenopleiding financiering
inclusief financieringsverzoek

PM

Aruba +
Nederland

Aruba zal in Q1 een PvA indienen voor de opleiding van 18
extra huisartsen, randvoorwaardelijk voor de versterking van
de eerste lijn. Vervolgstappen volgen uit dit PvA.

Op basis van bestaand en/of aanvullend onderzoek
naar de doelmatigheid (inclusief bekostiging) en
effectiviteit van de zorg en de uitkomsten van
maatregel F.2 zullen voorstellen worden ontwikkeld
en geïmplementeerd. Gedacht kan worden aan
herijken verzekeringspakket en invoeren van eigen
betalingen.

Versterken eerstelijnszorg.

F.3.3

Preventie.

1. Evaluatie preventietrajecten

29 september
2023

Aruba

Eind 2022 is een aantal preventietrajecten gestart, die na
afronding zullen worden geëvalueerd.

F.3.4

Aanpassen verzekeringspakket.

1. Startnotitie Aanpassing
Landsverordening Algemene
Ziektekosten Verzekering
bestuurlijk vastgesteld.

30 juni 2023

Aruba

Uit diverse onderzoeken zijn voorstellen gekomen over of en
op welke wijze een herijking van het verzekeringspakket
haalbaar is en hoe en op welke wijze de wetgeving van de AZV
dient te worden aangepast om dit te realiseren. Op grond van
een evaluatie van de verschillende ingezette instrumenten, die
in april 2023 plaatsvindt, zal worden getoetst of en zo ja welke
wijzigingen noodzakelijk zijn. In verband met draagvlak zullen
de betrokken stakeholders extra aandacht krijgen, zoals ook
met de versobering positieve lijst is gedaan.

2. Evaluatie Wet Versobering
Positieve Lijst Geneesmiddelen
afgerond.

30 juni 2023

Aruba

De Wet Versobering Positieve Lijst Geneesmiddelen, die op 1
oktober 2022 is ingegaan, zal worden geëvalueerd. Bezien zal
worden of de lijst bijstelling behoeft.

F.3.5

Kostenbesparing laboratoria.

2. Rationalisering van de tarieven
van laboratoriumtesten ingegaan.

1 juni 2023

Aruba

De rationalisering van de tarieven is inmiddels met de
laboratoria gecommuniceerd en zal per 1 juni 2023 ingaan.
Doel is het afremmen van onnodige laboratorium aanvragen
en kostenbesparing.

F.3.6

Gegevens en kennis uitwisselen
tussen zorgaanbieders.

1. Realisatieplan / roadmap
zorgring HOH huisartsen
aangeboden voor ambtelijk
vaststelling.

29 maart 2023

Aruba

Dit betreft data uitwisseling tussen zorgaanbieders, wat onder
meer leidt tot efficiëntere zorg op Aruba, met behoud van de
kwaliteit van en toegang tot de zorg.

16

Maatregel

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

F.3

F.3.7

1. Onderzoek Cost Drivers
afgerond.

29 maart 2023

2. Concept Landsbesluit Verpakte
Geneesmiddelen gereed.

29 maart 2023

Aruba

Met het doel van kostenbesparing met behoud van kwaliteit
van en toegang tot de zorg wordt een landsbesluit voorbereid.
Streven is dat dit landsbesluit in Q2 in werking treedt.

3. Landsbesluit Verpakte
Geneesmiddelen in werking.

Q3 2023

Aruba

Is vervolg op F.3.7.2. De datum is onder voorbehoud van
tijdige behandeling door RvA, Ministerraad en Gouverneur.

(vervolg)

Kostenbesparing Farmaceutische
zorg.

Actor

Toelichting
Dit traject is in feite een structurele activiteit die leidt tot een
zo doelmatig mogelijk geneesmiddelenvoorziening.
Zorginstituut Nederland publiceert één keer per jaar een
overzicht van medicaties waarvan de patenten zijn/gaan
verlopen. Op basis van die lijst wordt gekeken naar de
medicatie in het HOH-assortiment waarvan de patenten zijn
verlopen om te bezien of het voordelig kan zijn over te
stappen naar een goedkopere vervanging door middel van
onderhandeling met de leveranciers.

F.3.8

Doelmatige inzet medische
specialisten.

1. Evaluatie functiehuis.

29 maart 2023

Aruba

Er wordt een rapport gepresenteerd met productieprofiel en
benodigde medisch specialistische formatie. Ook wordt een
meerjarenplanning geschetst om toe te werken naar een
doelmatige inzet.

F.3.9

Verbeteren Infrastructuur,
inrichting en organisatie
ziekenhuiszorg.

1. Opstellen samenwerkingsplan
ziekenhuizen HOH en Imsan

31 december
2023

Aruba

Is vervolg op de in Q4 2022 voltooide activiteit (vastgesteld
samenwerkingsdocument HOH en Imsan, met als doel
verhogen efficiency door samenwerking)

2. Bepalen efficiency traject in het
kader van samenwerking
ziekenhuizen

30 juni 2023

Aruba

Op basis van het Memorandum van Overeenstemming dat
vorige jaar is gesloten tussen HOH en Imsan, wordt gewerkt
aan het identificeren van onderwerpen die bijdragen aan
efficiency, kwaliteit en toegankelijkheid.

3. Interne fusie HOH

nnb

Aruba

Dit beoogd de fusie van het HOH, de FSLMA en de bloedbank.
Deze fusie is bevorderlijk voor de efficiëntie van deze
organisaties. De fusie is reeds aangekondigd en gedeponeerd
en verloopt conform planning.

4. Onderzoek energiekosten HOH

nnb

Aruba

Om de kostenontwikkeling van de HOH groep houdbaar te
houden is het zaak om specifiek aandacht te geven aan de
energiekosten als separaat project. Gezien het financieel
belang en de grootschaligheid van dit project en de
waarschijnlijk noodzakelijke externe bijstandsbehoefte wordt
dit als onderwerp in de roadmap opgenomen.

F.3.10

Oprichting Kwaliteitsinstituut Zorg.

1. Wet- en regelgeving bestuurlijk
vastgesteld

29 september
2023

Aruba

Doel van het kwaliteitsinstituut is het bevorderen van de
kwaliteit van de zorg. Daarvoor is een wettelijke basis nodig.
De wetgeving is inmiddels in concept opgesteld. Volgende stap
is behandeling door RvA, waarna het bestuurlijk traject volgt.
Daarom verschuift de datum naar Q3.

F.3.11

Borgen betaalbaarheid zorg

1. Doorrekening
kostenontwikkeling zorg op
middellange en lange termijn, incl.
effecten uitvoering roadmap

15 juli 2023

Aruba +
Nederland

Doel is, inzicht te krijgen in de ontwikkeling van de zorgkosten
op middellange en lange termijn - en het dempend effect
daarop van de roadmap.

17

Thema G: Onderwijs
Doel

• het realiseren van een basiskwaliteit van onderwijs;
• realiseren van een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt;
• het realiseren van goede doorstroom tussen stelsels van onderwijs (al dan niet in Europees Nederland).

Maatregel

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

G.1

G.1.2

1. PvA duurzaam
registratiesysteem voor
kerngetallen bestuurlijk
vastgesteld.

30 april 2023

Aruba +
Nederland

Betreft één van de concrete vervolgacties op basis van de
aanbevelingen in de eindrapportage van de doorlichting in het
onderwijsbestel.

2. Implementatie PvA duurzaam
registratiesysteem kerngetallen
gestart

30 juni 2023

1. Bestuurlijk besluit eenduidig
taalbeleid.

31 maart 2023

Aruba

2. Voortgangsrapportage
implementatie taalbeleid
opgeleverd

15-mei2023/15-82023/15-1-2024

Aruba

Dit jaar worden de eerste stappen gezet voor de
implementatie van het taalbeleid. De rapportage beschrijft de
voortgang daarvan. Overigens wordt de planning van de acties
voor de langere termijn nader uitgewerkt in het kader van
actie G.1.4.1

1. Uitvoeringsmatrix
aanbevelingen doorlichting
Onderwijsbestel bestuurlijk
vastgesteld.

30 september
2023

Aruba

Mede op basis van de uitkomsten van het Vierlandenoverleg in
januari 2023 wordt inzichtelijk gemaakt op welke wijze
(aanpak en tijdspad) met stakeholders invulling wordt
gegeven aan de uitvoering van diverse aanbevelingen in de
Eindrapportage.

Een expertgroep uit de vier landen / groep
onderwijsexperts uit de vier landen voert een
doorlichting uit van het gehele onderwijsbestel, met
inbegrip van alle publieke en particuliere betrokken
partijen, inclusief de overheid. Hierbij komen in ieder
geval aan de orde:
- onderwijskwaliteit, lesmethoden en –middelen;
- aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt;
- doorstroom tussen ko, po, vo en mbo/ho/wo (al
dan niet in Europees Nederland);
- doelmatigheid en doeltreffendheid van de
onderwijsbekostiging, mitigeren van inefficiënties in
het systeem;
- versterken van de kwaliteitsverbetering door
effectief toezicht door onder andere de inspecties;
samenwerking onderwijs- en
ontwikkelingsvoorzieningen in de regio (en eventueel
Europees Nederland).

Duurzaam registratiesysteem
kerngetallen.

Hierbij worden in elk geval de onderwijsinspecties
van de vier landen betrokken.
Op basis van de uitkomsten van de doorlichting
worden maatregelen ontwikkeld en
geïmplementeerd.

G.1.3

G.1.4

Instellen eenduidig taalbeleid

Tijdspad overige aanbevelingen
doorlichting Onderwijs

Aanpak, fasering en planning volgt uit PvA (G.1.2.1)

18

Thema H: Versterken rechtsstaat
Doel

• een bijdrage leveren aan de versterking van de rechtsstaat, door in ieder geval in te zetten op het versterken van het
grenstoezicht, de aanpak van financieel-economische criminaliteit en het verbeteren van het detentiewezen.

Maatregel

Uitwerkingsactiviteit

H.1

In het belang van stabiliteit van de openbare orde en
veiligheid worden tot nader orde geen bezuinigingen
toegepast die de operationele uitvoeringscapaciteit
binnen de meest vitale sectoren van de rechtsstaat
(Politie, Douane, Landsrecherche, OM, Hof,
Kustwacht, gevangeniswezen en de veiligheidsdienst)
beperken.

H.1.1

Doorlopend, op basis van op 29
januari 2021 aangeleverde
nulmeting.

H.2

Op basis van bestaand en/of aanvullend onderzoek
zal worden bepaald of en hoe de (fysieke en online)
goksector hervormd moet worden. Doelstelling is het
verhogen van de inkomsten voor de overheid. Op
basis van voorstellen zal besluitvorming en
implementatie plaatsvinden.

H.2.1

Behandeling en implementatie
Landsverordening Toezicht
Kansspelen.

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

7. Ambtelijke vaststelling Plan van
Aanpak KSA.

7 april 2023

Aruba +
Nederland

Vanwege vertraging in het opleveren van de Business Case
wordt het PvA later ambtelijk vastgesteld dan gepland.

9. Bestuurlijke vaststelling
Business Case

21 april 2023

Aruba

Op basis van de Business Case wordt het implementatieplan
van het KSA opgesteld, inclusief stakeholdermanagement.

10. Bestuurlijke vaststelling PvA
KSA

21 april 2023

Aruba

Het PvA regelt tevens de aanstelling van de kwartiermaker
KSA

11. PvA Consumentenbescherming
ambtelijk vastgesteld

n.n.b

Aruba +
Nederland

Naar verwachting zal onderzoek van H.2.12 relevante
informatie hiervoor bevatten. KSA zal als ZBO verder invulling
geven, na oprichting hiervan.

12. Uitzetten Onderzoek
Kansspelverslaving Oplevering
onderzoek kansspelverslaving

n.n.b

Aruba

Inmiddels is een verzoek om dit onderzoek te doen uitgezet
aan de Sociaal Economische Raad die in 2007 reeds een
relevant te achten verkenning heeft gedaan. Beleid, wet- en
regelgeving kunnen hierop worden aangepast dan wel worden
opgesteld.

13. implementatieplan KSA
ambtelijk vastgesteld.

15 juni 2023

Aruba +
Nederland

Met de input van de Business Case kan een concept
implementatieplan worden opgesteld voor de oprichting van de
KSA, inclusief stakeholdermanagement.

14. Beleidsdocument n.a.v.
ministeriële regeling bestuurlijk
vastgesteld.

n.n.b

Aruba

KSA zal hier als ZBO verder invulling aan geven met
inachtneming van zienswijze Kabinet. Zienswijze kabinet t.a.v.
kansspelen geschiedt in tranches.

15. Letter of Intent DAC-KSA
bestuurlijk vastgesteld.

n.n.b

Aruba

Betreft een op voorhand wenselijk te achten
samenwerkingsovereenkomst tussen de Departementen voor
Casinowezen (DAC) en de KSA. KSA zal als ZBO verder
invulling aan geven, na oprichting hiervan.

16. Oplevering onderzoek
kansspelverslaving

n.n.b

19

Maatregel

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

H.9

H.9.1

5. Hoofdstuk 2 concept
wetsontwerp

1 juli 2023

Aruba +
Nederland

Het tweede hoofdstuk van de consensusrijkswet, inclusief de
bijbehorende Memorie van Toelichting, zal voor 1 juli 2023
worden opgeleverd t.b.v. de opdrachtgever. Bij die
gelegenheid zal aan de opdrachtgever ook een tussentijdse
uitvoeringstoets worden aangeboden
die primair ziet op hoofdstuk 1 van de rijkswet.

6. Hoofdstuk 3 concept
wetsontwerp

n.n.b

H.12

H.13

Landen werken gezamenlijk toe naar een
geharmoniseerd niveau van bescherming
persoonsgegevens binnen het Koninkrijk middels een
Rijkswet. Een plan van aanpak zal worden ontwikkeld
en geïmplementeerd.

Beheer en toezicht t.a.v. het criminaliteitsfonds wordt
op orde gebracht. Curaçao en Sint Maarten volgen de
aanbevelingen uit de rapporten van de Raad voor de
Rechtshandhaving op.
Uiterlijk 1 april 2021 hebben de landen een
onafhankelijke organisatie aangewezen die het fonds
controleert op het opvolgen van de aanbevelingen en
rapporteert of het fonds naar behoren werkt.

Aruba komt met behulp van Defensie voor 1 maart
2021 met een plan van aanpak om de verouderde
dienstplichtverordeningen aan te passen en om de
ARUMIL te professionaliseren, waarbij onder andere
de doorstroommogelijkheden van de ARUMIL naar de
landelijke veiligheidspartners worden verankerd.

Op basis van vastgesteld plan van
aanpak projectfase uitvoeren.

7. Uitvoeringstoets wetsontwerp

n.n.b

H.12.2

Wijziging van de Landsverordening
Criminaliteitsbestrijdingsfonds.

4. Vaststelling aangepast
Landsverordening
Criminaliteitsfonds

n.n.b

Aruba

Na bespreking van het Nader Rapport met de Gouverneur
(H.12.2.3) wordt de wijziging van de Landsverordening
voorgelegd ter behandeling in de Staten. Op dit moment is het
nog niet duidelijk wanneer deze behandeling zal plaatsvinden.

H.12.3

Wijziging van de Landsverordening
Criminaliteitsbestrijdingsfonds.

1. Eindrapportage over PvA
opgeleverd.

n.n.b

Aruba

De eindrapportage volgt op de behandeling van het de
gewijzigde Landsverordening in de Staten.

H.13.2

Opstellen moderne rechtspositie
regeling voor Caribische
beroepsmilitairen, inclusief
wettelijke inkadering.

n.n.b.

n.n.b

Aruba +
Nederland

Betreft vervolgacties die moeten worden bepaald na
oplevering aangepaste notitie lv en lb rechtspositie Arumil
(H.13.2.2).

20

Landspakket
Aruba
Uitvoeringsagenda 1 april – 30 juni 2023