Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

91
Vragen van het lid Servaes (PvdA) aan de Minister van Buitenlandse Zaken
over groeiende militaire steun van Rusland aan het Assad-regime en
toenemende verdeeldheid binnen de anti-ISIS-coalitie (ingezonden
8 september 2015).
Antwoord van Minister Koenders (Buitenlandse Zaken) mede ondertekend
door de Minister van Defensie (ontvangen 23 september 2015).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het feit dat de Amerikaanse Minister van
Buitenlandse Zaken zijn zorgen heeft geuit over de vermeende groeiende
militaire aanwezigheid van Rusland in Syrië ter ondersteuning van het regime
van Assad?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Heeft u signalen of berichten ontvangen die er op wijzen dat de Russische
inmenging in het Syrische conflict toeneemt en dat Rusland militair personeel
en materieel naar Syrië verscheept zoals bijvoorbeeld speciale militaire
eenheden, behuizing voor militairen en een luchtverkeersleidingsysteem waar
de BBC over rapporteert? Zo ja, hoe beoordeelt u deze signalen en berichtgeving?
Antwoord 2
Rusland ontkent niet dat het – ook al voordat de huidige crisis uitbrak –
militair materieel en technische kennis levert aan het regime van Assad.
Rusland beroept zich hierbij consequent op eerdere contractuele verplichtingen. Er zijn indicaties dat het aantal Russische militaire transporten naar Syrië
(in ieder geval tijdelijk) toeneemt, zoals in de media is gemeld. Dit vindt het
kabinet heel zorgwekkend.

1

ah-tk-20152016-91
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Zie o.a. http://www.bbc.com/news/world-us-canada-34166623 en http://www.nrc.nl/handelsblad/
van/2015/september/07/ineens-duiken-er-russen-op-in-syrie-1532606

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Vraag 3 en 6
Deelt u de zorgen van de Amerikaanse Minister van Buitenlandse Zaken dat
grotere Russische inmenging in het Syrische conflict en meer Russische
steun voor Assad leidt tot verdere escalatie van het conflict, tot voortgaand
bloedvergieten onder de Syrische burgerbevolking (o.a. door vatenbommen)
en tot nieuwe vluchtelingenstromen?
Bent u bereid in bilateraal en in internationaal verband uw zorgen uit te
spreken over de groeiende Russische steun voor Assad en uw Russische
collega aan te sporen militaire en politieke steun aan Assad stop te zetten en
mee te werken aan een wapenstilstand en een politieke oplossing voor het
conflict in Syrië? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3 en 6
Landen die invloed hebben op partijen in Syrië dienen deze in versterkte
mate uit te oefenen om zo een politieke oplossing dichterbij te brengen. Het
is van groot belang dat Rusland zijn invloed op het Assad-regime aanwendt
om het tot deelname aan een politiek proces te bewegen. Toenemende
Russische militaire assistentie aan Assad kan hier haaks op komen te staan.
Nederland spreekt waar mogelijk Rusland aan op zijn verantwoordelijkheden.
Tijdens het gesprek tussen Minister Koenders en Minister Lavrov op 5 juni jl.
in Moskou is het belang van een politieke oplossing van het conflict in Syrië
benadrukt. Door Nederland gesteunde pogingen in de VN-Veiligheidsraad een
wapenembargo overeen te komen zijn eerder vastgelopen op gebrek aan
medewerking van Rusland.
Vraag 4 en 5
Deelt u de zorgen over de toenemende verdeeldheid binnen de internationale
coalitie tegen ISIS waar naast de bovengenoemde Russische steun aan Assad
tevens sprake is van Turkse bombardementen op Koerdische stellingen en
verschil van inzicht bestaat tussen landen over de effectiviteit van luchtacties
tegen ISIS zolang deze niet ondersteund worden door betrouwbare grondtroepen?
Deelt u de noodzaak voor spoedig overleg tussen de leden van de internationale coalitie tegen ISIS, alsook in de VN-Veiligheidsraad, over de ontstane
situatie waarin de onderlinge verdeeldheid geadresseerd wordt en waarin
heldere afspraken worden gemaakt over een eenduidige bestrijding van ISIS
en over een politieke oplossing voor de Syrische burgeroorlog? Zo ja, hoe zal
u aandringen op spoedig overleg in coalitie- en VN-verband? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 4 en 5
De coalitie is eensgezind van opvatting dat ISIS moet worden verslagen. Er is
overeenstemming dat de luchtcampagne tegen ISIS resultaat boekt, maar ook
dat er nog steeds significante inzet nodig is. Tevens is men het er in de
coalitie over eens dat de luchtcampagne moet worden ondersteund door de
inzet van betrouwbare grondtroepen. Hier richten de trainingsinspanningen
van diverse coalitiepartners, waaronder Nederland, zich dan ook op.
Los van de bestrijding van ISIS in coalitieverband, hebben regionale spelers
verschillende belangen in de oorlog in Syrië. Het is van belang dat deze
verschillen van inzicht worden geadresseerd in een politiek proces en niet in
een proxy-oorlog. Het is noodzakelijk dat alle partijen zich inzetten om een
politieke oplossing voor Syrië dichterbij te brengen. Nederland benadrukt dit
in alle relevante internationale overleggen. Het is belangrijk dat ook landen
als Rusland en Iran bij een politieke oplossing worden betrokken. In dit kader
zijn de inspanningen van VN-Gezant De Mistura van bijzonder belang. Het
kabinet heeft intensief overleg over dit onderwerp mede in het licht van de
aanstaande Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.
De coalitie komt regelmatig bijeen, zowel in volledige bezetting van 62
landen, zoals en marge van de Algemene Vergadering van de Verenigde
Naties eind september, als in kleiner verband van de 22 meest betrokken
landen in de Small Group. Ook zijn er periodieke Chiefs of Defense (CHOD)
conferenties van de coalitiepartners die militair actief zijn in de anti-ISIS
coalitie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 7
Steunt u de Amerikaanse oproep aan Griekenland om het luchtruim te sluiten
voor Russische vliegtuigen die naar Syrië vliegen om (militaire) hulp af te
leveren en vindt u dat de EU als geheel het luchtruim hiervoor zou moeten
sluiten? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
De EU en de Verenigde Staten hebben een wapenembargo afgekondigd voor
Syrië. Nederland is van mening dat alle EU-lidstaten ervoor moeten waken
dat wapens Assad via de Europese Unie bereiken.
Vraag 8
Bent u bereid deze vragen te beantwoorden voorafgaand aan het Algemeen
overleg over de Algemene Vergadering van de VN van woensdag 9 september a.s.?
Antwoord 8
De vragen zijn zo snel mogelijk beantwoord binnen de daarvoor geldende
termijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3