Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2542
Vragen van het lid Helder (PVV) aan de Staatssecretaris van Veiligheid en
Justitie over een viervoudig moordenaar die, ondanks een levenslange
gevangenisstraf, van de Raad voor de Strafrechttoepassing en de
Jeugdbescherming (RSJ) met verlof mag (ingezonden 22 mei 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Dijkhoff (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
15 juni 2015)
Vraag 1
Bent u op de hoogte van de uitspraak van de beroepscommissie van de RSJ
in de zaak van Loi Wah C., waarin wordt bepaald dat criminelen die tot
levenslang zijn veroordeeld, toch in aanmerking moeten komen voor verlof?1
2

Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 4
De RSJ verwijst naar de Europese rechtspraak, waarin staat dat ook
levenslanggestraften in elk geval uitzicht moeten hebben op beëindiging van
de detentie; blijft u bij de conclusie in de analyse in de zaak van het Europese
Hof voor de Rechten van de Mens van 9 juli 2013, Vinter e.a. v. het Verenigd
Koninkrijk waarin wordt aangegeven dat de betreffende uitspraak geen
consequenties hoeft te hebben voor de wijze waarop Nederland moet
omgaan met levenslanggestraften?3 Zo nee, waarom niet?
Zo ja, deelt u de mening dat de RSJ met deze uitspraak het principe van de
levenslange gevangenisstraf ondermijnt? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2 en 4
Ja, ik blijf bij de conclusie uit de analyse in de bedoelde zaak van het
Europese Hof voor de Rechten van de Mens. De Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) heeft recentelijk geoordeeld dat aan de in
de vragen bedoelde levenslang gestrafte binnen twee maanden na de
uitspraak in principe op structurele basis incidenteel verlof moet worden

1

http://www.telegraaf.nl/binnenland/24061109/__Verlof_ondanks_levenslang__.html
https://www.rsj.nl/actueel/nieuwsberichten/verloflevenslanggestrafte.aspx?cp=60&cs=15850
3
Bijlage Analyse EHRM 9 juli 2013 – rijksoverheid.nl
2

ah-tk-20142015-2542
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

toegekend als onderdeel van zijn detentieplan. Ik zal uitvoering geven aan
deze uitspraak. Wel vormt deze uitspraak, evenals verschillende uitspraken
van de voorzieningenrechter in zaken van een andere levenslanggestrafte,
voor mij aanleiding om nader te bezien of een aanpassing in de tenuitvoerlegging van de levenslange gevangenisstraf zou kunnen bijdragen aan de
houdbaarheid ervan voor de rechter. Ik zal hierover eerst de betrokken
partijen en belanghebbenden raadplegen, waaronder in elk geval het
Openbaar Ministerie, de rechterlijke macht, de Nederlandse Orde van
Advocaten, de procureur-generaal bij de Hoge Raad en slachtofferorganisaties. Een brief hierover kan uw Kamer na de zomer tegemoet zien.
Vraag 3
Deelt u het gegeven dat levenslang in Nederland ook daadwerkelijk levenslang inhoudt en dat zelfs de Hoge Raad enkele jaren geleden al heeft
geoordeeld dat het opleggen van levenslang niet in strijd is met het Europees
Verdrag voor de Rechten van de Mens en de fundamentele vrijheden?4
Antwoord 3
Ja, dit gegeven deel ik. Dit betekent echter niet dat er binnen het huidige
beleid geen enkel perspectief op vrijlating is. Levenslanggestraften kunnen
immers, net als andere veroordeelden, in aanmerking komen voor gratie.
Door deze mogelijkheid kent Nederland een wettelijke regeling als gevolg
waarvan een door de rechter opgelegde levenslange gevangenisstraf kan
worden verkort.
Vraag 5 en 6
Deelt u voorts de mening dat in het geval van levenslanggestraften, niet moet
worden gewerkt aan resocialisatie aangezien het vanwege de ernst van het
gepleegde strafbare feit volgens de rechter niet de bedoeling is dat zij ooit
nog in de samenleving zullen terugkeren ondanks een piepkleine kans op
gratie? Zo nee, waarom niet? Zo ja, bent u bereid voor levenslang gestraften
een uitzondering te maken op artikel 2, tweede lid van de Penitentiaire
Beginselenwet waarin wordt bepaald dat met de handhaving van het karakter
van de vrijheidsstraf of vrijheidsbenemende maatregel de tenuitvoerlegging
hiervan zo veel mogelijk dienstbaar wordt gemaakt aan de voorbereiding van
de terugkeer van de betrokkene in de maatschappij?
Bent u bereid, indien u geen gehoor geeft aan de vorige vraag, te bevorderen
dat artikel 2, tweede lid van de Penitentiaire Beginselenwet zo aangepast
wordt dat tenminste verlof voor levenslanggestraften onmogelijk wordt
gemaakt? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5 en 6
Zoals gemeld in het antwoord op vraag 4, ben ik voornemens de tenuitvoerlegging van de levenslange gevangenisstraf nader te bezien. Een brief met
daarin een uitgewerkt voorstel kan uw Kamer na de zomer tegemoet zien. In
deze brief zal ik ook ingaan op de (on)mogelijkheden voor resocialisatie,
waaronder activiteiten gericht op re-integratie en verlof.

4

http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:HR:2009:BF3741

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2