1

Datum
1 december 2023
Onderwerp Toelichting reflectietrajecten voortgangsbrief uithuisplaatsingen
kinderopvangtoeslag december 2023

Reflectie Rechtspraak
De Rechtspraak zal een dossieronderzoek verrichten aan de hand van een
regionaal representatieve steekproef. Het onderzoek richt zich op de vraag welke
rol financiële problematiek ten gevolge van de toeslagenaffaire heeft gespeeld in
het geheel van redenen dat de kinderrechter noemt om een kind uit huis te
plaatsen. Voor dit onderzoek is een externe begeleidingscommissie ingesteld,
bestaande uit drie onafhankelijke wetenschappers. De Rechtspraak is op dit
moment bezig met de voorbereidingen en verwacht dat het reflectieonderzoek
ongeveer driekwart jaar zal duren vanaf het moment dat de definitieve UHP KOTkindlijst in het kader van de tijdelijke wet uitwisseling persoonsgegevens UHP KOT
is ontvangen. De Rechtspraak verwacht dat de resultaten van de reflectie eind
2024 openbaar zullen worden gemaakt.

Directoraat-Generaal
Straffen en Beschermen
Directie Jeugd, Familie en
Aanpak
Criminaliteitsfenomenen
.
Turfmarkt 147
2511 DP Den Haag
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
www.rijksoverheid.nl/jenv

Ons kenmerk
5030469
Bij beantwoording de datum
en ons kenmerk vermelden.
Wilt u slechts één zaak in uw
brief behandelen.

Reflectie Gecertificeerde Instellingen
De Gecertificeerde Instellingen (GI’s) zijn gestart met een gezamenlijk
reflectietraject. Daarin wordt onder meer ingegaan op de (impact van de)
financiële problematiek, in hoeverre dat bekend was bij jeugdbeschermers en hoe
dat is meegewogen in beslissingen, en wat GI's hiervan kunnen leren met
betrekking tot hun rol, professionele oordeelsvorming en samenwerking met
netwerkpartners. Naast een reflectie op in totaal 24 zaken door jeugdbeschermers
aan de hand van een gestructureerde vragenlijst worden de onderzoeken 'Het
kind van de rekening' van de Inspectie JenV1 en 'Samen werken aan
feitenonderzoek' van het NJi2 betrokken, alsmede de leerrapportage van het
Ondersteuningsteam van april 20233. Bij de analyse- en conclusiefase en de
aanbevelingen worden o.a. ervaringsdeskundige cliënten,
gedragswetenschappers, de Raad voor de Kinderbescherming en een
jeugdrechtadvocaat betrokken. Het reflectietraject wordt naar verwachting voor
de zomer van 2024 afgerond.
Reflectie Raad voor de Kinderbescherming
De Raad voor de Kinderbescherming gaat een intern dossieronderzoek uitvoeren
op basis van een steekproef. De Inspectie Justitie en Veiligheid heeft in haar
rapport ‘Het kind van de rekening’ aangegeven geen aanwijzingen te zien dat het
fraudelabel heeft meegewogen in de beoordeling van de jeugdprofessionals of een
kinderbeschermingsmaatregel nodig was bij de onderzochte gezinnen. Anderzijds
wil de Raad voor de Kinderbescherming inzicht in de vraag hoe problematische
schulden mogelijk gezorgd hebben voor onveiligheid in het gezin en hoe deze
mogelijk een bedreiging gevormd hebben voor de ontwikkeling van de kinderen
uit gedupeerde gezinnen. Daarnaast heeft het onderzoek als doel om inzichten te
verkrijgen hoe de Raad voor de Kinderbescherming in een raadsonderzoek meer
aandacht kan hebben voor armoede en schulden en welke ondersteuning
gezinnen nodig hebben om negatieve gevolgen voor het gezinsleven te beperken
Kamerstukken II, 2023/24, 31 839, nr. 973
Kamerstuk II, 2021/22, 31 839, nr. 972.
3
Raadpleegbaar via www.hetondersteuningsteam.nl
1
2

Pagina 1 van 2

of voorkomen. In hun reflectietraject zullen daarnaast ook de bevindingen en de
aanbevelingen uit het recente rapport ‘Kind van de rekening’ worden
meegenomen en de lessen uit de Leerrapportage van het Ondersteuningsteam
UHP KOT. Tevens worden de inzichten van het onderzoek dat het Verwey-Jonker
Instituut in opdracht van de Raad voor het Kinderbescherming uitvoert naar hoe
de organisatie omgaat met de culturele diversiteit en armoedeproblematiek van
jeugdigen en gezinnen meegenomen.4 Ook zal de Raad voor de
Kinderbescherming een onafhankelijke ‘dwarsdenker’ betrekken in het
reflectietraject. De Raad voor de Kinderbescherming zal de inzichten van de
reflectie delen en bespreken met de ketenpartners.

Directoraat-Generaal
Straffen en Beschermen
Directie Jeugd, Familie en
Aanpak
Criminaliteitsfenomenen

Datum
1 december 2023
Ons kenmerk
5030469

https://www.kinderbescherming.nl/actueel/nieuws/2023/09/07/raad-voor-dekinderbescherming-onderzoekt-eigen-culturele-sensitiviteit
4

Pagina 2 van 2