Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 300 VIII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (VIII) voor het jaar 2016

Nr. 81

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR
EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 november 2015
Voor u ligt de Mediabegroting 2016, met de concrete uitwerking van en
aanvulling op artikel 15 (Media) uit de Rijksbegroting 2016 van het
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (hierna: OCW). Ik stuur
u deze brief om het budget vast te stellen voor 2016 voor de mediainstellingen en de taken die in de Mediawet 2008 zijn vastgelegd.
Leeswijzer
De brief is als volgt opgebouwd. Hoofdstuk 1 bevat het financiële kader
voor de periode 2016–2020. In hoofdstuk 2 vindt u een terugblik op de
resultaten van de landelijke publieke omroep en een vooruitblik op de
komende jaren. Ook vindt u een toelichting op de beëindiging van de
activiteiten van het Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Mediaproducties (hierna: Mediafonds) en de wijzigingen van de Mediawet 2008.
Hoofdstuk 3 gaat in op de ontwikkelingen bij de regionale en lokale
publieke omroep. Verder geef ik in de brief opvolging aan een aantal
moties en toezeggingen.
Inhoudsopgave

kst-34300-VIII-81
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

1.
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6
1.7

Financieel kader
Budget media
Uitgaven media
Meerjarenoverzicht budget en uitgaven
Algemene Mediareserve en frictiekosten
Landelijke publieke omroep
Regionale publieke omroep
Financieringsstromen media

2
2
4
7
7
9
12
13

2.
2.1

Landelijke publieke omroep
Terugblik

13
13

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

1

2.1.1
2.1.2
2.1.3
2.2
2.2.1
2.2.2
2.2.3
2.3
2.4
2.5

Naleving Prestatieovereenkomst 2010–2015
Programmatische terugblik
Onafhankelijke producties
Vooruitblik
Concessiebeleidsplan 2016–2020
Prestatieovereenkomst 2016–2020
Erkenningen 2016–2020
Mediafonds
Wijzigingen Mediawet 2008
Overig

13
14
14
15
15
16
16
16
17
18

3.
3.1
3.1.1
3.1.2
3.1.3
3.1.4
3.1.5
3.1.6
3.2

Regionale en lokale publieke omroep
Regionale publieke omroep
Slagvaardig en efficiënt
Samenwerking regionale en landelijke publieke omroep
Omrop Fryslân
Nieuwsbronnen in dunbevolkte gebieden
Regiodocumentaires
Provinciefonds
Lokale publieke omroep

19
19
19
19
20
21
22
22
22

Ter afsluiting

22

Onderliggende stukken1
–

–
–

–
–
–
–
–
–

Bijlage 1: bijlagen van hoofdstuk 1 van de mediabegrotingsbrief 2016:
a) de toelichting op de post Bijdragen mediabeleid («Bestedingsplan
Bijdragen Mediabeleid 2016»);
b) frictiekosten;
c) aansluiting jaarverslagen 2014;
d) verdeling van € 7,7 miljoen over de regionale publieke omroepen.
Bijlage 2: de NPO heeft op 29 april 2015 de Terugblik 2014 (inclusief
rapportage naleving Prestatieovereenkomst) toegezonden.
Bijlage 3: het Commissariaat voor de Media heeft op 30 juni 2015 de
jaarlijkse verificatie van de naleving van de Prestatieovereenkomst
toegestuurd.
Bijlage 4: de NPO heeft op 27 oktober 2015 de Financiële terugblik
2014 toegezonden.
Bijlage 5a: de NPO heeft op 15 september 2015 de Meerjarenbegroting
2016–2020 toegezonden.
Bijlage 5b: de NPO heeft op 28 oktober 2015 de herziene Meerjarenbegroting 2016–2020 toegezonden.
Bijlage 6: het Commissariaat voor de Media heeft op 15 oktober 2015
zijn opmerkingen over de Meerjarenbegroting 2016–2020 toegezonden.
Bijlage 7: de Raad voor Cultuur heeft op 29 oktober 2015 zijn
opmerkingen over de Meerjarenbegroting 2016–2020 toegezonden.

1 Financieel kader
1.1 Budget media
Het budget voor media wordt gevormd door de rijksbijdrage, de reclameopbrengsten (Ster-opbrengsten) en de rente op de Algemene Mediareserve (hierna: AMR). In tabel 1 treft u de stand van de begrotingspost
«totale uitgaven» aan zoals die is opgenomen in de Rijksbegroting 2016
van OCW.2 Deze post van de Rijksbegroting fungeert als uitgangspunt
1
2

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Kamerstuk 34 300-VIII, nr. 2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

2

voor de berekening van het totaal beschikbare budget voor media. In het
beschikbare budget voor media zijn de meest recente inzichten in de
wettelijke consumentenprijsindex (€ 9,8 miljoen voor het jaar 2016) en de
reclameontvangsten (€ 204 miljoen voor het jaar 2016) meegenomen. De
raming van de reclameontvangsten is € 7 miljoen hoger dan in de
Rijksbegroting 2016.3 De bezuinigingen en ZBO-kortingen op de rijksbijdrage, zoals afgesproken en uitgewerkt, zijn verwerkt.
Tabel 1: Meerjarenbeeld van het beschikbare budget voor media
Bedragen in € 1.000

Stand totale uitgaven van Artikel 15 (Media)
van de Rijksbegroting 2016
Uitgaven overige artikelen1
Technische mutatie jaarafsluiting 20142
Prijsindex 2015 doorwerking 2016
en verdere jaren3
Mutatie prijsindexen 2016 t/m 2020
Mutatie raming inkomsten van de Stichting
Etherreclame (Ster)
Mutatie raming rente op AMR

2015

2016

2017

2018

2019

2020

864.627

1.005.485

956.230

966.953

964.113

977.030

– 1.281
142.837

– 1.280

– 1.280

– 1.280

– 1.280

– 1.280

6.749
9.761

6.395
17.051

6.427
25.051

6.462
33.227

6.511
41.663

978.396

997.151

1.002.522

1.023.924

7.000

Totaal beschikbaar budget Media

1.006.183

1.027.715

1
De post «uitgaven overige artikelen» is de optelsom van de volgende posten die in tabel 15.2 van artikel 15 van de Rijksbegroting 2016 van OCW
te vinden zijn: Bekostiging Basisinfrastructuur Cultuur 2013–2016 Vierjaarlijkse instellingen, Subsidies en Bijdragen aan (inter-)nationale organisaties.
2
Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VIII, nr. 82.
3
De dekking van de prijsbijstelling 2015 voor de jaren 2016 en verder wordt betrokken bij de besluitvorming Voorjaarsnota 2016.

Toelichting
De rijksbijdrage
De rijksbijdrage wordt jaarlijks geïndexeerd volgens de systematiek van
de Mediawet. Dit betekent dat voor deze begroting wordt gerekend met de
huishoudensprognose van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en
met de consumentenprijsindex (hierna: prijsindex) voor 2016 van het
Centraal Planbureau (hierna: CPB). De begroting voor 2016 is gebaseerd
op een prijsindex van 1,2%. Ik volg daarmee de ramingen van het CPB
zoals opgenomen in de Macro Economische Verkenning (hierna: MEV)
2016.4 Voor de jaren 2017 tot en met 2020 wordt voorzichtigheidshalve
uitgegaan van een prijsindex van 1%.
Ontvangsten van de Stichting Etherreclame (Ster)
De ontvangsten van de Stichting Etherreclame (hierna: Ster) over 2014
bedragen € 217,6 miljoen.5 Daarmee vallen deze € 20,6 miljoen hoger uit
dan de € 197 miljoen die in de Rijksbegroting 2014 geraamd was.6 De
positieve resultaten van de Ster hangen samen met het WK voetbal en de
Olympische Winterspelen en het feit dat de Ster in 2014 erin is geslaagd
om meer omzet te realiseren.7

3

Zie onderdeel «Ontvangsten van de Stichting Etherreclame (Ster)» van paragraaf 1.1 van deze
brief voor nadere toelichting.
4
http://www.cpb.nl/cijfers
5
Jaarrekening 2014 van de Ster.
6
Post «Ontvangsten» (exclusief rente op de AMR van € 0,5 miljoen) van tabel 15.2 van de
Rijksbegroting 2014 van OCW (Kamerstuk 33 750 VIII, nr. 2).
7
Jaarverslag 2014 van de Ster.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

3

Meerjarenraming van de Ster
De Ster geeft een prognose af voor een netto afdracht van € 204 miljoen
in 2016. Dit bedrag is € 7 miljoen hoger dan aanvankelijk in de Rijksbegroting 2016 van OCW was geraamd. Voor de periode 2017–2019 gaat de
raming van de Ster uit van de volgende bedragen: € 203 miljoen in 2017,
€ 220 miljoen in 2018 en € 200 miljoen in 2019.8 Als gevolg van snelle
ontwikkelingen in het mediagebruik en in de markt kan dit bedrag
fluctueren. Daarom wordt jaarlijks bekeken of de raming bijstelling
behoeft en kies ik ervoor om conservatief te ramen.
De verwachte rentebaten op de AMR
Voor het jaar 2016 worden de rentebaten op de AMR geraamd op € 0,5
miljoen. De rentebaten blijven gelijk met de raming van de Rijksbegroting
2016. Meer informatie over de AMR vindt u in paragraaf 1.4.
1.2 Uitgaven media
De totale uitgaven uit het mediabudget 2016 nemen per saldo toe ten
opzichte van 2015. Zie tabel 2 voor de uitgaven in 2015 en 2016.
Tabel 2: Uitgaven media 2015 en 2016
Bedragen in € 1.000
2015

2016

756.569
7.969

765.474
8.065

155.794
0
15.571
25.274
20.538

157.664
0
15.752
25.577
23.345

17.202

17.408

2.185
1.498
1.520

2.156
1.498
1.538

500
4.573

500
5.298

1.009.192

1.024.275

– 3.009

3.440

1.006.183

1.027.715

Uitgaven
Landelijke publieke omroep
– Budget Landelijke publieke omroep inclusief index1
– Filmfonds van de omroep en Telefilm (CoBO) inclusief index
Regionale publieke omroep
– Budget Regionale publieke omroep2
Minderhedenprogrammering
Stichting Omroep Muziek (SOM)3
Uitzenden en uitzendgereedmaken (oud NOB)
Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (NIBG)4
Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Mediaproducties
(Mediafonds)
Stimuleringsfonds voor de Journalistiek (voorheen: Stimuleringsfonds voor de Pers)
Mediawijsheid-expertisecentrum (Bewust mediagebruik)
Organisatie van Lokale Omroepen in Nederland (OLON)
Bijdragen mediabeleid (Overige bekostiging media (uit rente
AMR))
Commissariaat voor de Media (CvdM)5
Subtotaal uitgaven
Mutatie algemene mediareserve (AMR)
Totaal
1

Inclusief onder andere het budget Stichting BVN en het budget Mediavoorziening Antillen
(Caribische mediavoorziening).
2
Zie paragraaf 1.6 van deze brief voor meer informatie.
3
Inclusief zogenoemde naburige rechten. Deze rechten zijn bedoeld als vergoeding voor uitvoerende musici, koorleden en solisten in aanvulling op hun salaris.
4
Jaar 2016: inclusief incidenteel additioneel budget voor de dekking van budgettaire knelpunten
van Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid.
5
Jaar 2016: inclusief additioneel budget in verband met een toename van de taken van het
Commissariaat voor de Media.

8

Op verzoek van de Tweede Kamer wordt sinds vorig jaar de meerjarenraming van de Ster
opgenomen in de mediabegrotingsbrief (kamerstuk 34 000-VIII, nr. 61).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

4

Toelichting
Net zoals in voorgaande jaren, met uitzondering van 2012, neem ik de
prijsindex in de uitgaven aan de instellingen op.9 Er zijn verder enkele
wijzigingen die ik hierna zal toelichten.
Stichting Omroep Muziek (voorheen: Muziekcentrum van de Omroep)
Het budget voor de Stichting Omroep Muziek (hierna: SOM) is € 15,8
miljoen voor het jaar 2016. In dit bedrag is de prijsindex 2016 van circa
€ 0,2 miljoen opgenomen.
Uitzenden en uitzendgereedmaken
Het budget voor Uitzenden en uitzendgereedmaken (voorheen: NOB) in
2016 bedraagt € 25,6 miljoen. In dit bedrag is de prijsindex 2016 van circa
€ 0,3 miljoen opgenomen.
Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid
Het budget voor het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (hierna:
NIBG) bedraagt in 2016 € 23,3 miljoen. Hierin zijn de prijsindex 2016 van
circa € 0,3 miljoen en een incidenteel additioneel budget van € 2,5
miljoen voor de dekking van de budgettaire knelpunten meegenomen.
De knelpunten vloeien voort uit het programma Beelden voor de
Toekomst (hierna: BvdT). In het kader van dit meerjarige programma is
het merendeel van het analoge Nederlandse audiovisuele erfgoed
gerestaureerd, geconserveerd en gedigitaliseerd. Dit betreft circa
negentigduizend uur video televisie-uitzendingen van onder andere de
publieke omroep, twintigduizend uur Nederlandse film, honderdduizend
uur audio en tweeënhalf miljoen foto’s. De structureel hogere kosten als
gevolg van het programma worden onder meer veroorzaakt door de
opslagkosten van het digitale archief en de kosten voor een online
platform voor onderwijsinstellingen dat toegang biedt tot digitaal
omroepmateriaal.
Dit jaar is het programma BvdT geëvalueerd. Daarbij is vooral gekeken
naar de kwalitatieve aspecten van het programma en de bestedingen
binnen het programma.10 In 2016 moet binnen de mediabegroting een
oplossing worden gevonden voor de structurele budgettaire knelpunten
die voortvloeien uit het programma. In september 2015 heeft NIBG het
meerjarenplan 2016–2020 aangeboden. Hierin worden de knelpunten die
voortvloeien uit het programma benoemd alsmede de ambitie met
betrekking tot onder meer het digitale archief en de aanbod van diensten
aan onderwijsinstellingen van NIBG de komende jaren. Ik vraag de Raad
voor Cultuur (hierna: RvC) dit najaar een advies uit te brengen over het
meerjarenplan van NIBG. Het advies van de RvC zal worden betrokken in
het financiële onderzoek naar de structurele budgettaire knelpunten van
NIBG.

9

Een uitzondering betreffen de uitgaven aan het Mediawijsheid-expertisecentrum, de bijdragen
mediabeleid en het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek. Deze uitgaven worden namelijk
niet geïndexeerd.
10
De eindrapportage Beelden voor de Toekomst wordt apart naar de Kamer gestuurd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

5

Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Mediaproducties
Het budget voor het Mediafonds bedraagt in 2016 € 17,4 miljoen. Hierin is
de prijsindex 2016 (circa € 0,2 miljoen) meegenomen. 2016 is het laatste
jaar waarin de activiteiten van het Mediafonds worden bekostigd. De
NPO-organisatie (hierna: NPO) heeft aangekondigd vanaf 2017 jaarlijks
binnen de huidige begroting een bedrag ad € 16,6 miljoen beschikbaar te
stellen voor culturele mediaproducties (zie ook paragraaf 2.3).
Stimuleringsfonds voor de Journalistiek
Het budget van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek is € 2,2
miljoen voor het jaar 2016. Hierin is de ZBO-korting van het kabinet-Rutte
II (€ 0,029 miljoen) meegenomen.
Organisatie van Lokale Omroepen in Nederland
Het budget voor de Organisatie van Lokale Omroepen in Nederland
(hierna: OLON) is € 1,5 miljoen voor het jaar 2016. Hierin is de prijsindex
2016 (€ 0,018 miljoen) meegenomen.
Bijdragen mediabeleid
De renteopbrengst op de AMR is bestemd voor bijdragen aan tijdelijke
projecten en incidentele activiteiten die ten goede komen aan de
doelstellingen van het mediabeleid. Deze projecten beoordeel ik jaarlijks
per aanvraag (zie bijlage 1a van deze brief). De beschikbare rentebaten
voor het jaar 2016 zijn naar verwachting € 0,5 miljoen (zie paragraaf 1.1,
onder «de verwachte rentebaten op de AMR»).
Commissariaat voor de Media
Het budget voor het Commissariaat voor de Media (hierna: CvdM) stijgt
per saldo naar circa € 5,3 miljoen in 2016. Hierin zijn de ZBO-korting van
het kabinet-Rutte I (€ 0,030 miljoen ten opzichte van het jaar 2015), de
ZBO-kortingen van het kabinet-Rutte II (€ 0,202 miljoen), de prijsindex
2016 (€ 0,065 miljoen) en een additioneel budget van circa € 1,5 miljoen
meegenomen.
Ster
De Ster heeft op grond van het regeerakkoord van het kabinet-Rutte I geen
rechtstreekse korting op de organisatie opgelegd gekregen. Gezien de
omvang van de bezuinigingen op het mediabudget kan en wil ik geen
enkele instelling ontzien. Met het oog hierop heb ik de Ster gevraagd om
de komende jaren de doelmatigheid van de organisatie te vergroten. Dit
vertaalt zich in een besparing die ten goede komt aan de middelen die
beschikbaar komen voor het mediabudget. Deze besparing bouwt voort
op de solidariteitskorting van 5% (circa € 0,7 miljoen) die in 2015 is
toegepast op de organisatiekosten van de Ster en loopt stapsgewijs op tot
een extra structurele besparing in 2017 van circa € 0,4 miljoen.11

11

Het meerjarig budgettaire kader voor de kosten van de Ster ziet hierdoor als volgt uit
(exclusief diverse baten): € 13,599 miljoen in 2016 (inclusief prijsindex 2016 van 1,2%);
€ 13,448 miljoen in de jaren 2017 tot en met 2020 (exclusief de prijsindexen voor de jaren 2017
tot en met 2020).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

6

Mutatie algemene mediareserve (AMR)
Voor een toelichting op de mutatie in de AMR verwijs ik u naar paragraaf
1.4 van deze brief.
1.3 Meerjarenoverzicht budget en uitgaven
In tabel 3 vindt u het meerjarenbeeld van het budget, de uitgaven en de
mutatie van de AMR.
Tabel 3: Meerjarenbeeld mediabudget, uitgaven en mutatie AMR
Bedragen in € 1.000
2015

2016

2017

2018

2019

2020

Totaal beschikbaar mediabudget1

1.006.183

1.027.715

978.396

997.151

1.002.522

1.023.924

Totale uitgaven mediabudget2

1.009.192

1.024.275

978.497

992.081

1.006.115

1.022.609

– 3.009

3.440

– 101

5.070

– 3.593

1.315

3

Exploitatiesaldo (mutatie AMR)

1
De dekking van de prijsbijstelling 2015 voor de jaren 2016 en verder wordt betrokken bij de besluitvorming Voorjaarsnota 2016, maar de prijsbijstelling 2015 voor de jaren 2016 en verder is toegevoegd aan de rijksbijdrage. Het bedrag van 2015 is inclusief technische mutatie jaarafsluiting
2014.
2
Naar aanleiding van artikel 2.148a van de Mediawet 2008, waarbij de bezuinigingen en ZBO-kortingen van het kabinet-Rutte I en het kabinet-Rutte
II zijn meegenomen.
3
Exclusief de uitgaven voor frictiekosten.

1.4 Algemene Mediareserve en frictiekosten
Een positief saldo van de ontvangsten en uitgaven op de mediabegroting
wordt toegevoegd aan de AMR. Een negatief saldo wordt ten laste
gebracht van de AMR. Bijdragen uit de AMR worden jaarlijks beoordeeld
bij de budgetvaststelling. Conform de reguliere jaarlijkse financiering van
de publieke omroep, zullen de beschikbare middelen vanuit de AMR
betrokken worden bij de toekenning van het jaarbudget 2016.
In 2015 zijn er meerdere mutaties ten laste en ten gunste van de AMR
geweest (tabel 4):
Tabel 4: Mutaties AMR 2015 en 2016
Bedragen in € 1.000
2015

2016

Beginstand

214.672

217.073

Verwacht exploitatiesaldo lopende jaar
Correctie exploitatiesaldo 2014
Meevaller Ster 2014
Terugvordering reserves Landelijke publieke omroep boven de
10%-norm
Onttrekking AMR t.b.v. meerkosten Super-evenementen NPO 2016
Frictiekosten 2013 n.a.v. de maatregelen van het kabinet-Rutte I1
(mutaties t.o.v. de Mediabegrotingsbrief 2015)
Frictiekosten 2014 n.a.v. de maatregelen van het kabinet-Rutte I1
(mutaties t.o.v. de Mediabegrotingsbrief 2015)
Frictiekosten 2015 n.a.v. de maatregelen van het kabinet-Rutte I1
Frictiekosten 2015 n.a.v. de maatregelen van het kabinet-Rutte II1
Toevoeging verwacht exploitatiesaldo

– 3.009
– 330
20.627
14.969
– 16.000

Eindstand (prognose)

– 1.672

P.M.

– 5.985
– 3.500
– 2.699

P.M.
P.M.
P.M.
3.440

217.073

P.M.

1

Het gaat om uitgekeerde bedragen. Een aantal aanvragen van media-instellingen met
betrekking tot een bijdrage in de bekostiging van hun frictiekosten wordt op dit moment nog
door mij worden beoordeeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

7

2015
Het verwachte exploitatiesaldo voor 2015 van de AMR kan worden
beïnvloed door mee- of tegenvallers met de reclameopbrengsten (zie
paragraaf 1.1 onder «Ontvangsten van de Stichting Etherreclame»). Dit
wordt duidelijk in het voorjaar van 2016 bij de vaststelling van de
jaarrekening 2015 van de Ster. De meevaller van de Ster in 2014 (€ 20,6
miljoen) is verwerkt in de prognose van de eindstand van 2015. Op grond
van de Mediawet 2008 dienen de reserves van de publieke omroep boven
de zogenoemde 10%-norm terug te vloeien naar de AMR. Dit geeft een
vordering van circa € 15 miljoen op de landelijke publieke omroep.12
De media-instellingen hebben sinds de publicatie van de mediabegrotingsbrief 2015 aanvragen ingediend voor een bijdrage in de bekostiging
van frictiekosten die betrekking hebben op de jaren 2013, 2014 en 2015. In
bijlage 1b van deze brief zijn de totaal uitgekeerde bijdragen in de
bekostiging van de frictiekosten weergegeven.
2016
Er vindt naar verwachting in 2016 per saldo een dotatie aan de AMR
plaats van circa € 3,4 miljoen. Dit saldo is het resultaat van een reguliere
onttrekking van de AMR in 2016 (€ 3,6 miljoen negatief) en een hogere
raming van de Ster van de reclameopbrengsten in 2016 ten opzichte van
de Rijksbegroting 2016 (€ 7 miljoen positief).13 Voor een verdere
toelichting op de Ster-opbrengsten verwijs ik u naar paragraaf 1.1 van
deze brief.
De posten uit te keren bijdragen in de frictiekosten zijn nog niet ingevuld.
Dit komt omdat de aanvragen voor een financiële bijdrage in 2016 in de
frictiekosten nog niet bekend zijn. Ik houd er rekening mee dat de
2.42-omroepen in 2016 een beroep zullen doen op een bijdrage uit de
AMR op de basis van de frictiekosten-regeling die ik voor hen heb
opgesteld. Deze regeling voorziet in een financiële bijdrage in de kosten
waarmee de 2.42-omroepen worden geconfronteerd als gevolg van het
feit dat de bekostiging van hun activiteiten vanuit de mediabegroting met
ingang van 1 januari 2016 wordt beëindigd.
Verder heb ik van de Stichting Regionale Omroep Overleg en Samenwerking (hierna: ROOS) begrepen dat de regionale omroepen ervan uit
gaan dat zij frictiekosten zullen gaan maken als gevolg van de taakstelling
die voortvloeit uit het regeerakkoord van het kabinet-Rutte II. Ik zal
hierover in gesprek gaan met ROOS om mij een beeld te vormen van de
omvang en de aard van de verwachte frictiekosten.14 Op basis hiervan zal
ik een besluit nemen ten aanzien van de noodzaak om hiervoor een
frictiekostenregeling op te stellen. Bij een eventuele regeling denk ik aan
vergelijkbare uitgangspunten zoals die bij de landelijke publieke omroep
zijn gehanteerd. Daarbij is de bijdrage onder meer afhankelijk van de
omvang van de reserves van de regionale omroepen. De bekostiging
ervan vindt plaats door het oormerken van de prijsindexvergoeding met
ingang van komend jaar. Ook de inzet van de AMR is denkbaar, mits de
12

Zie de onderdelen «Financiële Terugblik landelijke publieke omroep 2014» en «Maximering
reservevorming landelijke publieke omroep» van paragraaf 1.5 van deze brief voor een nadere
toelichting.
13
De reguliere onttrekking van de AMR voor het jaar 2016 is het verschil tussen de posten
«Totaal beschikbaar mediabudget» en «Totale uitgaven mediabudget» (van tabel 3 van deze
brief) exclusief de mutatie naar aanleiding van de geactualiseerde Ster-raming ten opzichte
van de Rijksbegroting 2016.
14
Vanaf 1 januari 2016 met het bestuur van de Regionale Publieke Omroep (RPO) als de
Mediawet 2008 tijdig is gewijzigd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

8

desbetreffende frictiekosten bijdragen aan de samenwerking tussen de
regionale omroepen en de landelijke publieke omroep. Ik vind dit een
belangrijke randvoorwaarde, omdat de AMR in het verleden is gefinancierd vanuit middelen van en ten behoeve van de landelijke publieke
omroep.
Gelet op het feit dat de verwachte frictiekosten van de regionale
omroepen samenhangen met een intensivering van hun onderlinge
samenwerking kan ik mij voorstellen dat dit ook een criterium wordt bij de
bekostiging van de frictiekosten. Hierbij denk ik bijvoorbeeld aan
(incidentele of transitie)kosten die gemoeid zijn met de adoptie van
uniforme technologische standaarden die ook door de landelijke publieke
omroep worden gebruikt en/of hierop aansluiten.
Het uitkeren van de verwachte toekomstige frictiekosten die voortkomen
uit de maatregelen van het kabinet-Rutte I en van het kabinet-Rutte II en
de uitkering van de gereserveerde bedragen voor bekostiging van
super-evenementen, zoals het WK/EK voetbal en de Olympische Spelen,
zullen naar verwachting ertoe leiden dat de omvang van de AMR de
komende jaren naar verwachting zal afnemen.15 Eventuele tegenvallers
van de reclameopbrengsten kunnen ook een neerwaartse impact hebben
op de omvang van de AMR.
1.5 Landelijke publieke omroep
De NPO vroeg in zijn oorspronkelijke Meerjarenbegroting 2016–2020 voor
de landelijke publieke omroep voor 2016 een budget aan van € 829,3
miljoen.16 Dit bedrag was gebaseerd op een prijsindex van 1%. Na de
indiening van de aanvraag heeft het CPB in haar MEV aangegeven dat het
uitgaat van een verwachte prijsinflatie over 2016 van 1,2%. Met het oog
hierop heeft het CvdM in zijn advies aan mij over de meerjarenbegroting
laten weten dat de budgetaanvraag van de NPO voor 2016 uitkomt op een
bedrag van afgerond € 830,9 miljoen wanneer rekening wordt gehouden
met deze geraamde prijsinflatie. In het bedrag van € 830,9 miljoen zijn
ook de verwachte meerkosten van € 16 miljoen als gevolg van superevenementen in 2016 verwerkt. Dit komt overeen met de herziene
Meerjarenbegroting 2016–2020 die de NPO na het advies van het CvdM
heeft ingediend, waarbij uitgegaan is van een prijsindex van 1,2% voor
het jaar 2016 in plaats van 1%.17 Op grond van het bovenstaande stel ik
het budget voor de landelijke publieke omroep vast op € 830,9 miljoen.18
In tabel 5 vindt u de specificatie van het totaalbudget van de landelijke
publieke omroep.
Tabel 5: Specificatie van het totaalbudget van de landelijke publieke omroep
Bedragen in € 1.000
2016
Budget Landelijke publieke omroep1
Filmfonds van de omroep en Telefilm (CoBO)
Stichting Omroep Muziek (SOM)2
Uitzenden en uitzendgereedmaken (oud NOB)

765.474
8.065
15.752
25.577

15

Zie onderdeel «Maximering reservevorming landelijke publieke omroep» van paragraaf 1.5
van deze brief en zie bijlage 1b van deze brief voor een nadere toelichting.
Zie bijlage 5a van deze brief voor de oorspronkelijke Meerjarenbegroting 2016–2020 van de
NPO. In de budgetaanvraag 2016 van de landelijke publieke omroep zijn de ZBO-kortingen van
het kabinet-Rutte I en van het kabinet-Rutte II meegenomen.
17
Zie bijlage 5b van deze brief voor de herziene Meerjarenbegroting 2016–2020 van de NPO.
18
Conform artikel 2.148a van de Mediawet 2008 stel ik het bedrag voor de landelijke publieke
mediadienst (Landelijke publieke omroep, CoBO en Uitzenden en uitzendgereedmaken) voor
het jaar 2016 vast op het bedrag van € 789,6 miljoen.
16

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

9

Bedragen in € 1.000
2016
Subtotaal

814.868
3

Meerkosten super-evenementen NPO in 2016

16.000

Totaal

830.868

inclusief onder andere Stichting BVN (circa € 1,5 miljoen) en Mediavoorziening Antillen/
Caribische mediavoorziening (circa € 0,3 miljoen).
inclusief Naburige rechten. Deze rechten zijn bedoeld als vergoeding voor uitvoerende musici,
koorleden en solisten.
3
Dit bedrag wordt uit de AMR bekostigd. Zie de onderdelen «Financiële Terugblik landelijke
publieke omroep 2014» en «Maximering reservevorming landelijke publieke omroep» van
paragraaf 1.5 van deze brief en de (herziene) Meerjarenbegroting 2016–2020 van de NPO voor
een nadere toelichting op de systematiek van de reservevorming van de publieke omroep.
1

2

Stichting Het Beste van Vlaanderen en Nederland (BVN) en Mediavoorziening Antillen (Caribische mediavoorziening)
Stichting het Beste van Vlaanderen en Nederland (hierna: BVN) is sinds
2013 een samenwerkingsverband tussen de NPO en de Vlaamse publieke
omroep (VRT). De bijdrage voor BVN vanuit de mediabegroting komt neer
op een bedrag van circa € 1,5 miljoen voor het jaar 2016.
Sinds 2013 is aan de taken van de NPO een mediavoorziening toegevoegd
voor de Caribische eilanden van het Koninkrijk. Hiertoe voorziet de
Meerjarenbegroting 2016–2020 van de NPO voor 2016 in een bedrag van
circa € 0,3 miljoen voor de Stichting NTR.
Financiële Terugblik landelijke publieke omroep 2014
De NPO heeft een financieel overzicht van de landelijke publieke omroep
samengesteld. Het overzicht is een samenvoeging van de baten en lasten
uit de individuele jaarrekeningen van de omroepinstellingen en is
opgenomen in de Financiële Terugblik 2014 van de NPO.19 Uit het
overzicht blijkt dat de landelijke publieke omroep als geheel in 2014 een
positief exploitatiesaldo uit gewone bedrijfsvoering heeft behaald van
€ 6,9 miljoen (2013: positief € 10,2 miljoen).20 Dit resultaat bestaat uit een
negatief resultaat van de NPO van € 7,6 miljoen en een positief resultaat
bij de omroepen van € 14,5 miljoen.21 De resultaten zijn verwerkt in het
eigen vermogen.

19

Zie bijlage 4 van deze brief voor het Financiële Terugblik 2014 van de NPO.
Er is een verschil tussen de exploitatiesaldi uit gewone bedrijfsvoering van de Financiële
Terugblik 2014 en de Financiële Terugblik 2013 met betrekking tot het jaar 2013. Het verschil
tussen de Financiële Terugblik 2013 en de Financiële Terugblik 2014 houdt voornamelijk
verband met een correctie in de waardering van de materiële vaste activa (panden) en de
mutatie in de hoogte van de afschrijvingskosten die daarmee samenhangt. Verder zijn de
cijfers van OHM niet meegenomen in de Financiële Terugblik 2013, omdat er nog geen
definitieve jaarrekening beschikbaar was. Deze zijn alsnog verwerkt in de vergelijkende cijfers
2013 in de Financiële terugblik 2014.
21
Zie pagina’s 4 en 5 van het Financiële Terugblik 2014 van de NPO voor meer informatie.
20

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

10

Als gevolg van de over te dragen reserve voor media-aanbod, die in 2014
circa € 15 miljoen bedraagt, is het totale exploitatieresultaat over 2014 na
overdracht € 8,1 miljoen negatief.22 De volgende paragraaf licht de
systematiek rond de over te dragen reserve voor media-aanbod verder
toe.
Maximering reservevorming landelijke publieke omroep
De reservevorming van de landelijke publieke omroep is aan een
maximum gebonden. Het betreft een maximum van 10% van de totale
uitgaven van de landelijke publieke omroep.23 De uitgaven aan verenigingsactiviteiten worden niet meegerekend bij de toepassing van deze
norm. Deze wettelijke norm heeft alleen betrekking op de reserve
media-aanbod bij de omroepen en de reserves van de NPO-organisatie.
Uit de Financiële Terugblik 2014 blijkt dat de landelijke publieke omroep
aan het einde van 2014 een overschrijding had van de reserves van circa
€ 15 miljoen ten opzichte van de wettelijk toegestane norm.24 De
landelijke publieke omroep heeft dit bedrag daarom als onderdeel van de
totale schuld opgenomen; als terug te betalen bedrag aan het CvdM ten
gunste van de AMR. Daarmee is de totaal over te dragen reserve voor het
media-aanbod circa € 15 miljoen ten opzichte van de Mediabegrotingsbrief 2015.
De reservepositie van de landelijke publieke omroep heeft onder meer
betrekking op bedragen die voor de programmering van de evenementenjaren zijn gereserveerd (zoals het WK/EK voetbal en de Olympische
Spelen). De landelijke publieke omroep gaat hiervoor langlopende
verplichtingen aan en reserveert ieder jaar voldoende budget om de extra
uitgaven in het jaar van super-evenementen op te kunnen vangen.
Doordat de reserves nu moeten worden afgeroomd, zal de landelijke
publieke omroep waarschijnlijk ook voor de komende evenementenjaren
additioneel budget moeten aanvragen om aan de meerjarig aangegane
financiële verplichtingen voor super-evenementen te kunnen voldoen.
Adviezen van het CvdM en van de RvC over de meerjarenbegroting NPO
Met betrekking tot de meerjarenbegroting 2016–2020 van de NPO heb ik
het CvdM en de RvC gevraagd om advies. De adviezen vindt u bij deze
brief gevoegd als bijlage.25 Het CvdM concludeert in zijn advies dat de
inrichting van de meerjarenbegroting voldoet aan de eisen van de
Mediawet (artikel 2.147). Daarnaast constateert het CvdM dat nog niet alle
ambities van het concessiebeleidsplan (hierna: CBP) en aangekondigde
wijzigingen van de Mediawet in de meerjarenbegroting zijn verwerkt. De
NPO heeft echter het CvdM geïnformeerd dat eind dit jaar een nadere
toelichting en uitwerking met planning van de ambities uit het CBP zal
wordt verstrekt, waarbij ook alle elementen van de nieuwe Mediawet
zullen zijn uitgewerkt.
Het CvdM constateert verder dat de meerjarenbegroting niet de verbijzondering van kostensoorten bevat die het CvdM afgelopen jaar heeft
aanbevolen bij de beoordeling van de vorige meerjarenbegroting van de

Het exploitatieresultaat 2014 na overdracht van € 8,1 miljoen negatief is gelijk aan het
positieve exploitatiesaldo uit gewone bedrijfsvoering in 2014 van € 6,9 miljoen, verminderd
met de over te dragen reserve voor media-aanbod in 2014 van circa € 15 miljoen.
23
Artikel 2.174 van de Mediawet 2008.
24
Zie pagina 5 van het Financiële Terugblik 2014 van de NPO voor meer informatie hierover.
25
Zie bijlage 6 van deze brief voor het advies van het CvdM en bijlage 7 voor het advies van de
RvC.
22

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

11

NPO. De NPO heeft het CvdM verzekerd dat de volgende meerjarenbegroting deze financiële transparantie zal bevatten. Ook de RvC vraagt in
zijn advies aandacht voor het inzicht dat de meerjarenbegroting biedt in
bijvoorbeeld het budget voor online-activiteiten en de wijze waarop het
budget voor programmaversterking wordt ingezet. Ik onderschrijf het
belang van meer transparantie en zal hiervoor aandacht vragen bij de
NPO bij de voorbereiding van de meerjarenbegroting volgend jaar.
Ministeriële regeling financiële verantwoording landelijke publieke
media-instellingen en de NPO
De regeling is gebaseerd op artikel 2.172, derde lid, van de Mediawet en
stelt regels over de inhoud en inrichting van de jaarrekening van
landelijke publieke media-instellingen en de NPO. De regeling is in de
eerste helft van dit jaar geactualiseerd in overleg met het CvdM, de NPO,
de landelijke publieke media-instellingen (inclusief Ster), hun accountants,
de Auditdienst Rijk en de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van
Accountants.
De nieuwe regeling voorziet erin dat omroepen voortaan meer informatie
opnemen in hun jaarrekeningen over nevenactiviteiten, sponsorbijdragen
en bijdragen van derden. Dit vergroot de transparantie van de publieke
omroep. Daarnaast is de regeling meer in lijn gebracht met de richtlijnen
van de Raad voor de Jaarverslaggeving, waardoor meer duidelijkheid is
gecreëerd ten aanzien van de inhoud en de inrichting van de jaarrekening.
Verder is het controleprotocol voor de accountants van de landelijke
publieke media-instellingen en de NPO geactualiseerd.
De nieuwe richtlijn is op 2 juli van dit jaar gepubliceerd in de
Staatscourant en is van toepassing op de verantwoording van de
landelijke publieke media-instellingen en de NPO over het jaar 2015 en de
opvolgende jaren. De oude regeling is met de vaststelling van de nieuwe
regeling ingetrokken. Wel blijft de oude regeling materieel van toepassing
voor de verantwoording over het jaar 2014 door de landelijke publieke
media-instellingen en de NPO.26
1.6 Regionale publieke omroep
Het totaalbudget voor de regionale publieke omroep stijgt naar € 157,7
miljoen in 2016 ten opzichte van het jaar 2015 (zie tabel 2). De stijging
betreft de prijsindex 2016 (€ 1,9 miljoen).
De verdeling van het beschikbare budget voor de reguliere activiteiten
(€ 150 miljoen) vindt plaats op basis van de percentages zoals vastgelegd
in artikel 4a van het Mediabesluit 2008. De verdeling over de regionale
publieke omroepen van de € 7,7 miljoen voor de bekostiging van fiscale
maatregelen is gepresenteerd in bijlage 1d van deze brief.
Advies CvdM over de aanvragen 2016 van de regionale publieke omroep
Het CvdM adviseert de aangevraagde budgetten van € 150 miljoen voor
reguliere activiteiten en € 7,7 miljoen voor bekostiging van fiscale
maatregelen toe te kennen. Ik neem dit advies over. Op grond van het
bovenstaande stel ik de budgetten voor de regionale publieke omroep
vast op respectievelijk € 150 miljoen en € 7,7 miljoen, zoals toegelicht in
bijlage 1d van deze brief.

26

Staatscourant, Jaargang 2015, nr. 18 169 (2 juli 2015).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

12

Het CvdM heeft in zijn advies verder geconstateerd dat ondanks de
ontwikkelingen op het gebied van samenwerking met regionale en lokale
media-instellingen de potentiële efficiëntievoordelen nog niet zichtbaar
zijn in de begrotingen van de regionale publieke omroep voor 2016. Het
CvdM benadrukt in zijn advies dat in het komende jaar de vertaling van de
bezuinigingen op een passende wijze naar het toekomstige financiële
beleid van de regionale publieke omroep zal moeten worden vertaald. Het
CvdM neemt vóór 1 januari 2016 een besluit op de aanvragen 2016 van de
regionale publieke omroep.27
1.7 Financieringsstromen media
Het overzicht van de financieringsstromen over het jaar 2014 en de
toelichting op de verschillen tussen de jaarverslagen van OCW, het CvdM
en het jaarverslag van de landelijke publieke omroep door de NPO
(Financiële terugblik 2014 van de NPO) vindt u in bijlage 1c van deze brief.
2 Landelijke publieke omroep
In dit hoofdstuk staat de landelijke publieke omroep centraal. Er is onder
andere aandacht voor de naleving van de Prestatieovereenkomst
2010–2015 (zie ook bijlage 2) en de verdere uitwerking van het regeerakkoord op het onderdeel media.
2.1 Terugblik
Ik ga in dit onderdeel in op drie zaken: de naleving in 2014 door NPO van
de Prestatieovereenkomst 2010–2015, de programmatische terugblik en
de onafhankelijke producties die bij de publieke omroep worden uitgezonden.
2.1.1 Naleving Prestatieovereenkomst 2010-2015
De meeste afspraken uit de Prestatieovereenkomst 2010–2015 zijn
gerealiseerd. Van de vierentwintig afspraken zijn twintig afspraken
gerealiseerd. Vier afspraken zijn niet of gedeeltelijk gerealiseerd. Een
daarvan betreft het bereik van het Nederlandse publiek. De publieke
omroep is er nog niet in geslaagd om de helft van alle Nederlanders te
bereiken. Verder is het nog niet gelukt om met NPO3 meer Nederlanders
tussen de 20 en 34 jaar te bereiken in vergelijking met 2009. Daarnaast is
de NPO er wel in geslaagd om het bereik van radioprogramma-kanalen
onder jongere doelgroepen te vergroten, maar is de doelstelling nog niet
volledig gerealiseerd. Tenslotte is er ruimte voor verbetering voor de
aanwezigheid van vrouwen en allochtonen op de televisieprogrammakanalen.
De overige afspraken van de prestatieovereenkomst zijn wel gerealiseerd.
Zo vindt een ruime meerderheid van de Nederlandse bevolking de NPO in
de domeinen nieuws en opinie goed presteren en bestond het aanbod in
2014 op de gezichtsbepalende televisienetten (NPO1, 2 en 3) grotendeels
uit Nederlandstalige producties. Kortom, ik ben trots op dit resultaat en zie
dit ook als een aanmoediging om hierop voort te bouwen in het prestatiecontract voor de komende jaren en hierbij nieuwe uitdagingen te zoeken.
Bijlage 2 bevat de volledige rapportage over de naleving van de prestatieovereenkomst. Bijlage 3 bestaat uit de jaarlijkse verificatie van het CvdM
over de rapportage.

27

Artikel 2.170 van de Mediawet 2008.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

13

2.1.2 Programmatische terugblik
In 2014 deed de publieke omroep onder andere verslag van belangrijke
gebeurtenissen in de samenleving, zoals de vliegtuigramp met MH17, de
gemeenteraadsverkiezingen en de Olympische Spelen. NPO 3FM Serious
Request vroeg in 2014 aandacht voor een actueel maatschappelijk thema;
seksueel geweld tegen vrouwen en meisjes in conflictgebieden. Het
kinderprogramma Checkpoint won de Gouden Stuiver voor beste
kinderprogramma en de dramaseries Ramses en Hollands Hoop werden
gestart.
2014 is ook het jaar waarin het aanbod van programma’s van Uitzending
Gemist verhuisde naar de nieuwe website npo.nl. Met meer dan 300
miljoen opgevraagde video’s per jaar is uitzendinggemist.nl een van de
grootste en sterkst groeiende mediasites in Nederland. Verder werden in
het najaar van 2014 de radio en televisiekanalen gekoppeld aan het
overkoepelende NPO-merk in het streven om het aanbod van de landelijke
publieke omroep goed zichtbaar, makkelijk vindbaar en duidelijk
herkenbaar te houden in het huidige medialandschap.
De NPO had in 2014 vier hoofdambities:
– een evenwichtig en onderscheidend aanbod;
– het verbeteren van het bereik;
– het vergroten van impact in de samenleving;
– en inspelen op veranderend mediagebruik.
In de Terugblik 2014 (zie bijlage 2) kun u lezen hoe de NPO in 2014 deze
ambities heeft ingevuld.
De waardering voor de NPO door Nederlanders is al jaren vrij stabiel. In
2014 waardeerde de Nederlandse samenleving de NPO met een 7,1 (0,1
hoger dan in 2013). Het zijn vooral de betrouwbaarheid, maatschappelijke
betrokkenheid, het informatieve karakter en de onafhankelijkheid die
worden gewaardeerd. Daarentegen herkent men kenmerken als jong,
vernieuwend en spraakmakend eerder bij commerciële omroepen.28
2.1.3 Onafhankelijke producties
De NPO investeerde wederom ruim voldoende in onafhankelijke
producties. Van het programmabudget besteedde de landelijke publieke
omroep in 2014 28,3% aan onafhankelijke producties. Dit percentage is op
8 juli j.l. door het CvdM vastgesteld. Hoewel het percentage in 2014 een
kleine daling laat zien ten opzichte van het jaar ervoor (2,3 procentpunt) is
dit ruimschoots boven de minimale bestedingsverplichting van 16,5% uit
de Mediawet.29
De OTP heeft vragen gesteld over bestedingsverplichting van 16,5%.30 De
grondslag hiervoor vloeit voort uit de richtlijn audiovisuele mediadiensten
en is vastgesteld in de Mediawet. Het bestedingspercentage aan onafhankelijke producties wordt berekend volgens de in 2011 gemaakte afspraken
tussen de Vereniging van Onafhankelijke Televisie Producenten (hierna:
OTP) en de NPO. Die afspraken zijn onderwerp van overleg tussen NPO en
OTP en met betrokkenheid van het CvdM. Het openen van het bestel biedt
overigens extra kansen voor externe producenten. Die kansen kunnen wat
mij betreft het beste benut worden via de weg van de creatieve competitie
en niet via extra garanties vooraf.

28

Zie ook de Terugblik 2014 in bijlage 2 van deze brief.
Artikel 2.116 van de Mediawet 2008 jo. Artikel 14b van het Mediabesluit 2008.
30
brief van OTP aan de Tweede Kamer van 4 september jongstleden.
29

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

14

2.2 Vooruitblik
2.2.1 Concessiebeleidsplan 2016-2020
In het CBP 2016–2020 beschrijft de NPO op hoofdlijnen de strategie en
keuzes van de publieke omroep voor de komende vijf jaar.31 De basis
daarvoor zijn de publieke mediaopdracht en de kaders die in de Mediawet
zijn gesteld. De NPO heeft rekening gehouden met het voorstel tot
wijziging van de Mediawet 2008, maar op onderdelen is de wijze waarop
de publieke omroep de Mediawet gaat uitvoeren nog niet (voldoende)
uitgewerkt in het CBP. Ik stuur daarom binnenkort een brief aan de NPO
met mijn reactie op het plan. Die reactie zal onder andere ingaan op de
uitwerking van de publieke mediaopdracht, de toegang van externe
partijen, de introductie van genrecoördinatoren en het afleggen van
verantwoording aan het publiek. Het CBP en de verdere uitwerking die ik
in mijn reactie aan de NPO vraag, moeten een goede basis vormen voor
de strategie van de publieke omroep voor de komende vijf jaar.
In het CBP doet de NPO ook aanvragen voor nieuwe aanbodkanalen en
een aanvraag om met aanbodkanalen te stoppen. Het gaat bijvoorbeeld
over het starten met npo3.nl en NPO Plus en het stoppen van NPO Radio
6. Hiervoor geldt een aparte procedure. Over deze aanvragen zal ik op
termijn een ontwerpbesluit nemen. Belanghebbenden kunnen naar
aanleiding hiervan hun zienswijze indienen. Op basis van het geheel aan
aanvragen, adviezen van de RvC en het CvdM en de ingediende zienswijzen neem ik een definitief besluit.
Verder is tijdens de behandeling van het wetsvoorstel aandacht gevraagd
voor de consequenties van het CBP voor de medewerkers van de
landelijke publieke omroep. In dit verband heb ik het lid Van Dijk (SP)
toegezegd om in gesprek te gaan met de NPO over de begeleiding van
medewerkers van de landelijke publieke omroep bij het vinden van werk.
In vervolg daarop kan ik u het volgende melden. De NPO heeft het CBP in
overleg met de omroepen opgesteld en het plan wordt door hen
gedragen. In mijn visie is daarom sprake van een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de keuzes die daarin genomen worden. Bij de
uitvoering van de plannen hebben de omroepen een eigen verantwoordelijkheid met betrekking tot hun medewerkers. Zij zijn immers werkgever
en zijn in die rol verantwoordelijk voor hun eigen personeelsbeleid. De
NPO vervult in aanvulling hierop een faciliterende en coördinerende rol
door omroepoverstijgende vraagstukken in overleg met de omroepen op
te pakken. De NPO maakt hierbij gebruik van instrumenten, zoals het
«Werkstation» en de «Werkwijzer».32
Het «Werkstation» is een internetsite voor omroepmedewerkers waarop
loopbaan-begeleiding, coaching, testen en vakopleidingen worden
aangeboden. De site biedt ook een geïntegreerde vacaturebank waarin
zowel vacatures binnen als buiten de omroep gepubliceerd staan. De
«Werkwijzer» biedt aanbod van van-werk-naar-werk-activiteiten.

31
32

NPO, Concessiebeleidsplan 2016–2020, juni 2015.
Het «Werkstation» en de «Werkwijzer» zijn instrumenten die worden bekostigd vanuit het
Stichting Arbeidsmarkt-, Werkgelegenheids- en Opleidingsfonds. Dit fonds is in 1990 opgericht
en initieert omroep-overstijgende activiteiten ten behoeve van de inzetbaarheid van
medewerkers. Het fonds heeft een bestuur waarin zowel werkgevers als werknemers zijn
vertegenwoordigd. De middelen die dit fonds tot beschikking heeft, zijn grotendeels gefinancierd door de NPO en de omroepen op basis van de bepalingen in de Omroep-cao.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

15

Op basis van mijn gesprek met de NPO kan ik melden dat de NPO zich zal
inspannen om deze instrumenten in te zetten om medewerkers van de
landelijke publieke omroep te faciliteren in hun zoektocht naar een nieuwe
baan. Daarnaast wil ik u onder de aandacht brengen dat de NPO mede
namens de landelijke publieke media-instellingen een cao voor het
omroeppersoneel heeft afgesloten waarin een sociale regeling is
opgenomen voor werknemers met zowel een vaste als een tijdelijke
arbeidsovereenkomst, die hun baan verliezen. Deze regeling voorziet in
een ontslagvergoeding en een budget voor outplacement en/of scholing.
Daarnaast coördineert de NPO een programma dat voorziet in permanente educatie van omroepmedewerkers. Het doel hiervan is om
medewerkers de gelegenheid te bieden om zich bij te scholen zodat ze
toegerust worden op veranderingen in hun omgeving en hierdoor beter
inzetbaar zijn binnen en buiten de omroep.
2.2.2 Prestatieovereenkomst 2016–2020
Voor de periode 2016–2020 wordt een nieuwe prestatieovereenkomst
afgesloten met de NPO. De afspraken tussen de NPO en OCW worden op
basis van het CBP opgesteld en bevatten kwalitatieve en kwantitatieve
doelstellingen voor het media-aanbod, de publieksbetrokkenheid en het
publieksbereik. Het CvdM is medeondertekenaar van de overeenkomst,
omdat hij de afspraken valideert en verifieert. Naar verwachting wordt de
bespreking over de overeenkomst begin 2016 afgerond en dan wordt de
overeenkomst ter informatie naar de Tweede Kamer gestuurd.
2.2.3 Erkenningen 2016–2020
Op 1 januari 2016 start een nieuwe erkenningperiode. Op 13 januari 2015
heb ik voor de periode 2016–2020 (voorlopige) erkenningen verleend aan
omroepverenigingen voor het verzorgen van media-aanbod voor de
landelijke publieke mediadienst. BNN-VARA, AVROTROS, KRO-NCRV, EO,
Omroep MAX en VPRO heb ik een erkenning verleend en aan PowNed,
WNL en HUMAN een voorlopige erkenning.
2.3 Mediafonds
De bekostigingsrelatie met het Mediafonds wordt per 1 januari 2017
beëindigd. De bekostiging van projecten van het Mediafonds vindt
volgend jaar nog plaats, maar er zal tevens worden gewerkt aan de
afbouw van de organisatie.
De NPO heeft gemeld dat vanaf 2017 de ontwikkeling en productie van
documentaires en drama vanuit het NPO-fonds zal worden gestimuleerd.
Hiervoor is een jaarlijks bedrag van € 16,6 miljoen gereserveerd. Dit
bedrag zal ook in de prestatieovereenkomst met de NPO worden
vastgelegd. Het Mediafonds, de NPO, het Filmfonds en het Fonds
Creatieve Industrie zijn met elkaar in gesprek over de mogelijke voortzetting van bestaande projecten en regelingen. Het Filmfonds is van plan
de volgende regelingen van het Mediafonds in een nader te bepalen vorm
voort te zetten: Talentontwikkeling in het kader van Deltaplan Talent c.q.
Oversteek, One Night Stand en Kort! (i.s.m. de NPO), Nu of Nooit! (i.s.m.
de NPO), Teledoc Campus (i.s.m. de NPO), de Transmedia-regeling (i.s.m.
het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie) en het TAX-videoclipfonds. Het
Stimuleringsfonds Creatieve Industrie is voornemens het Gamefonds en
de Transmedia-regeling (i.s.m. het Filmfonds) van het Mediafonds in een
nader te bepalen vorm voort te zetten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

16

2.4 Wijzigingen Mediawet 2008
Op 13 oktober 2014 stuurde ik uw Kamer mijn visie op de toekomst van
het publieke mediabestel.33 Op 24 november 2014 sprak ik met uw Kamer
over deze visie.34 Deze toekomstvisie is uitgewerkt in het wetsvoorstel tot
wijziging van de Mediawet 2008 in verband met het toekomstbestendig
maken van de publieke mediadienst (hierna: het wetsvoorstel), dat ik op
25 augustus jl. aan uw Kamer stuurde.35 Het wetsvoorstel is inmiddels
aangenomen door de Tweede Kamer en wordt op korte termijn besproken
door de Eerste Kamer. Ik streef naar inwerkingtreding van het
wetsvoorstel per 1 januari 2016.
Het wetsvoorstel heeft tot doel het publieke mediabestel toekomstbestendig te maken. Dat is nodig vanwege de grote veranderingen die zich
afspelen in de mediasector, waaronder de sterke toename van het
media-aanbod dat beschikbaar is voor het publiek. Zowel de landelijke als
de regionale publieke media-instellingen zijn nu niet slagvaardig genoeg
om met deze veranderingen mee te gaan.
De voorgestelde maatregelen uit het wetsvoorstel moeten binnen het
publieke mediabestel leiden tot scherpere keuzes, sterkere creatieve
competitie en meer gezamenlijkheid in het uitvoeren van de publieke taak.
Om tot scherpere keuzes te komen, wordt de publieke media-opdracht
aangescherpt: de publieke functies zijn voortaan informatie, cultuur en
educatie. Amusement is daarmee niet langer een kerntaak van de publieke
omroep. Om tot meer creatieve competitie te komen, vergroot dit
wetsvoorstel de toegang van externe partijen tot het publieke mediabestel. Anders dan nu het geval is kunnen dan niet alleen erkende
omroepen, maar ook externe partijen en maatschappelijke organisaties
met een idee, format of product bij de NPO terecht. Om tot meer
gezamenlijkheid te komen, wordt de positie van de NPO in dit
wetsvoorstel gewijzigd van coördinatie- en samenwerkingsorgaan in
sturings- en samenwerkingsorgaan van de landelijke publieke omroep. Zij
bepaalt en bewaakt voortaan de koers van de gehele publieke omroep en
krijgt daarmee een grotere, meer sturende rol.
Daarnaast moderniseer ik met dit wetsvoorstel de regionale omroep en
maak deze meer toekomstbestendig. De regionale omroepen staan
immers voor grotendeels dezelfde uitdagingen als de landelijke publieke
omroep. Het wetsvoorstel introduceert een wettelijke bestuurlijke
organisatie voor de regionale omroepen: de stichting Regionale Publieke
Omroep (hierna: RPO). Deze stap zorgt direct voor meer bestuurlijke
slagvaardigheid van de regionale omroepen. In een volgend wetsvoorstel
zullen de overige maatregelen voor de verdere modernisering van de
regionale omroep worden uitgewerkt.36 De beoogde inwerkingtreding van
die wetswijziging is per 1 januari 2017.
Online Reclame
Het Kamerlid Verhoeven (D66) heeft op 8 oktober jl. tijdens de plenaire
behandeling van de wijziging van de Mediawet gevraagd om te kijken of
de regels inzake online reclame, die nu in een bindende regeling van de
NPO zijn opgenomen, op een andere manier kunnen worden georganiseerd (Handelingen II 2015/16, nr. 12, item 9).

33

Kamerstuk 32 827, nr. 67.
Kamerstuk 34 000-VIII, nr. 76.
35
Kamerstuk 34 264, nr. 2.
36
Kamerstuk 32 827, nr. 78.
34

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

17

De hoofdlijn van de regels voor online reclame is vastgelegd in de
Mediawet, namelijk dat voor online reclame zoveel mogelijk moet gelden
wat voor reclame op lineaire kanalen reeds geldt. Het CvdM heeft dit
uitgangspunt uitgewerkt in beleidsregels inzake reclame.37 De NPO heeft
conform deze beleidsregels concreet uitvoeringsbeleid gevormd, die zijn
vastgelegd in een bindende regeling.
Naar aanleiding van het verzoek van de heer Verhoeven heb ik gesproken
met de NPO, de Ster en het CvdM. Uit deze gesprekken blijkt het
volgende: Het inplannen van reclame op lineaire kanalen verschilt
namelijk met het proces rond online reclame. Bij lineaire kanalen is
duidelijk sprake van herkenbare spots in Ster-blokken tussen
programma’s. Online reclame vindt plaats via banners op sites en als
pre-roll bij programma’s. De technologische ontwikkelingen op het terrein
van online reclame gaan snel en dat vraagt – binnen de kaders van de wet
en de beleidsregels van het CvdM – telkens om actieve afstemming tussen
NPO en Ster. Daarbij gaat het telkens om het vinden van een goede balans
tussen onafhankelijkheid van de publieke omroep en commercieel belang
van de Ster en adverteerders.
Ik wil het verzoek van de heer Verhoeven daarom in overleg met de NPO,
de Ster en het CvdM nader uitwerken. Uitgangspunt hierbij is dat de Ster
in staat moet zijn haar taak adequaat te vervullen, waarbij ze kan inspelen
op trends in de markt. Daarnaast is het van belang dat de NPO in verband
met zijn verantwoordelijkheid voor het gemeenschappelijke belang van de
publieke omroep en voor de indeling van zendtijd, waaronder die van de
Ster, de operationele en technische randvoorwaarden voor de exploitatie
van reclame op het internet kan borgen, zoals de NPO dit ook voor radio
en televisie doet. De redactionele onafhankelijkheid van omroepen wordt
hierbij vanzelfsprekend niet aangetast.
2.5 Overig
De wethouders van Economie en Media van de gemeenten Amsterdam,
Utrecht en Hilversum hebben op 4 oktober 2015 een open brief gericht
aan de Tweede Kamer en aan het kabinet. Hierin noemen zij een tiental
onderwerpen, die zij van belang achten voor een sterke Media Valley.
Deze onderwerpen bestrijken een breed terrein en vragen onder meer
aandacht voor de handhaving van een laag (6%) BTW tarief voor diensten
die aan mediaproducties zijn gerelateerd, de stimulering van excellente
media- en kunstvakopleidingen, regulering van privacywetgeving op
gelijke wijze als elders in Europa, het behoud van netneutraliteit, de
verbetering van de vervoersinfrastructuur tussen Amsterdam, Utrecht en
Hilversum en ruimte in de Mediawet voor publiek-private samenwerking.
De brief kwam ter sprake bij het wetgevingsoverleg ter wijziging van de
Mediawet, op 8 oktober jongstleden. Daarbij hebben de leden Verhoeven
(D66) en Mohandis (PvdA) mij gevraagd om een reactie te geven op deze
brief.
Deze tien onderwerpen liggen op het terrein van een groot aantal
departementen (naast OCW zijn dat EZ, SZW, Financiën, VenJ en IenM). Ik
heb de Kamer daarom toegezegd dat ik deze brief onder de aandacht zou
brengen van de desbetreffende collega’s in het kabinet. Ik kom hierop
terug met een schriftelijke reactie.

37

http://www.cvdm.nl/wp-content/uploads/2013/08/Beleidsregels-reclame-publieke-mediainstellingen-2011.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

18

3 Regionale en lokale publieke omroep
In dit laatste hoofdstuk sta ik stil bij de regionale en lokale omroep.
3.1 Regionale publieke omroep
3.1.1 Slagvaardig en efficiënt
Het kabinet wil komen tot een slagvaardige en efficiënte regionale
omroep. In mijn visie is het daarom van belang om te komen tot één
organisatie die op basis van één concessie verantwoordelijk wordt voor
de verwezenlijking van de publieke media-opdracht op regionaal niveau
met behoud van de regionale identiteit. Zo kan de vereiste efficiency
worden gerealiseerd met een nog overzienbare schaalgrootte. De
intensivering van landelijke samenwerking en de clustering van de
ondersteunde afdelingen draagt daaraan bij. Daarmee kan ook de
slagvaardigheid worden vergroot zonder dat afbreuk gedaan wordt aan de
kwaliteit van het media-aanbod en de regionale identiteit van de programmering.
Dit doel wil het kabinet bereiken in drie stappen. De eerste stap is gezet
met de overheveling van de bestuurlijke en financiële verantwoordelijkheid naar het Rijk per 1 januari 2014 en de korting van 17 miljoen euro
op het budget van de regionale omroepen met ingang van 2017.
De tweede stap betreft de verlening van een ongedeelde concessie aan
één organisatie die verantwoordelijk is voor de verwezenlijking van de
publieke opdracht op regionaal niveau: de Regionale Publieke Omroep
(hierna: RPO). Dit is uitgewerkt in het wetsvoorstel tot wijziging van de
Mediawet 2008 in verband met het toekomstbestendig maken van de
publieke mediadienst. Op 8 oktober jl. was de plenaire behandeling in uw
Kamer van dit wetsvoorstel.
De derde stap betreft de verdere inrichting en governance van de
organisatie van de regionale omroep op basis van de gesprekken die ik
met ROOS heb gevoerd. Dit wordt vastgelegd in nadere wetgeving met
als beoogde inwerkingtredings-datum 1 januari 2017. De kern van de
uiteindelijke uitwerking is dat wettelijk gewaarborgd worden dat de RPO
verzorgingsgebieden vaststelt en de verzorging van het media-aanbod
voor die gebieden opdraagt aan regionale redacties die onderdeel zijn van
de RPO. Vooralsnog zullen die verzorgingsgebieden maximaal de huidige
provincies en omroepen zijn.38 De regionale redacties zullen in deze
verzorgingsgebieden de regionale omroeptaak – de verzorging van de
programma’s – uitvoeren.
Ik ben tijdens de plenaire behandeling van het wetsvoorstel tot wijziging
van de Mediawet 2008 niet toegekomen aan de beantwoording van een
deel van de vragen over de regionale en lokale publieke omroep. Ik heb
daarop toegezegd deze vragen schriftelijk te zullen beantwoorden. Deze
toezegging doe ik gestand door in de volgende paragrafen de
openstaande vragen te beantwoorden.
3.1.2 Samenwerking regionale en landelijke publieke omroep
Het lid Verhoeven (D66) vroeg hoe de samenwerking tussen de regionale
publieke omroepen en de landelijke publieke omroep eruit gaat zien, hoe
ik stimuleer dat er een goede uitwisseling van content kan plaatsvinden
en wat er met wetgeving als begeleiding wordt gedaan. Het lid Heerma
38

Kamerstuk 34 264, nr. 33.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

19

(CDA) vroeg in dit verband hoe ik de samenwerking tussen de NOS en de
regionale omroepen waardeer. Daarnaast merkte het lid Heerma op dat in
plaats van de content onder de eigen noemer van de NOS te brengen, er
op de website van de NOS ook zou kunnen worden doorgelinkt naar het
nieuws van de regionale omroepen zelf. Het lid Heerma vroeg hoe ik
daartegen aankijk.
Ik vind het belangrijk dat de landelijke publieke omroep en de regionale
publieke omroep met elkaar samenwerken. Om als voorbeeld het nieuws
te nemen: door samenwerking kan regionaal nieuws sneller zijn weg
vinden naar de NOS en andersom. Ook wordt door samenwerking de
zichtbaarheid en het bereik van de regionale omroepen vergroot. Op
NOS.nl heeft het regionale nieuws inmiddels een eigen plek gekregen. De
betreffende berichten zijn te herkennen aan het regio-logo.
Verder vind ik het belangrijk dat de landelijke en de regionale publieke
omroep blijven zoeken naar nieuwe manieren van samenwerking om
daarmee de kwaliteit van de nieuwsvoorziening te verbeteren en het
publiek beter te kunnen bedienen. Met het oog hierop vind ik het een
positieve ontwikkeling dat de NOS en ROOS in een persbericht op
7 oktober jl. bekendgemaakt hebben dat zij hun samenwerking verder
uitbreiden waarbij het regionieuws een plek in het NOS Journaal krijgt.
Het is aan deze organisaties om samen te bepalen hoe de uitbreiding van
de samenwerking verder wordt ingevuld, maar het lijkt mij een goed idee
als vanuit de website van de NOS direct wordt doorgelinkt naar het
nieuws van de regionale omroepen.
Het wetsvoorstel dat op 8 oktober jl. in uw Kamer is behandeld, voorziet in
een wijziging van artikel 2.133 van de Mediawet 2008 die de uitwisseling
van media-aanbod tussen de landelijke publieke omroepen enerzijds en
regionale en lokale publieke omroepen anderzijds vergemakkelijkt. Op
deze manier hoop ik de samenwerking te faciliteren en te stimuleren. Ik
vind het tot slot ook belangrijk dat de landelijke en regionale publieke
omroep niet alleen redactioneel maar ook bij de techniek samenwerken
om zo de uitwisseling van content en aansluiting van elkaars systemen zo
efficiënt mogelijk te laten zijn.
3.1.3 Omrop Fryslân
De leden Verhoeven (D66), Rutte (VVD), Segers (ChristenUnie) mede
namens Bisschop (SGP), Heerma (CDA), Jasper van Dijk (SP), Mohandis
(PvdA) en Klein (Klein-fractie) vroegen aandacht en waarborgen voor de
bijzondere positie van Omrop Fryslân en de Friese taal. Daarover is ook
een motie ingediend door de leden Heerma en Segers die op 13 oktober jl.
door uw Kamer is aangenomen.39 In deze motie verzoekt de Kamer de
regering om bij de uitwerking van de toekomst van de regionale
omroepen inhoudelijk en financieel recht te doen aan de bijzondere
positie van Omrop Fryslân en hierover met de provincie Friesland
afspraken te maken.
Ik ben mij bewust van de bijzondere positie van de Friese taal als officiële
tweede rijkstaal in Nederland en de belangrijke rol die Omrop Fryslân in
dit verband vervult. Ik verwijs u in dit verband naar mijn brief van
7 september 2015 aan uw Kamer.40 Hierin gaf ik onder meer mijn reactie
op het plan ROOS.41 In mijn reactie heb ik gesteld dat er door de overheid
39

Kamerstuk 34 264, nr. 34.
Kamerstuk 32 827, nr. 78.
41
Het plan ROOS is getiteld «Het nieuwe publieke regionale mediabedrijf: betrokken en
betrouwbaar» (april 2015).
40

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

20

voldoende voorzieningen worden getroffen voor een kwalitatief
hoogwaardig programma-aanbod in de Friese taal en dat deze functie
goed geborgd moet worden, ook in de toekomst. Daartoe heb ik
toegezegd dat ik in het wetsvoorstel over de regionale omroep dat in 2017
in gaat, het Friestalig media-aanbod en een eigen aanbodkanaal voor de
provincie Fryslân wettelijk zal borgen.
Verder zal in het wetsvoorstel de onafhankelijkheid van de regionale
redacties worden gewaarborgd. De regionale redacties bepalen zelf de
vorm en inhoud van het door hen verzorgde media-aanbod. Concreet
betekent dit onder meer dat in Friesland wordt bepaald wat er in Friesland
wordt uitgezonden. Daarnaast zal voor Friesland, evenals voor de andere
provincies, een afzonderlijke beleidscommissie media-aanbod worden
ingesteld. De beleidscommissie wordt in de Mediawet 2008 vastgelegd en
is representatief voor het verzorgingsgebied.
De ingediende motie zie ik daarom als ondersteuning van mijn beleid. Dit
geldt ook voor de bekostiging van Omrop Fryslân. Mijn beleid voorziet er
reeds in dat er extra geld gaat naar Omrop Fryslân. Dit zal ik ook
betrekken in mijn overleg met de provincie Friesland. Daarbij gaat het om
een jaarlijkse bijdrage via de NOS voor landelijke Friestalige programmering en de rechtstreekse extra subsidiëring vanuit de mediabegroting
in het kader van de Bestuursafspraak Friese taal en Cultuur. De continuering van deze extra bijdrage zal ik in ieder geval in het wetsvoorstel
waarborgen.
3.1.4 Nieuwsbronnen in dunbevolkte gebieden
Het lid Verhoeven (D66) vroeg hoe ik ga helpen om in dunbevolkte
gebieden (zoals Friesland, Drenthe en Zeeland) het aantal nieuwsbronnen
niet onder een kritische grens te laten zakken. Het lid Segers
(ChristenUnie) sloot zich bij deze vraag aan. Ook het lid Heerma (CDA)
merkte in dit verband op dat juist in de hele kleine provincies de rol van
de publieke omroep het meest onder druk staat.
Ik deel de zorgen die deze Kamerleden schetsen rond de regionale
journalistiek en specifiek die rond het aantal nieuwsbronnen in dunbevolkte gebieden. Tegelijkertijd ligt de primaire verantwoordelijkheid voor
het aanbieden van een onafhankelijk en kwalitatief hoogwaardig nieuwsen informatieaanbod bij de mediaorganisaties zelf, zowel publiek als
privaat.42 De regionale publieke omroepen die in deze dunbevolkte
gebieden actief zijn, worden hiervoor nu al ruimschoots gecompenseerd.
Ik zal zorgen dat dit in het wetsvoorstel waarin de verdere modernisering
van de regionale omroep wordt vormgegeven, geborgd wordt. Tevens is
dit ook een verantwoordelijkheid voor de betreffende provincies en
gemeenten. Het doet mij dus deugd om te zien dat er ook medeoverheden
zijn die deze lastige opgave aanpakken zoals de provincie Friesland, die
het oprichten van een Fries regionaal mediacentrum ondersteunt en de
provincie Limburg die een onafhankelijk medialandschap actief stimuleert.43
De overheid dient te zorgen voor een klimaat waarin ondernemerschap en
innovatie goed kunnen gedijen. Mijn beleid is daarom gericht op het
wegnemen van belemmeringen voor ondernemerschap en het leveren
van een bijdrage aan innovatieve experimenten op het terrein van de
42
43

Kamerstuk 32 827, nr. 81.
Zie pagina 9 van http://www.fryslan.frl/12334/programma-8-cultuur,-taal-en-onderwijs/files/
programma%208%20-%20cultuur,%20taal%20en%20onderwijs.pdf
Zie: http://www.limburg.nl/limburgcentraal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

21

journalistieke nieuwsvoorziening. Daarom is het stimuleringsfonds voor
de journalistiek een regeling «regionale journalistieke samenwerking»
gestart die projecten steunt die de nieuwsvoorziening in de regio
verbeteren.44 Deze regeling Regionale Journalistieke Samenwerking
faciliteert bestaande en nieuwe vormen van journalistieke samenwerking
in de regio.
3.1.5 Regiodocumentaires
Het lid Klein (Klein) vroeg of ik een garantie wil geven dat ook de
regiodocumentaires geoormerkt zullen worden in het budget van het
NPO-fonds.
De NPO heeft het initiatief genomen om binnen de eigen begroting het
gat op te vullen dat door het wegvallen van het Mediafonds is ontstaan
(zie paragraaf 2.3). Daarvoor is in een tijd van bezuinigingen budget
vrijgemaakt. Ook de cultuurfondsen zullen binnen hun begroting ruimte
blijven maken voor regelingen. Ik vind het daarom niet redelijk en billijk
dat ik de NPO vraag om ook verantwoordelijkheid te nemen voor de
stimulering van producties die gericht zijn op de regio. Ik roep de ROOS
dan ook op het voorbeeld van de NPO te volgen en binnen de eigen
begroting budget vrij te maken voor regionale drama- en cultuurproducties. Daarnaast zie ik ook op dit terrein ik het belang van samenwerking tussen de regionale en landelijke publieke omroep. Ik denk dan
aan samenwerking bij de productie en ontwikkeling van drama en
documentaires die zowel regionaal als landelijk worden uitgezonden.
Dergelijke samenwerking biedt de mogelijkheid om de kosten gezamenlijk
te dragen.
3.1.6 Provinciefonds
Tot slot ga ik nog in op de motie van Segers cs rond het budget voor de
regionale omroep. Deze motie is ingediend naar aanleiding van de
wijziging van onder meer de Mediawet 2008 in verband met onder meer
aanpassing van de rijksmediabijdrage en overheveling van het budget
voor de bekostiging van de regionale omroepen van het provinciefonds
naar de mediabegroting. Hierin wordt de regering verzocht om – indien de
uitkomsten van rechtszaken en beroeps-procedures in het voordeel van de
regionale omroep uitvallen – het bedrag van deze uitkomsten te
onttrekken aan het Provinciefonds en structureel toe te voegen aan de
mediabegroting ten gunste van de regionale omroep.45 De uitkomsten
van rechtszaken en beroepsprocedures zijn niet in het voordeel van de
regionale omroep uitgevallen. Er zal geen aanvullend bedrag aan het
Provinciefonds worden onttrokken.
3.2 Lokale publieke omroep
De leden Grashoff (GroenLinks), Heerma (CDA), Mohandis (PvdA) en Klein
(Klein) vroegen om nader in te gaan op de lokale publieke omroepen en
de rol van de stichting Nederlandse Lokale Publieke Omroepen in dit
bestel.
De gemeenten zijn verantwoordelijk voor de lokale publieke omroepen. Er
is door OLON hard gewerkt aan schaalvergroting en professionalisering
van de lokale omroepen om deze meer slagkracht te geven en toekomstbestendiger te maken. Dat gebeurt door het bevorderen van de vorming
van streekomroepen, de introductie van een centrale distributievoor44
45

http://www.persinnovatie.nl/21116/nl/nieuw-regeling-regionale-journalistieke
Kamerstuk 33 664, nr. 25.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

22

ziening voor de lokale publieke omroepen en de professionalisering van
de eigen organisatie.
De lokale omroepen hebben via hun branchevereniging OLON in mei 2015
naast de vereniging een onafhankelijke stichting opgericht: stichting
Nederlandse Lokale Publieke Omroepen. Deze stichting is belast met de
behartiging van de collectieve belangen van de lokale omroepen en heeft
van OLON het mandaat gekregen om alle collectieve zaken voor de sector
op te pakken. Hierbij kan onder meer worden gedacht aan initiatieven op
het gebied van technische infrastructuur, kennis, content, omgeving en
bedrijfsvoering. Ik ondersteun die professionaliseringsslag onder meer
door mijn financiële bijdrage aan de ontwikkeling en implementatie van
de centrale distributievoorziening.
Ter afsluiting
De begroting van de NPO voor 2016 is de eerste voor de nieuwe concessieperiode 2016–2020. Voor de regionale publieke omroep is dit het jaar
van bestuurlijke verandering en het jaar voorafgaand aan de bezuiniging.
Intussen ontwikkelt het medialandschap zich in hoog tempo. De publieke
omroep op landelijk, regionaal en lokaal niveau moet zich aanpassen aan
deze veranderende omstandigheden. De afgelopen jaren heb ik daarom
een aantal stappen gezet om de publieke omroep toekomstbestendig te
maken, waaronder het recente voorstel tot wijziging van de mediawet die
recent in de Tweede Kamer is aangenomen en naar verwachting per
1 januari 2016 van kracht wordt. Verder ben ik voornemens volgend jaar
een wetswijziging met betrekking tot de inrichting en governance van de
regionale omroep aan uw Kamer voor te stellen. Daarnaast zal ik met de
NPO een prestatieovereenkomst sluiten met daarin doelstellingen voor de
komende concessieperiode 2016–2020. In het komende jaar moet de
publieke omroep belangrijke stappen nemen om in deze snel veranderende omgeving zijn positie te bestendigen.
De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 VIII, nr. 81

23