Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2020Z09647
Vragen van de leden Palland en Amhaouch (beiden CDA) aan de
Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat over het bericht
«Vervoersbedrijf-keolis-frauduleuze-sideletters-chinese-bedrijven-aanbesteding»
(ingezonden 28 mei 2020).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht ’Vervoersbedrijf-keolis-frauduleuze-sideletterschinese-bedrijven-aanbesteding»?1
Vraag 2
Wat is uw reactie op deze berichtgeving?
Vraag 3
Kunt u het bestaan van tenminste vier zogenaamde «side letters» bevestigen,
waarin geheime afspraken staan met Chinese busleveranciers BYD en Ginaf
die niet in de officiële contracten van de aanbesteding zijn opgenomen? Was
het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat vóór het weekend van
23-24 mei 2020 van het bestaan van deze afspraken op de hoogte?
Vraag 4
Wat is de precieze inhoud van de afspraken in de «side letters»? Kunt u deze
(desnoods vertrouwelijk) met de Kamer delen? Klopt het dat de betreffende
bedrijven bij het niet nakomen van hun leveringsgaranties gevrijwaard zijn
van rechtszaken en boetes? Indien u dit niet weet, bent u bereid dit na te
gaan?
Vraag 5
Indien dit het geval is (side-letters inhoudende vrijwaring van leveringsgaranties), hoe beoordeelt u dan de uitkomst van de selectie van de busleverancier
door Keolis nu zij zelf desgevraagd aangaven dat garanties op tijdige levering
juist mede de doorslag hadden gegeven om te kiezen voor BYD en andere
partijen afvielen?

1

kv-tk-2020Z09647
’s-Gravenhage 2020

Follow the Money, https://www.ftm.nl/artikelen/vervoersbedrijf-keolis-frauduleuze-sideletterschinese-bedrijven-aanbesteding, 24 mei 2020.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Vragen

1

Vraag 6
Plaatst de informatie die nu naar buiten komt de aanbesteding door
streekvervoerder Keolis volgens u in een ander daglicht? Kan, anders dan uw
conclusie luidde na eerdere Kamervragen, gesteld worden dat deze aanbesteding niet volgens de regels is verlopen?2 Zo ja, wat zouden hiervan de
gevolgen kunnen zijn? Kunt u de verschillende (juridische) scenario’s op een
rij zetten?
Vraag 7
Bent u bereid om, naast het juridische onderzoek dat de provincie Overijssel
nu laat uitvoeren, op zeer korte termijn ook zelf onderzoek in te stellen naar
hoe deze aanbesteding is gegaan, of sprake is van frauduleus handelen (en
door wie) en of de gegunde aanbesteding geldig is dan wel moet worden
overgedaan, opdat overheden en ook OV-vervoerders lessen kunnen trekken
voor de toekomst?
Vraag 8
Bieden de bestaande Europese richtlijnen en nationale wet- en regelgeving
voldoende mogelijkheden om, indien blijkt dat inderdaad frauduleus en niet
volgens de regels is gehandeld, bedrijven die zich van dergelijke frauduleuze
praktijken bedienen uit te sluiten van vervolg-, her- en/of andere aanbestedingen en concessieverleningen?
Vraag 9
Bent u het ermee eens dat de onderhavige concessieverlening, die gezamenlijk is uitgezet door drie provincies, van een zeer forse omvang (ca. 900
miljoen) is, waarmee ook de belangen voor de (enkele) marktpartijen voor het
binnenhalen van een dergelijke opdracht en concessieverlening en de
afhankelijkheid ervan heel groot zijn? Hoe kijkt u aan tegen de omvang van
dit soort mega opdrachten, mede in relatie tot de uitgangspunten in de
aanbestedingsregelgeving om niet onnodig te clusteren en waar mogelijk
percelen te hanteren?
Vraag 10
Welke mogelijkheden zijn er om nadere eisen te stellen door de concessieverlener aan de concessiehouder voor zijn (die van de concessiehouder) keuze
voor het busmateriaal? Herinnert u zich dat u in de eerdere beantwoording
heeft aangegeven dat het niet mogelijk is om in de technische specificaties
naar een bepaalde herkomst te verwijzen? Deelt u de mening dat het wel
mogelijk is om eisen te stellen aan de concessiehouder op welke wijze (met
welke technische gronden, garanties, criteria – allen uiteraard nondiscriminatoir) deze tot zijn -transparante- afweging zou moeten komen voor
de keuze van een busleverancier?
Vraag 11
Hoe kijkt u aan tegen het splitsen van de concessieverlening van het
busvervoer en de aanschaf van het busmateriaal, dus dat de aanbesteding
van het busmateriaal ook zelf door de opdrachtgever c.q. concessieverlener
wordt uitgevoerd?
Vraag 12
Wanneer kan de Kamer concrete voorstellen over uw inzet in Europa voor
nieuwe toezichtsbevoegdheden als het gaat om bedrijven die mogelijk
discriminatoire financiële steun ontvangen (en hier tegen op te treden indien
dat het geval blijkt), tegemoet zien?
Vraag 13
Hoe vaak is in de afgelopen jaren binnen Europa de aanschaf van (bus)vervoersmateriaal toegekend aan BYD en/of Ginaf? Was in alle gevallen sprake
van een aanbestedingsprocedure? Zijn daarbij onrechtmatigheden geconstateerd?

2

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 2582

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Vragen

2

Vraag 14
Wanneer verwacht u dat het nieuwe aanbestedingsinstrument van de
Europese Commissie (het «International Procurement Instrument») en het
Nederlandse voorstel voor een «level playing field instrument» dat het gelijke
speelveld moeten bevorderen, inzetbaar zullen zijn? Deelt u de mening dat
hierbij haast geboden is, te meer daar de coronacrisis en de kwetsbare
positie waarin sommige economieën zich momenteel bevinden voor
bepaalde landen, en voor bedrijven uit die landen, strategische aanleiding
kan zijn te proberen een groter aandeel te verwerven in Europa’s economie,
wat onwenselijk is?
Vraag 15
Deelt u de mening dat het belangrijk is dat we als EU een Europese industriepolitiek voeren, zodat Nederlandse en Europese bedrijven kansen pakken en
we voorkomen dat landen als China onze markt gaan domineren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Vragen

3