Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

29 248

Invoering Diagnose Behandeling Combinaties
(DBCs)

Nr. 239

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT

Ontvangen ter Griffie op 2 oktober 2012.

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 oktober 2012

Het besluit tot het doen van een aanwijzing
kan niet eerder worden genomen dan op 1
november 2012.

Met deze brief informeer ik u, conform artikel 8 van de Wet marktordening
gezondheidszorg (WMG) over mijn voornemen tot het geven van een
aanwijzing aan de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) op grond van artikel 7
van de Wet marktordening gezondheidszorg (WMG) over de invoering van
een nieuwe vorm van bekostiging voor zorg verleend door epilepsiecentra
en longrevalidatie-instellingen. Het doel hiervan is een gelijk speelveld te
creëren met ziekenhuizen en andere categorale instellingen. Het betreft
alleen de ingevolge de Zorgverzekeringswet verzekerde zorg; zorg waarop
aanspraak bestaat ingevolge de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
blijft buiten beschouwing.
Ik zal tot het geven van de aanwijzing niet eerder overgaan dan nadat
dertig dagen zijn verstreken na verzending van deze brief. Indien van de
zijde van de Kamers der Staten-Generaal geen vragen zijn gesteld zal ik de
aanwijzing aan de NZa zo spoedig mogelijk na die periode doen uitgaan.
Indien van de zijde van een der Kamers wel vragen zijn gesteld zal ik die
beantwoorden en daarna – afhankelijk van de vragen – de aanwijzing aan
de NZa zo spoedig mogelijk doen uitgaan. Van de vaststelling van de
aanwijzing wordt mededeling gedaan in de Staatscourant.
Achtergrond
Epilepsiecentra en longrevalidatie-instellingen worden vanwege historische redenen op dit moment anders bekostigd dan ziekenhuizen. Ik acht
dit onwenselijk omdat deze instellingen zorg leveren die vergelijkbaar is
met medisch specialistische zorg verleend in ziekenhuizen en met andere
categorale zorg en er daarmee geen gelijk speelveld is. In een eerder
stadium is reeds afgesproken dit verschil op te heffen zodra aan een
aantal voorwaarden wordt voldaan. Dit is ook benoemd in de brief «Zorg
die loont» en – specifiek voor de epilepsiesector – in de brief «verlenging
experiment epilepsie»1. Uitgangspunt is een stabiele productstructuur die

1

Kamerstukken II 2011/12, 29 248, nr. 220

kst-29248-239
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 248, nr. 239

1

eenzelfde bekostiging als voor de zorg verleend in ziekenhuizen geldt
mogelijk maakt. In 2011 waren de zorgproducten nog onvoldoende stabiel
en was de gangbare DBC-systematiek nog niet één op één toepasbaar
voor de sectoren longrevalidatie en derdelijns epilepsiezorg.
Inmiddels is de ontwikkeling van de DBC’s voor epilepsiezorg en complex
chronisch longfalen in een afrondende fase. Ik ben dan ook voornemens
om voor die zorg eenzelfde bekostigingssysteem in te voeren als nu voor
de medisch specialistische zorg in ziekenhuizen en andere categorale
instellingen geldt, opdat daarmee zoveel als mogelijk een gelijk speelveld
ontstaat. Ik heb de NZa hierover advies gevraagd. Zij heeft alle betrokken
partijen geconsulteerd, zowel epilepsiecentra en longrevalidatieinstellingen als zorgverzekeraars. De uitkomst daarvan treft u in de bijlage
aan *). Partijen zijn voorstander van bekostiging op basis van zorgproducten en zien graag dat de uitzonderingspositie wordt beëindigd..
Epilepsiezorg
Tot en met 2012 zijn de twee zelfstandige epilepsiecentra onderdeel van
een experiment. Deze centra hebben zich ingezet om te komen tot een
passende productstructuur die recht doet aan het specifieke karakter van
derdelijns epilepsiezorg. Met het experiment is de noodzakelijke ruimte
gecreëerd om voor deze specifieke zorg en patiënten zorgproducten te
ontwikkelen. De nieuwe zorgproducten bieden de mogelijkheid beter in te
spelen op de veranderende zorgvraag met betrekking tot deze specifieke
epilepsiezorg. Onder regie van een stuurgroep1 zijn door DBC Onderhoud
in samenwerking met de epilepsiecentra zodanige prestatiebeschrijvingen
ontwikkeld dat deze ook stabiel en inpasbaar zijn in een systeem van
bekostiging op basis van DBC-zorgproducten. Het experimentkarakter zat
in het feit dat alleen deze twee epilepsiecentra de desbetreffende
prestatiebeschrijvingen mogen hanteren en dat de bekostiging is
gebaseerd op lumpsumbedragen.
De twee belangrijkste eisen voor de beoordeling door de NZa van de
prestatiebeschrijvingen en de productstructuur zijn dat (1) vergelijkbare
zorg is ondergebracht in hetzelfde product ongeacht de plaats waar deze
wordt verleend, en (2) de gedefinieerde zorgproducten medisch
herkenbaar zijn en voldoende houvast geven voor de zorginkoop. De
nieuwe productstructuur waar de afgelopen jaren aan is gewerkt voldoet
aan deze twee eisen. In het veld wordt deze opvatting gedeeld. Ik heb er
dan ook vertrouwen in dat de prestatiebeschrijvingen dusdanig ver
ontwikkeld zijn, dat in 2013 prestatiebekostiging kan worden ingevoerd
voor derdelijns epilepsiezorg. Het experiment loopt per 2013 definitief af.
Dat betekent ook dat de derdelijns epilepsiezorg niet meer is voorbehouden aan de twee experimenterende instellingen.
Longrevalidatie

1
De stuurgroep epilepsie onder voorzitterschap van VWS bestaat uit: NVZ, NZa, ZN,
NVN, DBC onderhoud en beide epilepsieinstellingen

Longrevalidatie betreft zorg bij complex chronisch longfalen. In 2012 is
gestart met gebruik van DBC-zorgproducten ter declaratie van deze zorg.
Drie van de zes zelfstandige instellingen voor longrevalidatie leveren
alleen deze zorg, de overige drie leveren een gemengd zorgaanbod. Bij
twee daarvan wordt naast longrevalidatie ook medisch specialistische
revalidatie aangeboden. De derde instelling heeft een gemengd aanbod
met tweedelijns longgeneeskunde. Vanwege één integraal budget voor
het gehele zorgaanbod van laatstbedoelde instellingen en omdat
uitsplitsing daarvan naar dat gemengde zorgaanbod niet mogelijk was,
werd besloten de zes zelfstandige instellingen voor longrevalidatie voor
het totale zorgaanbod in 2012 nog niet over te laten gaan op prestatiebekostiging. Inmiddels is de productstructuur voor complex chronisch

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 248, nr. 239

2

longfalen dusdanig ver ontwikkeld dat ook deze zorg in 2013 naar
prestatiebekostiging over kan gaan, zodat geen onderscheid meer wordt
gemaakt naar de verschillende zorgaanbieders die deze zorg kunnen
leveren. Daarmee is dan voor alle zorg die deze instellingen leveren
prestatiebekostiging mogelijk. De longrevalidatie-instellingen hebben
aangegeven belang te hechten aan een evaluatiemoment na een jaar.
Gezien de achtergrond van deze instellingen kan ik me dat voorstellen. Ik
zal de NZa dan ook vragen om deze sector goed te volgen in het kader van
de marktscan.
Tariefsoort
De DBC-zorgproducten van epilepsie zijn geplaatst in het neurologiedeel
van de DOT-productstructuur. De zorg die ziekenhuizen leveren ten
behoeve van volwassenen is al in het vrije segment geplaatst. De
instellingen die meededen aan het experiment voor epilepsiecentra
krijgen vanaf 2013 hetzelfde type bekostiging voor de epilepsiezorgproducten met vrije tarieven. Daarnaast hebben deze instellingen in 2013 de
mogelijkheid om ook andere producten uit het neurologiedeel van de
productstructuur af te spreken en te declareren. Hierdoor hebben zowel
ziekenhuizen als epilepsiecentra dezelfde producten om te declareren en
is het niet meer relevant in welk type instellingen de zorg geleverd wordt.
Daarmee is sprake van een gelijk speelveld.
Eenzelfde verhouding tussen ziekenhuizen en instellingen die longrevalidatie aanbieden is op dit moment nog niet mogelijk. De DBC-zorgproducten voor complex chronisch longfalen kunnen tot nu toe alleen
gedeclareerd worden door longrevalidatie-instellingen. Omdat onduidelijk
is wat de gevolgen zijn van de nieuwe productstructuur zal de
mogelijkheid deze producten te declareren ook in 2013 beperkt zijn tot
longrevalidatie-instellingen. Voor de DBC’s voor complex chronisch
longfalen zal zodoende in 2013 het gereguleerde segment met maximumtarieven gelden. In afwachting van nadere politieke besluitvorming blijft
het perspectief voor het vrije segment daarbij wel bestaan.
Transitiemodel
Om voor epilepsiecentra en longrevalidatie-instellingen een gelijk
speelveld te creëren met de ziekenhuizen wil ik een overgangsfase waarin
de systeemrisico’s van de overstap op prestatiebekostiging zoveel
mogelijk worden gedempt. Als uitgangspunt hanteer ik het transitiemodel
zoals dit ook voor de instellingen voor medisch specialistische zorg en
voor overige categorale instellingen geldt; daarbij heb ik een periode van
twee jaar voor ogen. Het verschil tussen de schaduwomzet op basis van
het (functie)gericht budget en de DOT-omzet vormt daarin het eenmalig
vast te stellen transitiebedrag, dat dient als basis voor de berekening van
het verrekenbedrag. Positieve of negatieve verschillen ten opzichte van de
schaduwomzet zullen worden afgedragen aan, respectievelijk worden
aangevuld vanuit het Zorgverzekeringsfonds. In 2013 zal daarvoor een
verrekenpercentage gelden van 95 procent en in 2014 van 70 procent.
Indien de verrekening leidt tot betaling uit het Zorgverzekeringsfonds, zal
daartoe het wettelijke instrument beschikbaarheidbijdrage als bedoeld in
artikel 56 a WMG worden ingezet.
Kapitaallasten
De overgangsregeling kapitaallasten van ziekenhuizen en overige
categorale instellingen wordt zoveel mogelijk van overeenkomstige
toepassing voor epilepsiecentra en longrevalidatie-instellingen. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 248, nr. 239

3

overgangsregeling bestaat uit een regeling voor de zogenaamde
immateriële activa en een garantieregeling voor de overige (tot 2008
vergunningplichtige) kapitaallasten.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E. I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 248, nr. 239

4

*) Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 248, nr. 239

5