Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

25 422

Opwerking van radioactief materiaal

Nr. 221

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 april 2018
In het AO van 20 december jl. (Kamerstuk 25 422, nr. 215) en andere
debatten heb ik toegezegd uw Kamer te informeren over verschillende
zaken en moties. Hierbij stuur ik uw Kamer de toegezegde informatie.
a) Nederlandse nucleaire installaties
Nuclear Research and Consultancy Group (NRG) Petten – Ontmanteling
Lage Flux Reactor (LFR)
Bij de brief van 14 september 20171 is uw Kamer geïnformeerd over de
ontmanteling van de LFR. Inmiddels is de reactor afgevoerd. Het overige
radioactieve afval is uit de LFR-hal verwijderd. De Autoriteit Nucleaire
Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) heeft de hal radiologisch
vrijgegeven, waarna de sloop van de LFR-hal is gestart. De verdere
ontmanteling verloopt volgens planning en zal naar verwachting in 2019
voltooid worden. De LFR is eind 2017 tevens verwijderd van de officiële
kernreactorenlijst van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA).
NRG Petten – Ontmantelingsplan Hoge Flux Reactor (HFR) ingediend
NRG is als vergunninghouder verplicht te beschikken over een geactualiseerd ontmantelingsplan en bijbehorende financiële zekerheidstelling.
NRG heeft het ontmantelingsplan van de HFR binnen de door de ANVS
gestelde termijn in december 2017 ter goedkeuring ingediend. Voor de
beoordeling van het ontmantelingsplan door de ANVS geldt een periode
van zes maanden. Bij goedkeuring van het geactualiseerde ontmantelingsplan dient NRG de financiële zekerheidstelling voor de kosten van de
buitengebruikstelling en ontmanteling te actualiseren en ter goedkeuring
bij de Minister van Financiën en mij in te dienen.

1

kst-25422-221
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Kamerstuk 25 422, nr. 206

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 422, nr. 221

1

Kerncentrale Borssele – Eindrapport Operational Safety Review Team
(OSART)
In de brieven van 1 mei 20152, 14 september 20173 en 12 december 20174
is de Tweede Kamer geïnformeerd over de OSART-missie bij de kerncentrale Borssele uitgevoerd door het IAEA in 2014, en de daaropvolgende
follow-up missies. Als bijlage bij deze brieven zijn aan u tevens de
rapporten van de missie en het eerste deel van de follow-up missie
toegezonden. De follow-up missie is opgesplitst in twee delen. In het
eerste deel in december 2016 heeft het IAEA met name gekeken naar de
aanpak van de aanbevelingen ten aanzien van de technische aspecten van
operationele veiligheid. In het tweede deel in november 2017 heeft het
IAEA gekeken naar de aanbevelingen op het gebied van management en
veiligheidscultuur en tevens naar de stand van zaken aangaande de
verbeterpunten die bij de eerste follow up-missie nog niet volledig konden
worden afgesloten.
Het definitieve OSART-eindrapport inclusief de resultaten van het tweede
deel van de follow-up missie is als bijlage aan deze brief toegevoegd5. Het
IAEA is tevreden over de verandering inzake veiligheidscultuur en
leiderschap bij de Elektriciteits Produktiemaatschappij Zuid-Nederland
(EPZ) en heeft geconstateerd dat alle 22 aanbevelingen en 7 van de 8
suggesties zijn afgesloten. De ANVS ziet erop toe dat de enige
openstaande suggestie (het updaten van enkele procedures voor
buiten-ontwerp ongevallen) conform planning medio 2018 wordt
afgerond.
b) Informatievoorziening nucleaire veiligheid
Veiligheidsregio’s – Informatievoorziening
In het AO van 20 december jl. heb ik toegezegd uw Kamer te informeren
over de rol van de veiligheidsregio in de informatievoorziening bij een
incident of stillegging van een nabijgelegen kerncentrale. Ik ben
voornemens de voorzitters van de veiligheidsregio’s in de grensregio uit
te nodigen voor een bijeenkomst waarin de mogelijkheden zullen worden
besproken om verdere afspraken te maken over de voorbereiding
betreffende stralingsongevallen, waarbij ook informatievoorziening wordt
meegenomen. Daarnaast ontwikkelt de ANVS samen met België en
Duitsland initiatieven om de informatie over incidenten in buitenlandse
kerncentrales voor de omwonenden sneller en begrijpelijker beschikbaar
te maken. Deze informatie zal op de ANVS-website beschikbaar zijn.
Motie Beckerman-Wassenberg6 – Onderzoek naar het opzetten van een
landelijke website voor informatie over nucleaire veiligheid
In januari jl. heeft uw Kamer een motie van de leden Beckerman en
Wassenberg aangenomen waarmee de regering wordt verzocht om
onderzoek te doen naar de mogelijkheid een landelijke site op te zetten
waar alle actuele informatie betreffende binnenlandse en buitenlandse
kerncentrales en kernreactoren, als ook benodigde informatie ten aanzien
van rampenplannen op één centrale plek terug zijn te vinden. Ter
uitvoering van de motie heb ik de ANVS gevraagd de mogelijkheden te
onderzoeken.
2

Kamerstuk 25 422, nr. 121
Kamerstuk 25 422, nr. 206
Kamerstuk 25 422, nr. 209
5
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
6
Kamerstuk 25 422, nr. 216
3
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 422, nr. 221

2

De ANVS heeft een ingang aangemaakt op haar website, genaamd
«Nucleaire crisis of stralingsongeval», met als doel het beter toegankelijk
en begrijpelijk maken van haar website over storingen in de Nederlandse
nucleaire inrichtingen.7 Deze teksten zijn geschreven op toegankelijk
taalniveau en worden ondersteund door animaties. De ingang bevat
informatie over onder meer kernreactoren in Nederland, verwijzingen
naar kernreactoren in omringende landen, informatie over nucleaire
veiligheid en de risico’s van de kernreactoren. Ook wordt verwezen naar
informatie van de veiligheidsregio’s zoals informatie over rampen- en
crisisbeheersing, waaronder rampbestrijdingsplannen, risicokaarten en
risicoprofielen. Tevens geeft de pagina informatie over wat straling is en
doet, wat de overheid doet en wat men zelf kan doen bij een kernongeval.
c) Buitenlandse kerncentrales
Kerncentrale Tihange – Reactie op rampenscenariorapport van Institute
für Sicherheits- und Risikowissenschaften (ISR)
In het AO van 20 december jl. heb ik toegezegd een reactie te geven op
het rapport van het ISR van de Weense Universität für Bodenkultur. Over
deze studie is in november 2016 onrust ontstaan in Limburg. De studie is
gedaan in opdracht van de stadsregio Aken. De vraag aan het ISR was om
een ruwe schatting te geven van de mogelijke radiologische gevolgen
voor de stad Aken, als gevolg van een reactor-falen van Tihange 2. De
studie heeft geleid tot het rapport «Mögliche radiologische Auswirkungen
eines Versagens des Reaktordruckbehälters des KKW Tihange 2».
Naar aanleiding van dit rapport is de vraag gesteld of het desbetreffende
rapport een scenario presenteert dat tot nu toe ten onrechte over het
hoofd is gezien in relatie tot de veiligheid in Nederland. Dit is niet het
geval. De studie postuleert dat het reactorvat van de betrokken kerncentrale zal falen vanwege de daarin aanwezige waterstofvlokken. Daarbij
wordt het uitgebreide internationaal technisch-wetenschappelijk
onderzoek genegeerd op basis waarvan de FANC heeft geconcludeerd dat
dit binnen de huidige voorziene gebruiksduur niet zal gebeuren.
Vervolgens neemt het rapport een emissie aan van enorme omvang
waarbij geen rekening gehouden wordt met de in de kerncentrale
aanwezige veiligheidssystemen om deze emissie te voorkómen indien er
toch een reactor-falen zou optreden. Daardoor heeft het in het rapport
geschetste beeld van de gevolgen van een kernongeval onvoldoende
realiteitsgehalte om van toegevoegde waarde te kunnen zijn voor de
voorbereiding in Nederland op een onverhoopt kernongeval. De Belgische
en Duitse nucleaire toezichthouders hebben het rapport tevens beoordeeld en ook zij constateren dat het ISR-rapport niet van toegevoegde
waarde is bij de voorbereiding op een kernongeval.
d) Financiële zekerheidsstelling
Kerncentrale Borssele en Hoger Onderwijs Reactor – Financiële zekerheidstelling goedgekeurd
De vergunninghouders van kernreactoren zijn wettelijk verplicht tot het
stellen van financiële zekerheid voor de dekking van de kosten van de
buitengebruikstelling en ontmanteling van kernreactoren. De Minister van
Financiën en ik beoordelen de wijze waarop deze financiële zekerheid
wordt gesteld. De financiële zekerheidstellingen worden elke vijf jaar
geactualiseerd of binnen een kortere termijn als de omstandigheden hier
aanleiding voor geven.
7

https://www.autoriteitnvs.nl/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 422, nr. 221

3

In 2017 hebben de vergunninghouders van kerncentrale Borssele en de
Hoger Onderwijs Reactor, respectievelijk EPZ en de TU Delft, een
geactualiseerde financiële zekerheidstelling ter goedkeuring ingediend op
basis van een geactualiseerde kostenraming. Bij de beoordeling hiervan is
rekening gehouden met onder meer de opties van de hoogambtelijke
werkgroep «Nucleair Landschap» om de financiële zekerheidstelling aan
te scherpen.8
Beide geactualiseerde financiële zekerheidstellingen zijn op 29 maart 2018
goedgekeurd. EPZ heeft financiële zekerheid gesteld voor de ontmantelingskosten door het instellen van een fonds dat is ondergebracht in een
stichting. Op de gelden in deze stichting rust sinds de in 2012 goedgekeurde financiële zekerheidstelling een eerste pandrecht ten gunste van
de Staat. Dit betekent dat in het geval van faillissement deze gelden
beschikbaar blijven voor de ontmanteling. Een belangrijke wijziging is dat
EPZ op grond van de geactualiseerde financiële zekerheidstelling het
doelvermogen in het fonds versneld opbouwt waardoor extra zekerheid
wordt gegeven en een ruimere marge wordt opgebouwd voor
kostentegenvallers.
De TU Delft heeft financiële zekerheid gesteld voor de ontmantelingskosten door het vestigen van een recht van hypotheek op enkele van haar
panden. Ten behoeve van de actualisering zijn de panden opnieuw
getaxeerd en is het hypotheekrecht afgestemd op de geactualiseerde
kostenraming inclusief onzekerheden. Daarnaast geldt voor beide
vergunninghouders dat de kosten voor het afvoeren van splijtstof, voor
zover nog aanwezig op het moment van buitengebruikstelling, en de
kosten voor premies voor aansprakelijkheidsverzekering (WAKO) in de
financiële zekerheidstelling zijn opgenomen.
e) Raad van Advies
ANVS – Raad van Advies
Mijn voorganger heeft uw Kamer in de brief van 18 april 20179 geïnformeerd over de voorbereiding van de ANVS voor het instellen van een
Raad van Advies ter invulling van de motie van het lid Van Veldhoven.10
Deze raad heeft als taak de ANVS op onafhankelijke wijze gevraagd of uit
eigen beweging te adviseren over aangelegenheden die verband houden
met de taken van de ANVS. Op 17 april jl. is de Raad van Advies
bestaande uit zes leden ingesteld. Ir. D.M. Samsom is benoemd tot
voorzitter van de raad. De raad is samengesteld uit onafhankelijke
deskundigen uit binnen- en buitenland. Zij beschikken over expertise op
het gebied van nucleaire veiligheid, stralingsbescherming, beveiliging,
toezicht en handhaving, en openbaar bestuur. Enkele leden beschikken
bovendien over relevante internationale ervaring.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
S. van Veldhoven-van der Meer

8

Kamerstuk 25 422, nr. 203
Kamerstuk 25 422, nr. 187
10
Kamerstuk 25 422, nr. 168
9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 422, nr. 221

4