Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

222
Vragen van het lid Leijten (SP) aan de staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over mantelzorgers die zorgen in instellingen (ingezonden
20 juli 2012).
Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner
(Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 8 oktober 2012) Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2011–2012, nr. 3201
Vraag 1, 2, 3 en 5
Wat is uw reactie op het artikel «Merendeel mantelzorgers zorgt ook in
verpleeghuis»?1 Wilt u uw antwoord toelichten?
Wat vindt u van de meldactie van Mezzo, de Landelijke Vereniging voor
Mantelzorgers en Vrijwilligerszorg en wilt u ingaan op de resultaten van deze
meldactie?1
Deelt u de mening dat de resultaten van de meldactie schokkend zijn en bent
u bereid een landelijk onderzoek in te stellen naar mantelzorgers die
zorgtaken moeten doorzetten in zorginstellingen?
Vindt u het verantwoord dat mantelzorgers zich verplicht voelen om
zorgtaken te vervullen als wassen, douchen, toiletgang, eten en drinken en
zelfs medicijnen geven aan hun naaste in een zorginstelling? Wilt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 1, 2, 3 en 5
Ik ben een warm voorstander van (het bevorderen van) een grotere betrokkenheid van familie bij de ondersteuning van bewoners van zorginstellingen.
De inbreng van familie en mantelzorgers is altijd vrijwillig en in aanvulling op
de basiszorg. Zij voegen extra kwaliteit van leven toe. Veel mantelzorgers
hebben bepaalde taken in de thuissituatie al op zich genomen en willen dat
graag ook blijven doen in het verpleeghuis. Ik betreur dat er blijkbaar
mantelzorgers zijn die zich daartoe verplicht voelen. De zorgplanbespreking is
daarom bij uitstek een goed moment om expliciet ook over de bijdrage van
de familie te spreken en daarover (op basis van vrijwilligheid) afspraken te
maken. Om alle betrokken (zorgaanbieder, cliënt en familie) duidelijkheid te
geven over wederzijdse verwachtingen is het goed om deze afspraken vast te
leggen in het zorgplan. Het zorgplan en de daarin gemaakte afspraken over
familieparticipatie kunnen regelmatig worden besproken en indien wenselijk
worden bijgesteld.
1

ah-tk-20122013-222
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

Zorgvisie 17 juli 2012, «Merendeel mantelzorgers zorgt ook in verpleeghuis».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Ik neem het signaal dat 37% van de respondenten deze zorg verleent omdat
men zich daartoe verplicht voelt serieus evenals het signaal dat 57% van de
respondenten dit doet omdat anders hun naaste tekort komt. Ik wil de
resultaten van de door Mezzo georganiseerde meldactie overigens ook graag
in perspectief plaatsen. Ongeveer 1 000 mantelzorgers doen mee aan het
mantelzorgpanel van Mezzo. Van deze 1 000 mantelzorgers hebben 51
mensen gereageerd op de vragen van Mezzo met betrekking tot hun rol in de
zorg voor naasten die in een verpleeghuis verblijven. Het bericht is dus
gebaseerd op een beperkte groep mantelzorgers. Ik ga daarom eerst in
overleg met ActiZ en Mezzo om een beter beeld van de situatie te krijgen. Op
basis van de uitkomsten van dit overleg zal bezien welke vervolgstappen
nodig zijn. Ik zie geen aanleiding voor een landelijk onderzoek.
Vraag 4, 6 en 7
Wat is uw reactie op het feit dat mantelzorgers zich verplicht voelen om hun
zorgtaken door te zetten in een zorginstelling, omdat zij vinden dat hun
naaste daar zorg en aandacht tekort komt? Hoe is dit te rijmen met de
intensiveringsmiddelen die beschikbaar zijn voor extra personeel?
Wat gebeurt er met bewoners in zorginstellingen die geen mantelzorgers
hebben? Ontvangen deze mensen mindere zorg dan mensen die wel zorg
ontvangen van mantelzorgers? Bent u bereid dit te betrekken in het onderzoek waarom in vraag 3 is gevraagd?
Deelt u de vrees van mantelzorgers die zich zorgen maken om in de toekomst
ook de gaten op te moeten vullen in zorginstellingen, door verdere bezuinigingen en een tekort aan personeel? Zo ja, hoe gaat u dit voorkomen?
Antwoord 4, 6 en 7
Mantelzorgers zullen nu en in de toekomst niet worden verplicht om
basiszorgtaken over te nemen vanwege het gebrek aan personeel. Een
verplichting verdraagt zich ook slecht met het wezen van mantelzorg,
waarvoor de sociale relatie, de intrinsieke motivatie en vrijwilligheid
kenmerkend zijn. De inzet van de extra middelen is juist gericht op het
aantrekken van meer personeel. Mensen die geen mantelzorger hebben,
ontvangen dezelfde basiszorg als mensen die wel een mantelzorger hebben.
De bijdrage van mantelzorgers is altijd in aanvulling op de basiszorg en
draagt bij aan het verhogen van het welzijn van bewoners.
Zie verder mijn antwoord op vraag 1, 2 en 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2