Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

27 529

Informatie- en Communicatietechnologie (ICT) in
de Zorg

Nr. 188

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 juli 2019
Op 17 april 2019 heeft onderzoeksbureau Significant de evaluatie
opgeleverd die is toegezegd aan uw Kamer over de subsidieregeling
anonieme e-mental health1. In deze brief geef ik reactie op de evaluatie
van Significant en zal ik mijn voornemens voor de subsidieregeling
toelichten.
Het begrip anonieme e-mental health
Anonieme e-mental health is bestemd voor mensen die door schaamte of
angst geen hulp zoeken voor hun psychische problemen of verslavingen
en toch dringend behoefte hebben aan zorg. De zorg is dus bedoeld als
vangnet voor mensen die geen hulp durven of willen zoeken langs de
reguliere weg. Om deze groep mensen toch van zorg te voorzien dan wel
naar reguliere zorg toe te leiden, is een laagdrempelig zorgaanbod van
belang. Anonieme e-mental health kan in deze behoefte voorzien. De zorg
wordt verleend op digitale wijze en is volledig anoniem. Dergelijke
laagdrempelige hulp kan in een vroeg stadium van groot belang zijn,
mede omdat het kan voorkomen dat klachten erger worden en tot een
grotere zorgvraag leiden. De zorg is bestemd voor lichte tot matig ernstige
(eerstelijns-) problematiek. De interventies richten zich onder andere op
depressie, angstklachten en eetstoornissen en bestaan bijvoorbeeld uit
online groepssessies, chat/email contact met een behandelaar of online
modules die de cliënt onder begeleiding doorloopt.
Subsidieregeling
Het Zorginstituut Nederland voert de subsidieregeling uit. De subsidieregeling is bedoeld om de uitvoering van anonieme e-mental health
1

kst-27529-188
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 27 529, nr. 188

1

interventies te financieren, niet de (door)ontwikkeling van deze interventies. Veel anonieme interventies kennen een niet-anonieme variant en
kunnen in de doorontwikkeling dus aansluiten bij deze niet-anonieme
variant. Ook is de subsidieregeling niet bedoeld voor cliënten die op de
wachtlijst staan voor een reguliere behandeling. Anonimiteit is namelijk
een noodzakelijke voorwaarde voor gebruikers. Cliënten die op de
wachtlijst staan voor een reguliere behandeling kunnen overigens wel
gebruik maken van niet-anonieme e-mental health. Daarnaast is het een
vereiste dat gesubsidieerde interventies zijn ondergebracht bij een
ggz-instelling om zo een verantwoorde besteding van de subsidie te
bevorderen. Op dit moment zijn er drie aanbieders niet ondergebracht bij
een ggz-instelling. Omdat het belangrijk is dat deze interventies wel
worden aangeboden moeten de desbetreffende aanbieders er voor zorgen
dat zij hun interventie alsnog onderbrengen bij een ggz-instelling.
Subsidieplafond
Tussen 2012 en 2017 was het totaal ingediende subsidiebedrag lager dan
het plafond van € 2 miljoen. In 2018 kwam daar verandering in.
Aanbieders dienden voor ruim € 3,2 miljoen aan subsidieaanvragen in.
Het gevolg hiervan was dat voor 63% van de aangevraagde bedragen
subsidie is toegekend. Ik heb uw Kamer op 31 januari 2018 in een brief
toegezegd om de overschrijding van het subsidieplafond mee te nemen in
de evaluatie van de subsidieregeling.
In 2019 overschreed het bedrag overschreed het bedrag waarvoor
subsidie werd aangevraagd wederom het subsidieplafond. Het totale
bedrag waarvoor subsidie werd aangevraagd bedroeg bijna € 3 miljoen,
waardoor voor 67,4% van de aangevraagde bedragen subsidie kon
worden toegekend. Van de 36 ingediende aanvragen in 2019 werden er
totaal 33 gesubsidieerd, verdeeld over 12 GGZ-aanbieders. Ter vergelijking: tussen 2013 en 2016 is jaarlijks aan 6 of 7 aanbieders subsidie
verleend.
Conclusies naar aanleiding van de evaluatie
Ik vind het belangrijk dat mensen die door schaamte of angst geen hulp
zoeken voor hun psychische problemen of verslavingen toch zorg krijgen.
Anonieme e-mental health is bedoeld om deze groep mensen te helpen,
door middel van effectieve anonieme e-mental health dan wel toeleiding
naar reguliere zorg. Gezien het belang van laagdrempelige zorg voor deze
groep mensen, heb ik besloten om de subsidieregeling te continueren.
De onderzoekers hebben ook aandacht besteed aan de scope van het
onderzoek. Zij vermoeden onder andere dat vooral jongeren gebruik
maken van anonieme e-metal health. Ik heb besloten de scope van de
subsidieregeling niet te wijzigen.
Ik zie naar aanleiding van de evaluatie een aantal punten waarop de
huidige subsidieregeling in de komende periode kan worden verbeterd.
– Aanpassing van de subsidiecriteria
Aanbieders moeten vanaf het subsidiejaar 2020 verantwoorden waarom
anonimiteit voor hun cliënten noodzakelijk is én hoe zij hun cliënten
toeleiden naar reguliere zorg.
Deze aanpassingen zorgen ervoor dat het doel van de subsidieregeling,
het bieden van zorg voor cliënten die noodzakelijkerwijs anoniem zijn dan
wel toeleiding naar reguliere zorg, beter kan worden gecontroleerd.
– Monitoring
Ten tweede vraag ik van gesubsidieerde aanbieders om vanaf januari 2020
door middel van een gestandaardiseerde vragenlijst te gaan monitoren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 27 529, nr. 188

2

wie (leeftijd, geslacht, klacht) gebruik maakt van hun interventies.
Hierdoor zal inzichtelijker worden waar de geleverde zorg terecht komt.
Daarnaast vraag ik het Zorginstituut om in gesprek te gaan met
aanbieders over de effectiviteit van de gesubsidieerde interventies. In het
voorjaar van 2020 ga ik samen met het Zorginstituut de uitkomsten van
deze gesprekken en de aangeleverde data van aanbieders (afkomstig uit
het eerste kwartaal van 2020) beoordelen. Dit kan mogelijk leiden tot een
aanpassing van het subsidieplafond en/of de verdeelsleutel per 2021. Op
dit moment is er onvoldoende onderbouwing voor een verhoging van het
subsidieplafond en/of aanpassing van de verdeelsleutel, omdat er
onvoldoende informatie is over de doelgroep die gebruik maakt van de
zorg en in hoeverre deze groep overeenkomt met de beoogde doelgroep
van de subsidieregeling.
– Verlenging subsidieperiode
Daarnaast zal het vanaf het subsidiejaar 2021 mogelijk worden om
subsidie aan te vragen voor een periode van twee jaar. Op dit moment
worden de subsidies voor een periode van één jaar toegekend, waardoor
aanbieders jaarlijks dezelfde aanvraagprocedure moeten doorlopen. Door
deze aanpassing wordt de continuïteit van het aanbod beter gewaarborgd
en de administratieve last voor de aanbieders verlaagd.
Slot
Ik zet mij er hard voor in om het stigma dat rust op (sommige) psychische
aandoeningen te verlagen. Daarom hecht ik eraan om mensen ook bij te
staan en laagdrempelige hulp te bieden op anonieme wijze. Zoals
hierboven beschreven zal de financiële ondersteuning voor anonieme
e-mental health interventies daarom worden gecontinueerd.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
P. Blokhuis

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 27 529, nr. 188

3