Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

34 234

Wijziging van de Tabakswet ter implementatie
van Richtlijn 2014/40/EU, inzake de productie,
de presentatie en de verkoop van tabaks- en
aanverwante producten

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING
ALGEMEEN
1. Inleiding
Op 3 april 2014 is tot stand gekomen Richtlijn 2014/40/EU van het
Europees parlement en de Raad betreffende de onderlinge aanpassing
van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake
de productie, de presentatie en de verkoop van tabaksproducten en
aanverwante producten en tot intrekking van Richtlijn 2011/37/EG1 (hierna:
de Tabaksproductenrichtlijn). De Tabaksproductenrichtlijn beoogt de
onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen van de lidstaten inzake de productie, presentatie en verkoop
van tabaksproducten en aanverwante producten teneinde de interne
markt voor tabaksproducten en aanverwante producten beter te doen
functioneren – waarbij wordt uitgegaan van een hoog niveau van
bescherming van de volksgezondheid, met name voor jongeren – en
teneinde te voldoen aan de verplichtingen van de Europese Unie die
voortvloeien uit het WHO-Kaderverdrag inzake tabaksontmoediging (ook
bekend als het FCTC-verdrag).2 De Tabaksproductenrichtlijn moet uiterlijk
op 20 mei 2016 in nationaal recht zijn omgezet.
De reden voor de nieuwe Tabaksproductenrichtlijn zijn wetenschappelijke,
internationale en marktontwikkelingen. Zo is het op sommige onder
Richtlijn 2001/37/EG3 vallende gebieden voor lidstaten rechtens of
praktisch onmogelijk hun wetgeving aan te passen aan nieuwe ontwikkelingen. Dat is met name het geval wat de etiketteringsregels betreft, waar
het de lidstaten niet is toegestaan om met betrekking tot producten die

1

Richtlijn 2014/40/EU van het Europees parlement en de Raad van 3 april 2014 betreffende de
onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten
inzake de productie, de presentatie en de verkoop van tabaks- en aanverwante producten en tot
intrekking van Richtlijn 2001/37/EG (PbEU 2014, L 127).
2
WHO-Kaderverdrag inzake tabaksontmoediging (Trb. 2003, 127 en Trb. 2004, 269).
3
Richtlijn 2001/37/EG van het Europees parlement en de Raad van 5 juni 2001 betreffende de
onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten
inzake de productie, de presentatie en de verkoop van tabaksproducten (PbEG 2001, L 194).

kst-34234-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

1

niet in de eigen lidstaat zijn geproduceerd, de gezondheidswaarschuwingen groter te maken, de plaats ervan op afzonderlijke verpakkingen te
wijzigen of om voor de burger misleidende waarschuwingen over teer-,
nicotine- en koolmonoxide-emissieniveaus te vervangen. Op andere
gebieden bestaan nog steeds aanzienlijke verschillen tussen de wettelijke
en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake de productie,
presentatie en verkoop van tabaksproducten en aanverwante producten.
Dit belemmert het goed functioneren van de interne markt. Deze obstakels
moeten worden weggenomen en daartoe moeten de voorschriften inzake
de productie, de presentatie en de verkoop van tabaksproducten en
aanverwante producten onderling verder worden aangepast. Ook het
WHO-Kaderverdrag inzake tabaksontmoediging en de toename in
grensoverschrijdende verkoop op afstand zorgen ervoor dat er op
Europees niveau nieuwe regels nodig zijn. Dit geldt ook voor wat betreft
de opkomst van aan tabak verwante producten, zoals elektronische
sigaretten, navulverpakkingen voor elektronische sigaretten en voor roken
bestemde kruidenproducten.
Het wetsvoorstel strekt tot implementatie van deze Tabaksproductenrichtlijn. De bepalingen van de richtlijn moeten met ingang van 20 mei
2016 in Nederland worden toegepast, met uitzondering van de bepalingen
waarvoor een overgangstermijn geldt. In de artikelsgewijze toelichting
wordt hier nader op ingegaan.
De Tabaksproductenrichtlijn is van toepassing op de Europese Economische Ruimte (hierna: EER). Dit betekent dat de richtlijn niet alleen geldt
voor de lidstaten van de Europese Unie, maar ook voor Noorwegen,
IJsland en Liechtenstein vanwege de Overeenkomst betreffende de EER.
Waar in deze memorie van toelichting over Europese Unie wordt
gesproken, wordt formeel de EER bedoeld.
Dit voorstel van wet heeft positieve gevolgen voor de gezondheid van alle
burgers, in het bijzonder voor jongeren. Burgers krijgen zonder misleid te
worden meer zicht op de productinformatie, zoals de ingrediënten en de
schadelijkheid ervan voor de volksgezondheid. Hierdoor kunnen rokers
meer dan nu het geval is een weloverwogen keuze maken om het product
al dan niet te gebruiken. Bovendien worden jongeren ontmoedigd om te
roken, omdat de mogelijkheid om producten aantrekkelijk te maken aan
banden wordt gelegd. Het reguleren van grensoverschrijdende verkoop
op afstand en het verbod op reclame voor tabaksproducten en aanverwante producten zorgen er voorts voor dat burgers – met name jongeren
– minder in de verleiding komen om rookwaar aan te schaffen of te
gebruiken. Dit bevordert de gezondheid van rokers en potentiële
meerokers. Het kabinet hecht belang aan deze gevolgen die leiden tot een
verbeterde volksgezondheid. Daarbij komt dat een gezonde bevolking
essentieel is voor de productiviteit en welvaart en een sleutelfactor is voor
de economische groei.
2. De Tabaksproductenrichtlijn op hoofdlijnen
Uit onderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie (ook bekend als
WHO) blijkt dat wereldwijd jaarlijks bijna 6 miljoen mensen aan de
gevolgen van tabaksgebruik sterven.4

4

WHO report on the global tobacco epidemic, 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

2

In de Europese Unie sterven ieder jaar bijna 700.000 mensen aan de
gevolgen van roken.5 Daarnaast hebben miljoenen Unieburgers aan roken
gerelateerde aandoeningen, waaronder kanker, hart- en vaatziekten en
aandoeningen van de luchtwegen. De Tabaksproductenrichtlijn beoogt
roken minder aantrekkelijk te maken, vooral voor jongeren. De
verwachting is dat de Tabaksproductenrichtlijn aan een vermindering van
het aantal rokers met 2% in 2020 bijdraagt.
Jaarlijks sterven in Nederland ongeveer 19.000 mensen door roken en
enkele duizenden door meeroken.6 Gelet op de gevolgen voor de
volksgezondheid hecht het kabinet er belang aan om het gebruik van
tabaksproducten en aanverwante producten te ontmoedigen, in het
bijzonder het gebruik door jongeren. Het kabinet is positief over het feit
dat het percentage van de Nederlandse bevolking dat tabak rookt daalt. In
2014 rookte 23% van de Nederlandse bevolking vanaf 15 jaar wel eens of
dagelijks, in 2013 was dit 25%. Het percentage dagelijkse rokers nam af
van 19% in 2013 naar 17% in 2014. Ook onder jongeren van 12 tot 16 jaar
is het percentage rokers aan het dalen (van 31% naar 22% tussen 2009 en
2013).7
Hoewel het aantal rokers langzaam daalt, rookt nog ongeveer een kwart
van de Nederlanders, waarbij middel en laag opgeleiden opvallend meer
roken dan hoog opgeleiden (26% van de middel en 27% van de laag
opgeleiden tegenover 18% van de hoog opgeleiden.8 Veel mensen
ondervinden gezondheidsschade door blootstelling aan tabaksrook. De
implementatie van de Tabaksproductenrichtlijn draagt daarom bij aan
verdere tabaksontmoediging.
Terwijl het percentage van de Nederlandse bevolking dat tabak rookt
daalt, stijgt het percentage dat elektronische sigaretten rookt. Het is niet
duidelijk of er een verband is tussen beide cijfers. In 2014 gebruikte 4,1%
van de Nederlandse bevolking elektronische sigaretten. Dit is een stijging
in vergelijking met 2013 (2,5%).9
Uit recent onderzoek naar de gezondheidsrisico’s van de elektronische
sigaret blijkt dat dit product meer risico’s voor de gezondheid oplevert dan
aanvankelijk werd gedacht.10 De elektronische sigaret is weliswaar minder
ongezond dan tabakssigaretten, maar de damp van elektronische
sigaretten bevat ingrediënten en chemische onzuiverheden in hoeveelheden die schadelijk zijn voor de gezondheid. Inhalatie hiervan kan leiden
tot irritatie en schade aan de luchtwegen, hartkloppingen en een
verhoogde kans op kanker. Naar de gezondheidsrisico’s van elektronische
sigaretten voor omstanders wordt in 2015 onderzoek verricht.
a. Doel: verbeteren functioneren interne markt en bereiken hoog niveau
van bescherming van de volksgezondheid
De Tabaksproductenrichtlijn beoogt de interne markt voor tabaksproducten en aanverwante producten beter te doen functioneren, met als
uitgangspunt een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid
5

World No Tobacco Day 2012: EU-wide survey shows that a majority of EU citizens supports
stronger tobacco control measures, Brussels 30 May 2012.
6
Nationale Drug Monitor, jaarbericht 2013/2014.
7
«Health Behaviour of School Aged Children» (HBSC) 2014.
8
Nationaal expertisecentrum Tabaksontmoedignig; factsheet Continu onderzoek rookgewoonten
2014.
Factsheet maart 2015.
9
Nationaal expertisecentrum Tabaksontmoediging; Factsheet Continu onderzoek rookgewoonten 2014. Factsheet maart 2015.
10
Brief van 23 maart 2015 (TK, 2014–2015, 32 793, nr. 169)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

3

met name voor jongeren. Het kabinet is daarom zeer tevreden met de
uitkomst van de onderhandelingen en de regels die zijn opgenomen in de
Tabaksproductenrichtlijn.
Op hoofdlijnen bepaalt de Tabaksproductenrichtlijn het volgende:
• uitbreiding van de werkingssfeer van de richtlijn tot meer producten:
elektronische sigaretten en navulverpakkingen met een nicotinegehalte
onder een bepaalde maximumwaarde mogen als consumentenproducten in de handel worden gebracht, maar moeten aan eisen voor wat
betreft de veiligheid, kwaliteit en aanprijzing voldoen. De Tabaksproductenrichtlijn belet niet dat nicotinehoudende producten, zoals
elektronische sigaretten, als geneesmiddel of medisch hulpmiddel in
de handel worden gebracht. De richtlijn stelt geen regels met
betrekking tot elektronische sigaretten zonder nicotine;
• etikettering en verpakking: op alle verpakkingen van voor roken
bestemde tabaksproducten moet een gecombineerde gezondheidswaarschuwing bestaande uit een afbeelding en een tekst zijn aangebracht die 65% van de voor- en de achterkant van de verpakking
beslaat, inclusief informatie over diensten die helpen om te stoppen
met roken. Lidstaten kunnen andere producten dan sigaretten,
shagtabak en waterpijptabak van deze verplichting vrij stellen.
Verkoopbevorderende elementen zijn verboden, zoals misleidende
elementen als «biologisch» en misleidende kleuren. Sigarettenpakjes
moeten balkvorming zijn en ten minste 20 sigaretten bevatten.
Shagtabak mag niet worden verkocht in zakjes van minder dan 30
gram;
• ingrediënten: de Tabaksproductenrichtlijn regelt een verbod op
sigaretten en shagtabak met kenmerkende aroma’s. Producten met
een kenmerkend aroma waarvan het verkoopvolume in de Europese
Unie 3% of meer van een bepaalde productcategorie vertegenwoordigt, zoals menthol, worden vier jaar van deze bepaling uitgezonderd.
Daarnaast zijn verboden: additieven die een misleidende indruk
wekken (zoals vitaminen), aroma’s in de bestanddelen van tabaksproducten (zoals in de filter) en producten met een verhoogde toxiciteit of
verslavendheid. Voor tabaksproducten en aanverwante producten
wordt een systeem ingevoerd voor informatieverstrekking over
ingrediënten en emissies, dat zoveel mogelijk moet voortborduren op
het systeem dat nu in Nederland wordt gebruikt (EMTOC);
• rookloze tabak: alle rookloze tabaksproducten moeten op beide zijden
zijn voorzien van gezondheidswaarschuwingen. Het verbod op
tabaksproducten voor oraal gebruik (zoals snus) wordt gehandhaafd,
behalve voor Zweden dat op grond van artikel 151 van de Akte van
Toetreding van Oostenrijk, Finland en Zweden een vrijstelling heeft
verkregen;
• nieuwsoortige tabaksproducten: deze producten moeten aan de
Tabaksproductenrichtlijn voldoen en er is een voorafgaande kennisgeving nodig voordat zij in de handel worden gebracht. Lidstaten krijgen
de mogelijkheid om voor deze tabaksproducten een vergunningsstelsel in te voeren;
• grensoverschrijdende verkoop op afstand (internetverkoop): lidstaten
mogen grensoverschrijdende verkoop van tabaksproducten, elektronische sigaretten en navulverpakkingen verbieden. Als lidstaten geen
verbod invoeren, geldt er een registratieplicht voor detaillisten die
grensoverschrijdende verkoop op afstand aanbieden. Daarnaast
moeten deze detaillisten een leeftijdscontrolesysteem hanteren dat op
het tijdstip van aankoop nagaat of de koper voldoet aan de in het
nationale recht van de lidstaat van bestemming voorgeschreven
minimumleeftijd. Lidstaten kunnen verder eisen dat de detaillist een
verantwoordelijk natuurlijk persoon aanwijst, die verantwoordelijk is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

4

•

voor het verifiëren of er, voordat het product de consument bereikt, in
overeenstemming wordt gehandeld met de nationale regels, en
illegale handel: alle verpakkingseenheden van tabaksproducten
dienen, na een overgangstermijn, voorzien te zijn van een unieke
identificatiemarkering (volg- en traceersysteem) en veiligheidskenmerken, om de illegale handel in tabaksproducten tegen te gaan. Dit
vereenvoudigt de handhaving op illegale handel en stelt consumenten
in staat illegale producten te herkennen. Deze bepalingen zijn niet
opgenomen in het onderhavige wetsvoorstel, omdat hiervoor een
afwijkende implementatietermijn geldt. Te zijner tijd zal hier een apart
implementatietraject voor in gang worden gezet.

Verder geeft de Tabaksproductenrichtlijn lidstaten de mogelijkheid om
bepaalde toezichtstaken te retribueren aan producenten of importeurs.
Ook waarborgt de richtlijn de samenwerking en handhaving door
lidstaten, zoals het erop toezien dat tabaksproducten en aanverwante
producten die niet voldoen aan deze richtlijn niet in de handel worden
gebracht. Lidstaten dienen regels vast te stellen voor sancties bij
overtreding van de ingevolge de Tabaksproductenrichtlijn vastgestelde
nationale bepalingen en nemen alle nodige maatregelen om ervoor te
zorgen dat deze sancties worden toegepast.
Voorts moedigt de Tabaksproductenrichtlijn lidstaten aan om binnen hun
eigen rechtsbevoegdheid regels te stellen over rookvrije omgevingen,
binnenlandse reclame en merkextensie, nationale verkoopregelingen en
het invoeren van een leeftijdsgrens voor elektronische sigaretten en
navulverpakkingen. Deze regels sluiten aan bij het bereiken van een hoog
niveau van bescherming van de volksgezondheid, in het bijzonder voor
jongeren.
De doelgroepen die met dit wetsvoorstel worden geconfronteerd zijn
producenten, importeurs, distributeurs en detaillisten van tabaksproducten en aanverwante producten. Daarnaast ervaren burgers de
gevolgen van de wetswijziging, doordat zij meer dan nu geïnformeerd
gaan worden over de ingrediënten van tabaksproducten en aanverwante
producten en de gevolgen van het gebruik ervan voor rokers en
meerokers.
b. Uitvoeringsbevoegdheden Europese Commissie en gedelegeerde
handelingen
Om eenvormige voorwaarden voor de uitvoering van de Tabaksproductenrichtlijn te waarborgen zijn aan de Europese Commissie uitvoeringsbevoegdheden toegekend die betrekking hebben op het vaststellen van
lijsten, formats, methodieken en procedures om aan de verplichtingen uit
de richtlijn te voldoen. Deze uitvoeringsbevoegdheden zien op prioritaire
additieven, ingrediënteninformatie, kenmerkende aroma’s, verhoogde
toxiciteit, verslavende werking, CMR-kenmerken (carcinogeen, mutageen
of reprotoxisch), gezondheidswaarschuwingen en technische normen en
specificaties met betrekking tot de elektronische sigaret.
Daarnaast wordt aan de Europese Commissie de bevoegdheid gegeven
om een aantal handelingen vast te stellen, zodat de Tabaksproductenrichtlijn volledig operationeel wordt en om haar aan te passen aan de
technische, wetenschappelijke en internationale ontwikkelingen in de
tabaksproductie, -consumptie en -regulering. Deze handelingen zien onder
meer op de vaststelling en aanpassing van maximumemissieniveaus en
de methoden voor het meten van die emissies, het intrekken van bepaalde
vrijstellingen voor andere tabaksproducten dan sigaretten en shagtabak
en de aanpassing van de gezondheidswaarschuwingen. Daarbij dient de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

5

Europese Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot
passende raadpleging over te gaan, onder meer op deskundigenniveau.
Verder moet de Europese Commissie bij het voorbereiden en opstellen
van gedelegeerde handelingen ervoor zorgen dat de desbetreffende
documenten tijdig en op gepaste wijze gelijktijdig worden toegezonden
aan het Europees parlement en aan de Raad.
De Europese Commissie volgt de ontwikkelingen met betrekking tot de
tenuitvoerlegging en de gevolgen van de Tabaksproductenrichtlijn. Op
uiterlijk 21 mei 2021, en vervolgens wanneer nodig, dient de Europese
Commissie een verslag in om te beoordelen of wijzigingen in de Tabaksproductenrichtlijn noodzakelijk zijn.
3. De Tabaksproductenrichtlijn in Europese en internationale
context
a. Wetgevend optreden op Unie niveau
Overeenkomstig artikel 114, derde lid, van het Verdrag betreffende de
werking van de Europese Unie wordt voor wetgevingshandelingen
uitgegaan van een hoog beschermingsniveau voor de volksgezondheid,
daarbij moet rekening worden gehouden met nieuwe op wetenschappelijke feiten gebaseerde gegevens. Gelet op de zeer schadelijke gezondheidseffecten van tabak en de verslavende werking van nicotine, moet
groot belang worden gehecht aan deze bescherming van de volksgezondheid, met name om het roken door jongeren te verminderen.
Wegens de omvang van de interne markt voor tabaksproducten en
aanverwante producten, het feit dat de producenten van tabaksproducten
de productie voor de gehele Europese Unie meer en meer in slechts een
klein aantal fabrieken in de Europese Unie concentreren en de daaruit
resulterende significante grensoverschrijdende verkoop van tabaksproducten en aanverwante producten, is er – om de interne markt goed te
laten functioneren – behoefte aan krachtig wetgevend optreden op het
niveau van de Europese Unie. Dit omdat optreden op nationaal niveau,
juist vanwege die interne markt en het vrij verkeer dat daaruit voortvloeit,
niet voldoende doeltreffend is om het hoog beschermingsniveau voor de
volksgezondheid te bewerkstelligen. Daarbij is harmonisatie van
wetgeving voor wat betreft elektronische sigaretten en navulverpakkingen
noodzakelijk vanwege de diversificatie die plaatsvindt in diverse lidstaten.
b. WHO-Kaderverdrag inzake tabaksontmoediging
De Europese Unie en alle lidstaten zijn partij bij het WHO-Kaderverdrag
inzake tabaksontmoediging. Met de Tabaksproductenrichtlijn zorgt de
Europese Unie voor implementatie van diverse bepalingen uit het
Kaderverdrag, voor zover deze vallen onder de competentie van de
Europese Unie, en draagt zij bij aan harmonisatie van EU-bepalingen in
lijn met dit verdrag. Bij de totstandkoming van de richtlijn zijn in het
bijzonder van belang geweest de bepalingen inzake reglementering van
ingrediënten en vermeldingen op tabaksproducten, de verpakking en
etikettering van tabaksproducten en de richtsnoeren ter uitvoering van
deze bepalingen. De richtsnoeren met betrekking tot de reglementering
van de inhoud van tabaksproducten en de reglementering van vermeldingen op tabaksproducten roepen met name op tot het uitbannen van
ingrediënten die de smaak versterken, de indruk wekken dat tabaksproducten gezondheidsvoordelen bieden en in verband worden gebracht met
energie en vitaliteit of kleurende eigenschappen hebben.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

6

De bepalingen in de Tabaksproductenrichtlijn met betrekking tot illegale
handel vloeien deels voort uit het FCTC Protocol tot uitbanning van
illegale handel in tabaksproducten.11
Met dit voorstel van wet voldoet Nederland niet alleen aan de implementatieplicht van de richtlijn, maar wordt ook uitvoering gegeven aan de
bepalingen van het Kaderverdrag om burgers te beschermen tegen
blootstelling aan tabaksrook en om tabaksontmoediging te bereiken.
c. Samenhang met andere EU regelgeving
In de Tabaksproductenrichtlijn is de verplichting voor lidstaten benadrukt
dat de lidstaat ervoor zorgt dat bepalingen en voorwaarden vastgelegd in
Verordening (EG) nr. 1907/200612 in voorkomend geval worden toegepast
op tabaksproducten (REACH-verordening).
Daarnaast geeft de Tabaksproductenrichtlijn uitvoeringsbevoegdheden
aan de Europese Commissie die overeenkomstig Verordening (EU) nr.
182/201113 van het Europees parlement en de Raad moeten worden
uitgevoerd.
De Tabaksproductenrichtlijn benadrukt de toepassing van Richtlijn
95/45/EG14 van het Europees parlement en de Raad over de verwerking
van persoonsgegevens.
Elektronische sigaretten en navulverpakkingen worden door de Tabaksproductenrichtlijn gereguleerd, tenzij zij – vanwege hun presentatie of
functie, als geneesmiddel of medisch hulpmiddel – onder de Richtlijnen
2001/83/EG15 van het Europees parlement en de Raad of 93/42/EEG16 van
de Raad vallen.
De bepalingen inzake misleidende informatie vormen een aanvulling op
het algemene verbod van misleidende handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten dat is neergelegd in Richtlijn 2005/29/EG17
van het Europees parlement en de Raad.

11

Protocol tot uitbanning van illegale handel in tabaksproducten (Trb. 2014, 155).
Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees parlement en de Raad van 18 december 2006
inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van
chemische stoffen (REACH) tot oprichting van een Europees Agentschap voor chemische
stoffen, houdende wijziging van Richtlijn 1999/45/EG en houdende intrekking van Verordening
(EEG) nr. 793/93 van de Raad en Verordening (EG) nr. 1488/94 van de Commissie alsmede
Richtlijn 76/769/EEG van de Raad en de Richtlijnen 91/155/EEG, 93/67/EEG, 93/105/EG en
2000/21/EG van de Commissie (PB L 396 van 30.12.2006, blz. 1).
13
Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot
vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze
waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie
controleren (PB L 55 van 28.2.2011, blz. 13).
14
Richtlijn 95/46/EG van het Europees parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de
bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens
en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (PB L 281 van 23.11.1995, blz. 31).
15
Richtlijn 2001/83/EG van het Europees parlement en de Raad van 6 november 2001 tot
vaststelling van een communautair wetboek betreffende geneesmiddelen voor menselijk
gebruik (PB L 311 van 28.11.2001, blz. 67).
16
Richtlijn 93/42/EEG van de Raad van 14 juni 1993 betreffende medische hulpmiddelen (PB L
169 van 12.7.1993, blz. 1).
17
Richtlijn 2005/29/EG van het Europees parlement en de Raad van 11 mei 2005 betreffende
oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de interne markt en
tot wijziging van Richtlijn 84/450/EEG van de Raad, Richtlijnen 97/7/EG, 98/27/EG en
2002/65/EG van het Europees parlement en de Raad en van Verordening (EG) nr. 2006/2004
van het Europees parlement en de Raad („Richtlijn oneerlijke handelspraktijken») (PB L 149
van 11.6.2005, blz. 22).
12

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

7

4. Wijze van implementatie
a. Methode van implementatie
Het uitgangspunt bij de implementatie is de omzetting van de Tabaksproductenrichtlijn binnen de systematiek van bestaande regelgeving. Hiertoe
wordt met dit voorstel de Tabakswet gewijzigd. Daarbij worden regels
voor het bereiken van een consistent beleid en die verband houden met
de bindende EU-rechtshandeling meegenomen. Daarnaast worden met dit
wetsvoorstel delegatiegrondslagen gecreëerd, zodat bij algemene
maatregel van bestuur en bij ministeriële regeling de regels kunnen
worden uitgewerkt.
b. Regels die voortvloeien uit de Tabaksproductenrichtlijn en een
consistent beleid beogen
Met dit voorstel van wet wordt een leeftijdsgrens van 18 jaar ingevoerd
voor de verkoop van nicotinehoudende elektronische sigaretten en
navulverpakkingen die onder de werking van de Tabaksproductenrichtlijn
vallen. Het hanteren van leeftijdsgrenzen wordt aangemoedigd in de
Tabaksproductenrichtlijn en wordt daarom met dit implementatietraject
aanvullend meegenomen, zoals reeds aangekondigd door de Staatssecretaris van VWS.18 Het instellen van een leeftijdsgrens voorkomt dat
jongeren voordat ze 18 jaar oud zijn de elektronische sigaret gaan
gebruiken en verslaafd raken aan nicotine. Door een leeftijdsgrens van 18
jaar in te voeren, wordt aangesloten bij de leeftijdsgrens voor tabaksproducten. Hierdoor ontstaat een consistent beleid voor tabaksproducten en
aanverwante producten.
Deze maatregel kan worden beschouwd als een kwantitatieve invoerbeperking of maatregel van gelijke werking in de zin van artikel 34 van het
Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie (VWEU). Op grond
van artikel 36 van het VWEU is het lidstaten toegestaan een dergelijke
beperking in te voeren indien aan een aantal voorwaarden is voldaan, die
in de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie zijn
uitgewerkt:
– de maatregel moet beantwoorden aan dwingende redenen van
algemeen belang;
– de maatregel moet geschikt zijn om de verwezenlijking van het
nagestreefde doel te waarborgen;
– de maatregel mag niet verder gaan dan nodig is voor het bereiken van
dat doel;
– de maatregel moet kenbaar en voorspelbaar zijn; en
– de maatregel moet zonder discriminatie worden toegepast.19
Naar het oordeel van de regering is de hier voorgestelde maatregel, als
die handelsbelemmerend zou zijn, gerechtvaardigd met het oog op de
bescherming van de volksgezondheid. Artikel 36 VWEU benoemt de
bescherming van de gezondheid expliciet als mogelijke rechtvaardigingsgrond. Uit de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese
Unie blijkt dat de lidstaten grote beleidsvrijheid hebben op het gebied van
de volksgezondheid en het bepalen van het niveau van bescherming.20
Elektronische sigaretten zijn schadelijker voor de gezondheid dan
aanvankelijk werd gedacht. Langdurig gebruik levert risico’s op voor de
gezondheid. Met de introductie van een leeftijdsgrens voor de verkoop
18

Aanhangsel van de Handelingen 2013/14, nr. 839.
HvJ EG 30 november 1995, nr. C-55/94 (Gebhard); HvJ EG 4 juli 2000, nr. C-424/97 (Haim); HvJ
EG 1 februari 2001, nr. C-108/96 (Mac Quen e.a.).
20
Arrest van het Hof van Justitie 13 juli 2004, C-262/02, Commissie t. Frankrijk. overweging 33.
19

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

8

van elektronische sigaretten wordt voorkomen dat jongeren voordat zij de
leeftijd van 18 jaar hebben bereikt, beginnen met het gebruik van
elektronische sigaretten, wat tot een levenslange verslaving kan leiden die
negatieve effecten heeft op de gezondheid.
Deze maatregel is proportioneel omdat de leeftijdsgrens op 18 jaar is
gelegd waarmee niet verder is gegaan dan de wettelijke grens voor
meerderjarigheid. Daarnaast voldoet de maatregel aan het subsidiariteitvereiste doordat de minst vergaande maatregel is gekozen. Slechts
minderjarigen worden beschermd tegen een nicotineverslaving. Het
product wordt niet geheel verboden. De maatregel gaat dan ook niet
verder dan nodig is om het doel te bereiken. Aan het vereiste van
kenbaarheid en voorspelbaarheid wordt met dit voorstel van wet voldaan.
Ten slotte geldt de leeftijdsgrens voor de verkoop van elektronische
sigaretten en navulverpakkingen ongeacht de herkomst van de producten,
waardoor de maatregel zonder discriminatie wordt toegepast. Op grond
van het voorgaande acht de regering deze maatregel in overeenstemming
met de Europese regels met betrekking tot het vrij verkeer van goederen.
De Tabaksproductenrichtlijn introduceert een vergelijkbaar reclameregime
voor elektronische sigaretten en navulverpakkingen als dat op EU-niveau
voor tabaksproducten is voorgeschreven. Daarnaast moedigt de richtlijn
in overweging 48 lidstaten aan om regels te stellen inzake binnenlandse
reclame. Het kabinet sluit hierbij aan door met dit voorstel van wet, naast
implementatie, de reclameregels voor elektronische sigaretten en
navulverpakkingen volledig gelijk te trekken met de huidige nationale
reclameregels voor tabaksproducten. Elektronische sigaretten kunnen tot
nicotineverslaving en tabaksconsumptie leiden aangezien zij rookgedrag
imiteren en normaliseren. Een reclameverbod leidt tot vermindering van
de aantrekkelijkheid van elektronische sigaretten en navulverpakkingen en
het maakt de verleiding om het product te gebruiken kleiner. Het gevolg is
dat een hoger niveau van bescherming van de volksgezondheid wordt
bereikt. Door het wetsvoorstel uit te breiden met dit punt wordt een
consistent beleid voor tabaksproducten en aanverwante producten
bereikt. Hierdoor worden de reclameregels voor het bedrijfsleven
duidelijker.
Ook het verbod op binnenlandse reclame voor elektronische sigaretten
kan worden beschouwd als een kwantitatieve invoerbeperking of
maatregel van gelijke werking in de zin van artikel 34 van het VWEU en
dient dus te voldoen aan de vijf hierboven genoemde criteria, omdat het
reclameverbod voor elektronische sigaretten net iets verder gaat dan de
Tabaksproductenrichtlijn voorschrijft. Naar het oordeel van de regering is
de hier voorgestelde maatregel, als die handelsbelemmerend zou zijn,
gerechtvaardigd met het oog op de bescherming van de volksgezondheid.
Daarbij is het reclameverbod een geschikt middel om het beoogde doel te
bereiken. Reclame voor elektronische sigaretten is de afgelopen jaren
toegenomen. Dat de aantrekkelijkheid van het product hierdoor wordt
vergroot, blijkt uit de toename in het aantal dagelijkse gebruikers: in 2014
gebruikte 4,1% van de Nederlandse bevolking elektronische sigaretten,
terwijl dit in 2013 nog 2,5% van de Nederlandse bevolking was.21 Dit
betekent een stijging van ongeveer 60% in het aantal dagelijkse
gebruikers. Gelet op de ervaring met het reclameverbod voor tabaksproducten, is een reclameverbod voor elektronische sigaretten een passend
middel om de aantrekkelijkheid van de elektronische sigaret te verkleinen.
In dit kader wordt er op gewezen dat het reclameverbod grotendeels
voortvloeit uit artikel 20, vijfde lid, van de Tabaksproductenrichtlijn. Dit
21

Nationaal expertisecentrum Tabaksontmoediging; Factsheet Continu onderzoek rookgewoonten 2014. Factsheet maart 2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

9

verbod wordt slechts uitgebreid met binnenlandse reclamemiddelen,
waarbij het gaat om parasollen, asbakken en affiches. De maatregel gaat
daarmee niet verder dan nodig is om het doel te bereiken. Aan het
vereiste van kenbaarheid en voorspelbaarheid wordt met dit voorstel van
wet voldaan. Voorts geldt het reclameverbod voor alle aanbieders van
elektronische sigaretten en navulverpakkingen op de Nederlandse markt,
waardoor de maatregel zonder discriminatie wordt toegepast. Gelet op
het beperkte bereik van de nationale maatregelen en het feit dat lidstaten
grote beleidsvrijheid hebben op het gebied van de volksgezondheid en
het bepalen van het niveau van bescherming,22 acht de regering ook deze
maatregel in overeenstemming met de Europese regels met betrekking tot
het vrij verkeer van goederen.
Naast het vrij verkeer van goederen moet het reclameverbod ook getoetst
worden aan artikel 10 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de
Mens (hierna: EVRM) waarin de vrijheid van meningsuiting is neergelegd.
Dit reclameverbod kan beschouwd worden als een inbreuk op de vrijheid
van meningsuiting. De regering acht deze gerechtvaardigd, gelet op het
bepaalde in artikel 10, tweede lid, EVRM. In dit artikel is opgenomen dat
de vrijheid van meningsuiting plichten en verantwoordelijkheden met zich
mee brengt. Hieruit blijkt dat bepaalde voorwaarden en beperkingen in
verband met de vrijheid van meningsuiting mogen worden opgelegd.
Deze voorwaarden en beperkingen moeten aan de volgende vereisten
voldoen:
– de maatregel moet bij wet zijn voorzien;
– de maatregel moet een belang dienen dat in artikel 10, tweede lid, van
het EVRM is genoemd; en
– de maatregel moet noodzakelijk zijn in een democratische samenleving.
Aan het vereiste dat de maatregel bij wet moet zijn voorzien, is gelet op
dit wetsvoorstel voldaan. Voorts is deze in het belang van de bescherming
van de gezondheid, welk belang in artikel 10, tweede lid, EVRM, wordt
genoemd. Ten slotte is de maatregel noodzakelijk in een democratische
samenleving. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens heeft in dit
kader bepaald dat staten hierbij een ruime beoordelingsvrijheid hebben
als het gaat om commerciële mededelingen.23 Het Hof van Justitie van de
Europese Unie heeft deze overweging herhaald in een zaak met
betrekking tot tabaksreclame.24 Gelet op het zwaarwegende belang van de
volksgezondheid, valt deze maatregel binnen de beoordelingsvrijheid van
de nationale staten. Op grond van het voorgaande acht de regering deze
bepaling in overeenstemming met artikel 10 EVRM.
Met het introduceren van een leeftijdsgrens voor de verkoop van
elektronische sigaretten en navulverpakkingen en het verbod op reclame
voor elektronische sigaretten en navulverpakkingen, regelt het kabinet
meer dan hetgeen verplicht wordt gesteld op basis van de Tabaksproductenrichtlijn. Het kabinet acht deze bepalingen echter noodzakelijk,
vanwege de genoemde gezondheidsrisico’s en gewenste consistentie in
beleid en wet- en regelgeving. Het kabinet hanteert hiermee de
kabinetslijn «lastenluwe implementatie, tenzij», waarbij alleen voor
niet-lastenluwe implementatie van EU-regelgeving gekozen mag worden
indien hier zwaarwegende redenen voor zijn. Daar is hier volgens het
kabinet sprake van.
22

Arrest van het Hof van Justitie 13 juli 2004, C-262/02, Commissie t. Frankrijk. overweging 33.
EHRM 20 november 1989, Markt Intern Verlag GMBH en Klaus Beerman t. Duitsland, nr.
10572/83 overweging 33.
24
Arrest van het Hof van Justitie 12 december 2006, C-380/03, Duitsland t. Europees parlement
en de Raad van de Europese Unie, overweging 155.
23

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

10

De Tabaksproductenrichtlijn biedt de mogelijkheid om een vergunningstelsel voor nieuwsoortige tabaksproducten in te voeren, maar laat de
criteria daarbij over aan de lidstaat. Een vergunningsplicht vergroot de
administratieve lasten voor het bedrijfsleven. De noodzaak voor een
vergunningsstelsel ontbreekt echter, omdat de richtlijn ook een notificatieplicht voor nieuwsoortige tabaksproducten kent en mogelijkheden tot
handhaving en product- en onderzoekseisen biedt. Hierdoor komen
nieuwsoortige tabaksproducten voldoende in beeld. Het kabinet kiest er
daarom voor om geen vergunningstelsel voor nieuwsoortige tabaksproducten in te voeren.
Wat betreft een overgangsbepaling biedt de Tabaksproductenrichtlijn de
mogelijkheid om toe te staan dat producten die niet aan de richtlijn
voldoen tot 20 mei 2017 in de handel mogen worden gebracht, als ze voor
20 mei 2016 zijn geproduceerd of in het vrije verkeer zijn gebracht. Gelet
op de toenemende administratieve lasten voor het bedrijfsleven, acht het
kabinet deze overgangsbepaling van één jaar redelijk. Van deze
overgangsbepaling zijn de regels voor elektronische sigaretten en
navulverpakkingen uitgezonderd, deze zijn al geregeld in het Tijdelijk
warenwetbesluit elektronische sigaret.25
c. Delegatiegrondslagen
Met dit wetsvoorstel worden delegatiegrondslagen gecreëerd, zodat
regels van technische aard of waarover nog een beleidskeuze moet
worden gemaakt, bij algemene maatregel van bestuur of ministeriële
regeling kunnen worden geregeld. De transponeringstabel geeft per
richtlijnartikel aan waar implementatie is voorgesteld. Voorbeelden van
regels die in lagere regelgeving worden uitgewerkt zijn de retributiemogelijkheden voor metingen en beoordelingen, de eisen voor studies en de
tekst op gezondheidswaarschuwingen.
5. Toezicht en handhaving
a. Algemeen
De wijzigingsbepalingen uit dit wetsvoorstel worden deels uitgevoerd
door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (hierna: RIVM) en
de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (hierna: NVWA). Het RIVM zal
de wetenschappelijke beoordeling uitvoeren over onder andere de
ingrediënten, meetmethodes en studies. De NVWA is belast met toezicht
en handhaving van de Tabakswet. Dit wetsvoorstel zorgt voor een
toename van de werkzaamheden van het RIVM en de NVWA, echter, de
wet wordt makkelijker uitvoerbaar en handhaafbaar omdat de nieuwe
regels leiden tot een consistent beleid en een uniforme aanpak vanuit de
Europese Unie. Het hanteren van uniforme elektronische formats/
systemen en meetmethodes dragen hieraan bij.
Dit wetsvoorstel behelst regels voor importeurs, producenten, distributeurs en detaillisten van tabaksproducten en aanverwante producten die
tot doel hebben het beter functioneren van de interne markt en het
bereiken van een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid.
Dit doel kan alleen worden bereikt bij naleving van de regels. Artikel 23
van de Tabaksproductenrichtlijn bepaalt hierover dat lidstaten regels voor
sancties moeten vaststellen die opgelegd dienen te worden bij overtredingen van de op grond van de richtlijn vastgestelde nationale
bepalingen. Lidstaten dienen alle nodige maatregelen te treffen om ervoor
25

Besluit inhoudende tijdelijke regels met betrekking tot de elektronische sigaret (Tijdelijk
warenwetbesluit elektronische sigaret), (Stb. 2014, 456).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

11

te zorgen dat de sancties worden toegepast. De vastgestelde sancties
moeten doeltreffend, evenredig en afschrikwekkend zijn. Eventuele
financiële administratieve sancties die kunnen worden opgelegd voor een
opzettelijke overtreding kunnen zo worden vastgesteld dat zij het met de
overtreding beoogde economische voordeel wegnemen.
Met dit voorstel van wet worden de toezichts- en handhavingstaken die
gelden voor de huidige Tabakswet uitgebreid voor de bepalingen die
hiermee worden gewijzigd. Dit betekent het volgende.
b. Handhaving door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
De NVWA houdt toezicht op de naleving van de regels uit de Tabakswet en
het Tijdelijk Warenwetbesluit elektronische sigaret. Hiertoe heeft de NVWA
bevoegdheden gekregen op grond van hoofdstuk 5 van de Algemene wet
bestuursrecht. Met dit voorstel van wet worden de bepalingen op de
naleving waarvan de NVWA moet toezien verruimd. Zo zal de NVWA nu
ook toezicht gaan houden op de naleving van het reclameverbod voor
elektronische sigaretten en navulverpakkingen. Gelet op de samenhang
van deze toezichtstaken met de toezichtstaken die de NVWA al heeft, hoeft
er geen sprake te zijn van een verruiming van de handhavingsinzet.
Evenmin is er aanleiding om aan te nemen dat de handhavingsbehoefte
door dit wetsvoorstel wordt vergroot, omdat de naleving van de huidige
regels voor producenten, importeurs, distributeurs en detaillisten geen
bijzondere afwijking vertoont. De gevolgen voor de belasting van de
rechterlijke macht worden daardoor gering geacht.
De NVWA zal ook toezicht houden op de leeftijdsgrens voor de verkoop
van elektronische sigaretten. Er wordt niet verwacht dat hiervoor extra
inzet van de handhavingscapaciteit nodig is. De NVWA zal op dezelfde
manier als bij het toezicht op de naleving van de leeftijdsgrens voor de
verkoop van tabaksproducten, toezicht houden op de naleving van de
leeftijdsgrens voor de verkoop van elektronische sigaretten. Hiervoor
wordt de capaciteit ingezet op basis van risicogericht toezicht. De risico’s
worden met behulp van nalevingonderzoeken in kaart gebracht. Zo blijkt
uit de meting van Intraval in 2014 dat de spontane naleving van de
leeftijdsgrens voor tabaksverkoop bij jongeren van 14 en 15 jaar hoger is
dan bij jongeren van 16 en 17 jaar.26 Risicogericht toezicht biedt mogelijkheden om de handhavingscapaciteit hierop te laten aansluiten. De
regering merkt op dat bij het inzetten van de handhavingscapaciteit voor
de naleving van de leeftijdsgrens voor verkoop van elektronische
sigaretten ook risicogericht toezicht zal worden gehouden. Voor een
analyse van de risico’s zal aansluiting worden gezocht bij de nalevingsonderzoeken over verkoop van tabaksproducten. Dat binnen de Europese
Unie de leeftijdsgrens voor de verkoop van elektronische sigaretten, net
als bij tabaksproducten, niet is geharmoniseerd, wordt hierin meegenomen.
c. Bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving
Als de NVWA tijdens haar toezichtstaak een overtreding constateert,
wordt er gehandhaafd. Dit kan, net zoals dat voor de bepalingen in de
huidige Tabakswet geldt, door middel van bestuursrechtelijke handhaving
en strafrechtelijke handhaving. Hierdoor is sprake van een duaal systeem.

26

Intraval Onderzoek en Advies, Onderzoek kopen tabak door jongeren, meting 2014.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

12

d. Sanctie-instrumentarium
Met dit voorstel van wet wordt het sanctie-instrumentarium voor
bestuursrechtelijke handhaving uitgebreid. De bevoegdheid ontstaat om
bestuursdwang toe te passen wanneer producenten, importeurs of
distributeurs van tabaksproducten, elektronische sigaretten en navulverpakkingen niet voldoende maatregelen treffen om onveilige producten uit
de handel te nemen of terug te roepen. Deze bevoegdheid kan ook
worden gebruikt wanneer er producten op de markt zijn gebracht terwijl
met betrekking tot die producten niet voldaan is aan de verplichtingen om
gegevens en bescheiden in te dienen. Op grond van artikel 5:32 van de
Algemene wet bestuursrecht kan in dat geval ook een last onder
dwangsom worden opgelegd. De overige bestuursrechtelijke maatregelen
die nu in de Tabakswet zijn opgenomen, worden met dit voorstel van wet
ook van toepassing voor elektronische sigaretten en navulverpakkingen.
De bijlage bij de Tabakswet zal aangepast worden aan de nieuwe artikelen
uit dit wetsvoorstel.
Het sanctie-instrumentarium voor strafrechtelijke handhaving wordt met
dit wetsvoorstel uitgebreid voor elektronische sigaretten en navulverpakkingen. Bij overtreding kan op grond van de Wet op de economische
delicten een geldboete, taakstraf of gevangenisstraf worden opgelegd.
Het sanctie-instrumentarium voor bestuursrechtelijke handhaving zoals
dat voor overtredingen van de huidige Tabakswet is geregeld, blijft
ongewijzigd. Met dit voorstel van wet ontstaat er een uniform sanctiebeleid voor tabaksproducten en aanverwante producten. Dit leidt tot meer
duidelijkheid over de regels en de gevolgen bij overtreding.
6. Gevolgen voor regeldruk en overige bedrijfseffecten
Dit wetsvoorstel leidt niet tot gevolgen voor regeldruk voor burgers.
Voor producenten, importeurs en distributeurs van elektronische
sigaretten en navulverpakkingen leidt dit wetsvoorstel tot nalevingskosten, omdat zij een systeem voor het vergaren van informatie over alle
vermoedelijke schadelijke effecten van deze producten op de menselijke
gezondheid moeten opzetten en bijhouden. Omdat niet wordt voorgeschreven hoe dit systeem er uit moet zien en de te verzamelen informatie
in beginsel aansluit bij het primaire proces, is er sprake van zeer beperkte
eenmalige nalevingskosten.
Bovenstaande leidt tot de volgende nalevingskosten.

Eenmalig

Handeling

Wie

Tijd

Kosten

Q

Totaal

Opzetten systeem
voor het vergaren
van informatie over
vermoedelijke
schadelijke effecten

Producenten,
importeurs
en distributeurs

4 uur

€ 37

35

€ 5.180

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

13

Structureel

Handeling

Wie

Tijd

Kosten

Q

Totaal

Bijhouden van het
systeem met
informatie over
vermoedelijke
schadelijke
effecten1

Producenten,
importeurs
en distributeurs

4 uur

€ 37

35

€ 5.180

1

Er zijn geen gegevens beschikbaar over de frequentie waarmee de samenstelling van elektronische sigaretten en navulverpakkingen wijzigen en waardoor het mogelijk noodzakelijk is het
systeem bij te werken. De aanname die wordt gedaan is dat dit gemiddeld één keer per jaar
gebeurt.

Voor zover de bepalingen die bij algemene maatregel van bestuur worden
geregeld gevolgen hebben voor regeldruk, worden deze gevolgen in de
nota van toelichting meegenomen.
Daarnaast heeft het voorstel overige bedrijfseffecten. Omdat het kabinet
ervoor kiest een leeftijdsgrens voor de verkoop van elektronische
sigaretten en navulverpakkingen te introduceren en een verbod op
reclame voor elektronische sigaretten en navulverpakkingen, kan dit
effecten hebben op de omzetontwikkeling van Nederlandse producenten,
importeurs en distributeurs. Het kabinet acht de voorgestelde maatregelen echter proportioneel, vanwege de positieve bijdrage die deze
hebben voor de volksgezondheid.
7. Financiële gevolgen voor de rijksbegroting
Er zijn geen gevolgen voor de rijksbegroting.
8. Consultatie
Het kabinet heeft ervoor gekozen om dit wetsvoorstel niet te consulteren,
omdat consultatie tot verkeerde verwachtingen kan leiden over de invloed
die er zou zijn op de implementatie. Nu dit wetsvoorstel dient ter
implementatie van de Tabaksproductenrichtlijn, is die ruimte er niet.
9. Notificatie
Het voorstel van wet is op 24 februari 2015 ingevolge artikel 8, eerste lid,
van Richtlijn nr. 98/34/EG van het Europees parlement en de Raad van
22 juni 1998 betreffende een informatieprocedure op het gebied van
normen en technische voorschriften (PbEG 1998, L 204) voorgelegd aan
de Commissie en de lidstaten van de Europese Unie.
Italië heeft in een uitvoerig gemotiveerde mening opmerkingen gemaakt
naar aanleiding van de notificatie van dit wetsvoorstel. De opmerkingen
hebben betrekking op de mogelijke invoering van neutrale verpakkingen
(plain packaging). Echter, dit wetsvoorstel heeft niet tot doel neutrale
verpakkingen voor tabaksproducten te verplichten. De opmerkingen van
Italië lijken daarom te berusten op een misverstand.
Het wetsvoorstel is niet voorgelegd aan het Secretariaat van de Wereldhandelsorganisatie, ingevolge de Overeenkomst inzake technische
handelsbelemmeringen (Trb. 1994, 235), vanwege de geringe gevolgen
voor de wereldhandel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

14

Artikelsgewijs
Artikel I
Onderdeel A
In onderdeel A wordt voorgesteld artikel 1 opnieuw vast te stellen. Er
wordt een aantal nieuwe begrippen geïntroduceerd afkomstig uit
Tabaksproductenrichtlijn. Het gaat daarbij om additief, buitenverpakking,
consument, detaillist, elektronische sigaret, emissie, importeur van
tabaksproducten en aanverwante producten, in de handel brengen,
maximumemissieniveau, navulverpakking, producent, sigaar, tabak,
verpakkingseenheid en voor roken bestemd kruidenproduct. Bij de
definitie van buitenverpakking is ten opzichte van de richtlijn toegevoegd
dat de cellofaanverpakking onbedrukt moet zijn om niet te tellen als
buitenverpakking. Dit volgt uit de eis in artikel 8, derde lid, van de
Tabaksproductenrichtlijn waarin is bepaald dat de gezondheidswaarschuwingen volledig zichtbaar moeten zijn.
Een aantal begripsbepalingen is al in de wet opgenomen, maar is in dit
wetsvoorstel veranderd doordat de begripsbepalingen in Tabaksproductenrichtlijn anders zijn. Het gaat daarbij om de begripsbepalingen van
tabaksproducten en ingrediënt. De definitie van teer wordt niet aangepast.
De wijziging zou slechts een taalkundige verandering betekenen.
Inhoudelijk is met de Tabaksproductenrichtlijn geen verandering beoogd
aangezien er in Engelse taalversies geen verschil is met de definitie van
teer in Richtlijn 2001/37/EG.
Verder wordt voorgesteld om een aantal bestaande begripsbepalingen
aan te passen aan de uitbreiding van de reikwijdte van de wet. Het gaat
hierbij om reclame, sponsoring, tabaks- of elektronische sigarettenspeciaalzaak en verkooppunt van tabaksproducten, elektronische sigaretten of
navulverpakkingen. Met betrekking tot de voorgestelde begripsbepaling
van tabaks- of elektronische sigarettenspeciaalzaak wordt het volgende
opgemerkt. In de huidige reclameregels voor tabaksproducten wordt een
uitzondering gemaakt voor tabaksspeciaalzaken, daar mag binnen
bepaalde grenzen wel reclame worden gemaakt. Deze uitzondering is voor
het eerst opgenomen in de Wet van 18 april 2002 tot wijziging van de
Tabakswet (Stb. 2002, 201). Onder tabaksspeciaalzaak vallen geen zaken
met minder dan 10 m_ oppervlakte, tenzij deze al voor 1 januari 2001
stonden geregistreerd bij de Kamer van Koophandel als tabakszaak. Deze
minimum oppervlakte is opgenomen om te voorkomen dat kleine kiosken
ook als tabaksspeciaalzaak konden worden aangemerkt. Deze redenering
wordt doorgezet voor elektronische sigarettenspeciaalzaken. Als datum
waarop kleine elektronische sigarettenspeciaalzaken moeten worden
geregistreerd is 20 mei 2016 opgenomen, omdat de Tabaksproductenrichtlijn op deze datum geïmplementeerd moet zijn. Voor tabaksspeciaalzaken verandert er door dit wetsvoorstel niets.
Daarnaast is een aantal nieuwe begrippen in dit wetsvoorstel opgenomen
vanwege de uitbreiding van de reikwijdte en die de leesbaarheid van de
wet verbeteren. Het gaat hierbij om Europese Economische Ruimte,
nicotinehoudende vloeistof, tabaksproductenrichtlijn en tabaksproducten
en aanverwante producten. Voor Europese Economische Ruimte is een
begripsbepaling opgenomen omdat de Tabaksproductenrichtlijn van
toepassing is op de gehele Europese Economische Ruimte (waar ook
Noorwegen, Liechtenstein en IJsland deel van uitmaken).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

15

Voorts is een definitie voor distributeur opgenomen. Dit begrip wordt in
de Tabaksproductenrichtlijn wel gebruikt, maar niet gedefinieerd. Daarom
is gekozen voor een ruime definitie waaruit blijkt dat de distributeur een
rol speelt in de toeleveringsketen van tabaksproducten en aanverwante
producten, maar daarbij een andere rol heeft dan de producent, importeur
en detaillist. Deze begrippen worden in de richtlijn wel gedefinieerd.
Ten slotte is een begripsbepaling opgenomen voor binnenlandse verkoop
op afstand. Voor een toelichting hierbij wordt verwezen naar de
toelichting bij artikel I, onderdeel J. Voor de inhoud van de begripsbepaling is aansluiting gezocht bij artikel 230g, eerste lid, onder e, van
Burgerlijk Wetboek Boek 6, waarin een definitie is opgenomen van
«overeenkomst op afstand».
Het tweede lid van het voorgestelde artikel 1 sluit elektronische sigaretten
en navulverpakkingen die vallen onder de Geneesmiddelenwet of de Wet
op de medische hulpmiddelen uit van de reikwijdte van deze wet. Deze
uitzondering volgt ook uit de Tabaksproductenrichtlijn. In de Tabaksproductenrichtlijn wordt verwezen naar Richtlijn 2001/83/EG27 en Richtlijn
93/42/EEG28. De eerste richtlijn is geïmplementeerd bij en krachtens de
Geneesmiddelenwet, de tweede bij en krachtens de Wet medische
hulpmiddelen. Omdat de begrippen «geneesmiddel» en «medisch
hulpmiddel» uit de genoemde richtlijnen komen, is het Unierecht van
toepassing bij de interpretatie hiervan. Het is mogelijk voor een producent
of importeur van een elektronische sigaret om deze als geneesmiddel of
medisch hulpmiddel op de markt te brengen, als het product aan de
daarvoor gestelde eisen voldoet.
Het is noodzakelijk zowel naar de Geneesmiddelenwet als naar de Wet op
de medische hulpmiddelen te verwijzen omdat een elektronische sigaret
met nicotinehoudende vloeistof in de vorm van een wegwerpproduct of
de nicotinehoudende vloeistof zelf, een geneesmiddel kan zijn en het
mechanisme van een elektronische sigaret zonder vloeistof een medisch
hulpmiddel kan zijn.
Onderdeel B
Voorgesteld wordt om de titel van paragraaf twee van de wet aan te
passen aan de verruimde reikwijdte van de wet.
Onderdeel C
Artikel 2
In het voorgestelde artikel 2, eerste lid, is een grondslag opgenomen om
met betrekking tot tabaksproducten, elektronische sigaretten, navulverpakkingen en nicotinehoudende vloeistof eisen te stellen in het belang
van de volksgezondheid. Het gaat hierbij om eisen aan de producten zelf,
bijvoorbeeld wat betreft de samenstelling en technische vereisten (waar
het gaat om elektronische sigaretten). Ook wordt voorgesteld een
grondslag op te nemen voor aanwijzing van methoden die moeten
worden gebruikt om aan te tonen dat een product aan de wettelijke eisen
voldoet. Het aanwijzen van methoden van onderzoek is als een discretionaire bevoegdheid vormgegeven omdat niet met betrekking tot alle eisen
27

Richtlijn 2001/83/EG van het Europees parlement en de Raad van 6 november 2001 tot
vaststelling van een communautair wetboek betreffende geneesmiddelen voor menselijk
gebruik (PbEG 2001, L 311).
28
Richtlijn 93/42/EEG van de Raad van 14 juni 1993 betreffende medische hulpmiddelen (PbEG
1993, L 169).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

16

die aan tabaksproducten en aanverwante producten gesteld worden,
methoden van onderzoek worden aangewezen. Methoden van onderzoek
worden in ieder geval aangewezen met betrekking tot de metingen van
teer, nicotine en koolmonoxide in sigaretten. Daarnaast zullen methoden
worden aangewezen om de juistheid van deze metingen te verifiëren.
Verder kan deze grondslag worden gebruikt om methoden van onderzoek
aan te wijzen die door middel van gedelegeerde handelingen door de
Europese Commissie kunnen worden aangewezen (artikel 4, vijfde lid, van
de Tabaksproductenrichtlijn). Ten slotte kunnen methoden van onderzoek
worden aangewezen voor het meten van andere emissies waarvoor
Nederland op grond van artikel 4, vierde lid, van de richtlijn, maximumemissieniveaus vast stelt.
Het voorgestelde tweede lid geeft een grondslag om met betrekking tot de
verpakking van tabaksproducten, elektronische sigaretten, navulverpakkingen en voor roken bestemde kruidenproducten eisen te kunnen stellen.
De Tabaksproductenrichtlijn geeft gedetailleerde voorschriften over de
verpakkingen van deze producten.
In het voorgestelde derde lid wordt bepaald dat afbeeldingen van
tabaksproducten of aanverwante producten, die gericht zijn op consumenten in de Europese Unie moeten voldoen aan de eisen die aan de
verpakkingen worden gesteld op grond van het tweede lid. Dit betekent
onder andere dat de waarschuwingsteksten ook op deze afbeeldingen
voor moeten komen. Door het reclameverbod in artikel 5 zijn er niet veel
afbeeldingen mogelijk die gericht zijn op consumenten. Toch heeft dit
verbod nog toegevoegde waarde met betrekking tot afbeeldingen die
worden gebruikt bij internetverkoop en in tabaks- en elektronische
sigarettenspeciaalzaken. Voorgesteld wordt om een grondslag op te
nemen om nadere regels te stellen. Hierbij moet worden gedacht aan
regels met betrekking tot de zijde van de verpakking die moet worden
afgebeeld of het rouleren van de gezondheidswaarschuwingen.
In het voorgestelde vierde lid wordt bepaald dat de verpakkingseenheid
van een elektronische sigaret en een navulverpakking een bijsluiter moet
bevatten. Regels met betrekking tot de inhoud van de bijsluiter worden bij
ministeriële regeling gesteld.
Artikel 3
Het voorgestelde artikel 3 is in overeenstemming gebracht met de
voorgestelde reikwijdte van de wet en het begrip «in de handel brengen».
Dit begrip volgt uit de Tabaksproductenrichtlijn. In de huidige wet heeft
artikel 3 twee leden. Voorgesteld wordt om het huidige tweede lid te laten
vervallen omdat hierin een uitzondering wordt gemaakt voor producten
die bestemd zijn voor uitvoer, vernietiging ofwel in overeenstemming
worden gebracht met de aan het product gestelde eisen. Door de
begripsbepaling van «in de handel brengen», dat zich richt op de
terbeschikkingstelling van producten aan consumenten (zie voorgesteld
artikel 1, eerste lid), wordt de uitzondering in het huidig artikel 3, tweede
lid, overbodig.
Voorgesteld wordt om een nieuw tweede lid toe te voegen waarin wordt
verboden om nieuwe en gewijzigde producten in de handel te brengen
ten aanzien waarvan niet is voldaan aan de verplichtingen om gegevens
en bescheiden in te dienen. Deze verplichtingen volgen bij of krachtens
artikel 3b. Het gaat hier om de verplichtingen die in de Tabaksproductenrichtlijn zijn neergelegd om voor nieuwe of gewijzigde producten tijdig
een kennisgeving te doen aan de bevoegde autoriteit. Om hierop krachtig
te kunnen handhaven, is het noodzakelijk dat ook het in de handel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

17

brengen van producten waarvan geen kennisgeving is gedaan, verboden
wordt. Van deze producten is tenslotte niet bij voorbaat vastgesteld dat de
schadelijkheid ervan beperkt is.
Artikel 3a
In het voorgestelde artikel 3a, eerste lid, is het verbod op tabak voor oraal
gebruik aangepast aan het feit dat er begripsbepalingen van «tabak voor
oraal gebruik» en «in de handel brengen» in dit wetsvoorstel zijn
opgenomen.
Artikel 3b
De informatieverplichtingen voor importeurs en producenten van
tabaksproducten zijn uitgebreid en gewijzigd in de Tabaksproductenrichtlijn. Zo dienen producenten en importeurs van tabaksproducten
gegevens over de emissieniveaus en ingrediënten te verschaffen voordat
een nieuwe of gewijzigde product op de markt wordt gebracht. Daarnaast
moeten deze importeurs en producenten verslag doen van hun verkoopvolumes per merk en type, per jaar. Verder moeten zij al hun interne en
externe marktonderzoeken indienen. Ten slotte moeten ze studies
uitvoeren naar de gevolgen van bepaalde ingrediënten. Deze verplichtingen volgen uit de artikelen 5 en 6 van de Tabaksproductenrichtlijn.
In artikel 6 van de Tabaksproductenrichtlijn is ook een verplichting
neergelegd om diepgaande studies uit te voeren naar additieven die door
de Europese Commissie op een prioriteitenlijst worden geplaatst. Artikel 6
van de richtlijn bepaalt ook wat de inhoud van deze studies moet zijn.
Daarnaast biedt de Tabaksproductenrichtlijn in artikel 5, derde lid, de
mogelijkheid om producenten en importeurs te verplichten studies te
laten uitvoeren om de gevolgen van ingrediënten voor de gezondheid na
te gaan. Beide soorten studies vallen onder de voorgestelde delegatiegrondslag van artikel 3b, eerste lid, onder c. Via deze delegatiegrondslag
kan dus van de mogelijkheid in de richtlijn gebruik worden gemaakt om
studies te eisen met betrekking tot de gevolgen voor de volksgezondheid.
Wanneer er nieuwsoortige tabaksproducten op de markt worden
gebracht, moeten producenten en importeurs zes maanden voor de
beoogde datum van het in de handel brengen van het product een
kennisgeving indienen. Nieuwsoortige tabaksproducten zijn tabaksproducten die niet vallen onder de categorieën: sigaretten, shagtabak,
pijptabak, waterpijptabak, sigaren, cigarillo’s, pruimtabak, snuiftabak of
tabak voor oraal gebruik en die na 19 mei 2014 in de handel zijn of worden
gebracht (zie de begripsbepaling in artikel 2, onder 14, van de Tabaksproductenrichtlijn). De kennisgeving bestaat uit studies en marktonderzoeken
naar de toxiciteit, de verslavende werking en de aantrekkelijkheid van het
product. Deze verplichtingen volgen uit artikel 19, eerste en tweede lid,
van de richtlijn. Nieuwsoortige tabaksproducten zijn tabaksproducten en
vallen daarmee onder de begripsbepaling van tabaksproducten en
aanverwante producten en dus ook onder deze delegatiegrondslag in het
voorgestelde artikel 3b, eerste lid.
Daarnaast gelden verplichtingen om gegevens te verstrekken voor
producenten en importeurs van elektronische sigaretten en navulverpakkingen. Uit artikel 20, tweede lid, van de Tabaksproductenrichtlijn, volgt de
verplichting om gegevens te verstrekken vóór de datum dat het product
op de markt wordt gebracht. Voor producten die al op de markt zijn op het
moment van inwerkingtreding van dit wetsvoorstel zal gelden dat zij tot
20 november 2016 de tijd hebben om die gegevens in te dienen.
Daarnaast moeten producenten en importeurs van elektronische

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

18

sigaretten en navulverpakkingen jaarlijks gegevens verstrekken over de
verkoop van hun producten. Deze eis volgt uit artikel 20, zevende lid, van
de richtlijn.
Ook voor producenten en importeurs van kruidenrookproducten volgen
uit de Tabaksproductenrichtlijn verplichtingen om gegevens te verstrekken
met betrekking tot de samenstelling van hun producten. Wanneer de
samenstelling van een product wijzigt, wordt daarvan melding gemaakt
voordat de vernieuwde producten op de markt worden gebracht. Deze
eisen zijn opgenomen in artikel 22, eerste lid, van de richtlijn.
Al deze eisen met betrekking tot gegevensverstrekking vallen onder de
voorgestelde delegatiegrondslag in artikel 3b, eerste lid. Hierin is een
niet-limitatieve opsomming opgenomen van de aspecten waar de regels
over gegevensverstrekking betrekking op kunnen hebben. Het gaat hierbij
om de inhoud van de gegevens, het tijdstip en de wijze waarop de
gegevens moeten worden ingediend, de uit te voeren studies en proeven
en de beoordeling daarvan door een onafhankelijke wetenschappelijke
instantie en de bij te voegen bescheiden. Deze lijst is vormgegeven als
een niet-limitatieve lijst omdat de precieze verplichtingen met betrekking
tot het indienen van gegevens en bescheiden zal worden vastgelegd in
een format dat door middel van uitvoeringshandelingen van de Europese
Commissie zal worden vastgesteld (zie artikel 5, vijfde lid, van de
Tabaksproductenrichtlijn).
Daarnaast geeft het voorgestelde artikel 3b, eerste lid, de discretionaire
bevoegdheid om met betrekking tot verschillende producten verschillende
regels te stellen. Dit is noodzakelijk omdat in de Tabaksproductenrichtlijn
van producenten en importeurs van verschillende producten verschillende
gegevens worden geëist. Zo moeten producenten en importeurs van
elektronische sigaretten (artikel 20 van de Tabaksproductenrichtlijn)
andere gegevens verstrekken dan producenten en importeurs van
sigaretten en shagtabak (artikel 6 van de Tabaksproductenrichtlijn). Ook
producenten en importeurs van nieuwsoortige tabaksproducten (artikel 18
van de Tabaksproductenrichtlijn) hebben op dit vlak andere verplichtingen
dan producenten en importeurs van voor roken bestemde kruidenproducten (artikel 22 van de Tabaksproductenrichtlijn). Bij algemene
maatregel van bestuur en ministeriële regeling zal precies worden
vastgesteld welke gegevens moeten worden ingediend met betrekking tot
de verschillende producten.
Om kleine en middelgrote ondernemingen in de administratieve lasten te
ontlasten, worden zij vrijgesteld van de verplichting om studies uit te
voeren naar additieven die door de Commissie op de prioriteitenlijst
worden geplaatst. Deze vrijstelling geldt alleen indien er een andere
importeur of producent is die reeds een verslag over dit additief heeft
opgesteld. Dit is opgenomen in artikel 6, vijfde lid, van de Tabaksproductenrichtlijn. De delegatiegrondslag is geformuleerd als een discretionaire
bevoegdheid, omdat er meerdere verplichtingen zijn tot het uitvoeren van
studies. De vrijstelling zal echter alleen gaan gelden voor studies in de zin
van artikel 6, vijfde lid, van de Tabaksproductenrichtlijn.
Hetzelfde geldt voor de delegatiegrondslagen waarin is bepaald dat
gegevens openbaar gemaakt kunnen worden, tenzij het gaat om bedrijfsof fabricagevertrouwelijke gegevens (voorgesteld derde lid) en waarin is
bepaald dat bepaalde gegevens gedeeld kunnen worden met de Europese
Commissie en de andere lidstaten (voorgesteld vierde lid). Ook deze
grondslag is als een discretionaire bevoegdheid geformuleerd omdat niet
alle verstrekte gegevens openbaar gemaakt, of met de Europese
Commissie en de andere lidstaten gedeeld zullen worden. De Tabakspro-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

19

ductenrichtlijn verplicht niet voor alle gegevens die op grond van het
voorgestelde eerste lid door producenten en importeurs worden verstrekt
dat deze worden gedeeld of openbaar worden gemaakt. Bij de uitwerking
hiervan wordt de Tabaksproductenrichtlijn gevolgd en zal niet meer
informatie worden gedeeld of openbaar worden gemaakt dan dat op
grond van de richtlijn is vereist.
Daarnaast kan worden bepaald of de studies moeten worden beoordeeld
door een onafhankelijke wetenschappelijke instantie (zie voorgesteld
artikel 3b, eerste lid, onder c). De Tabaksproductenrichtlijn geeft deze
mogelijkheid voor studies die op grond van artikel 6 van de richtlijn
worden uitgevoerd naar de additieven die door de Commissie op de
prioriteitenlijst zijn gezet. De bevoegdheid om te eisen dat studies worden
beoordeeld door een onafhankelijke wetenschappelijke instantie zal niet
bij andere studies en proeven worden ingezet.
In het voorgestelde vijfde lid wordt vastgelegd welke marktdeelnemer er
verplicht is om de informatie aan te leveren.
Onderdeel D
Met de voorgestelde wijziging van artikel 3c wordt de term «gehalte»
vervangen door «maximumemissieniveau». Deze wijziging is in overeenstemming met de terminologie die in de Tabaksproductenrichtlijn wordt
gebruikt.
Door de voorgestelde wijziging in artikel 3c, tweede lid, kunnen erkende
laboratoria niet meer zelf metingen en onderzoekingen uitvoeren ter
controle van de maximumemissieniveau’s van teer, nicotine en koolmonoxide. Zij moeten de door producenten, importeurs of distributeurs
uitgevoerde tests nog wel verifiëren. Deze wijziging volgt uit artikel 4,
tweede lid, van Tabaksproductenrichtlijn. In de praktijk voerden de
erkende laboratoria de tests al niet meer zelf uit.
Onderdeel E
Het huidige artikel 3e van de Tabakswet bepaalt dat verpakkingen van
tabaksproducten geen teksten, namen, handelsmerken en figuratieve of
andere tekens mag bevatten die de suggestie wekken dat een bepaald
tabaksproduct minder schadelijk is dan een ander tabaksproduct. Deze
bepalingen zullen nu worden opgenomen in de algemene maatregel van
bestuur, op basis van de grondslag in het voorgestelde artikel 2, tweede
lid.
Het voorgestelde artikel 3e, eerste lid, bevat de verplichting voor
producenten, importeurs en distributeurs van elektronische sigaretten en
navulverpakkingen om een systeem op te zetten waarin zij bijhouden
welke vermoedelijk schadelijke effecten elektronische sigaretten en
navulverpakkingen op de menselijke gezondheid hebben. Deze eis volgt
uit artikel 20, negende lid, van de Tabaksproductenrichtlijn.
Producenten, importeurs en distributeurs zijn zelf verantwoordelijk voor
het opzetten en bijhouden van het systeem. Echter, op basis van de
Tabaksproductenrichtlijn zijn de lidstaten verantwoordelijk dat het
systeem er daadwerkelijk komt en gaat functioneren. Daarom is in het
voorgestelde artikel 3e, tweede lid, een delegatiebepaling opgenomen om
met betrekking tot het systeem regels te kunnen stellen bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur. Van deze bepaling zal alleen gebruik
gemaakt worden indien blijkt dat producenten, importeurs en distributeurs niet zelf een systeem opzetten en bijhouden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

20

Onderdeel F
In de voorgestelde artikelen 5 en 5a wordt de reikwijdte van de regels met
betrekking tot reclame voor tabaksproducten uitgebreid met elektronische
sigaretten en navulverpakkingen. Voorgesteld wordt om deze artikelen
voor de leesbaarheid opnieuw vast te stellen. Daarbij hebben enkele
herformuleringen plaatsgevonden, echter de betekenis van de regels is –
behoudens de uitbreiding van de reikwijdte – niet veranderd. Dit
wetsvoorstel heeft dus niet tot doel om de jurisprudentie die zich op dit
punt heeft gevormd te veranderen.
De reclameregels uit artikel 20, vijfde lid, van de Tabaksproductenrichtlijn
komen nagenoeg volledig overeen met de reclameregels die gelden voor
tabaksproducten op grond van Richtlijn 2003/33/EG29 en Richtlijn
2010/13/EU30. De nationale regels voor tabaksreclame gaan verder dan
deze richtlijnen eisen, aangezien de Europese Unie niet over alle reclamesoorten bevoegdheid heeft.31 Om te voorkomen dat er twee verschillende reclameregimes binnen één wet ontstaan is ervoor gekozen om het
gehele reclameregime voor tabaksproducten ook van toepassing te
verklaren op elektronische sigaretten en navulverpakkingen. Hiermee
wordt invulling gegeven aan de aanmoediging van de Europese Unie in
overweging 48 bij de Tabaksproductenrichtlijn waarin lidstaten worden
opgeroepen regels te stellen voor binnenlandse reclame en brand
stretching met betrekking tot elektronische sigaretten en navulverpakkingen.
Het voorgestelde eerste lid van artikel 5 geeft de hoofdregel: alle reclame
en sponsoring voor tabaksproducten, elektronische sigaretten en
navulverpakkingen is verboden. In het voorgestelde tweede lid wordt
duidelijk gemaakt dat onder dit verbod ook reclameboodschappen,
telewinkelboodschappen, sponsoring en productplaatsing vallen die
binnen de reikwijdte van de Mediawet 2008 vallen.
Het derde, vierde en vijfde lid bevatten uitzonderingen op de hoofdregel.
In het voorgestelde derde lid is de uitzondering opgenomen dat
sponsoring van radioprogramma’s is toegestaan indien de hoofdactiviteit
van de sponsorende onderneming niet wordt gevormd door de vervaardiging of verkoop van tabaksproducten, elektronische sigaretten of
navulverpakkingen. Dit betekent dat bijvoorbeeld supermarkten wel
mogen sponsoren omdat de hoofdactiviteit van een supermarkt niet
bestaat uit de verkoop van tabaksproducten. Deze uitzondering volgt uit
artikel 4, tweede lid, van Richtlijn 2003/33/EG. Op een dergelijke
sponsoring zijn de eisen van de Mediawet 2008 van toepassing.
De tweede uitzondering is het reclame maken voor een andere product of
dienst met dezelfde naam als een tabaksproduct, elektronische sigaret, of
navulverpakking indien deze naam reeds te goeder trouw voor beide
producten werd gebruikt. Er moet wel gebruik gemaakt worden van een
duidelijk andere presentatievorm van dezelfde naam, zodat voor de
consument duidelijk is dat het hier niet gaat om een tabaksproduct,
elektronische sigaret of navulverpakking (voorgesteld artikel 5, vierde lid).
Hiermee wordt beoogd te voorkomen dat producten die niets van doen

29

Richtlijn 2001/37/EG van het Europees parlement en de Raad van 5 juni 2001 betreffende de
ondelinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten
inzake de productie, de presentatie en de verkoop van tabaksproducten (PbEG 2001, L 194).
30
Richtlijn 2010/13/EU van het Europees parlement en de Raad van 10 maart 2010 betreffende de
coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake
het aanbieden van audiovisuele mediadiensten (PbEU 2010, L95).
31
Zie Hof van Justitie van de Europese Unie, 5 oktober 2000, C-376/98.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

21

hebben met tabaksproducten, elektronische sigaretten of navulverpakkingen, maar die toevalligerwijs dezelfde naam dragen, zoals Chesterfield
bankstellen, door deze reclamebeperking worden getroffen. Met te goeder
trouw moet worden begrepen dat op geen enkele wijze de bedoeling
hebbend om tabaksproducten aan te prijzen, dan wel dat tot gevolg
hebben. Deze uitzondering geldt niet voor reclameboodschappen,
telewinkelboodschappen, sponsoring en productplaatsing die onder de
reikwijdte van de Mediawet 2008 vallen.
De derde uitzondering betreft de commerciële mededelingen in de pers en
andere gedrukte publicaties die bestemd zijn voor de handelaren in
tabaksproducten, elektronische sigaretten en navulverpakkingen of die
bestemd zijn voor landen buiten de Europese Unie (voorgesteld artikel 5,
vijfde lid, onder a). Voor de tabaksproducten volgt deze uitzondering uit
artikel 3, eerste lid, van Richtlijn 2003/33/EU.
De laatste uitzondering heeft te maken met het aanprijzen van tabaksproducten, elektronische sigaretten en navulverpakkingen in speciaalzaken en
afgesloten verkooppunten in een warenhuis of levensmiddelenzaak. In
deze omgeving is binnen grenzen, aanprijzing van deze producten
toegestaan (voorgesteld artikel 5, vijfde lid, onder b en c). In de Regeling
tabaksreclame in of aan tabaksspeciaalzaken en tabaksverkooppunten zijn
nadere regels gesteld op dit punt. Deze regels zullen worden aangepast
aan de voorgestelde uitbreiding van de reikwijdte van dit artikel.
Het voorgestelde zesde lid bevat een verbod op het om niet of tegen
symbolische vergoeding verstrekken van tabaksproducten, elektronische
sigaretten en navulverpakkingen. Dit verbod wordt gerechtvaardigd door
de verslavende werking van de producten.
In het zevende lid wordt een grondslag gegeven om bij algemene
maatregel van bestuur goederen en diensten aan te wijzen die in het
bijzonder bestemd zijn voor minderjarigen, die niet in speciaalzaken en
afgesloten verkooppunten in warenhuizen en levensmiddelenzaken
mogen worden aangeboden. Dit verbod dient ertoe te voorkomen dat
jongeren wennen aan een omgeving waar voornamelijk tabaksproducten,
elektronische sigaretten en navulverpakkingen worden verkocht.
Artikel 5a betreft een verbod op merkextensie (brand stretching). Dit
houdt in dat een naam, merk, symbool of ander onderscheidend teken dat
wordt gebruikt voor tabaksproducten, elektronische sigaretten of
navulverpakkingen niet mag worden gebruikt voor andere producten of
diensten (eerste lid) of dat merken van niet-tabaksproducten, elektronische sigaretten of navulverpakkingen worden gebruikt voor het creëren
van nieuwe merken voor tabaksproducten, elektronische sigaretten of
navulverpakkingen (tweede lid). In het tweede geval moet men dan
bijvoorbeeld denken aan een sigarettenmerk met dezelfde naam als een
onder jongeren populair merk sportschoenen. Het derde en het vierde lid
geven uitzonderingen op deze verboden. Voor producten en diensten die
de naam dragen van tabaksproducten en tabaksproducten die de naam
dragen van andere producten of diensten, geldt het verbod niet als deze
producten en diensten al vóór 7 november 2002 in de handel waren. Deze
datum heeft betrekking op de inwerkingtreding van de Wet van 18 april
2002 tot wijziging van de Tabakswet (Stb. 2002, 201). De inwerkingtreding
van deze wet is geregeld in Stb. 2002, 362. Voor producten en diensten die
de naam dragen van elektronische sigaretten of navulverpakkingen en
voor elektronische sigaretten en navulverpakkingen die de naam dragen
van andere producten en diensten, geldt dit verbod voor producten en
diensten die na inwerkingtreding van deze wet in de handel worden
gebracht. Hiermee wordt voorkomen dat producten en diensten die nu al

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

22

in naam, merk, symbool of enig ander onderscheidend kenmerk overeen
komen met een elektronische sigaret of navulverpakking, verplicht
worden dit aan te passen.
In het voorgestelde vijfde lid wordt een grondslag opgenomen om bij
algemene maatregel van bestuur regels te kunnen stellen over het gebruik
van tabaksmerken voor elektronische sigaretten en navulverpakkingen of
het gebruik van merken van elektronische sigaretten en navulverpakkingen voor tabaksproducten. Op dit moment is nog onvoldoende
duidelijk over hoe deze markten zich tot elkaar verhouden en of merkextensie tussen tabaksproducten en elektronische sigaretten onderling tot
ongewenste effecten op de markt kan leiden. Daarom wordt de
mogelijkheid gecreëerd om hierover op een later moment regels te
stellen.
Voor de duidelijkheid wordt benadrukt dat het voorgestelde artikel 5a
betrekking heeft op de namen, merken, symbolen en andere onderscheidende tekens van de producten en diensten zelf. Dit in tegenstelling tot
het voorgestelde artikel 5, vierde lid, dat betrekking heeft op reclames
voor andere producten of diensten dan tabaksproducten, elektronische
sigaretten en navulverpakkingen.
Onderdelen G en H
Met de voorgestelde wijzigingen in de artikelen 8 en 8a wordt de
leeftijdsgrens voor de verkoop van tabaksproducten ook van toepassing
op de elektronische sigaret en de navulverpakking. Deze leeftijdsgrens is
noodzakelijk om te voorkomen dat kinderen en jongeren een verslaving
aan nicotine ontwikkelen. De Tabaksproductenrichtlijn verplicht lidstaten
niet tot het instellen van een dergelijke leeftijdsgrens, maar moedigt hen
daartoe wel aan. Dit gebeurt in overweging 48.
Artikel 8, eerste lid, geeft het daadwerkelijke verkoopverbod op tabaksproducten aan personen van wie niet is vastgesteld dat deze de leeftijd van
18 hebben bereikt. Met de voorgestelde wijziging van dit artikellid wordt
dit verbod uitgebreid tot de verkoop van elektronische sigaretten en
navulverpakkingen. Met de voorgestelde wijziging in het derde lid van
artikel 8 wordt verplicht gesteld dat ook bij plaatsen waar elektronische
sigaretten of navulverpakkingen worden verkocht duidelijk leesbaar moet
worden aangegeven dat aan personen jonger dan 18 jaar deze producten
niet worden verkocht. In artikel 8a wordt bepaald dat bij drie overtredingen van artikel 8, eerste lid, binnen 12 maanden de natuurlijke persoon
of rechtspersoon de bevoegdheid kan worden ontzegd om tabaksproducten te verkopen. Door de voorgestelde wijziging van artikel 8a wordt
de sanctie uitgebreid met de ontzegging van de bevoegdheid om
elektronische sigaretten en navulverpakkingen te verkopen.
Onderdeel I
Met de voorgestelde wijziging in artikel 9, eerste lid, wordt de reikwijdte
van het verbod op gratis verstrekking van tabaksproducten uitgebreid met
elektronische sigaretten en navulverpakkingen. Deze uitbreiding volgt uit
de uitbreiding van het reclameverbod en de uitbreiding van het verbod op
verkoop aan consumenten onder de 18 jaar.
Het huidige derde lid van artikel 9 heeft betrekking op de verpakking van
tabaksproducten. Deze bepaling zal in een algemene maatregel van
bestuur worden opgenomen, op grond van het voorgestelde artikel 2,
tweede lid. Daarbij zal het minimum aantal sigaretten worden verhoogd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

23

van negentien naar twintig, conform artikel 14, eerste lid, van de
Tabaksproductenrichtlijn.
In het voorgestelde derde lid (nieuw) wordt de grondslag om bij algemene
maatregel van bestuur een verbod op automatenverkoop van tabaksproducten in te stellen, uitgebreid met elektronische sigaretten en navulverpakkingen. Dit verbod volgt uit het verkoopverbod aan consumenten
onder de 18 jaar, omdat bij automaten de leeftijd van de consument
moeilijk gecontroleerd kan worden. Nu wordt voorgesteld het verbod op
verkoop aan consumenten jonger dan 18 jaar uit te breiden met elektronische sigaretten en navulverpakkingen, ligt het voor de hand de
reikwijdte van deze delegatiegrondslag ook uit te breiden. Het verbod in
artikel 9, derde lid (nieuw) (huidig artikel 9, vierde lid) heeft geen
betrekking op verkoop op afstand omdat daarbij de verstrekker handelingen verricht tussen het bestellen en verzenden. Zie hiervoor verder de
toelichting bij onderdeel J.
Onderdeel J
Artikel 18 van de herziene Tabaksproductenrichtlijn geeft lidstaten de
mogelijkheid om grensoverschrijdende verkoop op afstand van tabaksproducten te verbieden. In artikel 20, zesde lid, van de richtlijn wordt artikel
18 ook van toepassing verklaard op elektronische sigaretten en navulverpakkingen. Als lidstaten er niet voor kiezen om grensoverschrijdende
verkoop op afstand te verbieden, zijn ze verplicht hieraan verschillende
eisen te stellen. Beide mogelijkheden hebben ingewikkelde handhavingsaspecten. Deze moeten eerst nader onderzocht worden voordat hier een
keuze in kan worden gemaakt. Om de implementatie van de Tabaksproductenrichtlijn niet te vertragen is besloten deze keuze neer te leggen op
het niveau van algemene maatregel van bestuur.
Daarnaast wordt in het voorgestelde artikel 9a, eerste lid, de mogelijkheid
geschapen om de eisen die aan grensoverschrijdende verkoop op afstand
worden gesteld ook van toepassing te laten zijn op binnenlandse verkoop
op afstand. Ook hierover wordt op een later moment een beslissing
genomen.
In het tweede lid wordt een uitwerking gegeven van de eisen die op grond
van de Tabaksproductenrichtlijn aan ondernemers gesteld moeten worden
als de grensoverschrijdende verkoop op afstand niet wordt verboden.
Hierbij moet worden aangegeven dat de registratieplicht voor detaillisten
geldt voor in Nederland gevestigde ondernemingen die grensoverschrijdende verkoop op afstand verrichten en voor ondernemingen die vanuit
andere landen tabaksproducten, elektronische sigaretten en navulverpakkingen leveren aan consumenten in Nederland. Ook deze laatste groep
moet zich in Nederland registreren als grensoverschrijdende verkoop op
afstand wordt toegestaan. Daarnaast worden detaillisten verplicht om een
leeftijdsverificatiesysteem te hanteren en worden er beperkingen
opgelegd aan de mogelijkheden die zij hebben om persoonsgegevens van
consumenten te verwerken. Deze eisen volgen uit artikel 18 van de
Tabaksproductenrichtlijn. Indien er wordt gekozen om de grensoverschrijdende verkoop op afstand niet te verbieden, zullen de eisen voor
detaillisten in de algemene maatregel van bestuur verder worden
uitgewerkt. De eisen uit het tweede lid kunnen in de algemene maatregel
van bestuur ook worden opgelegd aan bedrijven die zich bezig houden
met binnenlandse verkoop op afstand. Deze keuze zal ook op een later
moment worden gemaakt.
Het derde lid geeft een verbod om vanuit Nederland grensoverschrijdende
verkoop te verrichten aan lidstaten van de Europese Unie waar deze
verkoop verboden is. Dit verbod is noodzakelijk om het verbod op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

24

grensoverschrijdende verkoop in andere landen van de Europese Unie
effectief te maken.
Het voorgestelde artikel 9a moet worden onderscheiden van het
bestaande artikel 9, vierde lid (in dit voorstel vernummerd tot 9, derde lid).
In die bepaling gaat het om verkoop van tabaksproducten (in dit voorstel
uitgebreid met elektronische sigaretten en navulverpakkingen) waarbij de
verstrekker in het geheel geen rol speelt bij de terhandstelling. Het gaat
dan met name om automaatverkoop. Bij grensoverschrijdende en
binnenlandse verkoop op afstand speelt de verstrekker nog wel een rol bij
de terhandstelling wanneer hij het product voor verzending aanbiedt.
Onderdeel K
Door de voorgestelde toevoeging van artikel 9a en 17a aan de tekst van
het eerste lid van artikel 11b kan ook voor overtreding van de regels met
betrekking tot grensoverschrijdende en binnenlandse verkoop op afstand
en het terughalen van onveilige elektronische sigaretten en navulverpakkingen een bestuurlijke boete worden opgelegd.
In het tweede lid wordt een wijziging voorgesteld met betrekking tot de
uitbreiding van de reikwijdte van deze wet.
Onderdeel L
In artikel 12 wordt een verwijzing naar artikel 9 aangepast aan de
vernummering van de leden van dit artikel.
Onderdeel M
In het voorgestelde artikel 14 krijgen de ambtenaren van de NVWA de
mogelijkheid om bestuursdwang toe te passen wanneer de producenten,
importeurs en distributeurs van tabaksproducten of aanverwante
producten niet voldoende maatregelen nemen om producten die niet aan
de gestelde eisen voldoen, uit de handel te nemen of terug te roepen.
Daarnaast wordt de mogelijkheid gecreëerd om bestuursdwang toe te
passen indien een product in de handel is gebracht terwijl ten aanzien van
dit product niet is voldaan aan de eisen met betrekking tot het indienen
van gegevens en bescheiden op grond van artikel 3b. Doordat Onze
Minister de schadelijkheid van deze producten niet heeft kunnen
beoordelen, kan het in het belang zijn van de volksgezondheid om deze
producten uit de handel te halen. Op grond van artikel 5:32, eerste lid, van
de Algemene wet bestuursrecht is de NVWA ook bevoegd om in deze
gevallen een last onder dwangsom op te leggen. In geval van een
spoedeisend belang, zoals de bescherming van de volksgezondheid bij
een ernstig risico, zal gekozen worden voor een last onder bestuursdwang
(zie het tweede lid, van artikel 5:32, van de Algemene wet bestuursrecht).
Onderdeel N
Producenten, importeurs en distributeurs die redenen hebben om aan te
nemen dat tabaksproducten of aanverwante producten niet voldoen aan
de eisen die bij of krachtens deze wet zijn gesteld, moeten maatregelen
nemen om te voorkomen dat deze producten bij de consument terecht
komen. Hiertoe moeten zij de ongeschikte producten wijzigen, uit de
handel nemen of terugroepen. Dit is bepaald in het voorgestelde eerste lid
van artikel 17a. Het tweede lid voegt daar nog aan toe dat de producent,
importeur of distributeur ook Onze Minister moet waarschuwen en daarbij
moet melden wat de risico’s zijn en welke maatregelen zijn genomen. Aan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

25

de hand hiervan kan Onze Minister bepalen of aanvullende maatregelen
noodzakelijk zijn.
In het derde lid wordt bepaald dat Onze Minster bij ministeriële regeling
elektronische sigaretten en navulverpakkingen kan verbieden ook al
voldoen zij aan de eisen gesteld bij of krachtens deze wet. Dit kan alleen
als vaststaat of er redelijke gronden zijn om aan te nemen dat het product
een gevaar voor de gezondheid van mensen kan vormen. Aangezien de
elektronische sigaret en de navulverpakking nog erg in ontwikkeling zijn,
is het mogelijk dat er een product op de markt verschijnt dat voldoet aan
de eisen gesteld bij of krachtens deze wet, maar dat toch onveilig is.
Daarom is deze bevoegdheid in de wet opgenomen. Deze bevoegdheid
volgt uit artikel 20, elfde lid, van de Tabaksproductenrichtlijn. Hierin is
bepaald dat elke lidstaat die een dergelijke maatregel neemt deze moet
melden bij de Europese Commissie die vervolgens zal bepalen of de
maatregel gerechtvaardigd is. Daarnaast kan deze grondslag worden
gebruikt wanneer de Europese Commissie een verbod op een bepaalde
elektronische sigaret of navulverpakking dat in drie lidstaten gerechtvaardigd is uitgevaardigd, uitbreidt tot alle lidstaten van de Europese Unie
(zie artikel 20, elfde lid, tweede paragraaf). Een dergelijke maatregel kan
ook op grond van deze bepaling worden geïmplementeerd.
Het voorgestelde vierde lid bevat een noodrembepaling die ontleend is
aan artikel 24, derde lid, van de Tabaksproductenrichtlijn. Dit artikel geeft
lidstaten de mogelijkheid om gelet op de specifieke situatie in de lidstaat
een bepaalde categorie tabaks- of aanverwante producten te verbieden
indien dit wordt gerechtvaardigd door het belang van de bescherming van
de volksgezondheid. Indien een lidstaat een dergelijke maatregel neemt
moet deze voor invoering ervan worden voorgelegd aan de Europese
Commissie die nagaat of de maatregelen gerechtvaardigd, noodzakelijk,
evenredig zijn en geen verkapte beperking van de handel tussen lidstaten
vormen. Het laatste woord over een dergelijke maatregel ligt dus bij de
Europese Commissie. Op dit moment is er geen voornemen om van deze
mogelijkheid gebruik te maken.
Onderdeel O
De voorgestelde wijziging in artikel 18 conformeert het artikel aan de
uitgebreide reikwijdte van de wet.
Onderdeel P
In het voorgestelde artikel 19 wordt een grondslag opgenomen voor het
heffen van retributies. Deze kan bijvoorbeeld worden ingezet voor het
heffen van retributies voor het verifiëren van tests met betrekking tot teer-,
nicotine- en koolmonoxide-emissieniveaus, maar ook voor herinspecties
in het kader van de controle op de naleving van de rookverboden.
Daarnaast kunnen retributies worden geheven voor de verwerking en
behandeling van vergunningaanvragen in geval een vergunningstelsel
voor nieuwsoortige tabaksproducten wordt ingevoerd. Retributies zullen
worden vastgesteld met inachtneming van het kabinetsstandpunt zoals
neergelegd in Maathouden II.32
Onderdeel Q
In het voorgestelde artikel 19a is overgangsrecht opgenomen voor
tabaksproducten en voor roken bestemde kruidenproducten. Voor
elektronische sigaretten en navulverpakkingen is geen overgangsrecht
32

Kamerstukken II 2013/14, 24 036, nr. 407.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

26

opgenomen omdat de regels met betrekking tot deze producten grotendeels al zijn opgenomen in het Tijdelijk warenwetbesluit elektronische
sigaret (Stb. 2014, 456). Het overgangsrecht houdt in dat producten die
vóór 20 mei 2016 zijn geproduceerd of in het vrije verkeer zijn gebracht en
zijn geëtiketteerd nog een jaar lang mogen worden uitverkocht. Vanaf
20 mei 2017 moeten alle producten aan de nieuwe eisen voldoen.
Onderdeel R
Het nieuwe voorstelde artikel 21 wijzigt de citeertitel. Nu de reikwijdte van
de Tabakswet wordt uitgebreid met producten die geen tabak bevatten,
namelijk elektronische sigaretten, navulverpakkingen en voor roken
bestemde kruidenproducten, dekt de titel «Tabakswet» de lading niet
meer. Voorgesteld wordt om de citeertitel te wijzigen in Tabaks- en
rookwarenwet.
Artikel II
Door middel van de Wet op de economische delicten kunnen overtredingen van deze wet ook strafrechtelijk worden gehandhaafd. In het
voorgestelde artikel II wordt de verwijzing naar de Tabakswet in de Wet op
de economische delicten aangepast aan de voorgestelde nieuwe
citeertitel. Daarnaast wordt voorgesteld nieuw ingevoegde artikelen uit dit
wetsvoorstel toe te voegen aan de strafbare overtredingen.
Artikel III, IV en V
In de voorgestelde artikelen III, IV en V worden verwijzingen naar de
Tabakswet in de Wet handhaving consumentenbescherming, de
Algemene wet bestuursrecht en de Mediawet 2008 aangepast aan de
voorgestelde nieuwe citeertitel.
Artikel VI
Voor de inwerkingtreding van dit wetsvoorstel wordt geen aansluiting
gezocht bij de vaste verandermomenten omdat het implementatie betreft.
Enkele regels uit dit wetsvoorstel vloeien niet rechtstreeks voort uit de
Tabaksproductenrichtlijn, maar volgen uit aanmoedigingen die in de
overwegingen bij deze richtlijn zijn opgenomen. Deze regels zijn tevens
nodig om een eenduidig beleid te kunnen voeren ten aanzien van de
verschillende categorieën producten. Er is gekozen voor inwerkingtreding
via koninklijk besluit in verband met de inwerkingtreding van de Wet
raadgevend referendum.
Transponeringstabel
Richtlijn 2014/40/EU

Tabakswet

Artikel 1
Artikel 2

Behoeft geen implementatie
Voor zover begrippen in de
wet worden gebruikt in
artikel 1
Grondslag in artikel 2, eerste
lid
Behoeft geen implementatie
Grondslag in artikel 2, eerste
lid
Behoeft geen implementatie
Grondslag in artikel 2, eerst
lid
Artikel 3c, tweede lid

Artikel 3, eerste lid
Artikel 3, tweede lid
Artikel 3, derde lid
Artikel 3, vierde lid
Artikel 4, eerste lid
Artikel 4, tweede lid, eerste
paragraaf

Beleidskeuze

Beleidskeuze wordt in lagere
regelgeving gemaakt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

27

Richtlijn 2014/40/EU

Tabakswet

Artikel 4, tweede lid, tweede
paragraaf
Artikel 4, derde lid
Artikel 4, vierde lid

Grondslag in huidig artikel
3d
Behoeft geen implementatie
Grondslag in artikel 2, eerste
lid
Behoeft geen implementatie
Grondslag in artikel 19

Artikel 4, vijfde lid
Artikel 4, zesde lid
Artikel 5, eerste, tweede en
derde lid
Artikel 5, vierde lid
Artikel 5, vijfde en zesde lid
Artikel 5, zevende lid
Artikel 5, achtste lid
Artikel 6, eerste tot en met
vierde lid
Artikel 6, vierde lid, derde
paragraaf
Artikel 6, vijfde lid
Artikel 7, eerste tot en met
zevende lid
Artikel 7, achtste lid
Artikel 7, negende tot en met
twaalfde lid
Artikel 7, dertiende lid
Artikel 7, veertiende lid
Artikel 7, vijftiende lid

Artikel 8, eerste tot en met
zesde lid
Artikel 8, zevende lid
Artikel 8, achtste lid
Artikel 9, eerste lid
Artikel 9, tweede tot en met
vierde lid
Artikel 9, vijfde lid
Artikel 9, zesde lid
Artikel 10, eerste en tweede lid

Artikel 10, derde lid
Artikel 10, vierde lid
Artikel 11, eerste tot en met
vijfde lid
Artikel 11, zesde lid
Artikel 12, eerste en tweede lid
Artikel 12, derde lid
Artikel 13, eerste lid
Artikel 13, tweede lid
Artikel 13, derde lid
Artikel 14, eerste en tweede lid

Grondslag in artikel 3b,
eerste lid
Grondslag in artikel 3b,
derde lid
Grondslag in artikel 3b,
eerste lid
Grondslag in artikel 3b,
vierde lid
Grondslag in artikel 19
Grondslag in artikel 3b,
eerste lid
Grondslag in artikel 19
Grondslag in artikel 3b,
tweede lid
Grondslag in artikel 2, eerste
lid
Behoeft geen implementatie
Grondslag in artikel 2, eerste
lid
Grondslag in artikel 19
Grondslag in artikel 2, eerste
lid
Behoeft geen implementatie
omdat tabak voor oraal
gebruik is verboden in
artikel 3a
Grondslag in artikel 2,
tweede lid
Behoeft geen implementatie
Artikel 2, derde lid
Grondslag in artikel 2,
tweede lid
Grondslag in artikel 2,
tweede lid
Behoeft geen implementatie
Grondslag in artikel 2,
tweede lid
Grondslag in artikel 2,
tweede lid
Behoeft geen implementatie
Grondslag in artikel 2,
tweede lid
Grondslag in artikel 2,
tweede lid
Behoeft geen implementatie
Grondslag in artikel 2,
tweede lid
Behoeft geen implementatie
Grondslag in artikel 2,
tweede lid
Is al geïmplementeerd in
artikel 5, eerste lid
Grondslag in artikel 2,
tweede lid
Grondslag in artikel 2,
tweede lid

Beleidskeuze

Beleidskeuze wordt in lagere
regelgeving gemaakt
Beleidskeuze wordt in lagere
regelgeving gemaakt

Beleidskeuze wordt in lagere
regelgeving gemaakt

Beleidskeuze wordt in lagere
regelgeving gemaakt

Beleidskeuze wordt in lagere
regelgeving gemaakt

Beleidskeuze wordt in lagere
regelgeving gemaakt

Beleidskeuze in het eerste lid,
onder e, wordt in lagere
regelgeving gemaakt

Beleidskeuze wordt in lagere
regelgeving gemaakt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

28

Richtlijn 2014/40/EU

Tabakswet

Artikel 15 en 16

Worden niet met dit
wetsvoorstel geïmplementeerd. Deze artikelen hebben
ook een langere implementatietermijn.
Artikel 3a
Grondslag in artikel 9a,
eerste en derde lid
Grondslag in artikel 9a,
tweede lid, onder b
Grondslag in artikel 9a,
tweede lid, onder c
Grondslag in artikel 9a,
tweede lid, onder d
Grondslag in artikel 9a,
tweede lid, onder e
Artikel 3b, eerste lid
Artikel 3b, eerste en vierde
lid
Wordt niet geïmplementeerd

Artikel 17
Artikel 18, eerste lid
Artikel 18, tweede lid
Artikel 18, derde lid
Artikel 18, vierde lid
Artikel 18, vijfde lid
Artikel 19, eerste lid
Artikel 19, tweede lid
Artikel 19, derde lid

Artikel 19, vierde lid
Artikel 20, eerste lid
Artikel 20, tweede lid
Artikel 20, derde lid
Artikel 20, vierde lid, onder a
Artikel 20, vierde lid, onder b
en c
Artikel 20, vijfde lid
Artikel 20, zesde lid
Artikel 20, zevende lid
Artikel 20, achtste lid
Artikel 20, negende lid, eerste
paragraaf
Artikel 20, negende lid,
tweede paragraaf
Artikel 20, negende lid, derde
paragraaf
Artikel 20, tiende lid
Artikel 20, elfde lid
Artikel 20, twaalfde en
dertiende lid
Artikel 21, eerste tot en met
vierde lid
Artikel 22, eerste lid
Artikel 22, tweede lid
Artikel 23, eerste lid
Artikel 23, tweede lid
Artikel 23, derde lid
Artikel 23, vierde lid
Artikel 24, eerste lid
Artikel 24, tweede lid

Artikel 24, derde lid
Artikelen 25 tot en met 29

Artikel 3
Artikel 1, tweede lid en
artikel 3
Grondslag in artikel 3b,
eerste lid
Grondslag in artikel 2, eerste
lid
Grondslag in artikel 2, derde
lid
Grondslag in artikel 2,
tweede lid
Artikel 5
Grondslag in artikel 9a

Beleidskeuze

Beleidskeuze wordt in lagere
regelgeving gemaakt

In dit wetsvoorstel is ervoor
gekozen geen vergunningstelsel voor nieuwsoortige
tabaksproducten in te voeren

Beleidskeuze wordt in lagere
regelgeving gemaakt

Grondslag in artikel 3b,
eerste lid
Grondslag in artikel 3b,
derde en vierde lid
Artikel 3e
Artikel 17a, eerste lid
Grondslag in artikel 3b,
eerste lid
Behoeft geen implementatie
Grondslag in artikel 14,
derde lid
Behoeven geen implementatie
Grondslag in artikel 2,
tweede lid
Grondslag in artikel 3b,
eerste lid
Artikel 3b, derde lid
Artikel 3b, vijfde lid
Behoeft geen implementatie
Artikel 11b en artikel II
Behoeft geen implementatie
Behoeft geen implementatie
Wordt niet geïmplementeerd

Er is beleidskeuze om
aanvullende maatregelen te
treffen, maar hier wordt nu
geen gebruik van gemaakt.

Grondslag in artikel 14,
vierde lid
Behoeven geen implementatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

29

Richtlijn 2014/40/EU

Tabakswet

Beleidskeuze

Artikel 30, onder a en c

Artikel 19a

Voor elektronische sigaretten
en navulverpakkingen geldt
geen overgangstermijn
vanwege het Tijdelijk
warenwetbesluit elektronische
sigaret

Artikelen 31, 32 en 33

Behoeven geen implementatie

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M.J. van Rijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 234, nr. 3

30