Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1512
Vragen van het lid De Mos (PVV) aan de staatssecretaris van Infrastructuur en
Milieu over de verhoging van de prijs van vliegtickets door het ETS.
(ingezonden 20 januari 2012).
Antwoord van staatssecretaris Atsma (Infrastructuur en Milieu) (ontvangen
13 februari 2012).
Vraag 1
Bent u bekend met de berichten «Vliegen duurder vanwege nieuwe EU-regels
CO2-uitstoot»1, «Air France-KLM wil CO2 emissierechten doorberekenen aan
klant»2 en «China wil EU-heffing CO2 niet betalen»?3
Antwoord 1
Ja. De berichten zijn mij bekend.
Vraag 2
Wat is uw mening over het feit dat door het Europees Emissiehandelssysteem (ETS), vliegen wederom duurder wordt voor de consument?
Antwoord 2
Het ETS is gebaseerd op het principe «de vervuiler betaalt». Dit betekent dit
dat het luchtvaartmaatschappijen vrij staat om de kosten door te berekenen
aan de consument. Overigens wordt 82% van de CO2-uitstoot van de
luchtvaartmaatschappijen gedekt door gratis verstrekte emissierechten.
Vraag 3
Is het u bekend dat Europese vliegmaatschappijen het de laatste jaren steeds
zwaarder hebben gekregen door de hevige concurrentie uit het MiddenOosten en andere opkomende economieën en deelt u de mening dat het
daarom voor Europese vliegmaatschappijen en luchthavens onwenselijk is
dat er extra heffingen door overheden worden opgelegd op vliegbewegingen
in, naar en van Europa?

1

2

3

ah-tk-20112012-1512
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

http://www.elsevier.nl/web/Nieuws/Economie/326681/Vliegen-duurder-vanwege-nieuweEUregels-CO2uitstoot.htm
http://www.rtl.nl/components/financien/rtlz/nieuws/2012/01/air-france_klm_ets_kosteneur50_100-mln-doorberekenen-aan-klant-dowjones1034461.xml
http://www.nu.nl/economie/2707080/china-wil-eu-heffing-co2-niet-betalen.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Het EU ETS luchtvaart is van toepassing op alle vluchten van en naar
luchthavens binnen de Europese Unie en dus ook op luchtvaartmaatschappijen uit het Midden-Oosten en andere opkomende economieën. Wat het
effect is van ETS luchtvaart op de concurrentiepositie van de Nederlandse
luchtvaartmaatschappijen en luchthavens is onderwerp van nader onderzoek
door het KiM. In diverse overleggen met uw Kamer heb ik aangegeven dat ik
mij inzet om tot een mondiaal systeem te komen.
Vraag 4
Is het u reeds bekend welke tegenmaatregelen niet- Europese landen precies
gaan nemen, of al genomen hebben? Trekt China de Airbusorders bijvoorbeeld in en is Rusland bijvoorbeeld de overvlieggelden voor Europese
vliegmaatschappijen aan het verhogen? Wanneer stuurt u de resultaten van
het door u toegezegde KiM-onderzoek naar de Kamer en bent u bereid,
zolang deze resultaten nog niet bekend zijn, af te zien van de ETS-heffing?
Antwoord 4
Door de niet-Europese landen worden tegenmaatregelen overwogen, maar
het is niet bekend of en wanneer en in welke vorm deze zullen worden
genomen. Er wordt op diplomatiek niveau hierover door de EU intensief met
derde landen gesproken. Ik zal in mijn contacten met de Commissie
onverminderd aandacht blijven vragen voor het voorkomen van tegenmaatregelen.
Wat betreft maatregelen in de vorm van economische sancties, zoals het
intrekken van orders uit China is bekend geworden, dat Hong Kong Airlines
begin januari van dit jaar bij Airbus een order heeft geplaatst voor 10 A380’s,
ter waarde van 3.8 miljard USD (BBC-news bericht, 7 januari 2012).
De actuele situatie is ook dat de maatschappijen van derde landen, inclusief
de Chinese maatschappijen die in Nederland geregistreerd staan, tot nu toe
hebben voldaan aan de verplichtingen van het systeem. Welke effecten EU
ETS heeft voor de Nederlandse luchtvaart zal ik met uw kamer bespreken
zodra de resultaten beschikbaar zijn van het onderzoek dat ik door het KiM
hiernaar laat uitvoeren. Ik verwacht die resultaten rond 1 maart met de Kamer
te kunnen delen.
Zoals ik al diverse keren heb aangegeven houden we ons aan de uitvoering
van de ETS-richtlijn, maar blijf ik richting Commissie mijn zorgen uiten over
de ontwikkelingen en blijf ik het belang benadrukken van een spoedige
oplossing, die recht doet aan het internationale karakter van de luchtvaartsector en niet leidt tot verstoring van het level playing field. Ook heb ik in mijn
eigen contacten met VS, China en Rusland aangegeven dat ik groot belang
hecht aan een mondiale oplossing.
Inmiddels is binnen ICAO een proces gaande dat beoogt om eind dit jaar een
voorstel voor mondiaal systeem voor de luchtvaart gereed te hebben. Dit
moment valt vóór het moment 2013, waarop de maatschappijen moeten
aantonen dat hun emissierechten overeenkomen met de hoeveelheid
uitgestoten CO2 over het jaar 2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2