5
Vragenuur: Vragen Amhaouch
Vragen van het lid Amhaouch aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het bericht "Subsidies klakkeloos verstrekt".

De heer Amhaouch (CDA):
Voorzitter. Afgelopen vrijdag kwam De Telegraaf, in het
kader van het Oekraïnereferendum, met een bericht onder
de kop "Subsidies klakkeloos verstrekt". Het CDA heeft reeds
eerder schriftelijke vragen gesteld aan de minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de chaos
in de uitvoering van het referendum, over de tijdige toekenning van subsidies en over andere onderwerpen zoals de
organisatiekosten. Het genoemde artikel beschrijft dat de
toekenning van de subsidies een regelrechte aanfluiting is.
Zelfs de eigen collega van de minister van Binnenlandse
Zaken, de minister van Financiën, noemt de toekenning van
subsidies voor bepaalde projecten onomwonden geldverspilling. Joep Bertrams tekende het illustratief in het dagblad De Limburger als een op hol geslagen flappentap. Ik
noem nog een aantal voorbeelden die in het artikel staan:
wc-rollen die worden betaald van belastinggelden, ondernemers die het een extra aanvulling vinden op hun omzet
en tot slot een referendumcommissie die bang was voor
te hoge werkdruk en daardoor de inhoud niet toetst.
Of je nu voor of tegen het referendum bent of er neutraal
tegenover staat, we moeten het er met z'n allen over eens
zijn dat de toekenning zorgvuldig en rechtmatig moet
gebeuren. Is de minister van mening dat alles nog onder
controle is en dat dit allemaal met opgeheven hoofd is uit
te leggen aan de burgers die de miljoenen aan belastinggelden moeten ophoesten? Kan de minister toezeggen dat er
een zorgvuldige externe evaluatie komt naar het rechtmatig
en doelmatig toekennen van de subsidies? Ziet de minister
erop toe dat alles wat onrechtmatig is uitgekeerd, terugkomt?

Minister Plasterk:
Voorzitter. De Wet raadgevend referendum heeft de Referendumcommissie ingesteld als zelfstandig bestuursorgaan.
In de memorie van toelichting wordt er nog eens aan toegevoegd dat dit nadrukkelijk is omdat bij een raadgevend
referendum het kabinet partij is omdat het in principe gaat
over een wetsvoorstel dat is aangenomen, naar je mag
aannemen, met instemming van het kabinet, door de
Tweede en de Eerste Kamer. Daardoor kan en mag het
kabinet op geen enkele manier invloed hebben op de subsidieverstrekking. Ik kan en zal dus ook niet hier verantwoording afleggen over de keuzes die daarbij worden gemaakt.
Ik voeg er nog wel het volgende aan toe. Het totale subsidiebedrag van 2 miljoen per referendum staat ook in de
wet. Dus ook dat is niet iets waar ik als minister keuzeruimte
in heb. In de subsidieregeling die door de Referendumcommissie is opgesteld, is wel nadrukkelijk opgenomen dat het
geld rechtmatig moet worden besteed aan datgene waar
het voor is aangevraagd. Het is dus ook aan de Referendumcommissie om daarop toe te zien en ervoor te zorgen dat,
mocht het geld niet rechtmatig zijn uitgegeven, het wordt
teruggevorderd.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Amhaouch

Verder is gevraagd naar de evaluatie. Het is overigens
sowieso de eerste keer dat we een raadgevend referendum
hebben. Hoe dan ook zal de Referendumcommissie allereerst zelf evalueren hoe het is gegaan. Ook de Kiesraad zal
een evaluatie daarvan uitvoeren. Het kabinet zal die beide
evaluaties dan als input gebruiken en zal zelf ook met een
appreciatie daarvan komen en die aan de Kamer sturen,
waarna de Kamer zich erover kan buigen.
De heer Amhaouch (CDA):
Als CDA begrijpen we natuurlijk dat de minister zich niet
gaat bemoeien met de inhoud van de campagne en begrijpen we ook dat hij daar geen mening over heeft. Zoals we
al gezegd hebben: ongeacht of je voor, tegen of neutraal
bent. Als een commissie met de handen in de lucht zegt
bang te zijn voor een hoge werkdruk en daarom niet
inhoudelijk wil toetsen, kan het toch niet zo zijn dat diezelfde
commissie een eigen evaluatie gaat doen om de rechtmatige toekenning te controleren? Ik verwacht dat de minister
van Binnenlandse Zaken zal voorzien in een externe evaluatie waarbij die rechtmatigheid duidelijk getoetst wordt.
Minister Plasterk:
Ik geloof dat ik ten aanzien van allebei de verwachtingen
het CDA moet teleurstellen. Wat betreft de inhoud van de
campagne heeft de regering nu juist wel een positie. Wij
hopen dat mensen voor zullen stemmen en we voelen ons
ook vrij om dat beargumenteerd naar buiten te brengen.
Verder hebben we te maken met de toetsing en beoordeling
van de Referendumcommissie. Dat is juist iets wat door de
Wet raadgevend referendum is weggehouden bij het kabinet. Daar zal ik dus geen appreciatie van geven. Ik heb mij
overigens laten informeren door de Referendumcommissie
dat alle toekenningen in de commissie zijn besproken. Het
woord "klakkeloos" zal ik zelf dan ook niet overnemen.
De heer Amhaouch (CDA):
Het woord "klakkeloos" staat zelfs letterlijk in het artikel.
Dat is dus de bron. Wij gaan er nog steeds van uit dat
onrechtmatig toegekende subsidies teruggevorderd worden.
Ik hoop dan ook dat de minister daarop wil toezien.
Minister Plasterk:
Ik heb dat al bevestigd. Het is een taak van de Referendumcommissie, maar ik ga ervan uit dat er wordt toegezien op
rechtmatig gebruik van het subsidiegeld.
De heer Van Raak (SP):
De minister zegt dat hij niet over subsidies gaat, maar hij
gaat wel over burgemeesters. Daar hebben we vorige week
ook over gesproken. Toen zei de minister: het moet maar
eens uit zijn met burgemeesterspropaganda op de stempassen. In Hendrik-Ido-Ambacht heeft burgemeester Heijkoop
echter een keihard ja-advies gegeven op de stempas. De
Kiesraad heeft gezegd dat dit niet de bedoeling is. Maar de
burgemeester heeft gezegd dat hij niet bereid is om hier
iets aan te doen. Vorige week heeft de minister gezegd: dit
kan niet. Is hij nu bereid om in te grijpen in Hendrik-IdoAmbacht en burgemeester Heijkoop tot de orde te roepen?

22 maart 2016
TK 67

67-5-1

Minister Plasterk:
Het is een beetje offtopic, maar vanzelfsprekend zal ik de
vraag beantwoorden. Zoals de vorige spreker op deze plek
zei, moet je altijd even oppassen als de SP gaat citeren. Ik
denk niet dat de burgemeester een keihard ja-advies heeft
gestuurd. Door de Referendumcommissie en vorige week
ook door mij zijn alle gemeenten er nog eens op gewezen
dat het verstandig is om bij het toesturen van de stempassen voor enige inhoudelijke samenvatting van waar het
referendum over gaat, te verwijzen naar de website van de
onafhankelijke Referendumcommissie. Als je al een keuze
gaat maken of eruit gaat citeren, dan laad je al gauw de
verdenking op je dat je dat selectief doet. Mensen kunnen
daar bezwaar tegen hebben en er een verkapt advies in
lezen. Ik acht overigens de burgers van Nederland heel
goed in staat om zelf een en ander mee te krijgen van de
debatten en een eigen oordeel daarover te vormen.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Amhaouch

22 maart 2016
TK 67

67-5-2