Besluit van
tot wijziging van het Besluit vergoedingen rechtsbijstand 2000, het Besluit
toevoeging mediation en het Vreemdelingenbesluit 2000 in verband met
aanpassing van de vergoedingen van rechtsbijstandverleners en mediators
Op de voordracht van Onze Minister voor Rechtsbescherming van […], directie
Wetgeving en Juridische Zaken, nr. […];
Gelet op de artikelen 37, vijfde lid, van de Wet op de rechtsbijstand en 37, eerste lid,
van de Vreemdelingenwet 2000;
De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van […], nr. […]);
Gezien het nader rapport van Onze Minister voor Rechtsbescherming van […], nr. […],
Directie Wetgeving en Juridische Zaken;
Hebben goedgevonden en verstaan:
Artikel I
Het Besluit vergoedingen rechtsbijstand 2000 wordt gewijzigd als volgt:
A
In artikel 1, onderdeel b, subonderdeel 1, wordt na “- de bestuursrechter,” ingevoegd
“ - een bij verdrag met rechtspraak belast internationaal college of een daarmee
vergelijkbaar internationaal college,”.
B
Artikel 5a komt te luiden:
Artikel 5a
1. De vergoeding, bedoeld in de rijen A58, A59 en A60 van de bijlage wordt telkens met
twee punten verlaagd, indien de in die rijen bedoelde rechtsbijstand geheel of
gedeeltelijk is verleend in de vorm van rechtshulp door een ander dan de toegevoegde
rechtsbijstandverlener.
2. De vergoeding, bedoeld in de rijen A58, A59 en A60 van de bijlage wordt eenmaal
met twee en een halve punt verhoogd, indien na het verstrijken van de termijnen,
bedoeld in artikel 3.110 en 3.115 van het Vreemdelingenbesluit 2000:
a. de vreemdeling wordt onderworpen aan een aanvullend nader gehoor;
b. na een eerder voornemen een nieuw voornemen wordt uitgebracht om de
asielaanvraag af te wijzen, niet in behandeling te nemen, niet-ontvankelijk te verklaren
dan wel buiten behandeling te stellen;
c. op verzoek van Onze Minister van Justitie en Veiligheid aanvullend medisch onderzoek
wordt verricht of een individueel ambtsbericht door Onze Minister van Buitenlandse
Zaken wordt uitgebracht.
3. Indien een of meer gezinsleden aan wie geen toevoeging is verleend in de periode

voorafgaand aan de bekendmaking van de beschikking op de asielaanvraag worden
onderworpen aan een nader gehoor als bedoeld in de artikelen 3.109c, vierde lid,
3.109ca, vierde lid, en 3.113 van het Vreemdelingenbesluit 2000, wordt de vergoeding,
bedoeld in de rijen A58, A59, A60 en A61 van de bijlage eenmaal met twee en een halve
punt verhoogd.
4. Indien het verzoek om een voorlopige voorziening ter zitting is behandeld, anders dan
gevoegd, gelijktijdig, aansluitend of nagenoeg aansluitend met de hoofdzaak, wordt de
vergoeding, bedoeld in de rijen A56, A57, A67, A68, A69 en A70 van de bijlage, met vier
punten verhoogd.
5. De vergoeding, bedoeld in de rijen A58, A59, A60, A61, A65 en A66 van de bijlage,
wordt eenmalig met twee en een halve punt verhoogd, indien na gegrondverklaring van
het beroep of het hoger beroep:
a. de vreemdeling wordt onderworpen aan een aanvullend nader gehoor; of
b. na een eerder voornemen een nieuw voornemen wordt uitgebracht om de
asielaanvraag af te wijzen, niet in behandeling te nemen, niet-ontvankelijk te verklaren
dan wel buiten behandeling te stellen.
6. In afwijking van artikel 13 wordt in een procedure als bedoeld in de rijen A58, A59,
A60 en A61, van de bijlage, waarin de tijdsbesteding aan de verlening van
rechtsbijstand uitgaat boven de 20 uur, voor elk uur waarin boven voornoemde grens
rechtsbijstand wordt verleend, één punt toegekend mits het bestuur de begroting van de
tijdsbesteding voor de naar verwachting nog te verrichten werkzaamheden, bedoeld in
artikel 31, eerste lid, heeft goedgekeurd.
C
Artikel 5b vervalt.
D
Artikel 6 vervalt.
E
In artikel 7, tweede lid, wordt “telkens met twee verhoogd” vervangen door “telkens met
twee en een half verhoogd” en wordt een volzin toegevoegd luidende “De eerste volzin is
niet van toepassing in zaken als bedoeld in de rijen A58, A59, A60, A61, A62, A63, A64,
A65, A66, A67, A68, A69, A70, A72, A73, A74, A75, A76, A77, A78, A79 en A80 van de
bijlage.”.
F
Artikel 8 komt te luiden:
Artikel 8
In een procedure in eerste aanleg betreffende echtscheiding of beëindiging geregistreerd
partnerschap met nevenvorderingen of beëindiging samenwoning als bedoeld in de rijen
A1 en A2 van de bijlage, wordt het aantal toe te kennen punten telkens met vier
verhoogd, indien in die procedure:
a. eens of meermalen op tegenspraak een voorlopige voorziening is verkregen, anders
dan in het kader van partneralimentatie, een gezags- of omgangsregeling of financiële
bijdragen voor minderjarige kinderen;
b. bij rechterlijke uitspraak eens of meermalen partneralimentatie is toegekend;
c. rechtsbijstand is verleend in het kader van een gezags- of omgangsregeling, dan wel
financiële bijdragen voor minderjarige kinderen.
G
Artikel 11 wordt gewijzigd als volgt:
1. In het eerste lid wordt “Als samenhangende procedures worden beschouwd zaken die
gevoegd, gelijktijdig, aansluitend of nagenoeg aansluitend ter zitting als bedoeld in het
eerste lid van artikel 7, zijn behandeld” vervangen door “Als samenhangende zaken
worden beschouwd procedures en advieszaken die gevoegd, gelijktijdig, aansluitend of

2

nagenoeg aansluitend zijn behandeld”.
2. Het tweede en derde lid komen te luiden:
2. In samenhangende zaken waarin sprake is van twee of meer rechtzoekenden met een
of meer procedures of advieszaken, wordt in afwijking van artikel 12, eerste en tweede
lid, onderscheidenlijk artikel 5, eerste lid, aan die procedures en advieszaken
gezamenlijk het aantal punten toegekend dat wordt verkregen door het aantal punten
dat in artikel 12 voor advieszaken en in de bijlage voor procedures is bepaald voor het
desbetreffende rechtsterrein of soort zaak met het hoogste aantal punten te
vermenigvuldigen met de navolgende percentages, al naar gelang het aantal
toevoegingen: 2–3: 150%; 4–6: 200%; 7–10: 300%; 11–15: 400%;16–21: 500%; elke
volgende 10: 100% extra.
3. In samenhangende zaken waarbij sprake is van één rechtzoekende met meerdere
procedures of advieszaken, wordt in afwijking van artikel 12, eerste en tweede lid,
onderscheidenlijk artikel 5, eerste lid, aan die procedures en advieszaken gezamenlijk
het aantal punten toegekend dat wordt verkregen door voor advieszaken het aantal
punten dat in artikel 12 en voor procedures het aantal punten dat in de bijlage is
bepaald voor het desbetreffende rechtsterrein of soort zaak met het hoogste aantal
punten te verhogen met 50% voor elke procedure en advieszaak, met uitzondering van
de eerste.
3. In het vierde en vijfde lid wordt “samenhangende procedures” telkens vervangen door
“samenhangende zaken”.
4. In het vijfde lid wordt “vijftien punten” vervangen door “24 punten”.
H
Artikel 12 wordt gewijzigd als volgt:
1. In het eerste lid wordt “minder dan zes uur” vervangen door “minder dan zeven uur”.
2. In het tweede lid wordt “zes uur of meer” vervangen door “zeven uur of meer” en
wordt “acht punten” vervangen door “tien punten”.
3. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
4. In afwijking van het eerste en tweede lid en behoudens de toepassing van artikel 13,
tweede lid, is het aantal punten dat wordt toegekend in een advieszaak niet hoger dan
het aantal punten dat voor het desbetreffende rechtsterrein of soort zaak in de bijlage
wordt toegekend.
I
Artikel 13 wordt gewijzigd als volgt:
1. In het eerste lid wordt “dat gelijk is aan drie maal het aantal punten” vervangen door
“dat gelijk is aan twee maal het aantal punten” en vervalt “of op grond van artikel 6 is
bepaald”.
2. In het tweede lid wordt “24 uur” vervangen door “20 uur”.
3. In het derde lid wordt “samenhangende procedures” vervangen door
“samenhangende zaken” en wordt “dat gelijk is aan drie maal het aantal punten” telkens
vervangen door “dat gelijk is aan twee maal het aantal punten”.
J
Artikel 14a komt te luiden:
Artikel 14a
Indien in een zaak als bedoeld in rij B34 geen zitting plaatsvindt, of indien wel een
zitting plaatsvindt maar die niet wordt bijgewoond door een raadsman, wordt het in die
rij genoemde aantal punten met twee verlaagd.
K
Artikel 15 vervalt.
L
Artikel 16 wordt gewijzigd als volgt:

3

1. In het eerste lid wordt “twee” vervangen door “twee en een half”.
2. In het tweede lid wordt “één” vervangen door “anderhalf”.
3. In het derde lid wordt “zaak als bedoeld in artikel 14a” vervangen door “zaak als
bedoeld in rij B34 van de bijlage.
M
In artikel 17 wordt “een” vervangen door “anderhalf”.
N
In artikel 18, tweede lid, wordt “telkens met twee verhoogd” vervangen door “telkens
met twee en een half verhoogd.
O
Artikel 19 wordt gewijzigd als volgt:
1. Voor de tekst wordt de aanduiding “1.” geplaatst.
2. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
2. Het eerste lid is niet van toepassing op strafzaken als bedoeld in de rijen B2 en B4
van de bijlage.
P
In artikel 21, vijfde lid, wordt “de strafzaak waaraan op grond van artikel 15 het hoogste
aantal punten wordt toegekend” vervangen door “de strafzaak waaraan op grond van de
rijen B1, B2, B3, B4 en B5 van de bijlage het hoogste aantal punten wordt toegekend.
Q
Artikel 22 wordt gewijzigd als volgt:
1. In de aanhef van het eerste en tweede lid wordt na “strafrecht verdachten”
onderscheidenlijk na “strafrecht niet-verdachten” telkens ingevoegd “of daaruit
voortvloeiende strafrechtelijke cassatiezaken”.
2. In het eerste lid, onder a, b, en c, en het tweede lid, onder a, b en c, wordt “dat gelijk
is aan drie maal het aantal punten” telkens vervangen door “dat gelijk is aan twee maal
het aantal punten”.
3. In het eerste lid, onder a, en het tweede lid, onder a, wordt “op grond van artikel 15”
telkens vervangen door ”in de rijen B1, B2, B3, B4 en B5”.
R
In artikel 24, eerste lid, wordt “60 kilometer” vervangen door “50 kilometer”.
S
De bijlage wordt vervangen door de bijlage bij dit besluit.
Artikel II
Het Besluit toevoeging mediation wordt gewijzigd als volgt:
A
Artikel 4 wordt gewijzigd als volgt:
1. Het eerste lid komt te luiden:
1. De eigen bijdrage die een natuurlijk persoon verschuldigd is voor de verlening van
mediation op basis van een toevoeging, bedraagt € 112.
2. Onder vernummering van het derde tot en met het vijfde lid tot het tweede lid tot en
met het vierde lid vervalt het tweede lid.
3. In het tweede lid (hernummerd) wordt “In afwijking van het eerste en tweede lid”
vervangen door “In afwijking van het eerste lid”.
4. In het vierde lid (hernummerd) wordt “de inkomensgrenzen, bedoeld in het derde lid”
vervangen door “de inkomensgrenzen, bedoeld in het tweede lid” en wordt “de eigen
bijdragen, bedoeld in het eerste tot en met vierde lid” vervangen door “de eigen

4

bijdragen, bedoeld in het eerste tot en met derde lid.”
B
Artikel 8 wordt gewijzigd als volgt:
1. Het eerste en tweede lid komen te luiden:
1. Aan een zaak waarin aan een of meer rechtzoekenden een toevoeging ten behoeve
van mediation is verleend, wordt per rechtzoekende vijf punten, met een maximum van
tien punten per zaak, toegekend.
2. Aan een zaak waarin aan een of meer rechtzoekenden een eerste toevoeging ten
behoeve van mediation voor echtscheiding of beëindiging geregistreerd partnerschap
met nevenvorderingen of beëindiging samenwoning is verleend, wordt het aantal toe te
kennen punten, bedoeld in het eerste lid, één maal met vier punten verhoogd, indien die
mediation mede is verleend met het oog op een gezags- of omgangsregeling of een
financiële bijdrage ten behoeve van een of meer minderjarige kinderen.
2. Het derde lid vervalt onder vernummering van het vierde en vijfde lid tot het derde en
vierde lid.
3. In het derde lid (vernummerd) wordt “bedoeld in het eerste tot en met derde lid”
vervangen door “bedoeld in het eerste lid”.
C
In artikel 9, eerste lid, wordt “per volle gereisde 60 kilometer” vervangen door “per volle
gereisde 50 kilometer”.
Artikel III
In de artikelen 3.101a, eerste en tweede lid, en 3.101b, eerste lid, van het
Vreemdelingenbesluit 2000 wordt “een tweede of volgende aanvraag in de zin van
artikel 5b van het Besluit vergoedingen rechtsbijstand 2000” telkens vervangen door
“een tweede of volgende aanvraag in de zin van de rijen A75, A76, A77, A78, A79 en
A80 van de bijlage bij het Besluit vergoedingen rechtsbijstand 2000”.
Artikel IV
Het Besluit vergoedingen rechtsbijstand 2000 en het Besluit toevoeging mediation, zoals
die luidden op de dag vóór de datum van inwerkingtreding van dit besluit, blijven van
toepassing op toevoegingen die zijn aangevraagd vóór de datum van inwerkingtreding
van dit besluit.
Artikel V
Dit besluit treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip.
Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in het
Staatsblad zal worden geplaatst.

De Minister voor Rechtsbescherming,

5

Bijlage

rij

code

Rechtsterrein of soort zaak

punten

A. Zaken op het terrein van het burgerlijk, bestuurs- en
tuchtrecht

A1

nw

A2
A3
A4
A5
A6
A7
A8
A9
A10
A11
A12
A13
A14

P012
P030
P040
P041
P050
P042
P043
P060
P070
P080
P090
P091
P100

Personen- en familierecht
Echtscheiding of beëindiging geregistreerd partnerschap met
nevenvorderingen
Beëindiging samenwoning
Alimentatie/levensonderhoud
Ouderlijk gezag/voogdij
Omgangsregeling
Boedelscheiding
Ondertoezichtstelling (ambtshalve ex art. 1:261 BW)
Ondertoezichtstelling en uithuisplaatsing
Adoptie
Vaderschapsactie / ontkenning vaderschap
Voornaamswijziging
Curatele / onderbewindstelling
Bijzonder curator
Overige geschillen personen- en familierecht

A15

E010

Erfrecht
Geschillen m.b.t. het erfrecht

25

A16
A17
A18
A19
A20
A21
A22

A010
A011
A012
A020
A031
A032
A030

Arbeidsrecht
(Ver)nietig(ing) ontslag
(Kennelijk) onredelijk ontslag
Ontslagvergunning
Ontbinding arbeidsovereenkomst
Loonvordering / secundaire arbeidsvoorwaarden
Bedrijfsongeval
Overige geschillen arbeidsrecht

19
23
11
16
17
31
20

A23

G010

Goederenrecht
Goederenrecht

21

A24
A25
A26
A27
A28

H010
H020
H030
H040
H050

Huurrecht
Beëindiging huurovereenkomst
Onderhoud door verhuurder
Wet huurprijzen woonruimte
Geschil (ver)huur woonruimte
Geschil (ver)huur bedrijfsruimte

15
22
15
15
19

A29
A30

I010
O033

Faillissement/schuldsanering
Faillissementsrecht
Schuldsanering/betalingsregeling

11
10

13
13
13
11
12
21
6
8
11
10
8
10
10
12

6

O010
O011
O012
O013
O020
O040
O090
O030

Verbintenissenrecht
Geschil onrechtmatige daad
Straat- en/of contactverbod
Geschil onrechtmatige overheidsdaad
Geweld- en zedenmisdrijf met ernstig letsel
Geschil verzekering
Geschil medisch handelen
Aandelenlease
Overige geschillen verbintenissenrecht

19
11
16
15
17
18
14
16

A39
A40

W013
W010

Woonrecht
Geschil woon- of huurtoeslag
Overige geschillen woonrecht

9
12

A41

R020

Cassatie
Cassatieberoep in privaatrechtelijke geschillen

24

A42

R010

Overigen
Overige privaatrechtelijke zaken

15

A43
A44
A45
A46
A47

C010
C012
C020
C030
C031

Sociale voorzieningen
Wet werk en bijstand (Participatiewet)
Verhaal bijstand
Uitkering vervolgings-/oorlogsslachtoffers
Sociale voorzieningen - overige zaken
Studiefinanciering

8
10
15
9
10

A48
A49
A50
A51

D010
D020
D071
D070

Sociale verzekeringen
Werkloosheidswet
Arbeidsongeschiktheid (w.o. WIA / WAO)
Algemene kinderbijslagwet
Overige zaken sociale verzekeringen

9
10
9
10

A52

F010

Belastingrecht
Belastingrecht

9

A53

K010

Milieurecht
Milieurecht

16

A54

M010

Ambtenarenrecht
Ambtenarenrecht

17

A31
A32
A33
A34
A35
A36
A37
A38

A55

V041

A56

V042

A57

V043

Asielrecht
Voornemen asiel
Beroep asiel met inbegrip van de voorlopige voorziening hangende
dit beroep
Hoger beroep asiel met inbegrip van de voorlopige voorziening
hangende dit hoger beroep

7

9
10
6

A58

V061

A59

V062

A60

V063

A61

V064

A62

V070

A63

V071

A64

V072

A65

V073

A66

V074

A67

V075

Rechtsbijstand gedurende de in artikel 3.109 of artikel 3.123d van
het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb 2000) bedoelde termijn tot en
met het in artikel 3.113, derde lid, of artikel 3.123f, derde lid, Vb
2000 bedoelde ter kennis brengen van een afschrift van het
verslag nader gehoor
Rechtsbijstand gedurende de in artikel 3.109 of artikel 3.123d Vb
2000 bedoelde termijn tot en met het in artikel 3.114, eerste lid,
of artikel 3.123g, eerste lid, Vb 2000 bedoelde uitreiken of
toezenden van het schriftelijk voornemen tot afwijzen van de
asielaanvraag
Rechtsbijstand gedurende de in artikel 3.109 of artikel 3.123d Vb
2000 bedoelde termijn tot en met de in artikel 3.114, zesde lid,
artikel 3.109ca, elfde lid, of artikel 3.123g, zesde lid, Vb 2000
bedoelde bekendmaking van de beschikking op de asielaanvraag
Procedure in het kader van de aanvraag tot het verlenen van een
verblijfsvergunning voor bepaalde tijd als bedoeld in artikel 28,
eerste lid, onderdeel a, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000)
die wordt beëindigd door de aanvraag niet in behandeling te
nemen als bedoeld in artikel 30 Vw 2000, dan wel de aanvraag
niet-ontvankelijk te verklaren als bedoeld in artikel 30a, eerste lid,
onderdelen a, b, c of e, Vw 2000, of met toepassing van de in
artikel 3.109ca Vb 2000 neergelegde procedure kennelijk
ongegrond als bedoeld in artikel 30b, eerste lid, onder b, Vw 2000,
dan wel gelet op het bepaalde in Protocol (nr. 24) inzake asiel
voor onderdanen van lidstaten van de Europese Unie bij het
Verdrag betreffende de Europese Unie niet-ontvankelijk, te
verklaren.
Voornemenprocedure in het kader van een tweede of volgende
aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 28, eerste lid, onderdeel a, Vw
2000
Beroep in het kader van een tweede of volgende aanvraag tot het
verlenen van een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd als
bedoeld in artikel 28, eerste lid, onderdeel a, Vw 2000, met
inbegrip van de voorlopige voorziening hangende dit beroep
Hoger beroep in het kader van een tweede of volgende aanvraag
tot het verlenen van een verblijfsvergunning voor bepaalde tijd als
bedoeld in artikel 28, eerste lid, onderdeel a, Vw 2000 met
inbegrip van de voorlopige voorziening hangende dit hoger beroep
Voornemenprocedure in het kader van een tweede of volgende
aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 28, eerste lid, onderdeel a, Vw
2000, waarbij de aanvraag wordt ingewilligd
Voornemenprocedure in het kader van een tweede of volgende
aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 28, eerste lid, onderdeel a, Vw
2000, die wordt beëindigd door een afwijzende beslissing of door
een beslissing op grond van artikel 30, artikel 30a, eerste lid, of
artikel 30b, eerste lid, onder b, Vw 2000
Beroepsprocedure in het kader van een tweede of volgende
aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning voor

8

7

8

10

6

11

10

6

11

5
10

A68

V076

A69

V077

A70

V078

A71

V013

A72

V080

A73

V081

bepaalde tijd als bedoeld in artikel 28, eerste lid, onderdeel a, Vw
2000, met inbegrip van de voorlopige voorziening hangende dit
beroep, indien de uitspraak strekt tot gegrondverklaring van het
beroep
Beroepsprocedure in het kader van een tweede of volgende
aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 28, eerste lid, onderdeel a, Vw
2000, met inbegrip van de voorlopige voorziening hangende dit
beroep, indien de uitspraak strekt tot een onbevoegdverklaring
van de rechtbank dan wel een niet-ontvankelijkverklaring of
ongegrondverklaring van het beroep
Hoger beroepsprocedure in het kader van een tweede of volgende
aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 28, eerste lid, onderdeel a, Vw
2000, met inbegrip van de voorlopige voorziening hangende dit
hoger beroep, indien:
a. de uitspraak die strekt tot een onbevoegdverklaring van de
rechtbank dan wel een niet-ontvankelijkverklaring of
ongegrondverklaring van het beroep, wordt vernietigd;
b. Onze Minister van Justitie en Veiligheid hoger beroep heeft
ingesteld tegen de gegrondverklaring van het beroep en deze
uitspraak wordt bevestigd;
c. de vreemdeling hoger beroep heeft ingesteld tegen de
gegrondverklaring van het beroep en deze uitspraak wordt
vernietigd
Hoger beroepsprocedure in het kader van een tweede of volgende
aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 28, eerste lid, onderdeel a, Vw
2000, met inbegrip van de voorlopige voorziening hangende dit
hoger beroep, indien:
a. de uitspraak die strekt tot een onbevoegdverklaring van de
rechtbank dan wel een niet-ontvankelijkverklaring of
ongegrondverklaring van het beroep, wordt bevestigd;
b. Onze Minister van Justitie en Veiligheid hoger beroep heeft
ingesteld tegen de gegrondverklaring van het beroep en deze
uitspraak wordt vernietigd;
c. de vreemdeling hoger beroep heeft ingesteld tegen de
gegrondverklaring van het beroep en deze uitspraak wordt
bevestigd
Regulier vreemdelingenrecht
Verblijf gezinsleden
Voorlopige voorziening hangende bezwaar in het kader van een
tweede of volgende aanvraag tot het verlenen van een
verblijfsvergunning voor bepaalde tijd als bedoeld in artikel 14,
eerste lid, onderdeel a, Vw 2000
Beroepsprocedure in het kader van een tweede of volgende
aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 14, eerste lid, onderdeel a, Vw
2000

9

5

6

4

8

7

8

A74

V082

A75

V083

A76

V084

A77

V085

A78

V086

A79

V087

A80

V088

Voorlopige voorziening hangende hoger beroep in het kader van
een tweede of volgende aanvraag tot het verlenen van een
verblijfsvergunning voor bepaalde tijd als bedoeld in artikel 14,
eerste lid, onderdeel a, Vw 2000
Bezwaarprocedure in het kader van een tweede of volgende
aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 14, eerste lid, onderdeel a, Vw
2000, indien de beslissing strekt tot gegrondverklaring van het
bezwaar
Bezwaarprocedure in het kader van een tweede of volgende
aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 14, eerste lid, onderdeel a, Vw
2000, indien de beslissing strekt tot buitenbehandelingstelling dan
wel niet-ontvankelijkverklaring of ongegrondverklaring van het
bezwaar
Beroepsprocedure in het kader van een tweede of volgende
aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 14, eerste lid, onderdeel a, Vw
2000, indien de uitspraak strekt tot gegrondverklaring van het
beroep
Beroepsprocedure in het kader van een tweede of volgende
aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 14, eerste lid, onderdeel a, Vw
2000, indien de uitspraak strekt tot onbevoegdverklaring van de
rechtbank dan wel een niet-ontvankelijkverklaring of
ongegrondverklaring van het beroep
Hoger beroepsprocedure in het kader van een tweede of volgende
aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 14, eerste lid, onderdeel a, Vw
2000, indien:
a. de uitspraak die strekt tot een onbevoegdverklaring van de
rechtbank dan wel een niet-ontvankelijkverklaring of
ongegrondverklaring van het beroep, wordt vernietigd;
b. Onze Minister van Justitie en Veiligheid hoger beroep heeft
ingesteld tegen de gegrondverklaring van het beroep en de
uitspraak wordt bevestigd;
c. de vreemdeling hoger beroep heeft ingesteld tegen de
gegrondverklaring van het beroep en de uitspraak wordt
vernietigd
Hoger beroepsprocedure in het kader van een tweede of volgende
aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 14, eerste lid, onderdeel a, Vw
2000, indien:
a. de uitspraak die strekt tot een onbevoegdverklaring van de
rechtbank dan wel een niet-ontvankelijkverklaring of
ongegrondverklaring van het beroep, wordt bevestigd;
b. Onze Minister van Justitie en Veiligheid hoger beroep heeft
ingesteld tegen de gegrondverklaring van het beroep en deze
uitspraak wordt vernietigd;
c. de vreemdeling hoger beroep heeft ingesteld tegen de

10

5

7

4

8

5

5

2

gegrondverklaring van het beroep en deze uitspraak wordt
bevestigd
A81

V010

Overige geschillen vreemdelingenrecht

8

A82

V030

Nationaliteitsrecht
Naturalisatie en vaststelling Nederlanderschap

9

A83

B011

Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften
(Wahv)
Gijzeling Wahv

8

A84
A85

B060
B010

Bestuursrecht overigen
Klachten overheidshandelen
Overige bestuursrechtelijke geschillen

10
9

B. Strafrechtelijke zaken
Strafrechtelijke cassatiezaken
Cassatiezaak waarbij de zaak in eerste aanleg enkelvoudig is
behandeld en geen middelen zijn ingediend, met inbegrip van
andere strafzaken waaronder strafzaken, waarin in eerste aanleg
een beschikking is gegeven en de strafzaken betreffende
herziening
Cassatiezaak waarbij de zaak in eerste aanleg enkelvoudig is
behandeld en wel middelen zijn ingediend, met inbegrip van
andere strafzaken waaronder strafzaken waarin in eerste aanleg
een beschikking is gegeven en de strafzaken betreffende
herziening
Cassatiezaak waarbij de zaak in eerste aanleg meervoudig is
behandeld en geen middelen zijn ingediend
Cassatiezaak waarbij de zaak in eerste aanleg meervoudig is
behandeld en wel middelen zijn ingediend
Cassatiezaak die in eerste aanleg in het Caribisch deel van
Nederland is behandeld door een enkelvoudige kamer, voor zover
die zaak in Nederland in eerste aanleg door de meervoudige
kamer zou zijn behandeld

B1

B2

B3
B4
B5

5

9

5
12
12

B6
B7
B8
B9
B10
B11
B12

S010
S020
S030
S041
S042
S040
S050

Strafrechtelijke zaken verdachten
Overtreding dienend voor de sector kanton
Jeugdstrafzaken
Rijden onder invloed
OM-afdoening / strafbeschikking
Supersnelrecht
Misdrijven, eerste aanleg behandeling enkelvoudige kamer
Misdrijven, eerste aanleg behandeling meervoudige kamer

6
7
6
6
5
7
14

B13
B14
B15

Z100
Z120
Z130

Strafrechtelijke zaken niet-verdachten
Bezwaar weigering teruggave rijbewijs
Weigering teruggave inbeslaggenomen zaken / goederen
Gratieverlening

5
5
6

11

B16
B17
B18
B19
B20
B21
B22
B23
B24
B24
B26
B27

Z151
Z160
Z011
Z010
Z190
Z060
Z080
Z110
Z180
Z230
Z150
Z260

Omzetting taakstraf
Schadevergoeding na voorlopige hechtenis
Overleveringswet
Uitleveringswet
Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnis (WOTS)
Terbeschikkingstelling (TBS)
Geschillen / klachtzaken gedetineerden
Vordering benadeelde partij in strafproces
Beklag niet-vervolging
Ontnemingsvordering ex art. 36e Sr
Tenuitvoerlegging voorwaardelijke straf
Bezwaarschrift DNA-profiel

5
5
9
10
9
10
4
9
7
6
5
5

B28
B29
B30

Z023
Z022
Z021

Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) en Wet zorg
en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte
cliënten (Wzd)
Zorgmachtiging Wvggz zonder voorafgaande crisismaatregel
Zorgmachtiging Wvggz na voorafgaande zorgmachtiging
Overige Wvggz en Wzd

6
5
4

B31
B32

Z251
Z252

Wet tijdelijk huisverbod
Voorlopige voorziening Wet tijdelijk huisverbod
Beroep Wet tijdelijk huisverbod

6
6

B33
B34

Z140
Z141

Vreemdelingenwet
Vreemdelingenbewaring
Vervolgberoep vreemdelingenbewaring

4
4

B35

Z250

Strafrecht overige
Overige strafrechtelijke zaken niet-verdachten

6

12

NOTA VAN TOELICHTING
I Algemeen
Dit besluit strekt tot aanpassing van de vergoedingen voor rechtsbijstandverleners,
waaronder advocaten, bijzondere curatoren en mediators, die werkzaam zijn in het
stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand op grond van de Wet op de rechtsbijstand
(verder: Wrb). Daartoe zijn het Besluit vergoedingen rechtsbijstand 2000 (verder: Bvr)
en het Besluit toevoeging mediation (verder: Btm) aangepast. De aanpassingen
behelzen overwegend verhogingen van de vergoedingen langs de lijnen zoals die door de
commissie evaluatie puntentoekenning gesubsidieerde rechtsbijstand (verder: de
commissie-Van der Meer) in haar eindrapport zijn voorgesteld.
1. Aanleiding en achtergrond
De vergoedingen in het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand staan al geruime tijd
onder druk doordat deze zijn achtergebleven bij de daadwerkelijke tijdsbesteding van de
betrokken rechtsbijstandverleners. Rechtsbijstandverleners krijgen een vergoeding voor
de verleende rechtsbijstand op basis van een zogenoemd forfaitair systeem. Daarin
worden punten toegekend aan zaken naar rato van de gemiddelde tijdsbesteding van
rechtsbijstandverleners. De hoogte van de vergoeding wordt bepaald door het aantal
toegekende punten voor een zaak te vermenigvuldigen met een normbedrag
(punttarief). Daarbij geldt in beginsel dat een punt met een uur tijdsbesteding
overeenkomt. De huidige puntentoekenning is grotendeels gebaseerd op het
onderzoeksrapport van de commissie-Maan uit 1997.1 De commissie-Wolfsen2
constateerde in 2015 achterstallig onderhoud waar het gaat om de evaluatie van de
puntentoekenningen in het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand. De commissieWolfsen constateerde dat de systematiek van puntentoekenning in belangrijke mate is
gebaseerd op het rapport van de commissie-Maan en op tijdschrijfgegevens van toen
twintig jaar geleden, en sindsdien niet of nauwelijks geëvalueerd. Ontwikkelingen in weten regelgeving en de rechtspraktijk waren vaak niet in de wijze van puntentoedeling
verdisconteerd. Ook zou het na een periode van twintig jaar goed zijn grondig te
bekijken welke ‘verkeerde’ prikkels er in de puntentoekenning zitten. De commissieWolfsen adviseerde de puntentoekenning te evalueren en waar nodig te herijken.
Naar aanleiding hiervan heeft de commissie-Van der Meer in 2016 de opdracht gekregen
om de vergoedingen voor rechtsbijstandverleners in het stelsel van de gesubsidieerde
rechtsbijstand te evalueren, naar prikkels in de toekenning daarvan te kijken en een
voorstel te doen voor een aanpassing van die vergoedingen, onder de randvoorwaarde
dat het totaal aan voorstellen van de commissie niet mag leiden tot een verhoging van
de uitgaven voor gesubsidieerde rechtsbijstand. In 2017 heeft de commissie-Van der
Meer in haar eindrapport “Andere Tijden”, kort samengevat, geconstateerd dat de
vergoedingen aan rechtsbijstandsverleners over bijna de gehele linie achterblijven bij de
daadwerkelijke tijdsbesteding van de rechtsbijstandverleners. Het rapport bevat 52
aanbevelingen voor een evenwichtiger systeem voor vergoedingen in het stelsel van de
gesubsidieerde rechtsbijstand, met voor het uitgavenkader een schets van een viertal
scenario’s.3 Scenario 1 uit het rapport van de commissie-Van der Meer ziet op het
doorvoeren van de voorgestelde maatregelen zonder een beperking in de uitgaven.
Hierbij is één punt gemiddeld één uur en wordt ervan uitgegaan dat een advocaat met
1.200 declarabele uren per jaar een redelijk inkomen moet kunnen verwerven, te weten
Commissie herijking vergoedingen rechtsbijstand, Fair forfaitair.
Commissie onderzoek oorzaken kostenstijgingen stelsel gesubsidieerde rechtsbijstand en
vernieuwing van het stelsel (bijlage bij Kamerstukken II 2015/16, 31 753, nr. 110).
3
Andere tijden; eindrapport aan van de Commissie evaluatie puntentoekenning gefinancierde
rechtsbijstand (bijlage bij Kamerstukken II 2017/18, 31 753, nr. 142).
1
2

13

op het niveau van schaal 12 voor rijksambtenaren. In dit scenario stijgen volgens de
commissie-Van der Meer de uitgaven met circa € 127 mln. excl. btw (€ 154 mln. incl.
btw).
Op 29 april 2021 is een motie ingediend door de Kamerleden Klaver (GL) en Ploumen
(PvdA), die met een brede Kamermeerderheid is aangenomen en waarin onder andere
uitgesproken is “dat de rechtspositie van burgers versterkt moet worden, in elk geval
door voldoende middelen structureel vrij te maken voor de sociale advocatuur in de
geest van het advies van de commissie-Van der Meer”.4 Op 26 mei 2021 is vervolgens
een motie ingediend door de Kamerleden Van Nispen (SP) en Azarkan (DENK), die
eveneens met een brede Kamermeerderheid is aangenomen en die de regering verzoekt
“in overleg met de advocatuur en de Raad voor Rechtsbijstand alle voorbereidingen te
treffen en de uitvoering in gereedheid te brengen voor het uitvoeren van scenario 1 van
de commissie-Van der Meer per 1 januari 2022”. 5
Bij brief van 2 november 20216 is de Tweede Kamer geïnformeerd over de wijze waarop
de vergoedingen voor rechtsbijstandverleners in het stelsel van de gesubsidieerde
rechtsbijstand in lijn met scenario 1 van de commissie-Van der Meer - en daarmee in lijn
met de hiervoor genoemde moties- zullen worden verbeterd. Het onderhavige besluit
strekt tot de uitvoering daarvan.
Onze rechtsstaat is gebaseerd op wetten en regels en de mogelijkheid om een
onafhankelijke rechter om een oordeel te vragen over de toepassing daarvan. Een
voorwaarde voor een goed functionerende rechtsstaat is dat iedereen toegang heeft tot
het recht. Het vereist dat mensen toegang hebben tot informatie, advies, begeleiding bij
onderhandeling, rechtsbijstand en de mogelijkheid van een beslissing van een
onafhankelijke (rechterlijke) instantie. Ook voor minder draagkrachtigen moet de
toegang tot het recht gewaarborgd zijn. In Nederland is er daarom een stelsel van
gesubsidieerde rechtsbijstand. Dat stelsel moet helpen om juridische problemen op te
lossen en te voorkomen dat het recht van de sterkste prevaleert. Een goed
functionerend stelsel voor gesubsidieerde rechtsbijstand is dan ook een randvoorwaarde
voor het vertrouwen van mensen in de rechtsstaat. Adequate vergoedingen voor
rechtsbijstandverleners is één van de elementen om de laagdrempelige toegang tot het
recht te borgen doordat zo voldoende rechtsbijstandverleners actief blijven binnen het
stelsel.
Het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand staat niet alleen al jaren onder druk door
het achterblijven van de vergoedingen op de daadwerkelijke tijdsbesteding van
rechtsbijstandverleners, maar ook vanwege het feit dat in lang niet alle gevallen een
juridische procedure leidt tot een (duurzame) oplossing voor problemen van burgers. In
2018 is daarom het programma stelselvernieuwing rechtsbijstand van start gegaan met
als doel het huidige stelsel toekomstbestendig te maken. Om de toegang tot het recht
ook in de toekomst te kunnen waarborgen wordt in de stelselvernieuwing onder andere
ingezet op het snel, laagdrempelig, integraal en duurzaam komen tot oplossingen voor
mensen met problemen door meer informatie, advies en hulp aan de voorkant te bieden.
Tevens wordt ingezet op het voorkomen van onnodige procedures, vooral daar waar het
onnodige procedures tegen de overheid betreft en op de verbetering van de kwaliteit
van de (juridische) dienstverlening aan burgers. De verwachting is dat het beroep op de
rechtsbijstand hierdoor in de toekomst kan afnemen, doordat mensen met problemen in
een eerder stadium worden geholpen. De stelselvernieuwing had mede tot doel om voor
rechtsbijstandverleners in het stelsel adequate vergoedingen te regelen. Dit laatste is

Kamerstukken II 2020/21, 28 362, nr. 44.
Kamerstukken II 2020/21, 31 753, nr. 239.
6
Kamerstukken II 2021/22, 31 753, nr. 246.
4
5

14

met het onderhavige besluit vooruitlopend op ontwikkeling van het nieuwe stelsel
gerealiseerd. De stelselvernieuwing omvat, zoals hiervoor weergegeven, echter meer
dan dat alleen en wordt dan ook, langs de pijlers versterking eerstelijns- en
tweedelijnsrechtshulp en burgergerichte overheid, voortgezet.
2. Hoofdlijnen van de wijzigingen in het Bvr en het Btm
2.1 Puntenaantallen
In zijn algemeenheid geldt dat de vergoedingen voor rechtsbijstandverleners worden
bepaald op basis van vastgestelde puntenaantallen voor zaken, zoals opgenomen in het
Bvr, de bijlage daarbij en het Btm. De wijzigingen van het Bvr en het Btm in het
onderhavige besluit zien in de kern op een aanpassing van deze puntenaantallen en op
het bij de tijd brengen daarvan. Daarnaast zijn daarmee verband houdende wijzigingen
doorgevoerd die onder anderen zien op toeslagen, aanvullingen en de reistijdvergoeding.
Deze wijzigingen betekenen voor een groot deel van de zaken (uitgesplitst in
subcategorieën) een verhoging of - in mindere mate – het in stand laten van de
puntenaantallen. Voor een beperkt aantal subcategorieën is een verlaging van het aantal
punten doorgevoerd.
Met dit besluit zijn de puntenaantallen meer in lijn gebracht met de gemiddelde
tijdsbesteding in zaken op verschillende rechtsgebieden. Dat betekent dat gemiddeld
gezien één punt gelijk staat aan een tijdsbesteding van ongeveer één uur. Hiervoor is
uitgegaan van het huidige punttarief over 2021 van € 113,85 exclusief btw. Dit betreft
het door de commissie-Van der Meer gehanteerde punttarief uit 2016, verhoogd met het
bedrag van de jaarlijkse indexering sindsdien. Dit tarief van € 113,85 exclusief btw is
overeenkomstig artikel 3, tweede lid, Bvr per 1 januari 2022 geïndexeerd.
De volledige lijst met de door de commissie-Van der Meer, op basis van een
tijdschrijfonderzoek voorgestelde, puntentallen per zaakcode is opgenomen in bijlage 8
van het eindrapport van de commissie. De commissie-Van der Meer heeft hierbij
aansluiting gezocht bij de uitgebreide zaakcodelijst van de raad voor rechtsbijstand
(hierna: de Raad), omdat die codes in de dagelijkse praktijk van betekenis zijn binnen
het stelsel van rechtsbijstand. De bijlage bij het Bvr met de puntenaantallen per
zaakstype is op basis hiervan aangepast en uitgebreid.
2.2 Procedurebegrip artikel 1 Bvr
Voorheen werd rechtsbijstandverlening in een procedure die aanhangig is bij
bijvoorbeeld het Europese Hof voor de Rechten van de Mens of het Hof van Justitie van
de Europese Unie, door de Raad noodzakelijkerwijs aangemerkt als een advieszaak,
omdat de desbetreffende instantie niet als instantie in artikel 1 Bvr was benoemd. De
commissie-Van der Meer heeft aanbevolen het procedurebegrip in artikel 1 Bvr zodanig
aan te passen dat zaken voor een Europese klachtinstantie niet meer als
adviestoevoeging hoeven te worden afgedaan, maar als een procedure. Het
procedurebegrip in artikel 1 van het Bvr is overeenkomstig deze aanbeveling zo
aangepast dat rechtsbijstand in dergelijke procedures voortaan niet langer als een
adviestoevoeging maar als een proceduretoevoeging wordt vergoed. Aangezien het door
de commissie onderkende probleem niet beperkt is tot alleen Europese klachtinstanties,
maar zich ook kan voordoen bij rechtsbijstandverlening in geschillen die dienen voor
andere internationale gremia, omvat de definitie van “procedure” in artikel 1 Bvr
voortaan ook zaken die aanhangig zijn gemaakt bij andere bij verdrag met rechtspraak
belast internationale colleges of een daarmee vergelijkbare internationale colleges. Dit
laat uiteraard onverlet dat gesubsidieerde rechtsbijstand uitsluitend kan worden
verleend ter zake van in de Nederlandse rechtssfeer liggende rechtsbelangen (artikel 12,
eerste lid, Wrb) en niet wordt verleend indien dat internationale college zelf voorziet in
een aanspraak op vergoeding voor rechtsbijstand (artikel 12, tweede lid, onder f, Wrb).

15

2.3 Asiel
Met dit besluit en de bijlage bij het Bvr zijn ook de vergoedingen voor rechtsbijstand in
asielzaken overeenkomstig de aanbevelingen van de commissie-Van der Meer in bijlage
8 van haar rapport meer in lijn gebracht met de daadwerkelijke tijdsbesteding door
rechtsbijstandverleners.
Op het onderdeel van die bijlage dat betrekking heeft op de puntenaantallen voor de
algemene asielprocedure (AA-procedure) en de verlengde asielprocedure (VA-procedure)
is in dit besluit echter afgeweken van de aanbeveling van de commissie.
De asielprocedure is opgebouwd uit verschillende procedurele stappen. Voor de
vergoeding voor rechtsbijstandverlening in asielzaken is de algemene asielprocedure (tot
en met het primaire besluit op de asielaanvraag) opgedeeld in drie fases. De eerste fase
ziet op de rechtsbijstand die wordt verleend gedurende de fase tot en met het ter kennis
brengen van een afschrift van het verslag van het nader gehoor. De tweede fase ziet op
de rechtsbijstand die wordt verleend gedurende de daarop volgende fase tot en met het
bedoelde uitreiken of toezenden van het schriftelijk voornemen tot afwijzen van de
asielaanvraag. De derde fase ziet op de rechtsbijstand die wordt verleend tot en met de
bekendmaking van de beschikking op de asielaanvraag.
Voorheen werd voor rechtsbijstandsverlening in iedere fase 4 punten toegekend. De
commissie-Van der Meer heeft op basis van tijdmeting geadviseerd deze vergoeding aan
te passen en 8 punten toe te kennen voor rechtsbijstandsverlening in één fase, 7 punten
in twee fases en 10 punten voor rechtsbijstandsverlening in drie fases. Omdat het
overnemen van dit onderdeel van het advies van de commissie ertoe zou leiden dat een
rechtsbijstandsverlener voor rechtsbijstandverlening in twee fases een lagere vergoeding
zou ontvangen dan voor rechtsbijstandverlening in één fase, is dit onderdeel van het
advies in aangepaste vorm overgenomen. Voor rechtsbijstandverlening in één fase zijn 7
punten toegekend, voor rechtsbijstandverlening in twee fases zijn 8 punten toegekend,
en in drie fases zijn 10 punten toegekend. Gemiddeld genomen worden dus dezelfde
puntenaantallen toegekend die de commissie-Van der Meer heeft aanbevolen, maar
worden die op een meer logische wijze toegekend voor het geleverde werk.
Daarnaast is een vijftal wijzigingen in de vergoedingen voor rechtsbijstand in asielzaken
aangebracht, die op één na strekken tot uitvoering van de aanbevelingen van de
commissie-Van der Meer. Het gaat om de volgende wijzingen die hieronder nader
worden toegelicht:
het introduceren van een toeslag voor extra werkzaamheden die gepaard gaan
met extra gehoren in de aanvraagfase van een samenhangende zaak;
het vervangen van de standaard toeslag bij VA-zending voor een toeslag bij
daadwerkelijk geleverde werkzaamheden;
het afschaffen van de standaard toevoeging bij een voorlopige voorziening en
deze te vervangen door een toeslag indien de voorlopige voorziening apart van
de bodemzaak op zitting wordt behandeld;
het introduceren van een toeslag bij herleving van de aanvraagprocedure na
gegrondverklaring van een (hoger) beroep, en
een wijziging om het Bvr aan te laten sluiten bij een recente wijziging van het
Vreemdelingenbesluit 2000 (Stb. 2021, 250).
2.3.1 Toeslag voor extra werkzaamheden die gepaard gaan met extra gehoren in de
aanvraagfase van een samenhangende asielzaak
Overeenkomstig aanbeveling 14 van de commissie-Van der Meer wordt éénmalig een
toeslag van 2,5 punten toegekend voor de extra werkzaamheden van de
rechtsbijstandverlener die gepaard gaan met het gehoor in de aanvraagfase (voor het
primaire besluit op de asielaanvragen) van een of meer gezinsleden aan wie vanwege
hetzelfde asielmotief geen afzonderlijke toevoeging is verleend. Het gaat hierbij om
zaken waarin ten behoeve van de rechtsbijstandverlening aan verschillende leden van
hetzelfde gezin die zich op hetzelfde asielmotief beroepen, overeenkomstig het ter zake

16

door de Raad gevoerde beleid één enkele toevoeging wordt verleend.7 In dergelijke
gevallen kan de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND) één of meer gezinsleden
afzonderlijk een nader gehoor afnemen, hetgeen voor de rechtsbijstanderlener leidt tot
aanvullende werkzaamheden in de vorm van de voorbereiding op dat nader gehoor, de
nabespreking van dat gehoor en het indienen van eventuele correcties en aanvullingen.
De commissie-Van der Meer heeft geconcludeerd dat deze werkwijze bij complexe zaken
met één toevoeging, ondanks de gelijksoortigheid van het feitencomplex, door die
aanvullende werkzaamheden in de praktijk niet altijd rechtvaardig uitpakt. Daarom
wordt voortaan een eenmalige toeslag van 2,5 punten toegekend. Voor de hoogte van
deze toeslag is aangesloten bij de hoogte van de toeslag van 2,5 punten voor extra
werkzaamheden in de verlengde asielprocedure, zoals toegelicht in paragraaf 2.3.2.
2.3.2 Toeslag voor daadwerkelijk verrichte werkzaamheden bij doorzending naar de VAprocedure
Overeenkomstig aanbeveling 15 van de commissie-Van der Meer is de standaard toeslag
voor rechtsbijstand in asielzaken na verzending naar de verlengde asielprocedure
vervangen door een toeslag die afhankelijk is van de daadwerkelijk door de
rechtsbijstandverlener in die verlengde asielprocedure verrichte aanvullende
werkzaamheden.
De behandeling van de meeste aanvragen om een verblijfsvergunning asiel begint in de
zogenoemde algemene asielprocedure (AA), die in de regel zes dagen in beslag neemt
en in meer bewerkelijke zaken in de regel negen dagen.8 Indien de IND binnen het
gegeven tijdsbestek geen zorgvuldige beslissing kan nemen, wordt de behandeling van
de asielaanvraag voortgezet in de verlengde asielprocedure (VA), waar voor een aantal
proceshandelingen langere termijnen gelden. Met de introductie van de algemene en
verlengde asielprocedures in 2010 werd aangenomen dat afdoening in de verlengde
procedure slechts aan de orde zou zijn, indien nader onderzoek moet worden gedaan dat
niet binnen het tijdsbestek van de algemene asielprocedure kan worden verricht.9 Om
uiteenlopende redenen wordt de asielaanvraag in de praktijk echter in een niet
onaanzienlijk aantal gevallen in de verlengde procedure afgedaan zonder dat sprake is
van een noodzaak tot nader onderzoek. In die gevallen worden in de verlengde
asielprocedure dus geen aanvullende (onderzoeks)handelingen verricht, waardoor de
door de werkzaamheden van de rechtsbijstandverlener in de verlengde asielprocedure
niet wezenlijk verschillen van de diens werkzaamheden in de algemene asielprocedure.
Een algemene toeslag voor rechtsbijstand voor de verdere behandeling van de
asielaanvraag in de verlengde asielprocedure doet hierdoor geen recht aan de extra
werkzaamheden die een rechtsbijstandverlener in de verlengde procedure in het
algemeen verricht.
De aanvullende werkzaamheden van rechtsbijstandverleners die voortaan wel tot een
toeslag in de verlengde asielprocedure kunnen leiden, zijn in dit besluit limitatief
benoemd. Het gaat om rechtsbijstand in het kader van een reactie op bevindingen naar
aanleiding van (nader) medisch onderzoek dat op verzoek van de IND tijdens de
verlengde asielprocedure is verricht door, bijvoorbeeld, het Bureau Medisch Advisering,
het Nederlands Forensisch Instituut of het Nederlands Instituut voor Forensische
Psychiatrie en Psychologie. Daarnaast gaat het om rechtsbijstand in reactie op
onderzoeken die op verzoek van de IND door de Minister van Buitenlandse Zaken in het
land van herkomst van de betrokken asielzoeker worden ingesteld en die resulteren in
een individueel ambtsbericht. Verder gaat het om rechtsbijstand in het kader van een
aanvullend nader gehoor van de vreemdeling in situaties waarin hij, na eerder aan een
Ingevolge dat beleid worden afzonderlijke toevoegingen verleend aan meerderjarige kinderen en
in gevallen waarin binnen dat gezinsverband sprake is van afzonderlijke asielmotieven.
8
In voorkomende gevallen zijn er meer mogelijkheden tot verlengen van de termijnen in de
algemene asielprocedure. Zie artikel 3.115, derde lid, Vreemdelingenbesluit 2000.
9
Zie onder meer Kamerstukken II 2009/10, 31 994, nr. 6, pp. 6 en 8.
7

17

nader gehoor (als bedoeld in artikel 3.113, eerste lid, Vb 2000) te zijn onderworpen, in
de verlengde asielprocedure opnieuw moet worden gehoord om tot een zorgvuldige
beslissing op diens asielverzoek te kunnen komen. Tenslotte gaat het om rechtsbijstand
in reactie op een aanvullend voornemen om de asielaanvraag niet in te willigen, nadat
de vreemdeling en diens rechtsbijstandverlener al eerder met een dergelijk voornemen
waren geconfronteerd.
Andere werkzaamheden van de rechtsbijstandverlener in de verlengde asielprocedure
leiden niet tot een toeslag voor VA-zending. Hierbij valt te denken aan bijvoorbeeld
rechtsbijstand in het kader van de taalanalyse of aan rechtsbijstand in het kader van
het onderzoek naar een document dat pas laat in de AA is aangeleverd en in de VA
wordt voortgezet. Het gaat hierbij om werkzaamheden die normaliter in de algemene
asielprocedure worden verricht en daardoor vallen onder het forfait voor rechtsbijstand
in de algemene asielprocedure. Daarom leiden zij niet tot een aanvullende toeslag voor
extra werkzaamheden in de verlengde asielprocedure.
De toeslag voor extra werkzaamheden als gevolg van doorzending naar de VA-procedure
bedraagt 2,5 punten. Voor de hoogte van deze toeslag is aangesloten bij de voorheen
op grond van artikel 5a, tweede lid, Bvr toegekende algemene toeslag van twee punten
bij VA-zending, die ter uitvoering van de aanbeveling 28 van de commissie-Van der
Meer, zoals toegelicht in paragraaf 2.7, met een halve punt is verhoogd.
2.3.3 Toeslag voor voorlopige voorziening
De commissie-Van der Meer heeft geconstateerd dat rechtsbijstandverlening voor een
voorlopige voorziening in asielzaken niet of nauwelijks extra werkzaamheden voor de
betrokken rechtsbijstandverlener oplevert, indien die voorlopige voorziening samen,
gevoegd of nagenoeg gelijktijdig met het beroep in de hoofdzaak ter zitting wordt
behandeld. Overeenkomstig aanbeveling 16 van de commissie is de aparte toevoeging
voor rechtsbijstand in het kader van een verzoek om een voorlopige voorziening in
asielzaken daarom vervangen door een toeslag die slechts wordt toegekend, indien het
verzoek om een voorlopige voorziening ter zitting is behandeld, anders dan gevoegd,
gelijktijdig, aansluitend of nagenoeg aansluitend met de hoofdzaak.
Anders dan bij andere bestuursrechtelijke zaken worden het verzoek om een voorlopige
voorziening en het beroep in asielzaken zelden op twee aparte momenten ter zitting
behandeld. In zaken waarin aan het beroep geen schorsende werking toekomt, vindt
gewoonlijk slechts één zitting plaats waarbij (formeel) het verzoek om een voorlopige
voorziening wordt behandeld, en de vreemdeling met toepassing van artikel 8:86 Awb
wordt gewezen op de omstandigheid dat de rechter na die zitting onmiddellijk uitspraak
kan doen op het beroep. Uit artikel 7.3, eerste lid, van het Vreemdelingenbesluit 2000
(Vb 2000) volgt dat de vreemdeling de uitspraak op het verzoek om een voorlopige
voorziening in beginsel in Nederland mag afwachten. Het indienen van een verzoek om
een voorlopige voorziening leidt er toe dat de betrokken vreemdeling rechtmatig verblijf
in de zin van artikel 8, aanhef en onder h, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000)
krijgt10 en sorteert daarmee in wezen eenzelfde effect als het indienen van een
beroepschrift waaraan wel schorsende werking toekomt. Een eventuele toewijzing van
het verzoek om een voorlopige voorziening, vooruitlopend op de uitspraak op het
beroep, leidt daarmee niet tot een andere of sterkere rechtspositie voor de vreemdeling.
Hij mag niet uit Nederland worden verwijderd en blijft recht houden op opvang en
voorzieningen gedurende de beroepsfase. Daarmee is er in het algemeen11 geen
Zie ABRvS 15 oktober 2019, ECLI:NL:RVS:2019:3442, r.o. 4.2.
In uitzonderingsgevallen mag de vreemdeling de behandeling van noch het beroep, noch het
verzoek om een voorlopige voorziening in Nederland afwachten. Dit is bijvoorbeeld mogelijk indien
de vreemdeling een opvolgende aanvraag indient waaraan geen nieuwe elementen of bevindingen
ten grondslag zijn gelegd (art. 7.3, tweede lid, Vb 2000). Veelal gaat het hierbij om een
10
11

18

noodzaak voor een afzonderlijke behandeling van het verzoek om een voorlopige
voorziening voorafgaand aan het doen van uitspraak op het beroep.
In de uitzonderingsgevallen waarin het verzoek om een voorlopige voorziening en het
beroep in asielzaken toch apart ter zitting worden behandeld, wordt voor de
rechtsbijstandverlening in het kader van de behandeling ter zitting van het verzoek om
een voorlopige voorziening een toeslag toegekend van 4 punten. Voor de hoogte van
deze toeslag is aangesloten bij de voorheen geldende praktijk waarin voor
rechtsbijstandverlening voor een voorlopige voorziening hangende beroep acht punten
werden toegekend, die vanwege de samenhang met hoofdzaak ingevolge artikel 11 Bvr
met 50% werd gereduceerd tot vier punten.
2.3.4 Toeslag bij herleving van de aanvraagprocedure na een gewonnen (hoger) beroep
Overeenkomstig aanbeveling 18 van de commissie-Van der Meer is voorzien in een
toeslag voor aanvullende werkzaamheden van de rechtsbijstandverlener na
gegrondverklaring van het beroep of hoger beroep in asielzaken. In veel gevallen waarin
het beroep of hoger beroep van de asielzoeker gegrond is verklaard, moet de IND een
nieuw besluit op de asielaanvraag nemen. Bij een dergelijke “herleving” van de
aanvraagprocedure moet de rechtsbijstandverlener vaak extra werkzaamheden
verrichten in het kader van een aanvullend nader gehoor van de betrokken vreemdeling
of een nieuw voornemen om de asielaanvraag niet in te willigen. Het gaat hierbij met
name om de voorbereiding, de nabespreking, de indiening van correcties en
aanvullingen op het aanvullende gehoor en om rechtsbijstand bij het indienen van een
zienswijze op dat nieuwe voornemen. Indien na gegrondverklaring van een (hoger)
beroep een aanvullend nader gehoor wordt afgenomen en/of een nieuwe zienswijze
wordt uitgebracht om de asielaanvraag af te wijzen, wordt de desbetreffende vergoeding
eenmalig met 2,5 punten verhoogd. Voor de hoogte van deze toeslag is aangesloten bij
de hoogte van de toeslag die wordt toegekend voor de daadwerkelijk verrichte
werkzaamheden bij behandeling van de asielaanvraag in de verlengde asielprocedure
(zie paragraaf 2.3.2).
Voor andere werkzaamheden door de betrokken rechtsbijstandverlener na “herleving”
van de aanvraagprocedure wordt geen aanvullende toeslag toegekend. Die
werkzaamheden worden, zoals voorheen, geacht te zijn verdisconteerd in het forfait van
de reeds verleende toevoeging.
2.3.5 Aansluiten bij wijziging van de asielprocedure per 26 juni 2021
Het voormalige artikel 5a, vierde lid, Bvr (corresponderend met zaakcode V064 van de
Raad) kende vier punten voor rechtsbijstandverlening in asielzaken toe, indien de
asielprocedure wordt beëindigd door de asielaanvraag met toepassing van artikel 30 Vw
2000 niet in behandeling te nemen of met toepassing van artikel 30a, eerste lid,
onderdelen a, b, c of e, Vw 2000 niet-ontvankelijk te verklaren. Het gaat hierbij onder
meer om asielzoekers wier aanvraag met toepassing van de procedure, bedoeld in
artikel 3.109ca Vb 2000, versneld worden afgedaan. De puntentoekenning in het
voormalige artikel 5a, vierde lid, Bvr is in het onderhavige besluit ter uitvoering van het
advies van de commissie-Van der Meer verplaatst naar de bijlage (zie rij A61).
Reeds eerder was per 25 juni 2021 aan artikel 3.109ca, eerste lid, Vb 2000 een drietal
categorieën asielzoekers toegevoegd wier aanvragen hierdoor versneld kunnen worden
afgedaan. Het gaat hierbij om vreemdelingen aan wie in Nederland reeds een
asielvergunning is verleend, vreemdelingen die reeds internationale bescherming hebben

opvolgende aanvraag die kort voor een op handen zijnde uitzetting wordt ingediend met vooral als
doel om die uitzetting tegen te gaan. In een dergelijke situatie wordt het verzoek om een
voorlopige voorziening wel apart behandeld.

19

gekregen in (de EER-lidstaten Liechtenstein, Noorwegen en IJsland) en om burgers van
de Europese Unie wier asielaanvraag gelet op het bepaalde in Protocol (nr. 24) inzake
asiel voor onderdanen van lidstaten van de Europese Unie, bij het Verdrag betreffende
de Europese Unie, niet-ontvankelijk wordt verklaard. De vergoeding van
rechtsbijstandverlening aan de eerste twee categorieën asielzoekers werd voorheen
reeds beheerst door het voormalige artikel 5a, vierde lid, Bvr (voorheen zaakcode V064,
thans rij A61). De derde categorie was nog niet eerder in het stelsel van vergoedingen
voor rechtsbijstandverlening verwerkt. Deze is met dit besluit toegevoegd aan de
beschrijving van de toevoeging in rij A61. Hierdoor ontvangen rechtsbijstandverleners
voor de rechtsbijstandverlening aan asielzoekende Unieburgers een vergoeding die
passend is voor de door hen in dergelijke zaken verrichte werkzaamheden. Deze
wijziging volgt niet zozeer uit de aanbevelingen van de commissie-Van der Meer, maar is
het gevolg van de hiervoor genoemde wijziging in de asielprocedure in het Vb 2000.
2.3.6 No cure, less fee
2.3.6.1 Puntenaantallen
Voor rechtsbijstand in het kader van opvolgende verblijfsaanvragen voor bepaalde tijd
wordt, indien de aanvraag na een voornemen- respectievelijk bezwaarschriftprocedure is
afgewezen, een lagere vergoeding toegekend dan bij inwilliging van de opvolgende
aanvraag. Dit vergoedingensysteem wordt ook toegepast voor rechtsbijstand in beroepsen hoger beroepsprocedures. Het doel van dit no cure, less fee systeem is om de
rechtsbijstandverlener te stimuleren om bij vervolgaanvragen een verdergaande
afweging te maken om zo het aantal vervolgaanvragen te beperken. Dit systeem was
voorheen uitgewerkt in de artikelen 5a en 5b Bvr, die thans overeenkomstig het advies
van de commissie-Van der Meer in de bijlage zijn verwerkt.
De tijdmetingen bij no cure less fee zaken die de commissie-Van der Meer heeft laten
uitvoeren, zijn overgenomen voor zover die bepaald zijn op de vaststelcodes. Alleen na
beëindiging van de rechtsbijstand en dus de vaststelling van de vergoeding, is immers
pas te meten wat de gemiddelde tijdsbesteding is. De commissie-Van der Meer heeft een
gemiddelde tijdmeting voor zowel de toevoegcodes als de vaststelcodes laten verrichten,
waarbij afwijkingen tussen de toevoeg- en vaststelcodes zijn ontstaan. Zo bedraagt
bijvoorbeeld het forfait bij beroepsprocedure bij vervolgaanvragen asiel volgens die
tijdsmeting 7 uren bij de toevoeging en 10 uren bij de vaststelling van de vergoeding.
Dat de toevoegcode een tijdsmeting heeft opgeleverd is het gevolg van het feit dat de
Raad deze codes wel gebruikt om een vergoeding vast te stellen voor een voorlopige
voorziening hangende het bezwaar (bij vervolgaanvraag regulier), beroep en hoger
beroep. Dit is voortaan niet meer nodig, omdat voor de voorlopige voorziening een
toeslag wordt gecreëerd en niet meer separaat wordt toegevoegd. Het overnemen van
alle tijdmetingen voor vergoedingen in no cure, less fee zaken zou een onlogische
forfaitbepaling met zich brengen. De aanbevelingen van de commissie-Van der Meer
voor de puntenaantallen zijn daarom in afwijkende vorm overgenomen. De tijdmetingen
op de vaststelcodes bij een toegewezen vervolgaanvraag, een gegrond beroep en voor
de rechtzoekende gegrond hoger beroep zijn ook toegepast op de toevoegcodes. Deze
puntenaantallen zijn ook van toepassing voor het bepalen van het overeenkomstig het
nieuwe artikel 12, vierde lid, Bvr gemaximeerde forfait en van de extra urengrens
overeenkomstig artikel 13 Bvr. Zo wordt bijvoorbeeld een voor zitting beëindigde
beroepsprocedure betreffende een vervolgaanvraag om een verblijfsvergunning regulier
die ingevolge artikel 5, tweede lid, als advies wordt gedeclareerd, gemaximeerd op 8
punten (rij A73). De extra urengrens voor een dergelijke zaak ligt dan bij 16 uur (twee
maal 8 punten).
2.3.6.2 Herstelbetalingen

20

Voorheen werden vergoedingen voor rechtsbijstandverlening in no cure, less fee zaken
vastgesteld per instantie en kon een gegrond beroep niet leiden tot het aanvullen van de
(lagere) vergoeding die voor de voornemen- of bezwaarschriftprocedure was toegekend.
Daartegenover voerde de Raad ter compensatie het beleid om bij herleving van die
procedures een aparte toevoeging te verlenen, ook al was er sprake van dezelfde
instantie en hetzelfde rechtsbelang waarvoor al een toevoeging eerder was verleend.
De commissie-Van der Meer heeft de aanbeveling gedaan om in het geval van
opvolgende aanvragen voor een asielvergunning of reguliere verblijfsvergunning, bij een
gegrond beroep of hoger beroep de vergoedingen in de voorgaande fase te corrigeren
met een herstelbetaling van het aantal punten dat de rechtsbijstandverlener door de
afwijzing in eerste aanleg of beroep is misgelopen door de halvering van de vergoeding
in no cure, less fee zaken. Het met de no cure, less fee maatregel beoogde effect wordt
dan uitsluitend bereikt in die zaken waarin de opvolgende aanvraag definitief wordt
afgewezen en niet in de zaken waarin zij uiteindelijk toch wordt ingewilligd. De
commissie-Van der Meer acht deze oplossing billijker dan de huidige.
Deze aanbeveling is overgenomen. De rechtsbijstandverlener kan voortaan bij een
gegrond beroep of hoger beroep waarmee de eerdere beslissing van de IND wordt
vernietigd aanspraak maken op een aanvullende vergoeding voor de voornemenrespectievelijk bezwaarschriftprocedure, en/of de beroepsprocedure. Nu die compensatie
voortaan plaatsvindt door middel van herstelbetalingen, is er voor de Raad geen reden
meer om een nieuwe toevoeging te verlenen voor rechtsbijstand in de voornemen- of
bezwaarschriftprocedure bij “herleving” van de asielprocedure.
2.3.7 Niet overgenomen aanbevelingen
Aanbeveling 17 van de commissie-Van der Meer strekt er toe artikel 5, tweede lid, Bvr
zo te wijzigen dat artikel 12 Bvr niet langer van overeenkomstige toepassing wordt
verklaard. In plaats daarvan zou in artikel 5, tweede lid, Bvr – zoals voor strafrechtelijke
zaken in de artikelen 19 en 19a Bvr is geregeld - een nog nader te bepalen aparte
vergoeding kunnen worden opgenomen voor het intrekken van de procedure. Nu de
aanbevelingen van de commissie met betrekking tot de samenhangregeling en de
vergoedingen in advieszaken (zie de paragrafen 2.8 en 2.9) zijn overgenomen, heeft
deze aanbeveling geen zelfstandige betekenis meer. Bedoelde aanpassingen leiden in
onderlinge samenhang bezien immers al tot het door de commissie-Van der Meer
beoogde resultaat dat de vergoeding voor advieswerkzaamheden niet hoger kunnen zijn
dan de vergoeding voor rechtsbijstandverlening in een procedure.
Aanbeveling 19 van de commissie-Van der Meer strekt ertoe bij een gewonnen Dublinberoep een toeslag toe te kennen voor een nieuwe zienswijze in de AA-procedure, die
uitsluitend wordt toegekend indien de zaak na verwijzing naar de AA-procedure opnieuw
eindigt in een Dublin-beschikking en daarmee onder het bereik van de eerdere Dublintoevoeging valt. Volgens de commissie besluit de IND na het uitbrengen van de
zienswijze of na een door de asielzoeker gewonnen beroep niet zelden de asielzoeker
alsnog in de AA-procedure op te nemen. Na opneming in de AA-procedure zijn er
volgens de commissie verschillende mogelijkheden in de AA-procedure voor deze door
de IND initieel als Dublin bestempelde zaak: een inhoudelijke afwijzing, een toewijzing
of opnieuw een Dublin-beschikking. In de eerste twee gevallen doet zich geen probleem
voor en ontvangt de rechtsbijstandverlener een aparte vergoeding voor de in de AAprocedure verrichte werkzaamheden. Er zou wel een probleem optreden indien de zaak
opnieuw als een Dublin-zaak wordt afgedaan. In de praktijk blijkt het sinds de invoering
van de separate Dublinprocedure (artikel 3.109c Vb 2000) bij besluit van 10 juli 2015
(Stb 2015, 294) en de invoering van het sporenbeleid in 201612 niet meer voor te
komen dat een Dublin-zaak die alsnog in de AA-procedure wordt opgenomen, opnieuw
12

Stb. 2016, 87.

21

als Dublin-zaak wordt afgedaan. In die gevallen wordt het eerder voorgenomen Dublintraject niet meer gevolgd en wordt de zaak in een van de andere asielsporen behandeld.
Nu de door de commissie gesignaleerde situatie zich niet meer voordoet, is de
desbetreffende aanbeveling niet overgenomen.
2.4 (Echt)scheidingen
2.4.1 Eén forfait voor echtscheiding en één forfait voor beëindiging samenwoning
Het stelsel kende voorheen zes verschillende toevoegingen (met bijbehorende forfaits)
voor (echt)scheidingszaken, los van de toevoegingen voor aparte procedures over
deelaspecten van de scheiding:
P010
P011
P012
P013
P020
P021

echtscheiding met nevenvorderingen (waaronder beëdiging van een geregistreerd
partnerschap)
ontbinding (eenzijdig) huwelijk na scheiding van tafel en bed
beëindiging samenwoning
echtscheiding (ambtshalve ex artikel 817 Rv)
echtscheiding op gemeenschappelijk verzoek
gemeenschappelijk ontbindingsverzoek na scheiding van tafel en bed

Vijf van deze toevoegingen hebben betrekking op echtscheidingsprocedures.13 Deze zijn
overeenkomstig de aanbevelingen van de commissie-Van der Meer in de nieuwe bijlage
samengevoegd tot één nieuwe toevoeging met de generieke omschrijving “echtscheiding
of verbreking geregistreerd partnerschap met nevenvorderingen” (zie rij A1 van de
bijlage).
Het gaat hier om betrekkelijk eenvoudige echtscheidingszaken waarbij geen
minderjarige kinderen zijn betrokken. Tot de in deze zaken te verlenen rechtsbijstand
behoren de gebruikelijke werkzaamheden in een echtscheidingsprocedure, waaronder
bijvoorbeeld de boedelverdeling en eventuele onderhandelingen over de
partneralimentatie.
Aan rechtsbijstandverlening in deze zaken is overeenkomstig het advies van de
commissie-Van der Meer 13 punten (exclusief eventuele aanvullingen en toeslagen)
toegekend. Met deze vergoeding is beoogd te voorkomen dat binnen het stelsel
werkzame rechtsbijstandverleners er voor zouden kunnen gaan kiezen alleen
gesubsidieerde rechtsbijstand te verlenen aan rechtszoekenden in eenvoudige
echtscheidingszaken. Voor rechtsbijstand in echtscheidingsprocedures, waarin sprake is
van objectief aantoonbaar meerwerk, is voorzien in een aantal toeslagen (zie paragraaf
2.4.2).
De rechtsbijstandverlening op grond van die nieuwe toevoeging voor “echtscheiding of
verbreking geregistreerd partnerschap met nevenvorderingen” omvat niet de
rechtsbijstandverlening in het kader van de beëindiging van andere
samenlevingsvormen dan het huwelijk of het geregistreerd partnerschap. De beëindiging
van die samenwoning vereist in beginsel geen rechterlijke uitspraak. De toevoeging met
het rechtsbelang “beëindiging samenwoning” (zaakcode P012) is, gelet op artikel 32
Wrb, als afzonderlijke toevoeging gehandhaafd (rij A2 van de bijlage). Artikel 32 Wrb
bepaalt immers dat de toevoeging uitsluitend geldt voor het rechtsbelang ter zake
waarvoor zij is verleend en, in het geval van een procedure, voor de behandeling
daarvan in één instantie, de tenuitvoerlegging van de rechterlijke uitspraak daaronder
begrepen. De eerste toevoeging voor beëindiging samenwoning wordt verleend voor alle
advies- en procedurewerkzaamheden voor alle bij dat rechtsbelang behorende
rechtsvragen. Indien over een bepaalde rechtsvraag - bijvoorbeeld met betrekking tot
Met de ontbinding van een huwelijk is in dit besluit gelijk gesteld de ontbinding van een
geregistreerd partnerschap.
13

22

de omgang met minderjarige kinderen - moet worden geprocedeerd, valt deze (eerste)
procedure onder het bereik van die eerste toevoeging. Indien vervolgens ook over een
andere rechtsvraag – bijvoorbeeld de boedelverdeling – moet worden geprocedeerd, valt
deze tweede procedure echter niet meer onder het bereik van de eerste toevoeging.
Doordat deze (tweede) procedure separaat aanhangig moet worden gemaakt, brengt
artikel 32 Wrb mee dat er sprake kan zijn van diversiteit aan procedures binnen
hetzelfde rechtsbelang en moet er een aparte toevoeging voor dergelijke
procedurewerkzaamheden worden verleend. Voor de eerste toevoeging voor
“beëindiging samenwoning” is in lijn met het voorgaande ten aanzien van
echtscheidingen 13 punten toegekend. Voor de tweede toevoeging worden de punten
toegekend die voor de daar in procedure behandelde rechtsvraag van toepassing zijn.
Bij de puntentoekenning is het onderscheid tussen zaken met en zonder tegenspraak
overeenkomstig het advies van de commissie-Van der Meer vervallen. Hierdoor wordt
rechtsbijstandverlening bij (echt)scheidingen in procedures op tegenspraak, anders dan
voorheen het geval was, niet beter beloond dan in procedures zonder tegenspraak.
Hiermee is beoogd de betrokken rechtsbijstandverlener verder te stimuleren om bij
geschillen in (echt)scheidszaken van meet af aan te koersen op een regeling in den
minne en niet op een rechterlijke procedure op tegenspraak. Alle direct bij een
(echt)scheiding betrokken personen – de partijen, hun kinderen en de
rechtsbijstandverlener - zijn meer gebaat bij een minnelijke regeling, bijvoorbeeld in een
echtscheidingsconvenant waarin zo mogelijk al rekening is gehouden met voorzienbare
toekomstige ontwikkelingen, dan bij procedures op tegenspraak. Minnelijke regelingen
leggen ook minder beslag op de capaciteit van de rechtspraak.
2.4.2 Toeslagen op het forfait voor echtscheiding/beëindiging samenwoning
Zoals hiervoor is aangegeven, heeft het forfait van 13 punten voor
rechtsbijstandverlening bij (echt)scheiding en verbreking van andere
samenwoningsvormen betrekking op relatief eenvoudige (standaard)zaken. De
commissie-Van der Meer heeft een drietal objectiveerbare gevallen geïdentificeerd die
zich in de praktijk veelvuldig voordoen en die tot (forse) meerwerk voor de
rechtsbijstandverlener in (echt)scheidingszaken leiden. De commissie-Van der Meer
heeft een aanvullende toeslag van 4 punten voorgesteld voor dergelijke
werkzaamheden. Het gaat hierbij om werkzaamheden in het kader van:
- een op tegenspraak verkregen voorlopige voorziening;
- een bij rechterlijke uitspraak toegekende partneralimentatie;
- de regeling van financiële bijdragen, gezag en/of omgang in geval van minderjarige
kinderen.
De toeslag voor de aanwezigheid van minderjarige kinderen spreekt voor zich; het is
evident dat dat meer werk oplevert voor de rechtsbijstandverlener (denk bijvoorbeeld
aan het opstellen van een ouderschapsplan). De commissie-Van der Meer heeft verder
vastgesteld dat voor een voorlopige voorziening de rechtsbijstandverlener naar de
rechter moet, hetgeen ook meerwerk oplevert. Voor de partneralimentatie geldt de
toeslag alleen bij een bij rechterlijke uitspraak toegekende partneralimentatie. Het is
makkelijk om te verzoeken om partneralimentatie, maar het gaat er juist om dat
verzoek goed schriftelijk te onderbouwen in die gevallen waarin partneralimentatie
geïndiceerd is. Op het moment dat de rechtsbijstandverlener een declaratie indient bij
de Raad, zal duidelijk zijn of de rechter de partneralimentatie heeft toegekend. Hierbij
wordt uitdrukkelijk vermeld dat de commissie-Van der Meer heeft geadviseerd om bij
toegekende partneralimentatie de daarvoor bestemde toeslag ook toe te kennen aan de
wederpartij die inhoudelijk verweer heeft gevoerd. Ook dit advies is overgenomen.
Overeenkomstig het advies van de commissie-Van der Meer is in artikel 8 Bvr voorzien
in de hiervoor genoemde drie toeslagen, die voldoende objectiveerbaar en (bijvoorbeeld
aan de hand van de meegezonden uitspraak) uitvoerbaar zijn. Het gaat hierbij om

23

toeslagen, die niet worden betrokken bij het vaststellen van de urengrens waarboven
een aanvullende vergoeding voor extra uren kan worden toegekend, maar die wel
bijdragen aan het dichten van het zogeheten extra-uren-gat (zie paragraaf 2.7).
2.5 Bijzonder curator
De rechter kan ambtshalve of op verzoek van een minderjarige of belanghebbende een
bijzondere curator benoemen (artikelen 1:212 en 1:250 BW). Een bijzondere curator
komt op voor de belangen van het kind in rechte. De bijlage bij het Bvr voorzag
voorheen niet in een afzonderlijke vergoeding voor de werkzaamheden van bijzondere
curatoren op het gebied van personen- en familierecht. Aan toevoegingen voor
dergelijke werkzaamheden werd hierdoor noodzakelijkerwijs 7 punten toegekend, zijnde
het puntenaantal voor overige zaken op het gebied van personen en familierecht. De
commissie-Van der Meer heeft geconstateerd dat de daadwerkelijke tijdsbesteding door
bijzondere curatoren niet strookt met deze vergoeding en heeft aanbevolen de
werkzaamheden van de bijzondere curator in echtscheidingszaken onder te brengen in
een eigen zaakcode met een puntenaantal van 10. Deze aanbeveling is opgevolgd (zie rij
A13 in de bijlage).
2.6 Mediation
2.6.1 Een enkel forfait voor mediation
Voor de vergoedingen voor mediators die werkzaam zijn in het stelsel van
gesubsidieerde rechtsbijstand werd voorheen onderscheid gemaakt tussen
mediationverlening tot vier uur en mediationverlening vanaf vier uur. In de praktijk
komen mediationzaken tot vier uur nauwelijks voor. Mediators besteedden doorgaans
meer uren aan zaken dan de vergoeding die er tegenover stond. Overeenkomstig het
advies van de commissie-Van der Meer is één forfaitaire vergoeding van tien punten
voor alle mediationzaken gecreëerd. Het onderscheid tussen mediation tot 4 uur en
mediation vanaf vier uur is hiermee komen te vervallen. Hierbij worden, in lijn met de
door de commissie-Van der Meer gehanteerde systematiek waarin de vergoeding wordt
toegekend per toevoeging en niet per zaak, voortaan vijf punten per toevoeging
verleend. Aldus worden voor de gehele zaak voortaan tien punten toegekend indien aan
beide betrokken partijen als rechtzoekende in de zin van de Wrb een toevoeging is
verleend. De afhechtingstoeslag in mediationzaken is niet gewijzigd.
2.6.2 Aanvulling in geval van de aanwezigheid van minderjarige kinderen
De commissie-Van der Meer lijkt in aanbeveling 8 met betrekking tot het toekennen van
toeslagen in (echt)scheidingsprocedures waarbij minderjarige kinderen betrokken zijn
(zie paragraaf 2.4.2), geen rekening te hebben gehouden met de werkzaamheden van
mediators op dit rechtsgebied.
Op 1 juli 2021 is de tijdelijke beleidsregel “aanvullende vergoedingen in
scheidingsprocedures”14 in werking getreden op grond waarvan een toeslag voor het
opstellen van een ouderschapsplan wordt toegekend in echtscheidingsprocedures met
nevenvorderingen. Bij de totstandkoming van die beleidsregel is besloten die toeslag ook
toe te kennen bij mediationtoevoegingen, omdat het opstellen van een ouderschapsplan
ook voor mediators extra werk met zich meebrengt. Deze ontwikkeling is in aanvulling
op de aanbevelingen van de commissie-Van der Meer in dit besluit meegenomen. In
geval van de aanwezigheid van een of meer minderjarige kinderen is voorzien in een
toeslag van éénmaal 4 punten voor mediation in (echt)scheidingzaken, ongeacht of één
of beide partijen rechtzoekenden in de zin van de Wrb zijn. Dit betekent dat in een
eerste mediationzaak betreffende (echt)scheiding, waarin beide ouders rechtzoekenden
14

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2021-36183.html

24

in de zin van de Wrb zijn en sprake is van een of meer minderjarige kinderen, 10 punten
voor de zaak plus een toeslag van 4 punten, dus in totaal 14 punten worden toegekend.
In een mediationzaak waarin slechts één van beide ouders rechtzoekende in de zin van
de Wrb is, worden 5 punten plus een toeslag van 4 punten, dus in totaal 9 punten
toegekend. Hierbij is aangesloten bij de systematiek voor de toekenning van deze
toeslag bij echtscheidingsprocedures waarin beide ouders samen één of ieder
afzonderlijk een eigen advocaat hebben.
2.7 Extra uren (EXU) in bewerkelijke zaken en toeslagen
Het algemene uitgangspunt is dat voor rechtsbijstandverlening op basis van een
toevoeging een forfaitaire vergoeding wordt toegekend, die afhankelijk is van de soort
zaak waarin die rechtsbijstand is verleend. Op de regel van de forfaitaire vergoeding is
een uitzondering mogelijk als het gaat om bewerkelijke zaken. In dergelijke zaken wordt
boven een bepaalde grens een aanvullende vergoeding op uur-basis toegekend (extra
uren). Om daarvoor in aanmerking te kunnen komen, moet een rechtsbijstandverlener
aantonen dat de zaak feitelijk en/of juridisch complex is en in die zaak aan
rechtsbijstandverlening drie maal het aantal uren van het forfait besteed hebben. In een
zaak waaraan een forfaitaire vergoeding van bijvoorbeeld acht punten (acht uur) is
toegekend, kan de rechtsbijstandverlener in aanmerking komen voor een aanvullende
vergoeding, indien hij meer dan 24 uur (drie maal acht uur) rechtsbijstand verleent. Er
is dan wel een gat van 16 punten of uren tussen het forfait (8) en de urengrens (24)
waarvoor geen vergoeding wordt toegekend.
De verhoging van het aantal punten (uren) leidt in de meeste zaken overeenkomstig de
aanbevelingen van de commissie-Van der Meer tot verdere verbreding van het gat
tussen het forfait en de EXU-grens. Waar die grens in bijvoorbeeld een strafzaak voor de
meervoudige kamer - waaraan voorheen acht punten werd toegekend - voorheen op 24
lag (drie maal acht punten), verschuift die in de nieuwe situatie door de verhoging van
het forfait naar 42 (drie maal 14), en wordt het gat waarin geen vergoeding wordt
toegekend verbreed van 16 (het verschil tussen 8 en 24) naar 28 (het verschil tussen 14
en 42).
Het verschil tussen het forfait en de urengrens wordt enigszins gemitigeerd door de
toeslagen voor extra zittingen, voor de behandeling van de gevangenhouding of voor
rechtsbijstand in het kader van de onderzoekshandelingen van de rechter-commissaris.
De commissie-Van der Meer heeft echter ook geconstateerd dat die toeslagen
onvoldoende dekkend zijn om het gat te dichten als het forfait en daarmee de urengrens
verhoogd worden. De commissie-Van der Meer heeft voorgesteld om tijdelijk te werken
met percentages van het forfait, afhankelijk van het aantal toeslagen dat toegekend
wordt. Eén toeslag is 36% van het forfait, twee toeslagen 71%, drie toeslagen 107%.
Deze aanbeveling is echter niet eenvoudig in het automatiseringssysteem van de Raad
te implementeren en leidt tot zeer hoge administratieve lasten, aangezien in elke
aanvraag handmatig beoordeeld moet worden hoeveel toeslagen en welk percentage
van toepassing zijn.
Daarom is de strekking van de aanbevelingen ziende op de EXU-grens en toeslagen
gevolgd, maar is dit anders ingericht. Allereerst is, gelet op de hiervoor genoemde
verbreding van het gat tussen het forfait en de EXU-urengrens door de verhoging van
het aantal punten, het vereiste van driemaal het forfait aan uren om in aanmerking te
komen voor EXU teruggebracht naar tweemaal het forfait. In het hiervoor genoemde
voorbeeld van een strafzaak voor de meervoudige kamer wordt in de nieuwe situatie het
forfait 14 punten en de EXU-grens dan gesteld op 28 punten (tweemaal het forfait).
Hiermee is beoogd het gat waarin geen vergoeding wordt toegekend, in de nieuwe
situatie niet onredelijk breed te laten worden.
Verder zijn de door de commissie-Van der Meer voorgestelde percentages van het forfait
voor de toeslagen verdisconteerd door de punten van de (bestaande) toeslagen te
verhogen met een half punt. Dit is relatief eenvoudig voor de Raad te implementeren.
De EXU-grens voor mediationzaken was voorheen ook gesteld op drie maal het hoogste
puntenaantal, namelijk 24 uur. Aangezien ook hier een groter gat ontstaat, is ook voor

25

deze zaken de grens op twee maal het forfait, te weten 20 uur, gesteld. Wel is van
belang dat in de stelselvernieuwing de EXU-beoordeling op termijn anders wordt
ingericht, ook met inachtneming van de ontwikkeling van rechtshulppakketten in de
stelselvernieuwing waarmee een andere vergoedingssystematiek wordt beoogd,
waardoor de tijdelijkheid van deze maatregel van begin af aan onderschreven moet
worden.
2.8 Samenhangregeling
Overeenkomstig aanbeveling 30 van de commissie-Van der Meer is de
samenhangregeling van artikel 11 Bvr uitgebreid naar adviestoevoegingen. Deze
aanbeveling is met name van betekenis in asielzaken met relatief veel intrekkingen en
de aanwezigheid van grote gezinnen, maar krijgt via de wijziging van artikel 11 van het
Bvr een ruimere toepassing dan alleen asielzaken. Tevens is overeenkomstig
aanbeveling 31 van de commissie–Van der Meer de term “ter zitting” in artikel 11 Bvr
geschrapt. Hiermee is de samenhangregeling uitgebreid naar zaken waarin geen zitting
heeft plaats gevonden.
De term “ter zitting” en het feit dat advieszaken niet als samenhangend in de zin van
artikel 11 Bvr konden worden aangemerkt, leidden voorheen bij voorafgaand aan de
zitting ingetrokken procedures tot onrechtvaardige situaties. Zaken waarbij het
overduidelijk is dat die naar hun aard verknocht zijn, konden naar de letter van artikel
11 niet met toepassing van de samenhangregeling worden vastgesteld. In de
jurisprudentie was echter al eerder aanvaard dat zaken waarin geen zitting had
plaatsgevonden, toch als samenhangende zaken kunnen worden aangemerkt.15 Het gaat
hier dus deels om codificatie van de praktijk.
2.9 Advieszaken
De vergoeding voor advieszaken was voorheen bij een tijdsbesteding van minder dan 6
uur (lichte advieszaken) 4 punten en bij een tijdsbesteding van 6 uur of meer
(zwaardere advieszaken) 8 punten. De vergoeding bij zwaardere advieszaken is
overeenkomstig de aanbevelingen van de commissie-Van der Meer verhoogd van 8 naar
10 punten. De grens om een advieszaak als zwaar te kwalificeren is verhoogd van 6 of
meer naar 7 of meer uur. Hiermee is beoogd de prikkel te verlagen om in zaken
`bewust’ iets meer tijd te besteden zodat de hogere vergoeding gedeclareerd kan
worden. Hierbij is de formulering van pagina 127 van het rapport van de commissie-Van
der Meer aangehouden en niet de tekst van aanbeveling 3 op pagina 9. Het is,
behoudens verschuiving van de grens van 6 naar 7 uren, niet beoogd om een andere
definitie van de urengrens te formuleren. De vergoeding voor lichtere advieszaken blijft
gelijk. Hierbij zijnde normale afrondingsregels van toepassing.
Voorts is het aantal punten in advieszaken gemaximeerd op het forfait van de
bijbehorende procedure. Het kan lucratief zijn om een advieszaak te declareren, omdat
dan de puntenvergoeding hoger uitvalt dan de punten die volgens de bijlage bij het Bvr
van toepassing zijn bij een procedure. Om die prikkel teniet te doen, is overeenkomstig
het advies van de commissie-Van der Meer besloten om de punten voor advieszaken
nooit hoger te laten zijn dan het bijbehorende forfait.
2.10 Reistijdvergoeding
De grens om in aanmerking te komen voor de reistijdvergoeding is verlaagd van 60
kilometer naar 50 kilometer. De totaal gereisde kilometers worden volgens de normale
regels afgerond. Een reis van 49,5 kilometer wordt daarmee afgerond op 50 kilometer,
terwijl een reis van 49,4 kilometer afgerond wordt op 49 kilometer. Afronding vindt
alleen – dus één keer - plaats op het totaal aantal gereisde kilometers in een dossier.
Wat betreft de verlaging van de grens om in aanmerking te komen voor de
15

ABRvS 4 juli 2018, ECLI:NL:RVS:2018:2193.

26

reistijdvergoeding gelden de overwegingen dat het enerzijds een illusie is om
120 kilometer per uur per auto af te kunnen leggen en anderzijds een zekere drempel is
te rechtvaardigen. Het komt daarom redelijk voor de grens vanaf wanneer een
rechtsbijstandverlener in aanmerking komt voor reistijdtoeslag te verlagen naar 50
kilometer. Vanaf iedere geheel afgelegde 50 kilometer worden 0,5 punten aan
reistijdtoeslag toegekend. Dit geldt tevens voor mediationzaken. Met artikel 9 Btm is
aangesloten bij de regeling van de reistijd- en reiskostenvergoedingen voor
rechtsbijstandverleners in de artikelen 24 en 25 Bvr, met dien verstande dat met reizen
naar een zitting voor mediators geen rekening hoeft te worden gehouden. De bepaling
over het reizen per vliegtuig is, anders dan de commissie-Van der Meer heeft
aanbevolen, gehandhaafd.
2.11 Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg
In de contourennota rechtsbijstand van 9 november 201816 is het kabinetsbeleid
uitgesproken om bij nieuwe wetgeving het effect daarvan op het beroep op
rechtsbijstand mee te nemen. Eerder in april 2013 is ook de motie Berndsen-Jansen en
Oskam17 aangenomen waarin de regering is verzocht om in de toelichting bij
toekomstige wetsvoorstellen expliciet in te gaan op het kosteneffect voor de
gesubsidieerde rechtsbijstand.
Sinds 1 januari 2020 is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in
werking getreden. Uit de voor de inwerkingtreding conform voornoemd kabinetsbeleid
opgestelde impactanalyse18 is gebleken dat de Wvggz impact heeft op de tijdsbesteding
van advocaten, die patiënten bijstaan in het kader van de Wvggz. Waar onder de Wet
bijzondere opname psychiatrische ziekenhuizen één soort toevoeging met een
puntenaantal van 4 werd verstrekt, heeft de analyse opgeleverd dat er gedifferentieerd
moet worden naar rechtsbijstand ten behoeve van de zorgmachtiging zonder
voorafgaande crisismaatregel (6 punten), rechtsbijstand ten behoeve van de verlenging
van de zorgmachtiging na voorafgaande zorgmachtiging (5 punten) en overige zaken op
grond van de Wvggz of de Wet zorg en dwang zaken (4 punten). De Raad heeft deze
puntendifferentiatie reeds geïmplementeerd met de Beleidsregel vergoeding voor
rechtsbijstand binnen de Wvggz op grond van artikel 4:23, derde lid, onder a, Awb.
Deze puntendifferentiatie is nu opgenomen in de bijlage bij het Bvr, zodat die
beleidsregel kan komen te vervallen.
3. Verhouding tot hoger recht
Artikel 18 van de Grondwet bepaalt dat een ieder zich in rechte en in administratief
beroep kan doen bijstaan. Om de uitoefening van dit recht te kunnen effectueren,
bepaalt de Grondwet voorts dat de wet regels stelt omtrent het verlenen van
rechtsbijstand aan minder draagkrachtigen. Deze regels zijn voornamelijk neergelegd in
de Wet op de rechtsbijstand (Wrb) en de daarop gebaseerde regelgeving, zoals het Bvr.
Behalve in de Grondwet is het recht op gesubsidieerde rechtsbijstand gewaarborgd in
artikel 6 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de
fundamentele vrijheden (EVRM). Op grond van het derde lid, onderdeel c, van dit artikel
heeft een ieder tegen wie vervolging is ingesteld het recht om kosteloos door een
toegevoegd advocaat te worden bijgestaan, indien hij niet over voldoende middelen
beschikt om een raadsman te bekostigen en indien de belangen van een behoorlijke
rechtspleging dit eisen. Naast strafrechtelijke procedures heeft het EVRM ook betekenis
voor andere gerechtelijke procedures. In uitspraken van het Europees Hof voor de
Rechten van de Mens (EHRM) is een recht op effectieve toegang tot de rechter erkend.

Kamerstukken II 2018/19, 31753, nr. 155.
Kamerstukken I 2012/13, 31753, nr. 59.
18
https://public.significant-groep.nl/rapportages/de-gevolgen-van-de-wvggz-op-de-gesubsidieerderechtsbijstand
16
17

27

In het licht van artikel 18 Grondwet en artikel 6 EVRM is het van belang dat de toegang
tot de rechter voor minder draagkrachtigen wordt gewaarborgd door het bieden van een
voldoende toegankelijk stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand.
De Grondwet en het EVRM staan niet in de weg aan wijzigingen in een bestaand stelsel
van gesubsidieerde rechtsbijstand die met dit besluit worden beoogd. Deze wijzigingen
zien immers op de verbetering van de vergoedingen voor rechtsbijstandverleners
werkzaam in het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand, waaronder (sociaal)
advocaten, mediators en bijzondere curatoren, hetgeen bijdraagt aan de borging van de
laagdrempelige toegang tot het recht doordat zo voldoende rechtsbijstandverleners
actief blijven binnen het stelsel.
4. Gevolgen voor lasten van burgers en bedrijven
Met de onderhavige wijzigingen van het Bvr en Btm ter uitvoering van de aanbevelingen
van de commissie-Van der Meer zijn de vergoedingen voor de in het stelsel van
werkzame advocaten, mediators en bijzondere curatoren verhoogd, waardoor ieder punt
gemiddeld gezien weer overeenkomt met een uur werk en de betrokken dienstverleners
een redelijke vergoeding ontvangen. Hiermee gaan voor het bedrijfsleven of de burgers
geen noemenswaardige19 administratieve lasten of andere nalevingskosten gepaard. Ook
wordt geen verhoging van de regeldruk voorzien.
5. Uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid
De raad voor rechtsbijstand is belast met de uitvoering van de Wrb en de verlening van
de gesubsidieerde rechtsbijstand. De wijzigingen in meergenoemde tijdelijke
beleidsregel op grond van artikel 4:23, derde lid, onder a, Awb en het onderhavige
besluit zijn tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de Raad. De Raad heeft de
consequenties van de implementatie van overgenomen aanbevelingen uit scenario I van
de commissie-Van der Meer en de daarmee gepaard gaande risico’s in kaart gebracht.
Tevens heeft de Raad een aantal randvoorwaarden geschetst. Als randvoorwaarden zijn
onder meer benoemd de snelle start van de ICT-aanpassingen die vereist zijn voor de
uitvoering van de wijzigingen per 1 januari 2022 (de anticiperende beleidsregel) en een
tweede ICT-aanpassing die vereist is voor de uitvoering van de overige wijzigingen (in
dit besluit). Als consequenties zijn onder meer benoemd vertragingen die in andere
lopende projecten en reeds geplande ICT-aanpassingen optreden als gevolg van de
prioriteit die aan de verbetering van de vergoedingen voor rechtsbijstandverleners wordt
gegeven. Met inachtneming hiervan acht de Raad de wijzigingen uitvoerbaar en
handhaafbaar.
6. Financiële gevolgen
De commissie-Van der Meer heeft berekend dat het doorvoeren van scenario 1 circa €
127 miljoen excl. btw per jaar zou kosten, ofwel € 154 miljoen inclusief btw. De
berekeningen van de commissie-Van der Meer dateren uit 2017 en waren gebaseerd op
de aantallen toevoegingen over 2016 en het toen geldende punttarief. Omdat het aantal
toevoegingen, de samenstelling van de verschillende soorten toevoegingen en het
punttarief inmiddels zijn veranderd, zijn de kosten van uitvoering van scenario I opnieuw
berekend. Daarbij is uitgegaan van het aantal in 2019 vastgestelde toevoegingen en het
punttarief in 2021 van € 113,85 excl. btw. Volgens de nieuwe berekening bedragen de
extra kosten van het uitvoeren van dit scenario € 126 miljoen (incl. btw) per jaar. Met

In ongeveer drie procent van alle gesubsidieerde mediationzaken leidt uitvoering van de
aanbevelingen van de commissie-Van der Meer tot verhoging van de eigen bijdrage door
rechtzoekenden van € 56 tot € 112.
19

28

de jaarlijkse indexering van het punttarief op grond van artikel 3, tweede lid, Bvr nemen
die kosten jaarlijks toe.
De incidentele en structurele kosten voor de Raad zijn begroot op eenmalig € 400.000
voor de periode van 1 oktober 2021 t/m 31 december 2022 en op € 261.000 per jaar
vanaf 2023. Het gaat hierbij onder meer om kosten voor de nodige ICT-aanpassingen,
de gevolgen van vertraging in andere (lopende) trajecten en het aantrekken van extra
uitvoeringscapaciteit.
Deze kosten worden gedekt uit de begroting van het Ministerie van Justitie en Veiligheid.
7. Totstandkoming van dit besluit
Op grond van artikel 49 Wrb is een ontwerp van het onderhavige besluit bekendgemaakt
in de Staatscourant20 en toegezonden aan beide Kamers der Staten-Generaal.21 Het
ontwerp is op [PM] ter consultatie voorgelegd aan het bestuur van de raad voor
rechtsbijstand, de Nederlandse orde van advocaten (NOvA), de Mediatorsfederatie
Nederland (MfN) en de Nederlandse Mediatorsvereniging (NMv), en op [PM] in
internetconsultatie gegeven.22
Vooruitlopend op de totstandkoming van het onderhavige besluit is in overleg met de
NOvA, de MfN en de NMv met toepassing van artikel 4:23, derde lid, onder a, van de
Algemene wet bestuursrecht een tijdelijke beleidsregeling ter uitvoering van een groot
aantal van de aanbevelingen van de commissie-Van der Meer tot stand gebracht. Daarbij
zijn de vergoedingen van de rechtsbijstandverlener, mediator en bijzonder curator die
werkzaam zijn in het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand overeenkomstig de
aanbevelingen van de commissie-Van der Meer aangepast, voor het gaat om afwijkingen
van het Bvr die leiden tot hogere of gelijke vergoedingen ten opzichte van het Bvr zoals
dat gold tot inwerkingtreding van dit besluit. Die beleidsregeling is op 1 januari 2022 in
werking getreden.23 Met het onderhavige besluit zijn die wijzigingen in het Bvr en het
Btm bestendigd en zijn daarnaast ook die enkele onderdelen uit de aanbevelingen van
de commissie-Van der Meer verwerkt die (kunnen) leiden tot een lagere vergoeding.
II. Artikelsgewijs
Artikel I (Besluit vergoedingen rechtsbijstand 2000)
Onderdeel A (artikel 1, onderdeel b)
Dit onderdeel strekt tot aanpassing van het procedurebegrip in het Bvr, zodat voor
rechtsbijstand in procedures bij een Europese klachtinstantie voortaan niet alleen een
adviestoevoeging maar ook een proceduretoevoeging kan worden verleend. Hiermee
wordt aanbeveling 5 van de commissie-van der Meer uitgevoerd. Bij de invulling van de
term “Europese klachtinstantie” als een bij verdrag met rechtspraak belast internationaal
college of een daarmee vergelijkbaar internationaal college is aangesloten bij het huidige
artikel 12, tweede lid, onder f, Wrb.
Onderdeel B (artikel 5a)
Artikel 5a heeft betrekking op de vergoedingen voor rechtsbijstandverlening in bepaalde
onderdelen van de asielprocedure ingevolge de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000) en
het Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb 2000). De punten die worden toegekend voor
rechtsbijstandverlening in deze onderdelen van de asielprocedure zijn voortaan

Stcrt. 2021, PM nummer, van PM datum.
Kamerstukken II 2021/22, PM dossiernummer, PM volgnummer.
22
PM: verwijzing naar desbetreffende pagina op internetconsultatie.nl
23
Stcrt. 2021, PM nummer, van PM datum.
20
21

29

opgenomen in de nieuwe bijlage bij het Bvr. In verband hiermee zijn het eerste en
vierde tot en met zevende lid van het voormalige artikel 5a vervallen.
Art. 5a
Artikel 5a,
eerste lid,
onder a

Artikel 5a,
eerste lid,
onder a en
b

Artikel 5a,
eerste lid,
onder a, b
en c
Artikel 5a,
vierde lid

Artikel 5a,
vijfde lid

Artikel 5a,
vijfde lid

Artikel 5a,
zesde lid

Omschrijving
Rechtsbijstand gedurende de in artikel 3.109
of artikel 3.123d van het
Vreemdelingenbesluit 2000 (Vb 2000)
bedoelde termijn tot en met het in artikel
3.113, derde lid, of artikel 3.123f, derde lid,
Vb 2000 bedoelde ter kennis brengen van
een afschrift van het verslag nader gehoor
Rechtsbijstand gedurende de in artikel 3.109
of artikel 3.123d Vb 2000 bedoelde termijn
tot en met het in artikel 3.114, eerste lid, of
artikel 3.123g, eerste lid, Vb 2000 bedoelde
uitreiken of toezenden van het schriftelijk
voornemen tot afwijzen van de
asielaanvraag
Rechtsbijstand gedurende de in artikel 3.109
of artikel 3.123d Vb 2000 bedoelde termijn
tot en met de in artikel 3.114, zesde lid,
artikel 3.109ca, elfde lid, of artikel 3.123g,
zesde lid, Vb 2000 bedoelde bekendmaking
van de beschikking op de asielaanvraag
Procedure in het kader van de aanvraag tot
het verlenen van een verblijfsvergunning
voor bepaalde tijd als bedoeld in artikel 28,
eerste lid, onderdeel a, van de
Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000) die
wordt beëindigd door de aanvraag niet in
behandeling te nemen als bedoeld in artikel
30 Vw 2000, dan wel de aanvraag nietontvankelijk te verklaren als bedoeld in
artikel 30a, eerste lid, onderdelen a, b, c of
e, Vw 2000, of met toepassing van de in
artikel 3.109ca Vb 2000 neergelegde
procedure kennelijk ongegrond als bedoeld
in artikel 30b, eerste lid, onder b, Vw 2000,
dan wel gelet op het bepaalde in Protocol
(nr. 24) inzake asiel voor onderdanen van
lidstaten van de Europese Unie bij het
Verdrag betreffende de Europese Unie nietontvankelijk, te verklaren.
Voornemenprocedure in het kader van een
tweede of volgende aanvraag tot het
verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 28,
eerste lid, onderdeel a, Vw 2000, waarbij de
aanvraag wordt ingewilligd
Voornemenprocedure in het kader van een
tweede of volgende aanvraag tot het
verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 28,
eerste lid, onderdeel a, Vw 2000, die wordt
beëindigd door een afwijzende beslissing of
door een beslissing op grond van artikel
30, artikel 30a, eerste lid, of artikel 30b,
eerste lid, onder b, Vw 2000
Beroepsprocedure in het kader van een
tweede of volgende aanvraag tot het
verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 28,
eerste lid, onderdeel a, Vw 2000, met

Rij

Code
V061

oud
4

nieuw
7

V062

8

8

V063

12

10

V064

4

6

A58

A59

A60

A61
A65

V073

7

11

A66

V074

2

5

A67

V075

8

10

30

Artikel 5a,
zesde lid

Artikel 5a,
zevende
lid

Artikel 5a,
zevende
lid

inbegrip van de voorlopige voorziening
hangende dit beroep, indien de uitspraak
strekt tot gegrondverklaring van het beroep
Beroepsprocedure in het kader van een
tweede of volgende aanvraag tot het
verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 28,
eerste lid, onderdeel a, Vw 2000, met
inbegrip van de voorlopige voorziening
hangende dit beroep, indien de uitspraak
strekt tot een onbevoegdverklaring van de
rechtbank dan wel een nietontvankelijkverklaring of
ongegrondverklaring van het beroep
Hoger beroepsprocedure in het kader van
een tweede of volgende aanvraag tot het
verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 28,
eerste lid, onderdeel a, Vw 2000, met
inbegrip van de voorlopige voorziening
hangende dit hoger beroep, indien:
a. de uitspraak die strekt tot een
onbevoegdverklaring van de rechtbank dan
wel een niet-ontvankelijkverklaring of
ongegrondverklaring van het beroep, wordt
vernietigd;
b. Onze Minister van Justitie en Veiligheid
hoger beroep heeft ingesteld tegen de
gegrondverklaring van het beroep en deze
uitspraak wordt bevestigd;
c. de vreemdeling hoger beroep heeft
ingesteld tegen de gegrondverklaring van
het beroep en deze uitspraak wordt
vernietigd
Hoger beroepsprocedure in het kader van
een tweede of volgende aanvraag tot het
verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 28,
eerste lid, onderdeel a, Vw 2000, met
inbegrip van de voorlopige voorziening
hangende dit hoger beroep, indien:
a. de uitspraak die strekt tot een
onbevoegdverklaring van de rechtbank dan
wel een niet-ontvankelijkverklaring of
ongegrondverklaring van het beroep, wordt
bevestigd;
b. Onze Minister van Justitie en Veiligheid
hoger beroep heeft ingesteld tegen de
gegrondverklaring van het beroep en deze
uitspraak wordt vernietigd;
c. de vreemdeling hoger beroep heeft
ingesteld tegen de gegrondverklaring van
het beroep en deze uitspraak wordt
bevestigd

A68

V076

2

5

A69

V077

5

6

A70

V078

2

4

In rij A61 van de nieuwe bijlage (die correspondeert met het voormalige artikel 5a,
vierde lid, Bvr en zaakcode V064) zijn verwerkt de gevolgen van de wijzigingen die met
ingang van 25 juni 2021 tot stand zijn gebracht ingevolge het besluit van 28 mei 2021

31

Stb. 2021, 250.24 Deze wijzigingen zijn in paragraaf 2.3.5 van het algemene deel van
deze toelichting al nader toegelicht. In de nieuwe bijlage zijn ook verwerkt de
wijzigingen van het voormalige artikel 5a, eerste, vierde en vijfde lid, Bvr, die zijn
aangebracht bij besluit van PM, Stb. 2021, PM,25 dat op 1 januari 2022 in werking is
getreden.
Ter uitvoering van de aanbevelingen 14, 15, 16 en 18 van de commissie-Van der Meer is
ten opzichte van het voormalige artikel 5a een bestaande toeslag aangepast (het
voormalige artikel 5a, tweede lid) en is een drietal nieuwe toeslagen geïntroduceerd. In
verband met de leesbaarheid is artikel 5a opnieuw vastgesteld.
Eerste lid
Het nieuwe eerste lid regelt de verlaging van de vergoeding (met twee punten) in de
gevallen waarin rechtsbijstand geheel of gedeeltelijk is verleend in de vorm van
rechtshulp door een ander dan de toegevoegde rechtsbijstandverlener. Het eerste lid
komt inhoudelijk overeen met het derde lid van het voormalige artikel 5a. De verwijzing
naar het voormalige en thans vervallen eerste lid is vervangen door een verwijzing naar
de desbetreffende rijen (A58, A59 en A60) in de nieuwe bijlage.
Tweede lid
De behandeling van de meeste asielaanvragen vangt aan in de zogenoemde algemene
asielprocedure. Indien niet binnen zes dagen (of negen dagen in meer bewerkelijke
zaken) een zorgvuldige beslissing op de asielaanvraag kan worden genomen, wordt de
zaak verder behandeld in de verlengde asielprocedure, waarin voor een aantal
proceshandelingen langere termijnen gelden. Aanbeveling 15 van de commissie-Van der
Meer strekt er toe om de standaard toeslag voor verwijzing naar de verlengde
asielprocedure te vervangen door een toeslag voor aantoonbare extra werkzaamheden
in de vorm van een extra gehoor na doorverwijzing naar de verlengde asielprocedure.
Kortheidshalve wordt verwezen naar paragraaf 2.3.2 van het algemene deel van deze
toelichting.
Ter uitvoering van deze aanbeveling is de standaard toeslag in artikel 5a, tweede lid,
vervangen door een toeslag die afhankelijk is van in de verlengde asielprocedure door
de rechtsbijstandverlener verrichte aanvullende werkzaamheden. De aanvullende
werkzaamheden in de verlengde asielprocedure die tot een toeslag leiden, zijn in het
nieuwe tweede lid limitatief opgesomd. Het gaat hierbij allereerst om reacties op
bevindingen naar aanleiding van aanvullend medisch onderzoek26 dat op verzoek van de
IND tijdens de verlengde asielprocedure wordt verricht door bijvoorbeeld het Bureau
Medisch Advisering, het Nederlands Forensisch Instituut of het Nederlands Instituut voor
Forensische Psychiatrie en Psychologie, en op reacties op onderzoeken die door de
Minister van Buitenlandse Zaken in het land van herkomst van de betrokken asielzoeker
worden ingesteld en die resulteren in een individueel ambtsbericht. Het gaat hierbij om
onderzoeken die door de langere looptijd niet meer binnen de beperkte termijnen van de
algemene asielprocedure kunnen worden afgerond en die ertoe leiden dat de
Besluit van 28 mei 2021 Stb. 2021, 250 tot wijziging van het Vreemdelingenbesluit 2000 in
verband met het regelen van de aanmeldfase, het vervallen van het eerste gehoor in de algemene
asielprocedure en het doorvoeren van enkele technische aanpassingen.
25
Besluit van PM, Stb. 2021, PM tot wijziging van het Besluit vergoedingen rechtsbijstand 2000 en
het Besluit rechtsbijstand- en toevoegcriteria in verband met de invoering van bijzondere
procedurele bepalingen in het Vreemdelingenbesluit 2000 onder andere voor situaties waarin
sprake is van een aanzienlijke toename van het aantal asielaanvragen.
26
Het gaat hierbij om medisch onderzoek in aanvulling op het medische onderzoek, bedoeld in
artikel 3.109, vijfde lid, Vb 2000.
24

32

behandeling van de asielaanvraag in de verlengde asielprocedure wordt voortgezet.
Daarnaast gaat het om de verleende rechtsbijstand in het kader van een aanvullend
nader gehoor van de vreemdeling in situaties waarin hij, na eerder aan een nader
gehoor als bedoeld in artikel 3.113 Vb 2000 te zijn onderworpen, in de verlengde
asielprocedure opnieuw moet worden gehoord om tot een zorgvuldige beslissing op
diens asielverzoek te kunnen komen. Tenslotte gaat het om de reactie op een
aanvullend voornemen van de Minister van Justitie en Veiligheid om de asielaanvraag
niet in te willigen, nadat de vreemdeling en diens rechtsbijstandverlener al eerder met
een dergelijk voornemen waren geconfronteerd.
De toeslag van 2,5 punten wordt éénmaal toegekend. In zaken waarin in de verlengde
asielprocedure zowel op verzoek van de Minister van Justitie en Veiligheid een
aanvullend medisch onderzoek wordt verricht en/of een individueel ambtsbericht door de
Minister van Buitenlandse Zaken wordt uitgebracht, én de vreemdeling wordt
onderworpen aan een aanvullend nader gehoor, wordt éénmalig een toeslag van 2,5
punten toegekend. Bij de hoogte van die toeslag is aangesloten bij de vroegere,
algemene toeslag van twee punten bij doorverwijzing naar de verlengde asielprocedure.
Die toeslag is ter uitvoering van de aanbeveling van de commissie-Van der Meer inzake
de toeslag voor extra uren verhoogd tot twee en een halve punt. Dit is toegelicht in
paragraaf 2.7 van het algemene deel van deze toelichting.
Derde lid
Met het nieuwe derde lid wordt uitvoering gegeven aan aanbeveling 14 van de
commissie-Van der Meer om voor (het bijwonen van) aanvullende gehoren in de
aanvraagfase van een samenhangende zaak in de asielprocedure een toeslag te
introduceren. De commissie heeft vastgesteld dat de toepassing van de
samenhangregeling in asielzaken voorheen niet altijd rechtvaardig uitpakte omdat er
door de rechtsbijstandverlener, ondanks de gelijksoortigheid van het feitencomplex,
vaak aanvullende werkzaamheden moeten worden verricht als andere gezinsleden in de
asielprocedure worden gehoord.27 Het gaat hierbij om de voorbereiding, de nabespreking
en het indienen van eventuele correcties en aanvullingen op het verslag van zo’n
gehoor. Zoals toegelicht in paragraaf 2.3.1 van het algemene deel van deze toelichting,
wordt daarom een toeslag van 2,5 punten toegekend in die gevallen waarin een of meer
gezinsleden aan wie geen toevoeging voor de asielprocedure is verleend, in die
procedure worden onderworpen aan een nader verhoor.
Vierde lid
Asielzoekers mogen de uitspraak op het verzoek om een voorlopige voorziening
hangende (hoger) beroep in de regel in Nederland afwachten. In die periode hebben zij
rechtmatig verblijf in Nederland.28 Toewijzing van een voorlopige voorziening kan in het
algemeen niet leiden tot een betere rechtspositie van de betrokken asielzoeker. Het
rechtsbelang bij het verzoek om een voorlopige verschilt hierdoor in de regel niet van
dat bij het ingestelde (hoger) beroep. In bijzondere gevallen mag de behandeling van
het verzoek om een voorlopige voorziening echter niet in Nederland worden afgewacht. 29
In die gevallen wordt het verzoek om een voorlopige voorziening vaker afzonderlijk van
de hoofdzaak behandeld. Zoals toegelicht in paragraaf 2.3.3 levert
rechtsbijstandverlening in het kader van een voorlopige voorziening niet of nauwelijks
extra werkzaamheden voor de betrokken rechtsbijstandverlener oplevert, indien die
voorlopige voorziening samen, gevoegd of nagenoeg gelijktijdig met het beroep in de

Eindrapport, paragraaf 6.4.3. pp. 132-133.
Artikel 7.3, eerste lid, Vb 2000 in samenhang met ABRvS 15 oktober 2019,
ECLI:NL:RVS:2019:3442.
29
Artikel 7.3, tweede lid, Vb 2000.
27
28

33

hoofdzaak ter zitting wordt behandeld. Aanbeveling 16 van de commissie strekt ertoe de
toevoeging in asielzaken voor een voorlopige voorziening af te schaffen en te vervangen
door een toeslag, die wordt toegekend als de voorlopige voorziening apart van het
beroep of het hoger beroep wordt behandeld.
Ter uitvoering van deze aanbeveling is in de omschrijving van de desbetreffende rijen in
de bijlage (rijen A56, A57, A67, A68, A69 en A70, corresponderend met de zaakcodes
V042, V043, V075, V076, V077, V078) aangegeven dat de vergoeding voor
rechtsbijstandverlening in het kader van (hoger) beroep in asielzaken mede omvat de
vergoeding voor rechtsbijstandverlening in het kader van de voorlopige voorziening. Dit
betekent dat voortaan geen afzonderlijke toevoegingen worden verleend voor een
voorlopige voorziening hangende de behandeling van het (hoger) beroep. Met het oog
op rechtsbijstandverlening in zaken waarin het verzoek om die voorlopige voorziening
niet gelijktijdig met het (hoger) beroep ter zitting wordt behandeld voorziet het vierde
lid in een toeslag van vier punten. In die gevallen waarin wel een afzonderlijke beslissing
op het verzoek om een voorlopige voorziening wordt gegeven, maar dat verzoek niet
afzonderlijk ter zitting is behandeld, wordt geen toeslag toegekend. Voor de hoogte van
deze toeslag is aangesloten bij de voorheen geldende praktijk in samenhangende zaken.
Voor rechtsbijstandverlening voor een voorlopige voorziening in het lader van een
asielprocedure werd in de regel acht punten toegekend, die vanwege de samenhang met
de hoofdzaak ingevolge artikel 11 met 50% werd gereduceerd tot vier punten.
Vijfde lid
Met het nieuwe vijfde lid is uitvoering gegeven aan aanbeveling 18 van de commissieVan der Meer. Die aanbeveling strekt ertoe een toeslag toe te kennen in het geval de
vreemdeling aanvullend wordt gehoord en mogelijk een nieuwe zienswijze wordt
uitgebracht bij “herleving” van de aanvraagprocedure bij een gegrond verklaring van het
(hoger) beroep. Zoals toegelicht in paragraaf 2.3.4 van het algemene deel van deze
toelichting kan het hier bij gaan om werkzaamheden die qua tijdbesteding niet meer
vallen binnen het forfait dat reeds is uitbetaald. Het gaat hierbij om de voorbereiding,
nabespreking, eventuele correcties en aanvullingen van het aanvullende nader gehoor
en een nieuwe zienswijze. De commissie-Van der Meer oordeelde dat in dat geval een
toeslag gerechtvaardigd is.
Ter uitvoering van aanbeveling 18 van de commissie-Van der Meer strekt het nieuwe
vijfde lid er toe dat de rechtsbijstandverlener in aanmerking komt voor een toeslag (op
het forfait van (PM)) indien hij na gegrondverklaring van het beroep of het hoger beroep
in een asielzaak aanvullende rechtsbijstand verleent in het kader van een aanvullend
nader gehoor van de betrokken vreemdeling of in het kader van een nieuw voornemen
om de asielaanvraag van die vreemdeling niet in te willigen. Het gaat hierbij om de
voorbereiding, de nabespreking, en de eventuele indiening van correcties en
aanvullingen op het aanvullende gehoor, en om rechtsbijstand bij het indienen van een
zienswijze op het nieuwe voornemen.
Voor de hoogte van de toeslag (twee en een halve punt) is aangesloten bij de toeslag
die wordt toegekend bij de toeslag die wordt toegekend indien een asielzaak van de
algemene asielprocedure wordt doorverwezen naar de verlengde asielprocedure. De
toeslag van 2,5 punten wordt éénmaal toegekend. In zaken waarin na gegrondverklaring
van het beroep of het hoger beroep de vreemdeling opnieuw wordt onderworpen aan
een gehoor, én een nieuw voornemen wordt uitgebracht om diens asielaanvraag niet in
te willigen, wordt één toeslag van 2,5 punten toegekend.
Zesde lid
Het nieuwe zesde lid regelt de toeslag voor extra uren. Het zesde lid komt inhoudelijk

34

overeen met achtste lid van het voormalige artikel 5a. Door de modulaire opbouw van
de vergoedingen voor de AA/VA-procedure is het lastig te bepalen welke urengrens van
toepassing is, mocht er sprake zijn van feitelijke en/of juridische complexiteit. Om die
reden was er bij implementatie van artikel 5a Bvr gekozen om een vaste grens van 24
uren te stellen, gelijk de grens voor advieszaken, met dien verstande dat het aantal
feitelijk aan de rechtsbijstandverlening in asielzaken bestede uren waarboven de
rechtsbijstandsverlener in aanmerking kan komen voor een toeslag voor extra uren is
verlaagd van 24 naar 20. Dit is toegelicht in paragraaf 2.7 van het algemene deel van
deze toelichting.
Onderdeel C (artikel 5b)
Het voormalige artikel 5b regelde de vergoedingen voor rechtsbijstandverlening in
bezwaar- (eerste lid), beroeps- (tweede lid) en hogerberoepsprocedures (derde en
vierde lid) tegen de afwijzing van een tweede of volgende aanvraag tot het verlenen van
een verblijfsvergunning regulier voor bepaalde tijd. De puntenaantallen die voor die
rechtsbijstandsverlening worden toegekend, worden voortaan geregeld in de
desbetreffende rijen (A75, A76, A77, A78, A79 en A80) van de bijlage. Daarmee kan de
puntentoekenning in artikel 5b komen te vervallen. Hetgeen hiervoor in paragraaf 2.3.6
van het algemene deel van deze toelichting is toegelicht over eventuele
herstelbetalingen na gegrondverklaring van het (hoger) beroep is eveneens van
toepassing op deze zaken.
Art. 5b
Artikel 5b,
eerste lid,
hoofdzin

Artikel 5b,
eerste lid,
bijzin

Artikel 5b,
tweede lid

Artikel 5b,
tweede lid

Artikel 5b,
derde lid

Omschrijving
Bezwaarprocedure in het kader van een
tweede of volgende aanvraag tot het
verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 14,
eerste lid, onderdeel a, Vw 2000, indien de
beslissing strekt tot gegrondverklaring van
het bezwaar
Bezwaarprocedure in het kader van een
tweede of volgende aanvraag tot het
verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 14,
eerste lid, onderdeel a, Vw 2000, indien de
beslissing strekt tot
buitenbehandelingstelling dan wel nietontvankelijkverklaring of
ongegrondverklaring van het bezwaar
Beroepsprocedure in het kader van een
tweede of volgende aanvraag tot het
verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 14,
eerste lid, onderdeel a, Vw 2000, indien de
uitspraak strekt tot gegrondverklaring van
het beroep
Beroepsprocedure in het kader van een
tweede of volgende aanvraag tot het
verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 14,
eerste lid, onderdeel a, Vw 2000, indien de
uitspraak strekt tot onbevoegdverklaring van
de rechtbank dan wel een nietontvankelijkverklaring of
ongegrondverklaring van het beroep.
Hoger beroepsprocedure in het kader van
een tweede of volgende aanvraag tot het
verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 14,

Rij

Code
V083

oud
7

Nieuw
7

V084

2

4

V085

8

8

V086

2

5

V087

5

5

A75

A76

A77

A78

A79

35

Artikel 5b,
vierde lid

eerste lid, onderdeel a, Vw 2000, indien:
a. de uitspraak die strekt tot een
onbevoegdverklaring van de rechtbank dan
wel een niet-ontvankelijkverklaring of
ongegrondverklaring van het beroep, wordt
vernietigd;
b. Onze Minister van Justitie en Veiligheid
hoger beroep heeft ingesteld tegen de
gegrondverklaring van het beroep en de
uitspraak wordt bevestigd;
c. de vreemdeling hoger beroep heeft
ingesteld tegen de gegrondverklaring van
het beroep en de uitspraak wordt vernietigd.
Hoger beroepsprocedure in het kader van
een tweede of volgende aanvraag tot het
verlenen van een verblijfsvergunning voor
bepaalde tijd als bedoeld in artikel 14,
eerste lid, onderdeel a, Vw 2000, indien:
a. de uitspraak die strekt tot een
onbevoegdverklaring van de rechtbank dan
wel een niet-ontvankelijkverklaring of
ongegrondverklaring van het beroep, wordt
bevestigd;
b. Onze Minister van Justitie en Veiligheid
hoger beroep heeft ingesteld tegen de
gegrondverklaring van het beroep en deze
uitspraak wordt vernietigd;
c. de vreemdeling hoger beroep heeft
ingesteld tegen de gegrondverklaring van
het beroep en deze uitspraak wordt
bevestigd.

V088

2

2

A80

Onderdeel D (artikel 6)
Met het voormalige artikel 6 werd aan een (civiele) cassatieprocedure 15 punten
toegekend. Voortaan wordt aan dergelijke procedures in de bijlage (rij A41) 24 punten
toegekend. Artikel 6 kan hierdoor vervallen.
Onderdelen E, L, M en N (artikelen 7, 16, 17 en 18)
Deze onderdelen strekken tot verhoging van bestaande toeslagen met telkens een half
punt. Het gaat hierbij om de zittingstoeslag in civiele en bestuursrechtelijke zaken
(artikel 7) en strafzaken (artikel 18), om de toeslag voor rechtsbijstand in strafzaken
waarin in eerste aanleg of in hoger beroep is geoordeeld over de gevangenhouding of
gevangenneming of over de verlenging van de gevangenenhouding (artikel 16), de
toeslag voor rechtsbijstandsverlening in het kader van onderzoekshandelingen door de
rechter-commissaris of een daarmee gelijk gesteld onderzoek bij het verhoor van een
getuige of verdachte, en voor rechtsbijstand bij een descente (artikel 17). Deze
verhogingen en de verhoging van de toeslag, bedoeld in artikel 5a, tweede lid, zijn
toegelicht in paragraaf 2.7 van het algemene deel van de toelichting.
In asielzaken worden geen zittingstoeslagen op grond van artikel 7 toegekend,
aangezien het voormalige artikel 5a Bvr voorzag in een bijzondere en uitputtende
regeling van de vergoeding voor de door de rechtsbijstandverlener in het kader van de
daar genoemde asielprocedures te verrichten werkzaamheden, die afweek van de in
artikel 5 Bvr neergelegde hoofdregel.30 Hetzelfde geldt voor de vergoedingen voor
rechtsbijstand in procedures op het gebied van het reguliere vreemdelingenrecht, die
voorheen in artikel 5b Bvr waren geregeld. De overheveling van de puntentoekenning in
30

ABRvS 17 juni 2020, ECLI:NL:RVS:2020:1419.

36

vreemdelingenrechtelijke zaken van het lichaam naar de bijlage van het besluit zou,
aangezien die puntentoekenning niet langer in afwijking van artikel 5 Bvr geschiedt,
aanleiding kunnen vormen voor het misverstand dat in vreemdelingenrechtelijke zaken
voortaan ook zittingstoeslagen op grond van artikel 7 worden toegekend. Een dergelijk
effect is echter niet beoogd. Daarom zijn de vergoedingen in de desbetreffende rijen
uitdrukkelijk uitgezonderd van de zittingstoeslag van artikel 7. Het gaat hierbij om de
rijen A58, A59, A60, A61, A62, A63, A64, A65, A66, A67, A68, A69, A70, A72, A73, A74,
A75, A76, A77, A78, A79 en A80 die corresponderen met de zaakscodes V061, V062,
V063, V064, V070, V071, V072, V073, V074, V075, V076, V077, V078, V080, V081,
V082, V083, V084, V085, V086, V087 en V088.
Onderdeel F (artikel 8)
Het voormalige artikel 8 bepaalde dat het aantal punten in een echtscheidingsprocedure
met drie wordt verlaagd, indien in die procedure geen tegenspraak is gevoerd. Die
bepaling is vervallen ter uitvoering van aanbeveling 7 van de commissie-van der Meer
om het onderscheid in puntenaantallen tussen echtscheidingszaken met en zonder
tegenspraak op te heffen.
Ter uitvoering van aanbeveling 8 van de commissie-Van der Meer om in
echtscheidingsprocedures toeslagen van vier punten toe te kennen voor een op
tegenspraak verkregen voorlopige voorziening, voor een (bij rechterlijke uitspraak)
toegekende partneralimentatie en bij de aanwezigheid van minderjarige kinderen
waarvoor financiële bijdragen, gezag en/of omgang geregeld dienen te worden, is artikel
8 opnieuw vastgesteld. De toeslagen van ieder vier punten worden toegekend per
procedure, ongeacht of één of beide partners rechtzoekende in de zin van de Wrb zijn.
Indien in de desbetreffende procedure twee rechtsbijstandverleners betrokken zijn, kan
ieder van hen in aanmerking komen voor een toeslag van vier punten. Bij een
gemeenschappelijk verzoek waarin twee rechtzoekenden in de zin van de Wrb worden
bijgestaan door één rechtsbijstandverlener of diens kantoorgenoten, worden de
toeslagen per procedure en niet per rechtzoekende toegekend. De werkzaamheden
waarvoor de aanvullingen gelden, leiden volgens de commissie-Van der Meer tot fors
meerwerk. De toeslagen worden niet betrokken bij het bepalen van de grens om in
aanmerking te komen voor extra uren (zie de toelichting bij artikel 13), maar tellen wel
mee in het dichten van het zogeheten “extra-urengat” (zie paragraaf 2.4.2 van de
algemene toelichting).
Ieder van de drie toeslagen kan in een (scheidings)procedure éénmaal worden
toegekend. Indien bijvoorbeeld meerdere voorlopige voorzieningen met betrekking tot
de boedelscheiding zijn toegekend, wordt slechts éénmaal de toeslag van vier punten
zoals bedoeld in onderdeel a toegekend. Hierbij is overwogen dat bij meerdere
voorlopige voorzieningen eerder sprake zou kunnen zijn van feitelijke en/of juridische
complexiteit, waardoor extra uren zouden kunnen worden toegekend. De toeslagen op
grond van dit artikel bovenop het forfait van 13 punten voor de procedures
“echtscheiding met nevenvorderingen” of “beëindiging samenwoning” in de rijen A1 en
A2 van de bijlage bedragen dus maximaal 12 punten. Indien reeds een toeslag voor
rechtsbijstandverlening in het kader van een gezags- of omgangsregeling of financiële
bijdragen voor minderjarige kinderen is verleend (onderdeel c), wordt bijvoorbeeld niet
nogmaals een toeslag voor een op tegenspraak gevoerde voorlopige voorziening over
het gezag van de minderjarige verleend. Het desbetreffende meerwerk waarvoor die
toeslag kan worden toegekend, is dan immers al vergoed met de toeslag bedoeld in
onderdeel c.
De toeslagen op grond van artikel 8 worden alleen toegekend bij de hoofdprocedure in
eerste aanleg. Indien er voor hetzelfde rechtsbelang naast de toevoeging voor
echtscheiding of beëindiging geregistreerd partnerschap (rij A1 van de bijlage) of voor
beëindiging van de samenwoning (rij A2) aparte toevoegingen geïndiceerd zijn, worden
de toeslagen niet toegekend in het kader van die aparte toevoegingen. De

37

werkzaamheden worden in dat geval immers al vergoed door de extra toevoeging.
De toeslagen op grond van artikel 8 worden toegekend, indien sprake is van een
procedure. Dit impliceert een procedure met een einduitspraak of beslissing. Voor de
duidelijkheid: hieronder wordt ook verstaan de situatie dat de procedure al aanhangig is
gemaakt, de werkzaamheden ten behoeve van de toeslag ook zijn verricht (bijv. een
voorlopige voorziening op tegenspraak), er een tussenuitspraak is gedaan en dat
vervolgens partijen voor de einduitspraak zich verzoenen.
Zoals vermeld in het algemene deel van deze toelichting kan gelet op het bereik van de
toevoegingen (artikel 32 Wrb) voor de beëindiging van de samenwoning (rij A2) niet één
enkele toevoeging voor dit rechtsbelang met de nevenvorderingen worden gecreëerd. De
eerste toevoeging heeft in dit geval als rechtsbelang de beëindiging van de
samenwoning – met de daar bijhorende rechtsvragen over alle aspecten van die
beëindiging - en wordt als zodanig gecodeerd. De toeslagen op grond van artikel 8
kunnen, voor zover van toepassing, op deze toevoeging worden gedeclareerd. Eventuele
volgende toevoegingen worden met de bijpassende omschrijving voor
procedurewerkzaamheden gecodeerd en separaat vergoed. De toeslagen van artikel 8
zijn op deze (vervolg)toevoeging niet van toepassing.
Ten aanzien van de toeslag bedoeld in artikel 8, onder c, geldt dat, afhankelijk van de
omstandigheden, het vaststellen van een ouderschapsplan al dan niet verplicht is. Om
met alle mogelijke situaties rekening te houden en de uitvoering en
rechtsbijstandverleners niet te veel administratief te belasten, is in het geval van een
procedure het aantonen van minderjarige kinderen voldoende om de toeslag toe te
kennen.
Onderdeel G (artikel 11)
Artikel 11 heeft betrekking op de regeling van vergoedingen van samenhangende
procedures op het gebied van het civiele recht, het tuchtrecht en het bestuursrecht. De
wijzigingen van artikel 11 strekken tot uitvoering van de aanbevelingen 30 en 31 van de
Commissie-Van der Meer. Die aanbevelingen strekken ertoe de samenhangregeling van
artikel 11 uit te breiden naar adviestoevoegingen en naar zaken waarin geen zitting
heeft plaats gevonden. In de systematiek van het Bvr wordt binnen civiele,
tuchtrechtelijke en bestuursrechtelijke zaken onderscheid gemaakt tussen procedures en
advieszaken, waarbij advieszaken zijn gedefinieerd als zaken die geen procedures zijn.
Met de vervanging van de term “samenhangende procedures” door “samenhangende
zaken” is de samenhangregeling zoals die voorheen alleen gold voor procedures,
voortaan ook van toepassing op advieszaken en combinaties van procedures en
advieszaken.
Als samenhangende advieszaken kunnen bijvoorbeeld worden aangemerkt advieszaken
ten behoeve van meerdere rechtzoekenden met hetzelfde rechtsbelang. Hierbij kan
bijvoorbeeld gedacht worden aan het adviseren van meerdere bewoners van een straat
in een burengeschil. In dit verband wordt er nog op gewezen dat rechtsbijstandverlening
in een procedure die is beëindigd voordat (tussen)uitspraak is gedaan of een beslissing
is genomen, of voordat de rechtsbijstandverlener een zitting heeft bijgewoond,
ingevolge artikel 5, tweede lid, Bvr ook wordt vergoed als een advieszaak.
Onderdeel H (artikel 12)
Artikel 12 regelt de vergoeding voor adviestoevoegingen. De wijziging van het eerste en
tweede lid strekken tot uitvoering van aanbeveling 3 van de commissie-Van der Meer,
zoals toegelicht in paragraaf 6.2.2 (p. 127) van haar eindrapport, om voor een
adviestoevoeging vier punten toe te kennen in zaken die minder dan zeven uur vergen

38

en tien punten indien zeven uur of meer aan de advieszaak is besteed. Het aantal
punten in een zaak waarin eenvoudig rechtskundig advies wordt gegeven (derde lid),
blijft ongewijzigd.
Met het nieuwe vierde lid is uitvoering gegeven aan aanbeveling 4 van de commissieVan der Meer om het aantal punten in advieszaken te maximeren op het forfait van de
bijbehorende procedure zoals die in de bijlage wordt toegekend. Hiermee wordt
voorkomen dat aan de verlening van rechtsbijstand op basis van een adviestoevoeging
in een bepaalde zaak meer punten kunnen worden toegekend dan voor de verlening van
rechtsbijstand op basis van een proceduretoevoeging in diezelfde zaak. De
maximalisering ziet op de standaard puntenaantallen zoals toegekend in de bijlage bij
het Bvr.
Met de zinsnede “behoudens de toepassing van artikel 13, tweede lid” is bedoeld veilig
te stellen dat die maximering er niet aan in de weg staat dat aan een advieszaak die
meer tijd vergt, meer punten kunnen worden toegekend indien wordt voldaan aan de
voorwaarden van artikel 13, tweede lid. Kort gezegd betekent dit dat, indien de
tijdsbesteding 20 uur overschrijdt, voor elk uur daarboven één punt kan worden
toegekend (mits het bestuur de begroting daarvan heeft goedgekeurd).
Om mogelijke misverstanden over het vierde lid in relatie tot het gewijzigde artikel 11
(samenhangende zaken) te voorkomen wordt er op gewezen dat in artikel 11, tweede lid
en derde lid wordt verwezen naar artikel 12. Hieruit volgt dat bij samenhangende zaken
(advieszaken, al dan niet in combinatie met procedures) eerst het (maximale)
puntenaantal voor de advieszaak overeenkomstig artikel 12 wordt bepaald, voordat de
samenhangregeling van artikel 11 wordt toegepast.
Onderdelen I en Q (artikelen 13 en 22)
De artikelen 13 en 22 hebben betrekking op de aanvullende vergoeding voor
bewerkelijke procedures en advieszaken. Artikel 13 regelt de aanvullende vergoeding
voor bewerkelijke civiele en bestuursrechtelijke procedures en advieszaken. Artikel 22
regelt de aanvullende vergoeding voor bewerkelijke procedures in zaken die in de bijlage
zijn aangemerkt als “strafrecht verdachten” en “strafrecht niet-verdachten”. Voorheen
kon een rechtsbijstandverlener in aanmerking komen voor de aanvullende vergoeding
indien de feitelijke tijdsbesteding (“extra uren”) in een procedure uitgaat boven het
aantal uren dat gelijk is aan drie maal het aantal punten dat in de bijlage is vastgesteld.
Voortaan kan die aanvullende vergoeding in privaat-, bestuurs- en strafrechtelijke
procedures zoals opgenomen in de bijlage worden toegekend indien de feitelijke
tijdsbesteding tweemaal het forfaitair aantal uren (uitgedrukt in punten) overstijgt. Voor
de daadwerkelijke toekenning van deze aanvullende vergoeding door de raad voor
rechtsbijstand is uiteraard wel vereist dat de procedure of advieszaak door de raad voor
rechtsbijstand als feitelijk of juridisch complex wordt beschouwd.
Artikel 13, tweede lid, bevat een afzonderlijke regeling voor de aanvullende vergoeding
in advieszaken. Voorheen werd, indien de tijdsbesteding in een advieszaak uitgaat boven
de 24 uur, voor elk uur rechtsbijstandsverlening dat daarboven uitstijgt, één punt
toegekend (mits het bestuur van de raad voor rechtsbijstand de begroting van de
tijdsbesteding voor de naar verwachting nog te verrichten werkzaamheden heeft
goedgekeurd). De wijziging van artikel 13, tweede lid, strekt tot verlaging van die
drempel om in advieszaken voor een aanvullende vergoeding in aanmerking te komen
van 24 naar 20 uur.
Hetzelfde geldt voor de aanvullende vergoeding voor “extra uren” in bewerkelijke zaken
in asielprocedures (zie het nieuwe artikel 5a, derde lid) en in bewerkelijke zaken waarin
mediation wordt verleend. Aangezien (het gewijzigde) artikel 13, tweede lid, van het
Besluit vergoedingen rechtsbijstand 2000 in artikel 8, vijfde lid, van het Besluit
toevoeging mediation van overeenkomstige toepassing is verklaard, behoeft dit laatste

39

geen separate aanpassing van het Besluit toevoeging mediation.
Deze aanpassingen van de tijdsbestedingsgrenzen voor de aanvullende vergoeding in
bewerkelijke zaken is nader toegelicht in paragraaf 2.7 van het algemene deel van deze
toelichting.
In verband met het vervallen van artikel 6 (civiele cassatieprocedures) wegens
puntentoekenning in de bijlage (rij A41) is de verwijzing naar het voormalige artikel 6 in
het eerste lid van artikel 13 vervangen door een verwijzing naar de desbetreffende rijen.
De vervanging in het derde lid van artikel 13 van “samenhangende procedures” door
“samenhangende zaken” volgt uit de wijziging van de samenhangregeling in artikel 11
(onderdeel G). De vervanging van de verwijzingen naar artikel 15 in het eerste en
tweede lid van artikel 22 door een verwijzing naar de desbetreffende rijen in de bijlage
is een redactionele wijziging die voortvloeit uit het vervallen van artikel 15.
Onderdeel J (artikel 14a)
Voorheen regelde artikel 14a, eerste lid, de toekenning van het aantal punten voor de
verlening van rechtsbijstand in – kort gezegd – vervolgberoepen in zaken betreffende
vreemdelingenbewaring. Die puntentoekenning geschiedt voortaan in rij B34
(corresponderend met zaakcode Z141) van de bijlage. Het eerste lid is in verband
hiermee vervallen. Het voormalige tweede lid regelde de verlaging van dat puntenaantal
(met twee) voor die gevallen waarin geen zitting plaatsvindt of een zitting niet wordt
bijgewoond door een raadsman. Het opnieuw vastgestelde artikel 14a komt inhoudelijk
overeen met het voormalige artikel 14a, tweede lid. De verwijzingen naar het
voormalige eerste lid zijn vervangen door verwijzingen daar de desbetreffende rij in de
bijlage. Ook in artikel 16, derde lid, wordt voortaan naar die rij verwezen.
Onderdelen K en O (artikelen 15 en 19)
Het voormalige artikel 15 had betrekking op de vergoedingen in strafzaken die voor
verdachten en niet-verdachten bij de Hoge Raad aanhangig zijn gemaakt. De meeste
bepalingen van het voormalige artikel 15 zijn verdisconteerd in de nieuwe bijlage. Het
gaat hierbij om het eerste, derde en vijfde lid (de rijen B1, B2, B3, B4 en B5 van de
bijlage). Het voormalige tweede lid, dat bepaalde wat onder “andere strafzaken” in de
zin van artikel 15, eerste lid, tweede volzin wordt verstaan, is verwerkt in de
omschrijving van de rijen B1 en B2. Aangezien het voormalige artikel 15 betrekking had
op zowel strafrechtelijke zaken verdachten (thans de rijen B6, B7, B8, B9, B10, B11,
B12) als strafrechtelijke zaken niet-verdachten (thans de rijen B13 tot en met B35), zijn
de rijen B1, B2, B3, B4 en B5 in de bijlage niet onder een van beide categorieën
ondergebracht maar separaat onder de categorie strafrechtelijke cassatiezaken.
Ingevolge artikel 19 wordt in strafzaken een lager aantal punten toegekend indien de
strafzaak vóór het onderzoek ter terechtzitting of voor de behandeling in rechte van de
hoofdzaak of hoofdvordering wordt beëindigd. Het vierde lid van het voormalige artikel
15 bepaalde dat die bepaling niet van toepassing is op strafzaken als bedoeld in het
eerste en tweede lid van artikel 15. Die bepaling is thans opgenomen als het (nieuwe)
tweede lid van artikel 19.

Artikel 15
Artikel 15,
eerste lid,
tweede
volzin, jo
artikel 15,

Omschrijving
Cassatiezaak waarbij de zaak in eerste aanleg
enkelvoudig is behandeld en geen middelen zijn
ingediend, met inbegrip van andere strafzaken
waaronder strafzaken, waarin in eerste aanleg een

Rij
B1

Oud
3

Nieuw
5

40

tweede en
derde lid
Artikel 15,
eerste lid,
tweede
volzin, jo
artikel 15,
tweede lid
Artikel 15,
eerste lid,
eerste volzin,
jo artikel 15,
derde lid
Artikel 15,
eerste lid,
eerste volzin
Artikel 15,
vijfde lid

beschikking is gegeven en de strafzaken betreffende
herziening
Cassatiezaak waarbij de zaak in eerste aanleg
enkelvoudig is behandeld en wel middelen zijn
ingediend, met inbegrip van andere strafzaken
waaronder strafzaken waarin in eerste aanleg een
beschikking is gegeven en de strafzaken betreffende
herziening
Cassatiezaak waarbij de zaak in eerste aanleg
meervoudig is behandeld en geen middelen zijn
ingediend
Cassatiezaak waarbij de zaak in eerste aanleg
meervoudig is behandeld en wel middelen zijn
ingediend
Cassatiezaak die in eerste aanleg in het Caribisch
deel van Nederland is behandeld door een
enkelvoudige kamer, voor zover die zaak in
Nederland in eerste aanleg door de meervoudige
kamer zou zijn behandeld

B2

6

9

B3

5

5

B4

10

12

B5

10

12

Onderdeel P (artikel 21)
Het voormalige artikel 21, vijfde lid, bepaalde dat het tweede, derde en vierde lid van
dat artikel van overeenkomstige toepassing zijn op samenhangende strafzaken die bij de
Hoge Raad aanhangig zijn gemaakt, met dien verstande dat voor de berekening,
bedoeld in het tweede en derde lid, wordt uitgegaan van de strafzaak waaraan op grond
van artikel 15 het hoogste aantal punten wordt toegekend. Artikel 15 is vervallen. De
punten voor strafzaken die bij de Hoge Raad aanhangig zijn gemaakt, worden voortaan
toegekend in de bijlage. De verwijzing in artikel 21, vijfde lid, naar artikel 15 is derhalve
vervangen door een verwijzing naar de desbetreffende rijen B1, B2, B3, B4 en B5 in de
bijlage.
Onderdeel R (artikel 24)
Met de wijziging van artikel 24, eerste lid, wordt uitvoering gegeven aan aanbeveling 32
van de commissie-Van der Meer, voor zover die er toe strekt de vergoeding voor reistijd
op 0,5 punt per volle gereisde 50 km in plaats van 60 km per bezoek te stellen,
ongeacht het vervoermiddel. Het derde lid van artikel 24, dat voor gevallen waarin per
vliegtuig naar en in het buitenland wordt gereisd per volle gereisde 500 kilometer een
halve punt wordt toegekend, blijft ongewijzigd.
Onderdeel S (Bijlage)
Voorheen hanteerde de Raad voor Rechtsbijstand in de praktijk een lijst met zaakcodes
die fijnmaziger was dan de bijlage bij het toenmalige Bvr die een aantal
rechtscategorieën op een meer geabstraheerd niveau bevatte. In de praktijk was de
door de Raad gehanteerde lijst met zaakcodes echter het uitgangspunt. De voorstellen
van de commissie-Van der Meer tot aanpassing van de puntenaantallen zijn gebaseerd
op de tijdsbesteding zoals door rechtsbijstandverleners bij de declaratie op
zaakcodeniveau opgegeven. Daarbij is in voorkomende gevallen op het fijnmaziger
niveau van de zaakcodes gedifferentieerd tussen verschillende soorten werkzaamheden
die in de grofmazigere indeling van de voormalige bijlage van het Bvr onder dezelfde
soort werkzaamheden vallen. Overeenkomstig aanbeveling 2 van de commissie is de
bijlage bij het Bvr in overeenstemming gebracht met de door de commissie voorgestelde
puntentoekenningen, en is er niet voor gekozen de aldus vastgestelde puntenaantallen
op zaakcodeniveau (weer) te abstraheren naar het niveau van de rechtscategorieën in

41

de voormalige bijlage bij het Bvr.
Als gevolg hiervan is de nieuwe bijlage bij het Bvr uitgebreider dan voorheen. Ook zijn
enkele bepalingen met puntentoekenningen uit het lichaam van het Bvr geschrapt,
aangezien die puntentoekenning voortaan via de artikelen 5 (privaat-, tucht- en
bestuursrechtelijke zaken) en 14 (strafrechtelijke zaken) Bvr in de nieuwe bijlage
worden toegekend.
Artikel II (Besluit toevoeging mediation)
Onderdeel A (artikel 4)
Zoals toegelicht in paragraaf 2.6.1 van het algemene deel van deze toelichting wordt
voortaan geen onderscheid meer gemaakt tussen mediation (op basis van toevoeging)
die korter dan vier uur vergt en mediation die vier uur of meer vergt. In beide gevallen
worden voortaan vijf punten per rechtzoekende toegekend. In verband hiermee is ook
het onderscheid in de eigen bijdrage opgeheven dat voorheen in het eerste en tweede
lid van artikel 4 werd gemaakt tussen kortdurende mediationverlening (eigen bijdrage
€ 56) en langdurige mediationverlening (eigen bijdrage € 112). In de praktijk vergt
slechts 3% van de mediationtoevoegingszaken een tijdsbesteding van minder dan vier
uur. Ongeacht de duur van de mediation bedraagt de eigen bijdrage voortaan € 112
voor rechtzoekenden met een inkomen van € 20.301 respectievelijk € 28.201 of meer.
De eigen bijdrage die rechtzoekenden met inkomens tot € 20.300 respectievelijk
€ 28.200, ongeacht de duur van de mediationverlening, zijn verschuldigd en de eigen
bijdrage die rechtspersonen zijn verschuldigd, blijven ongewijzigd. Ook de
overeenkomstige toepassing van artikel 6, eerste lid, onder a, b en d, en het tweede lid,
van het Besluit eigen bijdrage rechtsbijstand is ongewijzigd gebleven.
Onderdeel B (artikel 8)
De wijziging van artikel 8, eerste tot en met derde lid, strekt tot uitvoering van de
aanbevelingen van aanbeveling 12 van de commissie-Van der Meer om één forfait van
10 punten voor mediationzaken bij echtscheiding te creëren. De wijziging strekt er
daarnaast toe om analoog aan aanbeveling 8 van de commissie-Van der Meer in
mediationzaken betreffende echtscheiding of beëindiging van een geregistreerd
partnerschap of samenwoning aanvullingen van vier punten toe te kennen voor de
aanwezigheid van minderjarige kinderen waarvoor financiële bijdragen, gezag en/of
omgang geregeld dienen te worden. Hierbij is ook betrokken aanbeveling 7 van de
commissie om niet langer onderscheid te maken tussen zaken die voortkomen uit de
verbreking van een huwelijkse relatie en zaken die voortkomen uit de verbreking van
een niet-huwelijkse relatie.
Eerste lid
Het onderscheid dat voorheen werd gemaakt tussen vergoedingen voor de verlening van
mediation op basis van een toevoeging naar gelang die mediation gedurende kortere of
langere tijd wordt verleend, is verlaten. Die vergoeding wordt voortaan, ongeacht de
duur van die mediatonverlening, vastgesteld op vijf punten. Dit is reeds toegelicht in
paragraaf 2.6.1 van het algemene deel van deze toelichting. Het voormalige eerste en
tweede lid van artikel 8, waarin dat onderscheid naar de tijdsbesteding was geregeld,
zijn daarom samengevoegd tot een nieuw eerste lid.
Tweede lid
Aanbeveling 8 van de commissie-van der Meer strekt ertoe om in
echtscheidingsprocedures aanvullingen van vier punten toe te kennen toe te kennen
voor onder meer rechtsbijstand in zaken waarbij minderjarige kinderen zijn betrokken

42

waarvoor financiële bijdragen, gezag en/of omgang moeten worden geregeld. Zoals
toegelicht in paragraaf 2.6.2 van het algemene deel van deze toelichting wordt deze
toeslag ook toegekend bij de betrokkenheid in mediationzaken van minderjarige
kinderen waarvoor financiële bijdragen, gezag en/of omgang geregeld moeten worden.
Evenals bij artikel 8 van het Besluit vergoedingen rechtsbijstand 2000 het geval is bij
procedures, wordt deze toeslag éénmaal per mediation toegekend. Het is hierbij niet van
belang of die mediation wordt verleend voor één of voor twee rechtzoekenden in de zin
van de Wrb. De toeslagen voor een op tegenspraak verkregen voorlopige voorziening en
een in rechte toegekende partneralimentatie zijn hier niet van toepassing, omdat het
forse meerwerk door een advocaat wordt verricht. Dit valt niet onder de definitie van
mediation. Het aantonen van de aanwezigheid van minderjarige kinderen is voldoende
om de toeslag toe te kennen. De toeslag wordt toegekend op de eerste
mediationtoevoeging die ten behoeve van de rechtzoekende(n) is verleend. Indien
tijdens de behandeling van de scheiding in eerste aanleg mediation plaatsvindt, en de
mediator omtrent de minderjarige kinderen heeft bemiddeld, wordt de toeslag op die
toevoeging toegekend. Als partijen vervolgens hoger beroep instellen en daarbij
wederom mediation wordt toegepast, dan wel mediation verzoeken om de
omgangsregeling te wijzigen, is de toeslag niet meer van toepassing. Daarvoor worden
immers separate toevoegingen verleend.
Derde lid
Het voormalige derde lid kende aan een mediationzaak waarbij ten minste zeven
rechtzoekenden of anderen met een rechtsbelang in één of meer naar hun aard
verknochte geschillen zijn betrokken en mediation door twee mediators wordt verleend,
vier en een half punten toe voor kortdurende mediationverlening (tot vier uur) en tien
punten voor langerdurende mediation (vanaf vier uur). Het uitgangspunt is dat er bij de
vergoedingen voor mediation op basis van een toevoeging voortaan niet langer
onderscheid wordt gemaakt tussen kortdurende en langerdurende mediation. Aan een
zaak waarin aan een of meer rechtzoekenden een toevoeging ten behoeve van
mediation is verleend, wordt voortaan per rechtzoekende vijf punten, met een maximum
van tien punten per zaak, toegekend (zie eerste lid). Met het oog hierop is het
voormalige derde lid geschrapt.
Onderdeel C (artikel 9)
Het tijdverlet voor reizen door mediators is van een halve punt per volle 60 kilometer
aangepast naar een halve punt per volle 50 kilometer. Hiermee wordt aangesloten bij de
regeling van deze vergoedingen voor rechtsbijstandverleners in de artikelen 24 en 25
van het Bvr, met dien verstande dat met reizen naar een zitting voor mediators geen
rekening hoeft te worden gehouden.
Artikel III
De puntenaantallen voor verlening van rechtsbijstand in vreemdelingenrechtelijke
procedures met betrekking tot een tweede of volgende aanvraag om verlening van een
verblijfsvergunning regulier voor bepaalde tijd worden voortaan niet langer in afwijking
van artikel 5 Bvr in artikel 5b Bvr geregeld, maar op grond van artikel 5 Bvr in de bijlage
bij het Bvr. Artikel 5b Bvr is vervallen. In verband daarmee is de verwijzing naar het
begrip “tweede of volgende aanvraag in de zin van artikel 5b van het Besluit
vergoedingen rechtsbijstand 2000” in de artikelen 3.101a, eerste en tweede lid, en
3.101b, eerste lid, van het Vreemdelingenbesluit 2000 vervangen door verwijzing naar
de rijen A75, A76, A77, A78, A79 en A80 (die corresponderen met de zaakcodes V083,
V084, V085, V086, V087 en V088) van de bijlage bij het Bvr, waarin het voormalige
artikel 5b Bvr is verdisconteerd. Het gaat hier om een technische wijziging waarmee
geen inhoudelijke wijziging is beoogd.

43

Artikel IV
Het overgangsrecht in artikel IV sluit aan bij eerder gehanteerde overgangsrecht en
strekt er overeenkomstig aanbeveling 52 van de commissie-van der Meer toe dat het
Besluit vergoedingen rechtsbijstand 2000 en het Besluit toevoeging mediation, zoals die
luidden op de dag vóór de datum van inwerkingtreding van dit besluit, van toepassing
blijven op toevoegingen die zijn aangevraagd vóór de datum van inwerkingtreding van
dit besluit.
De Minister voor Rechtsbescherming,

44