Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1323
Vragen van het lid Becker (VVD) aan de Minister voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking over het bericht dat Artsen zonder Grenzen
medewerkers heeft ontslagen vanwege seksueel wangedrag (ingezonden
16 februari 2018).
Antwoord van Minister Kaag (Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking) (ontvangen 1 maart 2018).
Vraag 1
Kent u het bericht «Artsen zonder Grenzen heeft medewerkers heeft
ontslagen vanwege seksueel wangedrag»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat er vorig jaar sprake is geweest van 24 gevallen van seksueel
wangedrag bij Artsen zonder Grenzen waarvan zeven onder Nederlandse
verantwoordelijkheid? Zo ja, binnen welke projecten deden de gebeurtenissen
zich voor, hoe lang kon dit voortduren, op welk moment is het ministerie
hiervan op de hoogte gesteld en welke actie heeft u ondernomen?
Antwoord 2
Artsen zonder Grenzen heeft sinds 2016 geen financieringsrelatie met het
Ministerie van Buitenlandse Zaken en heeft derhalve geen rapportageverplichtingen richting het ministerie. Ik heb net als u kennis genomen van dit
bericht over de integriteitsmeldingen binnen Artsen zonder Grenzen.
Vraag 3
Deelt u de mening dat de feiten die de afgelopen dagen naar buiten zijn
gekomen van seksueel wangedrag door hulpverleners en misbruik in de
hulpsector in brede zin grote zorgen baren en we niet kunnen spreken van
een incident? Deelt u ook de mening dat het onacceptabel is dat juist een
sector die veel geld en vertrouwen krijgt van belastingbetalers en donateurs
om goed te doen in de wereld, juist ellende veroorzaakt?

1

ah-tk-20172018-1323
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://www.nu.nl/buitenland/5134496/artsen-zonder-grenzen-heeft-medewerkers-ontslagenseksueel-wangedrag.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Antwoord 3
De feiten die de afgelopen dagen naar boven zijn gekomen over seksueel
wangedrag bij diverse hulp- en ontwikkelingsorganisaties hebben mij diep
geschokt, zoals ik ook heb aangegeven in mijn brief aan uw Kamer op
23 februari jl.2 Het is onacceptabel dat medewerkers van dergelijke organisaties misbruik hebben gemaakt van hun posities ten koste van kwetsbare
individuen in fragiele situaties. Terecht eisen mensen, van wie velen via giften
bijdragen aan het werk van deze organisaties, volledige openheid over de
misstanden én maatregelen.
Vraag 4
Bent u bereid van alle ngo’s waar Nederlands belastinggeld naar toe gaat te
onderzoeken en voor de Kamer in beeld te brengen of en hoeveel incidenten
met ontoelaatbaar gedrag zich de afgelopen jaren hebben voorgedaan, wat
de organisatie voor actie heeft ondernomen, of het ministerie op de hoogte
was en wat het ministerie heeft ondernomen?
Antwoord 4
Ik heb op 16 februari jl. in een brief de Nederlandse hulp- en ontwikkelingsorganisaties reeds gevraagd om volledige openheid van zaken te geven en om
waarborgen te bieden ten aanzien van de wijze waarop zij omgaan met
integriteitsschendingen.3 Zie tevens antwoord op vraag 5. Ik heb de organisaties tevens uitgenodigd voor een overleg dat ik op 6 maart a.s. op mijn
ministerie heb belegd.
Vraag 5
Bent u tevens bereid financiële consequenties aan geconstateerde misstanden te verbinden door bij organisaties waar ontoelaatbaar is gehandeld
hulpgeld te korten en/of terug te vorderen? Zo ja, hoe en op welke termijn
kunt u dit realiseren?
Antwoord 5
Integere omgang met ontwikkelingsgelden staat al geruime tijd op de agenda
en is gereguleerd in contracten, subsidiebeschikkingen en auditprotocollen.
Financiële malversaties, of verdenkingen daarvan, worden direct gemeld aan
het ministerie. Ook bestaan er heldere procedures voor terugvordering van
onrechtmatige uitgaven.
Ook ten aanzien van overig, niet-financieel integriteitsbeleid kent het
ministerie bepalingen in subsidiekaders. Deze zijn doorgaans echter generiek
geformuleerd, zonder specificering van bijvoorbeeld seksueel grensoverschrijdend gedrag of machtsmisbruik. Dit maakt het complexer om in het geval
van vermeende of bewezen misstanden op dit terrein over te gaan tot
terugvordering of het opleggen van andere, juridisch onderbouwde sancties.
Naar aanleiding van de in Haïti en andere crisisgebieden geconstateerde
misstanden, heb ik binnen mijn departement opdracht gegeven om
bestaande subsidiekaders, overeenkomsten en beschikkingen tegen het licht
te houden en deze verder aan te scherpen voor wat betreft integriteitseisen.
Uitgangspunt is een zero tolerance beleid voor seksueel grensoverschrijdend
gedrag. Het gaat dan onder meer om strikte gedragscodes met adequate
consequenties. Ook verwacht ik dat elke organisatie mijn ministerie direct
informeert over mogelijke misstanden begaan door eigen medewerkers of die
van uitvoerende partners, bij de uitvoering van door mij gefinancierde
activiteiten.
Bovenstaande zal onderwerp van eerder genoemd gesprek met de Nederlandse hulp- en ontwikkelingsorganisaties op 6 maart a.s. zijn. Ik zal uw
Kamer informeren over de uitkomst van dit overleg en over concrete
maatregelen om subsidiekaders aan te scherpen.

2
3

Kamerstuk 34 775 XVII, nr. 54
Bijlage bij Kamerstuk 34 775 XVII, nr. 54

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2