Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

821
Vragen van de leden Jansen (SP) en Van Tongeren (GroenLinks) aan de
minister van Infrastructuur en Milieu over het blenden van stookolie
(ingezonden 11 november 2010).
Antwoord van staatssecretaris Atsma (Infrastructuur en Milieu) (ontvangen
16 december 2010).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de uitzending1 over het vermengen van stookolie
met gevaarlijke stoffen en zijn de beschreven feiten juist? Worden nog steeds
door schepen, die Nederlandse havens hebben aangedaan, schadelijke
chemische reststoffen gemend met stookolie en op die manier in het milieu
gebracht? Op welke schaal?
Antwoord 1
Ja, ik heb kennisgenomen van de uitzending van KRO Reporter van 6 november 2010 over het mogelijk vermengen van stookolie met gevaarlijke
afvalstoffen.
Vermoed wordt dat er vermenging van stookolie met gevaarlijke afvalstoffen
plaatsvindt. Op welke schaal vermenging plaatsvindt is op dit moment
onbekend. Hiernaar zal in 2011 onderzoek worden gedaan.
Graag wil ik hier opmerken dat het incident met het schip «ADAFERA», die
olie voor blenden naar Nederland vervoerde door de VROM- Inspectie
intensief is opgepakt. De betrokken bedrijven hebben beroep ingesteld bij de
Raad van State over de status van het afval. De Voorzitter van de Raad van
State heeft op 3 november 2010 de uitspraak gedaan dat deze olie terecht is
aangemerkt als afvalstof.
Vraag 2
Wat is de relevante wetgeving met betrekking tot deze problematiek, zowel
voor de ontdoeners van chemische reststoffen met verbrandingswaarde,
verwerkers, tussenhandel/blenders als afnemers (rederijen)?

1

ah-tk-20102011-821
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

KRO Reporter, 7 november 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Ontdoeners van (gevaarlijke) afvalstoffen moeten zich houden aan de bij of
krachtens de Wet milieubeheer gestelde regels. Zij dienen de afvalstoffen af
te geven aan een bedrijf dat het vergund is deze afvalstoffen te mogen
ontvangen.
Het ontvangende bedrijf moet hiervan een ontvangstmelding doen aan het
Landelijke Meldpunt Afvalstoffen (verder te noemen: het LMA). Afvalstoffen
moeten gerecycled worden, dan wel een andere nuttige toepassing krijgen,
zoals verbranden met energieterugwinning. Als dit niet mogelijk is dan moet
het afval definitief verwijderd worden, zoals verbranden zonder energieterugwinning of storten.
Het mengen van (gevaarlijke) afvalstoffen met stookolie ten behoeve van de
(zee)scheepvaart is geen toegestane handeling.
Bedrijven die «slechte» oliesoorten blenden (opwerken) tot stookolie voor de
scheepvaart hebben over het algemeen geen vergunning om afvalstoffen te
mogen accepteren. Voor het overige verwijs ik u naar de antwoorden zoals
mijn voorganger die heeft gegeven op eerdere vragen van het lid Poppe
(brief van 26 november 2009 (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2009–2010, nr. 784).
Als het blendingsproces leidt tot een product dat wordt gebruikt als scheepsbrandstof, dan gelden hiervoor de brandstofkwaliteitseisen conform MARPOL
Annex VI.
De internationale regelgeving Marpol Annex VI stelt dat brandstofolie voor
zeeschepen geen toegevoegde stof of chemisch afval mag bevatten die de
veiligheid van schepen in gevaar brengt, of nadelige gevolgen heeft voor de
prestatie van de machines, of die schadelijk is voor het personeel, of in het
algemeen bijdraagt aan extra luchtverontreiniging. Ook dient brandstofolie
voor zeeschepen geen anorganische zuren te bevatten.
Vraag 3
Hoe hoog is de maximale straf voor de relevante strafbare feiten? Zijn er in
de huidige wetgeving voldoende aanknopingspunten om effectief te kunnen
optreden tegen deze praktijken en is de strafmaat adequaat?
Antwoord 3
Overtredingen van de milieuwetgeving zijn economische delicten. Deze
economische delicten zijn misdrijven, voor zover zij opzettelijk zijn begaan en
voor zover deze economische delicten geen misdrijven zijn, zijn zij
overtredingen.
De maximale straf voor deze economische delicten is een gevangenisstraf
van zes jaar, een taakstraf of een geldboete van de vijfde categorie. De
maximale geldboete kan worden verhoogd naar de zesde en hoogste
categorie wanneer het feit door een rechtspersoon wordt begaan. Voor de
vraag of er in de huidige wetgeving voldoende aanknopingspunten zijn om
effectief te kunnen optreden tegen deze praktijken verwijs ik u naar de
antwoorden zoals mijn voorganger die heeft gegeven op eerdere vragen van
het lid Poppe (brief van 26 november 2009, Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2009–2010, nr. 784).
Vraag 4
Hoe is de informatie-/registratieplicht bij ontdoeners, verwerkers,
tussenhandel/blenders en afnemers op dit moment geregeld?
Antwoord 4
Ontdoeners van (gevaarlijke) afvalstoffen moeten een registratie bijhouden
van de afvalstoffen die worden afgegeven aan een bedrijf die bevoegd is
afvalstoffen te mogen accepteren. Het accepterende bedrijf moet op grond
van het Besluit melden van bedrijfsafvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen van
die ontvangst een melding doen bij het LMA. Bij het transport moet een
begeleidingsbrief aanwezig zijn, waaruit blijkt waar het afval vandaan komt
en waar het naar toe wordt vervoerd. Wanneer een bedrijf van een afvalstof
een product maakt, moet het bedrijf daarvan een afgiftemelding doen bij het
LMA. Overigens dienen voor afvalstoffen de vervoerders, inzamelaars,
handelaars en bemiddelaars geregistreerd zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

Vraag 5
Hoe is het toezicht op het illegale gebruik van schadelijke chemische
reststoffen in zware stookolie voor de zeescheepvaart op dit moment
geregeld?
Antwoord 5
Op grond van ondermeer de Kaderrichtlijn Afval, de EVOA en nationale
regelgeving zoals de regeling Scheiden en Gescheiden Houden van Gevaarlijk
afval is het verboden om gevaarlijke afvalstoffen te mengen met andere
(gevaarlijk) afvalstoffen, noch met andere stoffen en materialen. Op de
naleving van dit verbod bij bedrijven ziet het bevoegd gezag Wet milieubeheer (meestal de provincie) toe en de VROM-Inspectie voor zover het een
EVOA-transport betreft.
De VROM-Inspectie voert controles uit in het kader van het Besluit Zwavelgehalte brandstoffen en de EG Verordening Overbrenging van Afvalstoffen
(EVOA). EVOA-controles op olieachtige afvalstoffen vinden plaats, als de
VROM-Inspectie signalen heeft dat een specifiek product een afvalstof zou
bevatten of onder de afvalstoffenregelgeving zou vallen. Voor uitgebreidere
informatie verwijs ik u naar eerdere brieven van 14 augustus 2009 (Kamerstuk
30 175, nr. 86 en van 26 november 2009 (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2009–2010, nr. 784)
Voor de acties van de VROM-Inspectie in 2011 verwijs ik u naar het antwoord
op vraag 5.
Vraag 6
Welke prioriteit heeft de controle en handhaving vanuit de Rijksoverheid op
het inzamelen en verwerken van de restproducten van de petrochemische
industrie, sinds het voorval in 2008 bij Norht Refinery? Hoeveel FTE waren er
in 2009 mee gemoeid? Hoeveel controles vonden er in dat jaar plaats?
Hoeveel sancties werden opgelegd?
Antwoord 6
De VROM-Inspectie bereidt momenteel met prioriteit een studie naar de
product- en afvalketen van bunkerolie voor, die als basis moet gaan dienen
voor gericht toezicht op de risicopunten in de keten van bunkerolie. Intussen
zet de VROM-Inspectie circa 1 fte in voor toezicht op in- en uitvoer van
oliestromen (EVOA) en circa 0,75 fte voor toezicht op scheepsafvalstoffen.
Ook de KLPD, de Inspectie Verkeer en Waterstaat en Douane voeren controles
(samen met de VROM-Inspectie) uit naar scheepsbrandstoffen.
De vergunning in het kader van de Wet milieubeheer bevat regels voor het
accepteren en verwerken van (gevaarlijke) afvalstoffen bij afvalverwerkende
inrichtingen zoals North Refinery. De Provincie is de bevoegde instantie voor
het verlenen en handhaven van deze vergunning.
De provincie Groningen heeft naar aanleiding van het onderstaande justitieel
onderzoek een projectgroep geformeerd, waaraan alle betrokken handhavingspartners deelnemen. In de projectgroep worden diverse toezichtacties
gecombineerd en aan elkaar gekoppeld. De toezichtacties zijn verdeeld in een
ingangscontrole, een verwerkingscontrole en een uitvoercontrole. Bekeken
wordt of het bedrijf normen en regels overtreedt. Het project is nog niet
afgerond. De provincie is verantwoordelijk voor de eindrapportage.
Naar hetgeen in de uitzending over North Refinery wordt gesteld, vindt een
justitieel onderzoek plaats. De politie en de Inlichtingen- en opsporingsdienst
van mijn Ministerie voeren samen een strafrechtelijk onderzoek uit. Tot het
moment dat het openbaar ministerie feiten in de openbaarheid brengt, kan ik
u hierover niet berichten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3