Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

29 398

Maatregelen verkeersveiligheid

Nr. 370

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 22 mei 2013
De vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de minister voor Infrastructuur en Milieu over de brief van
24 april 2013 over cijfers verkeersdoden 2012 (Kamerstuk 29 398, nr. 368)
De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 21 mei 2013.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Paulus Jansen
De adjunct-griffier van de commissie,
Blacquière

kst-29398-370
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 398, nr. 370

1

Vraag 1
Waarom heeft u als doel om het gehele rijkswegennet pas in 2020 op het
niveau van minimaal drie sterren (in het kader van de Road Protection
Scores en het European Road Assessment Programme) te krijgen, terwijl
momenteel al 99% van de wegen hieraan voldoet? Waar is die 1% en zijn
daar ongelukken gebeurd?
Antwoord 1
De resterende 1% (feitelijk 0,7%) betreft circa 36 km. Dit zijn voornamelijk
kleine delen van N18, N35 en N33 in het oosten van het land. Hiervan is de
N33 in de realisatiefase, voor N18 wordt naar verwachting binnenkort een
tracé besluit genomen en voor de N35 is recent een motie aangenomen
om dit traject mee te nemen in Meer Veilig.
Specifiek voor die kleinere trajecten wordt geen uitsplitsing gemaakt van
de verkeersongevallen die geregistreerd zijn.
Het jaar 2020 is als doel gekozen omdat de benodigde maatregelen zo
meegenomen kunnen worden in de projecten.
Vraag 2
Kunt u de verdeling van het aantal slachtoffers naar vervoerswijzen ook in
percentage van het totaal gebruik per vervoerswijzen in beeld brengen?
Met andere woorden: hoe groot is de kans slachtoffer te worden per
vervoerswijze?
Antwoord 2
De meest recente mobiliteitsgegevens betreffen 2011. Daarom staan
hieronder de verkeersdodencijfers van 2011.
Vervoerswijzen 2011 (mld km.)
Totaal
gereisde
kilometers

Auto
Auto
bestuurder passagier

Trein

Bus/tram/
metro

Brom-/
snorfiets

Fiets

Lopen

189,9

98,4

13,8

5,2

1,2

15

5,3

Brom-/
snorfiets

Fiets

Voetganger

74

200

74

41,7

© Centraal Bureau voor de Statistiek, Den Haag/Heerlen 16-5-2013

Verkeersdoden 2011, Werkelijke omvang
Totaal
gereisde
kilometers

Personenauto

231

Trein

Bus/tram/
metro

© Centraal Bureau voor de Statistiek, Den Haag/Heerlen 16-5-2013

Vraag 3
Is een uitsplitsing te maken naar gewone en elektrische fietsen? Kunt u
aangeven in hoeveel procent van de gevallen er sprake is van het gebruik
van een elektrische fiets door ouderen?
Antwoord 3
De politieregistratie geeft hiervoor geen aparte cijfers. Daarom heb ik
onderzoek naar ongevallen met de elektrische fiets laten uitvoeren door
VeiligheidNL. Dit rapport is beschikbaar op de website van VeiligheidNL.
De conclusie die het meest betrekking heeft op uw vraag is dat de
kenmerken van een elektrische fietsongeval met senioren niet afwijken
van de kenmerken voor fietsongevallen met senioren in het algemeen.
Ook heb ik de SWOV opdracht gegeven tot een nadere dieptestudie naar
ongevallen onder fietsende senioren. Deze resultaten verwacht ik eind
2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 398, nr. 370

2

Vraag 4
Kunt u aangeven in welke gemeenten er bovengemiddeld veel verkeersslachtoffers vallen?
Antwoord 4
Hieronder staat de grafiek van de verkeersdoden voor gemeenten met
meer dan 100.000 inwoners van 2012. CBS mag vanwege privacy geen
data van kleinere gemeenten vrijgeven. Uiteraard zijn deze cijfers per jaar
weer anders. Voor de verkeersgewonden (licht tot zwaar) is deze exercitie
niet mogelijk. Daarvoor ontbreken de benodigde data.

Vraag 5
Hoeveel verkeersdoden zijn gevallen op de wegen waar de maximumsnelheid in 2012 is verhoogd naar 100 of 120 km/u.
Antwoord 5
Op de wegen waar de maximumsnelheid in 2012 is verhoogd naar 100
zijn geen doden gevallen. Er zijn geen wegen waar de maximumsnelheid
in 2012 is verhoogd naar 120 km/u.
Vraag 6
Kan met het aantal verkeersdoden op wegen waar 130 km/u is toegestaan
(twee in totaal) worden geconcludeerd dat de snelheidsverhoging naar
130 km/u geen nadelig effect heeft op de verkeersveiligheid?
Antwoord 6
De cijfers hebben betrekking op een korte periode (1 september –
31 december, met uitzondering van de trajecten van het experiment).
Zoals ik steeds heb aangegeven is het daarom te vroeg om nu al te
concluderen dat er geen nadelig effect is op de verkeersveiligheid. Het feit
dat er geen grote toename te zien is, geeft in combinatie met de langere
ervaringen op de trajecten van het experiment inmiddels wel een indicatie
dat de snelheidsverhoging niet tot verslechtering van de verkeersveiligheid leidt. Deze conclusie kan echter pas na een aantal jaar definitief
getrokken worden, als er meer gegevens beschikbaar zijn.
Vraag 7
Kunt u aangeven hoeveel procent van al het verkeer, uitgedrukt in
vervoersuren, op respectievelijk gemeentelijke, provinciale en landelijke
wegen plaatsvindt?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 398, nr. 370

3

Antwoord 7
Nee. Ik beschik niet over vervoersuren op de wegen van alle wegbeheerders.
Vraag 8
Hoe valt te duiden dat bij alle wegbeheerders samen een stijging te zien is
van het aantal verkeersdoden op 60, 100 en 120 km/u-wegen, terwijl de
meeste kilometers ook op het onderliggende (langere) wegennet gemaakt
worden? Komt dit door de wegkwaliteit? Kunnen zaken als onbekendheid
met de weg, woon-werkverkeer versus recreatief verkeer, het gebruik van
autonavigatie, alcohol/drugs, tijdstip, weersconditie een verklaring zijn? Is
het verschil tussen enkelvoudige en meervoudige ongelukken daarbij in
beeld?
Antwoord 8
Een dergelijke generieke analyse kan niet gemaakt worden. Daarom lopen
er zeer veel specifieke onderzoeken naar type ongevallen, maatregelen,
locaties van de ongevallen, etc.
Vraag 9
Hebben de maatregelen inzake het alcoholslot en 2todrive al effect gehad
op de cijfers over het aantal verkeersdoden in 2012?
Antwoord 9
Om effecten van maatregelen te meten zijn specifieke evaluatieonderzoeken nodig. Voor het Alcoholslot zullen de eerste resultaten over
effecten eind 2014 beschikbaar komen. Effecten op recidive alcoholgebruik zullen in de jaren daarna beschikbaar komen. Voor 2ToDrive zijn de
eerste resultaten al bekend in de vorm van hogere slagingspercentages.
Vanaf 2015 verwacht ik meer resultaten te kunnen melden. De
verwachting is uiteraard dat deze maatregelen komende jaren een verdere
impuls zullen geven aan een nog verdere daling van het aantal doden en
ernstige gewonden onder autobestuurders.
Vraag 10
Heeft de in 2012 vastgestelde beleidsimpuls verkeersveiligheid al effect
gehad op de cijfers over het aantal verkeersdoden in 2012? Kunt u
aangeven wat voor concrete resultaten u denkt te behalen met de
beleidsimpuls verkeersveiligheid? Kunt u een schatting geven van hoeveel
(dodelijke) slachtoffers er per jaar minder zullen vallen door de beleidsimpuls verkeersveiligheid en kunt u aangeven in welke doelgroep(en) u
met name een reductie van de (dodelijke) slachtoffers verwacht?
Antwoord 10
De uitvoering van de maatregelen uit de beleidsimpuls is in volle gang en
loopt door tot en met 2014 en soms verder. De eerste effecten zullen in de
cijfers over 2013 en 2014 zichtbaar worden. De SWOV heeft op mijn
verzoek het effect van de maatregelen doorgerekend. Het pakket nieuwe
maatregelen in de Beleidsimpuls kan zorgen voor een extra reductie van
maximaal 50 verkeersdoden en 1.000 tot 2.500 ernstig verkeersgewonden
per jaar. Gezien de focus van de maatregelen op de risicogroepen
ouderen en fietsers is een groot deel van de veiligheidswinst in die
groepen te verwachten.
Vraag 11
Is aan te geven wat de gemiddelde leeftijd was van de ouderen, gezien het
grote verschil tussen 66 en 85 jaar?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 398, nr. 370

4

Antwoord 11
Nee. Dit kan niet per leeftijd. Het kan wel per leeftijdsklasse voor het
aantal door de politie geregistreerde verkeersslachtoffers. Dit staat in
onderstaande tabel.
Verkeersdoden naar leeftijd, periode 2007–2012
2007

2008

2009

2010

2011

2012

0 – 4 jaar
5 – 11 jaar
12 – 15 jaar
16 – 17 jaar
18 – 24 jaar
25 – 29 jaar
30 – 34 jaar
35 – 44 jaar
45 – 54 jaar
55 – 59 jaar
60 – 64 jaar
65 – 69 jaar
70 – 79 jaar
80 – 89 jaar
90 jaar en
ouder

4
14
21
31
138
56
49
98
75
46
32
39
99
83

5
7
18
28
107
55
52
92
101
35
36
32
101
75

2
8
17
23
128
49
32
82
76
30
37
38
91
95

4
7
9
18
98
42
41
67
78
33
34
32
83
81

5
5
17
11
89
36
30
64
68
36
31
43
100
112

6
8
14
12
81
39
32
75
66
38
35
42
107
85

6

6

12

13

14

10

Totaal

791

750

720

640

661

650

Bron: CBS + DVS

Vraag 12
Waarom zijn de leeftijdsklassen soms 5 jaar (60–64) en soms 15 jaar
(65–79)?
Antwoord 12
Deze indeling is gebaseerd op relevantie voor verdere analyses (16–17
jaar brommer, 18–24 jaar jonge bestuurders, 65+ gepensioneerd) en wordt
veranderd als daar noodzaak toe is.
Vraag 13
Is het mogelijk om de leeftijdsklassen per vervoerswijze in beeld te
brengen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 398, nr. 370

5

Antwoord 13
Leeftijd naar vervoerswijze
2012

Personenauto

Bestelauto

Vrachtauto

Bus

Motorfiets/
-scooter

Gemot.
inval.
vtg

Brom/
snorfiets

Fiets

Voetganger

Overig/
onbekend

Totaal

0–4 jaar
5–11 jaar
12–15 jaar
16–17 jaar
18–24 jaar
25–30 jaar
31–35 jaar
36–45 jaar
46–55 jaar
56–60 jaar
61–65 jaar
66–70 jaar
71–80 jaar
81–90 jaar
91 jaar e.o

1
4
2
3
54
24
16
36
25
12
8
14
15
15
3

0
0
1
0
0
3
3
0
3
0
1
1
0
0
0

0
0
0
0
2
0
1
1
1
1
1
0
0
0
0

0
0
0
0
0
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
8
4
6
16
15
2
1
0
2
0
0

0
0
0
0
0
0
0
1
1
2
1
3
7
14
0

0
0
0
2
4
4
1
7
6
5
3
5
4
3
0

2
2
11
4
5
2
3
13
8
10
15
21
67
33
4

3
2
0
2
8
4
3
5
4
5
4
4
13
11
0

0
0
0
1
0
1
0
0
1
0
0
0
0
0
0

6
8
14
12
81
43
33
79
64
37
34
48
108
76
7

Totaal

232

12

7

1

54

29

44

200

68

3

650

Bron CBS, RWS

Vraag 14
Is het aantal ernstige slachtoffers gestegen?
Antwoord 14
Het aantal ernstig verkeersgewonden was in 2010 19.200 en is gestegen
naar 20.100 in 2011. Ik zal u in november, als alle ziekenhuisgegevens
beschikbaar zijn, informeren over het aantal ernstig gewonden in 2012.
Vraag 15
Wat is de verklaring voor het oponthoud in de daling van verkeersdoden
in personenauto’s?
Antwoord 15
Een stijging van 1 verkeersdode ten opzicht van de dalende lijn tot en met
2011 kan statistisch niet geduid worden als oponthoud.
Vraag 16
Is er een relatie tussen de stijging van het aantal verkeersdoden met
«gemotoriseerd invalide voertuig» en een toenemend gebruik van
scootmobiel
Antwoord 16
Op basis van de huidige beschikbare gegevens kan ik dat niet bevestigen.
Ik heb VeiligheidNL opdracht gegeven onderzoek te doen naar ongevallen
met scootmobielen. Dit onderzoek zal in de komende maanden worden
afgerond. Overigens streef ik ernaar om iedereen zo lang mogelijk
zelfstandig veilig aan het verkeer deel te laten nemen.
Vraag 17
Waarom worden de completere cijfers van het Centraal Bureau voor de
Statistiek (CBS) niet vermeld (bijvoorbeeld met een verdeling naar
provincie)?
Antwoord 17
Elke dataset heeft eigen omissies. CBS registreert bijvoorbeeld alleen
slachtoffers die in de Gemeentelijke Basisadministratie Persoonsgegevens
staan. Als basis voor het verkeersveiligheidsbeleid combineer ik
beschikbare relevante datasets die in Nederland voor handen zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 398, nr. 370

6

Vraag 18
Is er een verschil tussen de interpretaties van uzelf en van het CBS inzake
de verkeersdodencijfers, aangezien het CBS in tegenstelling tot u niet de
conclusie trekt dat 2010 en 2011 uitzonderlijke jaren waren?
Antwoord 18
Nee, er is geen verschil in interpretatie. Het CBS beperkt zich tot het
weergeven van de feitelijke cijfers betreffende verkeersdoden in
Nederland. I&M maakt mede op basis van deze cijfers analyses, trekt
conclusies en doet aanbevelingen.
Vraag 19
Is er in statistische zin sprake van stagnatie of trendbreuk nu drie jaar op
rij het aantal verkeersdoden tussen 640 en 661 ligt, terwijl in de jaren
voorafgaand sprake was van een duidelijke dalende trend in het aantal
slachtoffers?
Antwoord 19
Statistisch gezien kan deze conclusie niet getrokken worden. De dalende
trend van de verkeersdoden is door de stijging in 2011 niet gewijzigd.
Vraag 20
Kunt u bij tabel 1 aangeven hoe de aantallen zich verhouden tot de
feitelijke deelname van de diverse leeftijdscategorieën in het totale
wegverkeer?
Antwoord 20
Nee, want over deze data beschik ik niet.
Vraag 21
Kunt u bij tabel 2 aangeven hoe de aantallen zich verhouden tot de
feitelijke aandelen van de verschillende vervoersmodaliteiten in het totale
wegverkeer?
Antwoord 21
Ik verwijs u hierbij naar het antwoord op vraag 2.
Vraag 22
Kunt u bij tabel 3 aangeven hoe de aantallen zich verhouden tot het
aandeel van elk type weg in het totaal aantal kilometers wegen in
Nederland?
Antwoord 22
Nee. Ik kan wel per wegbeheerder het totaal aantal kilometers weg
aangeven. Dit is dus een aanvulling op tabel 4:
Rijkswegen: 5121 km
Provinciale wegen: 7863 km
Gemeentelijk en waterschap: 124.707 km
Dat maakt het totaal aantal wegen in Nederland in 2011 137.692 km.
Vraag 23
Waarom wordt het voorbehoud gemaakt «geregistreerd door de politie»?
Antwoord 23
De politie is in principe bij elk dodelijk ongeval aanwezig maar in een
enkele situatie is dat niet het geval, bijvoorbeeld wanneer iemand als
gevolg van een verkeersongeval in het buitenland, overlijdt, wordt dit wel
door het CBS geregistreerd maar niet door de politie. Ook de scootmobieler die een eenzijdig ongeluk heeft, kan op eigen gelegenheid naar het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 398, nr. 370

7

ziekenhuis zijn gegaan en daar alsnog zijn komen te overlijden. Dit wordt
evenmin door de politie geregistreerd.
Vraag 24
Kunt u toelichten waarom het registratiecijfer van de politie op 86,5%
staat in 2012, terwijl het doel is om een sluitende politieregistratie te
hebben? Kunt u aangeven wanneer de politie over zal gaan op 100%
registratie van alle dodelijke ongevallen?
Antwoord 24
Bij alle ernstige verkeersongevallen waarbij de politie aanwezig is en
waarbij sprake is van dodelijke slachtoffers, vindt registratie hiervan door
de politie plaats. De politie is echter niet bij alle ongevallen aanwezig en
dat verklaart onder andere het verschil met de CBS-cijfers. Indien
betrokkene bijvoorbeeld na een eenzijdig ongeval zelf naar het ziekenhuis
is gegaan en daar alsnog overlijdt komt betrokkene via de ziekenhuisregistratie terug in de CBS registratie maar is hij als zodanig niet in de
politieregistratie terug te vinden. Door ICT aanpassingen en instructie
blijft de politie continu sturen op verbeteringen van registratie in zijn
algemeenheid.
Vraag 25
Kunt u precies aangeven hoe u tot het percentage van 86,5% bent
gekomen als cijfer voor de politieregistratie?
Antwoord 25
562 door de politie geregistreerde slachtoffers gedeeld door 650 slachtoffers werkelijke omvang die door CBS zijn geregistreerd:
562/650 * 100 = 86,5%.
Vraag 26
Kunt u aangeven wat het registratiepercentage van de politie was in 2011
en 2012 betreffende het aantal verkeersgewonden?
Antwoord 26
Dit wordt thans niet door de politie geregistreerd. Met de verbetering en
uitbreiding van de ongevalsregistratie die eind 2013 is gerealiseerd zal
deze informatie bij de Dienst Scheepvaart en Verkeer en het CBS
beschikbaar komen.
Vraag 27
Kunt u garanderen dat in de statistieken van de ziekenhuizen alle doden
die in het verkeer vallen zijn opgenomen, dus ook slachtoffers die na het
ongeval direct naar het mortuarium worden gebracht?
Antwoord 27
Nee, dat kan ik niet garanderen. Daarom maak ik gebruik van diverse
datasets.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 398, nr. 370

8