Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3852
Vragen van lid Hagen (D66) aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en
Waterstaat en de Ministers van Justitie en Veiligheid en van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties over de Kamerbrief Versterking VTH-stelsel
(ingezonden 20 juli 2022).
Antwoord van Staatssecretaris Heijnen (Infrastructuur en Waterstaat), mede
namens de Ministers van Justitie en Veiligheid en van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties, (ontvangen 2 september 2022).
Vraag 1
Waarom is ervoor gekozen om het interbestuurlijk programma (IBP)
versterking stelsel van vergunningverlenning, toezicht en handhaving (VTH)
pas op 8 juli 2022 met de Kamer de delen terwijl deze volgens de documentnaam van het IBP al op 23 juni 2022 gereed was?
Antwoord 1
Door de drukte voor het zomerreces is het programmaplan van het Interbestuurlijk Programma Versterking VTH (IBP VTH) op 8 juli jl. met enige
vertraging toegestuurd.
Vraag 2
Erkent u dat het, zoals door de commissie Mans en in de brief van 13 december omschreven, wenselijk is dat de grenzen van de omgevingsdiensten
samenvallen met die grenzen van de veiligheidsregio’s?1 Erkent u ook de
voordelen van een dergelijke indeling die de commissie Mans omschrijft?
Antwoord 2
Om een robuust VTH-stelsel te realiseren is het wenselijk dat de schaalgrootte van het werkgebied van een omgevingsdienst van voldoende omvang
is om een goede kwaliteit van de uitvoering van de VTH-taken2 te kunnen
realiseren. Congruentie met het werkgebied van één of meerdere veiligheids-

1
2

ah-tk-20212022-3852
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Kamerstuk 22 343, nr. 311
Taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

regio’s kan daar zeker bij helpen en is de oorspronkelijke gedachte. Dit blijkt
ook uit het tijdelijk karakter van de aanwijzing van de kringen van gemeenten3.
Vraag 3
Welke stappen zijn er na het rapport van de commissie Mans uit 2008 gezet
om de grenzen van de omgevingsdiensten in te richten op basis van de
grenzen van de veiligheidsregio’s? Kunt u aangeven waarom destijds is
afgeweken van de adviezen van de commissie Mans over het territoir van de
omgevingsdiensten?
Antwoord 3
Na de commissie Mans is er in 2009 een package deal tot stand gekomen
met het IPO, de VNG en het Rijk. Deze packagedeal bevat een samenhangend
pakket aan afspraken om de noodzakelijke verbeteringen van de uitvoering
van het omgevingsrecht te realiseren. Onderdeel hiervan is de vorm en
schaalgrootte van de omgevingsdiensten; vanaf 2011 zijn de eerste omgevingsdiensten opgericht. In 2016 is het VTH-stelsel geborgd in de Wabo4 en in
2017 in het Bor5 en de Mor6. Ook onder de Omgevingswet is het VTH-stelsel
geborgd.
Destijds was de weerstand groot bij lokale bestuurders ten aanzien van het
oprichten van omgevingsdiensten. Om toch tot een herziening van het
VTH-stelsel te komen zijn na politieke en bestuurlijke afstemming meerdere
vormen van omgevingsdiensten opgericht met uiteenlopende schaalgroottes7
en relatief grote verschillen in takenpakketten. Hierover zijn vervolgens
bestuurlijke afspraken gemaakt. De diensten die voortkwamen uit milieudiensten hadden al relatief veel milieutaken; het verplichte basistakenpakket en
aanvullende taken, de plustaken.
Inmiddels is één vorm van omgevingsdiensten – de zogenaamde netwerkomgevingsdienst – niet meer toegestaan en zijn alle omgevingsdiensten een
openbaar lichaam op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Om
de verschillende schaalgroottes te legitimeren zijn er in 2017 in de ministeriële regeling kringen van gemeenten8 aangewezen. Zoals aangegeven bij het
antwoord op vraag 2 heeft de aanwijzing van een kring van gemeenten een
tijdelijk karakter.
Tussentijdse onderzoeken (o.a. tweejaarlijks onderzoek in 2017 en 20199) naar
de kwaliteit van de uitvoering van de VTH-taken lieten niet direct een relatie
zien tussen schaalgrootte en uitvoeringskwaliteit. De urgentie om verandering
in de schaalgrootte aan te willen brengen en hierop stappen te zetten,
ontbrak daarom lange tijd. De commissie Van Aartsen heeft aanbevolen in
het kader van de robuustheid van het VTH-stelsel het aantal omgevingsdiensten te verminderen en een ondergrens te bepalen voor de omvang van een
omgevingsdienst (aanbeveling 1 van 10). In pijler 1 wordt de vraag van een
passende schaalgrootte verder uitgewerkt. Hierbij wordt ook gekeken naar de
congruentie tussen het werkbied van een omgevingsdienst met die van één
of meerdere veiligheidsregio’s.
Vraag 4
Welke stappen zijn er concreet gezet naar aanleiding van de constatering in
de brief van 13 december 2021 dat er nader moest worden verkend of er
congruentie mogelijk zou zijn tussen de grenzen van de omgevingsdiensten
en de veiligheidsregio’s?10 Waarom wordt er acht maanden later pas

3

Omgevingsdiensten die niet of niet geheel voldoen aan het «congruentie-advies» van de
commissie Mans zijn in de ministeriële regeling tijdelijk aangewezen als kring van gemeente.
4
Wet algemene bepalingen omgevingsrecht
5
Besluit omgevingsrecht
6
Ministeriële regeling omgevingsrecht
7
Bij 15 van de 29 omgevingsdiensten is het werkgebied congruent met één of meerdere veiligheidsregio’s
8
Omgevingsdiensten die niet of niet geheel voldoen aan het «congruentie-advies» van de
commissie Mans zijn in de ministeriële regeling tijdelijk aangewezen als kring van gemeente.
9
Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Kamerstuk 33 118, nr. 9 en Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Kamerstuk 33 118, nr. 122
10
Kamerstuk 22 343, nr. 311

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

overgegaan tot een aanvullend onderzoek naar het territoir van de omgevingsdiensten en of deze kunnen aansluiten bij de grenzen van de veiligheidsregio’s?
Antwoord 4
In pijler 1 van het IBP VTH kijken we welke schaalgrootte passend is voor de
optimale uitvoering van de taken van omgevingsdiensten en hoe we de
samenhang met de andere aanbevelingen van de commissie Van Aartsen
borgen. Het opstellen van het IBP VTH heeft enige tijd gekost.
Vraag 5
Op basis waarvan zou u bereid zijn af te wijken van de door de commissie
Mans geadviseerde indeling op basis van de veiligheidsregio’s? Deelt u de
mening dat er, gezien de door de commissie Mans omschreven voordelen,
alleen bij zwaarwegende belangen afgeweken zou mogen worden van de
indeling op basis van de veiligheidsregio’s?
Antwoord 5
Dit wordt onderzocht in het IBP VTH. In pijler 1 van het IBP VTH wordt
uitgewerkt hoe uitvoering gegeven kan worden aan de aanbevelingen 1, 2, 5
en 10 van de commissie Van Aartsen. Het doel van deze pijler is om de
effectiviteit en slagvaardigheid van de omgevingsdiensten te versterken.
Gezamenlijk met de koepelorganisaties en de partijen in de uitvoering wordt
bekeken welke omvang het best past en het meest toekomstbestendig is.
Daarbij wordt rekening gehouden met de adviezen die al voorliggen, maar
wordt ook gekeken naar de toekomst met nieuwe opgaven en bijbehorende
taken.
Vraag 6
Op welke manier wordt er opvolging gegeven aan het advies van de
commissie Van Aartsen om zorg te dragen «voor buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA’s) bij alle omgevingsdiensten en het opleiden en trainen
van de BOA’s van de omgevingsdiensten in het herkennen en verwerken van
signalen van milieucriminaliteit»? Wordt er concreet extra geïnvesteerd in de
kennis en training van BOA’s op het gebied van milieucriminaliteit?
Antwoord 6
Voor de versterking van de inzet op milieucriminaliteit wordt uit de middelen
vanuit het coalitieakkoord jaarlijks een budget beschikbaar gesteld ten
behoeve van een opleidings- en trainingstraject voor de buitengewone
opsporingsambtenaren (BOA’s). Dit is dus een extra investering in de kennis
en training.
Overigens hebben niet alle omgevingsdiensten BOA’s in dienst. Dit hangt
samen met het mandaat en takenpakket dat een omgevingsdienst van het
bevoegde gezag heeft gekregen. Indien een dienst zelf geen BOA’s heeft, kan
een BOA van een andere omgevingsdienst worden ingezet.
Voorts zal in de uitwerking van pijler 2 van het IBP VTH de rol van de BOA in
relatie tot milieucriminaliteit aan de orde komen, bijvoorbeeld via de
Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingswet (LHSO).
Vraag 7
Kunt u aangeven hoe de kennisdeling nu is ingericht en wat er precies gaat
veranderen? Bevatten de opleidingen ook duidelijke leerdoelen inclusief
toetsing en examinering? Zo niet, op welke manier wordt er toegezien op de
kwaliteit van de opleiding/cursus?
Antwoord 7
Het huidige kennislandschap en daarmee ook het delen van kennis is
onoverzichtelijk en gefragmenteerd. Daarom wordt, vooruitlopend op de
invulling van pijler 4 van het IBP VTH, op dit moment een verkenning
uitgevoerd naar de kennisinfrastructuur binnen het VTH-stelsel met aandacht
voor het structureel, effectief en verantwoord uitvoeren van de VTH-taken. De
resultaten en aanbevelingen van deze verkenning stuur ik in de voortgangsbrief IBP VTH aan uw Kamer. Zie ook het antwoord op vraag 8.
Opleidingen en specifiek BOA-opleidingen, bevatten duidelijke leerdoelen,
toetsing en examinering. Zo heeft de exameninstelling Toezicht en Handha-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

ving (ExTH) besloten om met ingang van 1 januari 2023 het examen BOA
basisbekwaamheid een aangepaste invulling te geven. De examinering
bestaat dan uit een theorie en een praktijkgedeelte. Kennisdeling wordt
domein specifieker. Deze verandering komt voort uit de huidige eisen die aan
een vakbekwame BOA wordt gesteld, waarbij de behoefte bestaat om
domein-specifiek op te gaan leiden en examineren. Ook zal een nieuwe cyclus
Permanente Her- en Bijscholing (PHB) worden geïntroduceerd.
Vraag 8
Waar zullen de extra middelen voor de Omgevingsdienst Nederland (ODNL)
voor worden ingezet? Deelt u de mening dat bij een hogere ambitie op het
gebied van kennisontwikkeling en kennisdeling ook extra budget hoort?
Antwoord 8
Ik ben met u van mening dat voor een goede kennisinfrastructuur en
informatievoorziening budget beschikbaar moet zijn. Binnen het IBP VTH
wordt hier binnen de pijlers 3 en 4 aan gewerkt.
Daarnaast zal in het kader van de versterking van de kennisopbouw en
kennisdeling aan ODNL budget beschikbaar worden gesteld voor de
doorontwikkeling van een robuuste kennisfunctie en de versterking van de
ODNL Academie.
Vraag 9
Wat betekent de zin «de beschikbare milieurecherchecapaciteit zal daadwerkelijk en effectiever ingezet worden» concreet? Betekent dit dat er, in lijn met
het advies van de commissie Van Aartsen, recherchecapaciteit specifiek
geoormerkt zal worden voor de opsporing van milieucriminaliteit? Deelt u de
mening dat het rapport van de commissie Van Aartsen concreet vraagt om de
capaciteit voor het opsporen van milieucriminaliteit te vergroten? Komt er
daadwerkelijk meer recherchecapaciteit vrij voor het opsporen van milieucriminaliteit?
Antwoord 9
Sinds de oprichting van de nationale politie is er 412 fte specifieke geoormerkte informatie- en recherchecapaciteit voor de bestrijding van milieucriminaliteit beschikbaar. Als het gaat om het daadwerkelijk inzetten van die
capaciteit voor de aanpak van milieucriminaliteit is de vraag naar politiecapaciteit voor delicten die hogere spoed kennen een zeer relevante factor. Om
ervoor te zorgen dat die beschikbare milieurecherchecapaciteit nu ook
daadwerkelijk ingezet gaat worden op de aanpak van milieucriminaliteit, heeft
de Minister van Justitie en Veiligheid overleg gehad met de Regioburgemeesters en het Openbaar Ministerie en wordt milieucriminaliteit een thema in de
volgende Veiligheidsagenda, die eind dit jaar weer voor de komende vier jaar
wordt vastgesteld. De Veiligheidsagenda bevat de landelijke beleidsdoelstellingen ten aanzien van de taakuitvoering van de politie.
Milieurecherchecapaciteit zit niet alleen bij de politie, maar ook bij de ILT-IOD.
In het coalitieakkoord is een structureel bedrag, in drie jaar oplopend naar
6 miljoen euro gereserveerd voor de versterking van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Dit bedrag wordt aangewend voor de versterking van
de aanpak van de milieucriminaliteit. Daarvoor wordt de capaciteit van de
Inlichtingen en Opsporingsdienst (IOD) van de ILT structureel uitgebreid.
Zoals benoemd in de brief van 8 april jl.11 zijn we voornemens om de
Strategische Milieukamer een formele positie te geven ten opzichte van de
inzet van de politie, de strafrechtelijke inzet door de omgevingsdiensten en de
ILT-IOD, zodat er meer slagkracht vanuit gaat. Hiermee krijgt de aanpak van
grijze milieucriminaliteit een stevige bestuurlijke inbedding. In dit kader wordt
ook gewerkt aan de regie op de inzet, capaciteit en prioritering van de
strafrechtelijke handhaving en vervolging. Hiervoor zijn de eerste acties reeds
in gang gezet.
Vraag 10
Kunt u aangeven welke concrete invulling u beoogt met «het versterken van
de milieucapaciteit van het Functioneel Parket»?
11

Kamerstuk 22 343, nr. 315.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4

Antwoord 10
Hierover vinden op dit moment nog gesprekken plaats. Er kan niet vooruit
worden gelopen op de uitkomsten van die gesprekken. De Minister van
Justitie en Veiligheid zal uw Kamer hier te zijner tijd nader over informeren.
Vraag 11
Wordt, in lijn met de adviezen van de commissie Van Aartsen, de capaciteit
voor vervolging en berechting van milieucriminaliteit vergroot? Zo ja, hoe
gaan we dit terugzien in de begroting?
Antwoord 11
Voor de meeste extra investeringen zoals vermeld in het Coalitieakkoord,
waaronder de aanpak van milieucriminaliteit, geldt dat de middelen inmiddels
zijn overgeboekt vanuit de Aanvullende Post van de Rijksbegroting naar het
Ministerie van JenV. Conform de Startnota van het kabinet zijn voor deze
middelen inmiddels min of meer uitgewerkte concrete begrotingsvoorstellen
opgesteld. Voor investeringen vanaf 2023 is het eerstvolgende moment de
ontwerpbegroting 2023.
Vraag 12
Komt er, in lijn met de adviezen van de commissie Van Aartsen, extra inzet
op het opleiden en trainen van rechters in milieucriminaliteit?
Antwoord 12
Op dit moment zijn er al cursussen en trainingen m.b.t. (deelonderwerpen
van) milieucriminaliteit. Deze worden verzorgd door het Studiecentrum
Rechtspleging, het opleidingsinstituut van de rechtspraak en het OM. Het
Ministerie van JenV gaat binnenkort met het OM en de Raad voor de
Rechtspraak in gesprek over de vraag hoe er meer prioriteit kan worden
gegeven aan milieustrafzaken en hoe de kennis van milieurecht bij de
zittende magistratuur (ZM) kan worden versterkt, eventueel door meer inzet
op meer/vaker deelname van rechters aan cursussen en trainingen.
Vraag 13
Kunt u een overzicht geven van alle gemeenten die het basistakenpakket nog
niet (volledig) hebben ondergebracht bij de omgevingsdiensten, om welke
taken dit gaat en welke acties er zullen worden genomen om deze taken
alsnog onder te brengen bij de omgevingsdiensten, zoals door u uitgevraagd
in uw brief van 8 april 2022?12
Antwoord 13
Bij de brief van 8 april 202213 is een overzicht, op basis van eerdere onderzoeken14, meegestuurd van gemeenten die nog niet alle basistaken hebben
ondergebracht bij omgevingsdiensten. Dit is een bijlage van de brief die
verstuurd is aan de provincies met het verzoek hun rol als interbestuurlijk
toezichthouder op te pakken in relatie tot het onderbrengen van basistaken
door gemeenten bij omgevingsdiensten. Alle aangeschreven provincies,
waarbinnen een aantal gemeenten nog niet het volledige basistakenpakket
hebben ondergebracht, hebben inmiddels gereageerd op mijn verzoek, maar
vragen iets meer tijd om alles in beeld te brengen en hier opvolging aan te
geven. Ze hebben toegezegd voor het eind van dit jaar een overzicht van de
stand van zaken te geven inclusief de door hen ingezette acties om ervoor te
zorgen dat deze taken alsnog worden overgedragen aan een omgevingsdienst. Ook zijn provincies bezig om te onderzoeken of een dergelijke situatie,
het niet onderbrengen van basistaken door gemeenten, straks onder de
Omgevingswet kan worden voorkomen.
Op dit moment ontwikkel ik, samen met de provincies, gemeenten en
omgevingsdiensten, een circulaire over het basistakenpakket. Deze circulaire
moet naast de wettelijke grondslag ervoor zorgen dat provincies onder de
Omgevingswet hun systeemrol in het interbestuurlijk toezicht op kunnen
12

rijksoverheid, 8 april 2022 (https://www.rijksoverheid.nl/documenten/brieven/2022/04/08/
202273525-2-bijlage-2-brief-inzet-interbestuurlijk-toezicht-inbreng-basistakenpakket-aan-zesbetrokken-provincies)
13
Kamerstuk 22 343, nr. 315
14
Bijlage bij brief (rapport Omgevingsdiensten in Beeld): Kamerstuk 22 343, nr. 300

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

5

pakken om ervoor te zorgen dat gemeenten de uitvoering van alle basistaken
bij omgevingsdiensten beleggen.
Vraag 14
Wanneer zullen in alle gemeenten de basistaken, inclusief het bijpassende
mandaat, zijn ondergebracht bij de omgevingsdiensten?
Antwoord 14
Een overzicht van de huidige mandaten stuur ik in het vierde kwartaal van
2022 aan de Kamer. De inventarisatie maakt onderdeel uit van pijler 5 van het
IBP VTH.
Vraag 15
Op welke manier zal de Kamer worden geïnformeerd over de uitkomsten van
de pilots om inzicht te krijgen in de huidige vormen van bekostiging en de
voor- en nadelen?
Antwoord 15
Voor het informeren van de Tweede Kamer zijn jaarlijks twee voortgangsrapportages gepland. Hierin wordt ingegaan op de inhoud en voortgang van alle
pijlers van het IBP VTH. De pilots worden uitgevoerd om inzicht te krijgen in
de huidige vormen van bekostiging inclusief de voor- en nadelen hiervan. De
uitkomsten van deze pilots zullen in de voortgangsrapportage worden
opgenomen.
Vraag 16
Op welke manier wordt er onder pijler drie concreet opvolging gegeven aan
de motie van de leden Hagen en Sneller over een gedeeld informatiesysteem
voor alle bestuurlijke en strafrechtelijke diensten die zijn betrokken bij
opsporing en handhaving rond milieucriminaliteit?
Antwoord 16
De wijze waarop concreet opvolging wordt gegeven aan de genoemde motie
maakt deel uit van de uitwerking van pijler 3. Een aantal acties is hiervoor
reeds gestart, waaronder het opstellen van het informatielandschap van het
VTH-stelsel. Dit landschap beschrijft hoe de huidige informatievoorziening
van het VTH-stelsel is ingericht, hoe het in de praktijk werkt en waar
knelpunten optreden. Op dit moment worden alle partijen in het VTH-stelsel
hierover geïnterviewd. Deze gesprekken vinden vooral plaats met medewerkers die dagelijks betrokken zijn bij de informatievoorziening VTH binnen hun
organisatie. Het informatielandschap omvat de gehele VTH-keten: vergunningverlening, toezicht, handhaving, de onderlinge samenhang en de
aansluiting tussen bestuursrecht en strafrecht.
Dit informatielandschap zal mede de grondslag zijn voor het formuleren van
verbetervoorstellen voor de informatievoorziening van het VTH-stelsel en de
wijze waarop invulling aan genoemde motie wordt gegeven. Dit kunnen
bijvoorbeeld technische maatregelen zijn zoals een centraal systeem
inrichten, systemen koppelen of uitbreiden. Maar u kunt ook denken aan het
maken van stelselbrede afspraken – zoals bijvoorbeeld standaarden, definities
en informatiemodellen – waardoor gegevens makkelijker tussen organisaties
gedeeld kunnen worden en beter bruikbaar zijn. Ik verwacht halverwege 2023
meer concreet te kunnen aangeven hoe de motie wordt ingevuld.
Vraag 17
Hoe zal veilig worden gesteld dat de data in inspectieview ook daadwerkelijk
bruikbaar is voor alle, bij de bestrijding van milieucriminaliteit betrokken,
partijen? Zal er concreet aandacht worden besteed aan het ontwikkelen van
een uniforme werkwijze?
Antwoord 17
Het onder vraag 16 genoemde informatielandschap zal ook worden gebruikt
voor het verbeteren van de uitwisseling van gewenste/benodigde gegevens
tussen partijen onderling. Daarnaast wordt onder pijler 3 gewerkt aan het
verbeteren van de kwaliteit van gegevens die (nu) tussen partijen worden
uitgewisseld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

6

Eén van de kwaliteitsaspecten die wordt meegenomen, is de bruikbaarheid
van gegevens; u kunt hierbij denken aan een beschrijving van gegevens via
informatiemodellen en catalogi. Net als bij het informatielandschap gaat het
hier ook om het gehele VTH-stelsel, de onderlinge samenhang en aansluiting
bestuursrecht en strafrecht. Waar het gaat om gegevens voor en partijen
betrokken bij de bestrijding van milieucriminaliteit, gebeurt dit uiteraard in
samenwerking met pijler 2.
Het OM heeft aangegeven uiterlijk 2e helft 2022 aan te sluiten op Inspectieview Milieu, waarmee gegevens vanuit het Justitieel Documentatie Systeem
(JDS) via Inspectieview gedeeld zullen worden.
Vraag 18
Klopt het dat voor aanbeveling zeven juridisch al is aangetoond dat het
aanpassen van wetgeving niet nodig is, zoals aangegeven in de brief van
13 december 2022?15
Antwoord 18
Aanbeveling 7 van de commissie Van Aartsen, geeft het advies om één
uitvoerings- en handhavingsbeleid en één uitvoeringsprogramma per regio te
hebben. Het klopt dat onder het huidige recht reeds sprake is van een
duidelijke verplichting tot het regionaal voeren van één uitvoerings- en
handhavingsbeleid, met één uitvoeringsprogramma op basis van één
risicoanalyse per regio.
In het juridisch onderzoek van KokxDeVoogd16 wordt aangegeven dat de
verplichting verduidelijkt kan worden door een aanpassing van de regeling in
de artikelen 13.5 en 13.8 van het Omgevingsbesluit. Daarin staat de verplichting tot het gezamenlijk vaststellen van een uniforme uitvoerings- en
handhavings-strategie en van een jaarlijks uitvoeringsprogramma. Het zou
duidelijker zijn als in de regelgeving van regionaal beleid en regionale
programmering werd gesproken.
Verder wordt in het rapport van KokxDeVoogd aangegeven dat in het
Omgevingsbesluit kan worden geregeld dat de strategieën en het uitvoeringsprogramma via een regionaal proces van besluitvorming tot stand moeten
komen (via een zogenaamde omgekeerde procedure). Dit vergt een aanpassing van artikel 18.19 van de Omgevingswet, zodat er een wettelijke
grondslag is voor de besluitvorming over de strategieën en het programma
op regionaal niveau.
Dit wordt in pijler 5 van het IBP VTH verder opgepakt en uitgewerkt.
Vraag 19
Waarom wordt er op het gebied van aanbeveling zeven met regelgeving
gewacht tot 2023? Welke informatie mist u nog om direct over te kunnen
gaan tot het aanpassen van de bestaande regelgeving?
Antwoord 19
In pijler 5 van het IBP VTH worden de aanbevelingen 7 en 8 van de commissie Van Aartsen verder uitgewerkt. Om zo volledig mogelijk te zijn, wordt de
pijler uitgewerkt in een aantal stappen met een daarbij behorende planning.
Hieruit blijkt welke informatie nodig is om deze aanbeveling goed te kunnen
implementeren.
Het regionale uitvoerings- en handhavingsbeleid wordt in beeld gebracht. Dit
geeft inzicht in overeenkomsten en verschillen. Tevens wordt bezien in
hoeverre belangrijke (transitie)opgaven, als circulaire economie, kunnen
worden opgenomen in regionale strategieën. Onderzocht en bepaald wordt
hoe in het proces voor de regio één risicoanalyse en uitvoerings- en
handhavingsplan kan worden opgesteld en hoe dit kan worden geborgd in de
professionalisering van de beleids- en uitvoeringscyclus (de zgn. Big-8). Er
komt een implementatieprogramma voor de verschillende regio’s. Verder
wordt gewerkt aan het doorvoeren van aanpassingen in wet- en regelgeving.
In de voortgangsrapportages wordt u hierover geïnformeerd.

15
16

Kamerstuk 22 343, nr. 311
Bijlage bij brief d.d. 17 september 2021, Kamerstuk 22 343, nr. 300

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

7

Vraag 20
Welke actie is er ondernomen tussen 13 december 2021 en nu op het gebied
van opvolging van aanbeveling zeven (uniform uitvoerings- en handhavingsbeleid)?
Antwoord 20
Aanbeveling 7 van de commissie Van Aartsen wordt opgepakt in het IBP VTH.
Op 1 augustus jl. is het IBP VTH van start gegaan.
Vraag 21
Op welke manier zal de privacy van de data in inspectieview worden
gewaarborgd?
Antwoord 21
Inspectieview is een intern overheidssysteem dat de uitwisseling van
gegevens faciliteert tussen overheidsorganisaties met een wettelijke taak op
het gebied van toezicht en handhaving bij de uitvoering van hun toezichthoudende en handhavende taken. De bronhouders hebben hun eigen informatiebeveiligingsbeleid en bepalen zelf welke data zij wel of niet delen. De
gebruikers van de gedeelde data moeten aantonen dat zij de gegevens die zij
via Inspectieview kunnen inzien veilig gebruiken.
De gegevens die via Inspectieview worden uitgewisseld zijn niet openbaar,
maar worden geclassificeerd als «departementaal vertrouwelijk». Dit betekent
dat kennisname van deze gegevens door niet-geautoriseerden schadelijk kan
zijn voor een (overheids)organisatie. Ander gebruik van gegevens dan voor
de uitvoering van genoemde taken is niet toegestaan, omdat er conform de
Algemene Verordening gegevensbescherming (AVG) – altijd sprake moet zijn
van doelbinding.
Vraag 22
Heeft u zicht op de mate waarin de verschillende omgevingsdiensten
onafhankelijk van hun bevoegde gezagen kunnen opereren? Deelt u de
mening dat politieke keuzes geen plek zouden moeten hebben in de
beslissing om wel of niet over te gaan tot handhaving?
Antwoord 22
Net als de commissie Van Aartsen ben ik van mening dat het belangrijk is dat
de uitoefening van toezicht en handhaving onafhankelijk is. Nog niet bij alle
omgevingsdiensten is het verleende mandaat daarvoor toereikend.
Het versterken van de onafhankelijke uitoefening van het toezicht en de
handhaving is cruciaal voor een effectief, slagvaardigheid en toekomstbestendig VTH-stelsel; die onafhankelijke uitoefening moet op alle niveaus (landelijk,
regionaal en lokaal) in vergelijkbare mate zijn geborgd waarbij toezichtorganisaties in individuele gevallen zelfstandig en onafhankelijk handhavingsafwegingen moeten kunnen maken. In pijler 5 wordt uitgewerkt hoe dit kan
worden geborgd.
Vraag 23
Bent u voornemens om aanbeveling 10 van de commissie Van Aartsen op te
volgen? Bent u van plan om te verplichten dat omgevingsdiensten een
inhoudelijk advies moeten geven over de milieunormering in omgevingsplannen en een uitvoeringstoets moeten uitvoeren op de normering?
Antwoord 23
Zoals in het programmaplan aangegeven, wordt ook deze aanbeveling
opgepakt. Het is van groot belang dat er in de omgevingsplannen rekening
wordt gehouden met het belang van de doelmatige en doeltreffende
uitoefening van de uitvoeringstaak en de handhavingstaak door de omgevingsdienst. Samen met het Ministerie van BZK, de gemeenten, provincies en
omgevingsdiensten wordt onderzocht hoe we dit het beste vorm kunnen
geven. Hierbij wordt in eerste instantie gedacht aan het maken van goede
afspraken tussen de betrokken partijen. De Omgevingswet regelt namelijk in
principe niet het verkeer tussen overheden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

8

Vraag 24
Op welke manier zal er opvolging gegeven gaan worden aan de aanbeveling
van de commissie Van Aartsen dat «Voor bedrijven die onder de Brzoomgevingsdiensten vallen, [...] op landelijk niveau afspraken worden gemaakt
over de beoordeling van deze activiteiten. Het eerdergenoemde landelijk
expertisecentrum (bij het Brzo+ bureau) kan de rol vervullen om de verschillende milieudoelstellingen en doel- en middelvoorschriften voor complexe
inrichtingen met elkaar in balans te brengen»?
Antwoord 24
Het samenwerkingsverband BRZO+ is het samenwerkingsverband van de
Brzo- toezichthouders (Veiligheidsregio’s/Omgevingsdiensten/Nederlandse
Arbeidsinspectie/Waterkwaliteitsbeheerders) en richt zich op de uitvoering
van het Besluit risico’s zware ongevallen (Brzo). Daarbij richt het zich
voornamelijk op het verbeteren van toezicht op het in het Brzo voorgeschreven Veiligheidsbeheer-systeem (dat bevat zaken zoals techniek, onderhoud,
kwaliteit en arbeidsomstandigheden) van de Brzo-bedrijven. De (Wabo)vergunning bevat daarnaast eisen aan bedrijven op het gebied van milieu en
wordt verleend door bevoegd gezag (uitvoering door omgevingsdiensten). De
door Van Aartsen aanbevolen betere afstemming tussen de verschillende
milieudoelstellingen en doel- en middelvoorschriften voor complexe
inrichtingen is vooral zaak voor het milieubevoegde gezag en de omgevingsdiensten.
Binnen het IBP VTH moet deze aanbeveling nog verder worden uitgewerkt in
één van de pijlers.
Vraag 25
Kunt u naast de planning per aanbeveling ook aangeven wanneer de kamer
wordt geïnformeerd over de verschillende stappen uit het IBP?
Antwoord 25
De Tweede Kamer wordt twee keer per jaar over de voorgang van het IBP
VTH geïnformeerd. De eerste keer dat u hierover wordt geïnformeerd is in
december 2022.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

9