Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

34 986

Aanvulling en wijziging van de Omgevingswet,
intrekking van enkele wetten over de fysieke
leefomgeving, wijziging van andere wetten en
regeling van overgangsrecht voor de invoering
van de Omgevingswet (Invoeringswet
Omgevingswet)

Nr. 41

AMENDEMENT VAN DE LEDEN RONNES EN SMEULDERS TER
VERVANGING VAN DAT GEDRUKT ONDER NR. 401
Ontvangen 27 februari 2019
De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:
I
In artikel 1.1, onderdeel ES, wordt in het voorgestelde artikel 15.7, eerste
lid, «vijf procent» vervangen door «ten minste twee procent».
II
In artikel 2.44, onderdeel N, wordt in het voorgestelde artikel 8.31, vijfde
lid, «vijf procent» vervangen door «ten minste twee procent».
III
In artikel 2.44a, onderdeel I, wordt in het voorgestelde artikel 8.31, vijfde
lid, «vijf procent» vervangen door «ten minste twee procent».
Toelichting
Indieners willen met dit amendement bewerkstelligen dat het forfait niet
verhoogd wordt maar gehandhaafd blijft op ten minste 2% en geldt in alle
gevallen die zijn genoemd in artikel 15.1 van het wetsvoorstel. Indieners
menen dat het invoeren van een standaardforfait van 5% zal leiden tot een
aanzienlijke achteruitgang in de rechten van de benadeelde, omdat een te
fors deel van de feitelijk geleden schade niet verhaald kan worden.
Indieners willen met dit amendement bereiken dat als er planschade
wordt veroorzaakt dat conform de huidige wettelijke regeling, voor
tenminste 2% door de getroffene wordt gedragen. De regering stelt nu
een drempel van 5% voor. Alleen de kosten boven die 5% worden dan
vergoed.
1

kst-34986-41
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Vervanging in verband met wijziging van de toelichting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 986, nr. 41

1

Volgens deskundigen komt 80% van de claims voor planschade niet
boven de door de regering gestelde drempel van 5% uit. Indieners wijzen
erop dat onder de ‘oude’ wet ruimtelijke ordening alle planschade
vergoed werd omdat toen de overtuiging was dat het niet redelijk was dat
iemand de vermogenschade door een overheidsbesluit zelf moest dragen.
Als er indertijd gesproken werd over een drempel, dan was dat om
bagatelschade te weren.
Indieners zien niet in waarom een burger de schade voor lief moet
nemen als die schade het gevolg is van een overheidsbesluit. Die burger
wordt bovendien onevenredig getroffen ten opzichte van andere
inwoners.
Het gaat om permanente schade in de regel in de vorm van vermogensdaling en om daling van het woongenot, dit in tegenstelling tot de meeste
andere situaties van nadeelcompensatie, zoals tijdelijke wegopbrekingen.
Ook dat rechtvaardigt een andere behandeling.
Het is wrang dat degene die de schade veroorzaakt alle profijt mag
houden. De niet vergoede schade bij de een, is de extra winst van de
ander.
Als een bouwproject planschade oplevert voor gemeentelijke eigendommen, kan de gemeente in een contract regelen dat die schade wel
wordt gecompenseerd. De burger kan dat niet.
Als de drempel 5% wordt, zal de strijd tegen een project verharden. De
omwonenden blijven immers met de schade zitten.
Door het verleggen van het aangrijpingspunt van plan naar vergunning
of activiteit neemt bovendien de schadevergoeding weg voor de
theoretische mogelijkheden van het plan.
Een omgevingsplan dat veel mogelijkheden biedt, bijvoorbeeld een
globaal plan, kan tot hoge schade leiden voor omwonenden. Met een
forfait van 5% zijn de risico’s aanzienlijk minder voor de overheid, maar
groter voor de burger.
Indieners realiseren zich dat niet alle schade kan worden doorberekend
aan de initiatiefnemer of projectontwikkelaar. De aanleg van wegen,
dijken, bouwwerken en infrastructuur voor de energietransitie kan wel tot
schade bij omwonenden leiden, die niet kan worden verhaald als de
werken op de grond van de gemeente wordt aangelegd. Maar dat kan en
mag geen reden zijn om dan de schade bij de burger te laten.
Indieners wijzen er voorts op dat dit amendement beleidsneutraal is in
tegenstelling tot het wetsvoorstel dat met het vastzetten van het forfait op
5% een beleidsvernieuwing inhoudt. De huidige regel is ten minste 2% en
deze wordt gehandhaafd. In de jurisprudentie is de laatste jaren de vaste
lijn ontstaan dat in beginsel een forfait van 5% geldt, maar bij bijzondere
omstandigheden een lager forfait geldt. Dit amendement geeft de praktijk
de ruimte om deze lijn te blijven volgen.
Aangezien het huidige artikel 8.31, vijfde lid, van de Wet luchtvaart in
het wetsvoorstel is aangepast in lijn met het forfait van 5% dat is
opgenomen in artikel 15.7, eerste lid, van het wetsvoorstel regelt dit
amendement dat het forfait van ten minste 2% ook geldt als het gaat om
de schaderegeling die is opgenomen in het voorgestelde artikel in de Wet
luchtvaart.
Ronnes
Smeulders

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 34 986, nr. 41

2