Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3923
Vragen van lid Beckerman (SP) aan de Minister van Economische Zaken en
Klimaat over Groningen dat ten onder dreigt te gaan aan Haagse belangen
(ingezonden 10 juli 2019).
Antwoord van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen
11 september 2019). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2018–2019, nr. 3720.
Vraag 1
Kent u het artikel «De weerbarstige realiteit van Wiebes» beloftes»?1 Wat is
daarop uw reactie?
Antwoord 1
Met het artikel van de NRC, dat onder andere ingaat op de voortgang van de
versterkingsoperatie, ben ik bekend. Het tempo van de versterkingsopgave
heeft mijn topprioriteit. De stelling dat de versterkingsopgave stillag klopt
niet, eveneens neem ik afstand van de suggesties dat er allerlei beloftes zijn
gedaan die niet zijn nagekomen. De versterking is onverminderd doorgegaan
tijdens het werken aan het plan van aanpak. De nieuwe aanpak die op basis
van het Mijnraad advies gekozen is, waarbij de hoogste prioriteit wordt
gegeven aan de versterking van de meest risicovolle woningen, moet juist
leiden tot een flinke versnelling in de uitvoering van de versterking.
Het eerste half jaar van 2019 heeft in het teken gestaan van het verder
versnellen van het versterkingsproces en de randvoorwaarden hiervoor te
optimaliseren. Zo heb ik gezorgd voor duidelijke kaders waarbij versterking
onder de publieke vlag is gestart met het Besluit Versterken gebouwen
Groningen. Daarnaast is een samenwerkingsovereenkomst tussen de
Nationaal Coördinator Groningen (NCG) en het Centrum Veilig Wonen (CVW)
gesloten (Kamerstuk 33 529, nr. 609) en heb ik de NCG mandaat gegeven om
alles ten behoeve van de veiligheid te kunnen ter uitvoering van het Besluit
versterking gebouwen Groningen (Kamerstuk 33 529, nr. 664).
De Boston Consulting Group heb ik gevraagd een capaciteitsanalyse te
maken over het opname- en beoordelingsproces en aanbevelingen te geven2.
Tevens heb ik aanvullend om een assessment gevraagd om precies in kaart te

1

NRC, 9 juli 2019, https://www.nrc.nl/nieuws/2019/07/10/de-weerbarstige-realiteit-van-wiebesbeloftes-a3966621
2
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

ah-tk-20182019-3923
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

brengen wat de stand van zaken is en hoe de oorspronkelijke doelstellingen
kunnen worden waargemaakt. Op basis van deze analyses zijn bestuurlijk,
met de provincie, regionale overheden en de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), maatregelen genomen om de versterking
verder te versnellen.3
Vraag 2
Waarom heeft u genoemde vertrouwelijke documenten achtergehouden?
Gaat u de Kamer daar nog van voorzien? Zo ja, wanneer? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 2
Allereerst wil ik benadrukken dat het geen vertrouwelijke documenten betreft.
De aankondiging van deze onderzoeken is onderdeel van de afspraken in het
Bestuurlijk Overleg van 11 maart jl., waarover uw Kamer is geïnformeerd
(Kamerstuk 33 529, nr. 587). Het betreft de analyse van Boston Consulting
Group en een rapportage van WING over een versnellingsaanpak. Deze
onderzoeken hebben als grondslag gediend om maatregelen te treffen in het
Bestuurlijk Overleg van 5 juni jl. om de versterkingsoperatie te versnellen
(Kamerstuk 33 529, nr. 664). Deze twee onderzoeken zijn met de verschillende
partijen uit dit overleg, waaronder de NCG, provincie Groningen, de
aardbevingsgemeenten en de maatschappelijke organisaties, gedeeld. De
aanbevelingen uit de onderzoeken zijn opgenomen in de geaccordeerde
actielijst van het overleg.
Vraag 3
Vindt u dat u de Kamer verkeerd hebt ingelicht? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Antwoord 3
Zoals ik in de beantwoording van voorgaande vraag heb gesteld, heb ik uw
Kamer geïnformeerd over het bestaan van de documenten en de uitkomsten
van het Bestuurlijk Overleg waar de documenten als grondslag dienden.
Volledigheidshalve heb ik de rapporten, die zoals aangegeven zijn gedeeld
met maatschappelijke organisaties en medeoverheden, bijgevoegd.
Vraag 4
Hoeveel van de genoemde 1.729 adressen zijn inmiddels, ruim acht maanden
nadat u groen licht gaf, geïnspecteerd en beoordeeld? Hoeveel adressen zijn
er in die acht maanden bijgekomen die nog geïnspecteerd en beoordeeld
moeten worden?
Antwoord 4
Inzicht in de voortgang van de versterking is essentieel. Zoals ik uw Kamer
eerder heb geïnformeerd, is 5 juni jl. bestuurlijk afgesproken dat een publiek
dashboard voor de uitvoering van de versterking uiterlijk beschikbaar per
1 januari 2020. Dit dashboard zal per gemeente inzichtelijk maken in welke
fase de versterking zich bevindt en zal daarmee ook aan bewoners duidelijkheid geven over de voortgang. Momenteel ontwikkelt de Boston Consulting
Group in samenwerking met de NCG dit dashboard met betrouwbare en
gevalideerde cijfers. Tevens heb ik uw Kamer toegezegd na de zomer met
voorgangscijfers te komen. Deze zal ik u sturen zodra deze cijfers beschikbaar
zijn.
Vraag 5
Hoe is de aanbesteding van ingenieurs verlopen? Welke ingenieursbedrijven
zijn aangesteld? Hoeveel ingenieurs zijn er nu daadwerkelijk aan het werk?
Antwoord 5
De aanbestedingen voor de ingenieursbureaus vinden nu plaats. Het zijn
meerdere aanbestedingen voor onder meer P50, P50 noodverband en P90 (in
meerdere batches). Momenteel zijn er negen ingenieursbureaus aan het werk.

3

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

De te beoordelen adressen worden ingedeeld op basis van typologie
(rijtjeshuis, twee onder één kap, agro, vrijstaand etc.) Niet elk bureau kan elk
type beoordelen, het meest geschikte bureau wordt uitgezocht. Daarbij
worden randvoorwaarden met betrekking tot kwaliteit, planning en prijs
meegegeven. Met de ingenieursbureaus worden verder resultaatafspraken
gemaakt zodat de NCG als opdrachtgever beter op de output kan sturen. De
NCG stelt alles in het werk om de capaciteit bij de ingenieursbureaus te
vergroten.
Vraag 6
Hoeveel woningen zijn er dit kalenderjaar versterkt? Op hoeveel staat het
totaal nu?
Antwoord 6
Zie mijn beantwoording op vraag 4. Zodra deze voortgangscijfers beschikbaar
zijn zal ik uw Kamer hierover informeren.
Vraag 7
Waarom hebben instanties te maken met veranderende opdrachten? Om
welke instanties gaat het? Hoe luiden de opdrachten nu? Hoe luidden de
opdrachten voorheen? Waarom verandert u de opdrachten steeds?
Antwoord 7
De omslag van de gebiedsgerichte aanpak naar de risicogerichte aanpak en
de gezamenlijke ambitie om NAM op afstand te zetten, betekende dat onder
meer de ingenieursbureaus hun werkwijze moesten herijken op de gewijzigde
aanpak. Daar was tijd voor nodig, maar inmiddels is duidelijk wat de uitvraag
is richting de ingenieursbureaus. Dit is tevens vastgelegd in gemeentelijke
plannen. Deze plannen worden jaarlijks bijgesteld. Het voornemen van de
NCG is om richting de ingenieursbureaus nog meer duidelijkheid te verschaffen door meerjarige contracten aan te gaan. Op deze wijze kunnen de
bureaus hun werk beter inplannen wat de effectiviteit ten goede komt.
Vraag 8
Waarom veranderen directies? Wie stelt nieuwe directies aan? Hoeveel
mensen uit Groningen nemen plaats in die directies?
Antwoord 8
In het NRC-artikel wordt met betrekking tot de voortgang van de versterkingsoperatie onder meer ingegaan op een rapport van de Boston Consulting
Group, daaruit haalt NRC dat bij «verantwoordelijke organisaties (.) directies
die worden vervangen (.)». Hetgeen naar verwezen wordt is het vertrek van
de toenmalige Nationaal Coördinator Groningen, Hans Alders, en de
aanstelling van een interim--directeur en daarna een nieuwe directeur van de
NCG. De directeur van de NCG wordt door de Minister van Economische
Zaken en Klimaat (EZK) aangesteld. De directeur NCG is evenwel verantwoordelijk voor de aanstelling van zijn medewerkers en het merendeel van de
NCG-medewerkers woont in de provincie Groningen.
Vraag 9
Waarom wordt het toegezegde aantal inspecties niet gehaald? Wat gaat u
daar concreet aan doen?
Antwoord 9
Er zijn geen toezeggingen gedaan, Rijk en regio hebben voor 2019 en 2020
gezamenlijke ambities geformuleerd. Deze ambities zijn vervolgens verwerkt
in de lokale plannen van aanpak en getoetst door Staatstoezicht op de Mijnen
(SodM) en de NCG op veiligheid en uitvoerbaarheid. De voortgang van de
opnames van de meest risicovolle adressen heeft altijd de hoogste prioriteit
gehad. Boston Consulting Group geeft in haar assessment aan dat er bij het
CVW vertraging is opgelopen in de aanbesteding van het opname- en
beoordelingsproces. In de eerste helft 2019 werd door het CVW niet conform
verwachting geleverd. Als reden stelt Boston Consulting Group dat de
besluitvormings- en opdrachtgeversprocessen niet eenduidig waren in deze
periode. Sinds mei van dit jaar is de gehele uitvoeringsketen onder publieke
aansturing gekomen. De NCG stuurt momenteel het CVW operationeel aan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3

NAM staat op dit onderwerp al op afstand en stuurt niet meer op de
uitvoering. NCG en CVW werken zeer nauw samen. De expertise van het
CVW wordt onder leiding van de NCG benut. Het CVW moet tot en met
31 december 2019 de gemaakte afspraken inzake de versterkingsoperatie
nakomen. Met de aandeelhouders van het CVW is afgesproken de werkzaamheden conform afspraken alsnog uit te voeren en hierover te rapporteren aan
de NCG en EZK/BZK.
Er komt één publieke uitvoeringsorganisatie per 1 januari 2020. Ik zet daarbij
in op continuïteit en behoud van kennis, zodat het versterkingsproces hier zo
weinig mogelijk vertraging door oploopt.
Tijdens de verschillende bestuurlijke overleggen zijn onder andere afspraken
gemaakt over hoe de capaciteit kan worden verhoogd en de aanpak kan
worden versneld. Dit om alsnog te voldoen aan de ambities die de regio, de
Minister van BZK en ik hebben geformuleerd voor het opnemen en beoordelen van de mogelijk te versterken huizen in 2019 en 2020.
Vraag 10
Erkent u dat u verantwoordelijk bent voor de vertraging van de versterking?
Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat gaat u concreet doen om dit te alsnog te
versnellen?
Antwoord 10
Zie mijn beantwoording van vraag 9.
Vraag 11
Wat gaat u doen om mensen met een «oude schade» schadeloos te stellen
en te ontlasten?
Antwoord 11
Mijn inspanning is erop gericht om oude schademeldingen voor 1 januari
2020 af te handelen. Samen met de commissaris van de Koning van de
provincie Groningen en andere betrokken partijen zal ik de komende tijd in
gesprek blijven met NAM om de tijdige afhandeling van oude schademeldingen te monitoren. Ook heb ik samen met de commissaris van de Koning via
de krant een oproep gedaan aan bewoners die ontevreden zijn over de
afwikkeling van oude schademeldingen om zich te melden. Daarnaast heb ik
met de betrokken partijen besproken hoe de beschikbare 200.000 euro voor
(juridische) ondersteuning van gedupeerden het beste ingezet kan worden bij
de arbiterprocedure.
Vraag 12
Gaat u er voor zorgen dat de NAM direct betaalt wanneer er een uitspraak
ligt? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 12
Tijdens het AO op 27 jun jl. heb ik uw Kamer toegezegd om voor 1 oktober
2019 met betrokken partijen te bepalen binnen welke termijn NAM over moet
gaan tot uitbetaling na een uitspraak van de arbiter. Voor 1 oktober a.s. zal ik
uw Kamer hierover informeren.
Vraag 13
Vanaf welk moment kunnen gedupeerden gebruikmaken van de juridische
ondersteuning die voortvloeit uit het aangenomen amendement van de leden
Van Tongeren/Ouwehand4 en de motie van het lid Van der Lee c.s?5
Antwoord 13
Zie antwoord vraag 11.
Vraag 14
Hoe gaat deze regeling voor juridische ondersteuning eruit zien? Geldt deze
ondersteuning alleen voor gedupeerden die een uitspraak hebben van de
arbiter of ook voor gedupeerden die een rechtszaak hebben lopen?

4
5

Kamerstuk 34 550 XIII, nr. 20
Kamerstuk 33 529, nr. 651

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

4

Antwoord 14
Zie antwoord vraag 11.
Vraag 15
Kunt u garanderen dat alle oude schadegevallen (behandeld bij de rechter en
arbiter) op 1 januari 2020 rechtvaardig zijn afgehandeld? Zo nee, bent u
bereid zelf de schadeloosstelling te regelen en het schadeloos gestelde
bedrag achteraf te verhalen op de NAM? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 15
Ik zet mij in voor een snelle afronding van de openstaande oude schademeldingen en voortvarende opvolging van de uitspraken bij Arbiter en rechter.
Een vlotte afhandeling is essentieel om een snelle en rechtvaardige schadeafhandeling te realiseren. Zoals gezegd in mijn antwoord op vraag 11 is mijn
inspanning erop gericht om oude schademeldingen voor 1 januari 2020 af te
handelen. Wanneer geschillen niet zijn opgelost tussen gedupeerde en NAM
op 1 januari 2020 zal ik bekijken wat nodig is om zorg te dragen voor de
afronding.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

5