Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1795
Vragen van het lid Klaver (GroenLinks) aan de minister van Financiën over het
bericht «ABN biedt toch dividend na meevaller» (ingezonden 4 maart 2013).
Antwoord van minister Dijsselbloem (Financiën) (ontvangen 27 maart 2013).
Vraag 1
Kent u het artikel in het Financieel Dagblad waarin wordt gesteld dat de
nettowinst van ABN AMRO over 2012 uitkomt op een bedrag van 1285
miljoen euro en dat de stijging van de winst (met 34%) volledig is toe te
schrijven aan meevallers, onder meer in de voorzieningen voor slechte
kredieten en andere vorderingen? Acht u het verstandig dat ABN AMRO 250
miljoen euro aan dividend uitkeert als de stijging van de winst enkel
veroorzaakt wordt door meevallers?1
Antwoord 1
Dat artikel ken ik. Dividenduitkering is niet afhankelijk van hoeveel de winst
stijgt of daalt, maar van de hoogte van de winst. Uit het persbericht van ABN
AMRO is op te maken dat de winst ook exclusief eenmalige posten zodanig is
dat een dividend op de plaats werd geacht.
Vraag 2
ABN AMRO keerde medio 2012 geen interim--dividend uit omdat de
vooruitzichten te onzeker waren; wat zijn de vooruitzichten op dit moment?
Hoe hoog schat u het risico op tegenvallers het komende half jaar in?
Antwoord 2
De vooruitzichten blijven zodanig onzeker dat ABN AMRO geen uitspraken
doet over toekomstige dividenden, waaronder een eventueel interim-dividend. Een bank moet een zo goed mogelijke schatting maken van de
verwachte toekomstige resultaten op haar portfolio. Realisaties van tegenvallers en/of meevallers ten opzichte van de schatting zijn nooit uit te sluiten.
Vraag 3
In december 2012 schreef ABN AMRO aan zijn klanten: «De nieuwe Europese
regelgeving schrijft voor dat banken meer kapitaal en liquiditeit moeten
aanhouden. Het verstrekken van kredieten wordt hierdoor duurder. We

1

ah-tk-20122013-1795
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

op FD.nl van 1 maart 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

ontkomen er niet aan een deel van de kosten aan u door te berekenen.»; dat
is ook gebeurd, want vanaf 1 januari 2013 betalen MKB-ondernemers met een
doorlopend krediet bij ABN AMRO rente over kredieten die zij niet opnemen;
hoe beoordeelt u het doorrekenen van de kosten aan ondernemers door ABN
AMRO, terwijl de nettowinst van deze bank uitkomt op 1285 miljoen euro?
Antwoord 3
De bedrijfsvoering en de besluitvorming ten aanzien van de tariefstelling van
producten is een zaak van het bestuur van ABN AMRO. Een gezonde
onderneming concurreert op prijs en maakt winst; de precieze afweging is
aan de onderneming. Als certificaathouder (het aandeelhouderschap is op
verzoek van de Kamer op afstand ondergebracht bij NLFI, de Staat houdt
certificaten) heb ik niet de intentie dit type beslissingen te willen beïnvloeden.
Ik neem aan dat ABN AMRO doelt op de invoering van het Bazel IIIkapitaalakkoord, waarin staat dat banken ook voor niet-getrokken kredietlijnen
een hoeveelheid kapitaal moeten aanhouden. Het verplicht aanhouden van
(doorgaans laagrenderende) liquide middelen is voor een bank een kostenpost, die zij – net als andere kostenposten – aan klanten zal trachten door te
berekenen. De geharmoniseerde liquiditeitsregels zullen vanaf 2015 van
kracht worden maar banken zullen reeds nu, zeker voor langlopende
kredietlijnen, kunnen willen anticiperen op de nieuwe regels.
Vraag 4 en 5
Kunt u uw uitspraak tijdens het debat over de Parlementaire enquêtecommissie financieel stelsel dat systeembanken hogere buffers zouden moeten
aanhouden dan de internationale regels voorschrijven concreter maken? Hoe
hoog zouden de buffers van systeembanken volgens u moeten zijn?
Wanneer zouden systeembanken aan deze strengere eisen moeten voldoen?
Antwoord 4 en 5
De Financial Stability Board (FSB) heeft een lijst opgesteld van wereldwijd
systeemrelevant bevonden banken, waarop ING voorkomt. Wij gaan nationaal
conform die FSB-afspraak een extra buffer vereisen van ING, maar introduceren tegelijkertijd eenzelfde vereiste voor alle banken die in het Nederlandse
financiële stelsel systeemrelevant zijn. Dat vereiste wordt ingevuld conform
de methodiek van de Financial Stability Board (FSB) en zal resulteren in een
extra buffervereiste voor deze banken van maximaal 3 procent van de
risicogewogen activa (RWA), afhankelijk van de mate van systeemrelevantie.
De Nederlandsche Bank (DNB) zal daarvoor de mogelijk systeemrelevante
banken toetsen aan een aantal criteria: de relatieve omvang van de bank ten
opzichte van de sector en het bbp, de mate waarin belemmeringen bestaan
voor de afwikkelbaarheid, de verwevenheid van de bank met andere
(voornamelijk financiële) partijen, de vervangbaarheid van de dienstverlening
van de bank en eventuele gedragseffecten die zich kunnen voordoen in de
markt als gevolg van informatie over, of een gedraging van de bank in
kwestie. Dit beleid maakt onderdeel uit van het wetsvoorstel Wijzigingswet
financiële markten 2014, dat momenteel bij de Raad van State ligt en dit
voorjaar bij uw Kamer zal worden ingediend.
DNB zal, als het wetsvoorstel wordt aangenomen, vanaf 2014 systeemrelevante banken kunnen aanwijzen en daaraan een buffervereiste koppelen. De
totale buffer van een systeemrelevante bank is gerelateerd aan de mate van
systeemrelevantie en kan dus per systeemrelevant bevonden bank verschillen. DNB zal deze aanwijzingsbevoegdheid vanaf 2014 gebruiken. Zo krijgen
de banken snel duidelijkheid over hun kapitaalbehoefte in de komende jaren
zodat ze die beter kunnen plannen.
De FSB-regels zullen vereisen dat de banken tussen 2016 en 2018 elk jaar 25
procent extra van hun systeemrelevantiebuffer opbouwen om zo in 2019 de
uiteindelijk vereiste kapitaalbuffer volledig te hebben opgebouwd. Ook de
Nederlandse systeemrelevantiebuffer zal vanaf 2016 via dit ingroeipad
moeten worden opgebouwd. Met het oog op een soepelere ingroei naar de
volledige kapitaalbuffer zullen de banken, doordat ze in 2014 al duidelijkheid
krijgen over de hoogte van hun systeemrelevantiebuffer, hier al in 2014 in
hun kapitaaltransitieplannen rekening mee kunnen houden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Vraag 6, 7 en 8
Voldoen de buffers van ABN AMRO al aan de door u gewenste norm?
Zo nee, is de nettowinst over 2012 toereikend om de buffers van de bank op
het door u gewenste niveau te brengen?
Zo nee, vindt u het dan wenselijk dat ABN AMRO ervoor kiest een deel van
de winst uit te keren als dividend in plaats van de volledige winst in te zetten
voor het versterken van zijn kapitaalbuffers?
Antwoord 6, 7 en 8
ABN AMRO voldoet aan de op dit moment geldende kapitaalvereisten en zet
reeds stappen om te voldoen aan de kapitaal- en buffervereisten die op grond
van Bazel III zullen gaan gelden. Die nieuwe vereisten zullen stapsgewijs
worden ingevoerd om schokeffecten tegen te gaan en zo banken voldoende
tijd te gunnen om de kapitaalpositie te versterken. ABN AMRO is een
systeemrelevante bank, maar de hoogte van de systeemrelevantiebuffer voor
ABN Amro is nog niet formeel vastgesteld. Ik kan niet treden in de bevoegdheden van het bestuur van de bank ten aanzien van het al dan niet anticiperen op toekomstige hogere kapitaal- en buffereisen en of de bank eventueel
eerder dan wettelijk vereist aan die hogere eisen wil voldoen.
ABN AMRO moet zich gedragen als ware het een onderneming met een
gewone aandeelhouder, waarbij als wederprestatie voor het ingelegde
kapitaal groei en/of dividend wordt verlangd. Het (al dan niet verplicht)
versterken van de kapitaalpositie kan er wel toe leiden dat er (gedeeltelijk)
wordt afgezien van het uitkeren van dividend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3