Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

32 317

JBZ-Raad

Nr. 168

BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN
VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 25 maart 2013
Hierbij bieden wij u het verslag aan van de Raad Justitie en Binnenlandse
Zaken, gehouden in Brussel op 7 en 8 maart 2013.
De minister van Veiligheid en Justitie,
I.W. Opstelten
De staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

kst-32317-168
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 168

1

Verslag van de bijeenkomst van het Gemengd Comité en de Raad
Justitie en Binnenlandse Zaken, 7 en 8 maart 2013 te Brussel
Belangrijkste resultaten
Immigratie en Asiel
Roemenië/Bulgarije-Schengen
Het Voorzitterschap concludeerde dat er op dit moment geen basis is voor
een besluit over volledige of partiële toepassing van het Schengenacquis
op Roemenië en Bulgarije. Het punt zal later dit jaar terugkomen op de
agenda met de bedoeling om de twee fasen benadering verder te
verkennen.
Pakket Slimme Grenzen (Smart borders)
Commissaris Malmström gaf een presentatie van het pakket slimme
grenzen, bestaande uit een voorstel voor een verordening voor een
programma voor geregistreerde reizigers (RTP), een voorstel voor een
verordening voor een in- en uitreissysteem (EES) en een voorstel voor
wijziging van de Schengengrenscode. Lidstaten ontvangen de voorstellen
over het algemeen positief. Kritische kanttekeningen zijn dat het voorstel
voor EES pas na drie jaar voorziet in het opnemen van biometrische
gegevens. Daarnaast gaf een aantal lidstaten aan dat het van belang is dat
handhavingsdiensten ook toegang hebben tot de gegevens in de
databanken. Lidstaten gaven verder aan te zullen letten op aspecten rond
gegevensbescherming en de hoge kosten van de systemen.
Diverse wetgevingsvoorstellen
Het Voorzitterschap lichtte de voortgang van de onderhandelingen voor
diverse wetgevingsvoorstellen toe en van het mobiliteitspartnerschap met
Marokko.
Veiligheid en Justitie
SIS II
De datum voor de overgang naar SIS II, 9 april 2013, werd door de JBZ
Raad met unanimiteit en 1 onthouding, aangenomen.
Gegevensbescherming
Een grote meerderheid van de lidstaten steunde het uitgangspunt dat de
op te leggen verplichtingen moeten worden gekoppeld aan de risico’s van
een bepaalde gegevensverwerking.
Het Voorzitterschap trok de volgende conclusies:
1) Een meerderheid van de lidstaten is voor de verplichting om bij een
hoog risico vooraf de nationale toezichthouder te consulteren over
een bepaalde gegevensverwerking. Dit wel in samenhang met
eventuele versoepelingen inzake de verplichtingen van een verantwoordelijke.
2) Een optionele verplichting voor het aanstellen van een Data
Protection Officer (DPO) kreeg de steun van een meerderheid van
lidstaten, mits in samenhang met een eventuele versoepeling van
verplichtingen voor de verantwoordelijke.
3) Er is veel steun van de lidstaten voor gedragscodes en certificering.
Gevraagd is tevens om te zoeken naar stimuli om dergelijke
instrumenten toe te passen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 168

2

4)
5)

6)

Er is brede steun bij de lidstaten voor het verder uitwerken van
criteria voor de risicobenadering.
Er is tevens brede steun voor het verder verkennen van pseudonieme
gegevensverwerking. Dergelijke gegevensverwerking kan, ook in het
kader van «Justice for growth», mogelijk een goede balans zijn
tussen de grondrechten en een vrij verkeer van informatie.
De lidstaten gaven zeer brede steun aan de behoefte aan flexibiliteit
voor de publieke sector. In dit kader zal onder meer artikel 6 van de
verordening verder worden bestudeerd.

I. Gemengd Comité
1. SIS II
Het Voorzitterschap gaf aan dat het succesvolle einde van een lang en
moeizaam proces in zicht is en dankte de lidstaten voor hun inzet. Eén
lidstaat gaf aan zich van stemming te onthouden, vanwege twijfels bij die
lidstaat over de «levensvatbaarheid» van SIS II.
Commissaris Malmström gaf aan dat SIS II eind maart volledig gereed is,
maar vanwege Pasen is gekozen voor het opschuiven van de inwerkingtreding naar 9 april 2013.
Met unanimiteit is de datum van inwerkingtreding aangenomen.
2. Ontwerpbesluit van de Raad betreffende het kader voor de volledige
toepassing van de bepalingen van het Schengenacquis in de Republiek
Bulgarije en in Roemenië
Het Voorzitterschap gaf aan het begin van de discussie al aan dat er geen
sprake is van de benodigde unanimiteit om tijdens deze Raad een besluit
te kunnen nemen over de toepassing van het Schengenacquis op
Roemenië en Bulgarije. Het Voorzitterschap had een compromisbesluit
voorbereid om de personencontroles aan de zee- en luchtgrenzen af te
schaffen, maar daarvoor is niet de benodigde steun. Wel is gesproken
over de stand van zaken van het dossier en over hoe dit dossier de
komende periode aangepakt zal worden.
Zowel de Roemeense als de Bulgaarse minister stelden dat beide landen
veel hebben geïnvesteerd om de grensbewaking te verbeteren en
zodoende te voldoen aan de vereisten om tot de Schengenzone te kunnen
toetreden. Al in juni 2011 werd door de Raad geconstateerd dat Roemenië
en Bulgarije aan de technische voorwaarden voldoen, maar toch zijn de
binnengrenscontroles met beide landen nog niet opgeheven. Beide
ministers verwoordden hun teleurstelling hierover, en stelden een
duidelijk perspectief te willen hebben waar naar toe gewerkt kan worden
op basis van het compromisvoorstel van een twee fasen benadering.
Enkele lidstaten gaven aan dat, hoewel Roemenië en Bulgarije
vooruitgang hebben geboekt, de CVM rapporten nog tekortkomingen
laten zien. Bovendien moet er breder worden gekeken dan alleen naar de
technische criteria voor toetreding tot de Schengenzone. Daarom kan er
tijdens deze Raad geen besluit worden genomen.
Enkele andere lidstaten zijn wel voorstander van het compromis van
toetreding in twee fasen, en wat hen betreft kan er zo spoedig mogelijk
worden besloten tot opheffing van de controles aan de zee- en luchtgrenzen met Roemenië en Bulgarije, aangezien beide landen volgens hen
aan de technische criteria hebben voldaan. Andere lidstaten gaan nog een
stap verder door te stellen dat ze al zouden kunnen instemmen met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 168

3

volledige toepassing van het Schengenacquis op Bulgarije en Roemenië
tot Schengen, aangezien zij aan alle voorwaarden voldoen.
Namens Nederland gaf staatssecretaris Teeven aan de inspanningen van
zowel Bulgarije als Roemenië te waarderen. Er is duidelijk vooruitgang
geboekt bij de CVM-hervormingen. Ook is duidelijk dat nog veel werk te
verzetten blijft. Op basis van het laatste CVM-rapport over Roemenië en
de mondelinge presentatie over de voortgang van de hervormingen in
Bulgarije, vindt Nederland het verstandig om tijdens deze Raad nog geen
besluit te nemen en de volgende CVM-rapporten van december 2013 af te
wachten. De staatssecretaris gaf aan er waarde aan te hechten om te
bevestigen dat de onderlinge samenwerking met beide landen in de
afgelopen tijd erg goed is geweest, en de discussie over Schengen heeft
hier geen negatieve invloed op gehad. Op basis van de volgende
CVM-rapporten zal Nederland bezien of de hervormingen voldoende
duurzaam en onomkeerbaar zijn.
Het Voorzitterschap concludeerde dat er geen besluit genomen kon
worden, en dat de Raad eind 2013 terug zal komen op dit onderwerp om
de mogelijkheden verder te verkennen op basis van de twee fasen
benadering.
3. Slimme grenzen
Het Voorzitterschap verwelkomde het pakket dat een week eerder door
Commissie is gepresenteerd. Deze voorstellen borduren voort op eerdere
conclusies van de Europese Raad uit juni 2011 en de Commissiemededeling uit oktober 2011. Met de slimme grenzen voorstellen kunnen
reizigers op soepele wijze de grens passeren, terwijl de veiligheid wordt
gegarandeerd.
Commissaris Malmström stelde dat het pakket tot doel heeft om de
Schengenruimte te versterken door derdelanders die de EU willen
bezoeken te faciliteren met een programma voor geregistreerde reizigers
(RTP), terwijl de veiligheid wordt verbeterd met een in- en uitreissysteem
(EES). De Schengenruimte kent 18 000 grensovergangen en de Commissie
verwacht dat het aantal reizigers naar de Schengenruimte zal zijn
verdubbeld in 2030. Het proces van grenspassage moet daarom efficiënter
en soepeler gaan verlopen zodat er geen lange rijen zullen ontstaan. Met
het RTSP kunnen derdelanders die vooraf gescreend zijn met een snelle
en enkele check de grens passeren, als aan alle voorwaarden is voldaan.
Deelname door derdelanders gebeurt op basis van vrijwilligheid. Het EES
moet de grenscontrole veiliger maken. Met dit systeem wordt de
stempelplicht vervangen door een elektronische registratieprocedure.
Voor het eerst ontstaat er hiermee een «real time» beeld van welke
derdelanders er aanwezig zijn in de Schengenruimte, en om personen te
identificeren die legaal zijn ingereisd, maar niet tijdig zijn uitgereisd en
geen reisdocumenten bij zich dragen. Het EES zal een waarschuwing uit
doen gaan wanneer een reiziger niet tijdig is uitgereisd. Na een periode
van drie jaar zal het systeem worden uitgebreid met biometrische
gegevens van reizigers. Deze gegevens zullen zes maanden worden
bewaard en vijf jaar in het geval dat iemand niet tijdig uitreist. De
Commissie bevestigt dat de geldende regels voor de bescherming van
persoonsgegevens hierop van toepassing zullen zijn, en realiseert zich dat
bij dit project de lessen die geleerd zijn in andere grote IT-trajecten zoals
SIS II en VIS, moeten worden meegenomen. Het IT-agentschap zal
verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling van het systeem. In het
meerjarig financieel kader is voorzien in financiering van de ontwikkeling
van het centrale en decentrale deel van het systeem, evenals voor de
kosten van de eerste vier jaar onderhoud.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 168

4

Veel lidstaten gaven aan blij te zijn dat de voorstellen zijn uitgebracht. Het
merendeel van de interveniërende lidstaten gaf aan er veel belang te
hechten dat het EES systeem vanaf het begin wordt uitgebreid met
biometrische gegevens van reizigers, en dat handhavingsdiensten
toegang krijgen tot het systeem. Ook werd door verschillende lidstaten
aandacht gevraagd voor het kostenaspect. De systemen moeten zo
efficiënt mogelijk worden ingericht, er moet een betere inschatting komen
van de kosten, en de toegevoegde waarde moet duidelijk worden gemaakt
met een goede kosten/baten analyse. In dit kader werd ook gerefereerd
aan SIS II, waarvan de kosten in het begin danig zijn onderschat. Enkele
lidstaten gaven aan dat de Europese fondsen die voor het systeem
worden aangewend, volledig kostendekkend moeten zijn. Verder vroegen
enkele lidstaten aandacht voor borging van gegevensbescherming, en
voor het vermijden van onnodige administratieve rompslomp.
Staatssecretaris Teeven dankte de Commissie voor het buitengewoon
degelijke werk dat is geleverd. Nederland heeft steeds met grote
belangstelling uitgekeken naar de voorstellen, die van groot belang zijn
voor de modernisering van het grensbeheer. Nederland vindt dat er een
goede balans moet zijn tussen het veiligheidsbelang en het economisch
belang van een vlotte en klantgerichte afhandeling van passagiersstromen. Mobiliteitsbevordering en bestrijding van illegale immigratie zijn
voor Nederland belangrijke doelen van de voorstellen. Nederland acht het
van belang dat beide voorstellen een zo beperkt mogelijke inbreuk maken
op rechten, zoals dat op bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Ten
slotte wil Nederland niet dat de systemen leiden tot onnodige administratieve lasten voor de reiziger of de overheid.
Commissaris Malmström gaf aan dat de Commissie de lessen van SIS II
heeft geleerd. De toegang door handhavingsdiensten moet worden bezien
in het kader van gegevensbescherming. Het gaat om erg veel data,
gebruik daarvan moet proportioneel zijn en daarom is het verstandig om
de eerste twee jaar te gebruiken om ervaring op te doen, waarna een
evaluatie kan plaatsvinden. Dat biometrie pas na drie jaar wordt
opgenomen is onder andere op verzoek van enkele lidstaten, die
aangaven dat een transitieperiode nodig is om alles op orde te krijgen. De
kosten moeten worden afgezet tegenover de besparingen, waarvan er
veel kunnen worden gerealiseerd. De Commissie heeft daar goed naar
gekeken. Bovendien is in het nieuwe Interne Veiligheidsfonds voorzien in
financiering van zowel de ontwikkelkosten als de onderhoudskosten
gedurende de eerste vier jaar.
4. Diversen – informatie van het Voorzitterschap over lopende
wetgevingsvoorstellen
Verordening 539/2001 inzake opschortingsmechanisme
Het Voorzitterschap gaf aan dat er naar een oplossing wordt gezocht om
uit de impasse te komen waarin de onderhandelingen tussen de Raad en
het Europees Parlement (EP) zijn beland. Er zijn verschillende varianten
voor het opschortingsmechanisme en het reciprociteitsmechanisme
bedacht, maar het is moeilijk om een oplossing te vinden die acceptabel is
voor alle lidstaten en voor het EP. Het Voorzitterschap gaf aan te
verwachten dat de LIBE-commissie van het EP op korte termijn een
standpunt zal aannemen. Het Voorzitterschap zet er nog altijd op in om
een akkoord te bereiken in eerste lezing, maar daarvoor is meer flexibiliteit nodig.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 168

5

Eurosur
Het Voorzitterschap deelde mede dat het actief is in onderhandeling met
het EP. De laatste triloog heeft op 26 februari 2013 plaatsgevonden en er is
substantiële voortgang geboekt. Het Voorzitterschap heeft er vertrouwen
in dat in de komende maanden een akkoord zal worden bereikt, zodat
Eurosur voor het einde van 2013 operationeel kan worden.
Technische wijziging Schengengrenscode
Het Comité van permanente vertegenwoordigers (Coreper) heeft op
19 december 2012 ingestemd met het compromis tussen Raad en EP. Het
EP zal de verordening pas definitief aannemen als er een oplossing is
gevonden in het dossier Schengenbestuur.
Schengenbestuur: Schengenevaluatiemechanisme en wijziging
Schengengrenscode inzake tijdelijke herinvoering binnengrenscontroles
Er zijn nog verschillende openstaande punten. De juridische diensten van
de Raad, de Commissie en het EP hebben een eerste samenkomst gehad
waar is gesproken over een voorstel voor een overbruggingsclausule. Als
hier een oplossing voor is gevonden zal het dossier opnieuw worden
besproken in de Raad. Het Voorzitterschap gaf aan mogelijkheden te zien
om de onderhandelingen succesvol af te sluiten, maar het onderwerp ligt
uiterst gevoelig.
Meerjarig Financieel Kader
Het Voorzitterschap meldde dat er eind 2012 een gedeeltelijke algemene
oriëntatie is bereikt op de horizontale verordening (met algemene
bepalingen voor de JBZ-programma’s) en het Interne Veiligheidsfonds.
Het Voorzitterschap wacht nog op de Commissie voor meer informatie
over de nadere invulling van de bedragen en informatie over de manier
waarop zal worden voort gegaan.
Enkele lidstaten gaven aan – ondanks de gedeeltelijke algemene oriëntatie
– niet met de huidige tekst van het Interne Veiligheidsfonds (onderdeel
politiesamenwerking) te willen instemmen, omdat er in de verordening
alleen rekening wordt gehouden met zee- en luchthavens en niet met
passagiers- en goederenstromen over de landgrenzen. Bedreigingen
komen volgens hen van alle kanten, niet alleen van zee. Alle grensovergangen zouden daarom moeten meetellen.
II. Binnenlandse Zaken / Immigratie en Asiel
Raad – wetgevende besprekingen
5. Diversen – informatie van het Voorzitterschap over lopende
wetgevingsvoorstellen
Gemeenschappelijk Europees asielstelsel
Het Voorzitterschap meldde dat het zich richt op voortgang in de
besluitvorming met betrekking tot de richtlijn asielprocedures en de
Eurodac-verordening in de onderhandelingen met het EP. Dit zal in dit
stadium een kwestie zijn van geven en nemen, en het Voorzitterschap
roept lidstaten op tot enige flexibiliteit. Het Voorzitterschap zal lidstaten op
korte termijn consulteren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 168

6

Richtlijnen ICT en seizoenarbeiders
Het Voorzitterschap constateerde enige vooruitgang in de onderhandelingen met het EP, maar er bestaan nog steeds enkele inhoudelijke
meningsverschillen.
Raad – niet wetgevende besprekingen
6. Veiligheidssituatie in de Sahel/Maghreb – implicaties voor de EU interne
veiligheid
De EU Contra-Terrorisme Coördinator (CTC), de heer De Kerckhove, lichtte
de volgende drie thema’s verband houdend met de veiligheidssituatie in
de Sahel/Maghreb toe: 1) dreiging, 2) welke steun vindt al plaats en 3)
mogelijke ondersteuning op het JBZ terrein.
Ten aanzien van 1) de dreiging noemde de CTC een aantal zorgelijke
ontwikkelingen, onder meer de «Afrikanisering» van aan Al Qaida
gerelateerde groepen in de gehele regio, de invloed van de salafistische
jihadistische beweging onder de invloed van de gebeurtenissen in de
landen van de Arabische Lente, de nexus tussen terrorisme en drugs,
proliferatie van wapens en het groeiend aantal buitenlandse strijders
(«foreign fighters»), voornamelijk naar Libië en Syrië.
Wat betreft 2) de reeds bestaande inspanningen in de regio, merkte de
CTC op dat een civiele respons nodig is naast het aanwezige militaire
antwoord. Ook is meer aandacht in de regio nodig voor het voorkomen
van radicalisering. Volgens de CTC zou 3) de JBZ-ondersteuning zich
moeten richten op «foreign fighters» en hun reisbewegingen met behulp
van passagiersgegevens (PNR) en analyses van Europol en Eurojust,
bescherming van de vitale infrastructuur, bescherming van de luchtvaart
(daartoe gesteund door de Commissie), radicalisering en recrutering en
losgeld bij ontvoeringen.
De secretaris-generaal van de Europese Dienst voor Extern Optreden
(EDEO), de heer Vimont, noemde de militaire en veiligheidssteun van de
EU trainingsmissie EUTM (500 personen waarvan de helft voor training
van het leger van Mali en de helft voor de beveiliging). EUTM zal op
termijn vervangen worden door een vredesmissie van de VN. Daarnaast is
de routekaart voor de transitie van belang die als doel heeft de komende
verkiezingen te ondersteunen en verzoening tussen de diverse groepen te
bewerkstelligen. Tot slot wordt genoemd de steun via het IfS (Instrument
for Stability) dat o.m. tot doel heeft de wederopbouw van het politieapparaat te ondersteunen en het regionale programma voor de
bestrijding van terrorisme, alsook Interpol-initiatieven. Vimont noemde als
belangrijkste aandachtspunten de noodzakelijkheid van een complete
risicoanalyse van de regio, coördinatie in de regio en uitwisseling van
informatie tussen en coördinatie van bilaterale inspanningen van de
lidstaten om overlap te voorkomen.
Staatssecretaris Teeven gaf aan dat Nederland van mening is dat
inspanningen ten aanzien van de opbouw van een veiligheidsapparaat in
de regio en het versterken van de rechtsstaat van groot belang zijn. Hij
ging in het bijzonder in op de risico’s van jihadreizigers richting met name
Syrië. De aantallen zijn veel hoger dan die we tot voor kort kenden. Dat
levert een grotere dreiging op en momenteel wordt in Nederland, op
nationaal niveau, de situatie rond jihadreizigers geëvalueerd. Voor het
monitoren van de reisbewegingen moet volgens de staatssecretaris
maximaal gebruik gemaakt worden van de bestaande mogelijkheden voor
informatie uitwisseling. Deze gegevens zouden beschikbaar moeten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 168

7

komen voor politie en veiligheidsdiensten. In dit verband moet bijvoorbeeld worden gedacht aan API en PNR. Tot slot gaf de staatssecretaris aan
dat Nederland al sinds 2004 voorstander is van het opnemen van
Hezbollah op de EU sanctielijst. De ontwikkelingen naar aanleiding van de
aanslag in Bulgarije zouden hiervoor extra aanleiding kunnen geven.
Ook enkele andere lidstaten gaven net als Nederland aan dat voor het in
beeld brengen van de reisbewegingen van de «foreign fighters» een
systeem als PNR onontbeerlijk is. Veel lidstaten onderschreven het belang
van aandacht voor vertrekkende en terugkerende jihadisten. Er werd
gewezen op het belang van grensbewaking en een enkele lidstaat gaf aan
dat prioriteit moet worden gegeven aan reisbewegingen in de regio en dat
samenwerking met Turkije hiervoor van belang is. Er werd aandacht
gevraagd voor de EU aanpak en bescherming van mensenrechten.
Frontex, Europol en Eurojust gaven een overzicht van hun inspanningen.
De inspanningen van Frontex richten zich met name op de veiligheid aan
de grenzen waarvoor de indicatie bestaat dat het veiligheidsrisico
toeneemt. Europol is begonnen met het monitoren van de reisbewegingen van jihadreizigers op internet en op basis van de beschikbare
databases bij Europol. Ook Eurojust besteedt aandacht aan jihadistische
reisbewegingen.
Het Voorzitterschap concludeerde dat er een duidelijke link bestaat tussen
externe en interne EU veiligheid. Voor de JBZ-ondersteuning in de
Sahel/Maghreb is coördinatie, samenwerking tussen de agentschappen en
een regionale aanpak nodig. Met name in civiele missies moet de
coördinatie van JBZ-inbreng, meer aandacht krijgen. In het najaar van
2013 komt dit onderwerp terug op de agenda.
7. Diversen
Conferentie op hoog niveau d.d. 29 januari 2013: lokale actoren
in staat stellen gewelddadig extremisme tegen te gaan.
– Informatie van de Commissie
Commissaris Malmström onderstreepte kort het belang van dit
onderwerp. De Commissie vindt het tijd om de huidige EU Strategie op dit
terrein te herzien met meer nadruk op nauwe samenwerking tussen
lidstaten en een benadering van onder op, zo dicht mogelijk bij de experts
in de praktijk. De Commissie hoopt op Raadsconclusies over dit
onderwerp in juni 2013.
Instellen van een platform in Bogota voor de uitwisseling van
informatie over Trans-Atlantische cocaïnehandel
– Informatie Spaanse delegatie
Dit initiatief van Spanje werd door die lidstaat toegelicht. Spanje
onderschept van alle lidstaten de grootste hoeveelheid cocaïne, te weten
40% van het totaal binnen de EU. Met dit platform worden volgens Spanje
twee doelstellingen gediend: (1) de noodzakelijke samenwerking van alle
lidstaten met elkaar, op het terrein van drugsbestrijding, in het bijzonder
de aanpak van cocaïnehandel en (2) het intensiveren van het uitwisselen
van strategische informatie. In dit platform in Bogota zullen daar al
werkzame functionarissen van lidstaten en van de Commissie samenwerken. Het platform lijkt op de initiatieven in Dakar en Accra en brengt
verder geen kosten met zich mee. Spanje zal de lidstaten afzonderlijk
nader informeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 168

8

Partnerschap voor mobiliteit EU-Marokko
– Informatie van de Commissie
Commissaris Malmström informeerde de Raad over het politieke akkoord
dat de Commissie met Marokko heeft bereikt voor een mobiliteitspartnerschap. De Commissaris noemde het een succes, en verwees in het
bijzonder naar de passages over bestrijding van mensenhandel,
readmissie van derdelanders en bestrijding van illegale migratie. De
procedure voor visumfacilitatie kan pas worden gestart als de EU interne
procedures zijn afgerond en het akkoord als verdrag is ondertekend. De
Commissie wil voor de ondertekening te zijner tijd een bijeenkomst met
ministers van lidstaten en de Marokkaanse minister. De Commissie gaf
aan te hopen dat dit akkoord een vervolg kan krijgen in andere NoordAfrikaanse landen, zoals Tunesië.
III. Veiligheid en Justitie, Grondrechten en Burgerschap
Raad – wetgevende besprekingen
1. Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad
betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de
verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van
die gegevens (Algemene verordening gegevensbescherming)
– oriënterend debat
Namens de Commissie gaf Commissaris Reding aan blij te zijn met de
geboekte vooruitgang in de eerste acht weken van het Ierse Voorzitterschap. Ze noemde drie principes die voor het debat tijdens deze Raad van
belang zijn:
Ten eerste. Het behoud van een hoog niveau van gegevensbescherming.
Dit betreft bijvoorbeeld de pseudonieme persoonsgegevens. De
bescherming mag op dit punt niet worden verlaagd en de Commissie
wees erop dat voor verandering van het Commissie-voorstel op dit punt
unanimiteit is vereist in de Raad. Het is duidelijk dat anonieme gegevens
buiten het voorstel vallen. Bij pseudonieme data ligt dit moeilijker
aangezien hierbij nog steeds privacyrisico’s blijven bestaan, bijvoorbeeld
door gebruik van een e-mail adres dat een link geeft naar een persoon.
Voorkomen moet worden dat gebruik van pseudonieme persoonsgegevens een Trojaans paard wordt voor de niet-toepassing van de
voorwaarden die de Verordening stelt. Dit is een punt dat ook wordt
geadresseerd door EP-rapporteur Albrecht. Het EP en de Raad lijken hier
min of meer een gelijke positie in te nemen.
Ten tweede, de uitzonderingen voor het midden- en kleinbedrijf (MKB). De
Verordening voorziet daarin en het EP wil deze uitzonderingen nog
versterken. De Data Protection Officers (DPO’s) vervullen in het systeem
van de Verordening een belangrijke rol. Deze DPO’s zijn verplicht voor
ondernemingen, tenzij het MKB-ondernemingen betreft waar gegevensverstrekking geen kernactiviteit is. De Commissie is blij dat het comité van
nationale toezichthouders dit standpunt van de Commissie deelt. Wat
betreft het maken van onderscheid tussen risiconiveaus merkte Reding op
dat dit mogelijk is, maar dat het wel zinvol moet zijn. Het maken van
onderscheid moet gebeuren op basis van standaardcriteria, aangezien
verdere complexiteit van de regels zorgt voor extra administratieve lasten.
Ten derde, het voorkomen van te veel administratieve formaliteiten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 168

9

Commissaris Reding gaf verder aan voorstander te zijn van de risicobenadering, maar benadrukte dat de verordening wel een eenvoudig
instrument moet blijven.
Wat betreft de flexibiliteit voor de publieke sector, stelde de Commissie
dat het huidige voorstel reeds genoeg flexibiliteit kent. De Commissie is
wel bereid om samen met de Raad te kijken naar verdere flexibiliteit op
concrete onderdelen.
Staatssecretaris Teeven gaf aan dat Nederland van mening is dat een data
protectie impact assessment een zeer geschikt instrument is om de risico’s
te kunnen vaststellen en daar, in de vorm van maatwerk, verplichtingen
voor de verantwoordelijke aan te verbinden. De staatssecretaris vroeg ook
nadrukkelijk de aandacht voor de onderlinge samenhang tussen de
voorgestelde instrumenten.
Diverse lidstaten gaven aan zich zorgen te maken over de administratieve
lasten van het voorstel. Het is belangrijk dat de voordelen van deze
verordening voor burgers en bedrijven zo duidelijk mogelijk worden
gemaakt.
Enkele lidstaten stelden voor zich vast, dat de Raad nog ver verwijderd is
van consensus op het hervormingspakket. Zij waarschuwden voor
inadequate besluitvorming in juni van dit jaar.
Het Voorzitterschap legde een aantal onderdelen van het voorstel voor
zodat de Raad deze kon nalopen ten behoeve van het geven van richting
aan de verdere onderhandelingen.
Veel lidstaten complimenteerden het Voorzitterschap voor het verrichte
werk.
Verplichting tot voorafgaande raadpleging van de nationale
toezichthouder bij een risicovolle gegevensverwerking:
Veel lidstaten kunnen zich daarin vinden. Een groot aantal van deze
lidstaten vindt dat dit gepaard zou kunnen gaan met een vermindering
van de administratieve verplichtingen.
Staatssecretaris Teeven deelde mede dat Nederland twijfels heeft bij dit
instrument. Een dergelijke consultatie kan leiden tot de nodige rechtsonzekerheid voor de verantwoordelijke.
Optionele of verplichte aanstelling van de Data Protection
Officers (DPO):
De optionele aanstelling van een DPO werd door de meeste lidstaten,
waaronder Nederland, gesteund. Er werd gewezen op de kosten van een
DPO. Een handvol lidstaten is voor een verplichte aanstelling. Een enkele
lidstaat zou de aanstelling van een DPO willen koppelen aan het risico van
de gegevensverwerking van bepaalde categorieën van klanten en/of
organisaties. Hoe groter het risico bij deze categorieën, hoe eerder de
verplichting om een DPO aan te stellen.
Toepassing van goedgekeurde gedragscodes of certificering:
De meeste lidstaten steunden dit onderdeel van het voorstel. Velen
vroegen het Voorzitterschap om goed te kijken naar stimuli om gedragscodes op te stellen, waarin ook aandacht moet zijn voor een duidelijk
sanctieregime.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 168

10

Verdere ontwikkeling van criteria voor de risicobenadering:
De meeste lidstaten gaven aan deze verdere ontwikkeling te ondersteunen. Een enkele lidstaat pleitte voor een systeem van drie niveaus van
risico’s met daaraan verbonden verplichtingen en lasten.
Verdere uitwerking van het gebruik van pseudonieme persoonsgegevens:
Veel landen gaven er hun steun aan om dit concept nader uit te werken.
Dit voorstel wordt in de Raad breed gesteund.
Concrete flexibiliteit voor de publieke sector door in de verordening een aparte basis te scheppen voor nationale wetgeving op
dit gebied:
De meeste lidstaten gaven steun aan de gekozen richting.
Enkele lidstaten meldden dat zij als instrument de voorkeur geven aan een
richtlijn in plaats van een verordening. Zo wil een lidstaat bijvoorbeeld zijn
bestaande structuren in de zorg en de sociale zekerheid in stand kunnen
houden, medische dossiers uitzonderen, ruimte houden voor fraudebestrijding en de administratieve lasten zo laag mogelijk houden.
Er was aandacht voor de positie van openbare registers en rechtbanken,
het opslaan van gegevens in archieven, fraudebestrijding en voor
gegevensoverdracht naar derde landen. Een paar lidstaten pleitten voor
een aparte bepaling in de verordening inzake publieke toegang tot
officiële documenten.
Het Voorzitterschap concludeerde als volgt: Een grote meerderheid van de
lidstaten steunt het uitgangspunt dat de op te leggen verplichtingen
moeten worden gekoppeld aan de risico’s van een bepaalde gegevensverwerking.
Een meerderheid van de lidstaten is voor de verplichting om bij een hoog
risico vooraf de nationale toezichthouder te consulteren over een
bepaalde gegevensverwerking. Dit dan wel in samenhang met eventuele
versoepelingen inzake de verplichtingen van een verantwoordelijke.
Een optionele verplichting voor het aanstellen van een DPO kreeg de
steun van een meerderheid van de lidstaten. Ook hier in samenhang met
een eventuele versoepeling van verplichtingen voor de verantwoordelijke.
Er was veel steun voor gedragscodes en certificering vanuit de lidstaten.
Het verder uitwerken van criteria voor de risicobenadering vindt brede
steun bij de lidstaten. Ook het verder verkennen van pseudonieme
gegevensverwerking kan rekenen op brede instemming. Dergelijke
gegevensverwerking kan mogelijk een goede balans zijn tussen de
grondrechten en een vrij verkeer van informatie.
Het Voorzitterschap concludeerde dat de behoefte aan flexibiliteit voor de
publieke sector zeer breed wordt gesteund door de lidstaten. Het is
uiteraard wel van belang dat zowel de private als de publieke sector
zorgvuldig met persoonsgegevens omgaan. Tenslotte stelde het Voorzitterschap dat een aantal lidstaten de juridische vorm van het instrument
ter discussie heeft gesteld, maar dat een dergelijke discussie pas kan
plaatsvinden nadat de volledige inhoud van het instrument is behandeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 168

11

2. Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
betreffende de strafrechtelijke bescherming van de euro en andere
munten tegen valsemunterij
– Presentatie door de Commissie/Oriënterend debat
Commissaris Reding lichtte het voorstel toe en benadrukte het belang van
een stevig instrumentarium ter bescherming van de euro. Volgens de
Commissie heeft de Europese Centrale Bank gepleit voor verdergaande
harmonisatie van sancties, waaronder ook minimumstraffen. De
Commissie stelt dan ook voor de meest ernstige gedragingen minimumstraffen voor. Commissaris Reding wees op het feit dat er ruimte blijft
bestaan voor de rechter om in een concreet geval van de minimumstraf af
te wijken.
Staatssecretaris Teeven gaf aan dat Nederland zich op het standpunt stelt
dat het probleem van de valsemunterij een versterking van het strafrechtelijke instrumentarium rechtvaardigt. Nederland verwelkomt daarom het
voorstel. De staatssecretaris gaf ook dat Nederland niet positief is over
alle voorgestelde aanvullende maatregelen. Dat geldt eerst en vooral voor
het voorstel om minimumstraffen te introduceren. De staatssecretaris
benadrukte dat Nederland daarover – in het kader van de PIF-richtlijn – al
duidelijk is geweest: Nederland wijst het voorstel voor minimumstraffen
af. Nederland wil blijven werken met de gebruikelijke systematiek van
minimale maximumstraffen, aldus de staatssecretaris. Hij gaf tot slot aan
dat Nederland de overige voorstellen vanuit een positieve grondhouding
benadert. Wel moet nog goed worden gekeken naar de voor de strafvorderlijke maatregelen gekozen rechtsgrondslag. Ten aanzien van de
rechtsgrondslag de maakte een andere lidstaat dezelfde opmerking.
Ook veel andere lidstaten verwelkomden het voorstel, maar wezen de
minimumstraffen nadrukkelijk af. Er werd verwezen naar de raadsconclusies van 2002, waarin de Raad zich heeft uitgesproken tegen minimumstraffen.
Enkele lidstaten gaven aan voorstander te zijn van minimumstraffen.
Er werd nog gewezen door enkele lidstaten op het feit dat op nationaal
niveau het aantal zaken van valsemunterij afneemt.
Het Voorzitterschap concludeerde dat er steun is voor het voorstel in zijn
algemeenheid, en dat de meerderheid van de lidstaten de minimumstraffen afwijst.
3. Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad
betreffende de wederzijdse erkenning van beschermingsmaatregelen in
burgerlijke zaken
– Bevestiging van het met het Europees Parlement bereikte akkoord
De Raad stemde in met de voorliggende tekst van het met het Europees
Parlement bereikte akkoord.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 168

12

Raad – niet wetgevende besprekingen
4. Diversen
- Informatie van het Voorzitterschap over lopende wetgevingsvoorstellen
Richtlijn toegang tot raadsman
Het Voorzitterschap deelde mede optimistisch te zijn dat met het EP een
akkoord kan worden bereikt voor het einde van het Ierse Voorzitterschap.
De Commissie voegde toe dat drie punten nog openstaan in de onderhandelingen: vertrouwelijkheid, derogaties en «remedies».
Richtlijn Europees onderzoeksbevel
De onderhandelingen waren geschorst sinds juni vorig jaar. Het Voorzitterschap deelde mede dat een eerste triloog is gepland voor eind maart
2013.
Richtlijn confiscatie
Het Voorzitterschap deelde mede dat de stemming in het EP is uitgesteld
tot eind maart 2013.
Meerjarig Financieel Kader
Dit betreft het Justitie-deel van het MFK. Het Voorzitterschap lichtte toe
dat de Raad al eerder een gedeeltelijke algemene oriëntatie heeft bereikt,
met uitzondering van de nadere invulling van de bedragen en de
financiering van aspecten van drugsbeleid in het Justitie Programma. Een
compromis tussen Raad en EP is thans in de maak. Voor het Rechten en
Burgerschap Programma staan nog twee trilogen gepland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 168

13