Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1662
Vragen van het lid Dik-Faber (ChristenUnie) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het bericht dat de WHO heeft
geadviseerd de dagelijkse hoeveelheid suiker te halveren (ingezonden
19 maart 2014).
Antwoord van Minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 9 april 2014)
Vraag 1
Kent u het bericht dat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voornemens
is de aanbevolen maximale dagelijkse hoeveelheid suiker te halveren tot 5%
van het totaal aantal ingenomen calorieën?1
Antwoord 1
Ik ken de conceptrichtlijn over suikerconsumptie van de WHO. Deze heeft de
WHO op 5 maart jongstleden ter consultatie gepubliceerd.
Vraag 2
Deelt u de conclusie van de WHO dat een volwassene met het oog op een
gezond leven niet meer dan 25 gram suiker per dag (5 tot 6 suikerklontjes)
zou moeten gebruiken? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Ik baseer mij op de richtlijnen goede voeding van de Gezondheidsraad. Deze
richtlijnen worden momenteel geëvalueerd.
In de huidige richtlijnen uit 2006 staat geen advies voor een maximum
hoeveelheid suiker per dag omdat daar onvoldoende wetenschappelijke
onderbouwing voor was. Vanwege de relatie tussen suikerconsumptie en
tandcariës wordt wel geadviseerd het consumeren van eten of drinken met
gemakkelijk vergistbare suikers te beperken tot maximaal 7 momenten per
dag.
In geval van overgewicht of ongewenste gewichtstoename geldt daarnaast
een advies om portiegroottes, het gebruik van suikerhoudende dranken en
van producten met veel «kale calorieën» (toegevoegde suikers en verzadigde
en transvetzuren) te beperken.

1

ah-tk-20132014-1662
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

http://www.nu.nl/gezondheid/3719575/who-halveert-aanbevolen-hoeveelheid-suiker.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Ik wil niet vooruitlopen op een conceptrichtlijn van de WHO waarvoor
momenteel nog een consultatie en peer-review door experts plaatsvindt.
Vraag 3
Deelt u de conclusie van de WHO dat ook suikers die van nature voorkomen
in vruchtensappen onder de nieuwe norm moeten vallen, en dat alleen vers
fruit is uitgezonderd? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
In het Gezondheidsraadadvies «Gezonde voeding: logo’s onder de loep» is te
lezen: «Wie de calorieëninname via suikers wil verminderen, kan zich het
beste richten op de vrije suikers, omdat vooral die suikers aanleiding kunnen
geven tot een te hoge inname van calorieën. Vrije suikers zijn alle monosacchariden en disacchariden die aan voedingsmiddelen worden toegevoegd
door producent, kok of consument, plus de suikers die van nature aanwezig
zijn in honing, siropen en vruchtensappen.»
Daarmee sloot de Gezondheidsraad aan bij de keuze van de WHO2 om een
vermindering van de consumptie van vrije suikers na te streven en bij de
definitie van vrije suikers door de WHO. In de Richtlijnen Goede Voeding 2015
zal de stand van wetenschap over dit onderwerp worden beschreven en
gewogen.
Vraag 4
Deelt u de conclusie dat, als het advies van de WHO wordt aangenomen, dit
door de Gezondheidsraad zal worden vertaald in de Richtlijnen Goede
Voeding 2015?
Antwoord 4
Voor de herziening van de richtlijnen goede voeding evalueert de Gezondheidsraad de beschikbare wetenschappelijke literatuur over allerlei voedingsstoffen zeer grondig. Ik zal de Gezondheidsraad vragen of ze de definitieve
richtlijn van de WHO, indien deze tijdig beschikbaar is, betrekken bij hun
adviesvorming.
Vraag 5
Is het advies van de WHO voor u aanleiding om het Nationaal Programma
Preventie, en de daarin geformuleerde ambities, aan te scherpen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 5
Suikerconsumptie staat in mijn beleid en in het Nationaal Programma
Preventie op de agenda.
Onderdeel hiervan is het Akkoord dat ik recent met producenten en aanbieders van levensmiddelen heb gesloten over de verbetering productsamenstelling (TK 2013–2014, nr. 32 793-130).
Reductie van calorieën, onder andere via suikers, is een van de doelen van
dat Akkoord. Kinderproducten krijgen hierbij prioriteit. Ik heb u in een
aanvullende brief (TK2013–2014, nr. 32 793-135) laten weten voor welke
productcategorieën dit jaar afspraken worden gemaakt wat betreft suikergehalte (in kinderproducten).
Het uitvoeren van deze stapsgewijze aanpassingen is een forse uitdaging. Ik
zie op dit moment geen aanleiding de afspraken nog verder aan te scherpen.
Vraag 6
Bent u bereid een SMART doelstelling te formuleren voor het aantal mensen
met obesitas, dat zonder ingrijpen zal oplopen tot 1,3 miljoen mensen in ons
land in 2025?
Antwoord 6
Op basis van de eerste berekeningen van het RIVM in het kader van de
Volksgezondheid Toekomst Verkenning, heb ik tijdens de startconferentie van
het NPP Alles is Gezondheid aangegeven dat het de ambitie is om de trend te

2

WHO/FAO. Diet, nutrition and the prevention of chronic diseases. Report of a joint WHO/FAO
expert consultation. WHO; 2003: 916.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

verslaan. In het geval van overgewicht betekent dit een daling in het aantal
mensen met overgewicht (inclusief obesitas) ten opzichte van de huidige
48%.
Vraag 7
Waarom wordt in het convenant met de levensmiddelenindustrie gesproken
over calorieën, en niet specifiek over suiker? Vindt u het noodzakelijk het
convenant aan te scherpen naar aanleiding van het advies van de Gezondheidsraad? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke aanpassingen wilt u doorvoeren?
Antwoord 7
Ik zie geen aanleiding het Akkoord aan te passen. Met het Akkoord wil ik het
samen met de andere ondertekenaars voor consumenten makkelijker maken
niet teveel calorieën te consumeren.
In het Akkoord wordt gesproken over calorieën omdat overgewicht veroorzaakt wordt doordat meer calorieën worden geconsumeerd dan verbruikt. Bij
preventie van overgewicht gaat het daarom om alle stoffen die calorieën
leveren: naast suikers ook overige koolhydraten, vetten, eiwitten en alcohol.
Levensmiddelen kunnen naast calorieën ook andere nuttige voedingsstoffen
bevatten. De Gezondheidsraad adviseert mensen met overgewicht of
ongewenste gewichtstoename daarom het gebruik van suikerhoudende
dranken en producten met veel «kale calorieën» te beperken, zie antwoord 2.
Vraag 8
Deelt u de conclusie dat het voor de consument moeilijker wordt om onder
de nieuwe suikernorm te blijven? Welke stappen gaat u zetten om consumenten hierbij te helpen?
Antwoord 8
Ik neem aan dat u met de nieuwe suikernorm de conceptrichtlijn van de WHO
bedoelt. Als daarin het advies voor suikerconsumptie gehalveerd zou worden,
is het uiteraard moeilijker om hieraan te voldoen.
De gezonde keuze wordt makkelijker door gezonder aanbod en door
beschikbare informatie over een gezonde keuze. Om in Nederland een
gezonder aanbod te krijgen, is het Akkoord Verbetering productsamenstelling
getekend.
Daarnaast is op diverse manieren informatie beschikbaar. Op het etiket staat
informatie over de voedingswaarde en de ingrediënten van een product. Ook
kunnen consumenten kiezen voor een product met een Vinkje voor de
gezondere keuze in een productcategorie.
Het Voedingscentrum vertaalt de wetenschappelijke richtlijnen van de
Gezondheidsraad in richtlijnen voedselkeuze voor de consument.
Vraag 9
Bent u bereid de levensmiddelenindustrie nadrukkelijker te wijzen op goede
voorlichting aan consumenten door middel van heldere etikettering,
aangezien de Consumentenbond heeft aangetoond dat fabrikanten wel 50
verschillende aanduidingen voor suiker hanteren?
Antwoord 9
Het is belangrijk dat de consument over heldere informatie kan beschikken. In
de beantwoording van Kamervragen eerder dit jaar heb ik u hierover
geïnformeerd (TK 2013–2014, nr. 2014D02624).
Europese regelgeving schrijft voor wat op het etiket moet staan en de
levensmiddelenindustrie dient zich aan deze regels te houden. Het is verplicht
om in de lijst met ingrediënten op het etiket elk ingrediënt van een levensmiddel met de specifieke naam te vermelden. Ingrediënten als bijvoorbeeld
basterdsuiker, honing en geconcentreerd appelsap kunnen alle gebruikt
worden om een levensmiddel te zoeten, maar zijn verschillend van aard. Deze
ingrediënten moeten daarom met hun specifieke naam worden vermeld.
Al deze ingrediënten komen in de voedingswaardedeclaratie terug als
«suikers» zodat de consument kan zien hoeveel erin zit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3

Vraag 10
Deelt u de mening dat de Europese Verordening Consumenteninformatie, die
in december van kracht wordt, fabrikanten noodzaakt tot het bieden van
heldere en eenduidige etiketinformatie aan consumenten? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 10
Ja. Heldere, begrijpelijke en leesbare etikettering van levensmiddelen is een
belangrijke doelstelling van deze verordening. Daar heb ik in de onderhandelingen over deze verordening ook op ingezet.
Vraag 11
Gaat u uw inspanningen ten aanzien van suikerreductie in verwerkte
producten voor kinderen vergroten? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke
wijze?
Antwoord 11
Zie antwoord 5.
Vraag 12
Bent u bereid het onderwerp suikerreductie ook in Europa te agenderen,
aangezien er nu een helder advies ligt van de WHO en fabrikanten geholpen
zijn bij een gelijk Europees speelveld? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 12
In de EU staat reductie van suiker al geruime tijd op de agenda. Het EU
Witboek «Strategy on nutrition, overweight and obesity related health issues»
uit 2007 noemt nadrukkelijk het beter beschikbaar maken van de gezonde
keuze. Dat inzet van bedrijven op productherformulering wat betreft het
gehalte aan suiker, verzadigd vet, transvet en zout hieraan een bijdrage kan
leveren, staat op het gezamenlijke netvlies.
Ik vind het heel belangrijk dat juist deze grensoverschrijdende problematiek
op Europees niveau wordt besproken en aangepakt. Ik wil in de EU op dit
gebied dan ook van agenda naar actie. In het AO preventie 27 januari dit jaar
heb ik toegezegd op Europees niveau in te zetten op normen zoals we daar in
Nederland vanuit het Akkoord ook aan werken. Ik heb toegezegd u voor het
eind van dit jaar over de voortgang te informeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

4