Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2145
Vragen van het lid Uitslag (CDA) aan de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over het bericht «Studente zwicht niet voor seksbehoefte van
patiënt» (ingezonden 15 maart 2010).
Antwoord van minister Klink (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen
7 april 2010).
Vraag 1
Kent u het bericht «Studente zwicht niet voor seksbehoefte van patiënt»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is bekend of zorgprofessionals vaker met deze of vergelijkbare vragen worden
geconfronteerd? Vindt u deze vraag of vergelijkbare vragen moreel verwerpelijk en ontoelaatbaar?
Antwoord 2
Hierover zijn mij geen gegevens bekend. Het is voor een zorgverlener
strafbaar om seksuele handelingen te verrichten met aan hen toevertrouwde
cliënten (zie ook mijn antwoord op vraag 4).
Vraag 3
Is het waar dat een indicatie voor AWBZ- zorg geen seksuele diensten omvat?
Hoe gaat u het misbruik van het persoonsgebonden budget voor seksuele
diensten aanpakken?
Antwoord 3
Een indicatie voor AWBZ-zorg omvat inderdaad geen seksuele diensten.
Indien uit controle door het zorgkantoor blijkt dat een budgethouder zijn pgb
heeft ingezet voor seksuele dienstverlening zal het zorgkantoor de verantwoording van deze kosten afwijzen en zal de uit het pgb betaalde seksuele
dienstverlening terugbetaald moeten worden.

1

ah-tk-20092010-2145
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Eindhovens Dagblad, 8 maart 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

Vraag 4
Bent u bereid Per Saldo en andere patiënten- en cliëntenorganisaties op de
hoogte te brengen welke zorg verwacht worden van zorgprofessionals en dat
seksuele handelingen daar niet onder mogen worden begrepen? Zo ja, hoe
gaat het u dit concreet vorm geven?
Antwoord 4
Nee, het is algemeen bekend dat het hulpverleners in de zorg verboden is
seksuele handelingen te verrichten met aan hen toevertrouwde cliënten.
Artikel 249, tweede lid van het Wetboek van Strafrecht stelt degene strafbaar
die «werkzaam in de gezondheidszorg of maatschappelijke zorg, ontucht
pleegt met iemand die zich als patiënt of cliënt aan zijn hulp of zorg heeft
toevertrouwd». Ik zal dit onderwerp binnenkort met Per Saldo bespreken.
Vraag 5
Worden (aankomende) zorgverleners voldoende weerbaar gemaakt om de
eventuele druk vanuit cliënten dan wel directe collega’s om dit soort diensten
toch te verlenen te weerstaan?
Antwoord 5
In de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO) is
vastgelegd dat hulpverleners moeten handelen volgens hun professionele
standaard. De verpleegkundige professionele standaard bestaat onder andere
uit vakinhoudelijke en technische regels, standaarden, richtlijnen en protocollen, beroepscodes en gedragsregels en specifieke hulpverlenings-ethische
regels.
Dergelijke standaarden bieden voldoende houvast om zorgverleners
voldoende weerbaar te maken tegen eventuele druk vanuit cliënten dan wel
directe collega’s.
Vraag 6
Besteden de opleidingen voor verpleegkunde en verzorging naar uw oordeel
voldoende aandacht aan het weerbaar maken van aankomend zorgprofessionals ten aanzien van deze onderwerpen en andere ethische dilemma’s?
Antwoord 6
In de opleidingen voor verpleegkunde en verzorging wordt in het algemeen
aandacht besteed aan ethisch en integer handelen. Op basis van de ervaringen van afgestudeerden en kwaliteitstoetsing van opleidingen, waarin ook de
adequate aansluiting tussen praktijk en theorie wordt meegenomen, zijn mij
geen signalen bekend die aantonen dat er onvoldoende aandacht is voor het
weerbaar maken van aankomende zorgprofessionals voor deze onderwerpen.
Vanuit de berichtgeving in de media constateer ik dat de desbetreffende
studente adequaat heeft gereageerd.
Vraag 7
Is het u bekend dat de beroepsgroep de Nationale Beroepscode2 hanteert als
basis voor de uitoefening van zorg? Bent u het eens dat die beroepscode een
centraal uitgangspunt vormt voor de beroepsgroep en dat dit ook als zodanig
bij de zorginstellingen, Verklaring arbeidsrelatie (VAR’s) en patiënten- en
cliëntenorganisaties bekendheid verdiend?
Antwoord 7
Ja, en het is goed dat die beroepscode een centraal uitgangspunt vormt voor
de beroepsgroep en als zodanig bekendheid verdient. De Verklaring Arbeidsrelatie ziet echter uitsluitend op de gezagsrelatie tussen opdrachtgever en
opdrachtnemer en gaat niet over de inhoud of grenzen aan de zorg. De
beroepscode maakt daar geen onderdeel van uit.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen ter zake van het lid
Leijten (SP), ingezonden 12 maart 2010 (vraagnummer 2010Z04544)
2

Nationale Beroepscode van Verpleegkundigen en Verzorgenden, uitgegeven door Nu’91 en
V&VN.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2