Resultaten verantwoordingsonderzoek 2017

Deltafonds ( J)
Rapport bij het jaarverslag

2018

Resultaten
verantwoordingsonderzoek 2017
Deltafonds (J)
Rapport bij het jaarverslag

Vooraf
De Algemene Rekenkamer doet ieder jaar onderzoek naar de verantwoording die ministers
in hun jaarverslagen afleggen over hun bedrijfsvoering, hun bestedingen en hun beleid.
Onze centrale vragen in dit jaarlijkse ‘verantwoordingsonderzoek’ zijn:
• Is het geld in het afgelopen jaar besteed volgens de regels?
• Waren de zaken op het departement goed geregeld?
• Heeft het gevoerde beleid de gewenste resultaten gehad?
Op basis van deze vragen beschrijven wij per begrotingshoofdstuk of de verantwoordelijke
ministers hun zaken op orde hebben. Vanuit onze wettelijke taak geven wij daarbij ook
oordelen over de kwaliteit van de financiële informatie en de totstandkoming van de
beleids- en bedrijfsvoeringsinformatie in de jaarverslagen van de ministers en over de
kwaliteit van de bedrijfsvoering zelf. Met een verklaring van goedkeuring van de Algemene
Rekenkamer kunnen de Staten-Generaal per begrotingshoofdstuk decharge verlenen aan
de minister.
Dit rapport heeft betrekking op het Jaarverslag 2017 van het Deltafonds, dat onder
de verantwoordelijkheid valt van de minister van Infrastructuur en Waterstaat (IenW).
Onze overige publicaties in het kader van het verantwoordingsonderzoek 2017 vindt
u op www.rekenkamer.nl/verantwoordingsonderzoek2017.
Hier vindt u ook ons rapport Staat van de Rijksverantwoording 2017. Hierin nemen wij de
goedkeuring van de Rijksrekening op. Ook bevat deze publicatie een overkoepelende
uiteenzetting over het verantwoordingsonderzoek 2017.

3

Inhoud

1 Conclusies

2 Feiten & cijfers

3 Financieel

4 Bedrijfsvoering

5 Beleid

6 Reactie

Bijlage

Inhoud
1

Onze conclusies

5

2

Feiten en cijfers

6

3

Financiële informatie
3.1 Oordeel over de financiële informatie

7

4

Bedrijfsvoering

9

5

Beleidsresultaten

10

6

Reactie minister en nawoord Algemene Rekenkamer

11

7

Bijlage 1		
Over het verantwoordingsonderzoek
12
Bijlage 2
Eindnoten

14

4

Inhoud

1 Conclusies

1

2 Feiten & cijfers

3 Financieel

4 Bedrijfsvoering

5 Beleid

6 Reactie

Onze conclusies
De minister van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) legt in haar jaarverslag over het
Deltafonds verantwoording af over de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten voor de
bekostiging van maatregelen, voorzieningen en onderzoeken op het gebied van waterveiligheid en zoetwatervoorziening.
Onze oordelen over de beleidsinformatie, de bedrijfsvoeringsinformatie en de financiële
informatie in het jaarverslag van het Deltafonds zijn positief.
Verder in het rapport
In de volgende hoofdstukken werken wij bovenstaande conclusie(s) verder uit:
•
•
•
•

Oordeel over financiële informatie (hoofdstuk 3);
Oordeel over bedrijfsvoeringsinformatie (hoofdstuk 4);
Oordeel over beleidsinformatie (hoofdstuk 5);
Reactie minister en nawoord Algemene Rekenkamer (hoofdstuk 6).

5

Bijlage

Inhoud

1 Conclusies

2

2 Feiten & cijfers

3 Financieel

4 Bedrijfsvoering

5 Beleid

6 Reactie

Bijlage

Feiten en cijfers
Het Deltafonds is in 2013 ingesteld met als doel de bekostiging van maatregelen, voor­
zieningen en onderzoeken op het gebied van waterveiligheid en zoetwatervoorziening.
Het Deltafonds wordt beheerd door de minister van Infrastructuur en Waterstaat (IenW).
Het beheer van het fonds is onderdeel van de bedrijfsvoering van het Ministerie van IenW.
De looptijd van het Deltafonds is bij de ontwerpbegroting 2017 met 2 jaar verlengd, van
2028 naar 2030. Met ingang van de begroting 2018 wordt de looptijd van het fonds jaarlijks met 1 jaar verlengd. Dit betekent dat bij de begroting 2018 de looptijd is verlengd tot
en met 2031. Hiermee is duidelijk hoeveel geld er op langere termijn beschikbaar is voor
waterveiligheid en zoetwatervoorziening.
De minister van IenW heeft in 2017 voor € 950,3 miljoen uitgaven gedaan ten laste van het
Deltafonds. Daarnaast zijn verplichtingen aangegaan voor € 822,8 miljoen. De ontvangsten
bedroegen € 851,4 miljoen. De uitgaven ten laste van het Deltafonds beslaan 0,42% van de
totale rijksuitgaven over 2017. Het Deltafonds wordt voor het grootste deel gevoed door
een bijdrage uit de begroting van de minister van IenW (artikel 26). Daarnaast worden voor
een aantal projecten uitgaven doorberekend aan derden, zoals (lagere) overheden en
wordt van de waterschappen een bijdrage ontvangen voor de hoogwaterbeschermings­
programma’s1.
Deltafonds in cijfers (in miljoenen €)
2015

2016

2017

Verplichtingen

826,6

1.070,3

822,8

Uitgaven

1.165,5

1.147,4

950,3

Ontvangsten

1.262,8

1.215,0

851,4

De omvang van de verplichtingen en de uitgaven is mede afhankelijk van het moment
waarop contracten worden aangegaan en van de voortgang van projecten. De omvang
van de verplichtingen en de uitgaven kan hierdoor door de jaren heen fluctueren. Zo is
het contract voor het project Markermeerdijk – een project van rond de € 400 miljoen –
niet in 2017 aangegaan zoals gepland was, maar gebeurt dit in 2018.

6

Inhoud

1 Conclusies

3

2 Feiten & cijfers

3 Financieel

4 Bedrijfsvoering

5 Beleid

6 Reactie

Financiële informatie
In dit hoofdstuk bespreken we de resultaten van ons onderzoek naar de financiële informatie
in het Jaarverslag 2017 van het Deltafonds.
We geven in § 3.1 een oordeel over:
• de rechtmatigheid en de deugdelijke weergave van de financiële informatie
op totaalniveau;
• de rechtmatigheid en de deugdelijke weergave van de financiële informatie
op artikelniveau.

3.1 Oordeel over de financiële informatie
De financiële informatie in het Jaarverslag 2017 van het Deltafonds voldoet op totaalniveau aan
de daaraan te stellen eisen. Daarnaast hebben wij ook geen fouten gevonden die de tolerantiegrens op artikelniveau overschrijden.

Alle door ons aangetroffen fouten en onzekerheden vindt u in het overzicht op onze
website www.rekenkamer.nl/verantwoordingsonderzoek2017. Hieronder gaan wij in op
de belangrijkste fouten en onzekerheden.
3.1.1 Oordeel rechtmatigheid financiële informatie
De informatie die is opgenomen in de financiële overzichten van het Jaarverslag 2017 van het
Deltafonds is op totaalniveau rechtmatig. Wij geven dit oordeel onder het voorbehoud dat
de Staten-Generaal goedkeuring zullen verlenen aan de slotwetmutaties waarin alle geraamde
uitgaven, verplichtingen en ontvangsten uit de begroting van het Deltafonds in overeenstemming
zijn gebracht met de uiteindelijk gerealiseerde bedragen.

3.1.2 Oordeel deugdelijke weergave financiële informatie
De informatie die is opgenomen in de financiële overzichten van het Jaarverslag 2017 van
het Deltafonds is op totaalniveau deugdelijk weergegeven en voldoet aan de verslaggevings­
voorschriften.

7

Bijlage

Inhoud

1 Conclusies

2 Feiten & cijfers

3 Financieel

4 Bedrijfsvoering

5 Beleid

6 Reactie

3.1.3 Oordeel rechtmatigheid en deugdelijke weergave op artikelniveau
Wij controleren ook op artikelniveau de deugdelijke weergave en de rechtmatigheid van
de financiële informatie.
De informatie die is opgenomen in de financiële overzichten van het Jaarverslag 2017 van
het Deltafonds is op artikelniveau rechtmatig en deugdelijk weergegeven.

8

Bijlage

Inhoud

1 Conclusies

4

2 Feiten & cijfers

3 Financieel

4 Bedrijfsvoering

5 Beleid

6 Reactie

Bedrijfsvoering
Wij hebben onderzoek gedaan naar de informatie die de minister van IenW in het Jaar­
verslag 2017 van het Deltafonds heeft opgenomen over de bedrijfsvoering rond dit fonds.
Wij geven in dit hoofdstuk een oordeel over de totstandkoming van deze informatie.
Oordeel over totstandkoming bedrijfsvoeringsinformatie
De informatie over de bedrijfsvoering in het Jaarverslag 2017 van het Deltafonds is deugdelijk
tot stand gekomen en voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.

9

Bijlage

Inhoud

1 Conclusies

5

2 Feiten & cijfers

3 Financieel

4 Bedrijfsvoering

5 Beleid

6 Reactie

Beleidsresultaten
Wij hebben onderzoek gedaan naar de informatie die de minister van IenW in het Jaar­
verslag 2017 van het Deltafonds heeft opgenomen over het gevoerde beleid. Wij geven
in dit hoofdstuk een oordeel over de totstandkoming van deze informatie.
Oordeel over totstandkoming beleidsinformatie
De beleidsinformatie in het Jaarverslag 2017 van het Deltafonds is deugdelijk tot stand gekomen
en voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.

10

Bijlage

Inhoud

1 Conclusies

6

2 Feiten & cijfers

3 Financieel

4 Bedrijfsvoering

5 Beleid

6 Reactie

Reactie minister en nawoord Algemene Rekenkamer
De minister van IenW heeft op 24 april 2017 gereageerd op ons conceptrapport.
Hieronder geven we haar reactie weer. De volledige reactie staat op www.rekenkamer.nl.
De reactie van de minister van IenW geeft ons geen aanleiding tot het opnemen van een
nawoord.
De minister van IenW schrijft:
“Uw rapport bij het jaarverslag Deltafonds 2017 is in goede orde ontvangen.
In uw rapport doet u verslag van de resultaten van het onderzoek naar de verantwoording
over 2017.
Tevreden constateer ik met u dat de beleidsinformatie en de bedrijfsvoeringinformatie
deugdelijk tot stand zijn gekomen en voldoen aan de verslaggevingsvoorschriften en dat
de financiële informatie van het Deltafonds op orde is.
Ik wens u veel succes met de afronding van uw rapport.”

11

Bijlage

Inhoud

1 Conclusies

2 Feiten & cijfers

3 Financieel

4 Bedrijfsvoering

5 Beleid

6 Reactie

Bijlage 1

Over het verantwoordingsonderzoek
In ons jaarlijkse verantwoordingsonderzoek kijken wij naar de kwaliteit van de jaarverslagen
die de ministers op verantwoordingsdag aanbieden aan het parlement. Wij beoordelen
ook de kwaliteit van de bedrijfsvoering van de ministeries gedurende het begrotingsjaar.
Het onderzoek mondt uit in het afgeven van onze verklaring van goedkeuring bij de rijks­
rekening en de saldibalans van het rijk, die in het Financieel jaarverslag van het Rijk zijn
opgenomen. De taken en bevoegdheden voor het verantwoordingsonderzoek liggen vast
in de Grondwet en in de Comptabiliteitswet.
Onderzoek naar de jaarverslagen
Ons onderzoek naar de jaarverslagen is erop gericht om vast te stellen:
•

•
•

of de weergegeven financiële informatie klopt en de weergegeven financiële transacties
rechtmatig zijn – dat wil zeggen in overeenstemming met de begrotingswetten en
andere toepasselijke wettelijke regels;
of de weergegeven (niet-financiële) informatie over het gevoerde beleid en de bedrijfsvoering op goede wijze tot stand gekomen is;
of de inrichting van het jaarverslag voldoet aan de bepalingen uit de Comptabiliteitswet
en de Rijksbegrotingsvoorschriften.

Bij het onderzoek naar de financiële informatie maken wij gebruik van de internationale
controlestandaarden voor rekenkamers (International Standards of Supreme Audit
Institutions, ‘ISSAIs’). Wij onderzoeken niet iedere geldstroom tot in detail, maar hanteren
een werkwijze die is gebaseerd op risicoanalyse.
Wij verrichten zelf controlewerkzaamheden en maken waar mogelijk gebruik van de
werkzaamheden van de Auditdienst Rijk die controleert ten behoeve van de minister.
Met het oog op het budgetrecht van het parlement richten wij ons controlewerk zo in
dat wij over belangrijke fouten en onzekerheden niet alleen op jaarverslagniveau in totaal,
maar ook per begrotingsartikel kunnen rapporteren. Om te kunnen bepalen wat wel en
niet belangrijk is gebruiken wij kwantitatieve en kwalitatieve tolerantiegrenzen.
Voor de in het jaarverslag opgenomen informatie over het gevoerde beleid en de bedrijfsvoering beoordelen we of deze ordelijk en controleerbaar tot stand is gekomen.

12

Bijlage

Inhoud

1 Conclusies

2 Feiten & cijfers

3 Financieel

4 Bedrijfsvoering

5 Beleid

6 Reactie

Onderzoek naar de bedrijfsvoering
In ons onderzoek naar de kwaliteit van de bedrijfsvoering van de ministeries beoordelen
wij of het financieel beheer, het materieelbeheer en andere elementen van de bedrijfs­
voering rechtmatig, ordelijk en controleerbaar zijn.
Omdat het niet mogelijk is om alle relevante elementen van de bedrijfsvoering jaarlijks
te toetsen, hebben wij een meerjarige aanpak ontwikkeld. Wij richten ons daarbij vooral
op de elementen die een rechtstreekse relatie hebben met de financiële informatie in de
jaarverslagen. Alle essentiële beheersmaatregelen (‘key controls’) binnen het financieel
beheer onderwerpen we ten minste eens in de drie jaar aan onderzoek.
Als we vinden dat een onderdeel van de bedrijfsvoering onvoldoende beheerst verloopt,
noemen wij dat een ‘onvolkomenheid’ dan wel een ‘ernstige onvolkomenheid’. Daarnaast
vestigen wij de aandacht op zaken die beter kunnen worden georganiseerd.
Onderzoek naar beleidsinformatie
Wij doen jaarlijks onderzoek naar een aantal beleidsthema’s. Centraal staat hierbij de vraag
of ministers erin slagen de belastingbetaler waar voor zijn geld te leveren en of zij het
parlement hierover voldoende informeren. Om dit te kunnen beoordelen gaan wij per
beleidsthema na:
• hoeveel geld aan het beoogde doel is besteed;
• of voor dat geld de beloofde prestaties zijn geleverd;
• in hoeverre het met het geld beoogde doel is gerealiseerd;
• of het parlement in begroting, jaarverslag en andere Kamerstukken voldoende
is geïnformeerd.
Een uitgebreide methodologische verantwoording over ons jaarlijkse verantwoordings­
onderzoek staat op onze website: www.rekenkamer.nl/verantwoordingsonderzoek.

13

Bijlage

Inhoud

1 Conclusies

2 Feiten & cijfers

3 Financieel

4 Bedrijfsvoering

5 Beleid

6 Reactie

Bijlage 2

Eindnoten
1. Zin is aangepast nadat het rapport is aangeboden aan de minister van IenW voor
bestuurlijk hoor- en wederhoor. In de eerdere tekst werd vermeld dat uitgaven voor
een aantal projecten worden doorberekend aan derden, zoals waterschappen en
andere (lagere) overheden.

14

Bijlage

15

Voorlichting
Afdeling Communicatie
Postbus 20015
2500 EA Den Haag
telefoon (070) 342 44 00
voorlichting@rekenkamer.nl
www.rekenkamer.nl

Omslag
Ontwerp: Corps Ontwerpers
Foto: Corbis/Hollandse Hoogte

Den Haag, mei 2018