



BZK:
Wonen: verbaasd over stelligheid van een meldplicht aangezien er momenteel nog een
onderzoek loopt en er vragen zijn i.v.m. juridische kwetsbaarheid.
heeft
hierover al contact gehad met
van SZW. Goed om hier samen in op te trekken.
Ook met het cluster GBAD van BZK.
OCW:
Sluit goed aan bij plannen die OCW in de steigers had staan.
Het onderwerp lijkt duidelijk op netvlies van de 3 bewindspersonen te staan die stappen
willen ondernemen. Het onderwerp heeft hoge prioriteit en de toon is zeker niet meer: ‘is
het nou echt een probleem’.
Kansengelijkheid komt veel voor in akkoord en verwachting is dat daar veel op wordt ingezet
en daarop aangehaakt kan worden. Misschien goed om dit onderwerp in de toekomst te
agenderen voor een IDOA overleg.

4. Stuurgroep: route naar Nationaal Programma en Town Hall sessies
Regeerakkoord: is ook geagendeerd voor de stuurgroep.
Presentatie NCDR route richting het Nationaal Programma: Als eerste agendapunt zal de
NCDR een presentatie geven over zijn route richting het Nationaal Programma.
geeft aan dat de vraag zal zijn om te beginnen aan een concept tekst van het actieprogramma
waarin in ieder geval het regeerakkoord in meegenomen wordt. Dan kan dat ook meegenomen
worden bij de town hall sessies. Het doel is om in april een eerste concept te hebben liggen.

Thema’s Town Hall sessies
1. Zwart racisme
2. Moslimdiscriminatie
3. Diversiteit bij de Rijksoverheid
4. LHBTQI+
5. In gesprek met jeugd en jongeren
6. Institutionele discriminatie
7. Mensen met een beperking
8. Gender
9. Domein Onderwijs
10. Domein Wonen
11. Domein Zorg
12. Domein Arbeidsmarkt
13. Online discriminatie
Breder: Het Nationaal Programma zal breder zijn dan de genoemde thema’s. Jan Piet van Berkel
noemde Roma en Sinti als voorbeeld van een belangrijk thema waar geen sessie voor gepland
staat.
Wanneer? Het plan is om de sessies in februari en maart te laten plaatsvinden.
Rol departementen: Bedoeling is dat de departementen bij deze sessies aansluiten en dat daarna
het gesprek zal worden aangegaan wat uit de sessies is gekomen en wat daarnaast nog mist.
Bijeenkomst domein zorg:
De NCDR is aangesloten bij een bijeenkomst georganiseerd door VWS en Pharos over etnische
discriminatie door en van zorgmedewerkers. Aan drie digitale tafels namen ervaringsdeskundigen,
beleidsmedewerkers, experts en branchemedewerkers deel. De verslagen hiervan zullen gebruikt
worden voor de verdere verkenning van vervolgstappen. VWS geeft aan het een goed voorbeeld
te vinden hoe een onderwerp te agenderen in een gebied waar partijen dachten dat ze er niet
zoveel mee zouden moeten. De NCDR gaf aan dat het van belang is dat er concrete acties komen.
Genoemd is onder andere ‘naming en faming’ en het afleggen van verantwoording door
zorginstellingen in het kader van institutioneel racisme.
noemt het belang om overstijgende thema’s, zoals naming en faming, binnen het
IDOA te bespreken.
noemt als ander overstijgend thema ‘streefcijfers’.
bedankt VWS namens de NCDR voor de organisatie van de bijeenkomst. Het
was een brede bijeenkomst waardoor de organisatie van een Town hall sessie in het zorgdomein
mogelijk niet meer nodig is. Als dat toch nog van belang lijkt dan kan dat nog besproken worden.
3

VWS benadrukt dat het waardevol was dat de NCDR aansloot en dat het liet zien hoe belangrijk
hij het onderwerp vond. Ze moedigen de IDOA leden aan de NCDR voor bijeenkomsten uit te
nodigen.

5. Werkgroep uitrol toetsingskader etnisch profileren
In december is namens meerdere ministers en staatssecretarissen de Kamerbrief uitgegaan over
het gebruik van etniciteit en nationaliteit in (digitale) risicoprofielen. Hierin wordt gereageerd op het
mensenrechtelijk toetsingskader dat het College voor de Rechten van de Mens hierover heeft
opgesteld.
Ten aanzien van dat toetsingskader is in de brief is de volgende toezegging gedaan:
“Het mensenrechtelijke toetsingskader dat het College heeft opgesteld biedt een
noodzakelijke waarborg tegen het onrechtmatig gebruik van etniciteit, in het bijzonder in
risicoprofielen. Het is van groot belang om waakzaam te blijven bij de inrichting en
toepassing van zulke profielen en de menselijke uitvoering daarvan. Daarom zal ik het
toetsingskader en de bijbehorende beslisboom verspreiden binnen de rijksdienst en de
uitvoeringsorganisaties, zodat dit, zoals hierboven genoemd, kan worden betrokken bij de
inventarisatie en toetsing van risicoprofielen, zoals momenteel wordt uitgevoerd. Daartoe
zal op korte termijn samen met het College en vertegenwoordigers van de
uitvoeringsorganisaties worden bekeken of het toetsingskader voldoende houvast biedt voor
de praktijk en of verdere concretisering nodig is, ook voor gebruik in de toekomst.”
geeft aan dat er een werkgroep opgezet zal worden om aan de slag te gaan met
de vraag hoe en waar het toetsingskader verspreid moet worden en in welke vorm. Hoe kunnen
we er voor zorgen dat uitvoerders/beleidsmakers het toetsingskader gaan toepassen?
Verzoek is voor het einde van de week aan
zullen aansluiten.

door te geven wie in deze werkgroep

6. Discriminatiepagina op Rijksoverheid.nl
licht toe dat toen gekeken werd hoe te communiceren in het kader van BLM bleek dat
de gehele discriminatiepagina op rijksoverheid.nl aan vernieuwing toe was. Het plan kwam om
zichtbaarder te maken wat we in de aanpak van discriminatie doen.
vertelt dat de pagina momenteel wordt opgeschoond. Er wordt toegewerkt naar een
basisniveau vulling. De bedoeling is dat de IDOA leden de pagina dan kunnen bekijken en aan
kunnen geven wat er nog mist. Het moet geen Wikipedia pagina worden, maar wel goed laten zien
wat we doen. Wanneer de pagina online is zal deze binnen het IDOA gedeeld worden. Hopelijk is dat
einde van deze maand.
Andere vraag is om steeds nieuwe brieven aan de Kamer en andere relevante informatie te mailen
naar communicatie om op de pagina te plaatsen. Mocht je niet weten bij wie je moet zijn dan kan
je ook
en
mailen.

7. Internationale dag tegen Discriminatie en Racisme: 21 maart
Het team Versterking Aanpak Discriminatie en Racisme (VADRR) van A&O is van plan een campagne
te houden om dit onderwerp binnen sector Rijk onder de aandacht te brengen.
Het team denkt onder andere aan videoboodschappen van:
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
de NCDR
Mpho Tutu (de dochter van Desmond Tutu)
geeft aan dat de NCDR zeker een videoboodschap wil op te pakken. Mogelijk kan
dit gekoppeld worden aan het thema diversiteit binnen het Rijk.

4

-

en Ruimtelijke Ordening). Mogelijk komt discriminatie hier ook aan bod. Deze hoofdlijn
debatten staan nu geagendeerd voor de week van 25/26/27 januari. Als er meer informatie
is laten we dit weten.
Commissiedebat: hierover is nog niets bekend behalve dat ze in de procedurevergadering
van 27 januari data gaan plakken aan een nog een grote hoeveelheid debatten.

OCW:
Herdenkingsjaar 2023: knoop doorgehakt op minister niveau om daarmee aan de slag te
gaan. OCW gaat in nauwe samenwerking met SZW en BZK een projectstructuur opzetten en
zal de andere departementen uiteraard updaten waar relevant.

6

•

•
•

Er zijn geen personen die bezwaar hebben tegen het delen van het overzicht met
contactgegevens van de IDOA leden (van de Rijksoverheid site) op de
samenwerkingsruimte.
Discriminatie pagina op Rijdsoverheid.nl wordt momenteel opgeschoond. Zodra dat klaar is
zal het IDOA worden gevraagd deze te bekijken en aan te geven wat er nog mist.
Analyse van acties m.b.t. het Zwart Manifest en het Manifest tegen Islamofobie: SZW
benadrukt n.a.v. een vraag JenV dat de analyse voor intern gebruik van de departementen
is. Niet bedoeld voor buitenwereld.

3. Vervolg IDOA sessie
De sessie in januari is positief ervaren. Plan is om de uitkomsten te concretiseren tijdens een
opvolgende sessie in het IDOA over twee weken. IDOA is hiermee akkoord.
4. Nationaal Programma
Tijdpad van het nationaal programma









heeft in het overleg het volgende tijdpad van het nationaal programma geschetst:
Aanlevering van A4tjes voor 1 maart.
Bedoeling is dat het IDOA aanschuift bij de Town hall sessies.
Als er dingen uit de Town Hall sessies die vragen om aanscherping of aanpassing van de
A4tjes dan samen gaan we daarover samen het aan.
Eind april eerste concept nationaal programma. Dat zal grotendeels bestaan uit de A4tjes.
Begeleid door een overkoepelende tekst van de NCDR.
Dit zal voorgelegd worden in de stuurgroep eind april.
Plan is half mei / eind mei een mini conferentie te organiseren om op hoofdlijnen een
terugkoppeling te geven aan partijen waar de NCDR mee gesproken heeft.
29 september wordt een groot nationaal congres georganiseerd.

Vanuit het IDOA zijn een aantal vragen gesteld en zorgpunten geuit:
Afgesproken is de A4tjes voor het nationaal programma voor 1 maart aan te leveren. Hoe pakken
we dit goed aan?
1) Losse A4tjes of overkoepelend kijken? Het IDOA heeft uitgesproken het belangrijk te vinden
het nationaal programma en de thema’s vanuit een overkoepelend visie en departement
overstijgend aan te vliegen. De IDOA leden stellen voor om te kijken naar een andere
indeling van de A4tje met een bredere insteek, waar onderwerpen worden gebundeld en
wordt uitgegaan van een overkoepelende visie.
2) Wat is het vervolg van de A4tjes? Is het idee dat dat de basis voor het nationaal programma
is? Missen we dan niet onderwerpen en de overkoepelende lijn?
3) Hoe gaan we komen tot prioritering met elkaar? Hoe zetten we de capaciteit die we hebben
goed in in de tijd? Niet alles is mogelijk in een jaar. Welke actieplannen worden in welk jaar
opgepakt?
4) Om gezamenlijk tot een goed product te komen dat aan de stuurgroep voorgelegd kan
worden is het belang om een duidelijk traject te hebben met elkaar. Verzoek is om dit proces,
met duidelijke momenten en personen/partijen langs een tijdlijn uit te zetten.
5) Het IDOA heeft de behoefte genoemd voor een sessie met de NCDR om te delen en
bespreken wat we doen en waar we staan.
6) Ten aanzien van de mini conferentie half mei wordt gewezen op het belang niet voorbij te
gaan aan afstemming binnen departementen, aan onderschrijving door het kabinet en aan
het informeren van de Kamer.
7) Kan een terugkoppeling gegeven worden van de gesprekken die de NCDR heeft gevoerd met
partijen?
Reactie bureau NCDR



Onderwerpen A4tjes zijn niet uitputtend. Extra A4tjes mogen aangeleverd worden. Het
verzoek blijft staan om de A4tjes voor 1 maart aan te leveren.
Wat de NCDR wel belangrijk vindt is niet alleen te focussen op overkoepelende thema’s,
maar te zoeken naar concrete maatregelen. Een impuls op het onderwerp redden we niet
2

Alle gesprekken van de Parlementaire onderzoekscommissie effectiviteit
antidiscriminatiewetgeving zijn hier terug te vinden: https://www.eerstekamer.nl/commissies/poc

4







heeft geen specifieke punten. De stuurgroep heeft de richting bepaald. De ‘paraplugedachte’ stond in het overleg in de stuurgroep centraal.
heeft een paar opmerkingen. Op p. 3 wordt gesproken over bijsturen. Maar wie gaat
dan bijsturen? Bijsturen ‘an sich’ valt buiten de competentie van de NCDR.
Over monitoring en toetsing: 1. Worden streefcijfers gehaald?, 2. Uitvoeren maatregelen, 3.
Impact en effecten van beleid. Iets explicieter opnemen dat dit met input van beide partijen
gebeurt; departementen en actoren.
vraagt zich af of het bureau van de NCDR niet meer een rol zou moeten hebben
in overleggen van internationale organisaties.
merkt op dat het van ontzettend groot belang is om het gezamenlijk te doen.

5. Townhall sessies



heeft een presentatie rond gestuurd. De sessies lopen goed. Afgelopen week zijn er
vier sessies geweest, waaronder die met thema’s jongeren en wonen.
geeft mee dat het handig kan zijn om na afloop van een Townhall sessie mensen nog
even bijeen te roepen om en aan te geven wat er in een sessie is gezegd en of daar iets mee
wordt gedaan in het Nationaal Programma.

6. Actualiteiten




Op woensdag 13 april staat het twee minutendebat gepland.
geeft aan dat de website Rijksoverheid.nl is gewijzigd en vraagt hoe daarop kan
worden aangevuld.
zegt dat dit deze zomer zal zijn, n.a.v. het Nationaal Programma.
mailt morgenochtend de notitie governance Nationaal Programma.

2

5. Bespreking Nationaal Programma
•

De stukken zijn 4 mei door het bureau NCDR rondgestuurd.

Inleiding
•

•
•

geeft bij de start van de bespreking van dit onderwerp aan dat ze ten eerste haar
complimenten wil uitspreken voor
die als penvoerder dit eerste concept gemaakt heeft.
Ten tweede roept ze op om bij de bespreking vooral te kijken naar wat er mogelijk is en wat
we kunnen doen om het programma samen nog beter te krijgen. Belangrijk om de
gezamenlijkheid voorop te zetten.
: het NP kent een groeimodel, dit is eerste aanzet/concept, wij willen die jaarlijks
actualiseren.
voor hoofdstukindeling is gekozen voor een mens-centrale aanpak. Er zijn 3
hoofdstukken, die vallen in 2 delen uiteen. De geel gearceerde tekstdelen dienen de
departementen nog aan te vullen. Teksten die in kaders zijn geplaatst zijn voorstellen voor
versterking van beleid, gebaseerd op ideeën opgehaald in Townhallsessies.

Eerste reacties IDOA-leden
•

•

•
•

•

•
•

•

•

•
•
•

•
•
•

De reactie van IDOA-leden op het NP is alom positief.
wordt gecomplimenteerd met de
indrukwekkende hoeveelheid werk dat is verzet en met de opzet/ keuze van de
hoofdstukindeling!
1) indeling mooi. We checken en vullen onze delen aan (onderwijs; lhbti; gender;
media; slavernijverleden; herdenkingsjaar). 2) We denken dat de uitdaging voor de komende
tijd is om te kijken hoe dit kan ontwikkelen tot een compacter, directer stuk. 3) Soms is er
sprake van overlap, daar moeten keuzes gemaakt worden.
we gaan aanvullen.
inhoudelijk op wonen willen we aanvullen. Benieuwd zijn we naar wat het verdere
proces nu is? Langs wie gaat het stuk, al onze ministers? Moeten we dat zelf doen? Doet de
NCDR dat?
NP wordt voorgesteld door de NCDR maar het wordt door MR vastgesteld. Wat nog
een beetje mist is het expliciteren van wat we nu precies beogen met dit stuk? Ik mis beetje
samenhang, en een beleidsredenering over keuzes: waarom gaan we het zo doen?
We kijken nu naar de vraag, wat de verhouding is tussen de planning van het NP en
van actieplan tegen arbeidsdiscriminatie. Hoe wil NCDR invulling geven aan waakhond functie?
er staat best veel “politie” in. Het is belangrijk om zaken te ontdubbelen. Soms loopt
de rol van de overheid in de aanpak van discriminatie en in het veroorzaken van discriminatie
door elkaar. Voor de duidelijkheid zou het goed zijn om deze twee kanten uit elkaar te
trekken. We hebben eerder gesproken met NCDR over de neutraliteitseis (hoofddoek in
publieke functies), wij vinden de tijd nog niet rijp om dit punt er zo in op te nemen, want hier
is nog verdeeldheid over, ook in de kamer. Wat betreft het onderzoek naar discriminatie
binnen de politie: waarom alleen de politie?
we zijn blij met dit stuk. We zijn minder blij, dat er niet instaat over het programma
Rijk voor Iedereen, dat zich richt op de aanpak van discriminatie binnen de overheid.
Onduidelijk is dus wat de overheid nu zelf hieraan doet.
de driedeling is heel mooi, maar kan misschien nog beter toegelicht, vooral deel 3 – dat
betreft ook handhaving? Het is nu vooral een opsomming van losse activiteiten, maar komen
er per jaar ook nog een paar overkoepelende doelstellingen?
het is best een lang stuk, er staat veel in, dat kan liever korter en krachtiger. Wie is
nu de doelgroep? Wie gaat of moet dit lezen?
we willen aanvullen.
suggesties voor onderzoek door de staatscommissie moeten overlegd worden met de
(voorzitter) van de staatscommissie; gelet op de onafhankelijkheid van de staatscommissie,
die zelf haar werkprogramma samenstelt kunnen er geen opdrachten gegeven worden aan de
Commissie. Daarom: deze suggesties kunnen niet op deze wijze opgenomen/opgelegd worden
in het NP.
hoe worden de beleidspunten nu verwerkt?
We moeten het nog lezen en komen er later op terug.
in inleiding mist de taal uit het Coalitieakkoord dat zich veel meer richt op kansen,
kansengelijkheid, gelijkwaardigheid en gelijkheid. Ook vraagt ze aandacht voor opmerkingen
als: “aanpak is te ambtelijk”, om daarna heel ambtelijk in te gaan op instrumenten en
instanties. Concrete vragen: hoe en wat kunnen IDOA-leden nu aanleveren, wat gaat er naar
de stuurgroep, wie is de doelgroep?
2

Contactpersoon

Datum
Onze referentie

Omschrijving
Datum en tijdstip overleg
Aanwezig

Afwezig

Bijeenkomst stuurgroep Versterking aanpak
discriminatie en racisme
1 juni 2022 15:30 - 17:00
(SZW) - voorzitter
(BZK)
(OCW)
(VWS)
(JenV)
(NCDR)
(BZK) - secretaris
(SZW) – secretaris
(VWS)
(JenV)

1. Opening en mededelingen
opent de vergadering.
vraagt of de stuurgroep ook een keer fysiek bij elkaar zal komen om te
vergaderen. Het secretariaat zal nagaan wanneer dit ingepland kan worden.
geeft aan dat er inmiddels overeenstemming is met het bureau NCDR
inzake de nota herdenkingsjaar 2023 die eerder besproken is. De definitieve
versie wordt nagezonden. De volgende keer wil OCW graag het punt van
ministeriele verantwoordelijkheid m.b.t. het herdenkingsjaar inbrengen.
geeft aan dat het plenaire debat inzake discriminatie en racisme
goed is verlopen. Verder heeft zij in het kader van regulier overleg gesproken
wil haar graag aangehaakt
met
(voorzitter CRvM).
houden m.b.t. totstandkoming Nationaal Programma. De NCDR geeft aan dat
er reeds afstemming over teksten heeft plaatsgevonden.
stelt voor
om samen met de NCDR het gehele concept-Nationaal Programma eens met
het CRvM te bespreken en reactie te vragen. De NCDR wil graag met
samen kijken hoe hier praktisch invulling aan gegeven kan worden. BZK en de
NCDR pakken dit samen verder op.
meldt dat de brief over institutioneel racisme bij de Belastingdienst
naar de Tweede Kamer is gegaan. Hier is nog een discussie aan voorafgegaan
tussen NCDR en BZK over de definitie van institutioneel racisme. De NCDR

Pagina 1 van 4

betreurt dat sommige voetnoten conform afspraak niet zijn meegenomen in
de definitieve versie.
geeft aan dat dit buiten haar medeweten om is
gebeurd, uiteindelijk ligt de politieke verantwoordelijkheid van de brief bij
Financiën.

Datum
Onze referentie

2. Verslag vorige vergadering
Het verslag van 16 mei wordt vastgesteld.
3. Bespreking Nationaal Programma (NP)
verwijst naar het e-mailcontact wat er is geweest binnen de
stuurgroep omtrent planning en afzeggen BWO.
ligt de huidige stand
van zaken toe: er is nog veel tijd nodig geweest om de feedback vanuit
departementen te verwerken. Daarom is de tweede versie pas laat verzonden
naar de stuurgroep leden. Wat de NCDR betreft is dit de finale versie, met
inachtneming van het groeimodel om te komen tot een steviger programma,
die hopelijk na akkoord van de stuurgroep de lijn ingebracht kan worden.
De stuurgroep leden geven aan dat er door de latere aanlevering weinig
voorbereidingstijd is geweest om het stuk goed door te nemen en af te
stemmen met betrokken beleidsdepartementen. Er wordt daarom ruimte
gevraagd om nog schriftelijke feedback na te zenden en verder naar het
proces te kijken.
VWS: vraagt aandacht voor inconsistent taalgebruik (bijv. handicap i.p.v.
beperking).
OCW: er zijn teksten aangeleverd voor stagediscriminatie, i.v.m. lopende
onderhandelingen is gekozen voor ruimere bewoording. Er moet nog nagegaan
worden of deze nu zijn opgenomen in het NP. De verschillende betrokken
directies zijn nog aan het meelezen. Directie Emancipatie heeft nog punten
m.b.t. fijngevoeligheid van thema’s en praat daar graag nog een keer door
met het bureau van de NCDR. Er zijn verder geen grote discussiepunten meer.
JenV: ook binnen JenV is het programma uitgezet bij de verschillende
beleidsdirecties. Daar is nog niet alle feedback van terug, daarom graag
ruimte voor reactie eind deze week. Op twee onderwerpen is gezien dat er
nieuwe teksten zijn ingebracht: 1) online discriminatie en 2) de intentie om te
discrimineren en strafbaar stellen daarvan. Daar wil JenV nog op terugkomen
c.q. zijn nog vragen over.
BZK: over slavernijverleden moet nog afstemming met de betreffende
beleidsdirectie plaatsvinden gelet op ontwikkelingen rondom kabinetsreactie
rapport Adviescollege Dialooggroep Slavernijverleden en gevoeligheden
daaromtrent. BZK vraagt de NCDR ruimte voor ander (geserreerd)
tekstvoorstel in NP. BZK geeft verder aan dat MBZK door de TK is bevraagd
over of de maatregelen zoals genoemd in het NP van dekking zijn voorzien.
Hier zou iets in de oplegbrief van de NCDR of in de aanbiedingsbrief vanuit het
kabinet iets over gezegd moeten worden. Dit zou ook opgevoerd kunnen
worden in een BWO.
SZW: het stuk laat zien dat er heel veel gebeurt op het moment en dat er
aandacht is voor discriminatie- en racismeaanpak. Als je er doorheen leest kan
je wel de afdronk krijgen dat het een samenvatting is van wat er vanuit de
Pagina 2 van 4

departementen doen. We zijn nog een beetje op zoek naar iets extra’s
bovenop, overkoepelend in het programma waarmee de aanpak verbeterd
wordt en wat de rol van de NCDR op dit vlak gaat zijn. Het groeimodel kan
nog iets meer worden aangezet, bijvoorbeeld door aan te geven dat er in het
vervolg ook andere partijen worden betrokken en/of streefcijfers zullen
worden opgenomen. SZW sluit aan bij het verzoek van BZK voor een meer
geserreerde tekst m.b.t. slavernijverleden. Ook wordt aandacht gevraagd voor
de scherpe toonzetting op sommige plekken in het NP. Ook moet er m.b.t.
verwijzing naar Actieplan Arbeidsmarktdiscriminatie nog even goed naar de
planning van publicatie gekeken worden. Op dit moment staat er in het NP dat
het plan nog komt, waar verzending naar de TK mogelijk eerder plaatsvindt
dan het NP.

Datum
Onze referentie

NCDR: de teksten, o.a. stagediscriminatie, intentie om te discrimineren en
online discriminatie, zijn volgens de NCDR afgestemd met de departementen
(IDOA), dan wel, overgenomen zijn vanuit de aangeleverde teksten. Als er
eind deze week een tekst komt, dan moeten we even kijken hoe we daar mee
verder gaan. Uiteindelijk houdt de zoektocht naar draagvlak ook op.
Er komt nog een redactieslag waarbij er gelet zal worden op inconsistent
taalgebruik. Geen probleem om verder te praten met beleidsdirectie
Emancipatie. Tekst over dekking voor de maatregelen past beter in de
aanbiedingsbrief van het kabinet dan de oplegbrief van de NCDR.
geeft aan dat het goed is als er in de stuurgroep verdere afstemming
en sturing op de inhoud van het NP plaatsvindt, wat van ons gezamenlijk is.
M.b.t. de tekst over slavernijverleden geeft de NCDR aan dat de huidige
passage van belang is met het oog op de aanpak van anti-zwartracisme in het
NP. Hij hecht aan de tekst zoals die er nu staat. Indien het niet opgenomen is,
kan het NP volgens de NCDR niet naar buiten gebracht worden omdat alle
draagvlak en vertrouwen in de samenleving verloren gaat. Hanneke geeft aan
dat er accentverschillen in formuleringen kunnen zitten omdat de
departementen voorzichtiger zijn gelet op de ambtelijke omgeving waar zij
mee te maken hebben en de NCDR de stemmen van gesproken
maatschappelijke organisaties wilt overbrengen. De kunst is om elkaars positie
te respecteren en er samen uit te komen. Zo hoeft niet de hele tekst er uit,
maar zou het op bepaalde punten iets aangepast kunnen worden opdat het
lopende proces niet gestoord wordt.
M.b.t. “de afdronk” van het programma, geeft de NCDR aan dat er geprobeerd
is om de lopende zaken mee te nemen en dat het accent vanuit de NCDR in de
aanbevolen versterkingen zit. Er zal nog gekeken worden naar het aanzetten
van het groeimodel. Vorige keer is afgesproken dat de tone of voice die van de
NCDR is, wel gedragen door het kabinet.
geeft aan dat de tone of
voice die van de NCDR moet zijn maar dat bepaalde formuleringen wat scherp
gesteld zijn en iets anders kunnen impliceren. SZW stuurt nog een
tekstvoorstel na.
Laatste ambtelijke check loopt nu maar OCW vraagt naar hoe de afstemming
met bewindspersonen gaat plaatsvinden. Het NP raakt bij OCW drie
bewindspersonen.
geeft hier op aan dat er toch ergens een BWO moet
gaan plaatsvinden.
geeft aan dat eerder was afgesproken dat BWO
zou plaatsvinden indien er nog geschilpunten zouden zijn waar ambtelijk geen
Pagina 3 van 4

overeenstemming over was bereikt. OCW geeft aan dat er niet per se een
BWO hoeft te komen maar dat bewindspersonen het NP wel moeten zien en
akkoord moeten geven. Daar moet rekening mee worden gehouden, ook in de
tijd.

Datum
Onze referentie

VWS vraagt om volgende keer stil te staan bij de planning rondom versturen
naar de TK en de oplegbrief die meegaat, alsook of dit over de zomer getild
gaat worden.
De stuurgroep stelt vast dat het NP, na afstemming en akkoord van de
stuurgroep, ter informatie en met advies vanuit de stuurgroep in oplegbrief
langs alle betrokken bewindspersonen gaat. Indien inhoudelijk nodig, vindt er
een BWO plaats.
De stuurgroep stelt verder vast zich op hoofdlijnen te kunnen herkennen in dit
NP, er zijn nog suggesties gedaan t.b.v. versterking van het NP en deze week
wordt er schriftelijke feedback meegegeven waar de NCDR vanuit zijn eigen
verantwoordelijkheid mee om zal gaan. Begin volgende week wordt de balans
opgemaakt en hebben de voorzitters van de stuurgroep en de NCDR contact
over het vervolg.

4. Bijeenkomsten stuurgroep
De frequentie van de stuurgroep bijeenkomsten en het houden van
bijeenkomsten met alleen de interdepartementale stuurgroep wordt
besproken. De NCDR (heeft nu standing invitation bij de stuurgroep
bijeenkomsten) vraagt naar de reden voor de wens om bijeenkomsten met
alleen vertegenwoordiging vanuit de departementen te hebben.
Hanneke licht toe dat het soms nuttig kan zijn om collegiaal overleg te hebben
tussen de departementen, vanuit de ambtelijke rol die zij hebben maar ook
over bijvoorbeeld de verhouding tot de NCDR.
Een andere optie is eventueel dat de NCDR later kan aansluiten bij de
bijeenkomsten, i.p.v. helemaal niet deelnemen aan bepaalde bijeenkomsten.
De stuurgroep is akkoord met het omlaag brengen van de frequentie en er
wordt met instemming vanuit de NCDR gekozen voor een model waarbij er
bijeenkomsten zonder de NCDR worden ingepland i.p.v. het later aansluiten.
5. Rondvraag
6. Afsluiting
sluit de vergadering.

Pagina 4 van 4

•

•

•

•

•

•
•

•
•

voor 14 april. Een eerste oogst is zeker haalbaar, maar het is goed om te realiseren dat
sommige onderwerpen een ander politiek tempo hebben. OCW roept op om daar rekening
mee te houden.
VWS: Onderschrijft wat OCW aangeeft en is benieuwd naar het verdere vervolg. VWS ziet dat
er overeenkomsten zitten tussen wat er uit de Townhallsessies komt en waar VWS zelf ook
mee bezig is. Toch is het soms lastig om op maatregelniveau concreetheid te bieden voor 14
april. Binnen VWS is een werkgroep gestart, dat inmiddels op stoom komt, maar die langer
de tijd nodig zullen hebben om alles uit te werken.
BZK: Veel complimenten voor het eerste overzicht en voor de enorme energie waarmee de
NCDR dit oppakt. BZK wil naar alle signalen op een open manier kijken, maar realiseert dat er
ook onderwerpen zijn waarover wrijving kan ontstaan. Het kan soms opgelost worden door
de manier waarop je dingen presenteert. Daarom de oproep aan de NCDR om te komen met
concrete onderwerpen en laten we daar samen eens wat meer handen en voeten aan geven.
Dat helpt enorm om een weging te maken. Ook wordt aandacht gevraagd voor de planning.
Als het een schuift, zal de gehele planning moeten schuiven. Daarom de oproep om de
miniconferentie te schuiven. Tot slot wordt de vraag gesteld of de uitwerking van het
coalitieakkoord niet in de A4tjes zit. Als dat er nog niet in zit, dan moet dat er komen. Dat
roept ook de vraag op wat er nu straks wel en wat niet in het Nationaal Programma zit. Wat
BZK betreft moeten er niet teveel aparte sporen ontstaan, maar één paraplu, waarbij wel de
uitwerking bij de departementen blijft.
JenV: Onderschrijft dat er veel goede energie was tijdens de townhallsessies. De suggesties
om zoveel mogelijk onder te brengen in het Nationaal Programma worden onderschreven,
maar het gaat er wel om hoe het in het programma terecht komt. Dat luister nauw. JenV
roept wel op tot focus en het voorkomen van dubbelingen. Ook geeft JenV aan dat je niet
alles nu kan doen; het is goed om te blijven benadrukken dat een meerjarig traject is. Je kan
focussen op het komende jaar en dan een blik vooruit.
SZW: Vanuit SZW worden door zowel het stuurgroeplid als het lid van de klankbordgroep
namens SZW complimenten gegeven aan de NCDR. SZW vraagt wel aandacht voor de
omvattendheid. SZW is voorstander van een robuust programma, die ook andere actoren
treft. Eén overzicht van alle maatregelen. De grote puzzel hierbij is: wat is alles of moet je nu
focussen op wat nieuw is. Er is ook aandacht gevraagd voor de vertaling van signalen en
wensen uit de sessies naar concrete maatregelen. Daartussen moet een slag gemaakt
worden. Het gaat daarbij soms om hele grote maatregelen. Die moeten gewogen worden,
ook op praktische zaken zoals budget, capaciteit en complexiteit.
BZK: in reactie op het bovenstaande wordt benadrukt dat het gaat om een Nationaal
Programma. Dat zou er voor pleiten om al onze ambities op te nemen. Het zou apart zijn als
er ook nog aparte sporen zijn.
SZW: Dat pleidooi wordt door SZW onderschreven, maar de manier waarop je dat doet is nog
wel een puzzel.
OCW: er moet balans zijn tussen wat er in het Nationaal Programma zit en wat ministers zelf
nog kunnen doen. Er zit waarde in politiek eigenaarschap. Dat kan soms de urgentie ook nog
benadrukken.
NCDR: Als er verschillende sporen ontstaan naast het Nationaal Programma, dan is er een
risico op dubbelingen.
SZW Klankbordgroep: Nationaal Plan en eigen acties moeten elkaar versterken. Goed als NP
een totaaloverzicht is.

•

•

•

•
•

•

•

VWS: Als het dan een Nationaal Programma is, dat alles moet omvatten, hoe betrekken we
dan andere actoren? Hoe maken we het echt Nationaal en niet alleen een
overheidsprogramma?
NCDR: Het is de ambitie om ook het maatschappelijk middenveld te betrekken bij het
Nationaal Programma. Het Nationaal Programma is wel een groeimodel, dus wat nu nog niet
is, kan de komende jaren uitgebouwd worden. De NCDR roept op om niet te zuinig te zijn in
het onderbrengen van onderwerpen in het Nationaal Programma.
JenV Klankbordgroep: het is ook weer kwetsbaar om het Nationaal Programma een overzicht
van alles te laten zijn. Wie is er dan verantwoordelijk en ben je wel echt compleet? Nieuwe
maatregelen staan er bijv. niet in. Een grote winst zal zijn als er een visie op discriminatie en
racismeaanpak wordt gegeven. Deze visie gaat in op wat er, los van wat er nu al gebeurt, nog
méér gedaan moeten worden.
BZK: er komt in de volgende stuurgroep een notitie van het IDOA over wat er wel en niet in
het Nationaal Programma thuishoort.
SZW/Voorzitter: Laten we het onderwerp de volgende keer verder bespreken. Conclusie is
dat er complimenten zijn voor de aanpak van de NCDR. Dat het uitgangspunt is dat er niet te
veel sporen naast het Nationaal Programma moeten lopen, dat het een totaaloverzicht is
met ambitie en visie. De opbrengsten van de townhall sessies krijgen een plek en worden
gewogen, maatregelen worden geconcretiseerd. Hoofdlijn van de stuurgroep is dat er
beschreven moet worden wat er allemaal is, laat zien hoe de verantwoordelijkheden liggen.
Maar het mag niet alleen een verzameling zijn van wat er is of wat er uitgewerkt gaat
worden, het moet ook een surplus hebben vanuit de NCDR en de stuurgroep, én
maatschappelijk middenveld/samenleving. De voorzitter wenst het bureau veel sterkte toe
om dit goed tot een eindproduct te brengen. Omdat OCW even uit de call was, vraagt de
voorzitter of OCW nog een laatste reflectie heeft.
OCW: Wil graag de politieke verantwoordelijkheden van de bewindspersonen benadrukken.
We doen het samen en denken volop mee, want wat we doen moet impact hebben; dat is
het doel. Het instrument is niet het doel.
SZW/Voorzitter: bedankt iedereen voor de inbreng.

3. Actualiteiten
BZK meldt dat er morgenavond een tweeminutendebat is. Ook wordt gemeld dat de CBJ
akkoord is met de instelling van de staatscommissie. Dat wordt nu doorgeleid naar de MR
van 14 april.
4. Afsluiting
De voorzitter sluit de vergadering.

Stuurgroep aanpak discriminatie en racisme

Directie Constitutionele
Zaken en Wetgeving
Turfmarkt 147
Den Haag
www.rijksoverheid.nl
Contactpersoon
T
@minbzk.nl

Verslag stuurgroep AD&R 8-3-2022

Datum
9 maart 2022
Kenmerk
2022-0000571847

Vergaderdatum

8 maart 2022

Aanwezig

(BZK, voorzitter),
(JenV),
(OCW),
(SZW, VWS),
(NCDR),
(SZW, secretaris),
(BZK,
secretaris)

Afwezig

1. Opening en mededelingen
De voorzitter opent de vergadering. Er is een aantal leden afwezig.
vervangt
(SZW) en
(VWS).
vervangt
(OCW)
2. Verslag
Het verslag wordt vastgesteld.
Naar aanleiding van het verslag meldt
dat SZW binnen haar
eigen begroting middelen vrij gemaakt heeft voor het herdenkingsjaar
2023. Het bedrag is wel lager dan het geclaimde bedrag van €10 miljoen. Er
is namelijk €7 miljoen gevonden binnen de begroting van SZW. Het verzoek
is dat voor het restant een garantstelling kan komen van de andere
departementen. BZK heeft al aangegeven dat zij voor €1 miljoen garant kan
staan. OCW moet het nog formeel afstemmen, maar verwacht een
positieve reactie. Ook VWS is gevraagd garant te staan. Op verzoek van
SZW wordt de e-mail van de DG-SZI bijgevoegd bij het verslag van deze
stuurgroep.
De voorzitter geeft aan dat er enorme waardering is voor deze genereuze
oplossing van SZW.

Pagina 1 van 4

Datum
9 maart 2022

3. Actualiteiten
De voorzitter meldt dat er een voorzitter is aangezocht voor de
Staatscommissie. Deze persoon heeft het verzoek in beraad. De minister
van BZK heeft in de Tweede Kamer toegezegd dat de Kamer in april wordt
geïnformeerd over de Staatscommissie. Voor die tijd zal BZK ook de
stuurgroep informeren.
4. Nationaal Programma
De NCDR meldt dat hij veel gehad heeft aan de A4-tjes. Het geeft een breed
beeld. Hij wil wel een meer actiegericht programma. De NCDR wil een
Nationaal programma waarin de mens centraal staat, langs 4 lijnen: 1)
erkennen, 2) herkennen en melden, 3) steunen, 4) beschermen en
bestraffen (handhaven). De volgende stap is de townhallsessies.
De NCDR nodigt alle stuurgroepleden uit voor de townhallsessies. Hij zal
zorgen voor een overzicht van alle sessies. Ook heeft hij de oproep uit de
vorige stuurgroep goed gehoord om het maatschappelijk middenveld nog
meer te betrekken. Dat gaat hij dan ook doen.
De NCDR geeft aan aandacht te willen hebben voor witte vlekken en best
practices.
De volgende planning is gedeeld:
• 1 maart eerste input Nationaal programma
• 1 maart tot 5 april Town Hall Sessies
• 7 maart: eerste bijeenkomst klankbordgroep NP (meerdere
bijeenkomsten tot 1 mei)
• 8 maart extra stuurgroep
• 14 maart NCDR in gesprek met IDOA
• 6 april extra stuurgroep terugkoppeling townhallsessies en
discussie NP
• 11 april eerste concept in IDOA
• 21 april: eerste concept in stuurgroep
• 1 mei vastgesteld NP waarmee de NCDR mee naar buiten kan.
De voorzitter dankt de NCDR voor zijn presentatie. Ze is blij met de opzet
waarbij de gezamenlijkheid voorop staat.
SZW reageert ook namens VWS. SZW geeft aan dat ze ook een mooi plan
vindt en is blij dat de ketenaanpak terugkomt in het programma.
vraagt nogmaals extra aandacht voor het maatschappelijk
middenveld. Ook wordt aandacht gevraagd voor de scherpe planning
Pagina 2 van 4

Datum
9 maart 2022

(neem de tijd als dat nodig is. Het is goed om in april te kijken of de
planning nog uitkomt). Ook is aandacht gevraagd voor de
voorbereidingstijd van overleggen, die is nu te kort. Tot slot vraagt SZW
aandacht voor subsidies, belangenbehartiging en voor gezamenlijke
plannen die landen in het Nationaal Programma.
JenV bedankt de NCDR voor de presentatie, want het geeft richting en biedt
mogelijkheden tot samenhang en clustering. Ze vraagt aandacht voor de
verscheidenheid van de acties in soort en in tijd. Het is rijp en groen door
elkaar. Voor JenV is het een belangrijke vraag: waar zitten nu de witte
vlekken? Zien we door alle bomen het bos nog wel? Het NP kan op dat vlak
meerwaarde hebben, als een routekaart. Meerdere departementen
onderschrijven dit. Ook vraagt JenV aandacht voor de eigenstandige
verantwoordelijkheid van organisaties zoals het OM. Daar gaat de
stuurgroep niet over, dus daar moet extra rekening mee gehouden worden.
Tot slot vraagt JenV aandacht voor de governance: wie gaat nu waar over?
OCW vraagt om de rol van de politiek in de planning: hoe zorgen we dat
onze ministers aangesloten blijven. Ook vraagt
voor aandacht
voor het “laden” van onderwerpen. In aansluiting op de opmerkingen van
SZW vraagt ook OCW aandacht voor de voorbereidingstijd. Tot slot vraagt
hoe de NCDR zijn rol tav de voortgang en uitvoering voor zich
ziet.
BZK spreekt waardering uit voor het motto, die heel verbindend en
actiegericht is. Ook de indeling wordt herkend. Het is goed dat de NCDR de
regie neemt in het proces. Het is nuttig om de blik van de NCDR te hebben
op waar we staan. BZK geeft aan graag te willen doorpraten over wat nu
wel in het Nationaal Programma thuis hoort en wat niet. Daar heeft de
stuurgroep nog geen besluiten over genomen.
De NCDR reageert dat hij blij is dat het framework staat. We gaan daarmee
verder. Hij benadrukt nogmaals dat het een gezamenlijk proces is en
spreekt uit dat het fijn is dat de stuurgroep gecommitteerd is. Ook geeft hij
aan dat hij oog zal houden voor de planning. De NCDR herhaalt dat hij de
eerdere oproepen om het maatschappelijk middenveld meer te betrekken
meteen ten uitvoer heeft gebracht en meer gesprekken heeft gepland. Uit
gesprekken tot nu toe hebben ook organisaties uit dat maatschappelijk
middenveld aangegeven hier graag gezamenlijk in op te treden. De NCDR
zegt toe dat hij laat weten met wie hij allemaal gesproken heeft. Tot nu toe
lijkt iedereen aan boord.

Pagina 3 van 4

Datum
9 maart 2022

Over de rol van de ministers geeft de NCDR aan dat hij graag een
bewindspersonenoverleg zou willen. Hij heeft begrepen dat die wens ook
leefde bij de leden van het SGO. BZK zegt toe dat ze gaan overleggen met
de minister of en hoe zo’n gesprek vorm gegeven kan worden. Het liefst
moet dit gesprek voor 1 mei plaatsvinden, voordat de NCDR met het
concept-plan naar buiten gaat. Als het plan er eenmaal is, wil de NCDR op
gezette tijden in gesprek met de departementen over de voortgang. Daar
gaan de departementen natuurlijk over, maar als een afspraak uit het
programma niet uitgevoerd wordt (en zonder uitleg), dan zal de NCDR daar
wel op terugkomen. OCW vraagt in reactie hier op wel van wie de
interventie dan wordt. Er is afgesproken om hier het volgend overleg over
door te praten. JenV geeft aan dat dit precies hetgeen is wat zij bedoelde
dat ze over de governance wil doorpraten. Hier hoort ook de vraag van BZK
bij: wat hoort nu wel in het Nationaal Programma thuis en wat is
eigenstandig beleid van de ministers?
De voorzitter sluit het agendapunt af door de NCDR te danken voor zijn
presentatie en geeft aan dat er voor een volgende overleg een notitie
wordt voorbereid over de governance en verantwoordelijkheden door BZK,
OCW, SZW en de NCDR.
5. Afsluiting
De voorzitter vraagt over nog punten zijn voor een rondvraag. Die blijken
er niet te zijn. Daarmee wordt de vergadering afgesloten. Over 2 weken is
er weer een overleg.

Pagina 4 van 4

Datum
16 mei 2022

zelfstandige rol heeft. Dat betekent dat het Nationaal Programma door de
NCDR opgesteld wordt, maar het moet de toets van de ministeriele
verantwoordelijkheid doorstaan.
Voor aanbieding door de minister van BZK aan de Tweede Kamer zal de
minister van BZK dan een brief naar de TK sturen met het programma als
bijlage bij die brief. Als stuurgroep moeten we zorgen dat de ministers het
programma omarmen en niet afstand nemen van de inhoud. Daarom is
het belangrijk dat de inhoud van het Nationaal Programma gedragen
wordt door de betrokken bewindspersonen. De stuurgroepleden sluiten
zich hierbij aan en de NCDR kan zich hier ook in vinden. SZW benadrukt
dat we moeten voorkomen dat het een advies wordt van de NCDR aan het
kabinet. Dat heeft hij ook zo besproken met VWS.
Inhoudelijke punten:
1. Rotterdamwet
Voorstel is om artikel 8 te wijzigen. De NCDR geeft aan dat hij de
richting die wordt uitgelegd vooralsnog wel wil bewandelen. Ook geeft
hij aan dat hij met artikel 9 kan leven. Als we het langs die toon en
insteek bewandelen heeft de NCDR, zoals hij dat noemt, een positieve
grondhouding.
Voorstel is komende week met de beleidsdirectie te bespreken.
2. Slavernijverleden
Oproep aan de NCDR om hier aandacht aan te besteden, maar nu
geen conclusies aan verbinden. De NCDR ziet dat er een politieke
discussie loopt, maar hij wil er wel aandacht aanbesteden. Maar hij zal
de huidige teksten heroverwegen en treedt graag in overleg op wat
voor andere manier hij hier aandacht aan besteden. En als het niet
voldoende is in het Nationaal Programma, dan zal hij het opnemen in
de aanbiedingsbrief aan het kabinet. Als hij daartoe besluit, dan zal hij
het melden in het BWO.
3. Burgemeester
BZK geeft aan dat het wat hen betreft gaat om een technische
uitwerking, want het principe dat het gemeenten hun rol moeten
pakken en de aanpak van discriminatie moeten borgen in hun
gemeentelijke organisatie is onbetwist. De NCDR geeft aan dat hij het
prima vindt als een wethouder portefeuillehouder is, maar als hij wil
ook dat de burgemeester als voorzitter van het college daar dan wel
voor zorg draagt of zo nodig op in kan grijpen, zodat het wel belegd
wordt. BZK levert een tekstvoorstel in lijn met deze gedachten.
4. Neutraliteitseis
JenV ligt het standpunt toe:

Pagina 2 van 4

Datum
16 mei 2022

•
•
•
•

Er liggen meerdere moties die in meerderheid zijn
aangenomen.
Het gaat om alle geüniformeerd beroepen.
Het gaat niet om neutraliteitseis van de persoon, maar om
neutraliteit van de organisaties.
We willen een tekstvoorstellen die meer toekomstgericht zijn.

Er wordt afgesproken dat JenV de NCDR de teksten stuurt die al gemaakt
zijn. In onderling overleg tekst worden deze teksten bezien. NCDR geeft
aan dat hij dit onderwerp wel veel gehoord heeft in de townhallsessies. Als
het niet in het stuk komt, zal hij het opnemen in de aanbiedingsbrief aan
het kabinet.
5. Onderzoek Politie
Hierover is al een afspraak met JenV. Is geen discussiepunt.
6. Stagediscriminatie
OCW licht toe dat de werkagenda nu wordt opgesteld met het veld.
De timing van het NP is het enige probleem. Meer specifieke teksten
volgen nog, maar wat OCW betreft zit hier inhoudelijk geen issue. Wel
wordt aangehaald dat het onderwerp over matchen eerder niet
haalbaar bleek te zijn, maar ook dat wordt nu bezien met het veld. De
NCDR geeft aan dat hij op de nieuwe teksten wil wachten. Hij wil heel
graag dat de werkagenda meeloopt in het Nationaal Programma. SZW
wil dit ook. NCDR benadrukt dat hij het matchen van studenten aan
stageplekken heel belangrijk vindt.
7. Diversiteit in de Rijksoverheid
Hier is geen discussie, behalve dat het ICOP een heel pakket aan
maatregelen wil opnemen. NCDR hoort graag wat die maatregelen
zijn en dan kan het ICOP dat verder uitwerken.
8. VN-verdrag handicap
VWS geeft aan dat er een adviesaanvraag bij de Raad van State ligt
en dat ze daar hoe dan ook op moeten wachten. NCDR spreekt
vandaag
hierover. NCDR wil het veld niet passeren. Hij
koppelt hierover terug aan VWS. We moeten dan wel iets willen
noteren.
VWS gaat uitzoeken waar de ruimte zit, die de route via de RvS niet
in de weg zit. BZK wil graag meelezen vanwege het effect op andere
protocollen.
De voorzitter vraagt of de leden nog andere opmerkingen of aanvullingen
hebben:
•
Teksten over de zorg zijn wat VWS betreft wat mager. Er komt dus meer
inhoud.

Pagina 3 van 4

Datum
16 mei 2022

•

•

SZW vraagt aandacht voor een analyse van wat er nu gedaan wordt en
wat niet goed gaat c.q. versterkt moet worden. Feedback en
verbetersuggesties zijn aangeleverd bij het bureau NCDR maar nog niet
verwerkt, waaronder ook de suggestie om de inbreng vanuit de townhall
sessies zichtbaar op te nemen in het programma alsook opheldering over
misverstand m.b.t. de aanpak van moslimdiscriminatie. SZW vraagt om
daar nog naar te kijken.
Ook vraagt SZW aandacht voor het feit dat dit niet alleen een
Rijksprogramma moet zijn, o.a. ook gelet op alle inbreng die is opgehaald
en de verwachtingen die er zijn rondom het programma.
De voorzitter vraagt aandacht voor het proces. Deze week wordt gewerkt
aan de teksten. Einde van deze week bezien wat de stand van zaken is.
Zo nodig dan een extra stuurgroep en anders zelfs BWO uitstellen. Het
moet wel goed! Het is te belangrijk.
De NCDR wil weten of dit betekent dat nu al het besluit genomen wordt
dat het over de zomer getild gaat worden.
De voorzitter geeft aan dat we dat besluit als stuurgroep pas in een
volgende stuurgroep maken. Als we einde deze week constateren dat we
niet tevreden zijn, dan gaan we het iets temporiseren.
De NCDR wil volgend jaar wel klaar zijn in juni, zodat er nog iets kan
richting Prinsjesdag.
De voorzitter geeft aan dat wat de precieze planning ook wordt,
openbaarmaking pas kan als het stuk in de MR is geweest. De NCDR
informeert naar de mogelijkheid om wel enige richting te geven tijdens de
mini-conferentie die hij in mei heeft georganiseerd. Dat is een indicatie
van de richting. Welke kant gaat het op. Enkele concrete punten geven.
Waar geen bloed uit vloeit. De stuurgroepleden geven aan dat dat kan als
het gaat om niet omstreden punten.
De NCDR sluit af dat hij tekstvoorstellen graag voorbij ziet komen, maar
dat hij niet kan garanderen dat hij alles 1-op-1 zal overnemen.
Tot slot spreekt de stuurgroep over wat er naar het BWO gaat. Er wordt
afgesproken dat er een nota naar het BWO gaat met het NP als bijlage.

4. Rondvraag
Geen punten voor de rondvraag.
5. Afsluiting
Om 11.10 uur sluit de voorzitter de vergadering.

Pagina 4 van 4

Datum
20 januari 2022

3. Actualiteiten
•
OCW: de projectorganisatie voor de herdenking in 2023 is
opgestart.
•
BZK: er is een gesprek gevoerd met de VNG. Er is onder andere
afgesproken dat de plv. directeur van de VNG in maart of april
aansluit bij een vergadering van de stuurgroep.
•
NCDR: Op 21 maart organiseert de NCDR met BLM een
townhallsessie over zwart racisme. Ook organiseren de ADV’s die
week allerlei activiteiten. VWS en SZW organiseren samen een
lezingscyclus.
•
BZK meldt dat er een motie is ingediend over institutioneel
racisme. Deze motie zal gedeeld worden met de stuurgroepleden.
4. Rondvraag
De NCDR informeert naar de stand van zaken rond de Staatscommissie.
Er wordt afgesproken hier een volgende stuurgroep op terug te komen.
Ook meldt de NCDR dat er een interview met hem in het AD verschijnt op
zaterdag.
5. Verslag
Het verslag van de overige vergadering wordt vastgesteld.
6. Afsluiting
De voorzitter bedankt alle aanwezigen en de NCDR voor zijn presentatie
en sluit de vergadering.

Pagina 2 van 2

zaken die van politieke aard zijn en mogelijk ongemakkelijk kunnen zijn richting
een bewindspersoon, wel voorafgaand een signaal wordt afgegeven vanuit de
NCDR richting MBZK. De voorzitter geeft aan dat het op prijs wordt gesteld als
verrassingen zo veel mogelijk voorkomen kunnen worden en ook de onderlinge
samenwerking ten goede zal komen. Dit zou bereikt kunnen worden door kort
melding te maken van een bericht of optreden wat -naar inschatting van de
NCDR- politieke connotaties kan hebben. Het zou dan sec gaan om het feit dat er
een bericht of optreden is en niet het vooraf delen of afstemmen van de inhoud.
De NCDR zou een kattebelletje conform eerdere afspraak bij MBZK kunnen geven,
die het vervolgens kan delen met de betreffende bewindspersonen c.q.
departementen.

Datum
Onze referentie

BZK noemt het tweeminutendebat Discriminatie wat op 13/4/22 heeft
plaatsgevonden. Daar zijn verschillende moties ingediend. Een motie m.b.t. het
stoppen van gebruik van risicoprofielen is ontraden en weg gestemd. Een motie
omtrent het werken met beleidstargets is aangenomen. Op 22/4/22 zal het
instellingsbesluit Staatscommissie in de MR behandeld worden.
VWS geeft aan dat er binnen het departement nu vanuit elke beleidsdirectie een
vertegenwoordiger is binnen een interne projectgroep gericht op discriminatie- en
racismeaanpak.
3. Vaststellen verslag vorige bijeenkomst
Het verslag wordt vastgesteld.
4. Herdenkingsjaar 2023
geeft aan dat er vanuit OCW volop gewerkt wordt aan het
herdenkingsjaar. Via de ingebrachte nota wordt de stuurgroep nader geïnformeerd
over de voorgestelde invulling van het herdenkingsjaar. Kort samengevat zijn er
drie lijnen:
1) Koningsbrede programma met grootse opening en sluiting met daarbij ook
een rol voor bewindspersonen en/of Koningshuis.
2) Lokaal programma; via een subsidieregeling kan er lokaal initiatief worden
georganiseerd.
3) Overkoepelende communicatie en educatie over het herdenkingsjaar en
gedeelde geschiedenis.
Rode draad is dat bij alle facetten goede betrokkenheid is met maatschappelijke
organisaties en expert m.b.t. het slavernijverleden. De voorgestelde invulling
wordt ook aan hen voorgelegd. Aan de stuurgroep wordt gevraagd te reageren op
de contouren zoals die nu zijn geschetst.
De NCDR merkt op dat hij niet akkoord is met de invulling zoals nu voorgesteld.
Het feit dat het volgend jaar ook een jubileumjaar is voor (Brits-Indische)
immigratie van contractarbeiders naar het Koninkrijk der Nederlanden komt nu
onvoldoende aan bod – ondanks dat dit eerder onder de aandacht is gebracht in
de stuurgroep. Binnen de samenleving is dit van grote betekenis voor een
aanzienlijke groep die volgend jaar stil staat bij 150 jaar immigratie en hiertoe al
diverse initiatieven zijn gestart. Hier zou meer rekening mee gehouden moeten
worden. Door het herdenkingsjaar van 1/7/23- 1/7/24 te laten lopen, worden
initiatieven wellicht uitgesloten van de subsidieregeling. Onduidelijk is ook binnen
welke lijn(en) deze groep nu valt binnen de voorgestelde invulling, lokaal of ook
Pagina 2 van 5

binnen de andere twee lijnen. De NCDR vraagt ook aandacht voor de keuze om
het Nationaal Comité los te laten en te kiezen voor een evenementenbureau en
vraagt of deze keuze is gesondeerd bij de betrokken maatschappelijke
organisaties.

Datum
Onze referentie

De departementen zijn op hoofdlijnen akkoord met de nota maar merken het
volgende op:
VWS en SZW vinden het een helder stuk en complimenteren de voortvarendheid
van OCW. Echter vragen zij serieuze aandacht voor het signaal vanuit de NCDR en
gevoeligheden daaromtrent in de samenleving. De mensen om wie het gaat
moeten zich kunnen herkennen in dit stuk.
JenV merkt op dat het herdenkingsjaar ook beschouwd moet worden in het licht
van mogelijke excuses voor het slavernijverleden. Dit is een politieke keuze waar
wij ambtelijk niet over gaan.
vraagt om te kijken naar de voormalige
koloniën en eventuele gevoeligheden die daar spelen m.b.t. het herdenkingsjaar.
Ook staat hij even stil bij dat het herdenkingsjaar nu niet binnen één kalenderjaar
valt.
BZK heeft geen inhoudelijke reactie op de nota maar geeft wel mee dat er nog
met MBZK gesproken wordt over de kabinetsreactie op het adviesrapport van de
Dialooggroep Slavernijverleden en er een BWO en extra stuurgroep met AZ en BZ
komt om door te praten op de kabinetsreactie en excuses.
OCW geeft aan dat het knelpunt nu met name op de reikwijdte van het
herdenkingsjaar lijk te liggen. In de stuurgroep en een BWO is hieromtrent eerder
besproken dat het zwaartepunt bij de trans-Atlantische slavernij ligt maar dat er
zeker voldoende aandacht moet zijn voor andere gemeenschappen die een link
hebben met de afschaffing van de slavernij. Met verschillende partijen worden
gesprekken gevoerd, ook organisaties die zich bezighouden met 150 jaar
Hindoestaanse immigratie. Vooralsnog lopen deze gesprekken goed en worden er
vooral mogelijkheden gezien om elkaar te versterken en plannen samen op te
pakken.
In het stuk is getracht een balans te vinden tussen aandacht voor de transAtlantische slavernijverleden en andere gemeenschappen, daar wordt nog een
keer naar gekeken met inachtneming van de opmerkingen van de NCDR. De NCDR
hernieuwt zijn aanbod om mee te lezen met een volgend stuk.
Een nieuwe versie van de nota wordt schriftelijk gedeeld en af gedaan door de
stuurgroep.
5. Nationaal Programma: governance en inhoud
BZK licht toe dat dit discussiestuk conform opdracht van de stuurgroep is
opgesteld en in IDOA verband is besproken en interdepartementaal en met het
bureau NCDR is afgestemd.
De voorzitter vraagt elk departement om te reageren voor zo ver er opmerkingen
zijn en/of zich ergens niet in kunnen vinden.
VWS: het Nationaal Programma moet meer zijn dan de som der delen. In de
eerste fase is het een enorme oproep aan de departementen om eigen doelen te
Pagina 3 van 5

stellen en een eigen programma op te zetten. De NCDR moet ons daarbij scherp
houden en ons wijzen op bepaalde accenten die gelegd moeten worden en/of
leemten (tweede fase). Een derde fase zou dan zijn dat maatschappelijke
organisaties het programma ook omarmen en dat het daarmee niet alleen een
departementaal programma is maar echt een nationaal programma met een eigen
agenda waar verschillende stakeholders bij zijn betrokken. Het moet meer zijn
dan een nietje door de huidige aanpakken vanuit de departementen.

Datum
Onze referentie

OCW: sluit aan bij VWS. Een totaaloverzicht en uitputtende lijst opstellen is
ontzettend complex.
JenV: de ambities en lat moeten hoog worden gelegd in het Nationaal Programma,
tegelijkertijd in de wetenschap dat wij niet vanaf nul starten en er ook al veel
gebeurt bij overheden en andere actoren. Goed om hier overzicht van te hebben
en in kaart te brengen. Wel met het besef dat niet alles tegelijkertijd kan worden
aangepakt en dat er prioritering aangebracht moet worden. Goed om in de
uitvoering van het programma coalities te vormen met verschillende stakeholders.
We moeten niet bang zijn voor trial and error. Goed kijken naar wat er straks in
het BWO voor ligt.
SZW: voorstel om BWO uit te stellen tot na de extra stuurgroep van 16/5. SZW
kan zich verder in de notitie. Geeft nog wel aan dat concrete maatregelen en
scherpe doelen op feiten/inzichten zijn gebaseerd en dat er goed gekeken moet
worden naar haalbaarheid en beoogde impact. In het kader van het groeimodel
moeten doelen ook n.a.v. evaluatie worden aangepast.
BZK: geen aanvullingen/opmerkingen op notitie.
NCDR: het kan niet anders dan dat wij het Nationaal Programma stapsgewijs gaan
opbouwen en dat het een groeimodel zal kennen. Kan zich vinden in de woorden
van VWS. Er is ook een bepaalde afhankelijkheid van de departementen voor wat
betreft het ophalen van feiten en inzichten en toetsen van maatregelen en doelen.
De NCDR doet de oproep om ontspannen om te gaan met het NP. Zaken die nu
niet rijp zijn voor het programma kunnen wellicht in een volgend programma
worden opgenomen. Zaken die principieel van aard zijn, daar zal de NCDR cf.
model Deltacommissaris, zijn standpunt over duidelijk maken aan het kabinet.
Momenteel wordt er vanuit bureau NCDR geschreven aan het Nationaal
Programma. Verder informatie vanuit de departementen is op dit moment niet
nodig. De NCDR geeft aan dat het concept programma ruim van tevoren ambtelijk
wordt getoetst en dat er dan “op geschoten kan worden”.
De NCDR is akkoord met uitstel van het BWO. Het is verstandig om het
programma eerst inhoudelijk met de stuurgroep te bespreken en daar punten te
bespreken die nog discussie behoeven. Indien er geen consensus wordt bereikt,
kan dit verder meegenomen worden in het BWO.
Gelet op uitstel BWO tot na de mini-conferentie op 23/5, geeft de NCDR aan dat
hij enige prudentie zal betrachten t.a.v. van wat er gedeeld kan worden over het
Nationaal Programma. Dit zal dan meer gaan over de contouren. De voorzitter
geeft aan dat dit in de stuurgroep van 16/5 voor besproken kan worden.

6. Nieuwe structuur/inrichting IDOA
Pagina 4 van 5

De stuurgroep kan zich vinden in de voorgestelde nieuwe structuur en opzet van
het IDOA. JenV geeft aan dat het gelet op de breedte van de
verantwoordelijkheden goed is als er twee vertegenwoordigers vanuit JenV zijn.
SZW geeft aan dat dit ook voor hen geldt. Het opdrachtgeverschap van
werkgroepen kan per werkgroep bezien worden (stuurgroep of
beleidsverantwoordelijk departement bijvoorbeeld).

Datum
Onze referentie

7. Rondvraag/w.v.t.t.k.
Geen punten.
8. Afsluiting
sluit de bijeenkomst.

Pagina 5 van 5

De secretaris deelt de volgende agenda mededelingen:
De stuurgroep bijeenkomst van 25/8 zal een fysieke bijeenkomst zijn (indien
eventuele COVID-maatregelen dat t.z.t. toelaten).
N.a.v. hetgeen besproken in de vorige stuurgroep bijeenkomst, zijn er twee
extra bijeenkomsten ingepland, in september en november, t.b.v.
interdepartementaal collegiaal overleg (dit betreffen overleggen waarbij de
NCDR dan niet aansluit).
De eerstvolgende bijeenkomst staat gepland op 28/7, midden in het
zomerreces. De stuurgroep besluit deze te annuleren.

Datum
23 juni 2022
Onze referentie

2. Verslag vorige vergadering
Het verslag wordt zonder nadere opmerkingen vastgesteld.
3. Actualiteiten
JenV: Er is veel aandacht voor discriminatie binnen de politie n.a.v. de
documentaire “De Blauwe Familie”. MJenV en de korpsleiding hebben krachtig
afstand genomen van discriminatie en gaan een strenger sanctiestelsel hanteren in
voorkomende gevallen van discriminatie en racisme. Op 7 juli a.s. is er een
Commissiedebat Politie waar dit naar verwachting aan bod zal komen. De NCDR is
geïnformeerd over de ontwikkelingen.
geeft aan dat de NCDR vaak gelijk gebeld wordt door de pers bij
actualiteiten.
geeft aan dat het goed is om de NCDR daarom goed
aangehaakt te houden.
SZW: De tweede fase van het actieplan m.b.t. aanpak discriminatie en racisme in
het voetbal, Ons Voetbal Is Van Iedereen (OVIVI), is gelanceerd. Het nieuwe
Actieplan Arbeidsmarktdiscriminatie (2022-2025) wordt binnenkort met MSZW
besproken. Het bureau NCDR heeft ook meegedacht op dit plan.
De meldplicht voor uitzendbureaus bij discriminerende verzoeken wordt op 1 juli in
de MR behandeld. Hiermee wordt tegemoetgekomen aan een onderdeel van het
coalitieakkoord.
geeft aan dat dit als voorbeeld gebruikt kan worden bij de aanpak van
discriminerende makelaars.
geeft hetzelfde aan m.b.t. discriminatie bij
zorgbemiddeling, hoewel dit wellicht anders ligt omdat het individuele
zorgbehoevenden betreft die een discriminerend verzoek doen. Nadere informatie
over de meldplicht wordt met de stuurgroep gedeeld.
vraagt of in het
wetsvoorstel ook staat of de uitzendbureaus getest kunnen worden om te
controleren of ze zich houden aan de meldplicht. Dit wordt nog nagegaan.
BZK: In nauwe samenwerking met het Bureau NCDR wordt er gewerkt aan een
definitie van racisme. Het CRvM heeft hier een visie op uitgebracht. Hierover wordt
nog een brief naar de Tweede Kamer (TK) gestuurd, hopelijk volgende week.
OCW: Het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN) heeft het
Sinterklaasfeest uitgeschreven uit de Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland.
(aanvulling secretaris in het verslag: Het Sinterklaasfeest wordt uitgeschreven
omdat de inschrijving door Stichting Sint en Pietengilde (voorstanders Zwarte Piet)
niet voldoet aan de ethische uitgangspunten van Unesco. De stichting heeft
inmiddels aangekondigd de media op te zoeken. Vanuit OCW is er een in
Pagina 2 van 4

samenwerking met woordvoering en KIEN afgestemde woordvoeringslijn
opgesteld).
De OCW-agenda tegen discriminatie en racisme is gereed en is nu voorgelegd aan
alle drie OCW bewindspersonen. Er wordt gekoerst op verzending naar de TK voor
de zomer. Een concept van de agenda is al eerder gedeeld in het IDOA en het
Bureau NCDR. OCW vraagt of er in de stuurgroep nog bezwaar is tegen verzending
van het programma naar de TK, ook in relatie met het Nationaal Programma
NCDR. BZK vraagt om goede afstemming met de NCDR. VWS vraagt of het handig
is de OCW-agenda eerder te publiceren dan het NP. OCW geeft aan dat het NP ook
weer leunt op hetgeen in fiches over de OCW-agenda is meegegeven. Ook is er
een verantwoordelijkheid richting de samenwerkingspartners om dit uit te brengen.

Datum
23 juni 2022
Onze referentie

4. Herdenkingsjaar 2023 (HDJ)
In de stuurgroep van 21/4 is eerder stilgestaan bij de drie blokken van het HDJ:
(1) het koninkrijksbrede programma, opening juli 2023 en sluiting juli 2024, (2)
het lokale programma en (3) een communicatiestrategie.
De interdepartementale samenwerking verloopt goed en er is op elk blok
vooruitgang geboekt. M.b.t. (1) het koninksrijkbrede programma wordt er contact
gelegd met NiNsee, over de opening en sluiting van het HDJ. Ten aanzien van (2)
lokale programma, wordt er gewerkt met cultuurfondsen t.b.v. regelingen. Hier zijn
verschillende gemeenschappen bij betrokken, alsook Caribisch Nederland,
Suriname en andere voormalige koloniën. Na de zomer starten er twee
communicatieadviseurs die samen met de interdepartementale werkgroep de
communicatiestrategie zullen vorm gaan geven.
Met MOCW, die binnen OCW primair verantwoordelijk is voor het HDJ, is gesproken
over de stand van zaken. Hierbij is ook de politieke verantwoordelijkheid voor het
HDJ aan de orde gekomen. Het HDJ is een kabinetsverantwoordelijkheid waarvoor
OCW de coördinatie op zich heeft genomen. VWS, SZW en BZK gaan aan hun
bewindspersonen meegeven dat er een gedeelde verantwoordelijkheid is t.a.v. het
HDJ, deze brede verantwoordelijkheid wordt ook wel gevoeld binnen de stuurgroep
en bij de bewindspersonen. BZK adviseert verder ook om nauw contact te
onderhouden met de directie Koninkrijksrelaties. SZW geeft aan dat bij debatten er
nog goed gekeken worden wie er dan heen gaat. BZK geeft aan dat het goed is om
in het najaar hier nog eens naar te kijken en t.z.t. aan verantwoordelijke
bewindspersonen te presenteren wat er allemaal gaat gebeuren in het kader van
het HDJ. Dit zou alvast aangekondigd kunnen worden in aankomend BWO over het
Nationaal Programma. De stuurgroep complimenteert OCW over de geboekte
voortgang.
5.

Nationaal Programma (NP)
geeft een terugkoppeling van de uitwisseling in de vorige stuurgroep en de
gesprekken die daarna hebben plaatsgevonden tussen hem,
en
Over het geheel genomen zijn we een eind gekomen met het NP. Het heeft wellicht
niet het ambitieniveau wat wij voor ogen hadden maar het is een mooi overzicht
van wat er is, met een aantal ambities vanuit de NCDR er in en het zal een
groeimodel kennen. De situatie van een min of meer onafhankelijke NCDR die wel
onder ministeriële verantwoordelijkheid opereert, alsook het ambtelijk (“Haags”)
reageren op stukken en tekstuele suggesties doen op onderwerpen waarbij veel
emoties en belangen over leven in de samenleving die ook in de townhall sessies
naar voren zijn gekomen, leveren wat spanning op en vragen om gewenning in de
samenwerking. Vanuit onze gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het NP is de
tekst van het NP opnieuw nagelopen, met inachtneming van ruimte voor de NCDR
Pagina 3 van 4

Contactpersoon

Datum
Onze referentie

Omschrijving
Datum en tijdstip
overleg
Aanwezig

Verslag stuurgroep bijeenkomst 24 februari 2022

Afwezig

-

(SZW) - voorzitter
(BZK)
(VWS)
(OCW)
(JenV)
(NCDR)
(BZK) - secretaris
(SZW) - secretaris

Opening en mededelingen
zit de bijeenkomst voor.
en
sluiten iets later aan.
De NCDR geeft aan goed op stoom te zijn. Hij is goed zichtbaar in de samenleving. Er
zijn veel interview verzoeken waar de NCDR probeert gedoseerd mee om te gaan.
Vaststellen verslag vorige bijeenkomst
Verslag van de bijeenkomst van 20/1/22 wordt vastgesteld.
Actualiteiten
OCW: vraagt naar de stand van zaken omtrent motie Azarkan omtrent
institutioneel racisme.
geeft aan dat we in afwachting zijn van het
Nationaal Programma, conform reactie MP op de motie (de motie is oordeel Kamer
gelaten met de kanttekening dat MP wil afwachten wat hierover in het Nationaal
Programma komt).
VWS: in de Bestuursraad VWS is het interne programma discriminatie vastgesteld.
Dit betekent dat er binnen VWS programmatisch en systematisch aan gelijke
kansen en antidiscriminatie gewerkt zal worden. Hier wordt ook extra capaciteit op
gezet. In elke beleidsdirectie zal hier prioriteit aan gegeven worden. Ook wordt
getracht gelijke kansen en antidiscriminatie onderwerp te laten zijn bij diverse
akkoorden die gesloten moeten worden in de zorg.
NCDR: de NCDR heeft deelgenomen aan het SGO en daar een presentatie
Pagina 1 van 3

Datum

Proces en indeling Nationaal Programma
De NCDR is in afwachting van de A4-tjes die per 1/3 aangeleverd zullen worden. De
town hall sessies zullen vanaf maart georganiseerd worden.

Onze referentie

De stuurgroep leden hebben enkele zorgen gedeeld met de NCDR. Deze zien met name
op de rol en status van de opgevraagde A4-tjes, de betrokkenheid van de
bewindspersonen, departementen en maatschappelijk middenveld, de reikwijdte en het
framework van het Nationaal Programma en de tijdsplanning.
De NCDR benadrukt dat de A4-tjes geen formele status hebben en alleen ter inspiratie
dienen om tot een Nationaal Programma te komen. De A4-tjes zullen door de NCDR
worden gebruikt om inzicht te krijgen in hetgeen er nu gebeurt en waar de coördinatie
versterkt kan worden, alsook om witte vlekken en overkoepelende thema’s te
identificeren. De A4-tjes zullen niet integraal terugkomen in het Nationaal Programma
en zullen ook niet gedeeld worden in de townhall sessies. De inhoud kan eventueel wel
mondeling overgebracht worden in deze sessies.
Verder geeft de NCDR aan dat het Nationaal Programma in gezamenlijkheid opgesteld
moet worden en zowel draagvlak binnen de overheid als in de samenleving moet
kennen. Er is inmiddels een klankbordgroep met vertegenwoordigers vanuit de
departementen.De optie wordt besproken om een adviesraad met vertegenwoordigers
vanuit het maatschappelijk middenveld op te zetten die aan de voorkant kan
meedenken met het Nationaal Programma.
Proces in de tijd:
1 maart:
1 maart – 5 april:
7 maart:
8 maart:
14 maart:
6 april:
11 april:
21 april:
rondom 1 mei:

eerste inbreng via de A4-tjes geleverd.
townhall sessies
de eerste bijeenkomst met de klankbordgroep
extra stuurgroep bijeenkomst om A4-tjes te bespreken
NCDR sluit aan bij IDOA
extra stuurgroep i.v.m. terugkoppeling townhall sessies
eerste concept Nationaal Programma wordt in IDOA
besproken
eerste concept Nationaal Programma in de stuurgroep
eerste concept Nationaal Programma gereed

Het tijdspad is erg strak. BZK deelt het signaal vanuit MBZK dat als er inhoudelijk meer
tijd nodig is, die ook genomen moet worden. Rond de zomer zou bijv. ook kunnen.
Rondvraag/w.v.t.t.k.
De NCDR geeft aan dat er niet altijd genoeg tijd is om op onderwerpen door te
praten en vraagt of de bijeenkomsten niet naar 1,5 uur kunnen gaan i.p.v. 1 uur.
Verder geeft de NCDR aan dat hij op 25 februari zal deelnemen aan een
(openbaar) gesprek met de Parlementaire Onderzoekscommissie Effectiviteit
Antidiscriminatiewetgeving van de Eerste Kamer.
Afsluiting
Wegens uitloop heeft
zij de vergadering.

het voorzitterschap overgenomen van

en sluit

Pagina 3 van 3

Contactpersoon

Datum
23 juni 2022
Onze referentie

Bijlage(n)
Nadere informatie meldplicht
uitzendbureaus

Omschrijving

Bijeenkomst stuurgroep Versterking aanpak
discriminatie en racisme

Datum en tijdstip
overleg

28 augustus 2022 15:00 - 16:15

Aanwezig

(BZK)
(SZW) - voorzitter
(VWS)
(JenV)
(OCW)
(NCDR)
(Bureau NCDR)
(NCAB)
(NCAB)
(secretaris SZW)
(secretaris BZK)

Afwezig

(JenV)
(VWS)

1. Opening en mededelingen
zit vandaag de vergadering voor en opent deze.
vervangt
.
.

vervangt

2. Verslag vorige vergadering
OCW merkt op bij het verslag van de vorige keer dat er op dit moment wordt
verkend of NiNee een rol kan hebben bij de opening en de sluiting van het
Herdenkingsjaar 2023. Nu staat er in het verslag dat NiNsee een rol heeft. Die
gesprekken zijn nog gaande. Dit wordt aangepast in het verslag.
Verder zijn er geen opmerkingen bij het verslag en het verslag wordt
vastgesteld.

Pagina 1 van 5

Ter info is bij het verslag van de vorige vergadering informatie over de
meldplicht van uitzendbureaus bij discriminerende verzoeken toegevoegd aan
de stukken, zoals besproken tijdens de bijeenkomst van de stuurgroep op 23
juni.

Datum
23 juni 2022
Onze referentie

De NCDR vraagt zich af of uitzendbureaus ook worden gecontroleerd op het
naleven van deze meldplicht. SZW en BZK melden dat dit zo is, de
Arbeidsinspectie SZW doet dat. Daarmee is de meldplicht door uitzendbureaus
een goed voorbeeld voor bijvoorbeeld andere domeinen, zoals Woningmarkt.
3. Actualiteiten
JenV: Vorige keer is gemeld in deze stuurgroep dat er veel aandacht is voor
discriminatie binnen de politie n.a.v. de documentaire “De Blauwe Familie”. Er
is inmiddels besloten om, na een debat en moties hierover, middels een
opdracht, eind oktober dit jaar een plan van aanpak wordt ontwikkelt om
discriminatie aan te pakken. Samen met andere stakeholders.
4. Presentatie voortgang Herdenkingsjaar 2023 (HDJ)
(OCW) verzorgen een presentatie over
(OCW),
de voortgang van de vormgeving van het HDJ 2023.
(OCW) is
vanuit haar lijnverantwoordelijkheid voor het HDJ 2023 ook aanwezig.
In de stuurgroep van 21/4 is eerder stilgestaan bij de drie blokken van het
HDJ: (1) het koninkrijksbrede programma, opening juli 2023 en sluiting juli
2024, (2) het lokale programma en (3) een communicatiestrategie.
De interdepartementale samenwerking verloopt goed en er is op elk blok
vooruitgang geboekt.
M.b.t. (1) het koninksrijkbrede programma is er contact met NiNsee, er wordt
verkend of zij een belangrijke rol in de uitvoering, met name ten aanzien van
de opening en sluiting van het HDJ, kunnen krijgen. Ten aanzien van (2) het
lokale programma, wordt er gewerkt met twee fondsen t.b.v. regelingen voor
maatschappelijk initiatief. Hierbij zijn verschillende gemeenschappen
betrokken, alsook Caribisch Nederland, Suriname en andere voormalige
koloniën. Er zijn twee communicatieadviseurs gestart die samen met de
interdepartementale werkgroep de communicatiestrategie zullen vorm gaan
geven.
Er wordt uitgelegd dat beide Fondsen breed maatschappelijk initiatief zullen
steunen. Ook spreken beide Fondsen met een klankbordgroep om vast te
stellen hoe op een laagdrempelige manier aanvragen kunnen worden
ingediend. Streven is ook dat bij de Fondsen aanvragen kunnen worden
ingediend vanuit de KR landen en vanuit andere landen.
Sleutelwoorden voor het HDJ 2023 zijn:
verbinding, bewustwording & maatschappelijk initiatief.
De stuurgroep complimenteert OCW over de geboekte voortgang. De
stuurgroep steunt het streven dat Fondsen proberen mogelijk te maken dat er
ook vanuit de KR landen en vanuit andere landen aanvragen ingediend kunnen
worden. De stuurgroep biedt aan dat, als het nodig is, zij hier ook helpend in
wil optreden.

Pagina 2 van 5

Permanente taak is: bewaken van fysieke Joodse locaties. En gevoelens van
onveiligheid richting de overheid te helpen bestrijden. We zoeken
samenwerking met het Rijk en maatschappelijke organisaties, gemeenten,
over de grens heen rondom wereldthema’s.

Datum
23 juni 2022
Onze referentie

J&V: blij dat het werkprogramma is verbreed naar een meer maatschappelijke
agenda. Aanpak die nodig is, is breder dan alleen de strafrechtketen. Er is
inmiddels structureel geld vrijgemaakt.
OCW: hebben jullie al gesprek met OCW/ Onderwijs? NCAB geeft aan dat er
gesprekken zijn geweest en plan is gedeeld, Er zijn contacten.
biedt
aan dat contact met haar opgenomen kan worden, zo nodig.
6. Voorbespreking BWO over oa Nationaal Programma (NP)
MBZK is niet bij BWO. SG BZK vervangt. MSZW is gevraagd om voorzitter te
zijn. MOCW is ook aanwezig.
NCDR vraagt: hoeveel ambtelijke ondersteuning mag er mee? BZK: 1 per
minister. NCDR kan ondersteuning meenemen.
OCW heeft gesproken met MOCW: wat is nou de status straks van NP? Hij
heeft meer behoefte aan vrijheid voor de NCDR. MOCW proeft de worsteling.
NP bevat zinnen die in MR tot discussie kunnen leiden, omdat alles in NP
kabinetsstandpunt zou zijn. Zou jammer zijn. Kunnen we in de
aanbiedingsbrief hier nog iets mee doen?
BZK: nu onhandig als er een soort van beweging komt, zeker ook tov het
instellingsbesluit omdat dit gedragen moet worden door het kabinet. Met die
aanbieding nemen ministers de verantwoordelijkheid. Eigen toon is nieuw, dat
is spannend, maar een eigen tone of voice moet kunnen met dit instituut.
NCDR heeft deze zorg ook. Zijn opdracht is om te komen tot een gedragen
plan. Dit is nu een gedragen plan. In de nota staan 3 politieke dingen. Ga ik in
BWO bespreken; komen deze punten er dan niet door, dan komt het in mijn
oplegbrief. Maar wat gaan we doen als zinnen uit het NP er niet door komen in
het MR?
BZK: wijzigingen of wensen komen altijd terug bij NCDR.
NCDR: dan kan na MR het NP niet uit? Dan gaat NP later uit?
SZW: goed om dit in BWO te bespreken. Draagvlak krijgen om NP te steunen,
zodat NP na MR uit kan gaan.
NCDR heeft zo nog overleg met MBZK over de oplegbrief van de NCDR aan het
kabinet, mogelijk nog met een aantal extra punten voor in de oplegbrief.
7. W.v.t.t.k.
Nvt.
8. Afsluiting
Pagina 4 van 5

sluit de vergadering.

Datum
23 juni 2022
Onze referentie

Pagina 5 van 5