Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 991

BRIEF VAN DE ALGEMENE REKENKAMER
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 januari 2013
De Algemene Rekenkamer volgt de maatregelen die de EU heeft
ontwikkeld om de huidige financiële en economische crisis tegen te gaan.
In het webdossier www.rekenkamer.nl/eu-governance houden we de
belangrijkste ontwikkelingen bij rond de Europese noodfondsen,
begrotingsdiscipline, toezicht op de bancaire sector en economische
prioriteiten van de EU.
Daarnaast volgen we de maatregelen en interventies die het Ministerie
van Financiën heeft genomen om de gevolgen van de kredietcrisis tegen
te gaan. Op http://kredietcrisis.rekenkamer.nl/ staat een overzicht van
relevante gebeurtenissen.
Per 17 januari 2013 hebben we deze websites geactualiseerd.
Webdossier EU-governance
De belangrijkste ontwikkelingen die we hebben opgenomen in het
webdossier EU-governance zijn:
• Eind 2012 was vanuit de Europese noodfondsen en het IMF in totaal
ruim € 500 miljard toegezegd aan landen in financiële nood. Het totale
bedrag dat vanuit de Europese noodfondsen en het IMF is ingezet voor
deze landen, is in 2012 meer dan verdubbeld ten opzichte van de
periode 2008–2011. Eind 2012 is dit bedrag opgelopen tot € 374
miljard. Een jaar eerder was dit bedrag nog ruim € 178 miljard. Vier
landen ontvingen in 2012 voor bijna € 200 miljard uit de noodfondsen:
– Het grootste deel – bijna € 110 miljard – werd vanuit het noodfonds
EFSF ingezet voor Griekenland.
– Ruim € 39 miljard werd vanuit het noodfonds ESM ingezet voor
Spanje.
– Ongeveer € 27 miljard en € 19 miljard werd vanuit de noodfondsen
EFSM en EFSF en van het IMF ingezet voor respectievelijk Portugal
en Ierland.

kst-21501-07-991
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-07, nr. 991

1

* De landen die in periode 2008–2012 gezamenlijk ruim € 35 miljard ontvingen uit het Balance of
Payment-programma en het IMF (Hongarije, Letland en Roemenië) zijn niet apart weergegeven,
maar wel meegenomen in het totaal (zie ook www.rekenkamer.nl/eu-governance).

•

Per 1 januari 2013 is het Europese «begrotingspact» (fiscal compact) in
werking getreden. Met de ratificatie door Finland op 21 december 2012
is het minimum-aantal van twaalf eurolanden behaald dat daarvoor
nodig was.

•

Op 12 december 2012 bereikten de ministers van Financiën in de
Ecofin-raad overeenstemming over verscherpt toezicht op de Europese
bankensector door de ECB.

Website kredietcrisis
De belangrijkste ontwikkelingen die we hebben opgenomen in de website
kredietcrisis.rekenkamer.nl zijn:
• De Staat heeft op 17 oktober 2012 uit de failliete boedel van Landsbanki een derde uitkering ontvangen van € 93,5 miljoen.
• ING heeft op 13 november 2012 de structuur van de back-upfaciliteit
aangepast om de zes overige Amerikaanse onderdelen van ING die
deel zijn van de back-up faciliteit eventueel te kunnen verkopen.
• Op 19 november 2012 hebben de Staat, ING en de Europese Commissie een akkoord bereikt over de staatssteun aan ING en de hiermee
verband houdende herstructureringsmaatregelen van 11 mei 2012. De
Staat en ING hebben daarop hun beroep tegen deze herstructureringsmaatregelen van de Europese Commissie ingetrokken.
• ING heeft op 26 november 2012 € 750 miljoen afgelost aan de Staat en
hierover € 375 miljoen premie betaald.
In zijn brief van 3 januari 2013 gaat de minister van Financiën in op de
begrotings-consequenties van de interventies in de financiële sector over
het begrotingsjaar 2012. De minister meldt dat de dividenduitkering aan
de Staat van de financiële instellingen waarin de Staat een aandelenbelang heeft, onvoldoende is om de (toegerekende) rentelasten van de
Staat te kunnen compenseren. Over 2012 bedroeg dit negatieve saldo
€ 193 miljoen. Bovendien verwacht de minister dat de interventies het
EMU-saldo ook in toekomstige begrotingsjaren negatief zullen
beïnvloeden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-07, nr. 991

2

Op onze website kredietcrisis.rekenkamer.nl vermelden we de door ons
gecontroleerde totale rentelasten tot en met 31 december 2011.1 Bij de
volgende actualisatie zullen we de door ons gecontroleerde rentelasten
vermelden tot en met 31 december 2012.
De volgende actualisatie van de website kredietcrisis en het webdossier
EU-governance is gepland in mei 2013.
Een afschrift van deze brief sturen wij aan de voorzitter van de Eerste
Kamer en de minister van Financiën.
Algemene Rekenkamer
Drs. Saskia J. Stuiveling,
president
Dr. Ellen M.A. van Schoten RA,
secretaris

1

De renterekening van € 193 miljoen van het Ministerie van Financiën is gebaseerd op de
interventies bij ABN AMRO, RFS en ASR. De renterekening van de Algemene Rekenkamer op
de website kredietcrisis.rekenkamer.nl is gebaseerd op alle interventies van het ministerie.
Bovendien vermelden we alleen gecontroleerde informatie. Onze controle van de renteberekening over 2012 heeft nog niet plaatsgevonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-07, nr. 991

3