Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

32 013

Toekomst financiële sector

31 311

Zelfstandig ondernemerschap

Nr. 134

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 juli 2016
Op 9 december jl. heb ik uw Kamer tijdens het plenair debat bijzonder
beheer toegezegd met de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) te
spreken over de Handreiking Bijzonder Beheer (Handelingen II 2015/16,
nr. 35, item 4). Op 15 december jl. zijn door uw Kamer een aantal moties
aangenomen inzake Bijzonder beheer. Daarnaast heb ik in het Algemeen
Overleg Regeldruk bij kredietverlening van 16 december jl. een toezegging
gedaan om de Autoriteit Financiële Markten (AFM) te vragen of een
onderzoek naar willekeur in renteopslagen bij MKB-kredieten, breder dan
bijzonder beheer, gewenst en noodzakelijk is. Met deze brief informeer ik
uw Kamer over de wijze waarop ik uitvoering heb gegeven aan deze
moties en toezeggingen.
Evaluatie handreiking
Ik heb met de NVB gesproken over evaluatie van de in september 2015
opgestelde Handreiking Bijzonder Beheer en de wijze waarop hier door
banken opvolging aan wordt gegeven. Deze Handreiking is een initiatief
van de banken zelf en is bij de AFM en bij ondernemersvertegenwoordigers geconsulteerd. Hoewel de Handreiking schetst wat de ondernemer
mag verwachten van zijn bank inzake bijzonder beheer, is dit tevens een
aanbeveling van de NVB aan banken. Banken hebben zich volgens de NVB
gecommitteerd aan de uitvoering van de Handreiking. De NVB heeft
aangegeven opvolging van de Handreiking momenteel te evalueren en
dat zowel individuele banken als de NVB na de zomer zullen communiceren over de wijze waarop banken invulling hebben gegeven aan de
punten in de Handreiking.
Uitvoering moties
De motie van de leden Ronnes en Koolmees verzoekt de regering om in
overleg te treden met banken om zeker te stellen dat kostenmaatregelen
goed onderbouwd worden en dat rekeninghouders toegang hebben tot de

kst-32013-134
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 013, nr. 134

1

relevante informatie uit hun kredietdossier. 1 Daarnaast verzoekt de motie
de regering tevens om, in overleg met de banken te onderzoeken of de
betreffende ondernemers de mogelijkheid kunnen krijgen om per eerder
opgelegde kostenmaatregel een onderbouwing van hun bank te
ontvangen.
In lijn met de motie geven de banken aan bovenstaande punten in de
eigen interne (werk)processen te zullen verankeren. De NVB voegt hier
aan toe dat deze punten als aanbevelingen reeds zijn opgenomen in de
Handreiking Bijzonder Beheer en dat de banken gecommitteerd zijn om
hier opvolging aan te geven. Ten aanzien van de onderbouwing van
eerder opgelegde kostenmaatregelen hebben banken aangegeven bereid
te zijn terug in de tijd te gaan voor zover het verzoek redelijk en uitvoerbaar is. Het staat de banken vrij om op de genoemde wijze invulling te
geven aan mijn verzoek. De AFM zal middels een vervolg op haar
verkenning Bijzonder Beheer monitoren of haar aanbevelingen uit 2015
(waaronder de onderbouwing van kostenverhogende maatregelen en
verbetering van informatievoorziening) zijn opgevolgd door de banken en
daarmee het gewenste effect sorteren.
De motie van het lid Merkies verzoekt de regering om in overleg te treden
met de bancaire sector om de informatievoorziening aan klanten in
bijzonderbeheertrajecten te verbeteren en de Kamer hierover te
informeren.2
De NVB heeft aangegeven dat banken hun informatieverstrekking aan
klanten in bijzonder beheertrajecten verbeterd hebben (hierbij kan
gedacht worden aan uitgebreidere informatie op websites en in klantbrochures en ook aan toegankelijk taalgebruik in brieven) en deze op basis
van de Handreiking verder te zullen verbeteren. Over de opvolging en
invulling door banken van hetgeen de Handreiking aanreikt zullen zowel
de individuele banken als de NVB na de zomer communiceren. Ook de
AFM volgt de opvolging van de verbeterpunten op de voet en zal begin
2017 communiceren of en in welke mate banken verbeterplannen hebben
doorgevoerd.
De motie van de leden Van Dijck en Graus verzoekt de regering ervoor te
zorgen dat de mogelijke plaatsing in bijzonder beheer ruim van tevoren
bekend wordt gemaakt aan het betreffende bedrijf, met opgaaf van een
goed onderbouwde reden.3
Banken hebben zich volgens de NVB gecommitteerd aan de Handreiking
en toegezegd – conform punten 2) en 3) van de Handreiking – een
(mogelijke) betrokkenheid van de afdeling bijzonder beheer goed en tijdig
te communiceren en te onderbouwen. Banken blijven daarbij benadrukken dat ook zij verrast kunnen worden over ontwikkelingen bij een
ondernemer en dat het ook de verantwoordelijkheid is van de ondernemer
om relevante zaken tijdig te melden aan de bank.
Willekeur bij renteopslagen
Tot slot had ik in het Algemeen Overleg Regeldruk bij kredietverlening van
16 december jl. (Kamerstukken 29 515/32 013, nr. 376) een toezegging
gedaan aan het lid Nijboer om de AFM te vragen of een onderzoek naar
de willekeur in renteopslagen bij MKB-kredieten, breder dan het eerdere
onderzoek bij bijzonder beheer, gewenst en noodzakelijk is. De AFM heeft
1

Kamerstuk 31 311, nr. 155
Kamerstuk 31 311, nr. 157
3
Kamerstuk 31 311, nr. 160
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 013, nr. 134

2

momenteel geen specifiek onderzoek naar willekeur bij renteopslagen in
haar planning opgenomen, maar kijkt reeds naar de renteopslagen bij
MKB-kredieten als onderdeel van de module informatieverstrekking van
banken aan zakelijke klanten van het AFM Klantbelang Dashboard en zal
in 2016 tevens bevorderen dat rentetarieven voor bancaire kredietproducten en -diensten uitlegbaar zijn en banken hierover duidelijk en tijdig
communiceren. Daarnaast neemt de AFM renteopslagen mee in het
actualiseren van haar analyse van de belangrijkste risico’s en ontwikkelingen in de zakelijke markt. Deze vormt de basis voor haar keuzes in het
toezicht.
Ik vertrouw erop uw Kamer hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
De Minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 013, nr. 134

3