Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

24 170

Gehandicaptenbeleid

23 645

Openbaar vervoer

Nr. 191

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT EN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 maart 2019
Bijgaand sturen wij u de vernieuwingsagenda Iedereen onderweg1. Deze
agenda is gericht op het toegankelijker maken van het doelgroepenvervoer en het openbaar vervoer. Iedereen onderweg maakt onderdeel uit
van het programma Onbeperkt meedoen! Hiermee werkt het kabinet aan
de implementatie van het VN-verdrag handicap, dat op 14 juli 2016 in
Nederland in werking is getreden. Dit verdrag bevordert, beschermt en
waarborgt de mensenrechten van mensen met een beperking. Vervoer is
een belangrijk onderdeel van Onbeperkt meedoen!
Tijdens het Algemeen Overleg gehandicaptenzorg van 24 mei jl.
(Kamerstuk 24 170, nr. 178) heeft de Minister van VWS – op verzoek van
de Kamer – toegezegd ook het leerlingenvervoer, en daarmee het
Ministerie van OCW, bij deze agenda te betrekken. Dit is gebeurd. De
Minister van OCW steunt de inhoud van Iedereen onderweg.
Structurele en merkbare verbeteringen
De vormgeving en uitvoering van het doelgroepenvervoer en het
openbaar vervoer is grotendeels gedecentraliseerd. In de praktijk blijkt dat
decentrale overheden en private partijen al op veel plekken nieuwe
verbindingen tot stand brengen tussen het doelgroepenvervoer en met
het openbaar vervoer. In Iedereen onderweg is aansluiting gezocht bij
lopende initiatieven.
In deze context nemen wij een initiërende en aanjagende rol op ons. We
faciliteren decentrale overheden en hun partners door partijen bij elkaar te
brengen en uitwisseling van kennis en expertise te bevorderen. Met
Iedereen onderweg willen wij een belangrijke bijdrage leveren aan
structurele en merkbare verbeteringen in het vervoer voor reizigers met
1

kst-24170-191
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 24 170, nr. 191

1

een mobiliteitsbeperking. Dit door concrete acties te initiëren en goede
initiatieven van onder meer overheden en vervoerders te stimuleren en op
innovatieve wijze op te schalen.
Perspectief van de reiziger
Het perspectief van de reiziger op het vervoer – en mogelijke verbeteringen daarin – is essentieel. Voor het opstellen van Iedereen onderweg
spraken wij daarom uitgebreid met mensen met uiteenlopende mobiliteitsbeperkingen. Daarnaast spraken we ook met decentrale overheden en
vervoerders. Deze gesprekken vormen ons vertrekpunt. Iedereen
onderweg is mede hierdoor breed gedragen.
In Iedereen onderweg werken we gezamenlijk met andere partijen aan
oplossingen voor verbeterpunten via drie lijnen:
1. Gebruik van het openbaar vervoer stimuleren
2. Doelgroepenvervoer efficiënter organiseren
3. Doelgroepenvervoer en openbaar vervoer beter op elkaar laten
aansluiten.
In deze lijnen staan de thema’s centraal die zijn ingebracht door de
reizigers zelf. Per thema schetsen wij – vanuit hun perspectief – de huidige
situatie, geïllustreerd met kenmerkende voorbeelden en gewenste
verbeterpunten. Daarbij geven wij aan welke trajecten al lopen en welke
maatregelen vanuit Iedereen onderweg extra worden genomen. Hierbij
besteden wij ook aandacht aan maatregelen die in aanloop tot Iedereen
onderweg gerealiseerd zijn.
De thema’s die zijn ingebracht door de reizigers zelf combineren wij in de
verschillende lijnen van Iedereen onderweg met thema’s en initiatieven
van overheden en vervoerders. Voorbeelden hiervan zijn het maken van
integrale combinaties van vormen van doelgroepenvervoer en een betere
aansluiting tussen doelgroepenvervoer en openbaar vervoer. Deze
initiatieven kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de structurele en
merkbare veranderingen die we beogen. We gaan deze initiatieven
daarom monitoren om succes- en faalfactoren en randvoorwaarden te
identificeren en goede initiatieven op te schalen via het hieronder nader
toegelichte Inclusive Mobility Lab.
Wij sluiten met Iedereen onderweg aan bij bredere trajecten, zoals de
Lokale Inclusie Agenda van gemeenten en de Rijksprogramma’s
(Ont)regel de Zorg, Inkoop en aanbesteden in het sociaal domein en Regie
op Gegevens.
Om vooruitgang te evalueren en bij te kunnen sturen, monitoren wij alle
acties in Iedereen onderweg. Per lijn bekijken we op welke wijze we de
behaalde resultaten het beste in beeld kunnen brengen. Over de geboekte
voortgang en mogelijke vervolgstappen wordt uw Kamer over een jaar
geïnformeerd.
De drie lijnen van Iedereen onderweg
Gebruik van het openbaar vervoer stimuleren
Hier staan de thema’s «reis- en toegankelijkheidsinformatie» en «toegankelijkheid van de omgeving van stations en haltes» centraal. Mensen met
een beperking willen namelijk vaak wel gebruik maken van het openbaar
vervoer, maar kunnen of durven dit niet. Het is hen niet duidelijk of het
openbaar vervoer naar hun bestemming toegankelijk is. Zij ervaren verder
de bejegening in het vervoer niet altijd als optimaal. Met Iedereen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 24 170, nr. 191

2

onderweg werken we hier samen met andere partijen aan door middel
van concrete acties:
– Inzet op verbetering van toegankelijkheidsinformatie (uitgevoerd door
het CROW met het samenwerkingsverband Nationale Data Openbaar
Vervoer (NDOV) en gemeenten).
– Verbetering van de toegankelijkheidsinformatie over stations (NDOV
en ProRail gaan hier samen invulling aan geven).
– Een impuls voor de opschaling van lokale en regionale initiatieven om
mensen met een beperking te helpen van het ov gebruik te maken.
Hiervoor trekt de Staatssecretaris van IenW 1,5 miljoen uit.
– Onderzoeken en ervaren hoe mensen met een beperking meer zelf de
regie te geven over hun reis. Ook staat in tenminste twee van de zeven
MaaS-pilots vervoer van mensen met een beperking centraal.
– Onderzoek naar de verbetering van de toegankelijkheid van station en
omgeving, met doelgroepen en andere partijen.
– Het volgen van de eisen aan bejegening in bestekken openbaar
vervoer.
Doelgroepenvervoer efficiënter organiseren
Centraal staan de thema’s «betrouwbaarheid en voorspelbaarheid» van
het doelgroepenvervoer en het «stroomlijnen van procedures voor
indicatiestellingen». Mensen willen namelijk meer dan nu het geval is
kunnen rekenen op het doelgroepenvervoer, net als op het openbaar
vervoer. Ze zijn verder gebaat bij kortere lijnen met de vervoerder om snel
incidenten op te lossen, informatie te krijgen over vertraging of over
personeelswisselingen. Met Iedereen onderweg werken we hieraan door
middel van:
– Een verkenning naar een landelijke klantenbarometer doelgroepenvervoer.
– Een verkenning naar het stroomlijnen van procedures en een centraal
loket indicatiestelling doelgroepenvervoer.
– Hogere eisen aan de dienstverlening van Valys, zoals strengere
afspraken over tijdigheid.
– De recent gepresenteerde CROW tool kostenberekening doelgroepenvervoer.
– Het inventariseren en uitwisselen van informatie over klanttevredenheid en eisen aan kwaliteit doelgroepenvervoer.
– Het borgen van thema’s uit Iedereen onderweg in de brede trajecten
(Ont)Regel de Zorg, Regie op Gegevens en Inkoop en aanbesteden in
het sociaal domein.
Doelgroepenvervoer en openbaar vervoer beter op elkaar aan laten
sluiten
Hier staat het vergroten van de regie op (de organisatie van) het eigen
vervoer en keuzevrijheid centraal. Sommige mensen met een beperking
wensen zich zo min mogelijk vooraf te moeten vastleggen op een
specifieke bestemming en vervoersvorm. Ze willen net als ieder ander de
vrijheid hebben om op de dag zelf, en ook tijdens hun reis, te kunnen
kiezen. Met Iedereen onderweg werken we samen met medeoverheden en
vervoerders hieraan door:
– Ondersteuning van de standaardisatie van gebruikersdata.
– Onderzoek van vraaggericht vervoer, waaronder het bieden van
alternatieven voor onrendabele lijnen.
– Uitbreiding van de Valys-app met meer modaliteiten doelgroepenvervoer.
– Een ov-chip op de Valys-pas toe te voegen.
– Aansluiting te zoeken bij de Lokale Inclusie Agenda.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 24 170, nr. 191

3

Inclusive Mobility Lab
In aanvulling op bovengenoemde maatregelen richten we het platform
Inclusive Mobility Lab in. Hiermee kunnen wij de continuïteit van goede
initiatieven borgen en goed werkende trajecten opschalen.
Wij zien Iedereen onderweg namelijk als beginpunt. We verlenen
ondersteuning aan een aantal nieuwe acties en acties die reeds in aanloop
tot Iedereen onderweg gerealiseerd zijn. We treden op als makelaar om
partijen bij elkaar te brengen en zo de start van het Inclusive Mobility Lab
te faciliteren, stimuleren en initiatieven verder te ontwikkelen. Het succes
van Iedereen onderweg staat of valt met de actieve betrokkenheid van alle
relevante partijen: landelijke, maar vooral provinciale en gemeentelijke
overheden, private partijen waaronder vervoerders en uiteraard
ervaringsdeskundigen.
Met het Inclusive Mobility Lab ontwikkelen we een landelijk en breed
platform dat ruimte biedt voor continue en structurele verbetering. Samen
zetten we zo stappen om een meer inclusieve en mobiele samenleving te
bereiken.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
H.M. de Jonge
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
S. van Veldhoven-van der Meer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 24 170, nr. 191

4