BIJLAGE A – Basisimplementatie ERP
Opzet
In deze rapportage komen volgens de gebruikelijke indeling achtereenvolgens
aan de orde:
I.
Samenvattend oordeel.
II. Doelen en reikwijdte.
III. Financiën.
IV. Stand van zaken, planning en mijlpalen.
V. Risico’s.
VI. Sturing en beheersing.
VII. Overzicht voortgang basisimplementatie ERP.

I – Samenvattend oordeel
In de afgelopen rapportageperiode (januari tot en met juni 2015) is de migratie
van de helikoptervloot voltooid. Voorts is bij CLSK de migratie van de overige
systemen (systemen die niet tot de hoofdwapensystemen behoren) voltooid. De
migratie van de F-16 vliegtuigen loopt door tot het einde van 2016.
Bij CZSK zijn in de rapportageperiode Zr.Ms. Rotterdam, Zr.Ms. Groningen,
Zr.Ms. Holland en Zr.Ms. Evertsen gemigreerd. De afgelopen maanden zijn ook
Zr.Ms. Zeeland en de CZSK-organisatie in het Caribisch gebied gemigreerd.
Het beschikbare budget voor de voltooiing van de basisimplementatie, van in
totaal € 433 miljoen exclusief toegerekende interne kosten, is toereikend.

II – Doelen en reikwijdte
De doelstellingen van de basisimplementatie ERP, zoals weergegeven in tabel 1,
zijn ongewijzigd ten opzichte van de vorige voortgangsrapportage (Kamerstuk 31
460, nr. 53 van 5 maart 2015).
Tabel 1: Doelstellingen, normen, streefwaarden/indicatoren en stand van zaken
Doelstelling

Norm

Streefwaarde/
Indicator

Stand van zaken

Ondersteuning van de
defensiebrede
bedrijfsvoering en het
joint operationeel
optreden.

Volledige
bevoorradingsketen
voorzien van uniforme
IV-ondersteuning (één
ERP-systeem voor de
gehele keten),
inclusief de daartoe
noodzakelijke
koppeling met de
financiële
administraties.

ERP-technologie
volledig in bedrijf
gesteld in de
functiegebieden
financiën, transport,
bevoorrading en
verwerving.

Gereed. ERPtechnologie is in bedrijf
in het financiële en het
materieellogistieke
functiegebied.

Doelstelling

Norm

Streefwaarde/
Indicator

Stand van zaken

Onderhoudsketen
gedeeltelijk voorzien
van uniforme
ondersteuning (één
ERP-systeem voor alle
operationele
commando’s).

ERP-technologie
uitgerold in het
functiegebied
onderhoud (OPCO’s
inclusief hun
onderhoudsbedrijven).

Gereed. De
onderhoudsbedrijven
van CLAS, CZSK en
CLSK zijn gemigreerd.

Ondersteuning van het Alle betrokken
besturingsmodel.
processen bij de
defensieonderdelen
gestandaardiseerd en
geïntegreerd.

ERP-technologie in
2008 volledig in
bedrijf gesteld in het
financiële domein en
medio 2015 in de
gehele
bevoorradingsketen,
inclusief verwerving en
onderhoudsfuncties.

De huidige kernel is
geschikt om het
besturingsmodel in de
financiële en
materieellogistieke
ketens en processen te
ondersteunen. De
migratie is voltooid
m.u.v. F-16.

Doelmatigheidswinst
door procesdoelmatigheid en de
herbelegging van
processen.

Alle besparingen
toegewezen aan de
defensieonderdelen en
ingeboekt in de
begroting.

Eerste deel
besparingen van 550
vte’n vanaf 2014 naar
610 vte’n in 2016 plus
€ 12 miljoen vanaf
2014 naar € 18
miljoen in 2016.

Gereed. De besparingen
zijn verwerkt in de
taakstellingen bij de
reorganisaties ten
gevolge van de
beleidsbrief 2011 en de
numerus fixus.

Doelmatigheidswinst
en betere
beheersbaarheid van
het IV-beheer door de
uitfasering van de
legacy-systemen.

Alle grote legacysystemen vervangen
door één ERPsysteem.

De meer dan 30
legacy-systemen op
materieellogistiek en
financieel gebied
worden uitgeschakeld
volgens het
migratieplan.

Het oude financiële
legacy-systeem is
ontmanteld.
Uitfasering van overige
systemen volgt nu
planmatig.

III – Financiën
ERP in de defensiebegroting
De defensiebegroting heeft drie budgetten voor de basisimplementatie van ERP:
1) ERP/M&F (SPEER). Dit investeringsbudget is bestemd voor de kosten van het
ontwerpen, bouwen en invoeren van het ERP-systeem. Het maakt deel uit van
de ramingen voor ‘Voorzien in ICT’ op beleidsartikel 6 van de
defensiebegroting.
2) Project Aanpassing Legacy-systemen (PALS). Dit investeringsbudget is
bestemd voor de kosten van het maken van koppelingen tussen oude
informatiesystemen en het nieuwe ERP-systeem. Dit budget is onderdeel van
de raming voor ‘Voorzien in ICT’ op beleidsartikel 6.
3) Exploitatievoorbereiding ERP. Dit exploitatiebudget is bestemd voor de
dienstverlening door het JIVC. Het budget is onderdeel van de raming voor
‘Apparaat per uitgavencategorie – waarvan bijdragen aan SSO’s’ op
beleidsartikel 7.
Actuele budgetten en ramingen
Tabel 2 geeft inzicht in de omvang van de drie budgetten volgens de
defensiebegroting, de raming volgens de vorige rapportage, de actuele raming,
de realisatie tot 1 juli 2015 en de prognose voor de voltooiing van de
basisimplementatie.
Tabel 2: Actuele budgetten en ramingen basisimplementatie ERP (in € miljoen)
Omschrijving

Budget

Raming
vorige
rapportage

ERP/M&F (SPEER)

276,468

276,468

Actuele Realisatie Prognose tot einde
raming t/m medio basisimplementatie
2015
276,468

276,444

0,024

PALS

31,600

29,000

29,000

29,000

0,000

Exploitatievoorbereiding

125,200

125,201

125,201

125,205

-0,004

Totaal

433,268

430,669

430,669

430,649

0,020

Toelichting budget ERP/M&F (SPEER)
Dit budget is bestemd voor de kosten van het ontwerp, de bouw en de invoering
van het nieuwe informatiesysteem en de daarbij horende activiteiten. Dit betreft
vooral uitbesteed werk. Het budget bestaat uit vier kostencategorieën plus een
reserve voor tegenvallers:
1) Programmakosten: de kosten van regievoering, de inhuur van deskundigheid
onder andere voor second opinions en reviews, de aanschaf van software en
licenties en de ontwikkeling van opleidingen en gebruikersinstructies.
2) Ontwerp- en bouwkosten: de kosten van het ontwerpen van financiële en
materieellogistieke processen en het ontwikkelen van nieuwe functies van het
ERP-systeem.
3) Migratiekosten: de kosten van de technische en organisatorische invoering
van het ERP-systeem.
4) Overige kosten: de kosten die niet tot de eerste drie kostencategorieën
worden gerekend.
5) De reserve is een voorziening om tegenvallers tijdens de uitvoering op te
vangen binnen het huidige budget voor ERP/M&F (SPEER).
Van het ERP/M&F (SPEER)-budget is voor € 276,444 miljoen besteed. Tabel 3
geeft per kostencategorie inzicht in de uitgavenraming volgens de vorige

rapportage, de actuele raming, de uitgaven tot 1 juli 2015 en de prognose voor
het einde van de basisimplementatie.
Tabel 3: budget ERP/M&F (in € miljoen)
Omschrijving
Programmakosten
Ontwerp- en bouwkosten
Migratiekosten
Overige kosten
Reserve
Totaal

Raming vorige
rapportage

Actuele
raming

Realisatie
t/m medio
2015

Prognose tot einde
basisimplementatie

77,166
93,853
96,639
8,201
0,609

77,166
93,853
96,639
8,201
0,609

77,538
95,080
95,524
8,201
0,101

- 0,372
- 1,227
1,115
0,508

276,468

276,468

276,444

0,024

Toelichting budget PALS
Dit budget is bestemd voor de kosten van het maken van tijdelijke en
permanente koppelingen tussen eerdere informatiesystemen (legacy) en het
nieuwe informatiesysteem. Van het PALS-budget is het volledige bedrag van
€ 29 miljoen uitgegeven en er worden geen verdere activiteiten voorzien.
Toelichting budget exploitatievoorbereiding
De interne dienstverlening door het JIVC wordt vanuit dit budget betaald. Er zijn
zes kostencategorieën:
1) Kennisoverdracht over de kernel en over het gebruik van infrastructuur voor
het ERP-systeem en het toekomstige beheer.
2) Migratieondersteuning, waarbij het JIVC de defensieonderdelen ondersteunt
bij vraagstukken over legacy-systemen en de technische infrastructuur.
3) Datamigratie en -onderhoud, voor de ondersteuning door het JIVC bij
dataconversie en datasynchronisatie.
4) Het gebruik van testfaciliteiten bij het JIVC.
5) Landschapsbeheer, waarbij het JIVC wordt ingezet voor het gebruik van
techniek, voor de ontwikkeling en testen van nieuwe versies en voor de
verwerking van wijzigingsverzoeken.
6) Een voorziening voor de ontwikkeling van IT-infrastructuur.
Voor exploitatievoorbereiding is €125,205 miljoen uitgegeven, daarmee is het
volledige budget besteed. Tabel 4 geeft per kostencategorie inzicht in de raming
volgens de vorige rapportage, de actuele raming, de uitgaven tot 1 juli 2015 en
de prognose voor het einde van de basisimplementatie.

Tabel 4: budget exploitatievoorbereiding (in € miljoen)
Omschrijving
Kennisoverdracht
Migratieondersteuning
Datamigratie
en -onderhoud
Testfaciliteiten
Landschapsbeheer
ICT infrastructuur
Totaal

Realisatie
Prognose tot einde
t/m medio
basisimplementatie
2015

Vorige
Rapportage

Actuele
raming

11,407
13,737

11,407
13,737

11,151
16,671

0,256
- 2,934

14,998

14,998

15,233

- 0,235

24,743
55,148
5,168

24,743
55,148
5,168

22,986
54,428
4,737

1,757
0,720
0,431

125,201

125,201

125,206

-0,005

Inzet externe medewerkers
Aan het begin van deze rapportageperiode waren 32 externe medewerkers
betrokken bij de basisimplementatie-ERP. Dit aantal is omlaag gegaan naar tien
externe medewerkers op 30 juni jl. De uitgaven voor de inzet van deze externe
medewerkers komen ten laste van het ERP/M&F (SPEER)-budget.
Interne kosten
De toepassing van het rapportagemodel voor grote ICT-projecten over de periode
van 2010 (Tussenbalans) tot en met medio 2015 leidt tot het toerekenen van
geschatte interne kosten ter hoogte van ongeveer € 161 miljoen over de gehele
periode, waarvan ongeveer € 15 miljoen voor de eerste helft van 2015. Deze
kosten waren al bekend en in de begroting afgedekt, maar volgens de nieuwe
wijze van rapporteren worden deze kosten aan het project toegerekend. In de
rapportage van 16 oktober 2014 (Kamerstuk 31 460, nr. 49) heb ik de wijze van
berekening van deze kosten toegelicht. Het grootste deel ervan betreft de kosten
van defensiepersoneel dat werkzaam is voor de in deze rapportage genoemde
projecten.
Financiële gevolgen vertraging migratie F-16
Zoals in de rapportage van 5 maart 2015 (Kamerstuk 31 460, nr. 53) is gemeld,
is met de vertraging naar schatting een bedrag gemoeid van maximaal
€ 2 miljoen. Deze kosten worden betaald uit het reguliere exploitatiebudget van
CLSK, en leiden dus niet tot een ophoging van het projectbudget.

IV – Stand van zaken, planning en mijlpalen
Ontwerp en bouw
In het najaar van 2014 is release 2.3.0 gerealiseerd. Alle basisfunctionaliteiten in
de reikwijdte van de ‘tussenbalans 2010’ zijn daarmee geleverd. Het budget voor
nieuwe functionaliteiten bedraagt € 26,623 miljoen, dit bedrag is volledig
besteed. Additionele functionaliteit wordt ontwikkeld als onderdeel van de
optimalisatie ERP en bedrijfsvoering (zie bijlage B) en komt ten laste van dat
budget.
Maritieme migratie
In de eerste helft van 2015 zijn Zr.Ms. Rotterdam, Zr.Ms. Groningen, Zr.Ms.
Holland en Zr.Ms. Evertsen gemigreerd. De afgelopen maanden is Zr.Ms. Zeeland
live gegaan en is migratie van de CZSK-organisatie in het Caribisch gebied

voltooid. Het budget voor de resterende werkzaamheden van de maritieme
migratieprojecten, ten bedrage van € 16,266 miljoen, is volledig besteed.
Grondgebonden migratie
De migraties zijn voltooid. Het budget voor de grondgebonden migratie, ten
bedrage van € 36,303 miljoen, is volledig besteed.
Luchtgebonden migratie
In de afgelopen rapportageperiode is voor alle CLSK-onderdelen de migratie van
de overige systemen (systemen die niet tot de hoofdwapensystemen behoren)
voltooid. Voor de migratie van de F-16’s is gekozen voor een gefaseerde aanpak.
Deze zomer is de migratie van het logistieke deel van de F-16 voltooid, zodat nu
alle F-16 voorraden in ERP worden beheerd. De eerste groep vliegtuigen is in
september live gebracht. Het nieuwe magazijn van het Logistiek Centrum
Woensdrecht voor warehouse management zal na oplevering worden aangesloten
op ERP M&F. Het budget voor de luchtgebonden migratieprojecten van € 13,210
miljoen is volledig verplicht, maar nog niet uitgeput. Met deze verplichtingen
kunnen de migraties worden gerealiseerd.
Migratie bij ondersteunende eenheden
De migratie bij de ondersteunende eenheden is eind 2014 voltooid, met
uitzondering van een deel van de functionaliteit voor het brandstoffenbedrijf.
Deze functionaliteit zal nog dit jaar worden opgeleverd, de migratie zal in 2016
plaatsvinden. Op dit moment wordt de bedrijfsvoering aangepast voor het werken
met ERP M&F. CDC gebruikt ERP M&F voor haar financiële en logistieke processen
en is bezig met het optimaliseren van de verwervingsprocessen.
Mijlpalenoverzicht
In de rapportageperiode januari tot en met juli 2015 zijn de volgende migraties
voltooid:
01-2015
05-2015
05-2015
06-2015
06-2015

Zr.Ms. Rotterdam
Zr.Ms. Groningen
Zr.Ms. Holland
Zr.Ms. Evertsen
Overige systemen CLSK

Op dit moment beschikken omstreeks 7600 medewerkers over ERP. Dit is een
flinke stijging ten opzichte van de omstreeks 5800 medewerkers in de vorige
rapportage. Dit is onder meer het gevolg van de migratie van het logistieke deel
van de F-16.
De enige resterende mijlpaal in het programma is de luchtgebonden migratie (de
F-16) die, zoals in de vorige rapportage van 5 maart 2015 (Kamerstuk 31 460,
nr. 53) gemeld, zal doorlopen tot eind 2016.

V – Risico’s
De risico’s voor het programma zijn gewijzigd. Ten opzichte van de vorige
rapportage is het risico ‘personele capaciteit’ komen te vervallen, omdat er in de
organisatie nu voldoende personeel aanwezig is dat ervaring heeft met migraties.
1. Kwaliteit gegevens. Schone data zijn onontbeerlijk voor een goede migratie
naar ERP. Vervuilde data kunnen stagnaties in de migratie en onbetrouwbare
resultaten in ERP opleveren. Om dit risico te beheersen is er het project Stay
Clean, dat zich richt op het bijhouden van de datakwaliteit. Hiervoor is extra
bouw- en migratiecapaciteit toegekend. Ook stellen alle defensieonderdelen
capaciteit beschikbaar. Daarnaast levert leverancier SAP ondersteuning bij de
opschoning van data.
2. Stabiliteit IT-infrastructuur. ERP is afhankelijk van de goede werking van de
IT-infrastructuur. Om verbetering aan te brengen in de staat van de IT, is een
plan van aanpak opgesteld (Kamerstukken 31 125, nr. 41 van 16 september
2014 en 31 125, nr. 52 van 19 december 2014). Zie bijlage C voor de
voortgang.

VI – Sturing en beheersing
Voor het verbeteren van de inrichting en het beheer van rollen en autorisaties
loopt een actieplan. Op aanraden van de Audit Dienst Rijk (ADR) zijn de
aansturing en voortgangsbewaking bij de uitvoering van het actieplan
aangescherpt.
De ADR heeft de methode onderzocht die Defensie hanteert bij het ontmantelen
van legacy. Daarbij is vastgesteld dat veel afhangt van de wijze waarop de
betrokken defensieonderdelen de methodiek toepassen. Op aanraden van de ADR
is de regie bij het ontmantelen eenduidig belegd bij HDBV/CIO en wordt blijvend
geïnvesteerd in de opbouw van kennis bij het personeel.

VII – Overzicht voortgang basisimplementatie ERP
Deze paragraaf bevat overzichten van de beoogde functionaliteiten van ERP en de
voortgang van de migratie. De onderstaande tabel bevat een overzicht van de
beoogde functionaliteiten volgens de reikwijdte van de Tussenbalans 2010. Voor
een overzicht van de functionaliteiten die vanaf 2003 werden beoogd, maar geen
onderdeel meer zijn van de reikwijdte van de Tussenbalans 2010, verwijs ik naar
mijn brieven van 12 maart 2014 (Kamerstuk 31 460, nr. 41) en 13 maart 2014
(Kamerstuk 31 460, nr. 42).

Tabel 6: Status functionaliteiten uit Tussenbalans
Hoofdproces

Toelichting

Opmerkingen

Financiën

Financiële ondersteuning

Gerealiseerd

Verwerving

Electronic Data Interchange (EDI) Gerealiseerd
basisvoorziening

Magazijnbeheer

Voorraadbeheer

Beheer gevaarlijke
stoffen

Foreign Military Sales (FMS)

Basisfunctionaliteit gerealiseerd

Inkoopondersteuning basis

Gerealiseerd

Integrale leveranciers- en
contractencartotheek

Gerealiseerd

Uitbreiding Warehouse
Management System (WMS) voor
opslagstrategieën en grijplocaties

Gerealiseerd

Uitbreiding basis WMS voor het
samenstellen van pakketten
(kitting)

Gerealiseerd

Voorraadbeheersing door
koppeling van SLIM4 (legacy) en
SAP

Gerealiseerd

Component Management Cockpit
(CMC) voor
componentenonderhoud

Gerealiseerd

Environment Health & Safety
(EH&S) stamgegevens

Basisfunctionaliteit is
gerealiseerd met standaard
SAP waardoor aan de
wettelijke eisen kan worden
voldaan. Vanwege nieuwe
ontwikkelingen inzake
gevaarlijke stoffen is een
aanvullende behoefte gesteld
die in 2016 zal worden
geleverd.

Transportmanagement Ondersteuning
transportprocessen (met TM/EM)

(Re)deployment
beheer

Gerealiseerd

Tracking & Tracing met Transport
Management (TM) en Event
Management (EM) voor
operationele eenheden en CDC

Basisfunctionaliteit
gerealiseerd. Ervaringen
ondersteuning missie Mali
worden meegenomen na de
basisimplementatie.

Ondersteuning van
relocatiewerkzaamheden bij
(re)deployment alsmede
registratie van gereedheid

Basisfunctionaliteit
gerealiseerd. Ervaringen
ondersteuning missie Mali
worden meegenomen na de
basisimplementatie.

Hoofdproces

Toelichting

Opmerkingen

Onderhoud, ILS

Status en locatieregistratie voor
onderhoud door operationele
commando’s inclusief overdracht
van materieel

Gerealiseerd

Verschillende
onderhoudsfunctionaliteiten voor
de bedrijven

Gerealiseerd

De onderstaande tabel bevat de voortgang van de migraties per
defensieonderdeel.
Tabel 7: kwantitatieve voortgang migraties
Defensieonderdeel

Voortgang migratie

Bestuursstaf

Voltooid

CZSK

Voltooid

CLAS

Voltooid

CLSK

Luchttransport- en helikoptervloot zijn gemigreerd, migratie
F-16 wordt eind 2016 voltooid

KMAR

Voltooid

CDC

Voltooid

DMO

Voltooid, m.u.v. het brandstoffenbedrijf (deel bulkbrandstof)

BIJLAGE B – Optimalisatie ERP en bedrijfsvoering
Doelen en reikwijdte
De basisimplementatie is in 2015 voltooid, met uitzondering van de F-16 en een
deel van de functionaliteit van het brandstoffenbedrijf. De basisimplementatie is
een grote stap op weg naar een volledig ‘paarse’ bedrijfsvoering en een
belangrijke verbetering in de geautomatiseerde ondersteuning van de besturing
van Defensie. Met kleinschalige, gerichte verbeteringen wordt gewerkt aan de
verdere optimalisatie van de bedrijfsvoering en ERP. Het gebruik van ERP vraagt
een nieuwe manier van werken, waarbij het denken in ketens en de kwaliteit van
gegevens veel belangrijker zijn dan voorheen.
Voortgang
In de eerste helft van 2015 zijn de leveranties 2.4.0 en 2.5.0 in productie
genomen. Deze leveranties stonden vooral in het teken van het oplossen van
problemen, het wegnemen van de noodzaak tot geïmproviseerde oplossingen en
het uitbreiden van managementinformatie. Ook is veel aandacht besteed aan
nazorg en de ondersteuning van lopende migraties.
Planning en mijlpalen
Voor 2016 zijn de volgende prioriteiten gesteld:
1) Optimaliseren gebruik:
a. ondersteuning eindgebruikers;
b. opleiding en kennis nieuwe gebruikers;
c. verbeteren processen zodat ze beter aansluiten op ERP;
d. optimaliseren besturingsprincipes, zoals vraag- en
aanbodmanagement en assortimentsgewijs werken.
2) Datakwaliteit (Stay Clean).
3) Ondersteuning operationeel optreden en oefeningen:
a. ondersteuning lopende missies;
b. verbeteren en toevoegen van functionaliteit.
4) Wet- en regelgeving.
5) Financiële duurzaamheid (Life Cycle Costing).
6) Overig.
‘Optimaliseren gebruik’ en ‘datakwaliteit’ keren jaarlijks terug. In
overeenstemming met de prioriteiten zal in 2016, verdeeld over 4 of 5
leveranties, de volgende nieuwe of verbeterde functionaliteit worden geleverd:
1) Ondersteuning operationeel optreden en oefeningen:
a. verbeterde integratie tussen de logistiek en transport, zodat het hele
proces, van aanvraag tot ontvangst, voor de gebruiker één geheel
vormt;
b. introductie van automatische middelen om goederen te registeren en
te herkennen, zoals het gebruik van scanners in plaats van handmatig
invoeren;
c. introductie van draadloze identificatie waarmee met behulp van
zendmasten de locatie van voertuigen of containers kan worden
bepaald;
d. bepaling van de locatie van voertuigen en containers tijdens
transport;

e.

f.

g.

ompakken van goederen, bijvoorbeeld door van twee containers één
te maken of pakketten te splitsen voor de optimale belading van een
vliegtuig;
track & trace, het kunnen volgen van een artikel in de keten van
aanvraag tot aflevering met als doel transparantie en
voorspelbaarheid;
vernieuwing van IT voor ondersteuning van de munitieketen.

2) Financiële duurzaamheid
a. inzicht in de kosten per wapensysteem (loopt door tot in 2017).
3) Wet- en regelgeving
a. basisregistratie van gevaarlijke stoffen in ERP M&F;
b. ondersteuning van complexe aanbestedingsprocessen.
4) Overig
a. aanpassingen vanwege de selectie van een nieuwe huisbankier;
b. optimaliseren van processen rondom btw en accijnzen.
Financiën
In de ontwerpbegroting 2016 is voor de werkpakketten € 15 miljoen opgenomen,
opgebouwd als volgt:
Optimaliseren gebruik
Datakwaliteit
Ondersteuning operationeel optreden en oefeningen
Financiële duurzaamheid
Wet- en regelgeving
Overig

€ 6,5 miljoen
€ 1,0 miljoen
€ 2,8 miljoen
€ 0,5 miljoen
€ 1,7 miljoen
€ 2,5 miljoen

Risico’s en maatregelen
Om de functionaliteit in gebruik te kunnen nemen, is ook personele capaciteit bij
de gebruikersorganisaties nodig. Voor nieuwe functionaliteiten of veranderende
wet- en regelgeving geldt bovendien dat er processpecialisten beschikbaar
moeten zijn om de detailspecificaties op te stellen. Pas wanneer de specificaties
duidelijk zijn en de benodigde personele capaciteit bij de gebruikersorganisaties is
vrijgemaakt, zullen de ERP-aanpassingen worden gerealiseerd. Dat zorgt ervoor
dat de functionaliteit goed aansluit op de bedrijfsvoering en op de juiste manier in
gebruik wordt genomen.
Afhankelijkheden met andere projecten
ERP moet uiteindelijk gaan draaien op de nieuwe IT-infrastructuur (zie bijlage C),
dat is echter pas na 2016 aan de orde.

BIJLAGE C – IT-vernieuwing
Doelen en reikwijdte
De IT van Defensie wordt volledig vernieuwd. De nieuwe IT zal zowel de huidige als nieuwe
toepassingen ondersteunen. In overeenstemming met de visie op IT (Kamerstuk 31 125, nr. 45)
staan continuïteit, beveiliging en innovatie centraal.
Voor de vernieuwing wordt ten minste vijf jaar uitgetrokken. Het traject wordt gefaseerd
uitgevoerd, waarbij steeds alleen de eerstvolgende fase in detail wordt uitgewerkt. Zo kan
voortdurend worden ingespeeld op veranderingen en blijft het traject als geheel bestuurbaar.
De nieuwe IT-infrastructuur biedt alle bouwblokken die nodig zijn om gebruikerstoepassingen te
kunnen draaien, zoals stroomvoorziening, koeling, opslag, rekencapaciteit, netwerkverbindingen,
authenticatie (‘wie ben je?’), autorisatie (‘wat mag je?’) en de ontsluiting van gegevens. De
infrastructuur is geschikt voor verschillende niveaus van informatiebeveiliging (zowel hoog als laaggerubriceerd) en kan zowel in Nederland als tijdens missies worden gebruikt. Dit alles volgens de
eisen die zijn gesteld in het High-Level Ontwerp (HLO) voor de IT-vernieuwing (Kamerstuk 31 125,
nr. 57).
Voortgang
Tijdens een haalbaarheidstoets en een daaropvolgende marktconsultatie heeft Defensie met
marktpartijen gesproken over het HLO. De uitkomst is dat de markt de gewenste vernieuwing
haalbaar acht en voldoende mogelijkheden ziet om die samen met Defensie tot stand te brengen.
Wel moet Defensie er voor zorgen dat de planning haalbaar blijft. Tevens is opgemerkt dat de
vernieuwing verder moet gaan dan de techniek alleen en dat ook de werkprocessen en de
competenties zullen moeten veranderen. Tot slot is vastgesteld dat het HLO in meer detail moet
worden uitgewerkt, voordat tot aanbesteding kan worden overgegaan.
Defensie heeft KPMG geselecteerd als strategische partner bij het realiseren van de ITvernieuwing. In die hoedanigheid zal KPMG Defensie onder meer ondersteunen bij het vormgeven
van de samenwerking met de markt en het verder professionaliseren van de IT-regie. Defensie was
al begonnen met het verbeteren van de IT-processen en het verder ontwikkelen van ITcompetenties, deze ontwikkelingen worden voortgezet. Het HLO is de afgelopen maanden in meer
detail uitgewerkt. Deze uitwerking vormt de basis voor de verwerving. Tijdens de verwerving zal de
concrete vorm van marktsamenwerking worden bepaald en zal er duidelijkheid komen over de
kosten.
Planning en mijlpalen
De eerste fase is gericht op het realiseren van een groeikern voor de nieuwe IT in 2016. De
groeikern bestaat uit een eerste versie van de nieuwe IT-infrastructuur waarop vier nieuwe
toepassingen zullen draaien ter ondersteuning van het informatiegestuurd optreden van de
Koninklijke Marechaussee (IGO-KMar). Over de behoeftestelling voor IGO-KMar heb ik u op 17
maart jl. geïnformeerd (Kamerstuk 33 763, nr. 70).
De vier toepassingen zijn:
1) Advanced Passenger Information versie 3 (API 3) waarmee, op grond van de analyse van
(veel) data, het passagiersverkeer op de luchthavens gerichter kan worden gecontroleerd;
2) een briefingtool waarmee informatie vanuit verschillende bronnen snel kan worden gebundeld
voor het briefen van KMar-medewerkers;
3) het Tactisch-Operationeel Bevelvoeringssysteem (TOBS) dat de werkstroombesturing bij
informatiegestuurd optreden ondersteunt;
4) het Common Operational Picture (COP) waarmee, op grond van informatie uit verschillende
systemen, in het operatiecentrum een gemeenschappelijk situatiebeeld wordt gepresenteerd.
De groeikern bevat voldoende nieuwe infrastructurele voorzieningen om deze toepassingen
werkend te krijgen en te houden. Deze voorzieningen voldoen aan de eisen van het HLO. De
reikwijdte van deze eerste fase is nog beperkt, zowel geografisch (alleen in Nederland) als in

rubricering (alleen laag-gerubriceerd). Omdat de toepassingen voor IGO-KMar ook mobiel zullen
worden gebruikt, zal mobiel gebruik in Nederland wel deel uitmaken van de eerste fase.
Nadat de werking is aangetoond, kan er in de volgende fasen worden opgeschaald, niet alleen in
toepassingen en in aantallen gebruikers maar ook in rubricering (uitbreiding naar hooggerubriceerd) en geografisch (uitbreiding naar expeditionair gebruik). Ook het overzetten van
huidige toepassingen kan dan van start gaan.
De verwerving wordt op dit moment voorbereid en zal op korte termijn beginnen. De verwerving is
gericht op een meerjarige samenwerkingsovereenkomst, waarin gedetailleerde afspraken over de
eerste fase worden vastgelegd en meer globale afspraken over het vervolg. In de verwerving
worden de eisen door middel van een inhoudelijke dialoog met marktpartijen verder uitgewerkt. Op
deze manier is er ruimte voor innovatieve oplossingen van leveranciers. Dit alles zal plaatsvinden
na screening door Bureau Industrieveiligheid van de MIVD.
Financiën
De eerste fase wordt gefinancierd vanuit de reeds beschikbare budgetten voor IGO-KMar (voor wat
betreft toepassingen, zie Kamerstuk 33 763, nr. 70 van 17 maart 2015) en vernieuwing van de ITinfrastructuur (zie Kamerstuk 31 125, nr. 41 van 16 september 2014).
In het algemeen zullen de kosten en de beschikbare middelen, in overeenstemming met de
aanbevelingen van Gartner, in evenwicht worden gehouden met behulp van een financieel model.
Dat model bevat zowel de financiële ruimte als de verwachte ontwikkeling van de kosten. De
financiële ruimte is de optelsom van alle investerings- en exploitatiereeksen voor de huidige én de
nieuwe IT uit de begroting. De kostenontwikkeling kan nog niet worden bepaald, omdat een aantal
benodigde grootheden nog moet worden vastgesteld, zoals de kosten die de markt gaat rekenen en
de gevolgen van de IT-vernieuwing voor het personeelsbestand. Hierover zal in de loop van 2016
meer duidelijkheid ontstaan. Over eventuele gevolgen voor het personeelsbestand zal uiteraard
eerst overleg worden gevoerd met de medezeggenschap en de vakcentrales.
Risico’s en maatregelen
Er worden vijf risicocategorieën onderkend:
1) het grote aantal betrokken organisatiedelen;
2) de vertaling van strategische doelen naar concrete veranderingen;
3) de flexibiliteit van de huidige processen;
4) de ambitie ten opzichte van de beschikbare personele capaciteit en middelen;
5) de geschiktheid van de huidige verwervingsprocessen voor de gewenste manier van
marktsamenwerking.
Met behulp van deze categorieën worden opkomende risico’s voortdurend in beeld gebracht en
worden passende maatregelen getroffen.
Afhankelijkheden met andere projecten
De IT-vernieuwing zal in nauwe samenwerking met project IGO-KMar tot stand worden gebracht.
Er zijn voorts afhankelijkheden met de projecten vernieuwing-TITAAN en Secure Werkplek Defensie
(SWD).
Toetsing door Bureau ICT-toetsing (BIT)
Het plan voor de IT-vernieuwing bij Defensie, zoals beschreven in deze bijlage, zal halverwege
december worden voorgelegd aan Bureau ICT-toetsing (BIT). Nadat het BIT advies heeft
uitgebracht, zal ik dat advies, in overeenstemming met artikel vier van het Instellingsbesluit
tijdelijk Bureau ICT-toetsing1, binnen vier weken aan uw Kamer toezenden.

1
Besluit van de minister voor Wonen en Rijksdienst van 10 juli 2015, nr. 0000373449, tot instelling van het
tijdelijk Bureau ICT-toetsing, Staatscourant nr. 21178, 23 juli 2015.