Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1781
Vragen van het lid Paulus Jansen (SP) aan de Minister voor Wonen en
Rijksdienst over woningcorporaties die de huurprijs van sociale huurwoningen
fors verhogen (ingezonden 20 maart 2014).
Antwoord van Minister Blok (Wonen en Rijksdienst) (ontvangen 23 april 2014)
Vraag 1
Wat is uw reactie op het artikel «Corporaties zoeken geld om heffing Rijk te
betalen. Sociale huurwoningen fors duurder geworden»?1
Antwoord 1
Zoals het bericht in de Volkskrant aangeeft, betreft het huurstijgingen bij
vrijgekomen woningen en dus nieuwe verhuringen. Op zich is het een
normaal onderdeel van huurbeleid van woningcorporaties om huurprijzen
van woningen in relatie te brengen met de kwaliteit van de woningen. Zeker
bij woningen waar de huur tot op dit moment laag was in vergelijking met de
kwaliteit, kan dit een hogere harmonisatie tot gevolg hebben. De kwaliteit van
de woning, vastgesteld aan de hand van het woningwaarderingsstelsel, maar
wel binnen de context van de lokale marktsituatie en doelstellingen rond
betaalbaarheid voor de doelgroep, bepaalt tot hoever een corporatie de huur
bij verhuizing kan en zal verhogen. Aangezien het gaat om situaties waarin
een nieuwe huurder de woning betrekt, kan deze overigens wel een eigen
afweging maken met betrekking tot de betaalbaarheid van de huur van de
woning, waarbij ook de te ontvangen huurtoeslag meegewogen kan worden.
Reisafstanden tussen wonen en werken zullen daarbij ook een afweging zijn.
Ik hecht veel waarde aan de betaalbaarheid en beschikbaarheid van sociale
huurwoningen voor de doelgroep. Mijn brief die ik uw Kamer vrijdag 11 april
heb doen toekomen (kenmerk brief 2014-0000206536) bevat ook maatregelen
die juist hierop gericht zijn. Zo bezie ik de mogelijkheid om de regels ten
aanzien van toewijzing door corporaties aan te scherpen, waarmee de
betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen voor lagere inkomens
verbeterd worden. Ook werk ik een huursom voor corporaties uit, inclusief
huurharmonisatie. Op deze manier wordt er voor gezorgd dat een verhuurder
ook bij nieuwe huurders rekening moet houden met de ruimte die hij heeft
voor huurverhogingen. Starters en doorstromers op de huurmarkt zijn hierbij
gebaat. De corporaties moeten zich meer richten op het aanbieden van

1

ah-tk-20132014-1781
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

De Volkskrant, 17 maart 2014.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

betaalbare huurwoningen voor de huishoudens met lagere inkomens als
kerntaak. Daarbij gaat het niet alleen om passend toewijzen, maar ook, in het
stadium daarvoor, om passend bouwen.
Betrokken corporaties moeten zorgvuldig omgaan met de inzet van het
instrument harmonisatie en hierbij afwegingen maken ten aanzien van de
betaalbaarheid van woningen voor al zijn huurders. Desgewenst kunnen
gemeenten ook hierover prestatie-afspraken maken met de corporaties.
Vraag 2
In Amsterdam en Utrecht zijn de huren gemiddeld ruim 100 euro duurder
geworden, maar wat zijn de gemiddelde huurstijgingen per regio, uitgesplitst
in (groot)stedelijke en landelijke regio’s?
Antwoord 2
In bijlage 1 is de gemiddelde huurstijging inclusief harmonisatie per regio in
2013 vermeld.2
Vraag 3
Klopt het dat meer dan éénderde van de nieuwe huurders in Utrecht meer
huur betaalt dan volgens het Nibud verantwoord is, en hoe is die verhouding
in andere gemeenten?
Antwoord 3
Deze uitspraak in het artikel is gebaseerd op een interview met directeur Kip
van corporatie Mitros uit Utrecht en betreft alleen nieuwe verhuringen bij
deze corporatie en niet alle nieuwe huurders in Utrecht zoals de Volkskrant
vermeldt. Corporatie Mitros heeft volgens de directeur «niet veel speelruimte
om huren minder hard te laten stijgen». Voor andere corporaties die actief
zijn in Utrecht kan dit anders liggen. Er is bij het ministerie geen gemeentespecifiek onderzoek bekend naar de hoogte van de huur bij nieuwe verhuringen in relatie tot het huishoudeninkomen.
Vraag 4
Wat is uw reactie op woningcorporaties, die stellen dat de verhuurderheffing
niet is op te brengen door in eigen vlees te snijden en dat daarom de huren
verhoogd worden?
Antwoord 4
Zoals ik ook bij de behandeling in uw Kamer van de voorstellen met
betrekking tot de verhuurderheffing heb laten zien, hebben corporaties wel
degelijk mogelijkheden om op dit punt keuzes te maken: het verminderen van
de bedrijfslasten, verkoop van bezit en scherpe investeringskeuzes. Zo
kunnen investeringen in energiezuinigheid, na wisseling van de huurder,
terugkomen in een hogere huurprijs maar kunnen de totale woonlasten door
middel van een lagere energierekening betaalbaar blijven voor de doelgroep.
Daarnaast kunnen corporaties door middel van hun toewijzingsbeleid er meer
voor zorgen dat betaalbare woningen gericht aan de doelgroep worden
toegewezen.
Per afzonderlijke corporatie zijn de mogelijkheden voor de inzet van de
verschillende instrumenten vanzelfsprekend in meer dan wel mindere mate
aanwezig.
Vraag 5
Wat is uw reactie op de schrikbarende cijfers van de Amsterdamse Federatie
van Woningcorporaties, waaruit blijkt dat de huurprijs van opnieuw te
verhuren woningen in Amsterdam soms bijna 150 euro per maand hoger ligt
dan bij zittende huurders?3 Kunt u uw antwoord toelichten en uitsplitsen per
stadsdeel en de verschillen ertussen?

2
3

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer
Het Parool, 18 maart 2014, «Sociale huur schiet omhoog».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Antwoord 5
In mijn antwoord op vraag 1 heb ik aangegeven dat, zeker bij woningen waar
de huur tot op dit moment laag was in vergelijking met de kwaliteit, het kan
zijn dat huurprijzen van woningen meer in relatie worden gebracht met de
kwaliteit van de woningen.
Bij de cijfers zoals gepresenteerd in het artikel in het Parool is daarnaast een
belangrijke kanttekening te plaatsen. De gemiddelde kale huur van zelfstandige woningen in de corporatiesector in Amsterdam bedraagt per 1 januari
2013 € 447 per maand (zie bijlage 2).4 De gemiddelde kale huur in het
vrijkomende aanbod aan sociale huurwoningen is, na invoering van de
schaarstepunten, voor de periode 1 oktober 2011–januari 2014 gemiddeld
€ 557 (bron:Woningnet). Dit verschil van ruim € 100 kan niet gezien worden
als extra huurverhoging bij vrijkomende woningen (huurharmonisatie). In het
aanbod zijn namelijk ook gerenoveerde woningen en nieuwbouwwoningen
opgenomen. Deze woningen hebben gemiddeld genomen een beduidend
hogere huur dan woningen in de bestaande huurvoorraad. Dit speelt
bijvoorbeeld ook in stadsdeel West waar het verschil tussen de gemiddelde
huur in de voorraad en het vrijkomende aanbod het grootst is, namelijk € 143
per maand.
Vraag 6
Kunt u toelichten waarom de eerdere vragen over een groeiend aantal
huisuitzettingen van gezinnen met kinderen en de gevolgen de daarvan nog
niet zijn beantwoord?
Antwoord 6
De vragen zijn op 31 maart jl. door de Staatssecretaris van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid, mede namens de Staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en mij aan de Tweede Kamer gezonden (Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2013–2014, nr. 1593).
Vraag 7
Op welke manieren gaat u concreet voorkomen dat de huren verder stijgen
en dat mensen uit hun huis worden gezet vanwege betalingsachterstanden
omdat de huur onverantwoord hoog is?
Antwoord 7
Zoals ik in mijn antwoord op vraag 1 heb toegelicht, kondig ik in mijn brief
van 11 april maatregelen aan waarmee de betaalbaarheid en beschikbaarheid
van sociale huurwoningen voor de doelgroep verbeterd wordt. Verder zal ik
nauwkeurig de vinger aan de pols houden op het punt van betaalbaarheid en
beschikbaarheid van woningen voor de doelgroep. De rapportage waar de
motie van de leden Knops (CDA) en Verhoeven (D66) mij om heeft verzocht is
hiervoor een belangrijk instrument. Zoals bekend, zult u deze voor de
begrotingsbehandeling ontvangen.
In de antwoorden op de eerdere Kamervragen over huisuitzettingen is
aangegeven dat er in 2013 een stijging van het aantal huisuitzettingen te zien
was van 8%. Hoewel er dus sprake is van een stijging is het aantal huisuitzettingen in 2013 nog altijd lager dan in 2006, 2007 en 2008. Uit de meest
recente cijfers van Aedes blijkt dat de meest voorkomende redenen voor
huisuitzettingen uit corporatiewoningen huurachterstanden (in 2013: 88%)
zijn, maar ook wietteelt onderhuur/woonfraude of overlast zijn oorzaken. Aan
een huurachterstand kan een terugval in inkomen of een toename van de
schuldenproblematiek ten grondslag liggen.
Wanneer er sprake is van huurachterstand doen corporaties er alles aan om
het aantal huisuitzettingen in verband met huurachterstand te beperken. Dat
doen zij onder meer door persoonlijk contact, maatwerk en samenwerking
met lokale partijen.

4

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3

Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van de leden
Karabulut, Paulus Jansen en Kooiman (allen SP), ingezonden 18 februari 2014
(vraagnummer 2014Z03020)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

4