> Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer
der Staten-Generaal
Binnenhof 21-23
2513 AA Den Haag

Ministerie van
Infrastructuur en Milieu
Plesmanweg 1-6
2597 JG Den Haag
Postbus 20901
2500 EX Den Haag
T 070 456 00 00
F 070 456 11 11
Kenmerk
IENM/IVW-2011/14083
Bijlage(n)
3

Datum
Betreft

22 november 2011
Implementatie Wet VROM BES

Geachte voorzitter,
Bij de behandeling van het wetsvoorstel, houdende regels inzake de
volkshuisvesting, de ruimtelijke ordening en het milieubeheer in de openbare
lichamen Bonaire, Sint-Eustatius en Saba (Wet VROM BES, Kamerstukken serie 32
473) in uw Kamer op dinsdag 11 oktober 2011, hebt u mij verzocht een brief aan
u te richten met de wijze waarop de implementatie van de wet in praktijk vorm
zal krijgen. Leden van de Eerste Kamer brachten hun zorgpunten met betrekking
tot de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van het wetsvoorstel naar voren.
Bij het wetgevingsoverleg heb ik benadrukt dat ik de zorg van uw Kamer deel.
Ik sta daarom een stapsgewijze toepassing van de milieuregelgeving voor,
waarbij de meest prioritaire onderwerpen het eerst worden geadresseerd.
Afgelopen weken is samen met de bestuurscolleges van de openbare lichamen
overleg gevoerd over de implementatie van de Wet VROM BES. De betrokken
bestuurscolleges kunnen zich vinden in onderstaande aanpak om uiteindelijk te
komen tot een adequaat uitvoeringsniveau van de Wet VROM BES. Deze aanpak
zal gebaseerd zijn op de pijlers subsidiariteit, proportionaliteit, solidariteit en
betaalbaarheid.
Subsidiariteit
Het huidige wetsvoorstel VROM BES is een raamwet, welke de komende jaren
nader ingevuld zal gaan worden met algemene maatregelen van bestuur en lokale
verordeningen (zie bijlage 1). Bij deze nadere invulling zal rekening gehouden
worden met het subsidiariteitsbeginsel. Waar lokale maatregelen voldoen, zal
regelgeving van de centrale overheid achterwege blijven. De geldende lokale
regelgeving is daarbij in eerste instantie maatgevend, daar waar verbetering of
verscherping redelijkerwijs plaats kan vinden zal deze worden doorgevoerd.

Pagina 1 van 4

Proportionaliteit
Voorkomen moet worden dat inwoners en bedrijven in Caribisch Nederland een
stortvloed aan nieuwe, andere regels over zich heen krijgen. Ik sta voor een
aanpak die rekening houdt met de omstandigheden waarin men op de eilanden
leeft. Nieuwe regels mogen de eilandbewoners niet onevenredig in hun
leefomstandigheden beperken. Ik wil de Wet VROM BES dan ook gefaseerd in
werking laten treden en waar nodig met overgangsregelingen. Urgente
milieuproblemen zullen worden opgepakt met zo laag mogelijk bestuurlijke,
administratieve en maatschappelijke lasten, terwijl milieuproblemen die op de
eilanden geen rol van betekenis spelen ook niet gereguleerd zullen worden. Zoals
de inhoud van de Wet VROM BES al aangeeft zal prioriteit worden gegeven aan
met name afvalbeheer, bodem- en waterbeheer (incl. afvalwaterzuivering),
vergunningverlening aan en toezicht op grote bedrijven en – buiten het kader van
de Wet VROM BES – drinkwater. Hierbij zal overigens ook maatwerk worden
geboden: de milieuproblematiek is op de drie eilanden niet eensluidend.

Ministerie van
Infrastructuur en Milieu

Datum

Kenmerk
IENM/IVW-2011/14083

Solidariteit
Caribisch Nederland is sinds 10 oktober 2010 onderdeel van het Nederlands
staatsbestel geworden. Daarmee hebben alle inwoners van Nederland een
gedeelde verantwoordelijkheid voor de leefomgeving en natuurwaarden in
Caribisch Nederland gekregen. Dat impliceert ook steun vanuit Europees
Nederland aan hun Caribische landgenoten, in technische en financiële zin. Binnen
het kader van de uitvoering van de Wet VROM BES zal dan ook gezocht worden
naar kansen en mogelijkheden om de Caribische eilanden onderdeel te laten
worden van beheersgebieden van bestaande (overheids-)diensten in Nederland.
Betaalbaarheid
Financiële aspecten die voortvloeien uit het in werking treden van dit wetsvoorstel
mogen niet leiden tot een onevenredige stijging van de kosten van
levensonderhoud voor inwoners van Caribisch Nederland. Rioolheffing,
afvalheffing en andere nader in te vullen (belasting)maatregelen zullen rekening
moeten houden met de draagkracht van de eilandbewoners.
Naar verwachting kunnen de kosten van het beheer en de exploitatie van
riolering, drinkwatervoorziening en afvalscheiding niet volledig worden
doorberekend aan deze kleine leefgemeenschappen en de toeristen. In het
hieronder beschreven implementatieplan zal hiervoor een oplossing gevonden
moeten worden die recht doen aan de hiervoor beschreven elementen
proportionaliteit en solidariteit.
Implementatieplan
Ik zal samen met de drie openbare lichamen komen tot een gezamenlijk gedragen
implementatieplan per eiland. Het is de eilandbesturen duidelijk dat ook zij zullen
moeten investeren in apparaatopbouw, vorming en opleiding van ambtenaren,
samenwerkingsvormen en draagvlak binnen de organisatie. Wil men in Caribisch
Nederland vorm geven aan de wens om zelfsturend de wetgeving uit te willen
voeren, dan zal geïnvesteerd moeten worden in een structurele
organisatieopbouw, waarmee de uitvoering van ruimtelijk en milieubeleid is
gewaarborgd.
In het implementatieplan zullen de kosten van uitvoering van de Wet VROM BES
goed tegen het licht worden gehouden. De kosten van uitvoering van de wet voor
de openbare lichamen worden meegenomen in het onderzoek van de Minister van

Pagina 2 van 4

Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties betreffende de draagkracht van
inwoners van Caribisch Nederland. Eventuele aanpassing van de vrije uitkering
voor de BES-eilanden vindt na 2012 plaats. Voor 2012 zal ik samen met de
eilanden zoeken naar tussentijdse financieringsbronnen van activiteiten die voor
dat jaar ingepland staan. Verder ben ik, zoals tijdens het overleg met uw Kamer
aan de orde is geweest, in gesprek met organisaties op het terrein van drinkwater
en afvalwaterzuivering die mogelijk bereid zijn om, op basis van het uitgangspunt
van solidariteit, Caribisch Nederland te ondersteunen. Ik heb de intentie om met
de betreffende sectoren tot duidelijke afspraken hierover te komen. Dit zal enige
tijd vergen en tot die tijd ben ik bereid de exploitatiekosten van de
afvalwaterzuivering op Bonaire voor mijn rekening te nemen.

Ministerie van
Infrastructuur en Milieu

Datum

Kenmerk
IENM/IVW-2011/14083

De uitgangspunten van het implementatieplan heb ik in bijlage 2 bijgevoegd.
Hierin wordt zichtbaar dat het aantal verplichtingen voortvloeiend uit de Wet
VROM BES voor de openbare lichamen, waaraan nog geen enkele vorm van
uitvoering is gegeven, zeer gering is. Dat ligt anders wanneer de openbare
lichamen er voor kiezen om op adequate wijze uitvoering te gaan geven aan
allesomvattend, integraal milieubeleid. Dat vergt vanzelfsprekend een veel
grotere personele en financiële inspanning.
Ik ben er van overtuigd dat de prioriteiten die voor 2012 zijn opgenomen in het
implementatieplan ook in dat jaar uitgevoerd kunnen gaan worden, voor zover dat
al niet het geval is. Met de meeste taken is namelijk al een begin van uitvoering
gemaakt.
Om tot nadere invulling te komen van de Wet VROM BES heb ik besloten in 2012
twee formatieplaatsen (milieu) open te stellen in Caribisch Nederland voor lokale
werknemers. Deze functies zijn structureel, waarmee de openbare lichamen zullen
worden bijgestaan bij de verdere implementatie van de Wet VROM BES. Zij
vormen tevens het aanspreekpunt voor inwoners, bedrijven en diensten op de
eilanden om hen van advies te dienen over ruimtelijke ordening en milieu.
Milieuprogramma
Om tot concrete uitvoering van de Wet VROM BES te komen gaat het wetsvoorstel
uit van milieuprogramma’s die jaarlijks per openbaar lichaam worden vastgesteld.
In het kader van het VNG-twinningsproject Breda-Bonaire heb ik de gemeente
Breda verzocht assistentie te verlenen aan de openbare lichamen om vanuit hun
gemeentelijke praktijk de eilanden te assisteren met het stellen van prioriteiten
en het maken van een planning en inschatting van benodigde menskracht en
kosten van uitvoering. De milieuprogramma’s zullen vorm geven aan een
gefaseerde implementatie van regels, welke op basis van de Wet VROM BES
gesteld worden of gaan worden. De stap-voor-stap-benadering die ik op deze
wijze, conform de wens van uw Kamer, in samenspraak met de eilandbesture n
hanteer, impliceert dat de precieze consequenties per deelterrein en per eiland
uitkristalliseren en bepaald worden. Het beslissen over de implementatiemaatregelen is daarmee rechtstreeks gekoppeld aan de daadwerkelijke
uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid.
Een eerste inventarisatie ten behoeve van het milieuprogramma van Bonaire heb
ik – mede op verzoek van het bestuurscollege van Bonaire - ter informatie
bijgevoegd (bijlage 3). Deze inventarisatie vormt een goede basis om de
gesprekken in te gaan ove r prioriteiten, planning, personele lasten en kosten. Een

Pagina 3 van 4

dergelijke inventarisatie, opgesteld in samenwerking met de gemeente Breda, wil
ik ook laten uitvoeren voor Sint-Eustatius en Saba.
De brief van het bestuurscollege van Bonaire is overigens een goede indicator dat
op de eilanden serieus aan de implementatie wordt gewerkt. Dit onderstreept nog
eens het belang van spoedige inwerkingtreding van de wet.
In het licht van het nader concretiseren van de Wet VROM BES in amvb’s en
verordeningen heb ik met de openbare lichamen afgesproken alle regelingen
gezamenlijk op te stellen, dan wel de eilandbesturen vroegtijdig te betrekken bij
de totstandkoming van rijksregelingen. Ook bij het invoeren van nieuwe
regelgeving zal voorlichting en communicatie plaats vinden met de bewoners van,
bedrijven en diensten in Caribisch Nederland.

Ministerie van
Infrastructuur en Milieu

Datum

Kenmerk
IENM/IVW-2011/14083

Ook ten aanzien van praktische implementatieproblemen zal ik de komende jaren
expertise ter beschikking blijven stellen. Ook op dit moment gebeurt dat
overigens al. Zo kan ik uw Kamer melden dat het Ministerie van Infrastructuur en
Milieu, op verzoek van het eilandbestuur van Sint-Eustatius, intensief bijstand
verleent bij het in behandeling nemen van de vergunningaanvraag van het bedrijf
NuStar.
Met bovenstaande benadering stem ik de feitelijke implementatie van de
milieuwetgeving die op de BES eilanden van kracht wordt, zowel wat inhoud als
wat fasering betreft, af op wat voor de eilanden belangrijk, haalbaar en
uitvoerbaar is. Ik wil daarbij benadrukken dat de inwerkingtreding van de Wet
VROM BES daar geen voorschot op neemt. In die wet worden immers geen
normen voorgeschreven die zonder nadere uitvoeringsregelgeving toepassing
zullen vinden. Anderzijds is het in werking treden van de Wet VROM BES een
noodzakelijke voorwaarde voor een goede stapsgewijze implementatie van de
milieuwetgeving op de eilanden. Ik wijs daarbij bijvoorbeeld op de verdeling van
bevoegdheden tussen de eilandbesturen en de rijksoverheid en op de rechtsbasis
die de Wet de eilandbesturen biedt om nadere uitvoeringsmaatregelen te treffen,
waaronder ook de mogelijkheid om bepaalde heffingen in te voeren.

Hoogachtend,
DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU

Joop Atsma

Pagina 4 van 4