Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

29 325

Maatschappelijke Opvang

Nr. 99

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 juli 2019
Kwetsbare mensen moeten we op een goede manier ondersteunen en
begeleiden, zodat zij op eigen wijze deel kunnen nemen aan de samenleving. Dit is een belangrijk uitgangspunt waar Rijk, gemeenten, zorgaanbieders, ervaringsdeskundigen en andere partijen zich gezamenlijk voor
inspannen.
Ik zie veel goede werkwijzen en mooie initiatieven in het land. Zo biedt
«Zwolle Actief» niet langer reguliere dagopvang, maar activeert in plaats
daarvan dak- en thuislozen door hen persoonlijke begeleiding (coaching)
te bieden. De activeringscoach ontwerpt samen met de deelnemer een
maatwerktraject voor een passende daginvulling met heldere stappen
voor de toekomst. «Zwolle actief» maakt gebruik van bestaande
werkplekken, activeringsplekken en inzet van lokale ondernemers.
In Gouda zorgt de gemeente voor een zo soepel mogelijke overgang van
beschermd wonen naar begeleid wonen. Samen met woningcorporaties
en zorgaanbieders zijn appartementen gerealiseerd voor ambulant
begeleid wonen, in de buurt van de beschermd wonen instelling. De
cliënten kunnen gebruik maken van de inloopmogelijkheden die de
beschermd wonen instelling biedt, waardoor zij gemakkelijk in contact
staan met hun (oude) begeleiders indien zij dat willen.
Helaas zijn er ook nog veel signalen van mensen die zich onvoldoende
gehoord en geholpen voelen. Het is belangrijk dat we door blijven gaan
met het verbeteren van de zorg en ondersteuning aan deze mensen. Met
deze voortgangsrapportage informeer ik u over de voortgang van de
maatregelen die zich richten op de groep mensen die gebruik maakt van
beschermde woonvormen en de maatschappelijke opvang. Ook bied ik u
hierbij de actieagenda Dak- en Thuisloze Jongeren aan1, evenals de
antwoorden op de vragen die u naar aanleiding van het actieprogramma
Dak- en Thuisloze Jongeren heeft gesteld (Kamerstuk 29 325, nr. 97).
1

kst-29325-99
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 325, nr. 99

1

Kernpunten van deze brief
In deze brief, die ik mede namens de Minister van VWS en de Minister van
BZK stuur, ga ik in op:
1. Stappen die zijn gezet na de lancering van het actieprogramma Dak- en
Thuisloze Jongeren;
2. Uitvoering van de meerjarenagenda beschermd wonen en maatschappelijke opvang;
3. Afspraken die Rijk en VNG hebben gemaakt over de invoering van het
nieuwe verdeelmodel voor beschermd wonen;
4. Maatregelen die zijn genomen ten behoeve van een goede uitvoering
van de landelijke toegankelijkheid;
5. Ontwikkelingen om te komen tot een betere ondersteuning en
begeleiding van kinderen in de opvang;
6. Diverse toezeggingen die ik tijdens het AO maatschappelijke opvang
op 20 december jl. heb gedaan.
1. Actieprogramma Dak- en Thuisloze Jongeren (Kamerstuk
29 325, nr. 97)
Op 14 maart jl. lanceerde ik het actieprogramma Dak- en Thuisloze
Jongeren 2019–2021, waarmee ik een forse vermindering van het aantal
dak- en thuisloze jongeren (18–27 jaar) wil realiseren en de integrale
ondersteuning op alle levensgebieden van de jongere wil verbeteren. Dit
is nodig omdat ons land op 1 januari 2016 volgens schatting van het CBS
10.700 dak- en thuisloze jongeren telde. Een onacceptabel hoog aantal.
De afgelopen maanden is het actieprogramma op een voortvarende
manier van start gegaan. Zo zijn 13 gemeenten op 1 juli jl. begonnen met
de pilots die tot doel hebben het aantal dak- en thuisloze jongeren met
100% terug te dringen (geen enkele jongere langer dan drie maanden in
de opvang) en nieuwe instroom te voorkomen. In die gemeenten gaan
65 jongeren een bijzonder maatwerktraject volgen. Het Kansfonds staat
hierbij voor 650.000 euro garant. Dat komt neer op 10.000 euro per
jongere, waarmee de jongerenregisseur de ruimte krijgt om de problemen
die spelen aan te pakken en de jongere verder te helpen, op basis van een
toekomstplan van de jongere zelf.
Er is een klankbordgroep geformeerd en het jongerenpanel staat in de
startblokken. Samen met hen houd ik het actieprogramma op de juiste
koers. Een eerste inhoudelijk resultaat is het meldpunt dat bij de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens is ingericht, waar maatschappelijke
organisaties problemen met inschrijvingen in de BRP kunnen melden.
Met deze brief bied ik u het implementatieplan (de «actieagenda») Dak- en
Thuisloze Jongeren aan. De actieagenda laat zien hoe ik samen met mijn
collega bewindspersonen van BZK, SZW, OCW en JenV, gemeenten en
vele andere samenwerkingspartners de complexe opgave oppak die voor
ons ligt. Het betreft direct een brede «call to action»; er zijn veel partijen
die ervoor kunnen zorgen dat deze kwetsbare jongeren op een betere
manier worden geholpen om dak- en thuisloosheid zoveel mogelijk terug
dringen.
2. Meerjarenagenda beschermd wonen en maatschappelijke
opvang
In de meerjarenagenda staan de thema’s centraal waarop lokale, regionale
en landelijke partijen intensiever willen samenwerken om de implementatie van de visie van de commissie Toekomst beschermd wonen (Cie
Dannenberg) te versnellen. De concretisering van de ambities van de
meerjarenagenda vindt plaats langs twee lijnen: a. versnelling van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 325, nr. 99

2

lokale en regionale samenwerking en b. de landelijke ondersteuning van
lokale en regionale partijen. Onderstaand ga ik nader in op beide
actielijnen.
a. Versnelling van de lokale en regionale samenwerking
Zoals ik heb gemeld in eerdere voortgangsrapportages zijn met
gemeenten bestuurlijke afspraken gemaakt over de realisatie van de visie
zoals beschreven in het advies van de commissie Dannenberg. Als
onderdeel daarvan zouden zij in 2017 in hun regio een plan maken over
hoe zij de ondersteuning aan cliënten van beschermd wonen en
maatschappelijke opvang de komende jaren vormgeven. Inmiddels
beschikken 45 van de 46 centrumgemeenten over een regioplan. Ik neem
persoonlijk contact op met de centrumgemeente die dit nog niet heeft.
Tijdens het bestuurlijk overleg op 11 december jl. hebben Rijk en
gemeenten afgesproken dat alle regio’s in 2019 concrete uitvoeringsafspraken maken ten aanzien van het bieden van passende ondersteuning
van mensen die beschermd wonen of in de maatschappelijke opvang
zitten. De uitvoeringsafspraken gaan o.a. over de verantwoordelijkheidsverdeling tussen gemeenten in de regio, de verdeling van het beschikbare
budget en de wijze waarop samengewerkt wordt met partijen in de regio.
Er is een uitvraag onder centrumgemeenten gedaan om zicht te krijgen op
de stand van zaken op dit punt. Uit de reacties van 412 centrumgemeenten
kan worden geconcludeerd dat alle regio’s hier mee bezig zijn. Een deel
van de gemeenten is al ver gevorderd, een ander deel moet nog flinke
stappen zetten. Eind van het jaar zal uitvoeriger in kaart worden gebracht
wat de precieze stand van zaken in regio’s is ten aanzien van de uitvoeringsafspraken.
b. Landelijke ondersteuning van lokale en regionale partijen
Om de landelijke en lokale partijen te ondersteunen bij de implementatie
van de ambities uit de meerjarenagenda is per 1 juli bij ZonMw een
subsidieprogramma gestart. Het kan gaan om initiatieven die gericht zijn
op begeleiding en ondersteuning in de wijk, in de eigen sociale omgeving
van mensen en initiatieven die zijn gericht op herstel en zelfredzaamheid.
ZonMw legt daarbij de verbinding met reeds lopende programma’s bij
ZonMw, zoals het actieprogramma lokale initiatieven voor mensen met
verward gedrag en bestaande trajecten gericht op de ondersteuning van
cliënten en naasten.
Tevens is een landelijk projectleider bij ZonMW aangesteld die
aanspreekpunt is voor landelijke en regionale partijen en de mogelijkheid
heeft regio’s te faciliteren waar bijvoorbeeld uitvoeringsafspraken
moeilijker tot stand komen. De projectleider zal de verbinding leggen met
de regio-adviseurs van het Verbindend Landelijk Ondersteuningsteam
(VLOT), het vervolg op het Schakelteam personen met verward gedrag.
Deze adviseurs faciliteren vraaggericht de partners in de regio’s als het
gaat om persoonsgerichte aanpak voor mensen die in een sociaalmaatschappelijk kwetsbare positie terecht zijn gekomen.
Hieronder noem ik enkele concrete activiteiten die in het kader van de
meerjarenagenda zijn of worden opgepakt.
• Er is door MIND en Werkplaats COMO een verkenning uitgevoerd naar
lokale beleidsparticipatie en belangenbehartiging door cliënten en
naasten. Uit de verkenning blijkt dat lokaal veel gebeurt en de
intrinsieke motivatie van cliënten en naasten groot is. Tegelijkertijd
vragen we veel van mensen, terwijl de basis een bijdrage te leveren
2

De VNG heeft 46 centrumgemeenten om een reactie gevraagd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 325, nr. 99

3

•

•

•

vaak broos is. Er wordt vaak sterk geleund op enkele heel actieve
mensen, maar deze mensen zijn soms onvoldoende toegerust om hun
taak te vervullen en basale zaken zoals reiskostenvergoeding zijn niet
altijd geregeld. De verkenning heeft veel goede voorbeelden en
werkzame elementen opgeleverd, die gebruikt kunnen worden door
andere regio’s. Momenteel worden op basis van deze verkenning
activiteiten uitgewerkt om cliëntparticipatie en de inzet van ervaringsdeskundigheid te versterken. Zo gaan betrokken partijen op basis van
deze verkenning in gesprek met gemeenten en instellingen over de
verantwoordelijkheid voor het financieren van een voldoende stevige
basis voor (regionale) cliënten- en familieorganisaties. Daarnaast
wordt nagedacht over een effectieve manier om kennis en goede
voorbeelden breed te delen.
Aan de oproep aan gemeenten pilots te starten voor gespecialiseerde
cliëntondersteuning voor daklozen of mensen die dakloos dreigen te
raken, is door vier gemeenten gehoor gegeven. Deze gemeenten zullen
de komende periode op hun eigen wijze in de praktijk uittesten wat een
goede werkwijze is om deze cliënten daadwerkelijk te ondersteunen.
Movisie zal ervoor zorgen dat de leerervaringen breed worden
verspreid.
Er ligt een forse opgave op het terrein van wonen. Er zijn meer
betaalbare en geschikte woningen met passende ondersteuningsarrangementen nodig om de uitstroom uit de maatschappelijke opvang en
het beschermd wonen te bevorderen en daar waar mogelijk instroom
in beschermd wonen en de maatschappelijke opvang te voorkomen.
Gemeenten maken hierover in hun regio afspraken met o.a. corporaties, andere verhuurders en zorgaanbieders. Om deze opgave kracht
bij te zetten, zijn de VNG, Actiz, Aedes en de Ministeries van BZK en
VWS een bestuurlijke werkgroep gestart die onder meer tot taak heeft
te stimuleren dat alle gemeenten de lokale opgave in beeld brengen en
woon-zorgvisies ontwikkelen op basis waarvan prestatieafspraken
worden gemaakt. Deze werkgroep richt zich op verschillende doelgroepen, waaronder de groep personen die gebruik maken van het
beschermd wonen of de maatschappelijke opvang. Dit initiatief past bij
de werkwijze van het Interbestuurlijk Programma (IBP) waarin Rijk en
gemeenten gezamenlijk onder andere de maatschappelijke opgave
«Toekomstbestendig wonen» oppakken. Ik constateer dat de «sense of
urgency» nu breed aanwezig is.
Vandaag, 4 juli, vond de vijfde bijeenkomst van het Samenwerkingsverband Brede Schuldenaanpak plaats. Binnen dit Samenwerkingsverband werken betrokken ministeries, gemeenten en andere betrokken
partijen aan het terugdringen van schuldenproblematiek. Deze
bijeenkomst had als thema: «ontzorgen van kwetsbare burgers met
schulden» en was dit keer specifiek gericht op de mensen die gebruik
maken van het beschermd wonen en de maatschappelijke opvang.
Bekend is immers dat veel mensen die beschermd wonen of in de
opvang verblijven te maken hebben met forse problematische
schulden. De Staatssecretaris van SZW en ik zien, samen met andere
partijen, dat standaardoplossingen deze mensen niet voldoende verder
helpen en het persoonlijk herstel hinderen. Tijdens deze bijeenkomst
zijn concrete oplossingsrichtingen verkend voor de groep mensen uit
beschermd wonen en maatschappelijke opvang met schulden. In de
volgende voortgangsrapportage zal ik ingaan op de geboekte
voortgang bij het implementeren van deze oplossingen.

3. Nieuw verdeelmodel
Een belangrijk traject in het realiseren van het advies van de commissie
Toekomst beschermd wonen is de ontwikkeling van een nieuw objectief
verdeelmodel. De voorlopige uitkomsten van het nieuwe verdeelmodel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 325, nr. 99

4

zijn dit voorjaar openbaar gemaakt. Dit voorlopige verdeelmodel heeft
betrekking op beschermd wonen, maatschappelijke opvang en
begeleiding (nieuwe taken Wmo 2015).
Mede naar aanleiding daarvan heeft de VNG een expertiseteam «Doordecentralisatie Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen» ingesteld.
Dit team heeft de opdracht gekregen te adviseren met welk zorgvuldig
proces en met welke randvoorwaarden invulling gegeven kan worden aan
(1) de doordecentralisatie van middelen van centrumgemeenten naar alle
gemeenten en (2) het nieuwe verdeelmodel, zodat continuïteit in de hulp
en ondersteuning in alle gemeenten kan worden gewaarborgd. Dit advies
is besproken in het bestuurlijk overleg tussen Rijk en gemeenten op 2 juli
jl. Conform de toezeggingen van de Minister van BZK tijdens het AO
Sociaal Domein van 25 april 2019 (Kamerstukken 34 477 en 29 362, nr. 65)
en het VAO Sociaal domein van 22 mei 2019 (Handelingen II 2018/19,
nr. 85, item 12) informeer ik u hierbij over de belangrijkste uitkomsten van
dit overleg.
Rijk en gemeenten zijn overeengekomen in tien jaar tijd tot een objectief
verdeelmodel en algehele doordecentralisatie van beschermd wonen te
komen. Dat betekent dat gemeenten in die periode geleidelijk overstappen
van de huidige historische verdeling over centrumgemeenten naar een
volledig objectieve verdeling over alle gemeenten. Het ingroeipad begint
in 2021, waarbij de middelen in 2021 100% historisch worden verdeeld. In
2022 wordt een deel van de middelen voor het eerst objectief verdeeld. De
centrumgemeenten blijven verantwoordelijk voor bestaande cliënten. De
nieuwe cliënten vallen vanaf 2022 onder de verantwoordelijkheid van alle
gemeenten. Over de eventuele doordecentralisatie van de maatschappelijke opvang zal op basis van een evaluatie in 2026 een beslissing worden
genomen.
De afspraak tussen Rijk en gemeenten dat regio’s eind 2019 concrete
uitvoeringsafspraken beschikbaar hebben, is bekrachtigd. Gemeenten
zetten zich onverminderd in om de beoogde inhoudelijke beweging
gestalte te geven. Het expertiseteam adviseert om gemeenten verplicht
regionaal te laten samenwerken om cliënten op een goede manier te
kunnen blijven ondersteunen. Hoe de verplichte samenwerking er exact
moet uit zien, wordt de komende maanden nader uitgewerkt. Ook andere
elementen uit het advies zullen de komende maanden worden geconcretiseerd, zoals de instelling door Rijk en gemeenten van een Taskforce die de
inhoudelijke beweging aanjaagt en monitort.
Bij de volgende voortgangsrapportage beschermd wonen en maatschappelijke opvang informeer ik u nader over de stappen die Rijk en
gemeenten gezamenlijk hebben gezet.
4. Landelijke toegankelijkheid
Uitgangspunt van de Wmo 2015 is dat ingezetenen van Nederland die
maatschappelijke opvang nodig hebben, altijd opgevangen moeten
worden. Deze «landelijke toegankelijkheid» is voorgeschreven in artikel
1.2.1 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015).
Zoals ik meldde in de voortgangsrapportage beschermd wonen en
maatschappelijke opvang van 17 december 2018 waren de uitkomsten van
het mystery guest onderzoek dat in dat jaar werd uitgevoerd teleurstellend. Hoewel er een lichte verbetering zichtbaar was ten opzichte van
2017, kreeg nog altijd 24% van de mystery guests geen slaapplek.
Daarnaast werd 19% van de mystery guests doorverwezen naar een
andere locatie/regio, waarbij onduidelijk was of dit geleid zou hebben tot
een slaapplek.
Naar aanleiding van de uitkomsten van dit onderzoek heb ik de
gemeenten waar twee of meer mystery guests geen toegang kregen tot
een slaapplek – in het kader van het interbestuurlijk toezicht – gevraagd
om een reactie op de bevindingen van de onderzoekers. Vervolgens ben ik

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 325, nr. 99

5

tijdens twee bestuurlijke overleggen in gesprek gegaan met de verantwoordelijke wethouders. Aan de wethouders van de gemeenten die zowel
in 2017 als 2018 te veel mystery guests hadden afwezen, heb ik gevraagd
een plan van aanpak op te stellen waarin zij aangeven hoe zij de landelijke
toegankelijkheid gaan borgen in hun regio. Zij hebben deze plannen
inmiddels aangeleverd. In augustus 2019 verwacht ik van deze gemeenten
een verslag over de uitvoering van de maatregelen in het plan van
aanpak. Ik ben ervan overtuigd dat nu alle betrokken gemeenten ervan zijn
doordrongen dat afwijzing van hulpvragers op grond van regiobinding of
capaciteitsproblemen niet in overeenstemming is met de wet.
Daarnaast zijn in de afgelopen periode maatregelen genomen, gericht op
alle gemeenten. Zo heeft de VNG nieuwe beleidsregels opgesteld rondom
landelijke toegankelijkheid die aan duidelijkheid niets te wensen
overlaten. Zij bevordert dat gemeenten deze zo spoedig mogelijk
overnemen en vaststellen. VNG werkt met gemeenten aan een werkinstructie om de uitvoering beter te faciliteren bij het uitvoeren van
landelijke toegankelijkheid. Daarnaast heeft de VNG onlangs regiobijeenkomsten voor uitvoerders georganiseerd rond dit thema om de kennis
over wat mag en moet verder te verspreiden.
Op verzoek van gemeenten wordt op dit moment onderzoek uitgevoerd
naar de knelpunten die gemeenten en cliënten ervaren rondom de
uitvoering van de landelijke toegankelijkheid van zowel het beschermd
wonen als de maatschappelijke opvang. Er wordt bekeken of landelijke
toegankelijkheid leidt tot een onevenredige belasting van bepaalde regio’s
en er worden oplossingsrichtingen geformuleerd. Ook vindt een
toekomstverkenning plaats met het oog op de effecten en gevolgen van
de doordecentralisatie van de feitelijke uitvoering van beschermd wonen
en de maatschappelijke opvang van centrumgemeenten naar alle
gemeenten. De uitkomsten van dit onderzoek verwacht ik najaar 2019.
Zodra het beschikbaar is, deel ik dat uiteraard met uw Kamer.
5. Kinderen in de opvang
Jaarlijks maken enkele duizenden kinderen gebruik van de maatschappelijk opvang. Voor kinderen is dit een zeer ingrijpende ervaring.
Doorgaans is de aanleiding al ingrijpend, maar ook het vertrek uit het
eigen huis en het verblijf in een opvanglocatie heeft een forse impact. Het
is daarom belangrijk dat deze kinderen, die in hele moeilijke en zorgelijke
omstandigheden opgroeien, de juiste hulp krijgen en in een veilige
omgeving kunnen leven. Uitgangspunt daarbij is wat mij betreft dat
kinderen niet in de maatschappelijke opvang thuis horen. En dat als zij
daar toch terecht komen, zij de juiste hulp en ondersteuning ontvangen.
De afgelopen periode zijn diverse maatregelen genomen om de positie
van kinderen in de opvang te verbeteren. Deze licht ik onderstaand toe.
Normenkader vrouwenopvang
Op 2 juli 2018 is in het bestuurlijk overleg tussen VWS, VNG en Federatie
Opvang besloten een normenkader te ontwikkelen voor kinderen in
opvang. Aanleiding vormde de «Eindrapportage Lenferink over kinderen
in de maatschappelijke en de vrouwenopvang» (2018), waaruit o.a. blijkt
dat niet helder is wat wordt verstaan onder «goede opvang» voor
kinderen. In opdracht van VWS is dit in beeld gebracht in het rapport
«Ontwikkeling normenkader Kinderen in de Opvang». Dit rapport treft u
als bijlage aan3. Het eindrapport bestaat uit twee delen: a) een uitbreiding
op het normenkader voor de vrouwenopvang gericht op kinderen in de
3

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 325, nr. 99

6

vrouwenopvang en b) een advies over wat nodig is tot ontwikkeling van
een normenkader te komen voor kinderen in de maatschappelijke opvang.
Het is nu aan opvangorganisaties, gemeenten en andere ketenpartners
om dit nieuwe kader voor de vrouwenopvang in de praktijk te gaan
toepassen en gezamenlijk toe te werken naar een normenkader voor
kinderen in de maatschappelijke opvang. Op 5 april heb ik hierover met
wethouders gesproken in een wethoudersoverleg. Zij hebben aangegeven
het belang hiervan in te zien. De komende maanden bekijken Federatie
Opvang, VNG en VWS wat nodig is om hier op korte termijn stappen in te
kunnen zetten.
Passend onderwijs voor kinderen in de opvang
In het afgelopen jaar is de motie Van den Hul4 aangenomen waarin
aandacht wordt gevraagd voor het belang van passend onderwijs voor
kinderen in de vrouwenopvang en in het bijzonder voor het ontbreken van
een standaardsamenwerking tussen de opvang en het onderwijs.
Q-consult Zorg heeft in opdracht van VWS en OCW onderzocht wat
moeders en kinderen zelf belangrijk vinden in de samenwerking tussen
opvang en onderwijs en hoe opvangorganisaties en scholen hierop
inspelen. Hiertoe hebben zij drie praktijkbeschrijvingen uitgewerkt. Per
praktijkbeschrijving zijn succesfactoren en verbeterpunten geformuleerd.
Deze kunnen als inspiratie dienen en handvatten bieden voor opvangorganisaties en scholen. Het rapport «Praktijkbeschrijvingen van samenwerkingen tussen onderwijs en zorg Kinderen in de vrouwenopvang» treft u
in de bijlage van deze brief aan.5
Daarnaast is een aantal overstijgende bevindingen en adviezen geformuleerd. Q-Consult Zorg stelt voor te borgen dat leren en ontwikkelen van
het kind integraal onderdeel wordt van het professioneel handelen en stelt
voor dat het normenkader kinderen per 2020 onderdeel van het keurmerk
vrouwenopvang wordt. Federatie Opvang kan met een selectie van
aanbieders verkennen of het mogelijk is om kinderen een eigenstandig
risicoprofiel te geven, zodat bezien kan worden of kinderen toch naar
school kunnen, als de moeder uit veiligheidsoverwegingen niet naar
buiten mag. Als kinderen zelf niet naar school kunnen uit veiligheidsoverwegingen, dan kan ingezet worden op onderwijs op locatie. Gemeenten
zijn verantwoordelijk voor een goede uitvoering van de Jeugdwet, de Wet
maatschappelijke ondersteuning, de Leerplichtwet en de samenwerkingsverbanden passend onderwijs voor een dekkend aanbod in de regio. De
komende maanden bespreek ik samen met het Ministerie van OCW en
met de VNG op welke manier gemeenten invulling kunnen geven aan hun
verantwoordelijkheid in de samenwerking tussen opvang en school.
6. Toezeggingen (Kamerstuk 29 325, nr. 96)
Zoals toegezegd tijdens het AO maatschappelijke opvang op 20 december
jl. informeer ik u hierbij over de uitkomsten van bestuurlijk overleg met
gemeenten over een aantal zaken.
Uw Kamer heeft tijdens het AO op 20 december jl. vragen gesteld over de
toepassing van het zelfredzaamheidscriterium. De zelfredzaamheid van
iemand moet eerst goed worden onderzocht voordat de gemeente hier
een oordeel over velt. Ik heb met gemeenten afgesproken dat zij voor het
eind van het jaar «ingrediënten» op een rij zetten die onderdeel moeten
uitmaken van een onderzoek naar de zelfredzaamheid van personen. De
VNG stemt dit af met Federatie Opvang, de RIBW-Alliantie, MIND en

4
5

Kamerstuk 31 497, nr. 264.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 325, nr. 99

7

Werkplaats COMO en de uitkomst wordt tijdens een volgend bestuurlijk
overleg besproken.
Ik heb met uw Kamer afgesproken bij gemeenten onder de aandacht te
brengen welke mensen wel en niet in aanmerking komen voor de
maatschappelijke opvang in het kader van de Wmo 2015. VWS heeft dit in
beeld gebracht. Met de VNG is afgesproken dat zij dit overzicht deelt met
gemeenten.
Een ander punt dat ik met gemeenten heb besproken, is de verplichting
voor gemeenten mensen in te schrijven in de BRP. Ook heeft de Staatssecretaris van BZK hier in april 2019 een brief over gestuurd naar
gemeenten (zie ook de opmerking hierover op pagina 2 van deze brief).
Uw Kamer heeft gevraagd hoe gemeenten de winterkouderegeling
toepassen en of daarbij verschillen tussen gemeenten bestaan. Achterliggende gedachte is dat het voor dak- en thuislozen niet uit zou moeten
maken waar zij zich in de winter melden; de opvang moet goed geregeld
zijn. Gemeenten hebben mij laten weten dat zij gaan inventariseren hoe
gemeenten de winterkouderegeling invullen. Deze inventarisatie zal in
september 2019 beschikbaar zijn.
Tot slot
Ik merk dat de relevante lokale, regionale en landelijke partijen een grote
verantwoordelijkheid voelen kwetsbare mensen die gebruik maken van de
maatschappelijke opvang, beschermd wonen en begeleiding op een
goede manier te helpen. Het is mijn stellige overtuiging dat door het
bundelen van onze krachten het aantal daklozen uiteindelijk zal afnemen,
mensen sneller in staat zijn zelfstandig te gaan wonen of goede hulpverlening (blijven) ontvangen, zodat zij weer op eigen wijze deel kunnen
nemen aan de samenleving.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
P. Blokhuis

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 325, nr. 99

8