Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2242
Vragen van de leden Van Nispen en Karabulut (beiden SP) aan de Minister
van Veiligheid en Justitie over de onafhankelijkheid van deurwaarders en de
verwevenheid met incassobureaus (ingezonden 29 februari 2016).
Antwoord van Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
11 april 2016). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2015–2016, nr.
2064.
Vraag 1
Bent u bekend met de antwoorden van uw voorganger op Kamervragen over
het deelnemen van niet-gerechtsdeurwaarders in deurwaarderspraktijken en
de borging van de onafhankelijkheid van het gerechtsdeurwaardersambt?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat niet-gerechtsdeurwaarders op grond van artikel 4, sub b, van de
Verordening Onafhankelijkheid van de Gerechtsdeurwaarders (de verordening) alleen mogen participeren in een deurwaarderskantoor als deze niet
direct of indirect betrokken is bij opdrachten aan hetzelfde kantoor?
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Voldoet de huidige verordening aan de recent door de Tweede Kamer
aangenomen wetswijziging van de Gerechtsdeurwaarderswet, waarin de
kernwaarde onafhankelijkheid uitdrukkelijk in is opgenomen?2 Kunt u uw
antwoord toelichten?

1

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2011–2012, nr. 2310 en Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2012–2013, nr. 2667
2
Wijziging van de Gerechtsdeurwaarderswet in verband met de evaluatie van het functioneren
van de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders, alsmede de regeling van
enkele andere onderwerpen in die wet, nr. 34 047

ah-tk-20152016-2242
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Ja. Gerechtsdeurwaarders moeten volgens het nieuwe artikel 12a van de
Gerechtsdeurwaarderswet altijd onafhankelijk hun ambt kunnen uitvoeren.
Een maximaal zeggenschapsbelang van 49% door een derde-nietgerechtsdeurwaarder en een deelnemingsverbod voor directe en indirecte
opdrachtgevers (zoals voorgeschreven in de artikelen 3 en 4 van de geldende
verordening) geven samen een goede concretisering van het beginsel van
onafhankelijkheid van de gerechtsdeurwaarder en scheppen duidelijke
voorwaarden voor behoud van de zeggenschap binnen de eigen gerechtsdeurwaardersorganisatie.
Vraag 4
Wat vindt u van de wens van uw voorganger dat er eigenlijk sprake zou
moeten zijn van verdergaande derdenparticipatie en zelfs nulparticipatie?3
Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 4
Omdat ik hecht aan een goed verankerde onafhankelijkheid van de gerechtsdeurwaarder als bijzonder ambtsdrager heb ik een voorgestelde wijziging van
de geldende verordening, die een versoepeling van de participatieregels
beoogde, niet goedgekeurd. Een recente uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 24 februari 20164 heeft dit bevestigd,
waarover ik u per separate brief reeds berichtte. Met deze uitspraak is geen
leemte ontstaan in de zin dat nu geen regels zouden gelden met betrekking
tot de gewenste onafhankelijkheid. Integendeel, de geldende verordening van
de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG) is
ongewijzigd van kracht, waarin de interne en de externe onafhankelijkheidsvereisten verankerd zijn.
Daarnaast krijgt het onafhankelijkheidsvereiste een wettelijke grondslag die
per 1 juli a.s. in werking treedt. De geldende KBvG-verordening uit 2010 geeft
daar een nadere invulling aan. Het is primair aan de KBvG om de onafhankelijkheid in de beroepspraktijk vorm te geven met haar verordenende
bevoegdheid. Dit thema zal op de agenda blijven staan van het overleg dat ik
periodiek voer met de KBvG.
Mijn ambtsvoorganger constateerde in antwoord op eerdere Kamervragen5
dat er binnen de KBvG onvoldoende draagvlak is voor een verdergaande
beperking van participatie door derden in gerechtsdeurwaarderskantoren dan
reeds het geval is in de geldende KBvG-verordening. Een algehele uitsluiting
in een nieuwe KBvG-verordening was toen en is ook nu in dit licht niet
realistisch. Of er aanleiding bestaat vereisten rondom onafhankelijkheid na
inwerkingtreding van artikel 12a van de Gerechtsdeurwaarderswet in de vorm
van een AMvB nader in te vullen, wordt momenteel in overleg met de KBvG
bezien.
Vraag 5
Hoe wordt gecontroleerd of derden die participeren in een deurwaarderskantoor niet indirect of direct betrokken zijn bij opdrachten aan datzelfde
kantoor?
Antwoord 5
De Verordening Onafhankelijkheid van de Gerechtsdeurwaarder regelt onder
andere in artikel 5 dat de gerechtsdeurwaarder gehouden is om via een
aandeelhoudersovereenkomst waarborgen te scheppen voor de onafhankelijkheid. Ook is geregeld dat hij opgave doet aan het bestuur van de KBvG
van de voor het gerechtsdeurwaarderskantoor gekozen rechtsvorm en de
inrichting daarvan, de aandeelhouders, vennoten of anderszins deelnemende
personen, de omvang van hun deelnemingen en de aan elk van hun
toekomende rechten en of deze personen direct of indirect betrokken zijn bij
opdrachten aan het kantoor.
De controle vindt plaats door het bestuur op basis van signalen die de
publiekrechtelijke beroepsorganisatie ontvangt. De controle kan momenteel

3

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2011–2012, nr. 2310, vraag en antwoord 5
ECLI:NL:RVS:2016:473
5
Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel nr. 2310
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

worden uitgevoerd in het kader van de audit op de kwaliteitsnormen, doordat
de KBvG-commissie Toetsing de auditoren daar een specifieke aanwijzing
voor geeft. Per 1 juli 2016 vindt daarnaast de controle plaats door het Bureau
Financieel Toezicht (BFT), in het kader van het nieuwe integraal toezicht.
Vraag 6
Bent u bekend met het belang dat rechtsbijstandsverzekeraar DAS heeft in
deurwaarderskantoren en incassokantoren?6 Hoe groot is dat belang en hoe
wordt daarop gecontroleerd? Is bij u bekend of deze rechtsbijstandsverzekeraar indirect of direct betrokken is bij opdrachten aan diezelfde deurwaarderskantoren? Kunt u daarbij uw reactie geven?
Antwoord 6
Ja. Rechtsbijstandsverzekeraar DAS heeft mij toegelicht dat DAS sinds 2006
belangen heeft in een aantal gerechtsdeurwaarderskantoren van 49%. Of deze
situatie in overeenstemming is met de regels uit de verordening staat ter
beoordeling van de KBvG en de tuchtrechter. DAS Holding heeft tevens
belangen in een aantal incassokantoren. Deze incasso-organisaties kennen
een grote diversiteit aan opdrachtgevers, variërend van MKB-bedrijven tot
grootzakelijke dienstverleners. Als in incassozaken van deze opdrachtgevers
een gerechtelijk traject moet worden opgestart, worden deze zaken aan de
deurwaarderskantoren waar DAS in participeert in behandeling gegeven. Dit
worden indirecte opdrachten genoemd. Volgens DAS worden rechtstreekse
opdrachten, zoals haar eigen premie-incasso’s, uitsluitend in behandeling
gegeven aan gerechtsdeurwaarderskantoren waarin DAS Holding geen
aandelenbelang heeft. DAS heeft volgens opgave geen incasso-portefeuilles
waarbij zij eigenaar is van de vorderingen (koopportefeuilles) die in behandeling zijn bij gerechtsdeurwaarders waarin DAS Holding een aandelenbelang
heeft. DAS heeft mij bericht dat derhalve geen sprake is van directe opdrachten aan gerechtsdeurwaarderskantoren waar zij een belang in heeft.
Vraag 7
Hoe oordeelt u in het algemeen over de verwevenheid van incassoorganisaties en gerechtsdeurwaarders?
Antwoord 7
Een zekere verwevenheid is onvermijdelijk omdat de gerechtsdeurwaarder in
ons stelsel nu eenmaal bijzonder ambtenaar en ondernemer tegelijk is en hij
naast gerechtelijke ook buitengerechtelijke incassowerkzaamheden mag
ondernemen, zij het op een bij wet en bij verordening gereguleerde wijze.
Incassowerkzaamheden zijn in beginsel verbonden met de kernfunctie van de
gerechtsdeurwaarder: procesinleiding, betekening van exploiten en civiele
tenuitvoerlegging. Het is de gerechtsdeurwaarder op zichzelf toegestaan om
werkzaamheden te verrichten die in het verlengde van deze kernfuncties
liggen, al zal hij de aard en de omvang van deze nevenwerkzaamheden
moeten melden bij de KBvG. Ook in het grensgebied tussen het ambtelijke
werk en de incasso zal echter altijd duidelijk moeten zijn wie in welke
hoedanigheid optreedt (zie mijn antwoord hieronder op de vragen 8 en 9). De
gerechtsdeurwaarder blijft bovendien altijd gebonden – ook als hij geen
ambtelijke werkzaamheid verricht – aan de beroepsethische regels die
voortvloeien uit de KBvG-verordeningen en die door de tuchtrechter worden
gehandhaafd en staat onder financieel toezicht van het BFT.
Vraag 8, 9
Wat vindt u er van dat er organisaties zijn die zelfs in het logo «incasso &
gerechtsdeurwaarders» hebben verwerkt, waarmee een incassobureau druk
kan uitoefenen door onomwonden de schijn te wekken aan burgers en
bedrijven dat ze met een gerechtsdeurwaarder te maken hebben, ook als dat
(nog) niet het geval is?
Is het geoorloofd dat een incassobureau zich voordoet als gerechtsdeurwaarder? Zo ja, waarom wordt dat toegestaan, gelet op de risico’s? Zo nee, wat
gaat u hier tegen ondernemen? Bent u bereid zo nodig de regels aan te
scherpen?
6

DAS Financieel Jaarverslag 2014, pagina’s 31 en 32

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3

Antwoord 8, 9
Incassobureaus mogen niet de indruk wekken (of dat nu naar schuldenaren
toe of naar schuldeisers is) dat zij bevoegdheden hebben die zij niet hebben.
Het is van groot belang dat misbruik van de titel en het logo van gerechtsdeurwaarder wordt tegengegaan. Bij schuldenaren mag geen misverstand
bestaan over de positie en bevoegdheid van diegene die een incasso verricht.
Het publiek moet erop kunnen blijven vertrouwen dat de gerechtsdeurwaarder ook gerechtsdeurwaarder is en dat de civiele tenuitvoerlegging in handen
van een bevoegde openbaar ambtenaar ligt. Het nieuwe beroepsregister van
het per 1 juli 2016 in werking tredende artikel 2a Gerechtsdeurwaarderswet
biedt beter inzicht in wie bevoegd is. De KBvG doet in voorkomende gevallen
ook aangifte bij het Openbaar Ministerie (OM) van het zonder daartoe
gerechtigd zijn voeren van de titel van gerechtsdeurwaarder (artikel 435, sub
3, van het Wetboek van Strafrecht). Of in individuele gevallen de regels
worden overtreden, zal worden onderzocht door het OM.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

4