Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1625
Vragen van het lid Pouw-Verweij (JA21) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over zwaargewonden die niet naar een
traumacentrum worden gebracht (ingezonden 29 december 2022).
Antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 21 februari 2023). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2022–2023, nr. 1303.
Vraag 1
Welk percentage van de patiënten met ernstige verwondingen komt in een
ander ziekenhuis terecht dan in een van de elf traumacentrum waar zij
moeten worden behandeld?1
Antwoord 1
Het percentage ernstig gewonde patiënten behandeld in een traumacentrum
varieert per ROAZ-regio en ligt tussen de 50 en de 87% (2021). Gemiddeld ligt
het percentage van ernstige gewonden patiënten die niet naar een traumacentrum worden gebracht, rond de 30% (2017–2021)2.
Vraag 2
Gaat u iets ondernemen om ervoor te zorgen dat de gewenste 90 procent van
de categorie patiënten met de zwaarste verwondingen in een gespecialiseerd
ziekenhuis wordt opgenomen?
Antwoord 2
Ja. Meervoudig gewonde patiënten worden in Nederland behandeld in een
traumacentrum, omdat de zorg die daar kan worden verleend het beste is
voor de gezondheidsuitkomsten van de patiënt. Dat is het doel dat we willen
bereiken. De norm die daarom is vastgesteld, is dat minstens 90% van de
multitraumapatiënten direct in een traumacentrum wordt gepresenteerd. Deze
norm wordt structureel niet gehaald en in de beleidsagenda toekomstbestendige acute zorg3 heb ik al benadrukt dat we ons daar niet bij neer mogen
leggen. Daarvoor zijn de gezondheidseffecten op patiënten te groot.
1

Trouw, 26 december 2022, «Patiënten met ernstig letsel komen nog te vaak in het verkeerde
ziekenhuis» (https://www.trouw.nl/zorg/patienten-met-ernstig-letsel-komen-nog-te-vaak-in-hetverkeerde-ziekenhuis~b1730642/)
2
Landelijke Traumaregistratie 2016–2020, rapportage Nederland
3
Kamerstuk 29 247, nr. 362

ah-tk-20222023-1625
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Ik heb daarom in het Integraal Zorgakkoord (IZA) onder meer het volgende
afgesproken met partijen:
Zorgaanbieders en zorgprofessionals maken concrete afspraken om ervoor te
zorgen dat alle multitraumapatiënten (Injury Severity Score (ISS) >15) worden
behandeld in een level 1 traumacentrum, met de gestelde regionale norm van
90% als absolute ondergrens.
Het Zorginstituut Nederland (ZIN) komt in samenspraak met de direct
betrokken zorgpartijen uiterlijk in het eerste kwartaal van 2023 met een advies
hoe de implementatie van deze bestaande norm kan worden bevorderd.
Daarnaast heb ik in de beleidsagenda toekomstbestendige acute zorg als
verdere inzet opgenomen:
Ik verwacht van zorgverzekeraars dat zij bijdragen aan de realisatie van de
normen voor multitraumazorg, bijvoorbeeld met hun inkoop en contractering.
Het ZIN zet onder andere in op het optimaliseren van preklinische triage in de
ambulancezorg.
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) zal specifieke aandacht geven
aan het realiseren van de 90%-norm en overige kwaliteitsnormen rondom
multitrauma door zorgaanbieders.
Vraag 3
Welke maatregelen of sancties gaat u regio’s opleggen die in 2024 de norm
niet halen?
Antwoord 3
In de eerste plaats houden de ondertekende partijen van het IZA elkaar aan
de bestuurlijke afspraken die zijn gemaakt en zo nodig spreekt men elkaar
daarop aan. Dat betreft ook de afspraken die over de multitraumanorm zijn
gemaakt. Ik zal de voortgang op deze afspraken periodiek agenderen in het
overleg dat in het kader van het IZA over de acute zorg wordt gevoerd.
Verder neemt de IGJ de naleving van de normen rondom multitrauma actief
mee in haar toezicht. Het is aan de IGJ om bij de situatie passend instrumentarium in te zetten als de naleving achterblijft bij de normen. Ik verwacht
daarnaast van de zorgverzekeraars dat zij bij de inkoop van passende acute
zorg maximaal rekening houden met de naleving van deze normen en hier
waar mogelijk hun inkoop op sturen.
Vraag 4
Waarom is er in de afgelopen jaren weinig vooruitgang geboekt?
Antwoord 4
Het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ) geeft aan dat er om verschillende
redenen beperkt vooruitgang is geboekt:
Bij de prehospitale triage op straat is het soms lastig om de ernst van het
letsel vast te stellen. Daarbij is er (nog) vaak sprake van een gebrekkige
feedbackmogelijkheid tussen het ziekenhuis en de ambulance medewerkers,
waardoor het leren en het verbeteren wordt belemmerd. Zo blijkt uit nader
onderzoek dat er bijvoorbeeld nog sprake is van ondertriage bij vrouwen en
ouderen.
Daarnaast blijkt uit onderzoek dat de naarmate afstand tot een traumacentrum groter is, een patiënt eerder naar een dichterbij gelegen ziekenhuis
wordt vervoerd. Hier kunnen verschillende redenen voor zijn, waaronder de
wens om voor de patiënt niet onnodig door te rijden en een ambulance snel
weer beschikbaar te hebben voor een volgende inzet. Dit laatste is gekoppeld
aan de prestatie-indicatoren van de ambulancedienst.
Als resultante zorgt dit ervoor dat de 90% doelstelling landelijk niet wordt
gehaald.
Op basis van deze inzichten wordt door betrokken partijen gewerkt aan
oplossingsrichtingen om wel aan deze norm te gaan voldoen. Het commitment hieraan blijkt onder andere uit de IZA-afspraken. Daarbij is het goed te
verduidelijken dat het voldoen aan deze norm alleen gerealiseerd kan worden
door samenwerking tussen partijen. Oplossingsrichtingen die momenteel
onderzocht en aan gewerkt worden zijn:
Afstemming over verfijning van het Landelijk Protocol Ambulancezorg en de
verkenning van het gebruik van de Trauma triage app.
Het versterken van de opvang en stabilisering van de ernstig gewonde
patiënt in het level 1 traumacentrum, waarbij tevens afspraken worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

gemaakt over de mogelijkheid tot het opvangen in en/of overplaatsen van
(gestabiliseerde) traumapatiënten naar de regionale level 2 en 3 ziekenhuizen.
De inzet van technologie om de ambulanceprofessional op afstand te
ondersteunen (onder andere met de mogelijkheid om mee te kijken met de
ambulance, vanuit het traumacentrum).
De mogelijkheid om de inzet te evalueren tussen het traumacentrum en de
ambulancedienst met als doel om te leren en de ambulancedienst te
informeren over de ernst van het letsel in relatie tot de triage en of de patiënt
naar het juiste ziekenhuis is vervoerd.
Het agenderen en delen van kennis en data-analyses in het Regionaal Overleg
Acute Zorgketen (ROAZ), over de aard en achtergrond van realisatie van de
90% norm, en om hier aansluitend afspraken over te maken.
Het auditeren van level 1 Traumacentra, op basis van de levelcriteria van de
beroepsvereniging van de Nederlandse vereniging voor traumatologie (NVT),
met aandacht voor het realiseren van de 90%-norm en ook de geldende
volumenormen voor deze centra.
Het publiceren van ondersteunend wetenschappelijk onderzoek ter versterking van het draagvlak bij de implementatie van de norm (onder andere op
basis van de Landelijke Traumaregistratie).
Het onderzoeken van de mogelijkheid van transport door Mobiele Medische
Teams (MMT), met behulp van traumahelikopters of grondgebonden MMT’s
vanaf de plaats van het ongeval, bijvoorbeeld in geval van langere afstanden.
Vraag 5
Wat is de reden dat vooral de regio’s Noord-Nederland, Brabant en NoordHolland/Flevoland achterblijven?
Antwoord 5
Deze regio’s scoren met name laag op de 90% norm. Hiervoor zijn, behalve
geografische, geen specifieke redenen aan te wijzen. Ook in deze regio’s
worden passende oplossingsrichtingen uitgewerkt en uitgevoerd met als doel
om aan de norm te voldoen.
Vraag 6
Welke consequenties voor de organisatie van de spoedeisende hulp heeft het
inzicht dat veel zwaargewonde patiënten in een aantal regio’s niet naar een
traumacentrum worden gebracht?
Antwoord 6
Nederland kent op jaarbasis zo’n 4.800 multitrauma patiënten. Dit zijn
gemiddeld dertien patiënten per dag. Hiervan komt 30%, dat zijn vier patiënten per dag, niet op de SEH van één van de elf daarvoor aangewezen level 1
traumacentra terecht. De SEH’s en de traumateams van deze elf level 1
traumacentra zijn erop ingericht om dit extra aantal van gemiddeld 4 patiënten per dag op te kunnen vangen. Het gaan voldoen aan de 90% norm,
waarbij de patiënt de juiste zorg op de juiste plek krijgt, zorgt voor het
ontlasten van spoedeisendehulpzorg in de overige ziekenhuizen en het
voorkomt secundair vervoer met ambulances.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3