Eerlijk werken in de horecasector
Resultaten van inspecties in de horeca op het gebied van illegale
tewerkstelling, onderbetaling en arbeidstijden.
In 2013 heeft de Inspectie SZW horecaondernemingen geïnspecteerd op
naleving van de Wet arbeid vreemdelingen (WAV), de Arbeidstijdenwet (ATW)
en de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (WML). Het doel van deze
inspecties was het bevorderen van eerlijk werk.

Aanleiding
Misstanden in de horecasector leiden tot onnodige risico’s en uitbuiting van werknemers, oneerlijke
concurrentie tussen bedrijven, verdringing op de arbeidsmarkt en het ontlopen van premies en belastingen. De
Inspectie SZW pakt daarom onderbetaling, illegale tewerkstelling, te lange werktijden en het werken onder
slechte arbeidsomstandigheden aan. De Inspectie SZW inspecteert al enige jaren in de horeca op naleving van
arbeidswetten. Eerdere inspectieprojecten leverden steeds veel overtredingen op van de Wav en WML. Daarom
is in de periode januari 2013 tot en met februari 2014 opnieuw in deze sector geïnspecteerd.
Naar aanleiding van signalen van het UWV over een toename van het aantal aangevraagde
tewerkstellingsvergunningen voor vrouwelijke Chinese koks, is binnen dit inspectieproject specifiek gekeken
naar deze groep.

Inspectiepunten
De Inspectie SZW heeft bij horecaondernemingen gecontroleerd:
•
Of de aanwezige werknemers legaal aan het werk waren, bijvoorbeeld met een geldige
tewerkstellingvergunning;
•
Of werd voldaan aan de voorwaarden van de tewerkstellingsvergunning, bijvoorbeeld of de werknemer
wel het werk deed waar de vergunning voor was verstrekt;
•
Of de werknemers het salaris ontvingen waar zij volgens de WML recht op hadden en
•
Of de werkgever zich hield aan de arbeids- en rusttijden van de werknemers.
•
Als er een uitzendkracht werd aangetroffen, controleerde de Inspectie ook het uitzendbureau. Zo
konden er vanwege ketenaansprakelijkheid tijdens één inspectie verschillende werkgevers worden
gecontroleerd.
Als de Inspectie SZW een overtreding van een van bovengenoemde wetten vaststelde, heeft zij een bestuurlijke
boete opgelegd.

Inspectieresultaten
In totaal zijn in deze periode 1.452 inspecties uitgevoerd, waarbij 1.608 werkgevers zijn gecontroleerd.
Bij 339 inspecties zijn 1 of meer overtredingen geconstateerd (een overtredingspercentage van 23%) waarbij in
totaal 358 werkgevers zijn beboet. Dit overtredingspercentage is hoger dan in eerdere jaren.

Tabel 1 Overtredingen 2011-2013
2011

2012

2013

Totaal aantal verrichte
inspecties

2.207

1.744

1.452

Totaal aantal inspecties met
tenminste één overtredingen

416

299

339

Overtredings%

19%

17%

23%

Op welke terreinen overtredingen zijn begaan, is te zien in onderstaande tabel.
Tabel 2 Overtredingen naar wet
Wet
Soort overtreding

1

Wav

Het ontbreken van een deugdelijke administratie van de
arbeids- en rusttijden
Het ontbreken van de benodigde tewerkstellingsvergunning

% van het
aantal
overtredingen
0,3%

333

88,8%

WML

Onderbetaling

33

8,8%

Ontbreken bescheiden ter bepaling loon of vakantietoeslag

5

1,3%

Opzettelijk niet voldoen aan een bevel of vordering van een
ambtenaar of het opzettelijk belemmeren van een ambtenaar.

3

0,8%

ATW

WvSr1

Aantal overtredingen

Verreweg de meest geconstateerde overtreding was het ontbreken van de benodigde
tewerkstellingsvergunning. Onderstaand figuur geeft de nationaliteiten weer van de illegaal tewerkgestelden die
de inspecteurs in deze zaken zijn tegen gekomen.

Figuur 1 Aantal aangetroffen illegaal tewerkgestelden naar nationaliteit

Veel aangetroffen illegaal tewerkgestelden hebben de Chinese en Bulgaarse2 nationaliteit. Ook is een aantal
illegaal tewerkgestelden met onbekende nationaliteit aangetroffen. Hun nationaliteit kon formeel niet worden
vastgesteld, omdat bijvoorbeeld de persoon in kwestie zich niet met een geldig id-bewijs kon identificeren.
De Inspectie SZW heeft in het kader van het inspectieproject horeca 358 boetes opgelegd voor een bedrag van
ruim € 3,4 miljoen3.
Er zijn 70 werkgevers met een tewerkstellingvergunning voor één of meer vrouwelijke Chinese koks
geïnspecteerd. Bij 26 werkgevers (37%) heeft de Inspectie SZW een overtreding geconstateerd en een
boeterapport opgemaakt.

Conclusies en vervolgacties
De Inspectie SZW inspecteert ondernemingen waar mogelijk wet- en regelgeving niet wordt nageleefd. De
horecaondernemingen die de Inspectie SZW heeft geïnspecteerd, zijn geselecteerd op basis van waarnemingen
van inspecteurs,,signalen van ketenpartners en risicofactoren. Dit betekent dat de resultaten van dit project
geen representatief beeld geven van de gehele horecasector.
Wel blijkt uit de resultaten dat in de horecasector nog veel overtredingen plaatsvinden. Bijvoorbeeld opvallend
is het hoge percentage overtredingen met tewerkstellingsvergunningen voor vrouwelijke Chinese koks. De
Inspectie SZW neemt dit serieus, aangezien arbeidsmarktfraude leidt tot valse concurrentie en verdringing op
de arbeidsmarkt. Daarom zal de Inspectie doorgaan met het inspecteren van horecaondernemingen op illegale
arbeid, onderbetaling en arbeids- en rusttijden.
Het percentage inspecties waarbij een of meer overtredingen zijn geconstateerd, is in 2013 gestegen ten
opzichte van eerdere jaren. Dit betekent dat de Inspectie SZW steeds meer zicht krijgt op ondernemingen die
de wet- en regelgeving op het terrein van Arbeidsmarktfraude overtreden. Omdat Bulgaarse en Roemeense
werknemers per 1 januari 2014 vrije toegang hebben tot de Nederlandse arbeidsmarkt, is de verwachting dat
1

WvSr: Wetboek van Strafrecht
Tot 1 januari 2014 mochten Bulgaarse en Roemeense werknemers alleen in Nederland werken met een
tewerkstellingsvergunning.
3
Dit zijn de door de Inspectie SZW opgelegde boetebedragen. Afhankelijk van eventueel bezwaar en beroep dan wel mogelijke
matigingsgronden, kan het bedrag dat de overtreder daadwerkelijk moet betalen anders (lager) zijn.
2

het overtredingspercentage in 2014 en 2015 zal dalen. Ervaring leert helaas dat er horecaondernemers zijn die
blijven zoeken naar arbeidskrachten die ze minder dan het minimumloon kunnen betalen. Wellicht dat dus de
komende jaren personen met andere nationaliteiten illegaal zullen worden aangetroffen.
In 2014 is gestart met een tweejarig programma in de horeca. De Inspectie SZW heeft daarbij extra aandacht
voor bedrijven die bewust de grenzen van de wet zoeken. Op basis van onderzoek en analyses focust de
Inspectie SZW hiermee op ondernemingen en ondernemers waarbij de kans groot is dat zij de wet- en
regelgeving overtreden. Ook zal de Inspectie SZW meer aandacht hebben voor “veelovertreders”: bedrijven
waar de laatste jaren meer dan eens boetes zijn opgelegd.

Deze factsheet is een uitgave van:

Inspectie SZW
De Inspectie SZW maakt deel uit van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid