Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1941
Vragen van het lid Beckerman (SP) aan de Minister voor Volkshuisvesting en
Ruimtelijke Ordening over het bericht «Citadelhof in Den Bosch opent eigen
«museum»» in het Brabants Dagblad (BD) van 24 januari jongstleden
(ingezonden 16 februari 2023).
Antwoord van Minister De Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening)
(ontvangen 21 maart 2023).
Vraag 1
Bent u bekend met dit bericht en wat vindt u van dit bericht?1
Antwoord 1
Ja. Ik vind het in algemene zin vervelend als de communicatie over de
toekomst van woningen van bewoners niet naar tevredenheid verloopt.
Vraag 2
Hoe hoog staat bij u de cultuurhistorische waarde van woningen op de
agenda?
Antwoord 2
De cultuurhistorische waarde van woningen is een factor om rekening mee te
houden, naast andere factoren als beschikbaarheid, betaalbaarheid en
duurzaamheid. Het Rijk heeft ruim 400 gebieden in Nederland met een
bijzonder cultuurhistorisch karakter gekenmerkt als «beschermd stads- of
dorpsgezicht». Hiermee is voldoende geborgd dat hier lokaal zorgvuldig mee
omgegaan wordt. Als woningen oud zijn, betekent dit niet dat er sprake is
van cultuurhistorische waarde. Deze afweging maakt de gemeente.
Vraag 3
Maakt u zich ook zorgen over het verdwijnen van woningen met cultuurhistorische waarde, aangezien naar het nu blijkt gemeenten weinig tot geen
respect voor deze cultuurhistorische waarde tonen, zoals ook de gemeente

1

ah-tk-20222023-1941
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Brabants Dagblad, «Citadelhof in Den Bosch opent eigen «museum»», 24 januari 2023, https://
www.bd.nl/den-bosch-vught/citadelhof-in-den-bosch-opent-eigen-museum~a9ccdaa9/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Rotterdam met de sloop van duizenden historische panden? Zo ja, hoe gaat u
deze bijzondere panden beter beschermen? Zo nee, waarom niet?2
Antwoord 3
Ik deel uw mening niet dat gemeenten weinig tot geen respect hebben voor
de cultuurhistorische waarde van panden. Mijn beeld is dat gemeenten een
zorgvuldige afweging maken en dat er alleen gesloopt wordt als dit echt
nodig is vanwege de technische staat van woningen en/of als er substantieel
meer betaalbare (huur)woningen teruggebouwd kunnen worden. Het is aan
de lokale partijen om hier een afgewogen keuze in te maken.
In het concrete geval van het Citadelhof heeft de gemeente Den Bosch mij
laten weten dat een eerdere algemene beoordeling van dit complex (als
onderdeel van een bredere lijst van potentieel waardevolle complexen) niet
heeft geleid tot de conclusie dat dit complex een beschermde status
verdiende. Het Citadelhof ligt buiten het beschermd stadsgezicht, waar een
groot deel van de binnenstad van Den Bosch toe behoort.
Vraag 4
Deelt u de mening dat bij de afweging van de sloop van panden met
cultuurhistorische waarde deze waarde als indicator in de afweging meegenomen dient te worden?
Antwoord 4
Ja, ik deel dat deze waarde dient te worden meegenomen, naast andere
factoren.
Vraag 5
Bent u voornemens om de sloop van (cultuurhistorische) woningen bij het
Wetsvoorstel versterken regie volkshuisvesting te betrekken, aangezien de
sloop van je (t)huis levensgrote impact kan hebben? Kunt u uw antwoord
nader toelichten?
Antwoord 5
Nee, dit onderwerp komt niet terug in het wetsvoorstel. Keuzes over sloop en
vervangende nieuwbouw kunnen het beste op lokaal niveau gemaakt worden,
daar wil ik met het wetsvoorstel niets aan veranderen.
Vraag 6 en 7
Kunnen deze woningen zonder de komst van dit museum blijven staan?
Vindt u de komst van een museum belangrijker dan het recht op behoorlijke
huisvesting van deze bewoners?
Antwoord 6 en 7
De gemeente Den Bosch en de woningcorporatie Brabantwonen hebben mij
laten weten dat er geen directe relatie is tussen de komst van het museum en
de eventuele sloop van het Citadelhof. De woningen liggen, sinds een
raadsbesluit uit december 2020, in een groter gebied (Spoorzone) waar de
komende jaren een gebiedsontwikkeling is voorzien met aandacht voor
wonen, niet-wonen functies en een parkeergarage. De Spoorzone is aangewezen als NOVEX-gebied. Daarbij komt dat de technische staat van de woningen
in het Citadelhof een ingreep in alle gevallen nodig maakt, omdat de
woningen verouderd zijn.
De gemeenteraad van Den Bosch heeft eind januari 2023 groen licht gegeven
voor een onderzoek naar de mogelijkheden van een verhuizing van het
Design Museum naar het Citadelhof. Ook komt er een onderzoek naar de
mogelijke bouw van een parkeergarage en 185 woningen op die locatie. Op
dit moment is er nog geen beslissing genomen over de benodigde aanpak.

2

Algemeen Dagblad, «Rotterdam sloopt in rap tempo historische panden en de stad had al zo
weinig ouds door het bombardement», 11 februari 2023, https://www.ad.nl/rotterdam/
rotterdam-sloopt-in-rap-tempo-historische-panden-en-de-stad-had-al-zo-weinig-ouds-door-hetbombardement~a6b62054/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Vraag 8
Wat vindt u ervan dat de wethouder Van der Geld toegeeft dat dit beter met
de bewoners gecommuniceerd had moeten worden?
Antwoord 8
Ik vind het goed dat de wethouder hier eerlijk over is. Communicatie naar
bewoners over de toekomst van hun woning moet te allen tijde zorgvuldig en
bij voorkeur persoonlijk gebeuren.
Vraag 9
Deelt u de mening dat het niet alleen een kwestie is van goed communiceren,
maar het ontbreken van echte zeggenschap van bewoners die hun (t)huis
verliezen, zoals we dat veel vaker zien in bijvoorbeeld de Tweebosbuurt, de
Peperstraat in Zaandam, de wijk Jericho in Amersfoort etc.?
Antwoord 9
Nee, ik deel niet dat er sprake is van het ontbreken van zeggenschap van
bewoners. Ik vind het belangrijk dat bewoners zich kunnen uitspreken over,
en invloed kunnen uitoefenen op, aspecten van het woonbeleid die hen
raken. Wettelijke regels, waaronder de Wet op het overleg huurders verhuurders, borgen de belangen van de zeggenschap voor huurders en bewoners.
De Wet op het overleg huurders verhuurder biedt mijns inziens het juiste
evenwicht tussen inspraak – in de zin van gekwalificeerd adviesrecht – en
beslissingsrecht. Eventuele geschillen over de wijze waarop de verhuurder
invulling geeft aan het informatie-, overleg- en adviesrecht van de bewonerscommissies (en huurdersorganisaties) kunnen aan de Huurcommissie en de
rechter worden voorgelegd.
De lokale prestatieafspraken die worden gemaakt tussen gemeente, woningcorporaties en huurdersorganisaties zijn ook een uiting van het belang dat
wordt gehecht aan goede betrokkenheid van huurders bij het volkshuisvestingsbeleid dat hen ook aangaat. Ook is in de Nationale Prestatieafspraken
Woningcorporaties de afspraak opgenomen tussen Woonbond, Aedes en de
Minister voor VRO dat een sociaal statuut zal worden vastgesteld. Hierin
zullen randvoorwaarden en inspraak van bewoners worden geregeld voor
sloop en vervangende nieuwbouw. Tot slot geldt dat huurdersorganisaties,
evenals elke inwoner of organisatie in een gemeente, de mogelijkheid hebben
om in te spreken bij de behandeling van vaststelling van gemeentelijke
woonbeleid.
Vraag 10
Deelt u de mening dat deze verhuurder geen gebruik zou mogen maken van
dringend eigen gebruik om deze bewoners te dwingen om te verhuizen, zodat
zij plaatsmaken voor een museum, aangezien het dringend eigen gebruik
daar niet voor bedoeld is? Zo nee, waarom niet? Zo ja, komt u dan met
aanscherping van wet- regelgeving rondom het dringend eigen gebruik? Kunt
u dit antwoord nader toelichten?
Antwoord 10
Nee, deze mening deel ik niet. Als de sloop van het Citadelhof doorgaat op
basis voor de voorliggende plannen zal er niet alleen een museum worden
teruggebouwd, maar ook een substantiële hoeveelheid nieuwe woningen. Op
die manier kunnen er meer woningzoekenden worden voorzien van een
kwalitatief goede en duurzame woning. Dat geeft voldoende grond voor
eventuele gebruikmaking van dringend eigen gebruik door de corporatie.
Vraag 11
Deelt u de mening dat de bouw van een nieuw museum ten koste gaat van
een gemeenschap die al tientallen jaren in goede harmonie samenleeft? Kunt
u uw antwoord nader toelichten?
Antwoord 11
Ik erken dat de sloop van een woning een zeer ingrijpende ingreep is. Zoals ik
in mijn eerdere antwoorden aangaf, gaat het mogelijk niet alleen om een
museum maar ook om de nieuwbouw van ongeveer 185 woningen. Soms
weegt het algemene belang van veel woningzoekenden zwaarder dan het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

belang van een de zittende bewoners. Deze afweging moet op lokaal niveau
gemaakt worden.
Vraag 12
Deelt u de mening dat het verhuizen van het museum nog geen tien jaar later
kapitaalvernietiging is?
Antwoord 12
Ik heb onvoldoende informatie om hierover een uitspraak te kunnen doen.
Vraag 13
Deelt u de mening dat de sloop van deze sociale huurwoningen zonder
inspraak van bewoners indruist tegen het recht op behoorlijke huisvesting die
de Staat via verschillende verdragen geratificeerd heeft? Kunt u uw antwoord
nader toelichten?
Antwoord 13
Nee, zie mijn antwoord op vraag 9.
Vraag 14
Deelt u de mening dat de Wet overleg huurders verhuurder (Overlegwet) bij
de sloop van woningen tekortschiet aangezien het adviesrecht, dat een
verhuurder makkelijk gemotiveerd naast zich neer kan leggen, geen echte
inspraakinstrument is dat in verhouding staat tot het belangrijke verlies van
iemands (t)huis?
Antwoord 14
Ik deel die opvatting niet. De Wet Overleg huurder verhuurder (Wohv) regelt
dat de verhuurder de huurdersorganisatie op verzoek zo spoedig mogelijk
schriftelijk informeert over zijn beleid en beheer dat rechtstreeks te maken
heeft met de berokken woongelegenheden en de woonomgeving daarvan.
Dat is informatie die onontbeerlijk is voor de huurdersorganisatie om haar
taken uit te voeren. De Wohv bevat dan ook belangrijke waarborgen voor de
positie van huurders en huurdersorganisaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4