Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

28 089

Gezondheid en milieu

Nr. 212

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 december 2021
Zoals toegezegd tijdens het Commissiedebat Leefomgeving op
9 september jl. (Kamerstuk 32 861, nr. 69), stuur ik uw Kamer hierbij een
overzicht met daarin de stand van zaken van de acties die de betreffende
bevoegde gezagen hebben genomen naar aanleiding van de uitstoot bij
de asfaltcentrales. Met deze brief informeer ik uw Kamer ook over de
voortgang omtrent de erkende maatregel voor Polycyclische aromatische
koolwaterstoffen (PAK’s) bij asfaltcentrales.
Benzeen en PAK’s zijn zeer zorgwekkende stoffen die schadelijk zijn voor
de gezondheid. Om die reden is het van belang dat de uitstoot van
benzeen en PAK’s bij asfaltcentrales geminimaliseerd worden, om mens
en milieu te beschermen. Ik wil daarbij benadrukken dat ik het doel van
een circulaire economie nadrukkelijk verbind aan het doel van een niet
toxische samenleving. Circulaire activiteiten, zoals het recyclen van asfalt,
dienen niet belastend te zijn voor milieu of gezondheid. Investeren om te
hoge emissies tegen te gaan is onderdeel van de circulaire doelstellingen.
Voor asfaltgranulaat (niet teerhoudend) is de minimumstandaard
recycling. De recycling van asfalt moet niet verward worden met de
thermische reiniging van teerhoudend asfalt. De Nederlandse wetgeving
verbiedt het direct hergebruik van teerhoudend asfalt in asfaltcentrales of
anderszins. Hierop wordt het asfaltgranulaat vooraf gecontroleerd.
Met oog op het milieu en de gezondheid van omwonenden is het van
belang dat dat luchtverontreinigende overschrijdingen bij asfaltcentrales
op een zo kort mogelijk termijn worden opgelost. Technisch zijn er
mogelijkheden om emissies te reduceren, dit vraagt in bepaalde gevallen
om extra investeringen. Die horen onlosmakelijk meegenomen te worden
bij het opzetten en moderniseren van recyclingactiviteiten. Ik ben hierover
in overleg met de bevoegde gezagen, Omgevingsdienst NL (ODNL) en de
branche. Ik vind het belangrijk dat het bevoegd gezag vanuit haar
verantwoordelijkheid voor de uitvoering van vergunningverlening,
toezicht en handhaving (VTH) haar rol neemt en kan nemen. Ik heb

kst-28089-212
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 28 089, nr. 212

1

daarom de bevoegde gezagen per brief opgeroepen zich vanuit hun
verantwoordelijkheid voor VTH bij asfaltcentrales in te zetten om de
overschrijdingen op een zo kort mogelijk termijn op te lossen. Over waar
we nu staan, welke knelpunten worden ervaren, en wat mogelijke
oplossingsrichtingen zijn heb ik onlangs in een bestuurlijk overleg met de
wethouders van Eindhoven, ’s-Hertogenbosch en Nijmegen gesproken.
Daarbij heb ik gemerkt dat we het doel delen om deze problematiek aan te
pakken. Ik heb met hen afgesproken ook het komende jaar met hen in
gesprek te blijven.
Met deze brief informeer ik u nader over de aanpak van respectievelijk
benzeen en PAK’s.
Benzeen
Benzeen is vanwege de schadelijkheid voor mens en milieu ingedeeld als
zeer zorgwekkende stof (ZZS) met een minimaliseringsverplichting. Het
bedrijf moet altijd de Best Beschikbare Technieken (BBT) toepassen. Naast
het toepassen van BBT is het bedrijf verplicht om zich in te spannen de
emissies te voorkomen, en als dat niet mogelijk is verder te beperken
(minimalisatieverplichting). De emissiegrenswaarde voor benzeen is 1
mg/Nm3. Toezicht op deze emissiegrenswaarde bij asfaltcentrales vindt
plaats middels metingen aan de bron, de schoorsteen.
ODNL heeft bij bevoegde gezagen informatie opgevraagd over de
emissiegrenswaarden bij asfaltcentrales. Op basis van door bevoegde
gezagen aan ODNL verstrekte informatie kan ik u aangeven dat er in totaal
29 actieve asfaltcentrales zijn in Nederland. Van deze actieve asfaltcentrales is op dit moment bekend dat 12 asfaltcentrales de emissiegrenswaarde voor benzeen overschrijden, 14 asfaltcentrales aan de emissiegrenswaarde voldoen. Over 3 asfaltcentrales zijn geen emissiegegevens
van benzeen bekend. Voor de asfaltcentrales waarvan geen gegevens over
benzeenemissies bekend zijn, zijn de bevoegde gezagen in contact met de
asfaltcentrales voor het meten van benzeen en treden indien nodig
handhavend op. In een aantal gevallen zijn meetrapporten door het
bevoegd gezag afgekeurd omdat deze niet voldoen aan de gestelde eisen.
Het overgrote deel van de omgevingsdiensten heeft acties ondernomen
richting de asfaltcentrales. Hierbij gaat het om last onder dwangsommen,
het toepassen van nieuwe technieken en het aanschrijven van centrales
voor onder andere het leveren van plan van aanpakken met korte en
langer termijn visie over de uitstoot.
Het is van belang dat bevoegd gezag over emissiegegevens beschikt
zodat duidelijk wordt of sprake is van een overschrijdingssituatie en op
basis waarvan vervolgstappen kunnen worden bepaald door bevoegd
gezag. Door de branche is onderzocht hoe de uitstoot van benzeen bij
hergebruik van asfalt kan worden verminderd. Ik heb uw Kamer hierover
per brief1 in november geïnformeerd. Het rapport biedt mogelijkheden om
emissies te reduceren. Iedere centrale is uniek, wat betreft technische
omstandigheden en wat betreft leefomgeving, maar het feit dat 14
asfaltcentrales wél aan de norm voldoen laat zien dat dit kan. Per centrale
dienen dan ook technische oplossingen op maat te worden gevonden om
de uitstoot van benzeen zo snel mogelijk onder de norm te krijgen. De
bedrijven en het bevoegd gezag zijn daarvoor aan zet. De inzet van de
omgevingsdiensten, bevoegde gezagen, branche en bedrijven heeft bij
een aantal centrales geresulteerd in het oplossen van de overschrijding
van de emissiegrenswaarde voor benzeen. Deze kennis en ervaringen zijn
van groot belang. Ik vind het dan ook belangrijk dat deze kennis en
1

Kamerstuk 28 089, nr. 208

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 28 089, nr. 212

2

ervaringen worden gedeeld. En dat voor wat betreft eventuele knelpunten
die ervaren worden, bijvoorbeeld ten aanzien van de aanpak bij
geuroverlast of het laten uitvoeren van metingen, gezamenlijk naar
oplossingen wordt gezocht. Ik ben en blijf hierover in gesprek met de
betrokken partijen om hier vanuit mijn rol aan bij te dragen. ODNL heeft
mij laten weten hiervoor op korte termijn een informatiebijeenkomst te
organiseren, zodat deze kennis en ervaring onder de betrokken
omgevingsdiensten gedeeld wordt. Mijn ministerie zal hieraan een actieve
bijdrage leveren.
PAK’s
Voor PAK’s volgt uit de regelgeving een emissiegrenswaarde van 0,05
mg/Nm3. PAK’s zijn net als benzeen ingedeeld als ZZS. Er geldt een
minimalisatie- en rapportageverplichting. Voor PAK’s staat er een erkende
maatregel voor asfaltcentrales in de Activiteitenregeling. Toezicht vindt
plaats op het goed uitvoeren van de erkende maatregel. Uitgangspunt is
dat het bedrijf in dat geval voldoet aan de emissiegrenswaarde. Het
bedrijf hoeft dan geen meting uit te voeren.
Van steeds meer asfaltcentrales zijn gegevens over emissies van PAK’s
bekend. Er wordt door omgevingsdiensten ingezet op het verrichten van
metingen. Ook starten steeds meer omgevingsdiensten op basis van de
meetresultaten procedures. Op basis van door bevoegde gezagen aan
ODNL verstrekte informatie is bekend dat bij 18 asfaltcentrales gemeten is
op PAK’s. 10 van deze asfaltcentrales voldoen aan de emissiegrenswaarde, 8 voldoen er niet.
Erkende maatregel PAK’s
Ten aanzien van emissies van PAK’s bij asfaltcentrales is een erkende
maatregel van toepassing. De erkende maatregel stelt kwaliteitseisen aan
asfalt en asfaltgranulaat volgens de Beoordelingsrichtlijn (BRL) 9320.
Als het asfalt en asfaltgranulaat aan de kwaliteitseisen volgens de BRL
9320 voldoet, dan zouden de emissies van PAK’s die vrijkomen bij het
productieproces ook moeten voldoen aan de emissiegrenswaarde voor
PAK’s. Zoals ik uw Kamer in november in mijn brief2 heb laten weten is
deze erkende maatregel, op basis van luchtmetingen en na overleg met
onder meer omgevingsdiensten en de branche, in 2006 opgenomen in de
Nederlandse emissierichtlijn lucht en vanaf 2016 overgenomen in het
Activiteitenbesluit milieubeheer (Abm). In 2006 gold een emissiegrenswaarde van 5 mg/Nm3 voor PAK’s, deze is in 2016 aangescherpt naar 0,05
mg/Nm3 omdat het een ZZS betreft. Ik heb uw Kamer aangegeven naar
aanleiding van ontvangen signalen te onderzoeken in hoeverre de
erkende maatregel, die kwaliteitseisen stelt aan asfalt en asfaltgranulaat
en ervoor zou moeten zorgen dat wordt voldaan aan de emissiegrenswaarde voor PAK’s, werkt en of het adequaat is deze erkende maatregel
(in de huidige vorm) in stand te houden.
Na gesprekken met de sector, gemeenten en de uitvraag aan de
omgevingsdiensten, blijkt dat de erkende maatregel niet waarborgt dat
aan de emissiegrenswaarde van PAK’s wordt voldaan. Het is mij duidelijk
geworden dat dit onder andere te maken heeft met een aanscherping van
de emissiegrenswaarde voor PAK’s van 5 mg/Nm3 naar 0,05 mg/Nm3 in
2016. Dit is gedaan zonder te toetsen of de effectrelatie voor de erkende
maatregel nog in stand bleef.
Nu is gebleken dat ondanks dat de asfaltcentrales voldoen aan de
gestelde kwaliteitseisen uit de BRL 9320, een overschrijding van de
2

Kamerstuk 28 089, nr. 208

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 28 089, nr. 212

3

aangescherpte emissiegrenswaarde voor PAK’s plaatsvindt. Daarom ben
ik voornemens de erkende maatregel die geldt voor PAK’s te schrappen uit
de regelgeving. Ik bereid hiertoe een wijziging van het Besluit activiteiten
leefomgeving voor. In dit wijzigingstraject zullen betrokken partijen
worden geconsulteerd en een uitvoerings- en handhaafbaarheidstoets
plaatsvinden. De beoogde inwerkingtreding is 1 januari 2023. Het gevolg
van het schrappen van de erkende maatregel is dat aan de emissiegrenswaarde voor PAK’s (0,05 mg/Nm3) moet worden voldaan, en er aan de
schoorsteen gemeten moet worden.
In de tussentijd roep ik de bevoegde gezagen op om met asfaltbedrijven
in gesprek gaan om de emissies te verminderen. Zij kunnen dit jaar als
overbruggingsjaar gebruiken om toe te werken naar de beoogde situatie
per 1-1-2023. Aangezien sommige asfaltcentrales er nu al wel in slagen
om de behaalde emissiewaarden te behalen, is het van belang om – zoals
ik ook eerder in deze brief aangaf – van elkaar te leren. Overigens zijn
bedrijven niet verplicht om gebruik te maken van de erkende maatregel
voor PAK’s. Een bedrijf kan kiezen een andere maatregel toe te passen dan
een erkende maatregel, zolang de emissiegrenswaarde maar behaald
wordt. Als het bedrijf een andere maatregel toepast moet het bedrijf
aantonen dat het met de andere maatregel aan de emissiegrenswaarde
voor PAK’s (0,05 mg/Nm3) voldoet.
Het schrappen van de erkende maatregel waarin naar de BRL 9320 wordt
verwezen beperkt zich tot de verwijzing in relatie tot emissies van PAK’s
uit de schoorsteen bij asfaltcentrales. Overige toepassingen van de BRL
9320, zoals voor bodemverontreiniging, worden niet ter discussie gesteld.
Tot slot
Voor het milieu en de gezondheid van omwonenden is het van belang dat
dat luchtverontreinigende overschrijdingen bij asfaltcentrales op een zo
kort mogelijk termijn worden opgelost. Ik vertrouw erop dat alle partijen
zich hiervoor inzetten. Voor het zomerreces van 2022 rapporteer ik uw
Kamer weer over de stand van zaken van de acties die de betreffende
bevoegde gezagen hebben genomen naar aanleiding van de uitstoot bij
de asfaltcentrales en geef ik uw Kamer een actueel overzicht wat betreft
de emissies van benzeen en PAK’s.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
S.P.R.A. van Weyenberg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 28 089, nr. 212

4