Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

34 000

Nota over de toestand van ’s Rijks Financiën

Nr. 58

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 20 mei 2015
De commissie voor de Rijksuitgaven, de vaste commissies voor Binnenlandse Zaken, Buitenlandse Zaken, Economische Zaken, Financiën,
Infrastructuur en Milieu, Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, Sociale
Zaken en Werkgelegenheid en Volksgezondheid, Welzijn en Sport hebben
een aantal vragen voorgelegd aan de Algemene Rekenkamer over de brief
van 19 maart 2015 inzake de webpublicatie «Belastinguitgaven en
milieueffecten» (Kamerstuk 34 000, nr. 54).

kst-34000-58
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000, nr. 58

1

De Algemene Rekenkamer heeft deze vragen beantwoord bij brief van
20 mei 2015. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie voor de Rijksuitgaven,
Harbers
De voorzitter van de commissie voor Binnenlandse Zaken,
Berndsen-Jansen
De voorzitter van de commissie voor Buitenlandse Zaken,
Eijsink
De voorzitter van de commissie voor Economische Zaken,
Vermeij
De voorzitter van de commissie voor Financiën,
Duisenberg
De voorzitter van de commissie voor Infrastructuur en Milieu,
Van Dekken
De voorzitter van de commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,
Wolbert
De voorzitter van de commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
Van der Burg
De voorzitter van de commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
Lodders
De adjunct-griffier van de commissie voor de Rijksuitgaven,
Van den Eeden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000, nr. 58

2

Vraag 1
Hoe kan het dat voor 26 van 86 belastinguitgaven niet of verouderde
informatie over de effectiviteit aanwezig is?
Op basis van ons overzicht kan men constateren dat over 26 van de 86
belastinguitgaven juist wel bruikbare effectiviteitsinformatie aanwezig is
in de beschikbare evaluaties.1 Dat betekent dat over 60 van de 86
belastinguitgaven dus geen of verouderde effectiviteitsinformatie
beschikbaar is. Meer in detail hebben wij vastgesteld dat:
• 32 belastinguitgaven niet zijn geëvalueerd;
• dertien evaluaties geen effectiviteitsuitspraken bevatten;
• vijftien evaluaties ouder zijn dan zeven jaar.
Dit kan schematisch als volgt worden weergegeven:

Wij hebben niet onderzocht waarom er in zestig gevallen geen of
verouderde informatie over de effectiviteit beschikbaar is. Beleidsevaluatie is een taak van de verantwoordelijke Minister, conform artikel 20
van de Comptabiliteitswet 2001 en de Regeling Periodiek Evaluatieonderzoek (RPE).2
Vraag 2
Wat zijn de positieve effecten en gevolgen van de belastinguitgaven
«vrijstelling accijns luchtvaarttuigen» en «vrijstelling accijns communautaire wateren»?
De «vrijstelling accijns luchtvaartuigen» en de «vrijstelling accijns
communautaire wateren» zijn ingesteld om te voorkomen dat de
internationale concurrentieverhoudingen verstoord raken door
(verschillen in) accijnzen op brandstof voor lucht- en vaartuigen. In de in
opdracht van de Minister gemaakte evaluatie van beide regelingen wordt
1

De broninformatie over de evaluaties van belastinguitgaven waarnaar in deze beantwoording
van Kamervragen wordt verwezen, is terug te vinden in het overzicht op
http://www.rekenkamer.nl/Publicaties/Onderzoeksrapporten/Introducties/2015/03/
Belastinguitgaven_en_milieueffecten.
2
Regeling van de Minister van Financiën van 15 augustus 2014 houdende regels voor periodiek
evaluatieonderzoek (Regeling Periodiek Evaluatieonderzoek), Stcrt, nr. 27142.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000, nr. 58

3

geconcludeerd dat de vrijstellingen effectief zijn. Internationale concurrentieverhoudingen in de lucht- en scheepvaart zijn volgens deze evaluatie
gewaarborgd. Met de beide regelingen wordt volgens die evaluatie
voldaan aan internationale verplichtingen en communautaire regels.
Vraag 3
De Algemene Rekenkamer benoemt terecht zowel de doelstellingen van
regelingen als de milieueffecten van regelingen. Beide zijn van belang, en
beide zouden tegen elkaar moeten worden afgezet. Hoe zouden beleidsdoelstellingen en milieueffecten tegen elkaar zijn af te wegen?
Het tegen elkaar afwegen van beleidsdoelstellingen en milieueffecten is
een politieke afweging. Daarbij kunnen hulpmiddelen worden gebruikt,
zoals rekenmethoden waarmee zowel (economische) beleidseffecten als
milieueffecten van een regeling worden geschat.3 De schattingen zijn
complex en kennen zodoende onzekerheidsmarges.
Vraag 4
Hoe beoordeelt u de kwaliteit van de evaluaties op basis waarvan de
effectiviteit nu wordt getoetst?
Wij hebben de (methodologische) kwaliteit van de in opdracht van de
Minister gemaakte evaluaties die we in ons overzicht hebben opgenomen,
niet beoordeeld.
Vraag 5
Welke mogelijkheden ziet u om in het nieuwe belastingstelsel vergroening
en verduurzaming te verweven?
Het antwoord op de vraag hoe vergroening en verduurzaming in het
nieuwe belastingstelsel kunnen worden verweven, is een kwestie van
politieke afwegingen en keuzes. Daarbij is goede beleidsinformatie,
waarbij alle relevante aspecten in ogenschouw worden genomen,
behulpzaam. Zie in dit verband ook ons antwoord op vraag 3.
Vraag 6
Op basis van welke argumenten heeft de Energie-investeringsaftrek (EIA)
een positief/negatief oordeel wat betreft de effectiviteit gekregen? Welke
stappen zouden gezet moeten worden om dit om te vormen tot een
positief oordeel? Welke milieuwinst kan daarmee behaald worden?
(excelbestand)
De Energie-investeringsaftrek (EIA) heeft tot doel investeringen in
energiebesparende bedrijfsmiddelen te stimuleren. Ons effectiviteitsoordeel «positief/negatief» geeft aan dat de in opdracht van de Minister
gemaakte evaluatie niet eenduidig positief of negatief is over de effectiviteit van de regeling. Zo is volgens de evaluatie enerzijds het kostenvoordeel van de EIA voor een ruime groep gebruikers een effectieve
prikkel voor (extra) investeringen in energiebesparende bedrijfsmiddelen.
Maar anderzijds is de regeling voor een forse groep gebruikers niet
doorslaggevend om de investeringen te verrichten: ruim 30% van de
gebruikers zou ook zonder de EIA blijven investeren in energiebesparing.
Bovendien spelen behalve financiële motieven ook andere motieven
3

Vgl. Beers, C. van, Bergh, J.C.J.M van den, Moor, A. de & Oosterhuis, F.H. (2002). Milieueffecten
van indirecte subsidies. De ontwikkeling en toepassing van een beleidsgerichte methodiek.
Amsterdam: IVM; Beers, C. van & Bergh, J.C.J.M van den (2014). «Quantifying he impacts of
environmentally harmful subsidies», in: Oosterhuis, F.H. & Brink, P. ten. Paying the Polluter.
Environmental Harmful Subsidies and their Reform. Cheltenham, UK: Edward Elgar Publishing
Limited.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000, nr. 58

4

(zoals zorg om het milieu en maatschappelijk verantwoord ondernemen)
een belangrijke rol bij de keuze van ondernemers om te investeren in
energiezuinige technieken.
Het is aan de verantwoordelijke Minister om in gemeen overleg met de
Kamer te bepalen welke stappen kunnen worden gezet om het
«gemengde» oordeel over de EIA om te vormen tot een eenduidig positief
oordeel en welke milieuwinst daarmee kan worden behaald.
Vraag 7
Op basis van welke argumenten heeft de landbouwvrijstelling in de
inkomstenbelasting een positief/negatief oordeel gekregen? Wat zijn de
negatieve effecten die deze belastinguitgave op het milieu heeft? Klopt het
dat de doelstellingen niet gehaald worden, maar de negatieve effecten op
het milieu wel van toepassing zijn? Wat zouden de gevolgen zijn bij het
afschaffen van deze regeling, zowel voor de doelstellingen als voor het
milieu? (excelbestand)
De landbouwvrijstelling houdt in dat de waardeverandering van grond
binnen een landbouwbedrijf, zolang er sprake is van voortgezet agrarisch
gebruik, is vrijgesteld van inkomstenbelasting. In de in opdracht van de
Minister gemaakte evaluatie van deze regeling wordt vastgesteld dat de
rechtvaardigingsgrond van de vrijstelling aan belang heeft ingeboet. Zo
zijn er alternatieve vrijstellingen en is het belang ervan voor de oudedagsvoorziening van agrariërs verminderd. De vrijstelling wordt in deze
evaluatie wel als kosteneffectief bestempeld: de uitvoeringskosten zijn
volgens de evaluatie beperkt in verhouding tot de omvang van het te
behalen voordeel. Verder wordt in de evaluatie milieu genoemd in relatie
tot landbouw.
Een nadere bepaling van de negatieve effecten en de gevolgen van het
afschaffen vergt nader onderzoek; zie ons antwoord op vraag 3.
Vraag 8
Klopt het dat de milieueffecten van de Belasting van personenauto’s en
motorrijtuigen (BPM) niet onderzocht zijn? Kunt u toelichten wat de
effecten op het milieu zijn van het afschaffen van de BPM? Kunt u
toelichten wat de effecten voor het milieu van de alternatieven voor de
BPM zijn? (excelbestand)
De Belasting van personenauto’s en motorrijtuigen (BPM) is een kostprijsverhogende belasting met een gedifferentieerde tariefstructuur. De BPM is
dus geen belastinguitgave en daarom niet opgenomen in het overzicht
van belastinguitgaven.
Wel is een aantal vrijstellingen op de BPM door de Minister van Financiën
in de Miljoenennota geclassificeerd als belastinguitgave, te weten de
«BPM teruggaaf ambulance», de «BPM teruggaaf taxi’s» en de «Stimulans
Euro-6 dieselpersonenauto’s» (per 1 januari 2014 afgeschaft en niet
geëvalueerd). In evaluaties of in het overzicht van het Planbureau voor de
Leefomgeving worden de eerste twee belastinguitgaven niet in verband
gebracht met milieueffecten.
Vraag 9
Bent u bereid nader onderzoek te (laten) doen naar de effectiviteit van de
zeven belastinguitgaven die zijn gericht op verbetering van het milieu die
tot op heden niet zijn geëvalueerd of waar geen effectiviteitsuitspraak
over is gedaan en de kamer hier nader over te informeren? (presentatie)
Het is aan de verantwoordelijke Minister om hiernaar nader onderzoek te
(laten) doen, conform artikel 20 van de Comptabiliteitswet 2001 en de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000, nr. 58

5

Regeling Periodiek Evaluatieonderzoek (RPE).4 Deze vraag moet u aan de
desbetreffende Minister(s) voorleggen
Vraag 10
Welke internationale afspraken zijn er over het afschaffen van
subsidieregelingen?
Reeds in 1992 tijdens de VN-conferentie inzake Milieu en Ontwikkeling
(Rio de Janeiro) is afgesproken om subsidies die niet in overeenstemming
zijn met doelen voor duurzame ontwikkeling te verminderen of af te
schaffen.5
De G20-landen hebben in 2009 afgesproken om milieubelastende
subsidies op inefficiënte fossiele brandstoffen gefaseerd af te schaffen.6
(Zie verder antwoord op vraag 12.)
Ook de EU heeft de intentie om milieubelastende regelingen uit te
faseren. Dit is vastgelegd in de «Europa 2020 Strategie» (2011) en het
daaraan gerelateerde «Stappenplan voor efficiënt hulpbronnengebruik in
Europa».7 (Zie verder antwoord op vraag 12.)
Verder is tijdens de elfde Conferentie van Partijen inzake de Conventie van
Biologische Diversiteit (oktober 2012), waaraan Nederland heeft deelgenomen, besloten dat extra geld voor biodiversiteitsbeleid (ook) kan komen
uit het hervormen van bestaande subsidies die schadelijk zijn voor
biodiversiteit en milieu.8
Ook in de slotverklaring van de duurzame ontwikkelingstop Rio+20 in 2012
hebben de VN-landen zich gecommitteerd aan het uitfaseren van
subsidies op fossiele brandstoffen.9
Belastinguitgaven worden in de (uitwerkingen van de) afspraken
genoemd als een vorm van (indirecte) subsidies.
Vraag 11
Belastinguitgaven roepen vragen op over effectiviteit, of een horizonbepaling gewenst is. In het verleden is breder geconstateerd dat er minder
verantwoording plaatsvindt dan bij directe subsidies. Welke voordelen ziet
de Algemene Rekenkamer aan subsidieregelingen in plaats van belastinguitgaven? Is het voordeel vooral gelegen in de betere verantwoording
over directe subsidies?

4

Regeling van de Minister van Financiën van 15 augustus 2014 houdende regels voor periodiek
evaluatieonderzoek (Regeling Periodiek Evaluatieonderzoek), Staatscourant, nr. 27142,
14 september 2014.
5
UN (1992), Agenda 21, Section I: Social and Economic Dimension, Chapter 8, 8.32 (b), In the
near term, Governments should consider gradually building on experience with economic
instruments and market mechanisms by undertaking to reorient their policies, keeping in mind
national plans, priorities and objectives, in order to {. (b) Remove or reduce those subsidies
that do not conform with sustainable development objectives.
6
G20 Information Centre. «G20 Leaders Statement: The Pittsburgh Summit», September 24–25,
2009, Pittsburgh; Joint report by IEA, OECD and World Bank on fossil-fuel and other energy
subsidies: An update of the G20 Pittsburgh and Toronto Commitments, Prepared for the G20
Meeting of Finance Ministers and Central Bank Governors (Paris, 14–15 October 2011) and the
G20 Summit (Cannes, 3–4 November 2011): «To phase out and rationalize over the medium
term inefficient fossil fuel subsidies while providing targeted support for the poorest. Inefficient
fossil fuel subsidies encourage wasteful consumption, reduce our energy security, impede
investment in clean energy sources and undermine efforts to deal with the threat of climate
change.»
7
Europese Commissie (2011). Stappenplan voor efficiënt hulpbronnengebruik in Europa.
Brussel. COM 571.
8
Brief van de Staatssecretaris van EL&I, Resultaten van de elfde Conferentie van Partijen inzake
de Conventie
van Biologische Diversiteit (COP11), d.d. 2 november 2012.
9
UN. The future we want. Rio de Janeiro, Brazil, 20–22 June 2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000, nr. 58

6

Voor een zorgvuldige afweging is een toetsingskader in de begrotingsvoorschriften opgenomen. De vraag of een belastinguitgave als beleidsinstrument moet worden ingezet in plaats van een directe subsidie is
afhankelijk van onder andere doelgroepbereik, uitvoerbaarheid, controleerbaarheid, handhaafbaarheid, kosteneffectiviteit en budgettaire
beheersbaarheid.10 De Algemene Rekenkamer stelt zich op het standpunt
dat de verantwoordelijke bewindspersonen over al deze punten actuele en
relevante informatie voorhanden hebben bij het maken van de afweging
om voor een belastinguitgave te kiezen. De argumentatie voor die keuze,
en hoe zich vervolgens te kunnen verantwoorden over de belastinguitgave en de effectiviteit ervan hoort transparant te zijn voor de
Staten-Generaal.11
Vraag 12
Welke afspraken heeft Nederland in G20-verband en EU-verband concreet
gemaakt over het (mogelijk) afschaffen van milieubelastende regelingen?
Hoe hard zijn deze afspraken? Welk standpunt heeft Nederland in dit
verband eerder ingenomen?
Ons onderzoek en onze publicatie, inclusief de informatie in het dossier op
onze website, zijn bedoeld om behulpzaam en ondersteunend te zijn bij
het maken van politieke afwegingen die resulteren in een stappenplan
voor het uitfaseren van milieubelastende subsidies (c.q. belastinguitgaven) conform het door de regering geformuleerde beleid. Het
onderzoek kan helpen bepaalde regelingen te identificeren en ter
discussie te stellen, maar het is niet aan ons dergelijke keuzes te maken.
Nederland heeft zich indertijd gecommitteerd aan de G20-afspraken om
«milieubelastende subsidies en belastingvoordelen» uit te faseren. Dat
heeft de Staatssecretaris van IenM op 23 november 2011 op schriftelijke
Kamervragen bevestigend geantwoord. De Staatssecretaris stelde in
dezelfde beantwoording ook: «In de Commissie-mededeling «Roadmap to
a Resource Efficient Europe» is een paragraaf gewijd aan milieuschadelijke subsidies en het internaliseren van externe kosten. Als mijlpaal is
geformuleerd dat de milieuschadelijke subsidies in 2020 zijn uitgefaseerd.
Lidstaten zouden volgens de Commissie daarvoor in 2012 hun milieuschadelijke subsidies in kaart moeten brengen en aangeven hoe ze deze willen
uitfaseren.»
Deze afspraken zijn juridisch niet bindend.
In de fiche waarnaar de Staatssecretaris in de beantwoording van de
Kamervragen verwees en die op 31 oktober 2011 naar de Kamer is
verstuurd, wordt de positie die Nederland binnen de EU inneemt als volgt
omschreven:
«Nederland is in beginsel voor het afschaffen van milieuschadelijke of
milieuonvriendelijke subsidies (Environmentally Harmful Subsidies).
Echter, veel van deze subsidies zijn in het leven geroepen voor doelen die
niet (primair) op milieu zijn gericht. Een afweging per geval moet de
mogelijkheid open laten om die andere doelen te laten prevaleren boven
een ongewenst milieueffect. Het is een goed idee om een plan en een
tijdsplanning op te stellen voor de uitfasering, mits er een eenduidig kader
is voor wat er verstaan wordt onder «milieuschadelijke subsidies». Het is
belangrijk om op Europees niveau de discussie te voeren over deze
definitie – deze moet niet zo breed worden dat ze onbruikbaar is. De
definitie die de OESO hanteert kan daarbij behulpzaam zijn. Voorts is

10
11

Ministerie van Financiën, Rijksbegrotingsvoorschriften 2015. 14 april 2015.
Vgl. Algemene Rekenkamer, Belastingen als beleidsinstrument. Terugblik 2008. Kamerstuk
26 452, nrs. 5–6. Den haag: Sdu.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000, nr. 58

7

Nederland van mening dat ook milieuschadelijke subsidies in het
EUbeleid moeten worden geadresseerd.»
In het «Stappenplan voor efficiënt hulpbronnengebruik in Europa» dat de
Europese Commissie heeft opgesteld, is opgenomen dat de lidstaten:
• de belangrijkste milieuonvriendelijke subsidies tegen 2012 identificeren aan de hand van vastgestelde methoden;
• voor de afbouw ervan tegen 2012/2013 plannen en tijdsschema’s
opstellen en hierover rapporteren als onderdeel van hun nationale
hervormingsprogramma’s;
• hun fiscale beleidsmaatregelen en instrumenten herzien met het oog
op een betere ondersteuning van efficiënt hulpbronnengebruik en in
deze context stimulansen overwegen om de keuze van consumenten
en acties van producenten ten voordele van efficiënt hulpbronnengebruik te ondersteunen (tegen 2013).
Het stappenplan is juridisch niet bindend.
Voor actuele informatie verwijzen we naar de verantwoordelijke
bewindspersoon.
Vraag 13
Klopt het dat Nederland in 2012 nadrukkelijk heeft aangegeven de
mogelijkheid open te willen laten om in de afweging per geval andere
doelen te laten prevaleren boven een ongewenst milieueffect? Klopt het
dat Nederland in 2012 heeft aangegeven dat alleen op Europees niveau
gekeken kan worden naar mogelijke uitfasering om grenseffecten te
vermijden en met het oog op de concurrentiepositie van het Nederlandse
bedrijfsleven?
In het Nationaal Hervormingsprogramma 2012, paragraaf «afbouw
milieuschadelijke subsidies» staat:
«Nederland is in beginsel voor het afschaffen van milieuschadelijke of
milieuonvriendelijke subsidies (Environmentally Harmful Subsidies).
Echter, veel van deze subsidies zijn in het leven geroepen voor doelen die
niet (primair) op milieu zijn gericht. Een afweging per geval moet de
mogelijkheid open laten om die andere doelen te laten prevaleren boven
een ongewenst milieueffect. Nederland wil op Europees niveau werken
aan een definitie van «milieuschadelijke subsidies», deze ontbreekt nu
nog. Daarna kan op Europees niveau gekeken worden naar mogelijke
uitfasering. Dit Europese traject is uitdrukkelijk nodig om grenseffecten te
vermijden en te voorkomen dat Nederlandse bedrijven minder goed
kunnen concurreren met bedrijven uit andere Europese landen. Een
internationale aanpak is te meer van belang bij tarieven en vrijstellingen
voor fossiele brandstoffen die rechtstreeks het gevolg zijn van communautair recht of van door Nederland gesloten internationale verdragen.
Een voorbeeld is de accijnsvrijstelling voor de luchtvaart en scheepvaart.
Voorts is Nederland van mening dat ook milieuschadelijke subsidies in het
EU-beleid moeten worden geadresseerd.»12
Voor actuele informatie verwijzen we naar de verantwoordelijke
bewindspersoon.
Vraag 14
Klopt het dat de accijnsvrijstelling voor de luchtvaart en scheepvaart een
rechtstreeks gevolg zijn van communautair recht of van door Nederland
gesloten internationale verdragen? Graag een toelichting.
12

Nationaal Hervormingsprogramma 2012 Nederland, paragraaf «Afbouw milieuschadelijke
subsidies». Bijlage bij: Brief van de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie.
Kamerstuk 21 501-20, nr. 630.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000, nr. 58

8

Relevant zijn zowel internationale (en bilaterale) verdragen als het
EU-recht:
• Het Verdrag van Chicago (1944) verbiedt dat verdragsstaten belasting
heffen op brandstof die al in een vliegtuig zit; dit verbod is ingesteld
om dubbele belasting te voorkomen.
• Artikel 14 van EU-richtlijn 2003/96 (over belasting van energieproducten) verplicht lidstaten om commerciële internationale en intracommunautaire luchtvaart vrij te stellen van accijns op vliegtuigbrandstof.
Het kabinet heeft in 2011 aan de Tweede Kamer gemeld dat het deze
internationale afspraken niet eenzijdig kan opzeggen, maar dat Nederland
wel voorstander is van het afschaffen van deze regelingen.13
Voor actuele informatie verwijzen we naar de verantwoordelijke
bewindspersoon.
Vraag 15
U geeft aan dat het financiële belang van belastinguitgaven ruim drie keer
zo groot is als dat van subsidies. Wat ziet de Algemene Rekenkamer als
belangrijkste reden voor het grote aandeel belastinguitgaven vis à vis
subsidieregelingen?
Welk resultaat krijg je als je de twee groepen vergelijkt op basis van de
omvang van milieueffecten? Welk middel is dan effectiever?
Wij hebben niet onderzocht waarom het aandeel belastinguitgaven groter
is dan subsidieregelingen en welk middel per doelstelling effectiever is.
Vraag 16
Welke stappen zijn sinds 2012 op Europees niveau gezet om te werken
aan een definitie van milieuschadelijke regelingen om vervolgens op
Europees niveau naar mogelijk afschaffing te kijken? Welke rol heeft
Nederland hierin gespeeld?
In Europees verband zijn studies verricht om milieubelastende subsidies
te identificeren.14 Voor actuele informatie verwijzen we naar de verantwoordelijke bewindspersoon.
Vraag 17
Kunt u toelichten waar het van afhankelijk is of de genoemde belastinguitgaven met mogelijk negatieve milieueffecten daadwerkelijk negatieve
milieugevolgen hebben?
Wij hebben niet onderzocht waarvan het afhankelijk is of belastinguitgaven daadwerkelijk negatieve milieugevolgen hebben. In ons antwoord
op vraag 3 verwijzen we naar methodes die deze dergelijke gevolgen
kunnen schatten.
Vraag 18
Is bij de regelingen waarvoor mogelijk negatieve milieueffecten worden
geconstateerd aan te geven in welke mate zij effectief zijn in het behalen
van de beleidsdoelstellingen? Met andere woorden is er iets te zeggen
over de kosteneffectiviteit van regelingen?

13

Brief van de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. Kamerstuk 33 043,
nr. 9.
14
Fedrigo-Fazio, D., S. Withana, M. Hirschnitz-Garbers & A. Gradmann (2013). Steps towards
greening in the EU, Monitoring Member States achievements in selected environmental policy
areas – EU summary report.
Prepared for DG Environment. Brussels. 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000, nr. 58

9

In het overzicht wordt aangegeven welke regelingen volgens de in
opdracht van de Minister gemaakte evaluatie effectief zijn. Aan de
kosteneffectiviteit wordt in sommige evaluaties aandacht besteed. Zo
wordt in de evaluatie van de vrijstelling accijns luchtvaartuigen geconcludeerd dat op een doelmatige en effectieve wijze wordt voldaan aan
communautaire regelgeving en de bilaterale overeenkomsten.
Vraag 19
Bent u bereid nader onderzoek te (laten) doen naar de effectiviteit van de
vier belastinguitgaven die mogelijk milieubelastend zijn maar die tot op
heden niet geëvalueerd zijn of waar geen effectiviteitsuitspraken over zijn
gedaan en de Kamer hier nader over te informeren?
Het is aan de verantwoordelijke Minister om hiernaar nader onderzoek te
(laten) doen, conform artikel 20 van de Comptabiliteitswet 2001 en de
Regeling Periodiek Evaluatieonderzoek (RPE).15 Deze vraag moet u aan de
desbetreffende Minister(s) voorleggen.

15

Regeling van de Minister van Financiën van 15 augustus 2014 houdende regels voor periodiek
evaluatieonderzoek (Regeling Periodiek Evaluatieonderzoek), Stcrt (2014), nr. 27142.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000, nr. 58

10