2

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2990
Vragen van de leden Bergkamp (D66) en Van Laar (PvdA) aan de
staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de participatie van
doven en slechthorenden binnen de samenleving (ingezonden 21 juni 2013).
Antwoord van staatssecretaris Dekker (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap),
mede namens de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
(ontvangen 20 augustus 2013).
Vraag 1
Hoeveel doven en slechthorenden hebben de afgelopen 10 jaar voor regulier
onderwijs gekozen, en hoeveel voor speciaal onderwijs? Hoe is deze
verhouding onder dove kinderen met en zonder cochleair implantaat?
Antwoord 1
In onderstaande tabel wordt het aantal dove en slechthorende leerlingen
vanaf 1-10-2003 tot en met 1-10-2012 in kaart gebracht dat op het (voortgezet)
speciaal onderwijs ((v)so) staat ingeschreven of met leerlinggebonden
financiering (lgf) in het primair onderwijs (po) of voortgezet onderwijs (vo)
verblijft.
SO

2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012

VSO

LGF PO

LGF VO

Doof

SH

Doof

SH

Doof

SH

Doof

SH

397
437
455
451
434
442
431
400
386
362

1.052
960
724
639
594
515
503
518
539
547

203
211
218
221
237
219
216
225
216
193

1.535
1.440
1.487
1.606
1.643
1.687
1.694
1.713
1.780
1.973

62
102
87
124
150
143
149
141
134
131

750
655
803
682
559
520
507
491
518
522

61
71
82
139
125
129
118
118
137
128

829
472
886
1.469
1.359
1.320
1.439
1.439
1.464
1.486

Uit de tabel blijkt dat het aantal dove leerlingen in het (v)so tot 2006 licht is
gestegen, daarna stabiliseerde en vanaf 2009 aan het dalen is. Het aantal
dove leerlingen met een rugzak is daarentegen zowel in het primair als
voortgezet onderwijs in de loop van de afgelopen 10 jaar verdubbeld. Het
aantal slechthorende leerlingen in het so is in diezelfde periode gehalveerd,
maar in het vso gestegen. Wat betreft de deelname van slechthorende

ah-tk-20122013-2990
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

leerlingen in het po en het vo is eenzelfde dalende respectievelijk stijgende
trend te zien.
Het grote verschil tussen het aantal slechthorenden in de po- en de vo-leeftijd
is te verklaren doordat leerlingen met ernstige spraak- en taalmoeilijkheden
(esm) in het primair onderwijs een aparte categorie vormen en in het
voortgezet onderwijs in dezelfde categorie als slechthorenden worden
geplaatst.
Ik kan geen antwoord geven op de vraag hoe de verhouding is onder dove
leerlingen met en zonder cochleair implantaat. Hierover zijn geen gegevens
beschikbaar.
Vraag 2
Hoeveel doven en slechthorenden die voor regulier onderwijs kiezen hebben
een startkwalificatie behaald? Hoe staat dit in verhouding tot doven en
slechthorenden die gekozen hebben voor speciaal onderwijs?
Antwoord 2
Het is onbekend hoeveel dove en slechthorende leerlingen in het voortgezet
onderwijs een startkwalificatie hebben gehaald. Het Basisregister Onderwijs
(BRON) registreert weliswaar examen- en diplomagegevens, maar niet of een
leerling leerlinggebonden financiering in het voortgezet onderwijs ontvangt.
Van leerlingen die afkomstig zijn uit het vso hebben 18 dove en 113 slechthorende leerlingen in 2010 en 25 dove en 148 slechthorenden leerlingen in
2011 een startkwalificatie gehaald. Omdat er over dove en slechthorende
leerlingen in het regulier onderwijs geen gegevens bekend zijn, is het niet
mogelijk een vergelijking te maken.
Vraag 3
Welke factoren zijn van invloed op het al dan niet succesvol afronden van de
opleiding binnen regulier onderwijs?
Antwoord 3
Bij het al dan niet succesvol afronden van de opleiding binnen regulier
onderwijs kunnen verschillende factoren meespelen. Het hangt samen met
beperkingen in de onderwijsparticipatie (zoals leerachterstand, communicatieve en sociaal-emotionele zelfredzaamheid, de ernst van de stoornis), maar
het is bijvoorbeeld ook afhankelijk van de inzet van de leerling.
Vraag 4
Hoeveel doven en slechthorenden werken in een sociale werkplaats? Was er
de afgelopen tien jaar een toe- of afname zichtbaar in het aantal doven en
slechthorenden dat in een sociale werkplaats werkzaam was?
Antwoord 4
Hierin kan geen inzicht worden gegeven omdat in de sociale werkvoorziening
het type handicap niet wordt geregistreerd.
Vraag 5
Welk percentage doven en slechthorenden is werkloos? Was er de afgelopen
tien jaar een toe- of afname van het percentage dove en slechthorende
werklozen? Hoe staat dit aandeel in verhouding tot de algehele werkloosheid?
Antwoord 5
Het rapport «De positie van doven en zwaar slechthorenden op de arbeidsmarkt» van de Organisatie voor Strategisch arbeidsmarktonderzoek (OSA) uit
Tilburg (juni 2007) schat de bruto arbeidsdeelname1 van personen met
gehoorproblemen over de periode 2000 tot met 2005 op 48 procent, tegenover 69 procent onder personen zonder gehoorproblemen. Recente(re) cijfers
zijn niet beschikbaar.
De werkloosheid onder degenen die deelnemen op de arbeidsmarkt was
onder personen met gehoorproblemen (iets) hoger dan onder degenen

1

Bruto arbeidsdeelname geeft aan hoeveel procent van de beroepsgeschikte bevolking (alle
personen tussen de 15 en 65 jaar) tot de beroepsbevolking behoort, en dus een betaalde baan
van ten minste twaalf uur per week heeft of deze zoekt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

zonder gehoorproblemen, namelijk 6,3 procent (3 op 48) tegenover 5,8 procent (4 op 69). Deze gegevens in het rapport zijn gebaseerd op het Periodiek
Onderzoek Leefsituatie (POLS) van het CBS. Wat betreft de ontwikkeling van
het werkloosheidspercentage is het waarschijnlijk dat het voor werklozen met
gehoorproblemen in de huidige periode van laagconjunctuur lastiger is om
werk te vinden dan voor werklozen zonder gehoorproblemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3