Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

17 050

Misbruik en oneigenlijk gebruik op het gebied
van belastingen, sociale zekerheid en subsidies

Nr. 366

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID EN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 december
1. Inleiding
In de brief van 19 juni, 17 050 nr. 358 is u door de minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid toegezegd de voorbereiding van aanvullende
wetgeving waardoor meer aansprakelijkheden worden gelegd bij inleners
die werken met malafide of niet-gecertificeerde uitzendondernemingen ter
hand te zullen nemen en hierover overleg te voeren met sociale partners.
In de genoemde brief hebben wij u gemeld niet afwijzend te staan tegen
het voorstel van de Algemene Bond Uitzendondernemingen (ABU) om
inleners die met een niet-gecertificeerde uitzendonderneming in zee gaan
hoofdelijk aansprakelijk te stellen voor het loon (ter hoogte van het wettelijk minimumloon) en dit civielrechtelijk te regelen. In deze brief informeren wij u over de maatregelen die wij zullen nemen en hoe wij de nietgeregistreerde uitzendondernemingen zullen ontmoedigen. Hiermee
geven wij uitvoering aan de motie Van Hijum en Spekman, 29 407,
nr. 93.
2. Zelfregulering wint aan slagkracht
Wij stellen vast dat steeds meer signalen erop wijzen dat de door de
branche tot ontwikkeling gebrachte vormen van zelfregulering hun
vruchten beginnen af te werpen. Zo is het aantal uitzendondernemingen
dat over een certificaat beschikt en in het register van de Stichting Normering Arbeid (SNA) is opgenomen in de periode maart/november 2008
inmiddels gegroeid van 1466 tot 1790 bedrijven. In dezelfde periode zijn
80 uitzendondernemingen uit het register doorgehaald. 160 Ondernemingen hebben zich voor certificering aangemeld. Voorts nemen werkgevers en werknemers steeds vaker hun verantwoordelijkheid door in cao’s
afspraken te maken over het verplicht in zee gaan met gecertificeerde
uitzendondernemingen. Uit een update van het onderzoek naar het aantal
cao’s dat een dergelijke bepaling bevat, blijkt dat dit aantal in de periode
maart/september gegroeid is van 22 naar 35 cao’s. Daarbij valt op dat deze

KST126179
0809tkkst17050-366
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 17 050, nr. 366

1

afspraken met name zijn gemaakt in bedrijfstakken waar veel met inlening
van personeel wordt gewerkt. De SNCU (Stichting Naleving CAO voor
Uitzendkrachten) ziet toe op naleving.
Vermelding verdient bovendien dat uitzendkoepels afspraken maken met
gemeenten over het doorgeven van adressen waar uitzendkrachten
worden gehuisvest. Zo wordt het voor gemeenten gemakkelijker de handhaving op illegale huisvestingssituaties te richten.
Om de initiatieven vanuit de branche te ondersteunen streven wij ernaar
nog dit jaar een wetsvoorstel bij uw Kamer in te dienen dat betrekking
heeft op inlenersaansprakelijkheid. Voorgesteld wordt dat de inleners en
het uitzendbureau hoofdelijk aansprakelijk zijn jegens de arbeidskrachten
voor de voldoening van het toepasselijke minimumloon en de toepasselijke minimumvakantiebijslag. Inleners die in werken gaan met gecertificeerde uitzendondernemingen worden van de inlenersaansprakelijkheid
vrijgesteld.
3. Registratie
Om fraude en illegaliteit tegen te gaan is het belangrijk dat er een duidelijk
register komt. Wij zijn daarom voornemens een afzonderlijk, gemakkelijk
en gratis toegankelijk register van uitzendondernemingen, dat niet tot
nieuwe administratieve lasten leidt, in te voeren. Het uitzendregister zal
gebruik maken bestaande gegevens uit het Handelsregister. Het is te zien
als een deelverzameling van alle ondernemingen die uitzendarbeid als
hoofd- of nevenactiviteit verrichten. Onderbrengen bij de Kamer van
Koophandel ligt in de rede.
Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, het Ministerie van
Economische Zaken en de Kamer van Koophandel gaan thans na hoe dit
register het best vormgegeven kan worden. Met het uitzendregister wordt
een grotere transparantie van de markt bereikt. Inleners krijgen hierdoor
de mogelijkheid om gemakkelijk na te gaan, of zij zaken doen met een
geregistreerd bureau. De Stichting Normering Arbeid (SNA) krijgt via het
register een overzicht van alle uitzendbureaus. Deze bureaus zullen
worden benaderd door de SNA met een oproep om zich te laten certificeren volgens de NEN-4400–1 of -2. De SNA en kamers van koophandel
zijn ook met elkaar in overleg over de wijze waarop het aanleveren van
gegevens het meest praktisch kan worden vormgegeven.
Alle uitzendbureaus met vestigingen of een gevolmachtigde agent in
Nederland hebben registratieplicht op basis van de Handelsregistratiewet.
Het register zal daarnaast openstaan voor alle buitenlandse uitzendbureaus die in Nederland opereren en voor uitzendondernemingen zonder
vestiging. Daarmee wordt het bereik van het register verder vergroot.
Aldus ontstaat naar verwachting voor het uitzendregister een nagenoeg
volledige dekking van de uitzendmarkt. «Witte» (buitenlandse en mobiele)
uitzendbureaus zullen ervoor kiezen om zich kenbaar te maken en zullen
zich registreren. De uitzendondernemingen die zich niet registreren, zijn
naar verwachting met name de «Zwarte» uitzendondernemingen.
Daarom is ook afgezien van een uitbreiding van de registratieplicht. Een
dergelijke uitbreiding zou zeer ingrijpend zijn (bijvoorbeeld internationaalrechtelijk, maar ook qua uitvoering) en niet passen bij het karakter van de
Handelsregisterwet. Het is niet te verwachten dat «Zwarte» uitzendbureaus zich bij een verplichte registratie wél zouden melden. Het kenmerk
van «Zwart» is immers dat men buiten het zicht van officiële instanties
opereert.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 17 050, nr. 366

2

4. Aanpak niet geregistreerde uitzendondernemingen
Het is belangrijk om inleners aan te spreken op hun verantwoordelijkheid
en hen te bewegen te werken met uitzendondernemingen die ten minste
geregistreerd zijn. Hiervoor doen wij de volgende voorstellen.

Eerstedagsmelding
Door middel van indiening van de derde nota van wijziging op het
Belastingplan 2009 (Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 705, nr. 8)
wordt voorgesteld de generieke EDM-verplichting per 1 januari 2009 te
laten vervallen. Deze maatregel verlicht de administratieve lasten voor het
bedrijfsleven. In de nota van wijziging wordt tevens voorgesteld de
inspecteur de bevoegdheid te geven aan een individuele inhoudingsplichtige, in bepaalde situaties, alsnog de EDM-verplichting op te leggen. Een
van deze situaties is het strafrechtelijk vervolgd worden indien ten
onrechte inschrijving in het handelsregister achterwege is gebleven.

G-rekening
In de bestaande werkwijze van de Belastingdienst dient bij de aanvraag
van een g-rekening een uittreksel uit het Handelsregister te worden overlegd dat niet ouder is dan drie maanden. Om het voorgenomen register
van uitzendbureaus te ondersteunen is het voornemen deze werkwijze in
die zin te veranderen dat de aanvrager van een g-rekening, indien
opereert als uitzendonderneming, bewijs overlegt waaruit blijkt dat de
aanvrager is geregistreerd in het daarvoor bestemde register als uitzendonderneming. Daarmee wordt bereikt dat uitzendondernemingen alleen
voor een g-rekening in aanmerking kunnen komen als zij als uitzendonderneming staan geregistreerd. Voor de praktijk geldt dan: bezit
g-rekening = geregistreerd. Deze maatregelen sluiten aan op de gedachte
die ten grondslag ligt aan de motie Van Hijum en Spekman, waarin wordt
verzocht om maatregelen die zijn gericht op het tegenwerken van nietgeregistreerde uitzendondernemingen ten einde de bedrijfsvoering onmogelijk te maken

Handhaving
Een effectieve handhaving is noodzakelijk om de sluitende aanpak van
malafide uitzendondernemingen. De AI en de Belastingdienst treffen
daarom voorbereidingen om in 2009 een multidisciplinair interventieteam
op te starten. Dit zal zich richten op de bestrijding van illegale tewerkstelling, fiscale fraude, onderbetaling en uitkeringsfraude in de uitzendbranche. Dit voorstel wordt ingebracht in de bestaande Landelijke Stuurgroep Interventieteams om hierover met de overige partners zoals de
gemeenten een besluit te nemen. Voorts zullen de Arbeidsinspectie en de
Belastingdienst nadere afspraken maken met de SNA over een versterking
van de gegevensuitwisseling zoals de uitwisseling van de wel geregistreerde maar niet gecertificeerde uitzendondernemingen. Bovendien
zullen de Arbeidsinspectie, de Belastingdienst en de SIOD afspraken
maken over een nauwere samenwerking. Deze samenwerking is gericht
op een gedeelde informatiepositie (waarin ook het nieuwe uitzendregister
wordt betrokken) en op een geïntegreerde aanpak van de malafide
uitzendbureaus.
Net als in voorgaande jaren blijft de uitzendbranche in 2009 voor de
Arbeidsinspectie een prioritaire sector voor handhaving van de Wet arbeid
vreemdelingen (Wav) en de Wet Minimumloon en minimumvakantietoeslag (WML). Naar verwachting worden in 2009 ca. 900 onderzoeken in
deze branche uitgevoerd. De nadruk ligt daarbij op het niet-gecertificeerde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 17 050, nr. 366

3

deel van de branche. Ter ondersteuning van het registratie- en certificeringstelsel zullen tenminste 350 van deze controles uitgevoerd worden bij
uitzendondernemingen die zich wel hebben laten registreren maar zich
niet hebben laten certificeren en bij ondernemingen die afgewezen zijn
voor certificering.
De Belastingdienst neemt in het toezicht voor 2009 de bemiddeling van
arbeid onder de noemer «Arbeidsmarkt» als thema op. De thema-aanpak
heeft een meerjarig karakter en kenmerkt zich door de inzet van het gehele
handhavingspalet. Daarnaast wordt ook ingezet op het zogenoemde Horizontaal Toezicht. De eerste gesprekken met zowel de verschillende
brancheorganisaties als met de SNA zijn in dit kader al gevoerd. De
beoogde doelen zijn onder andere het kunnen aansluiten bij het zelftoezicht in de branche (zie onderdeel 2 hiervoor) en het verstrekken van
informatie door het georganiseerde deel van de branche over malafide
uitzendbureaus.
5. Slot
Met de in de brief van 19 juni genoemde maatregelen, het wetsvoorstel
inlenersaansprakelijkheid en de acties uit deze brief wordt een groot deel
van de in het ABU-pakket opgenomen voorstellen overgenomen,
waarmee wij zelfregulering in de branche ondersteunen.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
J. P. H. Donner
De staatssecretaris van Financiën,
J. C. de Jager

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 17 050, nr. 366

4