Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

29 628

Politie

Nr. 239

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 maart 2011
1. Inleiding
Het kabinet heeft extra middelen beschikbaar gesteld voor de politiecapaciteit, waarmee structureel een operationele sterkte van 49 500 fte kan
worden bekostigd. Een besluit over een eventuele herverdeling van het
politiebudget en sterkte over de korpsen moet echter nog worden
genomen. In de vorige kabinetsperiode zijn hiervoor mede op verzoek van
de korpsbeheerders voorstellen ontwikkeld. Zij hadden samen met mijn
ambtsvoorganger een aantal knelpunten onderkend in de bestaande
verdeling. Daarin werd onvoldoende rekening gehouden met de positie
van centrumgemeenten en grensregio’s. De voorstellen zijn neergelegd in
het rapport over de herijking van het bestaande budgetverdeelsysteem,
het BVS. Bij brief van 18 mei 2010 (Kamerstukken II, 29 628, nr. 208) heeft
de toenmalige Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties dit
rapport van de Stuurgroep Herijking Budgetverdeelsysteem aan de
Tweede Kamer toegezonden. In deze brief gaf de toenmalige Minister ook
aan dat hij het, gezien de demissionaire status van het toenmalige
kabinet, niet opportuun geacht heeft te beslissen over het invoeren van de
voorstellen uit het rapport. Deze brief bevat mijn beslissing ter zake, die ik
heb genomen na beraad met de korpsbeheerders.
Voor mij staat daarbij voorop dat de middelen zo goed mogelijk over het
land moeten worden verdeeld. Die verdeling moet ook bijdragen aan de
doelstellingen uit het nieuwe regeerakkoord. Ik noem in het bijzonder de
verbetering van de aanrijtijden, zowel in de stedelijke als in de niet
stedelijke gebieden. Ook vind ik het noodzakelijk om in de komende
periode de balans tussen de verdeling van geld en de verdeling van
sterkte over de korpsen te herstellen. Deze onbalans is er de afgelopen
jaren mede oorzaak van geweest dat korpsen onder preventief toezicht
zijn gesteld. Tot slot vind ik duidelijkheid en stabiliteit over de budgetten
en de daarmee samenhangende operationele sterkte van de korpsen en
de toekomstige eenheden in de komende jaren van belang. Die stabiliteit

kst-29628-239
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 239

1

draagt immers bij aan de noodzakelijke en verantwoorde totstandkoming
van de Nationale Politie.
Een besluit over herverdeling van budget leidt er toe dat er korpsen zijn
die stijgen en korpsen die dalen. Het besluit van dit kabinet om extra geld
uit te trekken voor de politie en de daarmee gepaard gaande groei in de
omvang van de in de komende periode te verdelen middelen doet de
negatieve effecten van deze herverdeling van sommige korpsen niet
teniet. Ten opzichte van de herverdeling zoals die zou zijn geweest zonder
intensivering is het beeld voor de dalers uiteraard gunstiger.
De budgettaire effecten van mijn besluit en de effecten op de sterkte
worden in de budgetcirculaire van maart 2011 per korps vastgelegd. Ik zal
u deze circulaire doen toekomen. Vooruitlopend daarop informeer ik u op
hoofdlijnen door middel van deze brief.
2. Aanpassingen in de verdeling van het politiebudget
Het onderzoek, gericht op herijking van het BVS, is begeleid door een
Stuurgroep, waarin vertegenwoordigers van het Korpsbeheerdersberaad
en de Raad van Korpschefs hebben samengewerkt met vertegenwoordigers van de destijds betrokken departementen (Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties, Justitie en Financiën). De Stuurgroep heeft grondig
gekeken naar de manco’s in het bestaande verdeelmodel. Zo was er geen
consistente methodiek om middelgrote gemeenten als Breda en
Leeuwarden en hun ommeland goed te wegen. Verder was er onvoldoende rekening gehouden met uitstralingseffecten van nabuurlanden. De
Stuurgroep heeft voor deze manco’s oplossingen ontworpen. Ook heeft
de Stuurgroep voorstellen gedaan om de verdeelmethodiek te vereenvoudigen en daarmee transparanter te maken. Belangrijk is ook dat de
Stuurgroep zich heeft gebaseerd op meetgegevens van alle korpsen en
niet op een steekproef.
Ik stel vast dat de voorstellen van de Stuurgroep meer recht doen aan een
juiste verdeling van middelen dan de bestaande methodiek. De spreiding
over de grootstedelijke, minder stedelijke en landelijke gebieden is in dit
voorstel beter geborgd. Vraag is vervolgens of het voorstel ook voldoende
rekening houdt met de benodigde implementatietijd, vooral voor korpsen
die moeten inleveren. Voor deze korpsen overwoog de Stuurgroep dat
budgetdalingen zouden moeten worden gemitigeerd, om te voorkomen
dat een te snelle daling de bedrijfsvoering van die korpsen zou
ontwrichten.
Ik heb besloten om het advies van de Stuurgroep Herijking BVS zo veel
mogelijk te volgen. Ik vind echter dat er goede redenen zijn om op een
enkel punt van het advies af te wijken. Ik heb mijn besluit genomen in het
besef dat bij verdeelvraagstukken er onvermijdelijk uiteenlopende
gevoelens zijn bij de korpsbeheerders, maar tevens in het vertrouwen dat
er per saldo voldoende draagvlak is voor mijn beslissing.
De Stuurgroep Herijking BVS stelt in de kern het volgende voor:
a) Budgetdalingen per daalkorps worden beperkt tot maximaal 2% per
jaar gedurende 3 jaar;
b) De daardoor vrijkomende middelen komen geheel ter beschikking van
de stijgkorpsen;
c) Zo veel mogelijk bijzondere bijdragen (dit zijn bijdragen die gegeven
worden voor specifieke doelen en die niet via het BVS worden
verdeeld) worden beëindigd, en de betreffende middelen worden
voortaan via BVS verdeeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 239

2

d) Aan het eind van elke drie jaar vindt een actualisatie van de verdeling
plaats, waarna wederom een periode van 3 jaar herverdelen start
volgens de principes als onder a en b genoemd.
e) Behoud van de werkwijze waarbij het budget wordt verdeeld op basis
van omgevingskenmerken.
Concreet wil ik dit advies op drie punten bijstellen.
1. Ik acht de door de Stuurgroep voorgestelde achteruitgang van
maximaal 2% per jaar te hoog. Een achteruitgang van 1,5% doet meer
recht aan de inspanning die een daalkorps per jaar kan leveren om de
achteruitgang in de bedrijfsvoering op te kunnen vangen. Ook vind ik
een daalperiode van 3 jaar te kort. Een periode van vier jaar sluit
logischer aan op de gangbare budgettaire cyclus van begroting en
meerjarenraming. Daarom kies ik voor een maximale achteruitgang
van 1,5% per jaar gedurende 4 jaar. Hierbij geldt tevens een absolute
norm dat een korps niet meer dan gemiddeld 50 fte per jaar mag
dalen. De totale maximale daling van 6% uit het advies van de
Stuurgroep Herijking BVS houd ik daarmee overeind.
2. Ik pas een correctie toe bij korpsen die een buitengemiddeld groot
nadeel of voordeel ondervinden van de vertaling van gemeten
werklast naar een verdeling op basis van objectieve omgevingskenmerken.1 Concreet betekent dit dat een buitengemiddeld voordeel of
nadeel wordt teruggebracht tot een gemiddeld voordeel of nadeel.
3. Ik neem thans nog geen besluit over de actualisatie van het herijkte
BVS. Zoals nu voorzien is op dat moment de Nationale Politie geheel
ingevoerd. Daarmee ontstaat een fundamenteel andere situatie, die
ook vraagt om een hernieuwde bezinning op een landelijk verdeelsysteem. Uiteraard zal wel een evaluatie van de dan ontstane situatie
plaatsvinden.
3. Aanpassingen in de samenstelling en omvang van het politiebudget

1
Aan de adviezen van de Stuurgroep ligt een
analyse ten grondslag waarbij eerst is gekeken
naar de verdeling van de werklast over de
korpsen. Bij werklast moet men denken aan
zaken als het aantal aangiften per korps e.d..
De met werklast bereikte resultaten zijn
vervolgens omgezet in een model waarbij
(evenals dat bijvoorbeeld bij de verdeling van
het gemeentefonds het geval is) gebruik wordt
gemaakt van objectieve omgevingskenmerken
zoals aantallen inwoners, oppervlakte e.d. Bij
de omzetting van de resultaten op basis van
werklast in een model met omgevingskenmerken ontstaan echter wel zogenoemde
aansluitverschillen. Deze aansluitverschillen
(die overigens zowel ten voordele als ten
nadele kunnen zijn) zijn onvermijdelijk, maar
mogen niet te groot zijn. Conform een bij
statistische onderzoeken veel gebruikte
benadering zijn aansluitverschillen die groter
zijn dan tweemaal het gemiddelde aansluitverschil als uitzonderlijk hoog te kwalificeren.
Voor de korpsen die dit betreft wordt een
correctie toegepast. Deze kan dus zowel ten
voordele als ten nadele van het betreffende
korps uitvallen.

Bijlage 1 bij deze brief bevat een overzicht van wat de korpsen in 2011 en
in 2015 ontvangen uit BVS. Het beschikbare budget dat wordt verdeeld
kent een aantal aanpassingen.
a) Er wordt een aantal bijzondere bijdragen toegevoegd aan het budget
dat met het herijkte BVS wordt verdeeld. Het gaat om de bijzondere
bijdragen Regionale Inlichtingen Diensten, Regionale Informatie
Knooppunten, Intelligence, Programma Verbetering Opsporing en
Vervolging, Forensisch Assistenten, Wijkagenten, Compensatie,
Vergrijzing en Prestatiebekostiging. Ook de Stuurgroep die het
onderzoek heeft begeleid pleitte voor integratie van deze bijzondere
bijdragen in de algemene bijdrage. Het gaat om zaken die alle korpsen
gelijkelijk raken. Integratie in de algemene bijdrage levert bovendien
een bijdrage aan de vermindering van administratieve lasten (vermindering verantwoordingsinformatie). Een aantal bijzondere bijdragen
blijft bestaan aangezien het de bekostiging van bijzondere voorzieningen bij specifieke korpsen betreft. Als voorbeelden van te handhaven
bijzondere bijdragen kunnen worden genoemd: Internationale
Rechtshulp, Demonstraties, Bewaken, Zeehaven en Asiel.
b) De jaarlijkse toevoeging aan het politiebudget, het zogeheten accres,
wordt aan het budget toegevoegd dat met het herijkte BVS wordt
verdeeld.
c) Het politiebudget wordt verder verhoogd met de intensivering uit het
regeerakkoord, waarmee een structurele operationele sterkte van
49 500 fte betaalbaar is gemaakt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 239

3

4. Gevolgen voor het budget en de sterkte van de korpsen
Gevolg van de hiervoor geschetste ontwikkelingen is dat de budgetten
van de korpsen zullen gaan veranderen. Uit de cijfermatige verwerking
wordt duidelijk dat in totaal 4 korpsen tussen 2011 en 2015 zullen dalen in
budget en dat de overige 21 korpsen in budget zullen stijgen. Met deze
daling en stijging gaat ook een aanpassing van de sterkte gepaard. In de
afgelopen jaren is bij een aantal korpsen een discrepantie ontstaan tussen
budget en sterkte. Aan het einde van deze kabinetsperiode moet deze
discrepantie zijn opgelost en heeft elk korps – en na de invoering van de
Nationale Politie: elke territoriale eenheid – een met het budget overeenkomende en dus betaalbare operationele sterkte. Een en ander leidt dus
tot groei- en daalpaden per korps. Om die daal- en groeipaden in goede
banen te leiden worden vanaf 2011 de aspiranten (zowel de huidige als de
toekomstige) centraal bekostigd. Met de extra middelen uit het regeerakkoord wordt er bovendien voor gezorgd dat gedurende deze daal- en
stijgfase zowel de landelijke operationele sterkte als de sterkte per korps
betaalbaar blijft.
Bijlage 1 bij deze brief bevat de budgettaire startpositie (2011) van elk
korps en het niveau van de budgetten in 2015.
In bijlage 2 is de ontwikkeling van de operationele sterkte per korps
inzichtelijk gemaakt. Hieruit kan worden afgeleid dat de meeste korpsen
die er in budget op vooruit gaan, ook daadwerkelijk in sterkte zullen
stijgen (dit betreft 13 korpsen). Een aantal stijgkorpsen heeft deze stijging
in sterkte, vooruitlopend op de invoering van het herijkte BVS, al meer
dan gerealiseerd en deze korpsen zullen daarom in sterkte een (kleine)
stap terug moeten doen (dit betreft 8 korpsen). Enkele korpsen zullen
zowel in budget als in sterkte moeten dalen (dit betreft 3 korpsen). Er is 1
korps dat in budget daalt maar (marginaal) in sterkte moet stijgen. Het
bereiken van het eindbeeld zal geheel langs de weg van natuurlijk verloop
worden gerealiseerd. Gedwongen ontslagen in de operationele sterkte zijn
nadrukkelijk niet aan de orde.
Bovenstaande maatregelen zullen een positief effect hebben op de
financiële positie van de korpsen. Het overgrote deel van de korpsen die
thans onder preventief toezicht staan zal die status kwijtraken. Ik zal de
Tweede Kamer daarover informeren. Bovenstaande maatregelen zullen
nader worden uitgewerkt in een circulaire die op korte termijn aan de
korpsen zal worden toegezonden. In deze circulaire zal ik ook ingaan op de
wijze waarop ik omga met de specifieke ombuigingen zoals die in het
regeerakkoord zijn opgenomen. Ik zal de Tweede Kamer deze circulaire
doen toekomen. Zoals te doen gebruikelijk zal ik de Tweede Kamer
halfjaarlijks informeren over het verloop van de operationele sterkte van
de politie.
De minister van Veiligheid en Justitie,
I. W. Opstelten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 239

4

Bijlage 1

De uitkomsten in geld in 2015, vergeleken met 2011
Ter toelichting het volgende:
1ste kolom: het startbudget van ieder korps dat BVS-matig wordt verdeeld
in 2011
2de kolom: het budget van ieder korps dat HBVS-matig wordt verdeeld in
20151
3de kolom: het verschil
Effecten van het besluit t.a.v. HBVS uitgaande van de cijfers voor het jaar 2011
(bedragen x € 1mln)

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25

Groningen
Fryslân
Drenthe
IJsselland
Twente
Noord- en OostGelderland
Gelderland-Midden
Gelderland-Zuid
Utrecht
Noord-Holland-Noord
Zaanstreek-Waterland
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond
Zuid-Holland-Zuid
Zeeland
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg-Noord
Limburg-Zuid
Flevoland

2011

2015

Verschil 2015
t.o.v. 2011

startpositie 2011

HBVS

131,2
110,7
77,2
86,2
114,7

132,0
121,4
86,3
95,4
119,7

0,8
10,7
9,1
9,2
5,0

128,7
125,3
91,0
265,1
109,3
61,6
116,1
459,0
51,5
336,5
144,6
385,2
90,8
71,5
204,7
107,9
144,3
90,9
139,6
85,3

141,6
132,5
99,2
272,6
117,0
64,1
112,1
441,6
50,6
324,9
146,5
388,6
94,8
76,0
217,6
115,9
152,3
98,2
145,3
93,3

12,9
7,2
8,2
7,5
7,7
2,5
– 4,0
– 17,4
– 0,9
– 11,6
1,9
3,4
4,0
4,5
12,9
8,0
8,0
7,3
5,7
8,0

1

In het budget 2011 (1ste kolom) en 2015 (2de
kolom) zijn de bijzondere bijdragen opgenomen die vanaf 2012 met het herijkte BVS
worden verdeeld en het (in de komende jaren
oplopende) accres.
De bijzondere bijdragen die blijven bestaan en
dus niet BVS-matig worden verdeeld zijn niet
in de tabel opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 239

5

Bijlage 2

De uitkomsten in sterkte in 2015, vergeleken met 2011
Korps

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25

Operationele
sterkte
bezetting
31/12 2010

Operationele
doelsterkte
2015

Verschil
2010–20151

Groningen
Fryslân
Drenthe
IJsselland
Twente
Noord- en Oost-Gelderland
Gelderland-Midden
Gelderland-Zuid
Utrecht
Noord-Holland Noord
Zaanstreek-Waterland
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond
Zuid-Holland-Zuid
Zeeland
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuid-Oost
Limburg-Noord
Limburg-Zuid
Flevoland

1 517
1 275
1 019
1 212
1 397
1 504
1 506
1 146
3 123
1 241
777
1 446
5 379
567
4 570
1 758
4 936
1 132
770
2 517
1 280
1 864
1 093
1 647
946

1 567
1 382
985
1 270
1 369
1 606
1 506
1 123
3 164
1 326
730
1 368
5 268
575
4 370
1 655
4 905
1 075
861
2 477
1 320
1 878
1 121
1 654
1 066

50
107
– 342
58
– 28
102
0
– 23
41
85
– 47
– 78
– 111
8
– 200
– 103
– 31
– 57
91
– 40
40
14
28
7
120

Totaal Korpsen

45 622

45 621

KLPD

4 123

4 090

Totale sterkte

49 745

49 711

– 33

1

Er is een norm geformuleerd voor de mate waarin de operationele sterkte per korps mag dalen.
Deze norm is gesteld op 6% in vier jaar met een maximum van gemiddeld 50 per jaar.
2
De eindsterkte van de 3 noordelijke korpsen kan nog worden beïnvloed door de afspraken die
door de 3 korpsbeheerders onderling zijn gemaakt bij de vorming van het Shared Service
Centrum Noord. De minister zal toezien op de effectuering van deze afspraken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 239

6