1
Van:
Aan:
Onderwerp:
Datum:
Bijlagen:

5.1.2.e
5.1.2.e

5.1.2.e

RE: review TNO conceptnotitie
maandag 28 juni 2021 21:09:42
1st V2concept notitie LNV grensafstand_under_review_5.1.2.e .docx

Ha 5.1.2.e ik heb vooral even in het begin wat suggesties gedaan om de volgorde scherp te
krijgen: kabinetsreactie Hordijk, onderzoek RIVM met conclusie en aanknopingspunten,
onderdelen die we verder onderzocht willen hebben voor een onderbouwing, onderzoek TNO.
Ik moet zeggen dat ik op de punt van de techniek zelf (en over bijv de paragraaf over
onzekerheid) afhaak. Wat ik er belangrijk in vind is dat het uiteindelijk een keuze is welke mate
van onzekerheid acceptabel is. Dat is geen wetenschappelijke uitspraak. Lijkt me goed daar ook
naar te kijken.

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 28 juni 2021 20:15
Aan: 5.1.2.e
5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: review TNO conceptnotitie

5.1.2.e

Ha 5.1.2.e en 5.1.2.e
Ik ben kritisch door het TNO-conceptnotitie gelopen en heb tekstsuggesties gedaan om te
zorgen het voor de lezer duidelijk is dat dit TNO-onderzoek een verdere uitwerking is van het
eerdere RIVM-onderzoek en dat het voortborduurt op de aanknopingspunten. Voor de
ingevoerde lezer zoals ik, zie ik wel TNO bewoordingen gebruiken die verwijzen naar het RIVM
onderzoek. Voor mij was dus vooral aanscherpen, maar blijft er een zorg dat ik misschien er
niet in slaag de bril van de buitenstaander op te zetten.
Niet dat jullie buitenstaander zijn (!) maar kunnen jullie kijken of ik in de buurt kom? Gezien
het tijdspad zou het fijn vanavond nog een reactie krijgen, dan zet ik het meteen door naar
TNO. Ook graag een blik op onderstaande concept-email. Alvast dank!
Groet,

5.1.2.e

Conceptemail naar TNO:
5.1.2.e
Beste
,
Hartelijk dank voor het opleveren van deze conceptnotitie.
De vraagstelling van dit onderzoek komt voort uit eerder RIVM onderzoek (rapport “Verkenning
afstandsgrens project-specifieke depositieberekeningen”). Dit onderzoek leverde geen duidelijke
modelmatige overgang, maar wel aanknopingspunten om een afweging te maken. LNV heeft
daarom TNO een uitwerking van deze aanknopingspunten gevraagd en duiding te geven in het
licht van de adviezen van het adviescollege over schijnzekerheid en ongelijke behandeling van
sectoren.
Deze vraagstelling en de uitwerking van dit onderzoek als nadere duiding van de bevindingen
van het RIVM moeten ook duidelijk zijn voor degene die alleen deze notitie leest. Ik lees dat
zeker wel terug, maar wil graag die relatie tussen de twee onderzoeken benadrukken. Vanuit
die optiek doe ik nog enkele tekstsuggesties en opmerkingen. Uiteraard aan jullie om deze naar
eigen inzicht te verwerken.

20

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

5.1.2.e

maandag 16 mei 2022 15:32

5.1.2.e

RE: Antw: Memo TNO rapport hoofdlijn

Eens dat we een appreciatie moeten schrijven maar we moeten de minister wel even informeren dat het er ligt.
Kijk of je met 5.1.2.e tot een zin kunt komen dat die appreciatie er nog aan komt

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 15:08
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: Antw: Memo TNO rapport hoofdlijn
NVLG (5.1.2.e geeft aan het liefst eerst tot een inhoudelijke (en afgestemde) appreciatie te komen, voordat het
naar de minister gaat.
Zijn reactie: “bij de samenvatting hoort ook een appreciatie en die wil ik graag gezamenlijk in een overleg
bedenken. Het is zeer gevoelige materie…”
Dat overleg wordt waarschijnlijk begin volgende week.
Geven we hier gehoor aan?
Groet,
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 14:08
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: Antw: Memo TNO rapport hoofdlijn
Dank, wil je nog even het eerste deel van de toelichting aan het begin van de nota zetten? Even verplaatsen in de
minister: als die regel 1 leest heeft ze geen idee waar dit over gaat. Vooral context van Hordijk noemen. Wil je de
nota ook nog even voorleggen aan NVLG en SKI? Goed dat zij weten dat dit naar de minister gaat en dan kunnen
ze nog even input leveren.
Dank!
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 13:16
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: Antw: Memo TNO rapport hoofdlijn
Hoi 5.1.2.e ,
Bijgevoegd de nota over TNO-rapport.

5.1.2.e is akkoord, behandeling in Domus is gestart.

Groet,
5.1.2.e
1

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 12:54
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: Antw: Memo TNO rapport hoofdlijn
Ziet er prima uit! Ik heb geen aanvullingen

5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 12:30
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: FW: Antw: Memo TNO rapport hoofdlijn
Bijgevoegd de nota voor de minister.
Graag jouw akkoord.
Zie vooral ook wijzigingen in laatste alinea van de toelichting.
Groet,
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 09:17
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
Onderwerp: RE: Antw: Memo TNO rapport hoofdlijn

@minlnv.nl>

Goedemorgen 5.1.2.e ik sprak 5.1.2.e net even over de memo en heb met haar afgesproken dat we de memo in
de vorm van een nota via de gebruikelijke lijn naar de minister sturen. Wil jij daarvoor zorgen? Goed om er iets
over het vervolgproces aan toe te voegen (en ik zag dat SGP hier ook nog naar vraagt) en dat we erop mikken
het rapport met een kabinetsreactie voor de zomer naar de Kamer te sturen.
Dank je wel!
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: vrijdag 13 mei 2022 17:03
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
Onderwerp: RE: Antw: Memo TNO rapport hoofdlijn

@minlnv.nl>

In bijgevoegd stuk onder 2 de tekst toegevoegd:

Deze ondergrens is puur vanuit de fysica en modeleigenschappen beschouwd. Het onderzoek toont geen eenduidig,
wetenschappelijk onderbouwde, rekenkundige ondergrens voor depositieberekeningen. Ook is geen rekening
gehouden met cumulatie en het ecologische of juridische component van een rekenkundige ondergrens. Wel wordt
hiermee de door Commissie Hordijk opgemerkte mismatch tussen de precisie de het beleid vraagt en de technische
capaciteiten van de rekensystematiek bevestigd.
Met vriendelijke groet,

5.1.2.e
..........................................
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag |
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
2

..........................................
T 5.1.2.e
E 5.1.2.e

@minlnv.nl

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: vrijdag 13 mei 2022 16:27
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: Antw: Memo TNO rapport hoofdlijn
Dank. Over 2e punt: kun je daar aan toevoegen dat dit dus puur vanuit fysica en modellen is bekeken (nav Hordijk)
en de conclusie van Hordijk bevestigt. En dat gegeven huidige ecologische en juridische situatie waarschijnlijk nu nog
niets mee kunnen. Dus iets van duiding al meegeven. Kan dat?

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Datum: 13 mei 2022 om 16:18:20 CEST
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: Memo TNO rapport hoofdlijn
Met dank aan 5.1.2.e
Groeten

5.1.2.e

3

21

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

5.1.2.e

donderdag 19 mei 2022 08:19

5.1.2.e

Antw: Nota TNO-rapport Fase 2 - rekenafstand en rekenkundige ondergrens

Akkoord en goed om 5.1.2.e ook nog even mee te nemen.

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Datum: 19 mei 2022 om 07:26:50 CEST
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: FW: Nota TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Graag akkoord op toevoeging van het volgende kernpunt aan de nota:
 Kanttekening vooraf: Het onderzoek naar de rekenkundige ondergrens is alleen vanuit de fysica uitgevoerd. Er
is geen rekening gehouden met ecologische en juridische componenten. Die componenten zijn essentieel voor
het nemen van een besluit over de het eventueel invoeren van een rekenkundige ondergrens. Het rapport gaat
het uit van het met voldoende zekerheid kunnen aantonen van een bepaald projecteffect (niet het kunnen
uitsluiten daarvan). Hoewel de aantoonbaarheid bij kleine hoeveelheden moeilijk blijkt, betekenen de
onzekerheden niet dat er geen stikstof neerslaat. Als zou worden uitgegaan van een 1000 maal hogere
rekengrens (waar het rapport argumenten voor aandraagt) zou een zeer groot deel van de depositie niet meer
beoordeeld worden bij toestemmingsverlening. Nog afgezien van de vraag of dat juridisch acceptabel is, moet
die depositie wel worden opgevangen door bijvoorbeeld nog meer bronmaatregelen te nemen.

Dan zorg ik dat de juiste versie in de lijn landt.
Moet 5.1.2.e het nog een keer zien?
Groet,
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: woensdag 18 mei 2022 23:04
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: Nota TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Beste 5.1.2.e
Hierbij de gevraagde toevoeging van 5.1.2.e erin verwerkt.
Ik zal het verder maar niet op de spits drijven. Maandag gaan we discussiëren…
Groeten,
5.1.2 e

1

@minlnv.nl>; 5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: woensdag 18 mei 2022 11:21
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>;5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
Onderwerp: RE: Nota TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens

@minlnv.nl>

Ha 5.1.2.e
Ik snap de discussie.
Wat mij betreft akkoord met doorzetten als je in ieder geval de volgende toevoeging maakt:
 Iets over het misverstand dat kan ontstaan op basis van deze conclusies. Dat er onzekerheden ontstaan in
het berekenen waar deposities neerslaan wil niet zeggen dat ze verdwijnen. Het gaat hiermee om tientallen
procenten die op deze manier niet meer binnen de scope van de toestemmingsverlening zouden vallen. En
daarmee uiteindelijk voor rekening van generieke maatregelen komen. (en die generieke maatregel zou
kunnen bestaan uit het intrekken van de toestemmingen die je nu net hebt mogelijk gemaakt als je voor een
veel hogere ondergrens kiest. In die catch22 willen we denk ik niet terechtkomen).
Ik snap dat dit een klein voorschot is op een appreciatie. Maar wel een hele belangrijke.
Groeten,
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: woensdag 18 mei 2022 10:36
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: Nota TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens

@minlnv.nl>;5.1.2.e

Hallo 5.1.2.e
Bedankt voor de toevoegingen en suggesties.
Op een aantal punten ben ik het niet eens met de voorgestelde veranderingen en het proces.
 Ik ben van mening dat wij, juist vanwege de gevoeligheid en de mogelijke gevolgen van dit rapport, de
Minister in een zo vroeg mogelijk stadium moeten informeren. Dan weet ze dat het speelt en dat eraan
gewerkt wordt. Dat lijkt mij altijd beter dan ‘in het donker’ gehouden worden. Voordat we het eens zijn over
de inhoudelijke appreciatie (en de formulering daarvan) zijn we een aantal weken verder. In die tussentijd
zal de vraag naar het rapport alsmaar toenemen.
 Het nadrukkelijk willen benoemen van ecologische en juridische componenten (wat [hoewel terecht] onze
eigen toevoeging is), maar het verwijderen van de koppeling naar Hordijk (wat de aanleiding is geweest voor
het onderzoek en ook in het rapport staat) omdat dit een inhoudelijke appreciatie zou zijn, is inconsequent
en in mijn ogen onterecht.
 In de opdrachtverlening en dus ook in het resultaat is inderdaad niet ingegaan op de vereisten uit de
Habitatrichtlijn voor wat betreft de rekenkundige ondergrens, het is puur vanuit de fysica en
modeleigenschappen benaderd. Dat cumulatie moet worden beoordeeld zodat duidelijk is of projecten in
combinatie wél tot een significant effect leiden, is terecht en duidelijk maar geen onderdeel van dit
onderzoek. Het mogelijke (ecologische) effect van cumulatie doet niets af van de conclusie dat in de huidige
rekensystematiek bepaalde depositieresultaten van individuele projecten fysisch niet meer van nul te
onderscheiden zijn. Dat geeft het rapport aan en moeten we niet omheen draaien.
2

Met alle opmerkingen (en ook wat suggesties van 5.1.2.e ) heb ik de Nota herschreven en op sommige punten
uitgebreid.
Bijgevoegd de meest recente versie. Mijn voorstel is om deze door te zetten.

Met vriendelijke groet,

5.1.2.e
..........................................
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag |
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
..........................................
T 5.1.2.e
E 5.1.2.e

@minlnv.nl

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: dinsdag 17 mei 2022 16:13
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
O ja, dit heeft natuurlijk óók weer gevolgen voor de derde keer dat dit onderwerp langs komt, namelijk bij de
uitgebreider opgeschreven conclusies. Graag ook daar aanpassen. Ik ben het dan ook niet eens dat dit past bij het
Hordijk‐rapport. Graag er uit halen. Appreciatie op dit punt komt later, niet teveel op vooruit lopen!
5.1.2 e

Van: 5.1.2.e
)
Verzonden: dinsdag 17 mei 2022 16:10
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Beste 5.1.2.e
Weet je zeker dat deze nota naar Staghouwer moet? Van der Wal lijkt me logischer.
Het derde gele kernpunt graag als volgt herformuleren (nauw aansluitend op de mailwisseling met 5.1.2.e ):
In het onderzoek is geen rekening gehouden met ecologische en juridische vereisten. Die vereisten zijn echter
essentieel voor het nemen van een besluit. De kans is groot dat uit die vereisten volgt dat de conclusie van TNO
onbruikbaar is om een besluit over de rekengrens op te baseren.
In het verlengde hiervan graag punt 2. herformuleren (zonder teveel te gaan herhalen):
De analyse in het onderzoek reikt mogelijke argumenten aan om te kiezen voor een rekenkundige ondergrens
tussen 1 en 10 mol/ha/jaar. Deze ondergrens is echter puur vanuit de fysica bepaald, terwijl een besluit ook moet
uitgaan van ecologische en juridische vereisten. componenten zijn niet betrokken. Mede hierom is nader onderzoek
nodig voordat een rekenkundige ondergrens eventueel kan worden ingevoerd. Wel wordt hiermee de door
commissie Hordijk opgemerkte mismatch tussen de precisie de het beleid vraagt en de technische capaciteiten van
de rekensystematiek bevestigd.
Ik ben hier zo stellig in, omdat – ondanks dat ik dat duidelijk heb genoemd in het overleg met de auteurs – voorbij
wordt gegaan aan het vereiste van de Habitatrichtlijn dat juist ook niet‐significante effecten in cumulatie moeten
3

worden beoordeeld zodat duidelijk is of ze in combinatie wél tot een significant effect leiden. Dat is een dermate
grote weeffout, dat het de conclusies van het rapport op losse schroeven zet. Heel onhandig dat dit rapport gebruikt
wordt t.b.v. de implementatie van de HR maar dat niet de moeite is genomen om dat dan als maatlat te gebruiken.
Zo hoor je geen onderzoek uit te zetten en zo hoor je het niet uit te voeren. Het is nu wat het is, maar de minister
moet hier dus stevig voor worden gewaarschuwd!
Groeten,
5.1.2 e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: dinsdag 17 mei 2022 14:25
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens

@minlnv.nl>

Bijgevoegd de nota met daarin onderstaande verwerkt (geel gemarkeerd).
Graag akkoord.
Groet,
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: dinsdag 17 mei 2022 13:36
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Ik ben bijgelezen.
Met de kanttekening zoals zojuist afgesproken: prima om zsm het rapport ter kennis van de minister te brengen.
Groeten,
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: dinsdag 17 mei 2022 13:02
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens

@minlnv.nl>; J5.1.2.e

Die kleuring lijkt me terecht dus goed om dat op te nemen.

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Datum: 17 mei 2022 om 12:58:35 CEST
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>, 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens

@minlnv.nl>,5.1.2.e

Dan stel ik voor,5.1.2.e , dat uit de nota niet de indruk post kan vatten dat die juridisch‐ecologische toets een
formaliteit is. Ik schat de kans zeer hoog in dat uit die toets komt dat de conclusie van TNO simpelweg onbruikbaar
4

is om een besluit over de rekengrens op te baseren. Dat zou dan op zijn minst in de nota moeten staan, omdat
anders de minister echt op het verkeerde been wordt gezet, c.q. er worden derkeerde verwachtingen gewekt (ook
door iets níet te noemen, kan dat!).
Groeten,
5.1.2 e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: dinsdag 17 mei 2022 12:53
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: FW: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Hoi 5.1.2.e en 5.1.2 e ik reageer zelf even: ik vind het belangrijk dat de minister nu geïnformeerd wordt over het rapport.
Het staat in de belangstelling en we zeggen er (hoewel slechts op proces) iets over in de antwoorden op vragen EK
die nu de lijn in zijn. We geven aan dat de juridische en ecologische toets hierop nog plaatsvindt en dat er geen hoge
verwachtingen zijn over wat we ermee kunnen op korte termijn. Minister nu niet informeren is geen optie voor mij.
Dus graag jullie medewerking.
Groet
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Datum: 17 mei 2022 om 11:20:25 CEST
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: FW: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Zie mail van 5.1.2.e hieronder.
Groet,
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 15:59
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Ik vind het van groot belang dat pount twee NIET naar de minister gaat. Juist omdat er geen relatie is gelegd met
ecologische en juridische aspecten, is het noemen van de mogelijkheid van 1‐10 mol als rekenkundige ondergrens
heel onverstandig. Dat blijft hangen, terwijl we later moeten melden dat het echt niet kan (verwacht ik).
Als5.1.2.e perse wil dat de minister snel wordt geïnformeerd, dan moet er juist om de genoemde reden flinke afstand
worden genomen van de TNO‐conclusie. Is 5.1.2.e daartoe bereid? Zo ja, dan wil ik wel proberen om te redigeren.
Maar mijn voorkeur is dat dus duidelijk niet, want dat is haastwerk.
Groeten,
5.1.2 e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 15:52
5

Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Vanuit mijn directie is ondanks jouw terecht gevonden opmerking toch de nadrukkelijke behoefte om nog deze
week de minister hierover te informeren, juist vanwege de gevoeligheid. Dit wordt mede gevoed door het
toenemende aantal Kamervragen over dit rapport.
Als we onder kernpunten beginnen met:
”Vóór de zomer volgt een inhoudelijke appreciatie in de vorm van een kabinetsreactie.”
Kan het dan wel op jouw goedkeuring rekening?

Groet,
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 14:57
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Dat laatste ja; bij de samenvatting hoort ook een appreciatie en die wil ik graag gezamenlijk in een overleg
bedenken. Het is zeer gevoelige materie…
5.1.2 e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 14:56
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Plan was om deze nota eerst voor te leggen, en zo de Minister zo spoedig mogelijk te informeren. Het is ook alleen
een samenvatting van de bevindingen.
Maar alleen als jullie daarmee akkoord zijn.
Begrijp ik hieruit dat het jouw voorkeur heeft om de nota aan te houden tot na het overleg?

Groet,
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 14:45
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Beste 5.1.2.e , dank hiervoor. Zal de nota voor of ná het overleg naar de minister gaan? (wat mij betreft erná)
Groeten,

5.1.2.e
Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 14:43
6

Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Hoi 5.1.2.e ,
Recent hebben wij het definitieve TNO‐rapport Fase 2 ontvangen, dat specifiek ingaat op onzekerheid in
depositieberekeningen in relatie met de afstand tot de bron (vervolg onderbouwing 25km), en een eerste
verkenning van een rekenkundige ondergrens, gebaseerd op fysica.
Bijgevoegde nota willen wij aan de minister voorleggen.
Graag kennis hiervan nemen en eventueel voorzien van opmerkingen.
Vervolg
Op korte termijn plan ik een sessie om een eerste stap te zetten richting de kabinetsreactie. Daar zal ik jou ook voor
uitnodigen.

Met vriendelijke groet,

5.1.2.e
5.1.2.e
..........................................
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag |
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
..........................................
T 5.1.2.e
E 5.1.2.e

@minlnv.nl

7

>
>
>
> -----Oorspronkelijk bericht----> Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
> Verzonden: vrijdag 10 juni 2022 13:46
> Aan: 5.1.2.e
@minezk.nl>
> CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
> Onderwerp: FW: verzoek: opdracht plannen afspraak TNO rapport 2e fase
>
>
> Hoi 5.1.2.e
>
> Ik had van 5.1.2.e begrepen dat ik in uitzonderlijke gevallen ook een beroep op jou mag doen voor het plannen
van een afspraak. Het gaat hier om een afspraak die hopelijk binnen een week of twee kan plaatsvinden. Het TNO
rapport wordt dan een laatste keer toegelicht. Van de laatste twee personen is het vooral belangrijk dat tenminste
5.1.2.e
er bij is, maar t is goed om 5.1.2.e ook uit te nodigen. Mochten er problemen zijn bij het plannen, laat t dan aan
mij of 5.1.2.e weten. De afspraak kan online plaatsvinden.
>
> Mijn dank is groot!
>
> 5.1.2.e
>
>
>
> Genodigden:
>
> ikzelf
> 5.1.2.e
> 5.1.2.e
> 5.1.2.e
>
> 5.1.2.e
@ienw.nl
>
> 5.1.2.e
@rivm.nl
>
> 5.1.2.e @home.nl
>
> 5.1.2.e
(5.1.2.e )
>
> Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien
> u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is
> gezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het
> bericht te verwijderen.
> De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
> ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch
> verzenden van berichten.
>
> This message may contain information that is not intended for you. If
> you are not the addressee or if this message was sent to you by
> mistake, you are requested to inform the sender and delete the message.
> The State accepts no liability for damage of any kind resulting from
> the risks inherent in the electronic transmission of messages.
>
Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht
abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico's
verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this
message was sent to you by mistake, you are requested to inform the sender and delete the message. The State
accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of
messages.

2

23
5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:
Bijlagen:

5.1.2.e
zondag 26 juni 2022 19:57

5.1.2.e
Aanbiedingsbrief_TNO_onderzoek__Afbakening_in_de_modellering_van_depositiebij
dragen_van_individuele_projectbijdragen_(Fase_2)
Aanbiedingsbrief_TNO_onderzoek__Afbakening_in_de_modellering_van_depositiebij
dragen_van_individuele_projectbijdragen_(Fase_2).docx

Hoi 5.1.2.e
Goeie eerste gooi hoor. Ik worstel met wat passages, misschien goed om even een kwartiertje morgen af te
stemmen, wellicht heb je mijn mondelinge toelichting nodig,
Groeten

5.1.2.e

1

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 27 juni 2022 15:43
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
DGMo' <5.1.2.e @minienw.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: Kabinetsreactie TNO‐onderzoek Fase 2
Urgentie: Hoog
Goedemiddag,
Bijgevoegd de concept kabinetsreactie op het TNO‐onderzoek fase 2.
Het streven is (nog steeds) om deze brief voor het reces aan de Kamers de verzenden. Vandaar de hoge urgentie.
Graag schriftelijk jullie input uiterlijk woensdag (29 juni) einde van de dag.
Laat even weten als dit problemen geeft. Ik hoor het ook graag als er iemand ontbreekt in de verzending.
Alvast dank!

Met vriendelijke groet,

5.1.2.e
..........................................
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag |
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
..........................................
T 5.1.2.e
E 5.1.2.e

@minlnv.nl

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch
verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
are requested to inform the sender and delete the message.
The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the
risks inherent in the electronic transmission of messages.
Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht
abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De
Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico's verbonden
aan het elektronisch verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message
was sent to you by mistake, you are requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no
liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages.

2

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u
verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De Staat aanvaardt geen aansprakel jkheid voor schade, van welke aard ook, die
verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are
requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the
electronic transmission of messages.

3

25

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

5.1.2.e

- DGMo 5.1.2.e @minienw.nl>
woensdag 6 juli 2022 09:58
); 5.1.2.e
5.1.2.e
5.1.2.e
RE:
Aanbiedingsbrief_TNO_onderzoek__Afbakening_in_de_modellering_van_depositiebijdragen_van_i
ndividuele_projectbijdragen_(Fase_2)_30jun (003)

Geen probleem om ‘deels in Nederland’ weg te laten.
Je kan echter ècht niet stellen dat een hogere rekenkundige ondergrens onvermijdelijk tot depositiestijgingen gaan
leiden… Zie ook de ervaringen onder het PAS met de drempelwaarde van 0,05 mol/ha/j. (NB ik ga er natuurlijk niet
van uit dat er de komende decennia (of ooit) een rekenkundige ondergrens van 5 of 10 mol/ha/j gaat komen…).
@5.1.2.e : rond jij de brief nu af? (Ik ontvang hem ook graag om onze Minister te informeren).
@Allen: top dat iedereen tijd heeft gemaakt voor deze snelle actie. Nu hopen dat de brief nog uitgaat voor het
zomerreces. Aan de inzet heeft het in ieder geval niet gelegen…
Groet,
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: woensdag 6 juli 2022 08:58
Aan: 5.1.2.e
‐ DGMo <5.1.2.e @minienw.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>;
@minlnv.nl>
5.1.2.e
Onderwerp: RE:
Aanbiedingsbrief_TNO_onderzoek__Afbakening_in_de_modellering_van_depositiebijdragen_van_individuele_proje
ctbijdragen_(Fase_2)_30jun (003)
Laten we deze mailwisseling afronden. Ook omwille van de tijd. Want anders gaat deze brief alsnog niet meer voor
de zomer naar de kamer.
Ik ben niet akkoord met het voorstel ‘minder daling’ in plaats van ‘stijging’. Dit omdat een aanname doet over de
trend zoals die in de omgeving plaatsvindt. Het enige dat je wel zeker weet is dat een nieuw project in beginsel
nieuwe deposities veroorzaakt die er eerst niet waren.
Ik ben ook niet akkoord met het voorstel ‘deels in NL’. Voegt wat mij betreft weinig toe en het roept vragen op als
‘hoeveel dan?’. Iedereen zal snappen dat een nieuw project bij Venlo wat meer richting het buitenland doet dan een
project in Den Helder.
Groeten,
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
‐ DGMo 5.1.2.e @minienw.nl>
Verzonden: dinsdag 5 juli 2022 18:27
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE:
Aanbiedingsbrief_TNO_onderzoek__Afbakening_in_de_modellering_van_depositiebijdragen_van_individuele_proje
ctbijdragen_(Fase_2)_30jun (003)
1

Hierbij.
Helemaal met de toevoeging dat een hogere rekenkundige ondergrens betekent dat er meer maatregelen moeten
worden getroffen en dat er een verschuiving van projectspecifiek naar generiek plaatsvindt.
Ik denk alleen niet dat je kan zeggen dat de depositie gaat toenemen bij een hogere rekenkundige grens, maar de
kans is wel groot dat de daling van de depositie daarmee minder snel gaat. Zie bijgevoegde suggestie.
Groet,
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: dinsdag 5 juli 2022 17:48
Aan: 5.1.2.e
‐ DGMo 5.1.2.e @minienw.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp:
Aanbiedingsbrief_TNO_onderzoek__Afbakening_in_de_modellering_van_depositiebijdragen_van_individuele_proje
ctbijdragen_(Fase_2)_30jun (003)
Ha

5.1.2.e

, 5.1.2.e

Ik hoop dat jullie op de plaats van het tekstballonnetje een verstandige zin kunnen brouwen. Ik wilde iets weergeven
over het slappe koord tussen onzekerheid vs voorzorg vs educated guess.
Ik heb verder een paar kleine wijzigingen gemaakt op de tekst die ik van

5.1.2.e

kreeg.

Groeten,
5.1.2.e

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch
verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
are requested to inform the sender and delete the message.
The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the
risks inherent in the electronic transmission of messages.
Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht
abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De
Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico's verbonden
aan het elektronisch verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message
was sent to you by mistake, you are requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no
liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages.
Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch
verzenden van berichten.
2

This message may contain information that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
are requested to inform the sender and delete the message.
The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the
risks inherent in the electronic transmission of messages.

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u
verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De Staat aanvaardt geen aansprakel jkheid voor schade, van welke aard ook, die
verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are
requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the
electronic transmission of messages.

3

5.1.2.e zie hieronder. EK vraagt om de TNO‐rapportage. De appreciatie is nog niet klaar en afgestemd. 5.1.2.e heeft

nu een korte appreciatie gemaakt. Wat ik snap vanuit de complexiteit van het rapport. Ik weet niet hoe jij dit
inschat, maar ik zou nu geen ‘eerste reactie’ sturen. Het verzoek EK lijtk me vrij helder. Is het dan niet beter het aan
te bieden met een kort procesbriefje met nogmaals de toezegging dat de appreciatie na de zomer komt? De
afstemming van de appreciatie lijtk me vrij cruciaal, ook gezien Via15.
Kan me sowieso voorstellen dat we dit in de staf bespreken.
Groet 5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Datum: 12 juli 2022 om 16:46:25 CEST
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>, 5.1.2.e
Onderwerp: FW: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage
Prioriteit: Hoog

@minlnv.nl>

In aanvulling op de eerdere mail nog iets meer duiding (met dank aan het advies van 5.1 2.e ).

Het onderzoek is een vervolg op een eerder onderzoek dat de basis is van de maximale rekenafstand van 25km.
Mede op basis van dat eerdere rapport (fase 1) zijn vanuit de Eerste Kamer eerder al twee forse sets technische
vragen gesteld over de modellen en de 25km. Een deel van de vragen is vervolgens ook teruggekomen in de
ViA15 rechtszaak.
De verwachting is dat dit rapport eenzelfde reactie teweeg zal brengen. Dat is de reden waarom een appreciatie in
mijn ogen vereist is.
Het rapport is zeer technisch en lastig om goed te snappen. Dat is ook de reden waarom het al zo lang ligt. We
hebben op 20 juni nog een inhoudelijke vragensessie gehad met de onderzoekers.

Ik ben telefonisch bereikbaar voor nadere toelichting.

Groet,

5.1.2.e

5.1.2.e

Hoi 5.1.2.e ,

Vorige week heeft 5.1.2.e een uitstelbrief verstuurd waarin wordt aangegeven dat het TNO-onderzoek met
kabinetsreactie na de zomer wordt verzonden.
2

De Eerste Kamer heeft nu het TNO-onderzoek opgevraagd, desnoods zonder kabinetsreactie. Het rapport
versturen zonder appreciatie lijkt mij absoluut geen goed idee.

Daarom heb ik alsnog met een zo goed mogelijke afstemming de kabinetsreactie afgerond.
Graag jouw akkoord op bijgevoegde reactie/aanbiedingsbrief. Hoge urgentie vanwege de krappe planning;
de brief moet deze week nog richting Kamers.

Ter info heb ik het onderzoek ook toegevoegd, net als de nota waarmee de minister half mei is geïnformeerd over
het onderzoek.

Met vriendelijke groet,

5.1.2.e

..........................................
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag |
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
..........................................

T 5.1.2.e
E 5.1.2.e

@minlnv.nl

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: dinsdag 12 juli 2022 10:37
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>;5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage

Nee, niet nu de Eerste Kamer vraagt om het rapport excl. appreciatie.

3

@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>;5.1.2.e

minister voorleggen voordat ze met verlof gaat. Kun je iets meer regels wijden aan de onderbouwing waarom het
te ingewikkeld is? (ook vanuit het perspectief dat de Eerste Kamer dit logisch vindt klinken als we dat aan ze
uitleggen) Dan kan ik dit ook aan de minister meegeven en dan kan zij hier een keuze in maken.

Ik hoor graag, groet,

5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: dinsdag 12 juli 2022 08:23
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
5.1.2.e
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage

@minlnv.nl>;
@minlnv.nl>; 5.1.2.e

Bij afwezigheid van 5.1.2.e en 5.1.2.e reageer ik.

Het is ons (net) niet gelukt om de appreciatie af te ronden voor het reces. Dit komt mede doordat het onderzoek
technisch inhoudelijk zeer ingewikkeld is en de uitkomsten een zorgvuldige interpretatie vragen.
Om dezelfde reden is het niet wenselijk om het onderzoek zonder appreciatie met de EK te delen.

Met vriendelijke groet,

5.1.2.e
5.1.2.e
..........................................
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag |
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
..........................................

T 5.1.2.e

5

E 5.1.2.e

@minlnv.nl

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 11 juli 2022 17:43
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>;5.1.2.e
Onderwerp: RE: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage

@minlnv.nl>
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>

Hoi 5.1.2.e en5.1.2.e

Zouden we dit mee kunnen nemen in de kamerbrief die deze week nog uitgaat?

Ik weet dat Inzet 5.1.2.e was om het na de zomer te doen, omdat er geen brief voor handen was waar dit in mee
kon. Zou wellicht wel kunnen passen bij deel 2 van de brief?

Met groet,
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 11 juli 2022 17:34
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage

@minlnv.nl>;
@minlnv.nl>; 5.1.2.e

Goedemiddag,

Een spoedvraagje t.b.v. de EK-vergadering morgen: klopt het dat het rapport zelf al opgeleverd is, maar we
alleen nog op de appreciatie wachten?

De griffie wees me immers op de volgende tekst uit een eerder verzonden brief:

“15. De leden van deze fractie vragen of deel 2 van de TNO-rapportage inmiddels beschikbaar is? En zo ja,
wanneer gaat u dit met de Kamer delen? Kunt u aangeven of in deel 2 van de TNO-rapportage wordt
ingegaan op de ongelijke behandeling van verschillende sectoren, vanwege deze uniforme rekengrens?
Antwoord: Fase 2 van het TNO-rapport is zeer recent opgeleverd. Nog voor de zomer zal ik dit rapport
met de Kamer delen, inclusief een inhoudelijke appreciatie.
6

En zo ja, kan die dan wel alvast zonder appreciatie verzonden worden? GroenLinks in de EK wil dat graag.

Groet, 5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 4 juli 2022 17:15
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
5.1.2.e
Onderwerp: RE: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage

@minlnv.nl>;
@minlnv.nl>

Ha 5.1.2.e ,

Duidelijk! Doen we morgen een briefje door,

Groeten,

5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 4 juli 2022 17:11
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
5.1.2.e
Onderwerp: RE: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage

@minlnv.nl>;
@minlnv.nl>

Hoi 5.1.2.e ,

Dan is het netjes om een briefje voor de Tweede Kamer op te stellen, waarin we zeggen dat onze toegezegde
planning niet lukt en aangeven wanneer ze het wel ontvangen. Daar kunnen we dan ook naar verwijzen richting
de EK-griffie.

Groet, 5.1.2.e
7

5.1.2.e

Van
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 4 juli 2022 17:05
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
5.1.2.e
Onderwerp: RE: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage

@minlnv.nl>;

Hoi 5.1.2.e ,
Ik kom nog even terug op onderstaande mailwisseling. Gelet op de benodigde interdepartementale afstemming en
afwezigheid een enkeling gaat het ons niet lukken om de brief voor het reces door te doen. Ik voorzie daarmee
verzending rond einde of na reces.

Vraag is even hoe hier met de griffie mee om te gaan? Gaat dus nu voor zowel eerste als tweede kamer. Hoor
graag van jou,

5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 27 juni 2022 14:34
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
Onderwerp: RE: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage

@minlnv.nl>

Bedankt. Houd me graag op de hoogte, want dan ligt het wel net op de grens van de mogelijkheid om het voor de
vakantie van MNenS voor te leggen, en daarna, wat dan al snel 1,5 maand later verzenden wordt. Ik houd het wel
even vaag richting de griffie.

Groet, 5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 27 juni 2022 14:26
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
Onderwerp: FW: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage

Hoi 5.1.2.e

8

@minlnv.nl>

De bedoeling is om dit rapport volgende week, dus voor het zomer reces op te leveren. Dat is nu het standpunt en
vooralsnog haalbaar.

Ter achtergrond de komende dagen moet blijken of dit anders is (stuk moet ook worden afgestemd met IenW).
We hebben even snel geïnventariseerd bij IenW, maar op voorhand zijn er geen belemmeringen. Mocht dit anders
lopen dan laat ik dit weten.

5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: donderdag 23 juni 2022 14:03
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage

Dag 5.1.2.e , 5.1.2.e ,

Niet direct voor nu, kan morgen of maandag:

In bijgaande brief van 2 juni jl. aan de Tweede Kamer, staat:

15. De leden van deze fractie vragen of deel 2 van de TNO-rapportage inmiddels beschikbaar is? En zo ja,
wanneer gaat u dit met de Kamer delen? Kunt u aangeven of in deel 2 van de TNO-rapportage wordt
ingegaan op de ongelijke behandeling van verschillende sectoren, vanwege deze uniforme rekengrens?

Antwoord
Fase 2 van het TNO-rapport is zeer recent opgeleverd. Nog voor de zomer zal ik dit rapport met de Kamer
delen, inclusief een inhoudelijke appreciatie.

De Eerste Kamergriffie vraagt om dit rapport, zodra we dit aan de Tweede Kamer sturen, ook aan de Eerste
Kamer sturen (met een unieke brief; kan natuurlijk dezelfde inhoud). Hebben jullie een inschatting wanneer deze
brief is verwacht?

Hartelijke groet,

5.1.2.e

9

26b

TER INFORMATIE

Programma DG Stikstof

Aan de Minister voor Natuur en stikstof

Auteur

5.1.2.e
T 5.1.2.e
@minlnv.nl
5.1.2.e
Datum
16 mei 2022
Kenmerk
DGS / 22211928

Onderzoeksrapport TNO Fase 2 - onzekerheid in berekende depositie en rekenkundige ondergrens

Kopie aan

Bijlage(n)
1
Parafenroute

5.1.2.e

5.1.2.e

BPZ-paraaf

Aanleiding
In opdracht van DGS heeft TNO, in samenwerking met externe deskundigen, onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor een modelmatig onderbouwde en goed uitlegbare afbakening in de berekening van stikstofdepositie van individuele emissiebronnen (projecten).
Het TNO onderzoek is een nadere uitwerking van de aanknopingspunten uit
het RIVM onderzoek (Kamerbrief 9 juli 2021) om tot een begrenzing te komen waarbuiten een berekende waarde niet meer redelijkerwijs toerekenbaar is aan een project in het kader van toestemmingsverlening.
Dit onderzoek vloeit voort uit de toezeggingen in de kabinetsreactie (oktober 2020) op de bevindingen en aanbevelingen van de commissie Hordijk
met betrekking tot AERIUS Calculator.
Het TNO onderzoek kent twee fasen. De eerste fase omvat een onderzoek
op basis van beschikbare kennis en inzichten over de werking van de rekenmodellen. In juli 2021 is fase 1 van dit onderzoek afgerond en met de
Kamer gedeeld. Dit rapport bevat de argumenten voor de onderbouwing
van de maximale rekenafstand van 25km. In fase 2 zijn ook kwantitatieve
analyses uitgevoerd. Deze fase kan worden gezien als een verdieping van
fase 1. Ook voert fase 2 een verkenning uit naar een rekenkundige ondergrens.
Op 6 mei 2022 heeft TNO de definitieve versie van fase 2 aan ons doen
toekomen.
Fase 2 betreft:
1. een nader kwantitatief onderzoek naar onzekerheid in depositieberekeningen in relatie met de afstand tot de bron (vervolg fase 1);
Ontvangen BPZ
en
2. een eerste verkenning van de mogelijkheden voor een rekenkundige ondergrens, gebaseerd op argumenten uit de fysica.
Advies
Pagina 1 van 4

Programma DG Stikstof

U kunt kennisnemen van de nota.

Kenmerk
DGS / 22211928

Kernpunten
Deze toezending is informerend over het rapport en toont de conclusies.
Voor de zomer volgt een inhoudelijke appreciatie in de vorm van een voorgestelde kabinetsreactie.
Kanttekening vooraf: Het onderzoek naar de rekenkundige ondergrens is
alleen vanuit de fysica uitgevoerd. Er is geen rekening gehouden met ecologische en juridische componenten. Die componenten zijn essentieel voor
het nemen van een besluit over de het eventueel invoeren van een rekenkundige ondergrens. Het rapport gaat het uit van het met voldoende zekerheid kunnen aantonen van een bepaald projecteffect (niet het kunnen uitsluiten daarvan). Hoewel de aantoonbaarheid bij kleine hoeveelheden moeilijk blijkt, betekenen de onzekerheden niet dat er geen stikstof neerslaat.
Als zou worden uitgegaan van een 1000 maal hogere rekengrens (waar het
rapport argumenten voor aandraagt) zou een zeer groot deel van de depositie niet meer beoordeeld worden bij toestemmingsverlening. Nog afgezien
van de vraag of dat juridisch acceptabel is, moet die depositie wel worden
opgevangen door bijvoorbeeld nog meer bronmaatregelen te nemen.
Per (hierboven genummerd) onderdeel van het rapport is de conclusie:
1. Het onderzoek sluit aan op de uitkomsten van fase 1 over de maximale
rekenafstand. Uit het onderzoek blijkt dat de onzekerheid in de berekende
depositie na enkele tientallen km sterk toeneemt. Dit geldt voor zowel ammoniak als voor stikstofoxiden. Ook blijkt de onzekerheid in depositieberekening ten gevolge van een enkele bron duidelijk groter te zijn dan die voor
de som van meerdere bronnen. Dit maakt dat depositieberekeningen voor
een enkele bron niet tot op grote afstanden met een redelijke nauwkeurigheid uitgevoerd kunnen worden.
2. De analyse in het onderzoek reikt mogelijke argumenten vanuit de fysica
aan om te kiezen voor een rekenkundige ondergrens tussen 1 en 10
mol/ha/jaar. Dit betreft alleen argumenten vanuit de fysica, ecologische of
juridische componenten zijn niet betrokken (hoewel vereist voor besluitvorming omtrent een rekenkundige ondergrens). Wel wordt hiermee de door
commissie Hordijk opgemerkte mismatch tussen de precisie de het beleid
vraagt en de technische capaciteiten van de rekensystematiek bevestigd.
-

De toelichting hieronder geeft een uitgebreidere samenvatting van de bevindingen en conclusies.

Pagina 2 van 4

Programma DG Stikstof

Toelichting
Inleiding
In opdracht van DGS heeft TNO, in samenwerking met externe deskundigen, onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor een modelmatig onderbouwde en goed
uitlegbare afbakening in de berekening van stikstofdepositie van individuele emissiebronnen (projecten). Aanleiding voor dit onderzoek waren de bevindingen en
aanbevelingen van de commissie Hordijk met betrekking tot de gevraagde nauwkeurigheid en de onzekerheden in de uitkomsten van berekeningen met AERIUS
Calculator. In juli 2021 is fase 1 van dit onderzoek met de Kamer gedeeld. Dit
rapport bevat de argumenten voor de onderbouwing van de maximale rekenafstand
van 25km.
Op vrijdag 6 mei is het definitieve rapport Fase 2 met ons gedeeld.

Kenmerk
DGS / 22211928

Vraagstelling
In het rapport Fase 2 worden de volgende vragen beantwoord:
1. Hoe verloopt de onzekerheid in de berekening van de depositiebijdrage van
een enkel project met de afstand en welke parameters zijn daarbij belangrijk? Hoe verhoudt de onzekerheid voor een enkele bron zich tot de onzekerheid voor alle (meerdere) NOx- of NH3 bronnen tezamen?
2. Is aan de hand van fysische- of model-technische overwegingen een rekenkundige ondergrens vast te stellen?
Conclusies
1. Onzekerheid in de berekende depositie
Uit beschouwingen met STACKS (een deels vergelijkbaar rekenmodel als OPS dat
gebruikt wordt in AERIUS) blijkt dat de onzekerheid in de berekende depositie na
enkele tientallen km sterk toeneemt. Dit geldt voor zowel ammoniak als voor stikstofoxiden. Ook blijkt de onzekerheid in depositieberekening ten gevolge van een
enkele bron duidelijk groter te zijn dan die voor de som van meerdere bronnen. Dit
laatste volgt al uit kwalitatieve, statistische, overwegingen, maar is nu kwantitatief
aangetoond met een gevoeligheidsanalyse. Dit ondersteunt de eerdere conclusie
dat depositieberekeningen voor een enkele bron niet tot op grote afstanden met
een redelijke nauwkeurigheid uitgevoerd kunnen worden.
Waar de afbakening in afstand behoort te liggen is niet eenvoudig uit onzekerheidsbeschouwingen af te leiden. Belangrijkste argument, gehanteerd in fase 1 van dit
onderzoek, is dat modellen, in alle redelijkheid, gevalideerd behoren te zijn binnen
het toepassingsbereik. Dit is voor individuele bronnen gebeurd tot afstanden kleiner
dan 20 km. Aansluiting van AERIUS op het toepassingsbereik van het Nederlandse
consensus model ‘NNM’, dat sterk verwant is aan OPS, leidt tot een maximale rekenafstand van 25 km. Deze conclusie sluit aan op de uitkomsten van fase 1 over
de maximale rekenafstand.
2. Rekenkundige ondergrens
Bij het beoordelen van een project geldt momenteel een rekenkundige ondergrens
van 0,005 mol/ha/jaar. Deze ondergrens is bepaald op basis van de modelcapaciteit
(i.e. rekentijd) en is daarmee niet wetenschappelijk onderbouwd.
De berekende depositie vertoont willekeurige fluctuaties (de zogenaamde “ruis”)
die ertoe leiden dat een berekende lage depositie niet meer te onderscheiden is van
nul. Argumenten zijn geïnventariseerd die een, meer vanuit overwegingen uit de
Pagina 3 van 4

Programma DG Stikstof

fysica, onderbouwde schatting voor de precisie van depositieberekeningen opleveren. Op verschillende gronden is de precisie (ook wel ruis) geschat.
De analyse in het onderzoek reikt mogelijke argumenten aan om vanuit de fysica
te kiezen voor een rekenkundige ondergrens voor de depositie tussen 1 en 10
mol/ha/jaar. Deze ondergrens is puur vanuit de fysica en modeleigenschappen beschouwd. Het onderzoek toont geen eenduidig, wetenschappelijk onderbouwde, rekenkundige ondergrens voor depositieberekeningen. Ook is geen rekening gehouden met cumulatie en het ecologische of juridische component van een rekenkundige ondergrens. Die componenten zijn essentieel voor het nemen van een besluit
over de het eventueel invoeren van een rekenkundige ondergrens.
Wel wordt hiermee de door Commissie Hordijk opgemerkte mismatch tussen de
precisie de het beleid vraagt en de technische capaciteiten van de rekensystematiek
bevestigd. Het Adviescollege geeft in haar eindadvies aan: “Het adviescollege is niet
in staat om een uitspraak te doen over het aantal cijfers achter de komma waarmee
de depositieberekening wetenschappelijk nog verantwoord is. Dat vereist uitgebreider onderzoek naar de onzekerheden in de AERIUS-berekeningen.” Het TNO-onderzoek kan worden gezien als een eerste stap in dit onderzoek.
Met het onderzoek is niet onderzocht welke invloed het hanteren van een hogere
rekenkundige ondergrens zal hebben op de vergunningverlening of de totale (achtergrond)depositie. De onderzoekers bevelen aan een dergelijk onderzoek uit te
voeren. De resultaten daarvan, samen met het voorzorgprincipe, kan uiteraard leiden tot lagere keuzen (want heel veel kleine wijzigingen samen maken ook een
verschil).

Kenmerk
DGS / 22211928

Kamervraag en vervolgproces
Zowel de EK-leden van fractie GroenLinks als TK-lid Bisschop (SGP) hebben reeds
Kamervragen gesteld over de stand van zaken van dit rapport. Ook de Commissie
voor de m.e.r. en de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak hebben gevraagd
naar de resultaten van fase 2. Ons antwoord hierop is dat we streven om dit rapport
vóór de zomer met de Kamer te delen, inclusief een kabinetsreactie.
Deze kabinetsreactie wordt opgesteld in samenwerking met I&W en NVLG, ook
wordt IPO betrokken.
RIVM is door TNO reeds betrokken in het proces en is dus op de hoogte. Wij zullen
hen ook om een appreciatie vragen en deze betrekken in de kabinetsreactie.
vragen en deze betrekken in de kabinetsreactie.

Pagina 4 van 4

Dat zie ik er nu niet in terug. Kunnen we de brief onder ‘reactie bevindingen vraag 1’ en ‘reactie bevindingen
vraag 2’ echt inkorten?
Graag het verzoek om bij verder werken bijgaande versies te gebruiken.
Groet, 5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
Verzonden: donderdag 21 juli 2022 18:08
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>;
@minlnv.nl>
5.1.2.e
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: Brief commissie EZK/LNV aan minister voor Natuur en Stikstof inzake toesturen fase 2 TNO‐rapport
Oké, ik stuur hem naar verwachting maandag mee met wat andere stukken naar MNenS.
Groet, 5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: donderdag 21 juli 2022 10:03
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>;
@minlnv.nl>
5.1.2.e
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: Brief commissie EZK/LNV aan minister voor Natuur en Stikstof inzake toesturen fase 2 TNO‐rapport
Hi,
Een paar kleine dingen in de brief. Zie bijlage. Ik zou toch van “eerste” appreciatie spreken. Heb verder de
waardering van het tweede punt heel klein beetje afgezwakt zodat er nog iets ruimte inzit. Door de toegevoegde
zin “indien noodzakelijk” is er volgens mij genoeg ruimte om eventueel geen nadere appreciatie meer te sturen.
Veel dank weer voor de snelle en goede actie.
@ 5.1.2.e , wat mij betreft kan de brief zo naar Christianne.

5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: woensdag 20 juli 2022 17:43
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: Brief commissie EZK/LNV aan minister voor Natuur en Stikstof inzake toesturen fase 2 TNO‐rapport
Voor de snelheid even direct naar jullie allemaal.
Bijgevoegd twee stukken:
Aangepaste aanbiedingsbrief;
o ‘Kabinetsreactie’ is veranderd in ‘globale appreciatie’.

Ik heb voor ‘globale’ gekozen ipv ‘eerste’, omdat ‘eerste’ eigenlijk aangeeft dat er sowieso
nog een vervolg komt.
o Aan het einde is een zin toegevoegd met de mogelijkheid tot nadere appreciatie na de zomer.

In mijn ogen zal dit niet nodig zijn, tenzij het rapport of deze brief veel commotie
oplevert.

Verdere aanpassing lijkt mij nu niet nodig.
o Ik heb van de gelegenheid gebruik gemaakt om de brief te verbeteren;

Een passage heb ik verplaatst van ‘bevindingen’ naar ‘reactie’, omdat het daar thuishoort.
-

Beknopte samenvatting
o Hierin heb ik het rapport zo eenvoudig mogelijk proberen te beschrijven.
o Alleen bedoeld voor intern gebruik
2

Deze stukken zijn nog niet afgestemd of geaccordeerd.
Met vriendelijke groet,

5.1.2.e
5.1.2.e

..........................................
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag |
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
..........................................
T 5.1.2.e
E 5.1.2.e

@minlnv.nl

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: woensdag 20 juli 2022 12:02
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: Brief commissie EZK/LNV aan minister voor Natuur en Stikstof inzake toesturen fase 2 TNO‐rapport
Hoi 5.1.2.e e.a.
Naar aanleiding van onderstaande heeft MNenS het volgende verzoek:

Kan in aanvulling op de reeds aangeleverde nota, Kamerbrieven en het TNO-rapport (deel 2), ook een
beknopte, zo begrijpelijk mogelijke samenvatting van het rapport worden gemaakt voor MNenS (voor
intern gebruik).

En kan in plaats van een volledige appreciatie (zoals de brief nu is), de brief worden omgeschreven naar
een ‘eerste appreciatie’, waarin voldoende duiding wordt gegeven zodat we het rapport kunnen delen,
maar zo min mogelijk bewegingsruimte wordt ingeperkt voor een latere, meer uitgebreide appreciatie?
Dat stelt ons in staat om nu wel het rapport z.s.m. te delen, maar biedt MNenS de gelegenheid om het
met ons na haar verlof te hebben over de definitieve appreciatie en de keuzes die we daarin maken.
Verder vroegen zij aandacht voor het doen van toezeggingen die we ook na kunnen komen. Dat wijst op het punt
dat we zelf hebben gezegd, tegen de Eerste Kamer op 2 juni jl., dat we het rapport met appreciatie voor de zomer
zouden delen, maar dit feitelijk op de laatste dag voor haar vakantie bij MNenS hebben aangeleverd. Zelf ken ik
de achtergrond wat betreft het vele werk en de intensieve afstemming, maar ik deel deze opmerking met jullie
omdat MNenS deze maakte. Is een aandachtspunt voor de toekomst.
Tot slot vroegen zij zich af of we de definitieve appreciatie überhaupt kunnen sturen zonder het in de MR/RFL te
hebben gedeeld. Dat is een puntje dat we moeten bespreken zodra de minister terug is van verlof. Dat is immers
ook een politieke afweging.
Concluderend, kunnen jullie die samenvatting + ‘eerste appreciatie’ snel aanleveren? Dit is dan een stuk dat nog
in haar vakantie naar de minister toe gaat m.h.o.o. snelle verzending naar de EK.
Hartelijke groet,

5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
Verzonden: dinsdag 19 juli 2022 13:23
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>;5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: FW: Brief commissie EZK/LNV aan minister voor Natuur en Stikstof inzake toesturen fase 2 TNO‐rapport
Ter info.
Bijgaande verzoek is binnengekomen. Er hoeft nu niets te gebeuren met bijgaand verzoek. De minister wilde de
brief met dit rapport + appreciatie echter pas na haar verlof doen.
3

Ik heb 5.1.2.e gevraagd of we inderdaad willen wachten tot de week van 16 augustus als de Eerste Kamer vraagt
om per ommegaande een stuk te ontvangen waarvan we hebben gezegd dat ‘ie al klaar is. Of dat we alsnog het
rapport met appreciatie willen sturen.
Dat is nu een politieke keuze.
Groet, 5.1.2.e

4

31
5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

@tno.nl>
maandag 29 november 2021 11:19

5.1.2.e
5.1.2.e

RE: TNO onderzoek 2e fase

Ja dat zag ik hoor 5.1.2.e
From: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Sent: maandag 29 november 2021 11:09
To: 5.1.2.e
@tno.nl>
Subject: RE: TNO onderzoek 2e fase
De anderen zijn 5.1.2.e en 5.1.2.e ?

Van: 5.1.2.e
@tno.nl>
Verzonden: maandag 29 november 2021 10:39
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO onderzoek 2e fase
Ja lijkt me goed voorstel 5.1.2.e . Hoop alleen dat de anderen ook akkoord zijn.
Groeten
5.1.2.e

From: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Sent: maandag 29 november 2021 10:24
To:5.1.2.e
@tno.nl>
Subject: FW: TNO onderzoek 2e fase
Kijk, zo wil ik de afronding organiseren. In vertrouwen. Check?
Groet,5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: donderdag 25 november 2021 14:58
Aan: 5.1.2.e
>; 5.1.2.e
Onderwerp: TNO onderzoek 2e fase

@minlnv.nl>

Ha 5.1.2.e , 5.1.2.e ,
TNO zal maandag het conceptrapport opleveren van het onderzoek in de 2e fase.
Inhoudelijk
Het onderzoek bestaat een aantal gevoeligheidsstudies met OPS
De resultaten geven extra onderbouwing van de 25 km
o Na 25 km neemt de onzekerheid flink toe
o Bij meerdere bronnen neemt de onzekerheid niet toe, dus OPS is zeker geschikt voor de totale
depositie en/of sectorbijdrage
De resultaten bieden aanknopingspunten voor een depositiegrenswaarde
o De ‘ruis’ in de berekeningen is orde 1-10 mol. Binnen de ruis kan een bijdrage niet met zekerheid
toegeschreven worden aan een de bron.
o Deze ruis is in lijn met onzekerheid t.o.v. metingen
De aanknopingspunten voor een depositiegrenswaarde lijken niet zo dwingend te zijn dat beleid hiertoe over moet
gaan. Het zijn wel argumenten die perspectief bieden om bijv. een grens te kiezen.
Juridisch kan het net als bij de maximale rekenafstand de VIA15 jurisprudentie gevolgd worden.
1

Proces:
Commentaarronde NVLG, IPO, IenW
Ik zal maandag commentaar opleveren
Daarna ‘ad hoc’ stuurgroep?
Dan richtingen DO overleg?
Laatste 2 stappen zal ik niet meer organiseren.
Financieel/opdrachtverleningen:
Wij hebben de oplevering getemporiseerd
TNO zal na levering concept overgaan tot facturatie
Aanvullende afspraken over oplevering eindrapport kunnen altijd (alsnog) gemaakt worden
Groet,
5.1.2.e

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch
verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
are requested to inform the sender and delete the message.
The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the
risks inherent in the electronic transmission of messages.
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
are requested to inform the sender and delete the message. TNO accepts no liability for the content of this e-mail, for the manner in which you use
it and for damage of any kind resulting from the risks inherent to the electronic transmission of messages.

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch
verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
are requested to inform the sender and delete the message.
The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the
risks inherent in the electronic transmission of messages.

2

Groeten,
5.1.2 e

Van: 5.1.2.e
‐ DGMo 5.1.2.e
@minienw.nl>
Verzonden: woensdag 16 maart 2022 10:23
Aan: 5.1.2.e
>; 5.1.2.e
) ‐ DGMo 5.1.2.e
5.1.2.e ‐ DGMo 5.1.2.e @minienw.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
5.1.2.e
<5.1.2.e
>; 5.1.2.e
5.1.2.e @tno.nl>; 5.1.2.e
@bij12.nl>
5.1.2.e
Onderwerp: RE: verdiepingssessie definitief concept TNO rapport fase 2.

@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minienw.nl>; 5.1.2.e ,
@minlnv.nl>;

5.1 2.e

Ha allen,
Helaas ben ik genoodzaakt IenW af te melden voor de verdiepingssessie met TNO vanmiddag. Zoals jullie weten zijn
we erg druk met onder andere het verweer van de ViA15. Gelet op het feit dat de StAB onlangs concreet opdracht
heeft gekregen van de RvS, moeten we onze reactie op de beroepsgronden (die onder andere over de maximale
rekenafstand gaan) op korte termijn afronden en toezenden. Dat heeft ook politieke prioriteit van onze minister.
Om die reden hebben we ook geen tijd gehad om de verdiepingssessie goed voor te bereiden. Wij zullen, zoals
afgesproken in de tijdelijke stuurgroep, de vragen die we hebben nav de rapportage nog aan je toesturen, evenals
de passages die volgens ons een nadere duiding kunnen vragen voor de minder ingevoerde lezers. Graag bespreken
we deze zaken in een tweede verdiepingssessie met TNO. Gelet op de grote drukte in het stikstofdossier is ons
verzoek om die sessie na 1 april in te plannen. Ik hoop op jullie begrip.
Groet,
5.1.2.e

‐‐‐‐‐Oorspronkelijke afspraak‐‐‐‐‐
Van: 5.1.2.e
>
Verzonden: donderdag 10 maart 2022 09:27
Aan: 5.1.2.e
; 5.1.2.e
); 5.1.2.e
) ‐ DGMo; 5.1.2.e
) ‐ DGMo;
); 5.1.2.e
); 5.1.2.e
)'; 5.1.2.e
); 5.1.2.e
'
5.1.2.e
5.1.2.e
,
CC: 5.1.2.e
); 5.1.2.e
); 5.1.2.e
); 5.1.2.e
);
) ‐ DGMo; 5.1.2.e
); 5.1.2.e
5.1.2.e ); 5.1.2.e
Onderwerp: verdiepingssessie definitief concept TNO rapport fase 2.
Tijd: woensdag 16 maart 2022 14:00‐15:00 (UTC+01:00) Amsterdam, Berlijn, Bern, Rome, Stockholm, Wenen.
Locatie: Microsoft Teams‐vergadering

Beste allen,
In het eerste overleg van de tijdelijke stuurgroep 25 km is het definitief concept rapport TNO fase2 aan de orde
geweest.
Er was tijdens het overleg te weinig tijd om diep genoeg op de resultaten van de onderzoeksresultaten in te gaan.
Vandaar dat de stuurgroep heeft besloten een verdiepingssessie te plannen waarin TNO een korte presentatie geeft
en er dieper op de resultaten en achtergrond ingegaan kan worden.
Een sessie van een uur lijkt daartoe voldoende.
Vervolgens zal TNO het rapport verder afronden.
Daarna wordt het rapport aangeboden aan de opdrachtgever DGS en gaat vervolgens naar de tijdelijke stuurgroep
25 km in combinatie met de appreciatie vanuit beleid.
Vervolgens zal het aangeboden worden via de lijn aan de TK.
3

tot zover, hgr

________________________________________________________________________________
Microsoft Teams‐vergadering
Deelnemen op uw computer of via de mobiele app
Klik hier om deel te nemen aan de vergadering
Deelnemen met een apparaat voor videovergaderingen
dictu@m.webex.com
Videovergaderings‐id: 121 128 242 7
Alternatieve VTC‐instructies
Of deelnemen via telefoon (alleen audio)
# Netherlands, Amsterdam
5.1.2.e
Id voor telefonische vergadering: 881 730 806#
Een lokaal nummer zoeken | Pincode opnieuw instellen
Meer informatie | Opties voor vergadering

________________________________________________________________________________
Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch
verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
are requested to inform the sender and delete the message.
The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the
risks inherent in the electronic transmission of messages.
Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht
abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De
Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico's verbonden
aan het elektronisch verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message
was sent to you by mistake, you are requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no
liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages.
Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
4

ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch
verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
are requested to inform the sender and delete the message.
The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the
risks inherent in the electronic transmission of messages.

5

33
5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
CC:
Onderwerp:

)
donderdag 2 juni 2022 08:58
5.1.2.e
); 5.1.2.e
5.1.2.e
)
RE: opdracht TNO 2e Fase

5.1.2.e

Ha 5.1.2.e ,
Mijn vraag is, is er nog budget over? En is het moeilijk om dit additioneel te regelen, gegeven het feit dat het dan
niet via TNO zou lopen?
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Datum: 30 mei 2022 om 16:39:55 CEST
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>, 5.1.2.e
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: opdracht TNO 2e Fase

@minlnv.nl>

Hoi, ik neem aan dat het om bijgaande offerte en opdracht gaat (het is de enige opdracht aan TNO die nog open
staat). Het hele opdrachtbedrag is al wel betaald (zie akkoord van 5.1.2.e op de laatste factuur), dus wel bijzonder
dat de opdracht eigenlijk nog niet ‘af’ is.
Groet, 5.1.2.e
Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 30 mei 2022 13:17
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: opdracht TNO 2e Fase

@minlnv.nl>

Ha 5.1.2.e , 5.1.2.e ,
Graag even jullie aandacht voor het volgende:
Ergens vorig jaar hebben we TNO een opdracht gegeven (2e fase rapport). Ik weet niet wat precies de voorwaarden
zijn geweest en bedrag, maar het rapport is nog niet af. Oorzaak hiervan ligt vooral in de afstemming en niet zozeer
bij TNO zelf. We willen t rapport graag afronden, maar wrs moeten we ten minste 1 keer met TNO aan tafel.
Mogelijk volgen er nog vervolgvragen uit of Kamervragen. Een van de schrijvers heeft aangegeven dat we aan t
overvragen zijn, kortom dat er nog wat bij moet. Complicerende factor is dat de persoon van TNO met pensioen is;
zijn collega heeft een eigen bedrijf. Vraag is even wat hier wijsheid is en wat er mogelijk is?

5.1.2.e
5.1.2.e
..........................................
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag |
1

Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
..........................................
Mobiel +31 5.1.2.e

2

34

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

5.1.2.e

)
donderdag 10 maart 2022 09:35
)
5.1.2.e
Geaccepteerd: verdiepingssessie definitief concept TNO rapport fase 2.

1

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

35

)

5.1.2.e

)
vrijdag 18 maart 2022 09:28
)
5.1.2.e
Geaccepteerd: beleidsimplicaties/appreciatie in relatie tot TK rapport fase 2 TNO

1

zoals zojuist afgesproken bijgaand het vergaderverzoek voor de bespreking van de beleidsimplicaties/appreciatie
voor TK van het rapport fase 2 van TNO.
Ik verwacht dat TNO binnen nu en 2 weken hun definitieve versie van het rapport zal opleveren.
Zodra ik dit ontvangen heb stuur ik het rond.
Ik zal nog een uitvraag doen bij jullie naar de focus/heikele punten in het rapport tbv de bespreking.
Dit om eea zo constructief mogelijk te laten verlopen.
hgr

5.1.2.e
________________________________________________________________________________
Microsoft Teams‐vergadering
Deelnemen op uw computer of via de mobiele app
Klik hier om deel te nemen aan de vergadering
Deelnemen met een apparaat voor videovergaderingen
dictu@m.webex.com
Videovergaderings‐id: 129 500 198 0
Alternatieve VTC‐instructies
Of deelnemen via telefoon (alleen audio)
# Netherlands, Amsterdam
5.1.2.e
Id voor telefonische vergadering: 867 002 022#
Een lokaal nummer zoeken | Pincode opnieuw instellen
Meer informatie | Opties voor vergadering
________________________________________________________________________________
Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch
verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
are requested to inform the sender and delete the message.
The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the
risks inherent in the electronic transmission of messages.
Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch
verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
are requested to inform the sender and delete the message.
3

The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the
risks inherent in the electronic transmission of messages.

4

37a

> Retouradres Postbus 1 3720 BA Bilthoven

Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Mevrouw drs. 5.1.2.e
Postbus 20401
2500 EK Den Haag

A. van Leeuwenhoeklaan 9
3721 MA Bilthoven
Postbus 1
3720 BA Bilthoven
www.rivm.nl
KvK Utrecht 30276683
T 030 5.1.2.e
info@rivm.nl
Ons kenmerk
MIL-2022-0016
Behandeld door

Datum
Betreft

1 februari 2022
Reactie RIVM op conceptnotitie TNO
Afstandsgrens fase 2 30-11-21

5.1.2.e
Afdeling SPA

5.1.2.e

Geachte mevrouw 5.1.2.e , beste 5.1.2.e
Het RIVM gaf in haar rapport van 9 juli 2021 aan dat er geen
wetenschappelijke argumenten zijn die tot één maximale afstandsgrens
leiden. In een vervolgonderzoek concludeerde TNO dat op basis van een
aantal modelmatig-technische argumenten tezamen de overweging kon
zijn om bij het berekenen van de depositiebijdrage van individuele
bronnen een maximale rekenafstand van 25 km te hanteren. Het
Ministerie vroeg TNO in de tweede fase van haar onderzoek nader in te
gegaan op de afstandsgrens. Bovendien heeft TNO gekeken naar de
waarde van de rekenkundige ondergrens. Het RIVM is eind december
2021 door het Ministerie van LNV gevraagd een appreciatie te geven van
dit tweede rapport van TNO. Deze geven wij hierbij.
Op basis van een gevoeligheidsstudie heeft TNO in dit rapport een
inschatting gemaakt van het verloop van de onzekerheid van een
bronbijdrage met de afstand. Conclusie van TNO is dat na enkele
tientallen kilometers de relatieve onzekerheid sterk toeneemt. Dit is
afgeleid op basis van een beperkte gevoeligheidsanalyse met het Stacksmodel. Het RIVM kan zich vinden in de gevolgde methode maar zou meer
informatie nodig hebben om goed in te kunnen schatten hoe de resultaten
zijn te duiden.
Daarnaast is ervan uitgegaan dat de resultaten die met het Stacks
verkregen zijn ook gelden voor de OPS-berekeningen. In het rapport is
slechts opgemerkt dat resultaten van Stacks en OPS overeen kwamen in
een aantal tests maar zijn geen verdere details gegeven. RIVM vindt deze
resultaten opmerkelijk aangezien OPS de verspreiding verder van de bron
op een geavanceerdere manier berekent, namelijk met trajectoriën. Het is
volgens RIVM niet zondermeer zo dat resultaten van de
gevoeligheidsstudie ook voor OPS gelden. Voor een goede beoordeling
daarvan is meer informatie over de vergelijking tussen Stacks en OPS
nodig.

Pagina 1 van 2

@rivm.nl

..........................................
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag |
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
..........................................
M 5.1.2.e
@minlnv.nl
5.1.2.e

5.1.2.e

3

40

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

Beste

5.1.2.e

5.1.2.e

)
vrijdag 15 april 2022 14:40
)'
5.1.2.e
RE: TNO rapportage maximale rekenafstand

,

Ik ben eerder bij een gesprek geweest en wilde vandaag jou ook mailen. Met het oog op vervolgprocedure rond
het rapport lijkt het mij goed om even telefonisch contact te hebben. Misschien vandaag – met oog op agenda –
misschien nog wel het beste. Ik zal in ieder geval een poging wagen,
Hartelijke groeten,

5.1.2.e
5.1.2.e
..........................................
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag |
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
..........................................
Mobiel +31 5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@tno.nl>
Verzonden: vrijdag 15 april 2022 14:26
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: TNO rapportage maximale rekenafstand
Hallo5.1.2.e ,
Ik weet niet of we elkaar al een keer hebben ontmoet. Misschien online.
heeft me verteld dat jij haar opvolgt. In elk geval op dit dossier.
5.1.2.e
Misschien kan ik je snel een keer opbellen zodat ik je even bij kan praten
Als ik je telefoon nummer bel ik je vanmiddag of volgende week.
Met vriendelijke groeten,
5.1.2.e

Ps telefoon: 5.1.2.e
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
are requested to inform the sender and delete the message. TNO accepts no liability for the content of this e-mail, for the manner in which you use
it and for damage of any kind resulting from the risks inherent to the electronic transmission of messages.

1

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

Hoi

5.1.2.e

41

)

5.1.2.e

)
woensdag 20 april 2022 14:59
)'
5.1.2.e
rapport afstandsgrens

,

Lukt het met IenW en verzoek tot aanlevering commentaar? Of moet ik nog een keertje rappelleren?
Groeten,

5.1.2.e
5.1.2.e
..........................................
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag |
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
..........................................
Mobiel +31 5.1.2.e

1

42

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

5.1.2.e

Categorieën:

Categorie Rood

)
vrijdag 22 april 2022 13:53
)
5.1.2.e
RE: Concept notitie fase 2 afstandsgrens-5.1.2.e .pdf

Van: 5.1.2.e
DGMo 5.1.2.e @minienw.nl>
Verzonden: vrijdag 22 april 2022 13:52
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
) ‐ DGMo 5.1.2.e
@minienw.nl>
Onderwerp: RE: Concept notitie fase 2 afstandsgrens‐5.1.2.e .pdf
Nu met bijlage

Van: 5.1.2.e
‐ DGMo
Verzonden: vrijdag 22 april 2022 13:23
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
) ‐ DGMo 5.1.2.e
@minienw.nl>
Onderwerp: Concept notitie fase 2 afstandsgrens‐5.1.2.e .pdf
Hoi 5.1.2.e ,
Hierbij onze eerste reactie op het Fase 2 rapport van TNO (waarbij 5.1.2.e alleen naar de samenvatting heeft
kunnen kijken ivm grote drukte).
Er is veel werk verzet en het is interessante, maar ook ingewikkelde materie. In z’n algemeenheid zijn we van
mening dat de onderzoeksresultaten meer uitleg en duiding vragen om goed te kunnen ‘landen’ in de
buitenwereld (STAB, RvS, Cmer, TK, EK) en zoveel mogelijk te beheersen dat er ‘misbruik’ van het rapport kan
worden gemaakt door ‘tegenstanders’ van projecten en de maximale rekenafstand. Hoewel in de tekst staat dat
de onderzoeksresultaten aansluiten bij Fase 1, lijken de grafieken dat namelijk (voor een ‘leek’) ogenschijnlijk niet
te doen.
Verder begrijpen we nog niet alle redeneerlijnen, in het bijzonder de redeneerlijn dat als een projectbijdrage van
een individueel binnen de ‘ruis’ van de totale depositie valt, deze als niet betekenisvol kan worden beschouwd.
Groet,
5.1.2.e

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u
verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De Staat aanvaardt geen aansprakel jkheid voor schade, van welke aard ook, die
verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are
requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the
electronic transmission of messages.

1

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

)

5.1.2.e

)
maandag 25 april 2022 13:18
)
5.1.2.e
RE: Concept notitie fase 2 afstandsgrens5.1.2.e .pdf

Fijn, Dank!

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 25 april 2022 13:15
Aan: 5.1.2.e
) ‐ DGMo' 5.1.2.e
@minienw.nl>; 5.1.2.e
@tno.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
) ‐ DGMo <5.1.2.e @minienw.nl>
Onderwerp: RE: Concept notitie fase 2 afstandsgrens‐5.1.2.e .pdf
Ik zou ook graag aansluiten.
Dat tijdstip kan ik.
Met vriendelijke groet,
Ir. 5.1.2.e
5.1.2.e

..........................................
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag |
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
..........................................
T +31 5.1.2.e
E 5.1.2.e
@minlnv.nl

Van: 5.1.2.e
) ‐ DGMo <5.1.2.e
@minienw.nl>
Verzonden: maandag 25 april 2022 12:24
Aan: 5.1.2.e
@tno.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
5.1.2.e
(
‐ DGMo <5.1.2.e @minienw.nl>
Onderwerp: RE: Concept notitie fase 2 afstandsgrens‐5.1.2.e .pdf
Hoi

5.1.2.e

5.1.2.e

@minlnv.nl>; 5.1.2.e

,

en ik kunnen ook vanmiddag. Onze voorkeur is tussen 15 en 16 uur. Ik stuur je zo een webex vergaderverzoek.

Groet, 5.1.2.e
065.1.2.e
Van: 5.1.2.e
@tno.nl>
Verzonden: maandag 25 april 2022 12:10
Aan: 5.1.2.e
) ‐ DGMo <5.1.2.e
@minienw.nl>; 5.1.2.e
Onderwerp: FW: Concept notitie fase 2 afstandsgrens5.1.2.e .pdf
Misschien het handigst om even een overlegje in te plannen 5.1.2.e /5.1.2.e .
Ik zou vanmiddag wel kunnen. Laat even wat horen
Groeten
5.1.2.e

1

‐ DGMo <5.1.2.e @minienw.nl>

From: 5.1.2.e
)
Sent: maandag 25 april 2022 12:08
To: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Cc: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Subject: RE: Concept notitie fase 2 afstandsgrens‐5.1.2.e .pdf
Dank5.1.2.e
Ik ga er even door heen en zal bij vragen eerst direct met IenW communiceren. Ik zal snel even met ze overleggen en
laat jou de uitkomst weten.
Met vriendelijke groeten
5.1.2.e

From: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Sent: maandag 25 april 2022 11:52
To: 5.1.2.e
@tno.nl>
Cc: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Subject: FW: Concept notitie fase 2 afstandsgrens‐5.1.2.e .pdf
Hoi

5.1.2.e

,

We spraken elkaar vrijdag al even. Bijgaand de opmerkingen van IenW en het verzoek deze op te pakken. Ik kan
nog niet helemaal overzien of het gaat om feitelijk heden of suggesties en/of dat dit nog gevolgen heeft voor de
uitkomst van het rapport, kun jij dat laten weten?
Vriendelijke groeten,

5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
) ‐ DGMo <5.1.2.e @minienw.nl>
Verzonden: maandag 25 april 2022 09:49
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
) ‐ DGMo <5.1.2.e
@minienw.nl>; 5.1.2.e
Onderwerp: RE: Concept notitie fase 2 afstandsgrens‐5.1.2.e .pdf

(WVL) <5.1.2.e

@rws.nl>

Hoi 5.1.2.e ,

5.1.2.e heeft dit weekend beter naar het Fase 2 rapport van TNO gekeken.

Hij heeft alle opmerkingen (zowel die van mij die ik al gestuurd had, als aanvullende opmerkingen vanuit zijn
kant) nu in een wordt-versie van het stuk geplaatst. (Daardoor staan alle opmerkingen nu op zijn naam).

-

Wij kennen de precieze uitvraag aan TNO niet (ik heb die eerder bij 5.1.2.e opgevraagd, maar niks
ontvangen). Daarom hieronder onze interpretatie van het doel van het onderzoek ter check.
Omdat de verdiepende sessie over het rapport destijds is gepland zonder rekening te houden met onze
beschikbaarheid, konden wij daar als IenW niet bij zijn. Wij hebben ook geen echte terugkoppeling gehad
vanuit DGS over wat daar is besproken en verduidelijkt. Daarom hieronder onze interpretatie van de
resultaten van het onderzoek ter check met enkele vragen daarbij. (Wellicht is dit dus door LNV ook al
opgemerkt en ingebracht/besproken, maar dat kunnen wij dus niet weten……)

Klopt onderstaande interpretatie van het doel en de resultaten van het onderzoek?
De doelstelling van het fase 2 onderzoek is om meer inzicht te geven in:
 De onzekerheden in de berekende depositiebijdragen van een individuele bron in relatie tot de afstand tot de
bron.
 De mogelijkheden om op basis van wetenschappelijke argumenten een rekenkundige ondergrens af te leiden.
Resultaten modelanalyse onzekerheden in relatie tot de afstand
2

 Onzekerheden worden idealiter bepaald op basis van vergelijking met metingen. Deze metingen zijn schaars en
vergelijkingen met beschikbare (concentratie)metingen geven beperkt inzicht in de onzekerheden. (kan iets over
de onzekerheden op basis van vergelijkingen van SRM2 en OPS met metingen worden gezegd? Wat zijn relatieve
verschillen die uit deze vergelijkingen volgen)
 Er zijn daarom modelanalyses uitgevoerd waarin belangrijke parameters zijn gevarieerd (binnen realistische
bandbreedte). De mate waarin deze variaties doorwerken in de berekende bijdragen op verschillende afstanden
tot de bron geeft meer inzicht in de omvang van de onzekerheden en het verloop met de afstand tot de bron.
 De resultaten van deze modelanalyse laat zien dat:
‐ de onzekerheden in NH3 bijdragen vanaf ongeveer 50 km oplopen met de afstand tot de bron
‐ de onzekerheden in NOX bijdragen niet toenemen op grotere afstanden tot de bron.
 De omvang van de uitgevoerde modelanalyse is beperkt en meerdere parameters die wel bijdragen aan de
onzekerheid zijn niet betrokken in de analyse. Dit betekent dat de werkelijke onzekerheden naar verwachting
hoger zijn (en ook een ander verloop over de afstand kunnen kennen?)
Resultaten verkenning mogelijke ondergrens op basis van wetenschappelijke argumenten
 AERIUS Calculator berekent projectbijdragen tot de rekenkundige ondergrens van 0,005 mol/ha/jaar. Deze
huidige ondergrens is niet wetenschappelijk onderbouwd, maar een keuze op basis van systeemtechnische
redenen (voorkomen vastlopen of ernstig vertragen van het rekensysteem).
 Bij het bepalen van een rekenkundige ondergrens op basis van wetenschappelijke argumenten (vanuit de fysica)
kan worden aangesloten op de zogenoemde ‘ruis’ in de berekende projectbijdrage. De ruis betreft de fluctuaties
in de depositie die niet kunnen worden verklaard vanuit fysisch‐chemische processen. (zou ruis daarmee ook
kunnen worden gedefinieerd als: het minimale detailniveau waarbij de verschillen tussen metingen kunnen
worden beoordeeld….waarbij de ruis dus wordt bepaald door de minimale nauwkeurigheid waarvoor een bijdrage
van een individuele bron kan worden gemeten? Daarmee vervalt m.i. ook de discussie over of iets
onderscheidbaar is van 0…toch?)
 De omvang van de ruis kan worden bepaald op basis van de onnauwkeurigheid in de metingen. De
projectbijdrage aan de concentraties van NH3 en NOX kan met metingen inzichtelijk worden gemaakt tot op een
detailniveau van 0,1 µg/m3 (?). Dit komt overeen met de depositiebijdrage van ongeveer 10 mol/ha/jaar (?).
Bijdragen kleiner dan 10 mol/ha/jaar kunnen worden berekend, maar deze berekende bijdragen zijn niet te
valideren op basis van metingen (ook niet als er voldoende metingen beschikbaar zijn).
(Voor mij is het begrijpelijk als ruis wordt gekoppeld aan meetonzekerheid (dat sluit ook aan op benadering in
Duitsland: https://www.uu.nl/sites/default/files/rebo‐backes‐stikstof‐vnoncw‐adviesdrempelwaarden.pdf). In het
rapport lijkt de ruis bepaald door het berekende verschuil in concentraties en metingen. Daar komt dan 0,03
µg/m3 uit naar voren. Is dat dan ruis? Of is dat onzekerheid? Mijn beeld is dat laatste. Dat verschil tussen
berekende en gemeten concentratie lijkt mij in dat voorbeeld volledig weg te vallen binnen de ruis als gevolg van
de meetonzekerheid?).
Discussiepunt/vraag:
Voor ons wordt uit het rapport niet duidelijk waar de grens ligt tussen ‘onzekerheden’ en ‘ruis’ in de
modelberekeningen en hoe die zich dan verhouden tot de ‘onzekerheden’ en ‘ruis’ in de metingen. Kan er wellicht in
een plaatje worden aangegeven hoe de verschillende onzekerheden/ruis zich tot elkaar verhouden?
Groet,
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
) ‐ DGMo
Verzonden: vrijdag 22 april 2022 13:52
Aan: 5.1.2.e

@minlnv.nl>
3

CC: 5.1.2.e
) ‐ DGMo <5.1.2.e
@minienw.nl>
Onderwerp: RE: Concept notitie fase 2 afstandsgrens‐5.1.2.e .pdf
Nu met bijlage

Van: 5.1.2.e
) ‐ DGMo
Verzonden: vrijdag 22 april 2022 13:23
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
) ‐ DGMo 5.1.2.e
@minienw.nl>
Onderwerp: Concept notitie fase 2 afstandsgrens5.1.2.e .pdf
Hoi 5.1.2.e ,
Hierbij onze eerste reactie op het Fase 2 rapport van TNO (waarbij 5.1.2.e alleen naar de samenvatting heeft
kunnen kijken ivm grote drukte).
Er is veel werk verzet en het is interessante, maar ook ingewikkelde materie. In z’n algemeenheid zijn we van
mening dat de onderzoeksresultaten meer uitleg en duiding vragen om goed te kunnen ‘landen’ in de
buitenwereld (STAB, RvS, Cmer, TK, EK) en zoveel mogelijk te beheersen dat er ‘misbruik’ van het rapport kan
worden gemaakt door ‘tegenstanders’ van projecten en de maximale rekenafstand. Hoewel in de tekst staat dat
de onderzoeksresultaten aansluiten bij Fase 1, lijken de grafieken dat namelijk (voor een ‘leek’) ogenschijnlijk niet
te doen.
Verder begrijpen we nog niet alle redeneerlijnen, in het bijzonder de redeneerlijn dat als een projectbijdrage van
een individueel binnen de ‘ruis’ van de totale depositie valt, deze als niet betekenisvol kan worden beschouwd.
Groet,
5.1.2.e

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u
verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De Staat aanvaardt geen aansprakel jkheid voor schade, van welke aard ook, die
verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are
requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the
electronic transmission of messages.

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch
verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
are requested to inform the sender and delete the message.
The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the
risks inherent in the electronic transmission of messages.
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
are requested to inform the sender and delete the message. TNO accepts no liability for the content of this e-mail, for the manner in which you use
it and for damage of any kind resulting from the risks inherent to the electronic transmission of messages.

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u
verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De Staat aanvaardt geen aansprakel jkheid voor schade, van welke aard ook, die
verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are
requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the
electronic transmission of messages.

4

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:
Bijlagen:

43

)
)
dinsdag 26 april 2022 14:00
5.1.2.e
)
Doorst: Samenvatting 26-4-2022.docx
Samenvatting 26-4-2022.docx

5.1.2.e

5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@tno.nl>
Datum: 26 april 2022 om 13:34:13 CEST
Aan: 5.1.2.e
) - DGMo 5.1.2.e
5.1.2.e @minienw.nl>, 5.1.2.e
Onderwerp: Samenvatting 26-4-2022.docx

@minienw.nl>, 5.1.2.e
) - DGMo
@minlnv.nl>, 5.1.2.e

Hallo allen,
Volgens mij een superversie van de samenvatting.
Als het naar jullie zin is dan wilde ik het uiteraard afmaken.
@5.1.2.e Volgens mij is het inhoudelijk niet echt veranderd . De formuleringen zijn aangepast
Met vriendelijke groeten
5.1.2.e

This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
are requested to inform the sender and delete the message. TNO accepts no liability for the content of this e-mail, for the manner in which you use
it and for damage of any kind resulting from the risks inherent to the electronic transmission of messages.

1

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:
Bijlagen:

44

)

5.1.2.e

)
vrijdag 29 april 2022 11:12
)
5.1.2.e
RE: Memo TNO rapport hoofdlijn
Memo TNO rapport hoofdlijn.docx

Hierbij mijn toevoegingen. Dingen die ik heb doorgevoerd:
Nummering van vragen en conclusies tbv leesbaarheid. Alsmede stijl.
Verwijzing naar fase 1 in de inleiding.
Paar verduidelijkende zinnen in conclusie rekenkundige ondergrens.
Kamervraag toegevoegd.
Groet,
5.1.2.e
06 5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: vrijdag 29 april 2022 10:08
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: Memo TNO rapport hoofdlijn
Zie bijgaand.
Graag jouw aanvullingen. Ik vind het eigenlijk wel erg technisch, dus als jij het eenvoudiger weet te verwoorden
dan houd ik me aanbevolen
.
Fijn als je de beantwoording in de mail over de kamervraag ook toevoegt,
Groeten

5.1.2.e

1

5.1.2.e

)

Van:
Verzonden:
Aan:
CC:
Onderwerp:

5.1.2.e

)
vrijdag 29 april 2022 11:25

5.1.2.e
5.1.2.e

)
RE: Afstandsgrens fase 2

Hoi 5.1.2.e
Fijn dat je het zo nog hebt kunnen afronden! We kijken er naar uit!
Onze samenwerking was kort, krachtig en prettig, dank daarvoor! Ik hoop dat je een mooie tijd tegemoet gaat,
Groeten,

5.1.2.e

Van 5.1.2.e
@tno.nl>
Verzonden: vrijdag 29 april 2022 10:48
Aan 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: Afstandsgrens fase 2
Hallo5.1.2.e l,
Zoals je hebt gezien heb ik uitgebreid commentaar gekregen van 5.1.2.e en 5.1.2.e ,
Ik heb dat allemaal verwerkt. Inhoudelijk en qua boodschap is het niet veranderd.
Hier bij TNO wordt het nu afgerond.
Ik stuur je dat dan vanmiddag formeel toe en wij ronden dit dan daarmee helemaal af.
Voor mij geldt dat nog wel meer want dit is ook mijn laatste werkdag.
Met vriendelijke groeten
5.1.2.e

PS ik behoud (als het allemaal goed gaat) mijn telefoonnummer 5.1.2.e
Mijn email adres wordt: 5.1.2.e @home.nl

.

This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
are requested to inform the sender and delete the message. TNO accepts no liability for the content of this e-mail, for the manner in which you use
it and for damage of any kind resulting from the risks inherent to the electronic transmission of messages.

1

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

45

)

5.1.2.e @home.nl

maandag 9 mei 2022 10:50
)
5.1.2.e
RE: TNO notititie

Mooi 5.1.2.e . Ik hoor van je!
5.1.2.e

From: 5.1.2.e
Sent: maandag 9 mei 2022 10:31
To: 5.1.2.e
@home.nl>
Subject: RE: TNO notititie
Ha

5.1.2.e

@minlnv.nl>

,

Ik wil het vervolgproces even opnemen met5.1.2.e , hoop deze week, daarna laat ik je weten hoe we dit gaan doen,
Groeten
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@home.nl>
Verzonden: maandag 9 mei 2022 10:25
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: Re: TNO notititie
Hallo 5.1.2.e ! Fijn dat je reageert. Wij hadden recentelijk een overleg met rivm over dit onderwerp. Uiteraard
hebben we het stuk niet aan hem gegeven. Ze vroegen wel of ze het snel konden krijgen. Bij wijze van spreken
tegelijkertijd met jou. Ik heb beloofd dat voor te leggen. Hierbij dus. Het maakt mij verder niet veel uit hoor.
Wel zou ik graag jouw reactie horen en het verdere proces
5.1.2.e
Groeten
Op 9 mei 2022 om 09:29 heeft 5.1.2.e
geschreven:

@minlnv.nl> het volgende

5.1 2.e

Dank voor het toesturen! We zijn benieuwd naar het eindresultaat en gaan het lezen,
Vriendelijke groeten,
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
Verzonden: vrijdag 6 mei 2022 10:46
Aan: 5.1.2.e
CC: 5.1.2.e
Onderwerp: TNO notititie

@tno.nl>
@minlnv.nl>
@tno.nl>; 5.1.2.e @tno.nl>;5.1.2.e @home.nl

1

In opdracht van 5.1.2.e :
Beste 5.1.2.e ,
Hierbij stuur ik je onze notitie (met referentie 100342643) getiteld: ‘Afbakening in de modellering
van depositiebijdragen van individuele projectbijdragen (Fase 2) Versie 3’.
Ik hoop dat deze aan de verwachtingen voldoet.
Met vriendelijke groeten,
5.1.2.e

5.1.2.e
5.1.2.e

Environmental
Modelling, Sensing & Analysis –
unit CEE

M 065.1.2.e
E 5.1.2.e

@tno.nl

Locatie Utrecht
Beschikbaar ma t/m
do

This message may contain information that is not intended for you. If you are not the
addressee or if this message was sent to you by mistake, you are requested to inform the
sender and delete the message. TNO accepts no liability for the content of this e‐mail, for the
manner in which you use it and for damage of any kind resulting from the risks inherent to the
electronic transmission of messages.

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch
verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
are requested to inform the sender and delete the message.
The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the
risks inherent in the electronic transmission of messages.
Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch
verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
are requested to inform the sender and delete the message.
The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the
risks inherent in the electronic transmission of messages.
2

This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was
sent to you by mistake, you are requested to inform the sender and delete the message. TNO accepts no liability for the
content of this e-mail, for the manner in which you use it and for damage of any kind resulting from the risks inherent to
the electronic transmission of messages.

2

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

)
)
vrijdag 13 mei 2022 16:24
5.1.2.e
);5.1.2.e
5.1.2.e en TNO rapport

5.1.2.e

)

Ha,

5.1.2.e gesproken. Zij hebben tot drie weken geleden contact gehad met de onderzoekers. Ik heb het rapport
toegestuurd.
Hij gaf aan dat hij idd niet direct en rol voorzag in werk/stuurgroep, maar wel graag meeleest voor evt
uitvoeringsconsequenties. Leek me helder en heb dat ook met hem afgesproken (dus enig moment concept
delen).
Op inhoud begreep ik van 5.1.2.e gaan ze niet helemaal mee met de conclusies (zat hem vooral in de ruis).
groeten

5.1.2.e
5.1.2.e
..........................................
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag |
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
..........................................
Mobiel +31 5.1.2.e

1

48

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

5.1.2.e
maandag 16 mei 2022 13:04

5.1.2.e
RE: Antw: Memo TNO rapport hoofdlijn

Dank voor je snelle reactie.

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 12:54
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: Antw: Memo TNO rapport hoofdlijn
Ziet er prima uit! Ik heb geen aanvullingen

5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 12:30
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: FW: Antw: Memo TNO rapport hoofdlijn
Bijgevoegd de nota voor de minister.
Graag jouw akkoord.
Zie vooral ook wijzigingen in laatste alinea van de toelichting.
Groet,
5.1.2.e
06 5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 09:17
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
Onderwerp: RE: Antw: Memo TNO rapport hoofdlijn

@minlnv.nl>

Goedemorgen 5.1.2.e , ik sprak5.1.2.e net even over de memo en heb met haar afgesproken dat we de memo in
de vorm van een nota via de gebruikelijke lijn naar de minister sturen. Wil jij daarvoor zorgen? Goed om er iets
over het vervolgproces aan toe te voegen (en ik zag dat SGP hier ook nog naar vraagt) en dat we erop mikken
het rapport met een kabinetsreactie voor de zomer naar de Kamer te sturen.
Dank je wel!
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: vrijdag 13 mei 2022 17:03
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
Onderwerp: RE: Antw: Memo TNO rapport hoofdlijn
In bijgevoegd stuk onder 2 de tekst toegevoegd:

@minlnv.nl>

Deze ondergrens is puur vanuit de fysica en modeleigenschappen beschouwd. Het onderzoek toont geen eenduidig,
wetenschappelijk onderbouwde, rekenkundige ondergrens voor depositieberekeningen. Ook is geen rekening
gehouden met cumulatie en het ecologische of juridische component van een rekenkundige ondergrens. Wel wordt
1

hiermee de door Commissie Hordijk opgemerkte mismatch tussen de precisie de het beleid vraagt en de technische
capaciteiten van de rekensystematiek bevestigd.
Met vriendelijke groet,
ir. 5.1.2.e
5.1.2.e
..........................................
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag |
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
..........................................
T +31 5.1.2.e
E 5.1.2.e
@minlnv.nl

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: vrijdag 13 mei 2022 16:27
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: Antw: Memo TNO rapport hoofdlijn
Dank. Over 2e punt: kun je daar aan toevoegen dat dit dus puur vanuit fysica en modellen is bekeken (nav Hordijk)
en de conclusie van Hordijk bevestigt. En dat gegeven huidige ecologische en juridische situatie waarschijnlijk nu nog
niets mee kunnen. Dus iets van duiding al meegeven. Kan dat?

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Datum: 13 mei 2022 om 16:18:20 CEST
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: Memo TNO rapport hoofdlijn
Met dank aan 5.1.2.e ,
Groeten

5.1.2.e .

2

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: dinsdag 17 mei 2022 12:53
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: FW: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
5.1.2.e

Ho 5.1.2 e en
, ik reageer zelf even: ik vind het belangrijk dat de minister nu geïnformeerd wordt over het rapport.
Het staat in de belangstelling en we zeggen er (hoewel slechts op proces) iets over in de antwoorden op vragen EK
die nu de lijn in zijn. We geven aan dat de juridische en ecologische toets hierop nog plaatsvindt en dat er geen hoge
verwachtingen zijn over wat we ermee kunnen op korte termijn. Minister nu niet informeren is geen optie voor mij.
Dus graag jullie medewerking.
Groet
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Datum: 17 mei 2022 om 11:20:25 CEST
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: FW: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Zie mail van 5.1.2.e hieronder.
Groet,
5.1.2.e
06 5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 15:59
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Ik vind het van groot belang dat pount twee NIET naar de minister gaat. Juist omdat er geen relatie is gelegd met
ecologische en juridische aspecten, is het noemen van de mogelijkheid van 1-10 mol als rekenkundige ondergrens
heel onverstandig. Dat blijft hangen, terwijl we later moeten melden dat het echt niet kan (verwacht ik).
Als 5.1.2.e perse wil dat de minister snel wordt geïnformeerd, dan moet er juist om de genoemde reden flinke
afstand worden genomen van de TNO-conclusie. Is 5.1.2.e daartoe bereid? Zo ja, dan wil ik wel proberen om te
redigeren. Maar mijn voorkeur is dat dus duidelijk niet, want dat is haastwerk.
Groeten,
5.1 2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 15:52
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Vanuit mijn directie is ondanks jouw terecht gevonden opmerking toch de nadrukkelijke behoefte om nog deze
week de minister hierover te informeren, juist vanwege de gevoeligheid. Dit wordt mede gevoed door het
toenemende aantal Kamervragen over dit rapport.
Als we onder kernpunten beginnen met:
”Vóór de zomer volgt een inhoudelijke appreciatie in de vorm van een kabinetsreactie.”
Kan het dan wel op jouw goedkeuring rekening?
2

Groet,
5.1.2.e
06 5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 14:57
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Dat laatste ja; bij de samenvatting hoort ook een appreciatie en die wil ik graag gezamenlijk in een overleg
bedenken. Het is zeer gevoelige materie…
5.1 2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 14:56
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Plan was om deze nota eerst voor te leggen, en zo de Minister zo spoedig mogelijk te informeren. Het is ook
alleen een samenvatting van de bevindingen.
Maar alleen als jullie daarmee akkoord zijn.
Begrijp ik hieruit dat het jouw voorkeur heeft om de nota aan te houden tot na het overleg?
Groet,
5.1.2.e
06 5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 14:45
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Beste 5.1.2.e , dank hiervoor. Zal de nota voor of ná het overleg naar de minister gaan? (wat mij betreft erná)
Groeten,

5.1.2.e
Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 14:43
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Hoi 5.1 2.e ,
Recent hebben wij het definitieve TNO-rapport Fase 2 ontvangen, dat specifiek ingaat op onzekerheid in
depositieberekeningen in relatie met de afstand tot de bron (vervolg onderbouwing 25km), en een eerste
verkenning van een rekenkundige ondergrens, gebaseerd op fysica.
Bijgevoegde nota willen wij aan de minister voorleggen.
Graag kennis hiervan nemen en eventueel voorzien van opmerkingen.
Vervolg
Op korte termijn plan ik een sessie om een eerste stap te zetten richting de kabinetsreactie. Daar zal ik jou ook
voor uitnodigen.
Met vriendelijke groet,
3

5.1.2.e
5.1.2.e

..........................................
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag |
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
..........................................
T +31 5.1.2.e
E 5.1.2.e
@minlnv.nl

4

Op een aantal punten ben ik het niet eens met de voorgestelde veranderingen en het proces.
Ik ben van mening dat wij, juist vanwege de gevoeligheid en de mogelijke gevolgen van dit rapport, de
Minister in een zo vroeg mogelijk stadium moeten informeren. Dan weet ze dat het speelt en dat eraan
gewerkt wordt. Dat lijkt mij altijd beter dan ‘in het donker’ gehouden worden. Voordat we het eens zijn
over de inhoudelijke appreciatie (en de formulering daarvan) zijn we een aantal weken verder. In die
tussentijd zal de vraag naar het rapport alsmaar toenemen.
Het nadrukkelijk willen benoemen van ecologische en juridische componenten (wat [hoewel terecht] onze
eigen toevoeging is), maar het verwijderen van de koppeling naar Hordijk (wat de aanleiding is geweest
voor het onderzoek en ook in het rapport staat) omdat dit een inhoudelijke appreciatie zou zijn, is
inconsequent en in mijn ogen onterecht.
In de opdrachtverlening en dus ook in het resultaat is inderdaad niet ingegaan op de vereisten uit de
Habitatrichtlijn voor wat betreft de rekenkundige ondergrens, het is puur vanuit de fysica en
modeleigenschappen benaderd. Dat cumulatie moet worden beoordeeld zodat duidelijk is of projecten in
combinatie wél tot een significant effect leiden, is terecht en duidelijk maar geen onderdeel van dit
onderzoek. Het mogelijke (ecologische) effect van cumulatie doet niets af van de conclusie dat in de
huidige rekensystematiek bepaalde depositieresultaten van individuele projecten fysisch niet meer van nul
te onderscheiden zijn. Dat geeft het rapport aan en moeten we niet omheen draaien.
Met alle opmerkingen (en ook wat suggesties van5.1.2.e ) heb ik de Nota herschreven en op sommige punten
uitgebreid.
Bijgevoegd de meest recente versie. Mijn voorstel is om deze door te zetten.
Met vriendelijke groet,

5.1.2.e
5.1.2.e

..........................................
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag |
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
..........................................
T +31 5.1.2.e
E 5.1.2.e
@minlnv.nl

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: dinsdag 17 mei 2022 16:13
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
O ja, dit heeft natuurlijk óók weer gevolgen voor de derde keer dat dit onderwerp langs komt, namelijk bij de
uitgebreider opgeschreven conclusies. Graag ook daar aanpassen. Ik ben het dan ook niet eens dat dit past bij het
Hordijk-rapport. Graag er uit halen. Appreciatie op dit punt komt later, niet teveel op vooruit lopen!
5.1 2.e

Van: 5.1.2.e
Verzonden: dinsdag 17 mei 2022 16:10
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Beste 5.1.2.e ,
Weet je zeker dat deze nota naar Staghouwer moet? Van der Wal lijkt me logischer.
Het derde gele kernpunt graag als volgt herformuleren (nauw aansluitend op de mailwisseling met Arjen):

In het onderzoek is geen rekening gehouden met ecologische en juridische vereisten. Die vereisten zijn echter
essentieel voor het nemen van een besluit. De kans is groot dat uit die vereisten volgt dat de conclusie van TNO
onbruikbaar is om een besluit over de rekengrens op te baseren.
In het verlengde hiervan graag punt 2. herformuleren (zonder teveel te gaan herhalen):
2

De analyse in het onderzoek reikt mogelijke argumenten aan om te kiezen voor een rekenkundige ondergrens
tussen 1 en 10 mol/ha/jaar. Deze ondergrens is echter puur vanuit de fysica bepaald, terwijl een besluit ook moet
uitgaan van ecologische en juridische vereisten. componenten zijn niet betrokken. Mede hierom is nader onderzoek
nodig voordat een rekenkundige ondergrens eventueel kan worden ingevoerd. Wel wordt hiermee de door
commissie Hordijk opgemerkte mismatch tussen de precisie de het beleid vraagt en de technische capaciteiten van
de rekensystematiek bevestigd.
Ik ben hier zo stellig in, omdat – ondanks dat ik dat duidelijk heb genoemd in het overleg met de auteurs – voorbij
wordt gegaan aan het vereiste van de Habitatrichtlijn dat juist ook niet‐significante effecten in cumulatie moeten
worden beoordeeld zodat duidelijk is of ze in combinatie wél tot een significant effect leiden. Dat is een dermate
grote weeffout, dat het de conclusies van het rapport op losse schroeven zet. Heel onhandig dat dit rapport gebruikt
wordt t.b.v. de implementatie van de HR maar dat niet de moeite is genomen om dat dan als maatlat te gebruiken.
Zo hoor je geen onderzoek uit te zetten en zo hoor je het niet uit te voeren. Het is nu wat het is, maar de minister
moet hier dus stevig voor worden gewaarschuwd!
Groeten,
5.1.2 e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: dinsdag 17 mei 2022 14:25
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens

@minlnv.nl>

Bijgevoegd de nota met daarin onderstaande verwerkt (geel gemarkeerd).
Graag akkoord.
Groet,
5.1.2.e
06 5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: dinsdag 17 mei 2022 13:36
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Ik ben bijgelezen.
Met de kanttekening zoals zojuist afgesproken: prima om zsm het rapport ter kennis van de minister te brengen.
Groeten,
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: dinsdag 17 mei 2022 13:02
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
5.1.2.e
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Die kleuring lijkt me terecht dus goed om dat op te nemen.

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Datum: 17 mei 2022 om 12:58:35 CEST
3

@minlnv.nl>; 5.1.2.e

Aan: 5.1.2.e
CC: 5.1.2.e

@minlnv.nl>
@minlnv.nl>, 5.1.2.e

@minlnv.nl>,5.1.2.e

5.1.2.e

@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens

Dan stel ik voor, 5.1.2.e , dat uit de nota niet de indruk post kan vatten dat die juridisch-ecologische toets een
formaliteit is. Ik schat de kans zeer hoog in dat uit die toets komt dat de conclusie van TNO simpelweg
onbruikbaar is om een besluit over de rekengrens op te baseren. Dat zou dan op zijn minst in de nota moeten
staan, omdat anders de minister echt op het verkeerde been wordt gezet, c.q. er worden derkeerde
verwachtingen gewekt (ook door iets níet te noemen, kan dat!).
Groeten,
5.1 2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: dinsdag 17 mei 2022 12:53
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: FW: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
5.1.2.e

Hoi 5.1.2.e en
, ik reageer zelf even: ik vind het belangrijk dat de minister nu geïnformeerd wordt over het rapport.
Het staat in de belangstelling en we zeggen er (hoewel slechts op proces) iets over in de antwoorden op vragen EK
die nu de lijn in zijn. We geven aan dat de juridische en ecologische toets hierop nog plaatsvindt en dat er geen hoge
verwachtingen zijn over wat we ermee kunnen op korte termijn. Minister nu niet informeren is geen optie voor mij.
Dus graag jullie medewerking.
Groet
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Datum: 17 mei 2022 om 11:20:25 CEST
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: FW: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Zie mail van 5.1.2.e hieronder.
Groet,
5.1.2.e
06 5.1.2.e 1

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 15:59
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Ik vind het van groot belang dat pount twee NIET naar de minister gaat. Juist omdat er geen relatie is gelegd met
ecologische en juridische aspecten, is het noemen van de mogelijkheid van 1-10 mol als rekenkundige ondergrens
heel onverstandig. Dat blijft hangen, terwijl we later moeten melden dat het echt niet kan (verwacht ik).
Als 5.1.2.e perse wil dat de minister snel wordt geïnformeerd, dan moet er juist om de genoemde reden flinke
afstand worden genomen van de TNO-conclusie. Is 5.1.2.e daartoe bereid? Zo ja, dan wil ik wel proberen om te
redigeren. Maar mijn voorkeur is dat dus duidelijk niet, want dat is haastwerk.
Groeten,
5.1 2.e

4

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 15:52
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Vanuit mijn directie is ondanks jouw terecht gevonden opmerking toch de nadrukkelijke behoefte om nog deze
week de minister hierover te informeren, juist vanwege de gevoeligheid. Dit wordt mede gevoed door het
toenemende aantal Kamervragen over dit rapport.
Als we onder kernpunten beginnen met:
”Vóór de zomer volgt een inhoudelijke appreciatie in de vorm van een kabinetsreactie.”
Kan het dan wel op jouw goedkeuring rekening?
Groet,
5.1.2.e
06 5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 14:57
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Dat laatste ja; bij de samenvatting hoort ook een appreciatie en die wil ik graag gezamenlijk in een overleg
bedenken. Het is zeer gevoelige materie…
5.1 2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 14:56
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Plan was om deze nota eerst voor te leggen, en zo de Minister zo spoedig mogelijk te informeren. Het is ook
alleen een samenvatting van de bevindingen.
Maar alleen als jullie daarmee akkoord zijn.
Begrijp ik hieruit dat het jouw voorkeur heeft om de nota aan te houden tot na het overleg?
Groet,
5.1.2.e
06 5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 14:45
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Beste 5.1.2.e , dank hiervoor. Zal de nota voor of ná het overleg naar de minister gaan? (wat mij betreft erná)
Groeten,

5.1.2.e
Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 14:43
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
5

Hoi 5.1 2.e ,
Recent hebben wij het definitieve TNO-rapport Fase 2 ontvangen, dat specifiek ingaat op onzekerheid in
depositieberekeningen in relatie met de afstand tot de bron (vervolg onderbouwing 25km), en een eerste
verkenning van een rekenkundige ondergrens, gebaseerd op fysica.
Bijgevoegde nota willen wij aan de minister voorleggen.
Graag kennis hiervan nemen en eventueel voorzien van opmerkingen.
Vervolg
Op korte termijn plan ik een sessie om een eerste stap te zetten richting de kabinetsreactie. Daar zal ik jou ook
voor uitnodigen.
Met vriendelijke groet,

5.1.2.e
5.1.2.e

..........................................
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag |
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
..........................................
T +31 5.1.2.e
E 5.1.2.e
@minlnv.nl

6

51a
Commissie LNV

Aan de minister voor Natuur en Stikstof

Plaats en datum:
Betreft:
Ons kenmerk:

Den Haag, 18 mei 2022
Aanbieding notitie 'Grote onjuistheid in stikstofmodel van het RIVM: bouw, boeren
en vissers in het kustgebied de dupe'
2022Z09003/2022D19856

Geachte mevrouw Van der Wal-Zeggelink,
De vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft een brief ontvangen van 5.1.2.e te
d.d. 10 mei 2022 over “Aanbieding notitie 'Grote onjuistheid in stikstofmodel van het RIVM: bouw,
boeren en vissers in het kustgebied de dupe'” (zie bijgaande kopie).
In de procedurevergadering van 18 mei 2022 heeft de commissie besloten graag een reactie van u op
deze brief te ontvangen.
Hierbij breng ik u het verzoek van de commissie over.
Gelet op de privacy van de briefschrijver verzoek ik u in uw brief aan de Kamer (en eventuele bijlagen)
alleen de initialen van de briefschrijver te vermelden.
Hoogachtend,
de griffier van de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,

5.1.2.e

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.lnv@tweedekamer.nl

52
5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:
Bijlagen:

5.1.2.e
donderdag 19 mei 2022 11:32

5.1.2.e
FW: Nieuwe Commissiebrief over "Aanbieding notitie 'Grote onjuistheid in
stikstofmodel van het RIVM: bouw, boeren en vissers in het kustgebied de dupe'"
Aanbieding+notitie.pdf; 2022D19856+bijlage+notitie.docx.pdf

Zie bijgaand

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: donderdag 19 mei 2022 11:14
Aan 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: FW: Nieuwe Commissiebrief over "Aanbieding notitie 'Grote onjuistheid in stikstofmodel van het RIVM:
bouw, boeren en vissers in het kustgebied de dupe'"
Ha 5.1.2.e cc 5.1.2.e ,
Zie bijgaand een nieuwe commissiebrief. Graag hoor ik op wiens naam ik die kan zetten.
Groet,

5.1.2.e

Van: 5.1.2.e @minez.nl 5.1.2.e @minez.nl>
Verzonden: donderdag 19 mei 2022 10:29
Aan: 5.1.2.e
@minezk.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minezk.nl>; 5.1.2.e
@minezk.nl>
5.1.2.e
CC: 5.1.2.e
@minez.nl>
Onderwerp: Nieuwe Commissiebrief over "Aanbieding notitie 'Grote onjuistheid in stikstofmodel van het RIVM:
bouw, boeren en vissers in het kustgebied de dupe'"
Geachte mevrouw/heer,
Er is een nieuwe Commissiebrief aangemaakt voor uw directie met als onderwerp "Aanbieding notitie 'Grote
onjuistheid in stikstofmodel van het RIVM: bouw, boeren en vissers in het kustgebied de dupe'".
Wilt u s.v.p. een beleidsmedewerker kiezen bij dit stuk?
U kunt dit stuk vinden door te zoeken in de module "Commissiebrieven" met het nummer 7772 of door op
onderstaande link te klikken.
link naar detailrapport.
Met vriendelijke groet,
5.1.2.e

Dit is een automatisch aangemaakt en verstuurd bericht. Het afzenderadres kan niet worden gebruikt voor verdere
mailwisseling.
Voor eventuele vragen kunt u contact opnemen met uw secretariaat.

1

5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 16 mei 2022 15:20
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>;
@minlnv.nl>;
@minlnv.nl>;
‐ DGMo
5.1.2.e
5.1.2.e
5.1.2.e
<5.1.2.e @minienw.nl>
Onderwerp: TNO‐rapport Fase 2 ‐ rekenafstand en rekenkundige ondergrens
Goedemiddag,
Recent hebben wij het definitieve TNO-rapport Fase 2 ontvangen, dat specifiek ingaat op onzekerheid in
depositieberekeningen in relatie met de afstand tot de bron (vervolg onderbouwing 25km), en een eerste
verkenning van een rekenkundige ondergrens, gebaseerd op fysica.
Bijgevoegd het rapport en een nota met samenvatting (nog niet verzonden).
Graag werk ik samen met jullie aan de kabinetsreactie.
Liefst uiterlijk morgenmiddag verlang ik van jullie reactie met beschikbaarheid op de volgende momenten:
Woensdag 18-mei van 16 tot 17uur;
Maandag 23-mei van 14 tot 15uur;
Woensdag 25-mei van 13 tot 14 uur;
Woensdag 25-mei van 15 tot 16 uur.
Mochten jullie iemand anders willen afvaardigen of iemand missen, dan hoor ik het graag. (nu zijn betrokken:
DGS-implementatie, DGS-Juridisch, SK&I, NVLG, en I&W)
Met vriendelijke groet,

5.1.2.e
5.1.2.e

..........................................
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag |
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
..........................................
T +31 5.1.2.e
E 5.1.2.e
@minlnv.nl

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch
verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
are requested to inform the sender and delete the message.
The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the
risks inherent in the electronic transmission of messages.
Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u
verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De Staat aanvaardt geen aansprakel jkheid voor schade, van welke aard ook, die
verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are
requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the
electronic transmission of messages.

2

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u
verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De Staat aanvaardt geen aansprakel jkheid voor schade, van welke aard ook, die
verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are
requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the
electronic transmission of messages.

3

54

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

Hoi

5.1.2.e

5.1.2.e

zaterdag 21 mei 2022 13:36

5.1.2.e r@home.nl

Antw: afstandsgrens fase 2

,

We hebben maandag vervolg overleg met aantal interne belanghebbenden en IenW. RIVM is op de hoogte, we
bezien nog even hoe we hem meenemen in het proces ( is onvermijdelijk in een of andere vorm lijkt ons). Wel heb ik
voor jou alvast de vraag, stel dat er in het vervolg kamervragen oid komen, wie van TNO kunnen we dan meenemen
in de beantwoording?
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e @home.nl 5.1.2.e @home.nl>
Datum: 18 mei 2022 om 13:04:57 CEST
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: afstandsgrens fase 2
Hallo5.1.2.e ,
Is er nog nieuws te melden over notitie?
Groeten
5.1.2.e

1

55

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

5.1.2.e

maandag 23 mei 2022 08:32

5.1.2.e

Geaccepteerd: TNO-rapport Fase 2 - rekenafstand en rekenkundige ondergrens

1

________________________________________________________________________________

Microsoft Teams-vergadering
Deelnemen op uw computer of via de mobiele app
Klik hier om deel te nemen aan de vergadering
Deelnemen met een apparaat voor videovergaderingen
dictu@m.webex.com
Videovergaderings-id: 127 856 442 3
Alternatieve VTC-instructies
Of deelnemen via telefoon (alleen audio)

5.1.2.e

# Netherlands, Amsterdam

Id voor telefonische vergadering: 406 114 356#
Een lokaal nummer zoeken | Pincode opnieuw instellen
Meer informatie | Opties voor vergadering

________________________________________________________________________________

2

________________________________________________________________________________

Microsoft Teams-vergadering
Deelnemen op uw computer of via de mobiele app
Klik hier om deel te nemen aan de vergadering
Deelnemen met een apparaat voor videovergaderingen
dictu@m.webex.com
Videovergaderings-id: 127 856 442 3
Alternatieve VTC-instructies
Of deelnemen via telefoon (alleen audio)

5.1.2.e

Netherlands, Amsterdam

Id voor telefonische vergadering: 406 114 356#
Een lokaal nummer zoeken | Pincode opnieuw instellen
Meer informatie | Opties voor vergadering

________________________________________________________________________________
Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch
verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
are requested to inform the sender and delete the message.
The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the
risks inherent in the electronic transmission of messages.
Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u
verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De Staat aanvaardt geen aansprakel jkheid voor schade, van welke aard ook, die
verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are
requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the
electronic transmission of messages.

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u
verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De Staat aanvaardt geen aansprakel jkheid voor schade, van welke aard ook, die
verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are
requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the
electronic transmission of messages.

2

57

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

5.1.2.e

maandag 30 mei 2022 08:13

5.1.2.e

Antw: TNO- Rapportage 2e fase

Yes, klinkt allemaal verstandig. Dank je wel.

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Datum: 27 mei 2022 om 13:58:00 CEST
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: TNO‐ Rapportage 2e fase
Hoi 5.1.2.e ,
Even een heads‐up. Afgelopen maandag hebben we samen met 5.1.2.e en 5.1.2.e gesproken over vervolgproces en
inhoud.
Conclusie van het overleg is dat we allemaal delen dat t stuk voor de zomer naar de kamer moet (da’s fijn want
hadden we al opgeschreven), maar t gaan nog wel over hoever we inhoudelijk e.e.a verwoorden. Ook kwamen er
nog inhoudelijke vragen aan de orde over de aanpak, in hoeverre is er een peer review gedaan op het stuk (niet)
en/of hoe hard zijn de uitkomsten. Conclusie was dat t prettig is om nog een keer en bijeenkomst te houden met
TNO voor een inhoudelijke toelichting. Die gaan we op zo kort mogelijke termijn plannen. Omdat de tijd begint te
dringen zullen we al gaan schaven aan een appreciatie.
In de bespreking zullen we RIVM op inhoudsniveau uitnodigen. Ik zal dit ook nog even met 5.1.2.e overleggen om
evt plooien voorafgaan al plat te strijken.
5.1.2.e

5.1.2.e
5.1.2.e
..........................................
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag |
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
..........................................
Mobiel +31 5.1.2.e

1

58

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

5.1.2.e

dinsdag 14 juni 2022 11:57

5.1.2.e

RE: verzoek: opdracht plannen afspraak TNO rapport 2e fase

Hoi 5.1.2.e ,
Onderstaande staat ingepland voor de 20e om 16.00 - 17:00u.
Met vriendelijke groet,

5.1.2.e
5.1.2.e

----------------------------------------------------------Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Bezuidenhoutseweg 73
2494 AC Den Haag | Postbus 20401 | 2500 EK Den Haag
T: 06 5.1.2.e
E: SecretariaatMTstikstof@minlnv.nl
-----------------------------------------------------------

-----Oorspronkelijk bericht----Van: 5.1.2.e
@minezk.nl>
Verzonden: vrijdag 10 juni 2022 15:40
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@ienw.nl' <5.1.2.e
@ienw.nl>; 5.1.2.e
5.1.2.e '
<5.1.2.e
@rivm.nl>; 5.1.2.e @home.nl' <5.1.2.e @home.nl>; 5.1.2.e
;5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
5.1.2.e
<5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minezk.nl>
Onderwerp: FW: verzoek: opdracht plannen afspraak TNO rapport 2e fase
Beste Alle,
Op verzoek van 5.1.2.e

wil ik graag een afspraak inplannen betreft toelichting TNO Rapport fase 2.

Vanuit DGS heb ik de volgende momenten kunnen reserveren.
Dinsdag 14 juni van10:00 - 11:00u
Donderdag 16 juni van10:00 - 11:00u
11:00 - 12:00u
14:00 - 15:00u
Maandag 20 juni van16:00 - 17:00u
Graag zie ik jullie reacties tegemoet!
Met vriendelijke groet,

5.1.2.e
5.1.2.e

----------------------------------------------------------Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Bezuidenhoutseweg 73
2494 AC Den Haag | Postbus 20401 | 2500 EK Den Haag
T: 06 5.1.2.e
E: SecretariaatMTstikstof@minlnv.nl
-----------------------------------------------------------

1

-----Oorspronkelijk bericht----Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: vrijdag 10 juni 2022 13:46
Aan: 5.1.2.e
@minezk.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: FW: verzoek: opdracht plannen afspraak TNO rapport 2e fase
Hoi 5.1.2.e ,
Ik had van 5.1.2.e begrepen dat ik in uitzonderlijke gevallen ook een beroep op jou mag doen voor het plannen van
een afspraak. Het gaat hier om een afspraak die hopelijk binnen een week of twee kan plaatsvinden. Het TNO
rapport wordt dan een laatste keer toegelicht. Van de laatste twee personen is het vooral belangrijk dat tenminste
5.1.2.e
er bij is, maar t is goed om 5.1.2.e ook uit te nodigen. Mochten er problemen zijn bij het plannen, laat t dan aan
mij of 5.1.2.e weten. De afspraak kan online plaatsvinden.
Mijn dank is groot!

5.1.2.e

Genodigden:
ikzelf

5.1.2.e
5.1.2.e
5.1.2.e
5.1.2.e
5.1.2.e
5.1.2.e
5.1.2.e

@ienw.nl
@rivm.nl
@home.nl

5.1.2.e

2

60

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

5.1.2.e

dinsdag 14 juni 2022 16:38

5.1.2.e

RE: TNO onderzoek/ma 20 juni gesprek

Moet nog gebeuren; heb ik voor donderdag gepland staan. Zodat we maandag wel een concept hebben liggen.
Maandag moet denk ik vooral in het teken staan van verduidelijkende vragen. Misschien wel goed om
voorafgaand aan het overleg een aantal vragen in te zamelen.
Ik heb in ieder geval de volgende vragen:
Ad 1. Waarom is gekozen voor een (beperkte) gevoeligheidsanalyse met circa 50 simulaties, en niet voor een
uitgebreide simulatietechniek zoals Monte Carlo?
Ad 2. Betekent een onderste waarde van (bijvoorbeeld) één mol, waaronder het resultaat fysisch niet meer van
nul te onderscheiden is, ook dat bij een depositieresultaat van bijvoorbeeld 6 mol niet fysisch te onderscheiden is
van resultaten tussen de 5,5 en 6,5 mol?
Met vriendelijke groet,

5.1.2.e
5.1.2.e

..........................................
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag |
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
..........................................
T +31 5.1.2.e
5.1.2.e
E
@minlnv.nl

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: dinsdag 14 juni 2022 15:55
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: TNO onderzoek/ma 20 juni gesprek
Ha 5.1.2.e ,
Maandag de 20 is dus onze bijeenkomst, ben even status kwijt, had jij al een conceptje ter bespreking, of moeten
we die nog maken?

5.1.2.e

1

61

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

)
donderdag 16 juni 2022 12:45
5.1.2.e
)
Voorlopig: Afspraak TNO rapport 2e fase

5.1.2.e

5.1.2.e , ik ben dan in feite verhinderd, zoals ik had gemeld. Ik zal mijn best doen, maar ik kan niets beloven.
Zoals je weet, ben ik wel degene met de meest fundamentele kritiek op het rapport…
5.1 2 e

1

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

5.1.2.e

donderdag 16 juni 2022 13:05

5.1.2.e

RE: Antw: Voorlopig: Afspraak TNO rapport 2e fase

Ik doe mijn best, maar de voorbereidingen voor het debat vragen veel aandacht (o.a. al die vragen…) en
maandag had ik dus helemaal geblokt om met iemand anders te werken.
Dus objectief gezien heb ik gewoon nul tijd voorafgaand aan het overleg.
Ik bekijk nog of ik hiervoor wéér ga overwerken (gaat een gewoonte worden, maar geen prettige).
5.1 2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: donderdag 16 juni 2022 13:03
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: Antw: Voorlopig: Afspraak TNO rapport 2e fase
Hoi 5.1.2.e , begrijpelijk en kun jij anders jouw vragen op papier zetten .. planning is echt super ingewikkeld en voorzie
geen andere momenten meer..
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Datum: 16 juni 2022 om 12:44:31 CEST
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: Voorlopig: Afspraak TNO rapport 2e fase
5.1.2.e , ik ben dan in feite verhinderd, zoals ik had gemeld. Ik zal mijn best doen, maar ik kan niets beloven.
Zoals je weet, ben ik wel degene met de meest fundamentele kritiek op het rapport…

5.1 2.e

1

63
5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
CC:
Onderwerp:

5.1.2.e
maandag 20 juni 2022 14:31

5.1.2.e
5.1.2.e

@rivm.nl>

5.1.2.e

RE: Afspraak TNO rapport 2e fase

Hoi 5.1.2.e ,
Ik neem straks 5.1.2.e

mee naar het overleg.

5.1.2.e

5.1.2.e
5.1.2.e
RIVM, MIL/SPA, Bilthoven
+31-5.1.2.e
@rivm.nl
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
Verzonden: vrijdag 17 juni 2022 09:00
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@rivm.nl>
Onderwerp: RE: Afspraak TNO rapport 2e fase
Hoi 5.1.2.e ,
Ik hoop je vandaag (Vrijdag) namen door te kunnen geven. 5.1.2.e
en5.1.2.e
zijn beide op vakantie
momenteel, dus het is wat moeizaam om bevestiging te krijgen. Anders komen 5.1.2.e en ik.
5.1.2.e

5.1.2.e
5.1.2.e
RIVM, MIL/SPA, Bilthoven
+31-5.1.2.e
@rivm.nl
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: donderdag 16 juni 2022 12:12
Aan: Secretariaat MT Stikstof <SecretariaatMTStikstof@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@rivm.nl>; 5.1.2.e @home.nl' 5.1.2.e @home.nl>; 5.1.2.e
5.1.2.e
5.1.2.e @
nl>;5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
5.1.2.e
- DGMo <5.1.2.e @minienw.nl>
5.1.2.e @minlnv.nl>; 5.1.2.e
Onderwerp: RE: Afspraak TNO rapport 2e fase

minlnv.nl>; 5.1.2.e
5.1.2.e '
)

Hoi allemaal,
Maandag spreken we elkaar over het TNO rapport tweede fase, dat is afgerond. Als doel en daarmee de agenda van
het gesprek is dat dit voor nu de (laatste) mogelijkheid is om vragen te stellen aan de opstellers van het onderzoek,
voor feitelijke toelichting. Tot slot wil ik graag stilstaan bij het vervolg proces.
@ 5.1.2.e , weet jij al welke specialisten van RIVM aansluiten bij deze bijeenkomst?
1

Tot maandag,
5.1.2.e

-----Oorspronkelijke afspraak----Van: Secretariaat MT Stikstof <SecretariaatMTStikstof@minlnv.nl>
Verzonden: dinsdag 14 juni 2022 11:57
5.1.2.e ;
Aan: Secretariaat MT Stikstof; 5.1.2.e
); 5.1.2.e
5.1.2.e @home.nl'; 5.1.2.e
; 5.1.2.e
- DGMo; 5.1.2.e
)
5.1.2.e
5.1.2.e
Onderwerp: Afspraak TNO rapport 2e fase
Tijd: maandag 20 juni 2022 16:00-17:00 (UTC+01:00) Amsterdam, Berlijn, Bern, Rome, Stockholm, Wenen.
Locatie: MS-Teams
Op verzoek van 5.1.2.e
.
________________________________________________________________________________
Microsoft Teams-vergadering
Deelnemen op uw computer of via de mobiele app
Klik hier om deel te nemen aan de vergadering
Deelnemen met een apparaat voor videovergaderingen
dictu@m.webex.com
Videovergaderings-id: 122 241 798 4
Alternatieve VTC-instructies
Of deelnemen via telefoon (alleen audio)
# Netherlands, Amsterdam
5.1.2.e
Id voor telefonische vergadering: 717 378 528#
Een lokaal nummer zoeken | Pincode opnieuw instellen
Meer informatie | Opties voor vergadering
________________________________________________________________________________
Met vriendelijke groet,

5.1.2.e

5.1.2.e
----------------------------------------------------------Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73
2494 AC Den Haag | Postbus 20401 | 2500 EK Den Haag
T: 06 5.1.2.e
E: SecretariaatMTstikstof@minlnv.nl
-----------------------------------------------------------

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch
verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
are requested to inform the sender and delete the message.
2

The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the
risks inherent in the electronic transmission of messages.
Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht
abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De
Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico's verbonden
aan het elektronisch verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message
was sent to you by mistake, you are requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no
liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages.
Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is
verzonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. Het RIVM aanvaardt geen aansprakelijkheid
voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.
www.rivm.nl De zorg voor morgen begint vandaag
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by
mistake, you are requested to inform the sender and delete the message. RIVM accepts no liability for damage of any kind resulting from
the risks inherent in the electronic transmission of messages.
www.rivm.nl/en Committed to health and sustainability

3

64

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:
Bijlagen:

5.1.2.e

donderdag 23 juni 2022 14:16
)
5.1.2.e
FW: Verzoek EK-griffie over TNO-rapportage
22189810.docx

Ha 5.1.2.e ,
Zie onderstaand. Ik denk dat het onvermijdelijke is om toe te zeggen dat het rapport inclusief inhoudelijke
appreciatie voor het reces van de Tweede Kamer met de Kamer zal worden gedeeld.

5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: donderdag 23 juni 2022 14:06
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: FW: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage
5.1.2.e , kun jij hier antwoord op geven?

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: donderdag 23 juni 2022 14:03
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
<5.1.2.e @minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage
Dag 5.1.2.e , 5.1.2.e ,
Niet direct voor nu, kan morgen of maandag:
In bijgaande brief van 2 juni jl. aan de Tweede Kamer, staat:
15. De leden van deze fractie vragen of deel 2 van de TNO-rapportage inmiddels beschikbaar is? En zo ja,
wanneer gaat u dit met de Kamer delen? Kunt u aangeven of in deel 2 van de TNO-rapportage wordt
ingegaan op de ongelijke behandeling van verschillende sectoren, vanwege deze uniforme rekengrens?
Antwoord
Fase 2 van het TNO-rapport is zeer recent opgeleverd. Nog voor de zomer zal ik dit rapport met de Kamer
delen, inclusief een inhoudelijke appreciatie.
De Eerste Kamergriffie vraagt om dit rapport, zodra we dit aan de Tweede Kamer sturen, ook aan de Eerste
Kamer sturen (met een unieke brief; kan natuurlijk dezelfde inhoud). Hebben jullie een inschatting wanneer deze
brief is verwacht?
Hartelijke groet,

5.1.2.e

1

65

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:
Bijlagen:

5.1.2.e

vrijdag 24 juni 2022 11:26

5.1.2.e

TNO fase 2 - Aanbiedingsbrief
Aanbiedingsbrief_TNO_onderzoek__Afbakening_in_de_modellering_van_depositiebijdragen_van_i
ndividuele_projectbijdragen_(Fase_2).docx

Bijgevoegd een eerste aanzet voor de aanbiedingsbrief van het TNO-fase 2 onderzoek.
Ik heb het bewust aanbiedingsbrief genoemd, en geen kabinetsreactie. Leek mij beter passen, geen idee of dat zo
kan.
Planning:
Met jouw input delen we het uiterlijk maandag aan de andere leden van de werkgroep.
We vragen uiterlijk woensdagmiddag reactie, zodat het donderdagochtend de lijn in kan.
Groet,
5.1.2.e
06 5.1.2.e

1

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

5.1.2.e

maandag 27 juni 2022 09:04

5.1.2.e

RE:
Aanbiedingsbrief_TNO_onderzoek__Afbakening_in_de_modellering_van_depositiebijdragen_van_i
ndividuele_projectbijdragen_(Fase_2)

Punten zijn duidelijk! Goeie verbetersuggesties.
Voor de lunch heb je een nieuwe versie.
Groet,
5.1.2.e
06 5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: zondag 26 juni 2022 19:57
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp:
Aanbiedingsbrief_TNO_onderzoek__Afbakening_in_de_modellering_van_depositiebijdragen_van_individuele_proje
ctbijdragen_(Fase_2)
Hoi 5.1.2.e ,
Goeie eerste gooi hoor. Ik worstel met wat passages, misschien goed om even een kwartiertje morgen af te
stemmen, wellicht heb je mijn mondelinge toelichting nodig,
Groeten

5.1.2.e

1

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:

Bijlagen:

5.1.2.e

maandag 27 juni 2022 11:44

5.1.2.e

RE:
Aanbiedingsbrief_TNO_onderzoek__Afbakening_in_de_modellering_van_depositiebijdragen_van_i
ndividuele_projectbijdragen_(Fase_2)
Aanbiedingsbrief_TNO_onderzoek__Afbakening_in_de_modellering_van_depositiebijdragen_van_i
ndividuele_projectbijdragen_(Fase_2).docx

Hierbij de versie met jouw opmerkingen verwerkt:
Alleen suggesties geaccepteerd of verwerkt
Alinea “Reactie bevindingen vraag 1” herschreven in de hoop dat het zo duidelijker is
De PM over zin uit nota over bevestiging van Hordijk’s benoemde mismatch heb ik er bewust uitgelaten,
omdat ik denk dat we daarmee (onnodig) heel veel discussie gaan krijgen in de afstemming. In deze
versie dus ook niet verwerkt.
Groet,
5.1.2.e
06 5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: zondag 26 juni 2022 19:57
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp:
Aanbiedingsbrief_TNO_onderzoek__Afbakening_in_de_modellering_van_depositiebijdragen_van_individuele_proje
ctbijdragen_(Fase_2)
Hoi 5.1.2.e ,
Goeie eerste gooi hoor. Ik worstel met wat passages, misschien goed om even een kwartiertje morgen af te
stemmen, wellicht heb je mijn mondelinge toelichting nodig,
Groeten

5.1.2.e

1

zijn. Het ligt in de rede daarna een onafhankelijke evaluatie op o.a. doelbereik NPLG-opgaven te
doen.
Tussenevaluatie volgt uit ontwerp Psn
(“voorafgaand aan vaststelling van definitieve gebiedsplannen vindt een tussenevaluatie plaats op
concept gebiedsplannen. Deze mijlpaal is voorzien in Q3 2022 … Rijk en provincies maken nog nadere
afspraken over deze tussenevaluatie. De evaluaties worden uitgevoerd door onafhankelijke partijen.”)

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is
verzonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. Het RIVM aanvaardt geen aansprakelijkheid
voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.
www.rivm.nl De zorg voor morgen begint vandaag
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by
mistake, you are requested to inform the sender and delete the message. RIVM accepts no liability for damage of any kind resulting from
the risks inherent in the electronic transmission of messages.
www.rivm.nl/en Committed to health and sustainability

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u
niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is gezonden,
wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te
verwijderen.
De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard
ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch
verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you
are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you
are requested to inform the sender and delete the message.
The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the
risks inherent in the electronic transmission of messages.
Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u
verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De Staat aanvaardt geen aansprakel jkheid voor schade, van we ke aard ook, die
verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are
requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the
electronic transmission of messages.

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is
verzonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. Het RIVM aanvaardt geen aansprakelijkheid
voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.
www.rivm.nl De zorg voor morgen begint vandaag
This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by
mistake, you are requested to inform the sender and delete the message. RIVM accepts no liability for damage of any kind resulting from
the risks inherent in the electronic transmission of messages.
www.rivm.nl/en Committed to health and sustainability

5

Aan: 5.1.2.e
CC: 5.1.2.e

@minlnv.nl>
@minlnv.nl>; 5.1.2.e

5.1.2.e
5.1.2.e

@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: RE: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage

@minlnv.nl>; 5.1.2.e ,
@minlnv.nl>; 5.1.2.e

Goedemorgen 5.1.2.e ,
De uitstelbrief die door 5.1.2.e (en mij) 5 juli 2022 is aangeleverd met akkoord van 5.1.2.e is niet afdoende
geweest?
Met vriendelijke groet,
5.1 2.e

M 5.1.2.e
5.1.2.e
E

@minlnv.nl

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: dinsdag 12 juli 2022 10:06
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
5.1.2.e
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
5.1.2.e
Onderwerp: RE: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage

@minlnv.nl>;
@minlnv.nl>
@minlnv.nl>; 5.1.2.e

Hoi 5.1.2.e ,
Ik heb wel echt wat meer onderbouwing nodig waarom het nu niet te delen is zonder appreciatie. In principe is de
regel in ons parlementaire stelsel, dat als een lid om informatie vraagt, we die geven. Daarnaast is het al bekend
dat het rapport (al een tijdje) beschikbaar is. Ook als we dit nu niet willen sturen, dan wil ik die keuze aan de
minister voorleggen voordat ze met verlof gaat. Kun je iets meer regels wijden aan de onderbouwing waarom het
te ingewikkeld is? (ook vanuit het perspectief dat de Eerste Kamer dit logisch vindt klinken als we dat aan ze
uitleggen) Dan kan ik dit ook aan de minister meegeven en dan kan zij hier een keuze in maken.
Ik hoor graag, groet,

5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: dinsdag 12 juli 2022 08:23
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
5.1.2.e
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
5.1.2.e
Onderwerp: RE: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage

@minlnv.nl>;
@minlnv.nl>; 5.1.2.e ,

Bij afwezigheid van 5.1.2.e en 5.1.2.e reageer ik.
Het is ons (net) niet gelukt om de appreciatie af te ronden voor het reces. Dit komt mede doordat het onderzoek
technisch inhoudelijk zeer ingewikkeld is en de uitkomsten een zorgvuldige interpretatie vragen.
Om dezelfde reden is het niet wenselijk om het onderzoek zonder appreciatie met de EK te delen.
Met vriendelijke groet,

5.1.2.e
5.1.2.e

..........................................
Programma Directoraat Generaal Stikstof
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag |
Postbus 20401 | 2500 EK | Den Haag
..........................................
2

T +31 5.1.2.e
E 5.1.2.e
@minlnv.nl

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 11 juli 2022 17:43
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>;5.1.2.e
5.1.2.e
Onderwerp: RE: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage

@minlnv.nl>
@minlnv.nl>;5.1.2.e ,
@minlnv.nl>

Hoi 5.1.2.e en 5.1.2.e
Zouden we dit mee kunnen nemen in de kamerbrief die deze week nog uitgaat?
Ik weet dat Inzet 5.1.2.e was om het na de zomer te doen, omdat er geen brief voor handen was waar dit in mee
kon. Zou wellicht wel kunnen passen bij deel 2 van de brief?

Met groet,
5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 11 juli 2022 17:34
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>;5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
5.1.2.e
@minlnv.nl>
5.1.2.e
Onderwerp: RE: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage

@minlnv.nl>;
@minlnv.nl>; 5.1.2.e

Goedemiddag,
Een spoedvraagje t.b.v. de EK-vergadering morgen: klopt het dat het rapport zelf al opgeleverd is, maar we
alleen nog op de appreciatie wachten?
De griffie wees me immers op de volgende tekst uit een eerder verzonden brief:
“15. De leden van deze fractie vragen of deel 2 van de TNO-rapportage inmiddels beschikbaar is? En zo ja,
wanneer gaat u dit met de Kamer delen? Kunt u aangeven of in deel 2 van de TNO-rapportage wordt
ingegaan op de ongelijke behandeling van verschillende sectoren, vanwege deze uniforme rekengrens?
Antwoord: Fase 2 van het TNO-rapport is zeer recent opgeleverd. Nog voor de zomer zal ik dit rapport
met de Kamer delen, inclusief een inhoudelijke appreciatie.
En zo ja, kan die dan wel alvast zonder appreciatie verzonden worden? GroenLinks in de EK wil dat graag.
Groet, 5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 4 juli 2022 17:15
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>;5.1.2.e
5.1.2.e
Onderwerp: RE: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage
Ha 5.1.2.e
Duidelijk! Doen we morgen een briefje door,
Groeten,

5.1.2.e

3

@minlnv.nl>;
@minlnv.nl>

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 4 juli 2022 17:11
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>;5.1.2.e
@minlnv.nl>;5.1.2.e
5.1.2.e
Onderwerp: RE: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage

@minlnv.nl>;
@minlnv.nl>

Hoi 5.1.2.e
Dan is het netjes om een briefje voor de Tweede Kamer op te stellen, waarin we zeggen dat onze toegezegde
planning niet lukt en aangeven wanneer ze het wel ontvangen. Daar kunnen we dan ook naar verwijzen richting
de EK-griffie.
Groet, 5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 4 juli 2022 17:05
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
@minlnv.nl>
5.1.2.e
Onderwerp: RE: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage

@minlnv.nl>;

Hoi 5.1.2.e ,
Ik kom nog even terug op onderstaande mailwisseling. Gelet op de benodigde interdepartementale afstemming en
afwezigheid een enkeling gaat het ons niet lukken om de brief voor het reces door te doen. Ik voorzie daarmee
verzending rond einde of na reces.
Vraag is even hoe hier met de griffie mee om te gaan? Gaat dus nu voor zowel eerste als tweede kamer. Hoor
graag van jou,

5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 27 juni 2022 14:34
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
Onderwerp: RE: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage

@minlnv.nl>

Bedankt. Houd me graag op de hoogte, want dan ligt het wel net op de grens van de mogelijkheid om het voor de
vakantie van MNenS voor te leggen, en daarna, wat dan al snel 1,5 maand later verzenden wordt. Ik houd het wel
even vaag richting de griffie.
Groet, 5.1.2.e

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: maandag 27 juni 2022 14:26
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
Onderwerp: FW: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage

@minlnv.nl>

Hoi 5.1.2.e ,
De bedoeling is om dit rapport volgende week, dus voor het zomer reces op te leveren. Dat is nu het standpunt en
vooralsnog haalbaar.
Ter achtergrond de komende dagen moet blijken of dit anders is (stuk moet ook worden afgestemd met IenW).
We hebben even snel geïnventariseerd bij IenW, maar op voorhand zijn er geen belemmeringen. Mocht dit anders
lopen dan laat ik dit weten.

5.1.2.e
4

Van: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Verzonden: donderdag 23 juni 2022 14:03
Aan: 5.1.2.e
@minlnv.nl>; 5.1.2.e
<5.1.2.e @minlnv.nl>
CC: 5.1.2.e
@minlnv.nl>
Onderwerp: Verzoek EK‐griffie over TNO‐rapportage
Dag 5.1.2.e 5.1.2.e ,
Niet direct voor nu, kan morgen of maandag:
In bijgaande brief van 2 juni jl. aan de Tweede Kamer, staat:
15. De leden van deze fractie vragen of deel 2 van de TNO-rapportage inmiddels beschikbaar is? En zo ja,
wanneer gaat u dit met de Kamer delen? Kunt u aangeven of in deel 2 van de TNO-rapportage wordt
ingegaan op de ongelijke behandeling van verschillende sectoren, vanwege deze uniforme rekengrens?
Antwoord
Fase 2 van het TNO-rapport is zeer recent opgeleverd. Nog voor de zomer zal ik dit rapport met de Kamer
delen, inclusief een inhoudelijke appreciatie.
De Eerste Kamergriffie vraagt om dit rapport, zodra we dit aan de Tweede Kamer sturen, ook aan de Eerste
Kamer sturen (met een unieke brief; kan natuurlijk dezelfde inhoud). Hebben jullie een inschatting wanneer deze
brief is verwacht?
Hartelijke groet,

5.1.2.e

5

66a
Detailrapport(Uitgaande brieven)
(ID 17151)
ID
Invoerdatum
Directienummer
Dep.nr.
Briefdatum
Brief status
Geadresseerde
Bewindspersoon
Lid bestuursraad
Directie
Afdeling
Medewerker
Overige medewerkers
Omschrijving
Publiceren
Embargodatum
Toelichting
Relatie met
Documenten
Domus
IRIS

17151
18-07-2022 15:55

18-07-2022
Verstuurd
Vz. EK
Minister NenS
Project-DG Stikstof
DGS
(Geen)
(LNV-KD-DGS-SIM)
5.1.2.e
(Geen)
Uitstelbrief verzending fase 2 TNO-rapport
Nee

22298646

67

5.1.2.e
Van:
Verzonden:
Aan:
Onderwerp:
Bijlagen:

5.1.2.e
maandag 18 juli 2022 16:11

5.1.2.e
verzoek tot uitstel TNO-rapport naar TK
Uitgaande brief uitstel verzoek 18-7-2022 fase 2 TNO-rapport.docx

Ha 5.1.2.e ,
Deze melding kreeg ik vanuit Domus,
Als ik hiermee iets moet doen, laat me dan even weten.
Met vriendelijke groet,
5.1 2.e

5.1.2.e
5.1.2.e
5.1.2.e

/

.....................................................................
Programma DG Stikstof
Bezuidenhoutseweg 73 | 2594 AC | Den Haag
.....................................................................
M 5.1.2.e
E 5.1.2.e
@minlnv.nl
.....................................................................

1