Aanpassing doses
HPV-vaccinatie
Aan: de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Nr. 2022/20, Den Haag, 30 augustus 2022

2

2

Inhoud

Aanpassing doses HPV-vaccinatie | pagina 2 van 14

inhoud
01 Inleiding5
1.1

Aanleiding en adviesvraag

5

1.2

Werkwijze

5

1.3

Leeswijzer

6

02 Werkzaamheid en effectiviteit van diverse
HPV-vaccinatieschema’s7
2.1

Beoordeling van de werkzaamheid

7

2.2

Verminderd aantal doses en immunogeniciteit

8

2.3

Verminderd aantal doses en infecties door HPV

8

2.4

Verminderd aantal doses en voorstadia van baarmoederhalskanker 9

03 Advies10
3.1

Vaccinatie van mensen van 15 jaar en ouder

10

3.2

Vaccinatie van kinderen jonger dan 15 jaar

10

3.3

Tot slot

10

Literatuur11

1

Gezondheidsraad | Nr. 2022/20

2

3

Samenvatting

Aanpassing doses HPV-vaccinatie | pagina 3 van 14

samenvatting
Op verzoek van de staatssecretaris van

De studies wijzen uit dat het voor het

Advies

Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft de

percentage gevaccineerden dat antistoffen

Op basis van deze gegevens adviseert de

Gezondheidsraad beoordeeld of het aantal

maakt na HPV-vaccinatie niet uitmaakt hoeveel

commissie om het vaccinatieschema voor

doses in het vaccinatieschema tegen HPV

doses vaccin zij krijgen: dat percentage is hoog

mensen van 15 jaar en ouder met één dosis te

(humaan papillomavirus) omlaag kan, van 2

ongeacht het aantal doses. Wel leidt 1 dosis tot

verminderen tot 2 doses. Zij vindt het effect van

naar 1 dosis voor de leeftijdsgroep jonger dan

een lagere immuunrespons dan 2 of 3 doses.

twee doses voldoende robuust en overtuigend

15 jaar en van 3 naar 2 doses voor de leeftijds-

Verder lijkt 1 dosis goed te beschermen tegen

om de vaccinatie daartoe te beperken. Daarbij

groep van 15 jaar en ouder. Aanleiding waren

infecties door in het vaccin opgenomen

gaat het om het effect op de aanmaak van anti-

adviezen in die richting van de Engelse Joint

HPV-types, maar is er minder zekerheid over

stoffen, op het verminderen van infecties door

Committee on Vaccination and Immunisation

de kruisbescherming (tegen infectie door types

HPV en op het tegengaan van voorstadia van

en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

die niet in het vaccin zijn opgenomen) na 1

baarmoederhalskanker. Voorwaarde is wel dat

Op dit moment krijgen kinderen via het

dosis in vergelijking met 2 of 3 doses. Tot slot

de tijd tussen beide prikken ten minste zes

Rijksvaccinatieprogramma vaccinatie tegen

zijn er aanwijzingen dat de bescherming tegen

maanden bedraagt.

HPV aangeboden in het jaar dat zij 10 worden.

voorstadia van baarmoederhalskanker na 1

De vaste Commissie Vaccinaties van de raad

dosis mogelijk net zo groot is als na 2 of 3

Voor kinderen jonger dan 15 jaar adviseert de

heeft de beoordeling uitgevoerd.

doses. Dit onderzoek is echter nog te beperkt

commissie om voorlopig vast te houden aan 2

om hierover met voldoende zekerheid

doses en dus niet over te gaan naar 1 dosis.

uitspraken te kunnen doen.

Er bestaat voor 1 dosis nog te veel onzekerheid

Werkzaamheid en effectiviteit
De commissie heeft de wetenschappelijke

omtrent het aanhouden van het effect van

gegevens geëvalueerd over de werkzaamheid

vaccinatie. De commissie adviseert de

en effectiviteit van 1, 2 of 3 doses HPV-vaccin.

2

Gezondheidsraad | Nr. 2022/20

2

4

Samenvatting

Aanpassing doses HPV-vaccinatie | pagina 4 van 14

resultaten van lopend onderzoek naar het effect
van 1 dosis af te wachten.
De Gezondheidsraad zal de wetenschappelijke
ontwikkelingen rond de vaccinatie tegen HPV
volgen en wanneer relevant opnieuw over dit
onderwerp adviseren.

3

Gezondheidsraad | Nr. 2022/20

2

5

hoofdstuk 01 | Inleiding

01 inleiding

Aanpassing doses HPV-vaccinatie | pagina 5 van 14

over de mogelijkheid om ook in Nederland bij de HPV-vaccinatie het
aantal doses te verminderen. De vaste Commissie Vaccinaties heeft zich

1.1

Aanleiding en adviesvraag

over dit vraagstuk gebogen. Voor dit advies is die commissie uitgebreid

In Nederland wordt via het Rijksvaccinatieprogramma vaccinatie tegen het

met een aantal mensen die lid waren van de tijdelijke commissie die in

humaan papillomavirus (HPV) aangeboden aan alle kinderen in het jaar

2019 over de vaccinatie tegen HPV adviseerde. Een overzicht van de

dat ze 10 worden. Hiervoor wordt het 2-valente vaccin gebruikt, dat

commissiesamenstelling staat achterin dit advies. Het advies is getoetst

beschermt tegen de HPV-types 16 en 18, de belangrijkste veroorzakers

door de beraadsgroep van de Gezondheidsraad.

van aan HPV gerelateerde vormen van kanker. Op korte termijn start een
inhaalvaccinatieprogramma voor jongvolwassenen. Voor deze laatste

1.2

Werkwijze

groep bestaat het huidige vaccinatieschema uit 3 doses. Sinds 2014

De commissie heeft voor dit advies alleen de werkzaamheid en

krijgen de jongere kinderen 2 doses vaccin. Daartoe is overgegaan toen

effectiviteit van HPV-vaccinatie met 1, 2 of 3 doses bekeken. De andere

was aangetoond dat bij hen de immuunrespons na 2 doses niet-inferieur

criteria uit het beoordelingskader voor vaccinaties heeft zij buiten

is ten opzichte van 3 doses.1,2 Aan beide vaccinatieprogramma’s lagen

beschouwing gelaten. De ziektelast door HPV staat namelijk los van

adviezen van de Gezondheidsraad ten grondslag.3,4

het aantal vaccinaties en de veiligheid, de aanvaardbaarheid en de
kosteneffectiviteit van de vaccinatie zullen door een verminderd aantal

In een recent verschenen advies bepleit de Engelse Joint Committee on

doses gunstig worden beïnvloed.

Vaccination and Immunisation voor alle beschikbare vaccins (2-, 4-, en
9-valent) een overgang van 2 doses naar 1 dosis voor kinderen jonger

De commissie heeft voor dit advies de stand van wetenschap in kaart

dan 15 jaar en van 3 doses naar 2 voor mensen van 15 jaar en ouder.5

gebracht. Zij had voor mensen van 15 jaar en ouder niet de beschikking

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) geeft voor nationale vaccinatie-

over gericht onderzoek naar de non-inferioriteit van 2 doses ten opzichte

programma’s zoals het RVP het advies 1 of 2 doses te hanteren, met bij

van 3 doses. De publicaties die de commissie wel heeft kunnen hanteren

2 doses een tussentijd van ten minste 6 maanden.6 Naar aanleiding van

zijn afkomstig van drie soorten onderzoek. Ten eerste heeft de commissie

deze adviezen heeft de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en

gekeken naar gegevens over het effect van verschillende doses bij

Sport (VWS) de Gezondheidsraad op 14 juli 2022 gevraagd te adviseren

vaccinatie tegen HPV zoals die uit klinische trials of hieruit afgeleid

4

Gezondheidsraad | Nr. 2022/20

2

6

hoofdstuk 01 | Inleiding

Aanpassing doses HPV-vaccinatie | pagina 6 van 14

observationeel onderzoek naar voren komen.7-12 Een tweede bron waren
gegevens uit landen waarin vaccinatie tegen HPV programmatisch wordt
aangeboden.13-17 Tot slot heeft de gedachte dat mogelijkerwijs 1 dosis bij
de vaccinatie tegen HPV zou volstaan geleid tot onderzoek dat specifiek
is opgezet om het effect van 1 dosis te bepalen.18-20 De commissie heeft
van de eerste resultaten van dat onderzoek gebruik kunnen maken.
In het advies over vaccinatie tegen HPV uit 2019 pleitte de
Gezondheidsraad voor sekseneutrale vaccinatie.4 In lijn daarmee doelt
de commissie in dit advies op meisjes en jongens als zij spreekt over
kinderen jonger dan 15 jaar en op vrouwen en mannen als zij spreekt
over mensen van 15 jaar en ouder.

1.3

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 beschrijft de commissie de werkzaamheid en effectiviteit
van vaccinatie met 1, 2 of 3 doses HPV-vaccin. Op basis daarvan
formuleert zij in hoofdstuk 3 haar advies.

5

Gezondheidsraad | Nr. 2022/20

2

7

hoofdstuk 02| Werkzaamheid en effectiviteit van diverse HPV-vaccinatieschema's

02 werkzaamheid en
effectiviteit van diverse
HPV-vaccinatieschema’s

Aanpassing doses HPV-vaccinatie | pagina 7 van 14

groep en hoeveel deelnemers in de controlegroep de ziekte oplopen.
Omdat het vele jaren kan duren voordat een HPV-infectie leidt tot een
HPV-gerelateerde kanker, is het niet haalbaar en niet wenselijk om studies
uit te voeren die onderzoeken hoe vaak kanker voorkomt in patiënten die
het vaccin of een placebo ontvingen. Bovendien worden (in Nederland)
vrouwen met CIN2- of CIN3-laesies (voorstadia van baarmoederhals-

Uit het wetenschappelijk onderzoek blijkt dat het percentage vrouwen dat

kanker) behandeld, waardoor het effect van het vaccin op het optreden

antistoffen maakt na HPV-vaccinatie hoog is, ongeacht of zij 1, 2 of 3

van kanker niet is vast te stellen. Daarom wordt gekeken naar het

doses vaccin krijgen. Wel leidt 1 dosis tot een lagere hoeveelheid

optreden van HPV-infecties en voorstadia van kanker.

antistoffen dan 2 of 3 doses. Verder lijkt 1 dosis goed te beschermen
tegen infecties door in het vaccin opgenomen HPV-types, maar er is

De werkzaamheidstudies worden uitgevoerd bij mensen van 16 jaar en

minder zekerheid over de kruisbescherming (tegen infectie door types

ouder, omdat HPV-infecties seksueel overdraagbaar zijn en daarom maar

die niet in het vaccin zijn opgenomen) na 1 dosis in vergelijking met 2 of 3

weinig voorkomen bij kinderen jonger dan 16 jaar. Daarnaast zou het in

doses. Tot slot zijn er aanwijzingen dat de bescherming tegen voorstadia

onderzoek bij jongere kinderen ook lang duren voordat de werkzaamheid

van baarmoederhalskanker na 1 dosis mogelijk net zo groot is als na 2 of

aangetoond kan worden, omdat voorstadia van kanker pas later in het

3 doses. Dit onderzoek is echter nog te beperkt om hierover met

leven optreden. Om de werkzaamheid bij jongere kinderen toch te kunnen

voldoende zekerheid uitspraken te kunnen doen.

beoordelen, wordt gekeken naar de immunogeniciteit – de aanmaak van
antistoffen tegen de HPV-types die in het vaccin zijn opgenomen.

2.1

Beoordeling van de werkzaamheid

Daarvoor worden voor en na vaccinatie de antistofniveaus in het bloed

Om de werkzaamheid van de vaccins aan te tonen worden

bepaald. Een beperking van het gebruik van antistoftiters als eindpunt in

gerandomiseerde placebogecontroleerde studies (randomised controlled

onderzoek is dat het niet bekend is welk antistofniveau minimaal nodig is

trials (RCT’s)) uitgevoerd. Meestal krijgt de helft van de deelnemers het

om HPV-infecties en (voorstadia van) door HPV veroorzaakte vormen van

vaccin toegediend en de andere helft een placebo of een ander vaccin.

kanker tegen te gaan.

Vervolgens wordt onderzocht hoeveel deelnemers in de gevaccineerde

6

Gezondheidsraad | Nr. 2022/20

2

8

hoofdstuk 02| Werkzaamheid en effectiviteit van diverse HPV-vaccinatieschema's

2.2

Verminderd aantal doses en immunogeniciteit

2.3

Aanpassing doses HPV-vaccinatie | pagina 8 van 14

Verminderd aantal doses en infecties door HPV

Bijna alle vrouwen maakten na vaccinatie antistoffen tegen de HPV-types

Uit het onderzoek blijkt dat vrouwen na vaccinatie met 1, 2 of 3 doses in

die in de vaccins zijn opgenomen.10,11,19 Het percentage vrouwen dat

gelijke mate beschermd waren tegen incidente of persisterende infecties

antistoffen maakte was onafhankelijk van het aantal doses vaccin dat zij

door de HPV-types die in de vaccins zijn opgenomen.10,11 In een trial

kregen. De hoeveelheid antistoffen verschilde wel naar gelang het aantal

specifiek gericht op eenmalige vaccinatie tegen HPV resulteerde

ontvangen doses: na 1 dosis lag deze lager dan na 2 of 3 doses.10,11,13,15

vaccinatie (met het 2-valente of 9-valente vaccin) in een sterke

De verschillen in antistoftiters tussen 2 of 3 doses waren veel kleiner of

werkzaamheid tegen persisterende infecties door HPV16 en HPV18.18

niet statistisch significant. In de tijd na vaccinatie (uiteenlopend van 4

De onderzoeksduur was nog relatief kort: 18 maanden.

jaar10 tot 11 jaar11) bleef de antistoftiter na 1 dosis constant en nam de
titer na 2 of 3 doses af, maar bleef deze wel hoger dan na 1 dosis.

Vaccinatie met het 2-valente vaccin en in mindere mate met het 4-valente
vaccin blijkt ook te leiden tot zogeheten kruisbescherming: vaccinatie

In (Nederlands) onderzoek naar de immuunrespons na vaccinatie tegen

heeft eveneens een beschermend effect op infectie door kanker

HPV werden tot 7 jaar na vaccinatie meisjes vergeleken die 1, 2 of 3

veroorzakende HPV-types die niet in de vaccins zijn opgenomen, zoals

doses vaccin hadden ontvangen.15 Meisjes die 1 of 2 doses ontvingen

HPV31, 33 en 45.4 Kruisbescherming tegen infecties door HPV-types 31,

waren 12 jaar oud ten tijde van de vaccinatie, meisjes die 3 doses

33 en 45 was bij vrouwen die 1 dosis van het 2-valente vaccin ontvingen

ontvingen 16 jaar. Bij alle meisjes die 2 of 3 doses ontvingen waren

vergelijkbaar met vrouwen die 3 doses van dat vaccin ontvingen en nam

antistoffen tegen HPV16 en HPV 18 aantoonbaar (ze waren seropositief);

niet af in de loop van de onderzoeksduur (11 jaar).12 Kruisbescherming

bij meisjes die 1 dosis ontvingen was 98% seropositief voor HPV16 en

tegen HPV35 en 58 trad niet op na 1 dosis en enigszins na 3 doses.

88% voor HPV18. Ook bleek dat meisjes die 1 dosis kregen minder B- en

De commissie tekent hierbij aan dat in dit onderzoek de groep vrouwen

T-geheugencellen hadden dan meisjes die 2 of 3 doses kregen.

die 1 dosis vaccin ontving klein van omvang was.

Na vaccinatie met het 2-valente vaccin bleken de antistoftiters tegen
HPV16 en HPV18 overigens hoger dan na vaccinatie met het 4- of
9-valente vaccin.7,8,19

7

Gezondheidsraad | Nr. 2022/20

2

9

hoofdstuk 02| Werkzaamheid en effectiviteit van diverse HPV-vaccinatieschema's

2.4

Aanpassing doses HPV-vaccinatie | pagina 9 van 14

Verminderd aantal doses en voorstadia van
baarmoederhalskanker

Uit recent gepubliceerde gegevens over onderzoek naar vaccinatieprogramma’s blijkt de effectiviteit van vaccinatie tegen HPV in het
tegengaan van voorstadia van baarmoederhalskanker onafhankelijk
van het aantal doses vaccin.14,16,17 Er zijn echter wel beperkingen aan
dit type onderzoek waarvan sommige voor een vertekening van de
resultaten kunnen zorgen, vooral wat betreft de vrouwen die 1 dosis
ontvingen. Zo was de tijd tussen (laatste) vaccinatie en screening relatief
kort (uiteenlopend van ruim 2 jaar16 tot 7 jaar17) en zijn de groepen
vrouwen die slechts 1 dosis ontvingen vaak relatief klein ten opzichte
van de groepen die 2 of 3 doses kregen. Bovendien waren de kenmerken
van de vrouwen die 1 dosis ontvingen – bijvoorbeeld de leeftijd – anders
dan die van de vrouwen die meerdere doses kregen. Tot slot is in dit type
onderzoek, omdat het is uitgevoerd in een reguliere setting en niet in
trialverband, het moment van screening niet gestandaardiseerd.

8

Gezondheidsraad | Nr. 2022/20

2

10

hoofdstuk 03 | Advies

Aanpassing doses HPV-vaccinatie | pagina 10 van 14

03 advies

onzekerheden dus zwaarder dan de Engelse JCVI5; zij adviseert wel in lijn
met de WHO, die ruimte laat voor een eenmalige dosis of 2 doses, met

De commissie adviseert bij de vaccinatie tegen HPV aan alle groepen

dan een tussentijd van minimaal 6 maanden.6

twee doses vaccin te geven. Voor de leeftijdsgroep van 15 jaar en ouder
betekent dat een vermindering van 3 naar 2 doses. Voor jongere kinderen

In de komende jaren worden (meer) resultaten van klinische trials

blijft het aantal doses gelijk.

verwacht die specifiek zijn opgezet om het effect van 1 dosis te
bepalen.18-20 De commissie adviseert de resultaten van dat onderzoek

3.1

Vaccinatie van mensen van 15 jaar en ouder

af te wachten.

De commissie vindt de beschikbare onderzoeksgegevens voor mensen
van 15 jaar en ouder voldoende robuust en overtuigend om het aantal

3.3

Tot slot

doses tot 2 te beperken. Het gaat daarbij om het effect van vaccinatie

De commissie signaleert dat in de huidige registratie van de vaccins tegen

op immunologische parameters, op (persisterende) HPV-infecties en op

HPV een vaccinatieschema van 3 doses is opgenomen. Beperking van

voorstadia van baarmoederhalskanker. Daarom adviseert de commissie

het schema tot 2 doses zou off label gebruik betekenen. Aanpassing van

het vaccinatieschema voor deze groep met één dosis te verminderen.

de registratie is volgens de commissie gewenst.

Voorwaarde is wel dat de tijd tussen beide prikken ten minste zes
maanden bedraagt.

De Gezondheidsraad zal de wetenschappelijke ontwikkelingen rond de
vaccinatie tegen HPV volgen en wanneer relevant opnieuw over dit

3.2

Vaccinatie van kinderen jonger dan 15 jaar

onderwerp adviseren.

Voor kinderen jonger dan 15 jaar adviseert de commissie om voorlopig
vast te houden aan 2 doses en dus niet over te gaan naar 1 dosis.
Hoewel de resultaten veelbelovend zijn, bestaat er voor 1 dosis meer
onzekerheid omtrent het effect van vaccinatie op immunologische
parameters, op (persisterende) HPV-infecties en op voorstadia van
baarmoederhalskanker dan bij 2 of 3 doses. De commissie weegt deze

9

Gezondheidsraad | Nr. 2022/20

2

11

Literatuur

Aanpassing doses HPV-vaccinatie | pagina 11 van 14

literatuur

of human papillomavirus (HPV)-16/18 AS04-adjuvanted vaccine and
HPV-6/11/16/18 vaccine in healthy women aged 18-45 years: end-of-

1

2

3

4

5

RIVM. Wijziging HPV-vaccinatieschema: 1 prik minder / IB 02-2014.

study analysis of a Phase III randomized trial. Hum Vaccin Immunother

Infectieziekten Bulletin 2014; (2): 53.

2014; 10(12): 3435-3445.

D’Addario M, Redmond S, Scott P, Egli-Gany D, Riveros-Balta AX,

et al. Comparison of adaptive and innate immune responses induced

papillomavirus vaccine: Systematic review and meta-analysis. Vaccine

by licensed vaccines for Human Papillomavirus. Hum Vaccin

2017; 35(22): 2892-2901.

Immunother 2014; 10(12): 3446-3454.

Gezondheidsraad. Vaccinatie tegen baarmoederhalskanker. Den Haag:

9

Sankaranarayanan R, Prabhu PR, Pawlita M, Gheit T, Bhatla N,

Gezondheidsraad, 2008; publicatie nr. 2008/08.

Muwonge R, et al. Immunogenicity and HPV infection after one, two,

Gezondheidsraad. Vaccinatie tegen HPV. Den Haag:

and three doses of quadrivalent HPV vaccine in girls in India: a

Gezondheidsraad, 2019; publicatienr. 2019/09.

multicentre prospective cohort study. Lancet Oncol 2016; 17(1): 67-77.

JCVI. JCVI statement on a one-dose schedule for the routine HPV

10

Sankaranarayanan R, Joshi S, Muwonge R, Esmy PO, Basu P, Prabhu

immunisation programme. Joint Committee on Vaccination and

P, et al. Can a single dose of human papillomavirus (HPV) vaccine

Immunisation, 2022. https://www.gov.uk/government/publications/

prevent cervical cancer? Early findings from an Indian study. Vaccine

single-dose-of-hpv-vaccine-jcvi-concluding-advice/jcvi-statement-on-a-

2018; 36(32 Pt A): 4783-4791.
11

Kreimer AR, Sampson JN, Porras C, Schiller JT, Kemp T, Herrero R, et

programme#conclusions-and-advice.

al. Evaluation of Durability of a Single Dose of the Bivalent HPV

WHO. Meeting of the Strategic Advisory Group of Experts on

Vaccine: The CVT Trial. J Natl Cancer Inst 2020; 112(10): 1038-1046.

Immunization, April 2022: conclusions and recommendations. Human

7

Herrin DM, Coates EE, Costner PJ, Kemp TJ, Nason MC, Saharia KK,

Henao Restrepo AM, et al. Two-dose schedules for human

one-dose-schedule-for-the-routine-hpv-immunisation6

8

12

Tsang SH, Sampson JN, Schussler J, Porras C, Wagner S, Boland J, et

papillomavirus (HPV) vaccines. WHO Weekly Epidemiological Report

al. Durability of Cross-Protection by Different Schedules of the Bivalent

2022; 97: 261-276.

HPV Vaccine: The CVT Trial. J Natl Cancer Inst 2020; 112(10): 1030-

Einstein MH, Takacs P, Chatterjee A, Sperling RS, Chakhtoura N,

1037.

Blatter MM, et al. Comparison of long-term immunogenicity and safety

10

Gezondheidsraad | Nr. 2022/20

2

12

Literatuur

13

Toh ZQ, Russell FM, Reyburn R, Fong J, Tuivaga E, Ratu T, et al.

among Young African Women. NEJM Evidence 2022; 1(5):

Sustained Antibody Responses 6 Years Following 1, 2, or 3 Doses of

EVIDoa2100056.

Quadrivalent Human Papillomavirus (HPV) Vaccine in Adolescent Fijian

14

15

Aanpassing doses HPV-vaccinatie | pagina 12 van 14

19

Watson-Jones D, Changalucha J, Whitworth HS, Pinto L, Mutani P,

Girls, and Subsequent Responses to a Single Dose of Bivalent HPV

Indangasi J. Immunogenicity and Safety Results Comparing Single

Vaccine: A Prospective Cohort Study. Clin Infect Dis 2017; 64(7):

Dose Human Papillomavirus Vaccine with Two or Three Doses in

852-859.

Tanzanian girls - the DoRIS Randomised Trial. Lancet 2022 [preprint].

Brotherton JM, Budd A, Rompotis C, Bartlett N, Malloy MJ, Andersen

20

Porras C, Sampson JN, Herrero R, Gail MH, Cortes B, Hildesheim A, et

RL, et al. Is one dose of human papillomavirus vaccine as effective as

al. Rationale and design of a double-blind randomized non-inferiority

three?: A national cohort analysis. Papillomavirus Res 2019; 8: 100177.

clinical trial to evaluate one or two doses of vaccine against human

Pasmans H, Schurink-Van’t Klooster TM, Bogaard MJM, van Rooijen

papillomavirus including an epidemiologic survey to estimate vaccine

DM, de Melker HE, Welters MJP, et al. Long-term HPV-specific immune

efficacy: The Costa Rica ESCUDDO trial. Vaccine 2022; 40(1): 76-88.

response after one versus two and three doses of bivalent HPV
vaccination in Dutch girls. Vaccine 2019; 37(49): 7280-7288.
16

Rodriguez AM, Zeybek B, Vaughn M, Westra J, Kaul S, Montealegre
JR, et al. Comparison of the long-term impact and clinical outcomes of
fewer doses and standard doses of human papillomavirus vaccine in
the United States: A database study. Cancer 2020; 126(8): 1656-1667.

17

Verdoodt F, Dehlendorff C, Kjaer SK. Dose-related Effectiveness of
Quadrivalent Human Papillomavirus Vaccine Against Cervical
Intraepithelial Neoplasia: A Danish Nationwide Cohort Study. Clin Infect
Dis 2020; 70(4): 608-614.

18

Barnabas RV, Brown ER, Onono MA, Bukusi EA, Njoroge B, Winer RL,
et al. Efficacy of Single-Dose Human Papillomavirus Vaccination

11

Gezondheidsraad | Nr. 2022/20

2

13

Commissie

Aanpassing doses HPV-vaccinatie | pagina 13 van 14

Commissie en geraadpleegd deskundigena
Samenstelling Commissie Vaccinaties bij het advies Aanpassing doses HPV-vaccinatie:
•

prof. dr. ir. G.A. Zielhuis, emeritus hoogleraar epidemiologie, Radboudumc, Nijmegen, voorzitter

•

drs. M.W.H. van Beek, klinisch geriater, Catharina Ziekenhuis, Eindhoven

•

dr. R. van der Graaf, associate professor Medische Ethiek, UMC Utrecht

•

dr. N.G. Hartwig, kinderarts-infectioloog, Franciscus Gasthuis & Vlietland

•

prof. dr. C.J.P.A. Hoebe, hoogleraar sociale geneeskunde en infectieziektebestrijding,
Maastricht UMC, GGD Zuid-Limburg

•

•

AVL/NKI, Amsterdam, structureel geraadpleegd deskundige
•

•

dr. H.E. de Melker, afdelingshoofd epidemiologie en surveillance RVP, Centrum
Infectieziektebestrijding, RIVM, Bilthoven, structureel geraadpleegd deskundige

•

prof. dr. R. Sanders, hoogleraar experimentele vaccinologie, Amsterdam UMC, structureel
geraadpleegd deskundige

•

dr. J.A.R. van den Hoek, reizigersgeneeskundige en gepensioneerd arts-infectieziektebestrijding,
Amsterdam

prof. dr. G.G. Kenter, emeritus hoogleraar gynaecologische oncologie, Amsterdam UMC en

prof. dr. M.F. Schim van der Loeff, hoogleraar Epidemiologie van seksueel overdraagbare infecties,
Amsterdam UMC, Amsterdam; GGD, Amsterdam, structureel geraadpleegd deskundige

•

dr. F.J. Meijman, gepensioneerd huisarts en emeritus hoogleraar medische publiekscommunicatie,

prof. dr. H.C. de Vries, academisch dermatoloog, Amsterdam UMC, Amsterdam; SOA poli, GGD,
Amsterdam, structureel geraadpleegd deskundige

Amsterdam
prof. dr. J.M. Prins, hoogleraar Inwendige Geneeskunde, hoofd afdeling Inwendige Geneeskunde,

Waarnemersa

Amsterdam UMC

•

E. van Daalen, VWS, Den Haag

•

dr. S. Schoenmakers, gynaecoloog (perinatoloog), Erasmus MC, Rotterdam

•

drs. J.M. Hament, Centrum Infectieziektebestrijding, RIVM, Bilthoven

•

prof. dr. C. Schultsz, arts-microbioloog, hoogleraar Global Health, Afdeling Global Health en

•

dr. S. Knies, Zorginstituut Nederland, Diemen

Afdeling Medische Microbiologie, Amsterdam UMC-AMC

•

prof. dr. ir. T. Smid, Amsterdam UMC

drs. E. Vlaanderen, arts maatschappij & gezondheid, stafarts, jeugdarts, GGD Hollands Noorden,

•

dr. J.M. van der Waal, Zorginstituut Nederland, Diemen

Alkmaar

•

A. van der Wal, VWS, Den Haag

•

•

•

prof. dr. J. Berkhof, hoogleraar epidemiologie en biostatistiek, Amsterdam UMC, structureel
geraadpleegd deskundige

a

Geraadpleegd deskundigen worden door de commissie geraadpleegd vanwege hun deskundigheid.
Geraadpleegd deskundigen en waarnemers hebben spreekrecht tijdens de vergadering. Ze hebben geen
stemrecht en dragen geen verantwoordelijkheid voor de inhoud van het advies van de commissie.

12

Gezondheidsraad | Nr. 2022/20

Secretarissen
•

dr. K. Groeneveld, Gezondheidsraad, Den Haag

•

dr. R. Hofman, Gezondheidsraad, Den Haag

2

14

De Gezondheidsraad, ingesteld in 1902, is een adviesorgaan met als taak de regering en het parlement ‘voor te lichten over de stand der wetenschap
ten aanzien van vraagstukken op het gebied van de volksgezondheid en het gezondheids(zorg)onderzoek’ (art. 22 Gezondheidswet).
De Gezondheidsraad ontvangt de meeste adviesvragen van de bewindslieden van Volksgezondheid, Welzijn en Sport; Infrastructuur en Waterstaat;
Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. De raad kan ook op eigen initiatief adviezen uitbrengen,
en ontwikkelingen of trends signaleren die van belang zijn voor het overheidsbeleid.
De adviezen van de Gezondheidsraad zijn openbaar en worden als regel opgesteld door multidisciplinaire commissies van – op persoonlijke titel
benoemde – Nederlandse en soms buitenlandse deskundigen.

U kunt dit document downloaden van www.gezondheidsraad.nl.
Deze publicatie kan als volgt worden aangehaald:
Gezondheidsraad. Aanpassing doses HPV-vaccinatie.
Den Haag: Gezondheidsraad 2022; publicatienr. 2022/20.
Auteursrecht voorbehouden

13

Gezondheidsraad | Nr. 2022/20

2