Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

28 625

Herziening van het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid

Nr. 225

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 april 2015
Tijdens de behandeling van het wetsvoorstel verantwoorde groei
melkveehouderij op 12 november 2014 heeft de heer Graus (PVV) verzocht
om te kijken naar het Ierse model van actieprogramma’s en overgangsregelingen voor jonge boeren (Handelingen II 2014/15, nr. 23, item 6). Ik heb
uw Kamer toegezegd dit nader te onderzoeken en in gesprek met de Ieren
over dit onderwerp te gaan.
Op 3 en 4 februari jl heeft landbouwvertegenwoordiging van de Nederlandse ambassade in Londen voor het Verenigd Koninkrijk en Ierland de
Irish Farmers» Association (IFA) gesproken over dit onderwerp. In deze
brief informeer ik uw Kamer over de Nederlandse en Ierse bedrijfsopvolgingsregelingen voor jonge boeren.
Algemeen beeld bedrijfsopvolging in Ierland
De bedrijfsopvolging is, evenals in Nederland, een structureel probleem in
de Ierse landbouwsector. In 2012 was de gemiddelde leeftijd van
agrarische ondernemers in Ierland 54 jaar. Tussen 2000 en 2010 nam in
Ierland het aantal boeren jonger dan 35 jaar met meer dan 50% af. Minder
dan 6% van alle agrarische ondernemers in Ierland is nu jonger dan 35
jaar. Volgens de Ierse plattelandsjongeren organisatie Macra na Feirme
zijn er in Ierland thans meer boeren ouder dan 80 jaar dan jonger dan 35
jaar.
Ook de Ierse regering is ervan overtuigd dat jonge boeren een belangrijke
rol hebben in de groei van de Ierse agri-food sector die op zijn beurt een
belangrijke bijdrage levert aan het bredere economische herstel in Ierland.
De Ierse overheid stimuleert jonge agrariërs daarom op de volgende
manieren:
• GLB: een top-up op de hectarepremie (Young Farmer Single Farm
Payment Top up) in de eerste pijler. Onder de tweede pijler zal er een

kst-28625-225
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 28 625, nr. 225

1

•

•

speciale vorm van kapitaalsubsidies worden gereserveerd voor jonge
boeren (Capital Investment Grants) en komt er een gedeeltelijke
compensatie van opstartkosten van erkende samenwerkingsverbanden
in de landbouw (Support for start-up of approved collaborative
farming arrangements);
Bestaande fiscale maatregelen om de overdracht van landbouwbedrijven, inclusief aan jonge boeren, aantrekkelijker te maken: Agriculture
Relief from Capital Acquisition Taks en Retirement Relief from Capital
Gains Taks;
Nieuwe fiscale maatregelen vanaf 2015: Verlichting voor jonge
opgeleide boeren van de heffing op landtransacties (Stamp Duty
Relief), 100% belastingverlichting voor jonge opgeleide boeren ten
aanzien van het toegenomen vermogen in vee gedurende de eerste 4
jaar (100% Stock Relief), 50% belastingverlichting ten aanzien van het
toegenomen vermogen in vee voor geregistreerde bedrijfspartnerschappen, belastingverlichting voor langere termijnen voor de lease
van landbouwgrond (Lease Tax Relief) en de overdracht van toeslagrechten in de vorm van een gift of erfenis is vrijgesteld van BTW.

Algemeen beeld bedrijfsopvolging in Nederland
Het aantal agrarische bedrijven blijft in Nederland afnemen, waarbij er
minder dan 4% van de agrarische ondernemers jonger dan 35 jaar is.
Bedrijfsopvolging is al jaren een probleem in deze sector.
Jonge agrariërs staan voor hoge kosten bij de overname of start van een
agrarisch bedrijf, gezien deze sector erg kapitaalintensief is en om hoge
investeringen vraagt. Om de concurrentie- en innovatiekracht van de
agrarische sector te behouden, ook voor de toekomst, stimuleert het
Ministerie van Economische Zaken jonge agrariërs op de volgende
manieren:
• Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB): een top-up op de hectarepremie (circa € 15 miljoen per jaar) in de eerste pijler. Onder de
tweede pijler zal er een provinciale jonge boerenregeling komen;
• Bijdrage aan het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK): Het
NAJK is de belangenvereniging voor agrarische jongeren en is actief
op lokaal, provinciaal, landelijk en Europees niveau. Zij ontvangen
ondersteuning voor verschillende projecten en activiteiten die gericht
zijn op versterking van de positie van de jonge agrariër;
• Garantstellingen: garantstelling landbouw is een subsidie voor
agrarische ondernemers in het algemeen die investeringen willen
doen in hun bedrijf. Specifiek voor zelfstandige agrarische ondernemers van 39 jaar of jonger geldt hierbij de voorwaarde dat zij een
bedrijf voor het eerst volledig in eigendom, pacht of erfpacht moeten
krijgen;
• Generieke maatregelen: jonge agrarische ondernemers kunnen
natuurlijk ook gebruik maken van de generieke (fiscale) regelingen
voor startende ondernemers. Voorbeelden zijn de startersaftrek en de
European Enterprise Promotion Awards.
Nederland versus Ierland
De gemiddelde omvang van het melkveebedrijf in Ierland behoort,
gemeten in productievolume, tot de laagste in noordwest Europa. De
grote fragmentatie in Ierland van landbouwpercelen tezamen met de
relatief kleine bedrijfsomvang van veel Ierse agrarische bedrijven worden
als een grote beperkende factor voor de groei van de melkveehouderij en
landbouw gezien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 28 625, nr. 225

2

Omdat in Ierland en Nederland deels verschillende structurele factoren
een rol spelen in de problemen rondom de bedrijfsopvolging is een
vergelijking van de effectiviteit van de Nederlandse en Ierse aanpak
slechts van een beperkte waarde. Algemeen kan gesteld worden dat
Ierland net als Nederland jonge boeren stimuleert via het GLB en fiscale
maatregelen.
Ik vertrouw erop dat ik uw Kamer op deze manier zo volledig mogelijk heb
geïnformeerd over de bedrijfsopvolgingsregelingen in Ierland ten aanzien
van de jonge boeren.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 28 625, nr. 225

3