Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

31 322

Kinderopvang

Nr. 218

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 september 2013
Met deze brief informeer ik uw Kamer over de ontwikkeling in het gebruik
van kinderopvangtoeslag, de arbeidsparticipatie van ouders van jonge
kinderen, het aanbod van kinderopvang en de gemiddelde uurprijs. Ik heb
u in juni geïnformeerd over de cijfers over het eerste kwartaal van 2013
(bijlage bij Kamerstuk 31 322 nr. 214). De informatie in deze brief over het
gebruik van kinderopvang is gebaseerd op het aantal kinderen waarvoor
kinderopvangtoeslag wordt toegekend. Ouders die geen kinderopvangtoeslag ontvangen, vallen daarom buiten deze cijfers over het gebruik van
kinderopvang.
Na een daling van 12%1 in het eerste kwartaal, laten de cijfers over het
eerste halfjaar van 2013 een totale daling in het gebruik van kinderopvang
zien van 13%. Deze daling kan worden uitgesplitst in een daling van 8% in
het aantal kinderen met kinderopvangtoeslag en een daling van 5% in het
aantal uren per kind. De netto arbeidsparticipatie van vaders en moeders
met jonge kinderen is vergeleken met het vorige kwartaal nauwelijks
gewijzigd. Het aantal kinderopvanglocaties is in het eerste halfjaar
gedaald. De gemiddelde uurprijs is gestegen in de dagopvang en
buitenschoolse opvang.
Gebruik kinderopvangtoeslag
Het aantal kinderen waarvoor ouders kinderopvangtoeslag ontvangen is
in de het eerste halfjaar van 2013 met 8% gedaald. Tabel 1 laat de
ontwikkeling zien van het aantal kinderen met kinderopvangtoeslag vanaf
2008.

1

kst-31322-218
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

De totale daling in het gebruik van kinderopvangtoeslag in het eerste kwartaal is bijgesteld van
10% naar 12% na verwerking van mutaties met terugwerkende kracht en opschoning van het
bestand.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 322, nr. 218

1

Tabel 1: aantal kinderen met kinderopvangtoeslag

Gemiddeld aantal kinderen
(x 1.000)
Procentueel verschil t.o.v. voorgaand jaar
1

2008

2009

2010

2011

2012

1e half jaar
2013 1

600

696

715

738

709

654

16%

3%

3%

– 4%

– 8%

Dit betreft voorlopige cijfers. Aanvragen kunnen nog met terugwerkende kracht worden aangepast.

Bron: Belastingdienst/Toeslagen, bewerking SZW

Tabel 2 geeft het gebruik van kinderopvangtoeslag weer naar verzamelinkomen. Bij de lage inkomens is een relatief grote daling te zien. Bij
huishoudens met een inkomen tot 1,5 x modaal is het gebruik van
kinderopvangtoeslag met meer dan 10% gedaald. Deze daling wordt met
name veroorzaakt door de daling in het aantal kinderen waarvoor
kinderopvangtoeslag wordt ontvangen en in mindere mate door de daling
in het aantal uren opvang per kind.
De daling in het gebruik van kinderopvangtoeslag is het grootst bij
inkomens boven 3 x modaal. Dit wordt veroorzaakt doordat huishoudens
met een gezamenlijk inkomen boven de € 118.189 met ingang van
1 januari 2013 geen kinderopvangtoeslag meer ontvangen voor het eerste
kind. Dit gaat om zo’n 30.000 kinderen, ca. 4% van het totaal aantal
kinderen. Deze kinderen worden daardoor niet meer meegeteld in de
cijfers over dit jaar, wat leidt tot een sterke daling in de tabel, maar dit
hoeft niet te betekenen dat deze ouders geen gebruik meer maken van
kinderopvang. Voor huishoudens met een inkomen tot € 118.189 is de
totale daling in het eerste half jaar 9%, waarvan 4% komt door een daling
in het aantal kinderen en 5% door een daling in het aantal uren per kind.
Tabel 2. aantal kinderen met KOT en uren per kind naar verzamelinkomen (relatieve
mutatie in het eerste halfjaar van 2013 t.o.v. gemiddeld 2012).
Verzamelinkomen

Negatief – tot 130%
WML
130% WML – modaal
Modaal – 1,5 x modaal
1,5 x modaal – 2 x
modaal
2 x modaal – 3 x
modaal
3 x modaal en hoger
Totaal

Mutatie aantal
kinderen

Mutatie uren
per kind

Totale mutatie

– 12%

– 3%

– 15%

– 9%
– 8%
– 1%

– 3%
– 4%
– 5%

– 12%
– 12%
– 6%

1%

– 3%

– 2%

– 35%
– 8%

– 12%1
– 5%

– 47%
– 13%

1

Cijfer is gecorrigeerd ten opzichte van brief over het eerste kwartaal (bijlage bij Kamerstuk
31 322 nr. 214).

Bron: Belastingdienst/Toeslagen, bewerking SZW

Netto arbeidsparticipatie vrouwen en mannen
De netto arbeidsparticipatie van vrouwen is vergeleken met het vorige
kwartaal nagenoeg constant gebleven. Het eerste kwartaal liet een daling
zien ten opzichte van de cijfers over 2012. De cijfers over het eerste half
jaar van 2013 bevestigen deze daling, maar de daling lijkt zich niet voort te
zetten. De netto arbeidsparticipatie van moeders met jonge kinderen (0–12
jaar) is nu 70,5%.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 322, nr. 218

2

Tabel 3: netto arbeidsparticipatie vrouwen en moeders met jonge kinderen (in%)
Netto arbeidsparticipatie

2008

2009

2010

2011

2012

1e kw
2013

2e kw
2013

Vrouwen 15–65
Vrouwen 25–35
Vrouwen 35–45
Moeders (lid van ouderpaar)
Alleenstaande moeder
Moeders met jonge kinderen (0–12 jaar)

59,2
79,2
73,2
68
63,3
69,4

59,7
79,1
74,4
69,1
63,3
70,4

59,7
79,2
74,3
69,7
63,8
70,6

60,2
78,4
74
70,5
64,6
71,1

60,6
77,9
73,5
71
63
71,5

59,9
76
73,4
70,5
60,9
70,4

60,1
75,8
73,6
70,3
61,1
70,5

Bron: CBS

Tabel 4 geeft de ontwikkeling weer in de netto arbeidsparticipatie van
mannen en vaders met jonge kinderen. De netto arbeidsparticipatie van
vaders laat een stabiel beeld zien vergeleken met het vorige kwartaal.
Alleen de arbeidsparticipatie van – de overigens kleine groep – alleenstaande vaders is verder gedaald ten opzichte van het eerste kwartaal.
Tabel 4: netto arbeidsparticipatie mannen en vaders met jonge kinderen (in%)
Netto arbeidsparticipatie

2009

2010

2011

2012

1e kw
2013

2e kw
2013

Mannen 15–65
Mannen 25–35
Mannen 35–45
Vaders (lid van ouderpaar)
Alleenstaande vader
Vaders met jonge kinderen (0–12 jaar)

75,9
89,5
92,0
92,4
80,9
94,2

74,5
87,8
90,7
91,7
79,8
93,3

74,2
86,3
90,0
91,8
80,5
93,4

73,7
85,3
88,9
91,4
79,3
93,2

72,1
82,9
86,9
90
77,4
91,2

72,2
82,6
86,2
90
76,5
91,1

Bron: CBS

Ontwikkeling arbeidsduur vrouwen met kinderen
De ontwikkeling in de arbeidsduur van vrouwen is redelijk constant. Een
meerderheid van de vrouwen met een jongste kind in de leeftijd 0–3 of
4–11 is werkzaam in een baan van 24 uur of meer.
Tabel 5: arbeidsduur vrouw in % van huishoudens waarbij beide ouders werken

% huishoudens waarvan het
jongste kind in de leeftijd
0–3 is, waarvan beide
ouders, 15–64 jaar, werken (1
uur of meer per week)
% huishoudens waarvan het
jongste kind in de leeftijd
4–11 is, waarvan beide
ouders werken (1 uur of
meer per week)

2011

2012

1e kw 2013

1e half jaar 2013

0–12 uur werkzaam
12–23 uur werkzaam
24 en meer uur werkzaam

6,3
30,5
63,4

6,3
27,5
66,2

6,4
28,4
65,2

7,3
26,6
66,1

0–12 uur werkzaam
12–23 uur werkzaam
24 en meer uur werkzaam

9,5
42,3
48,2

9,4
40,2
50,5

9,7
38,2
52,1

8,9
38,8
52,3

Bron: CBS

Aanbod kinderopvang
In tabel 6 is de ontwikkeling in het aantal kinderopvanglocaties
(dagopvang, buitenschoolse opvang en gastouderopvang) weergegeven.
De cijfers laten zien dat het aantal locaties licht is gedaald in 2013 in de
dagopvang en buitenschoolse opvang. Het aantal gastouderlocaties is
sinds begin 2013 relatief het meest gedaald. Deze cijfers geven de trend
weer op landelijk niveau, regionaal kan het beeld anders zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 322, nr. 218

3

Tabel 6: aantal kinderopvang- en gastouderlocaties

Dagopvang
BSO
Gastouders

jan-12

april-12

juli-12

okt-12

jan-13

april-13

juli-13

5.862
6.735
48.887

5.966
6.744
47.159

6.013
6.720
46.191

6.096
6.776
46.578

6.220
6.682
45.155

6.196
6.606
43.996

6.149
6.510
42.634

Bron: DUO rapportage Landelijk Register Kinderopvang en Peuterspeelzalen

Ontwikkeling gemiddelde uurprijs
De gemiddelde uurprijzen in de dagopvang en de buitenschoolse opvang
is in het eerste half jaar van 2013 gestegen ten opzichte van 2012. De
gemiddelde uurprijzen komen boven de maximum uurprijzen uit voor
beide opvangvormen. Het procentuele verschil tussen de gemiddelde en
maximum uurprijs ligt ongeveer op hetzelfde niveau als in 2012.
Tabel 7: ontwikkeling gemiddelde uurprijs (in €)
2008

Gemiddelde uurprijzen voor maximering 1
Dagopvang2
Buitenschoolse opvang3
Maximum uurprijzen
Dagopvang
Buitenschoolse opvang
verschil gem -max %
Dagopvang
Buitenschoolse opvang
1
2
3

2009

2010

2011

2012

1e half jaar
2013

5,81
5,91

5,97
5,95

6,16
6,10

6,32
6,17

6,45
6,40

6,54
6,49

6,10
6,10

6,10
6,10

6,25
5,82

6,36
5,93

6,36
5,93

6,46
6,02

– 5,0
– 3,2

– 2,2
– 2,5

– 1,5
4,6

– 0,6
4,0

1,4
7,9

1,2
7,8

2013 is een voorlopige stand
Exclusief gastouderopvang
Exclusief gastouderopvang

Bron: Belastingdienst/Toeslagen, bewerking SZW

De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
L.F. Asscher

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 322, nr. 218

4