Minister voor Rechtsbescherming

Directoraat-Generaal
Straffen en Beschermen
Turfmarkt 147
2511 DP Den Haag
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
www.rijksoverheid.nl/jenv

Datum
25 januari 2023

TK brief Beleidsreactie Vergrijzing in detentie

Ons kenmerk
4432096

1.
Aanleiding
De Raad voor de Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) heeft op 20
december 2022 een advies uitgebracht getiteld ¨Vergrijzing in detentie¨. Dit
advies is als bijlage bij deze brief gevoegd. In dit advies houdt de RSJ een
pleidooi voor een landelijk beleid voor ouderen in detentie zodat een blijvende
legitieme en humane ten uitvoerlegging van de straf kan worden gerealiseerd.
2.
Geadviseerd besluit
Aanbieden van het advies ¨Vergrijzing in detentie¨ aan de Tweede Kamer met
bijgaande beleidsreactie.
3.
Kernpunten
In het advies staat de vraag centraal in hoeverre het gevangeniswezen is
toegerust op de aanwezigheid van oudere gedetineerden. Aanleiding voor de RSJ
is dat de gevangenispopulatie in toenemende mate vergrijst terwijl het
gevangeniswezen op dit moment geen specifiek beleid voor oudere gedetineerden
kent en daar vermoedelijk niet, of niet voldoende, op is ingericht.
De belangrijkste conclusies zijn:

De PI’s worden in toenemende mate geconfronteerd met oudere
gedetineerden die te maken hebben met aan ouderdom gerelateerde
problemen en zorgbehoeften. De situatie is nu nog beheersbaar doordat het
aantal oudere gedetineerden relatief klein is én de problemen met
improviseren en veel inzet van personeel zoveel mogelijk verholpen kunnen
worden. De voorzieningen in de PI’s zijn op dit moment in het algemeen niet
specifiek afgestemd op de problemen en zorgbehoeften van oudere
gedetineerden.

Het feit dat het gevangeniswezen niet op de problemen en (zorg-)behoeften
van oudere gedetineerden is ingericht, betekent dat de tenuitvoerlegging in
individuele gevallen niet in alle opzichten aan de wettelijke vereisten voldoet.
Hier wordt onder meer gedoeld op situaties waarin de benodigde zorg niet
Pagina 1 van 3

wordt geleverd en de veiligheid van gedetineerden niet is gewaarborgd
(afpersing, pesten). Dergelijke situaties doen zich nu in individuele gevallen
voor, maar kunnen met de verwachte toename van oudere gedetineerden in
de komende jaren vaker optreden en structureel worden.
Wat doen we met de aanbevelingen?
Het advies van de RSJ zorgt voor een aansporing om verder te na te denken over
beleid voor ouderen in detentie. Enkele zaken die worden of zijn opgepakt naar
aanleiding van het advies zijn:

De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) zal verkennen of op enkele plaatsen
binnen het gevangeniswezen de zorg en extra voorzieningen kunnen worden
geconcentreerd, waarbij speciale aandacht komt voor de noodzakelijke zorg
en voorzieningen ten behoeve van de oudere doelgroep.

In de hiervoor genoemde verkenning zal ook worden gekeken hoe arbeid en
zinvolle dagbesteding beter kunnen worden afgestemd op de behoeften van
de oudere doelgroep.

DJI is gestart met het project Digisterker. Het project leert gedetineerden in
korte tijd om zelfstandig en met voldoende zelfvertrouwen gebruik te maken
van de digitale diensten van de overheid en maatschappelijke organisaties.

Voor de Beperkt Beveiligde Afdeling (BBA) wordt verkend of voor de ouderen
de arbeidseis om toegang te verkrijgen tot de BBA verruimd kan worden naar
een zinvolle dagbesteding, zodat deze doelgroep eerder in aanmerking komt
voor een verblijf op de BBA.
4.

Directoraat-Generaal
Straffen en Beschermen
Datum
25 januari 2023
Ons kenmerk
4432096

Toelichting*

4.1 Politieke context
De RSJ heeft op eigen initiatief onderzoek gedaan naar het thema vergrijzing in
detentie. Onlangs heeft het European Committee for the prevention of torture and
inhuman or degrading treatment or punishment (CPT) onderzoek opgeleverd over
het detentiewezen in het Koninkrijk Nederland. Voor Nederland werd ook
aandacht gevraagd voor de speciale zorg voor ouderen in detentie gezien de
toenemende vergrijzing.
4.2 Financiële overwegingen
In de verkenning van DJI zal worden ingegaan op de financiële consequenties.
4.3 Juridische overwegingen
N.v.t.
4.4 Krachtenveld
DJI, OM, Reclasseringsorganisaties.
4.5 Strategie
Zie punt 3
4.6 Uitvoering
Zie punt 3
4.7 Implementatie
Zie punt 3

Pagina 2 van 3

4.8 Communicatie
DCOM is bekend met de inhoud van de beleidsreactie en wordt geïnformeerd
wanneer de reactie aan de TK wordt verzonden.
4.9 Ontwikkelingen hiervoor
N.v.t.

Directoraat-Generaal
Straffen en Beschermen
Datum
25 januari 2023
Ons kenmerk
4432096

5.
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
N.v.t.

Pagina 3 van 3