Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

197
Vragen van de leden Kwint en Beckerman (beiden SP) aan de Ministers van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over het bericht dat de Nederlandse universiteiten weer
overspoeld worden door buitenlandse studenten (ingezonden 16 september
2021).
Antwoord van Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties), mede namens Minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (ontvangen 6 oktober 2021).
Vraag 1
Deelt u de mening dat het treurig is dat het nu al het zoveelste jaar op rij is
dat studenten slapen in tentjes op campings, in noodopvangcentra, op
couchsurfadresjes, op luchtbedjes bij medestudenten of zelfs dakloos zijn?1
Antwoord 1
Aan het begin van het studiejaar is jaarlijks sprake van een piekvraag naar
huisvesting. Dit jaar is er een grotere piekvraag: ook doordat veel tweedejaars
voor het eerst op kamers gaan door Covid-19, en doordat internationale
studenten die hun eerste jaar aan een Nederlandse opleiding vanuit het
buitenland deden.
Vraag 2
Welke maatregelen gaat u nemen om ervoor zorg te dragen dat iedere
student in Nederland een fatsoenlijk dak boven zijn of haar hoofd heeft en
niet afhankelijk is van noodopvang, de liefdadigheid van medestudenten of
van het bankje in het park?
Antwoord 2
Zoals aangegeven in mijn brief aan Uw Kamer worden er binnen het kader
van het Landelijk Actieplan Studentenhuisvesting afspraken gemaakt op
lokaal niveau om studentenwoningen te bouwen. Het Landelijk Actieplan
Studentenhuisvesting is een gezamenlijk actieplan van het Ministerie van
BZK, het Ministerie van OCW, studentenhuisvesters, onderwijsinstellingen,
gemeenten en studenten. Doel van het actieplan is te zorgen dat vraag en

1

ah-tk-20212022-197
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

parool.nl, d.d. 6 september 2021 (https://www.parool.nl/nederland/nederlandse-universiteitenweer-overspoeld-door-buitenlandse-studenten~b44b5de2/)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

aanbod beter met elkaar in evenwicht komen. Zo zijn er bijvoorbeeld in 2019
8.000 studentenwoningen bijgebouwd. Het kabinet roept lokale partijen op
om afspraken te maken over het bijbouwen van extra studentenwoningen en
daarmee niet te wachten. Bouwen kost tijd, waardoor het inlopen van het
tekort ook tijd kost.
Vraag 3
Welke voorzorgsmaatregelen gaat u nemen ter voorbereiding van het
collegejaar 2022–2023, want je kunt er donder op zeggen dat deze situatie
zich ook dit collegejaar voordoet, omdat er voorlopig niet wordt gewerkt aan
een structurele oplossing?
Antwoord 3
Nagenoeg alle studiesteden houden rekening met een piekvraag in september en nemen maatregelen om dit op te vangen. Zo wordt in Groningen
tijdelijke opvang voor 150 bedden gerealiseerd, worden in Maastricht hotels
en hostels benaderd voor extra plekken en plaatst Tilburg aankomende
periode 150 tijdelijke woningen. Ook bieden enkele universiteiten ondersteuning aan internationale studenten om huisvesting te vinden. Sommige
onderwijsinstellingen geven aan dat zij internationale studenten waarschuwen om pas af te reizen als hun huisvesting geregeld is. Voorkomen moet
worden dat er studenten hierheen gehaald worden, waar geen plaats voor is.
De Minister van OCW en ik zijn bereid in gesprek te gaan met de verenigingen van universiteiten en hogescholen (VSNU en VH) over de voorlichting
aan internationale studenten voor wat betreft huisvesting om te kijken in
hoeverre hierin verbetering mogelijk is. Om te komen tot een structurele
oplossing ga ik ook met de partijen in gesprek om het Landelijke Actieplan te
actualiseren en de ambitie te vergroten zoals ik in het Commissiedebat van
16 september jl. heb aangegeven.
Vraag 4
Wat zegt u tegen deze groep studenten die al aan het begin van hun studie te
maken krijgen met onzekerheid? Erkent u dat dit geen goede start is van een
studie en dat dit ook gevolgen kan hebben voor de studievoortgang van deze
studenten?
Antwoord 4
Ik erken dat het vervelend is voor studenten en dat het voor hen geen goede
start is van een studie. Zoals ik in het antwoord op de vorige vraag heb
aangegeven is het daarom belangrijk dat in de studiesteden goed rekening
wordt gehouden met de piekvraag in september, dat we geen studenten
hierheen halen waar geen plaats voor is en dat we de ambitie voor het
realiseren van huisvesting voor studenten vergroten.
Vraag 5
Deelt u de mening dat het onrechtvaardig is dat studenten de dupe zijn van
slecht woonbeleid en gebrekkige financiering van ons hoger onderwijs? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 5
Het is duidelijk dat het voor steeds meer mensen, waaronder studenten,
moeilijk is om een geschikte woning te vinden. Dit terwijl mensen het recht
hebben op een betaalbaar dak boven het hoofd. Liefst ook in een prettige
leefomgeving. Ik deel de mening dat het niet goed is als studenten te veel
betalen voor een woning. Daarom is er de afgelopen jaren ook een campagne
geweest in zowel het Nederlands als Engels om studenten te wijzen op hun
rechten en de weg naar de Huurcommissie. Daarnaast heb ik me de
afgelopen jaren sterk ingezet om de bouw van woningen te vergroten en
woningen meer betaalbaar te maken door onder andere diverse maatregelen
om de stijging van huurprijzen te beperken. Dit jaar zijn de huren van
studentenkamers bevroren naar aanleiding van de motie Beckerman c.s.
(Kamerstuk 35 488, nr. 13).2

2

Kamerstuk 35 488, nr. 13

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Ik deel de mening niet dat studenten de dupe zijn van gebrekkige financiering
van het hoger onderwijs. De toegankelijkheid van het Nederlands hoger
onderwijs is over het algemeen hoog, evenals de onderwijskwaliteit.
Vraag 6
Bent u bereid om studenten tegemoet te komen in het geval zij belachelijk
hoge kosten moeten maken in het geval zij moeten overnachten in een hotel
of op een camping? Zo nee, waarom niet en hoe gaat u er voor zorg dragen
dat studenten geen belachelijk hoge overnachtingen moeten betalen?
Antwoord 6
Het is de verantwoordelijkheid van gemeenten om op lokaal niveau te zorgen
voor voldoende huisvesting. Het is aan hen om met studentenhuisvesters en
universiteiten hierover in overleg te treden.
Vraag 7
Klopt het dat bij sommige advertenties voor studentenkamers expliciet staat
vermeld dat internationale studenten niet welkom zijn? Wat vindt u hiervan?3
Antwoord 7
Hoewel onwelwillendheid tegenover internationale studenten niet door alle
huisvesters herkend wordt, sluit ik niet uit dat er bij sommige advertenties
inderdaad wordt aangegeven dat internationale studenten niet welkom zijn.
Het is verboden om ongerechtvaardigd onderscheid te maken op grond van
bepaalde gronden zoals religie, nationaliteit, hetero- of homoseksuele
gerichtheid, ras of een handicap of chronische ziekte. Op dit moment wordt
gewerkt aan een wet over goed verhuurderschap waar ook het voorkomen
van discriminatie onderdeel uitmaakt door verhuurders en verhuurbemiddelaars voor te schrijven dat zij een werkwijze moeten hebben die gericht is op
het voorkomen van discriminatie. Die wet zal ook gelden bij de verhuur van
woonruimte aan internationale studenten.
Vraag 8
Deelt u de mening dat de hogescholen en universiteiten een cruciale rol
spelen bij het werven van internationale studenten en dat zij open en eerlijk
naar internationale studenten zouden moeten zijn over hun kansen op de
(studenten)woningmarkt? Kunt u dit uitleggen? In hoeverre zijn hogescholen
en universiteiten open en eerlijk over de kansen van internationale studenten
op de (studenten)woningmarkt en welke hogescholen en universiteiten
hebben daadwerkelijk noodopvang geregeld? Deelt u de mening dat
hogescholen en universiteiten ook zorg moeten dragen voor de huisvesting
van internationale studenten, aangezien er een financiële prikkel voor
instellingen is om internationale studenten te werven?
Antwoord 8
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap overlegt zeer geregeld
met de verenigingen van universiteiten en hogescholen (VSNU en VH) over
de verwachte instroom aan internationale studenten. Ook is met universiteiten gesproken over de voorlichtings- en wervingsactiviteiten voor internationale studenten: in de meeste gevallen is die voorlichting er juist op gericht
om te waarschuwen voor grenzen aan de capaciteit, zowel bij de studie als
voor wat betreft huisvesting. De internationale studenten weten Nederland
echter zelf heel goed te vinden, zonder wervingsactiviteiten vanuit de
hogeronderwijsinstellingen. Het knelpunt in huisvesting voor internationale
studenten ontstaat vooral in september, als er een piekvraag is. Universiteiten
reserveren kamers specifiek voor internationale studenten, omdat zij niet
kunnen hospiteren, wachttijd opbouwen e.d. Verschillende steden, waaronder
Groningen, Maastricht en Tilburg hadden vooraf noodopvang geregeld. Het
blijft echter lastig vooraf te bepalen hoeveel capaciteit nodig is. Hoger
onderwijsinstellingen zijn niet primair verantwoordelijk voor studentenhuisvesting. Ik vind het wel belangrijk dat hoger onderwijsinstellingen hun rol

3

ad.nl, d.d. 5 september 2021 (https://www.ad.nl/wonen/student-siem-19-is-ten-einde-raad-opcamping-neergestreken-zonder-kamer-moet-ik-5-uur-reizen~a622ea67/
?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

oppakken en goed samenwerken. Reeds enkele jaren werken hogeronderwijsinstellingen nauw samen met gemeenten en woningcorporaties rondom
studentenhuisvesting, ook voor het huisvesten van internationale studenten.
VSNU en VH geven aan behoefte te hebben aan mogelijkheden om te kunnen
sturen op de instroom. In het controversieel verklaarde wetsvoorstel Taal en
Toegankelijkheid (WTT), staat een aantal voorstellen om te kunnen sturen op
de instroom van internationale studenten. Door het controversieel verklaren
kan nu niet verder worden gewerkt aan deze maatregelen.
Vraag 9
In hoeverre is na te gaan hoeveel (internationale) studenten dakloos aan een
studie beginnen, zoals in Groningen het geval is? Bent u bereid hier een
inventarisatie naar te doen?4
Antwoord 9
Het is moeilijk na te gaan hoeveel studenten precies problemen hebben met
huisvesting. Ik blijf wel geregeld met het veld in overleg over de huisvesting
voor (internationale) studenten. De Rijksuniversiteit Groningen heeft
aangegeven dat in de meeste gevallen de huisvestingsproblemen inmiddels
zijn opgelost en dat de georganiseerde piekopvang wel druk was maar nog
niet helemaal uitgeput. Lokale partijen in Groningen geven ook aan dat
meespeelt dat er wel kamers beschikbaar zijn voor studenten aan de rand van
de stad of net daarbuiten, maar dat de meeste studenten in het centrum
willen wonen.

4

nos.nl, d.d. 7 september 2021 (https://nos.nl/artikel/2396921-honderden-internationalestudenten-in-groningen-beginnen-dakloos-aan-studie)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4