V

B

Sociale Verzekeringsbank

^

Raad van B e s t u u r
V a n Heuven
M p i i v p n rGoedhartlaan
VnpHhnrrlar 1
Van
Postbus 1100
1180 BH Amstelveen
Telefoon (020) 656 56 56
Internet www.svb.nl

Aan de Staatssecretaris van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
Mevrouw drs. J. Klijnsma
Postbus 90801
2509LV Den Haag

datum

ons kenmerk

telefoonnummer

7 juni 2016

RvB.105/16/MS/ptb

020 656 48 00

Betreft: Uitvoeringstoets uitzondering exportbeperking AOW voor oorlogsgetroffenen

Mevrouw de Staatssecretaris,
Met uw brief d.d. 1 juni 2016 heeft u ons verzocht om een verkorte uitvoeringstoets uit te brengen ten
behoeve van het wetsvoorstel uitzondenng exportbeperking AOW voor oorlogsgetroffenen. Met deze brief
voldoe ik aan dit verzoek.
Algemeen/inleiding
Dit wetsvoorstel wordt ingediend naar aanleiding van in het voorjaar van 2015 ingediende Kamervragen en
-motie die met name gericht waren op de exportbeperking van het AOW-pensioen ter hoogte van de
alleenstaandennorm (70 procent van het netto minimumloon) naar niet-verdragslanden en de gevolgen
hiervan voor oorlogsgetroffenen. Het gaat hier om personen die naast hun pensioen op grond van de
Algemene Ouderdomswet (AOW) een uitkering ontvangen of gebruik maken van een voorziening op basis
van de verschillende Nederlandse verzets- en oorlogswetten (hierna V&O-uitkeringen) of gebruik maken
van een vergelijkbare buitenlandse regeling. Sommige van deze personen ondervinden een financieel
nadeel als zij in een niet-verdragsland (gaan) wonen. Als zij ongehuwd zijn, ontvangen zij namelijk in
beginsel een AOW-pensioen ter hoogte van maximaal de gehuwdennorm. Tevens kwamen deze personen
vanaf 1 januari 2015 in beginsel niet in aanmerking voor inkomensondersteuning. In het wetsvoorstel
wordt voor de beoogde doelgroep oorlogsgetroffenen een uitzondering gemaakt op de exportbeperking
van het AOW-pensioen ter hoogte van de alleenstaandennorm (70 procent van het netto minimumloon) en
de inkomensondersteuning naar niet-verdragslanden. Ook wordt overgangsrecht voor de
inkomensondersteuning vastgesteld.
U heeft aan de SVB gevraagd op het wetsvoorstel te anticiperen en de desbetreffende gevallen per 1
januari 2016 te herzien. De SVB heeft een instructie opgesteld (zie bijlage) en de gevallen die het betrof per
1 januari 2016 gewijzigd. Voor de SVB valt niet na te gaan of de klant een uitkering ontvangt op grond van
een vergelijkbare buitenlandse regeling, anders dan door opgave van de klant zelf. In de
aanvraagformulieren van de AOW wordt wel gevraagd naar eventuele inkomsten uit het buitenland.

1/4

^^V^

B

Sociale Verzekeringsbank

Uitvoerbaarheid
De SVB heeft 24 personen onderkend die mogelijk onder de doelgroep van de regeling vallen. Deze zijn
woonachtig in de navolgende niet-verdragslanden: Colombia, Brazilië, Venezuela, Mexico, Costa Rica, Sri
Lanka, Peru, Zimbabwe en Zambia. De desbetreffende doelgroep in de door Israël bezette gebieden was op
grond van het overgangsrecht van artikel 62a AOW al eerder aangepast.
Slechts 9 gevallen in de niet-verdragslanden moesten worden herzien. De overige 15 gevallen vielen onder
een eerder overgangsrecht waardoor hun situatie reeds aansloot bij de beoogde situatie. De klanten die
het betreft, zijn eind december 2015 hierover door de SVB geïnformeerd en hebben per 1 januari 2016 een
hoger AOW-pensioen en/of inkomensondersteuning gekregen. De verhogingen hebben geen effect op de
V&O-uitkering. Er is geen enkele reactie van klanten op de SVB-brief ontvangen. Vanaf 1 januari 2016
hebben zich noch in de bezette gebieden noch in de andere niet-verdragslanden nieuwe gevallen
voorgedaan.
Omdat het wetsvoorstel in essentie niet afwijkt van de regeling, hoefde geen herbeoordeling plaats te
vinden. De in het wetsvoorstel opgenomen definities, criteria en bepalingen zijn helder. Het wetsvoorstel is
dus uitvoerbaar (gebleken). Wel plaatsen wij de volgende kanttekening: dit betreft een zoveelste
uitzondering op de hoofdregel, wat het voor de SVB-gevalsbehandelaars steeds lastiger maakt een
dergelijke uitzondering te onderkennen.
Communicatie en voorlichting
Op 16 december 2015 heeft de SVB een brief gestuurd aan de klanten die het betrof over hun gewijzigde
AOW-pensioen of de inkomensondersteuning. Op de website van de SVB zal als het wetsvoorstel definitief
in werking is getreden informatie worden verstrekt over de regeling. In de AOW-aanvraag wordt expliciet
gevraagd naar mogelijke inkomsten uit het buitenland, zodat vergelijkbare buitenlandse regelingen
onderkend kunnen worden.
Handhaafbaarheid
In de landen die het betreft, voert de SVB gezien de geringe klantpopulatie geen actief handhavingsbeleid.
Er moet worden afgegaan op de mededeling van de klant in het aanvraagformulier of het jaarlijkse
formulier levensbewijs of die als ongehuwd moet worden aangemerkt of in aanmerking komt voor een
buitenlandse regeling. Indien noodzakelijk worden bewijsstukken opgevraagd. Gezien de geringe aantallen,
is het handhavingsrisico overeenkomstig gering.
Eenmalige en structurele effecten op de uitvoeringskosten
Voor de vaststelling van het nieuwe recht is geen nieuwe kennis en kunde nodig dan ten opzichte van de
uitvoering van de huidige taken. Omdat op 15 gevallen al een overgangsregeling van toepassing was,
moesten slechts 9 gevallen worden herzien. Met de herziening was 4,5 uur gemoeid (30 minuten per geval
inclusief het doorlopen van het totale quety-bestand). De structurele effecten op de uitvoeringskosten zijn
te verwaarlozen.
NB: Wat betreft de uitvoeringslasten zie de bijlage. De inkomensondersteuning betrof een toename van €
65,24/maand. De aanpassing van 50% (gehuwdennorm) naar 70% (alleenstaandennorm) betrof €
155,67/maand. Een totale toename van € 220,91/maand en op jaarbasis € 2.650,92 (zie verder bijlage 1).

2/4

B

Sociale Verzekeringsbank

ln dit bedrag is geen rekening gehouden met het verhoogde recht op vakantie-uitkering in mei voor de 3
gevallen die van 50% naar 70% zijn gegaan\
De effecten op de regeldruk zijn gezien het geringe - te verwachte - aantal rechthebbenden marginaal te
noemen.
Gevolgen voor de verantwoordings- en beleidsinformatie
In het verzoek om een verkorte uitvoeringstoets heeft u niet om verantwoordings- en beleidsinformatie
verzocht. Gezien de geringe aantallen waarop het wetsvoorstel invloed had en heeft, lijkt mij dit ook niet
aan de orde.
Implementatie, risico's, control
De oorlogsgetroffenen worden op twee SVB locaties afgehandeld: het recht op V&O-uitkeringen wordt
bepaald door SVB locatie Leiden (V&O), het recht op AOW-pensioen door SVB locatie Roermond. In
instructies wordt de gevalsbehandelaar erop geattendeerd bedacht te zijn op de samenloop van een V&Ouitkering en een AOW-pensioen. De desbetreffende gevallen worden gevinkt in de systemen.
De uitwisseling heeft, gezien het geringe aantal, geen impact op het ICT-systeem van de SVB en de
bestaande informatievoorziening.
Voor vragen over of een toelichting op deze verkorte uitvoeringstoets kan contact opgenomen worden met
Maarten van Zeben (mvanzeben(5)svb.nl / 020 - 656 4943/06 - 51603291).
Ik vertrouw erop u hiermee van dienst te zijn geweest en stel het op prijs z.s.m. uw reactie te ontvangen.
Hoogachtend)
;eringsbank

Schurink
voorzitter Raad van Bestuur

' Voor de V&O-uitkeringen betreft het een wijziging van een bestaande inkomstenbron hetgeen geen aanleiding is voor een nieuwe vaststelling van
de uitkering. Als echter bij deze 9 gevallen na deze datum zich een wijziging in de persoonlijke omstandigheden voordoet die tot een nieuwe
vaststelling leiden, kan dat wel het geval zijn. Dan wordt namelijk de actuele (dus verhoogde) inkomstenbron gekort. Dit kan zich dus ook nog in de
toekomst voordoen, maar het kan ook dat het tot het overlijden van de klant het huidige AOW-bedrag blijft.

3/4

. . . . . . . . . . . . .

Bijlages
Instructie Paradocs 'Uitzondering exportbeperking AOW voor oorlogsgetroffenen'
N'Kt txportlanden
Danaiithihirid4lt Icati 'Mrmonó Kttftn met m VM)-uiticsrïng in niitnportbnlen. De vobeitu grDtp«n ncrd^r ande'sched«n:
AOW'er met V&O-uitkering In niet exportlanden, gehuwden zonder inkonoensondersteuning
I Veneii i t triêf veer *fltt'er ret 'tMhiiik&m^ in niet-exportlaitsen, gehjwden ibri^ 8),
I :•:=:; : r

; :: r

:-r-::-:4-T:;L-•:

AOW'er met VfcO-u'itkering in niet exportiinden, ongehuwden (504«), met of zonder Inkomensondersteuning
I r i i z i i i - :•::-^:;•;;^

e":::: ï a ' " i - :

inbnMflSDMlintcin^ kioFt},
• Zcrcêrtwrdatptrliimari2)16hitp(iiac«-vc'::

r -kini-;:-:;;:;.- : ::i:;<;-: : = ~ H ^>;:-:i::-j5r5:;-^ re

n«r de 70% nom (ab er al

c^'s-tejsi":-t ^;t3,i:^;-•

AOW'er mei V&O-uitkering in niet exportlanden, ongehuwden (70%), zonder inkomensondersteuning
• Vaand de brirf wy/WgiatVllhilBrinj n niittxpflrtliiidMi, wigdiuwilw (hrirflO).
I

!':;:;:•;

:

r-:"4';;':t ;:rL'";

"aii-;":

• ZcTO er.w dat d« inkoTeiscrdefSaitiiig per 1 anuari 2016 wrdt aitjekeerd (n'v-iinr, b^Hncn: uit hit S)'ït«n'.

Berekening uitvoeringslasten
Gevalsnummers bij vestiging Roermond, schrijnende gevallen AOW/V&O
Gevallen herzien per I j a n u a r i 2016
Vestiging Gevalsnummer reden herziening

oud bedrag nieuw bedrag Toename
per maand

per maand

per maand

RM

AO51278990

Inkomensondersteuning

0

25,48

25,48

RM

BL00349060

Inkomensondersteuning

0

25,48

25,48

RM

AO15022560

Inkomensondersteuning

0

5,61

5,61

RM

LD00608600

Inkomensondersteuning

0

1,02

1,02

RM

BL00447110

Inkomensondersteuning

0

2,04

2,04

RM

VZ05404850

Inkomensondersteuning

0

5,61

5,61

RM

RM00941090

50%->70%

14,84

22,25

7,41

RM

VZ04198990

50%->70%

267,13

400,56

133,43

RM

RM00657950

50%->70%

29,68

44,51

14,83

Totaal

220,91

4/4

V

B

TNT Post

sociale Verzekeringsbank

Port betaald
Port Payé
Pays-Bas

Postbus 1100, 1180 BH Amstelveen

f-'-lOtrm:»....-.!....:

•^r:Sc..i^~«lJi«iZ=t^p8.l

X