3
Vragenuur: Vragen Ellemeet
Vragen van het lid Ellemeet aan de minister voor Medische
Zorg en Sport over het bericht "Soms minder dan de helft
van de zorg vergoed".
De voorzitter:
Ik heet de minister voor Medische Zorg van harte welkom.
Mevrouw Ellemeet stelt een vraag over het bericht dat soms
minder dan de helft van de zorg wordt vergoed. Het woord
is aan mevrouw Ellemeet namens GroenLinks.

Mevrouw Ellemeet (GroenLinks):
Voorzitter, dank u wel. Veel mensen in Nederland worstelen
met hoge zorgkosten. Ze berekenen nu zo precies mogelijk
wat de zorg hen gaat kosten, zodat ze, als dat nodig is,
voldoende geld opzij kunnen leggen om de rekening te
kunnen betalen. Er ligt dan ook een grote verantwoordelijkheid op de schouders van de zorgverzekeraars om in hun
polissen zo precies mogelijk aan te geven hoe hoog het
vergoede tarief is voor niet-gecontracteerde zorg en zich
daar dan natuurlijk ook aan te houden. GroenLinks is
geschrokken van het bericht dat zorgverzekeraars minder
zorg vergoeden dan afgesproken in de polis. Mensen die
zorg krijgen van een niet-gecontracteerde zorgaanbieder
worden geconfronteerd met onverwacht hoge eigen bijdragen, bijvoorbeeld in de geestelijke gezondheidszorg. Vergoedingen blijken in de praktijk niets te maken te hebben
met het gemiddelde tarief en zijn niet marktconform. Mensen worden zo misleid en komen in de problemen. GroenLinks wil dit zo snel mogelijk aanpakken.
Daarom heb ik de volgende vragen aan de minister. Is de
minister het met GroenLinks eens dat mensen niet geconfronteerd mogen worden met onverwacht hoge zorgkosten
door misleidende zorgpolissen? De Zorgautoriteit is een
breed onderzoek gestart naar deze misstanden. Wanneer
worden de uitkomsten hiervan verwacht? Waarom heeft
de Zorgautoriteit de afgelopen tijd niet ingegrepen? Welke
zorgdomeinen worden in het onderzoek meegenomen?
Wordt er voldoende prioriteit gegeven aan de ggz? Kan de
minister ons garanderen dat de vrije artsenkeuze niet onder
druk komt te staan? Hoe gaat hij ervoor zorgen dat mensen
kunnen blijven kiezen voor de zorg die bij hen past? Hoe
worden verzekerden gecompenseerd voor de vergoeding
die zij de afgelopen periode zijn misgelopen? Welke tussenoplossing zoekt de minister tot het onderzoek van de
Zorgautoriteit is afgerond? Ten slotte: hoe gaat de minister
zorgverzekeraars aanspreken op hun verantwoordelijkheid?
Gaat hij hierover harde afspraken maken in de hoofdlijnakkoorden?

Minister Bruins:
Voorzitter, dank u wel. Tegen mevrouw Ellemeet zou ik het
volgende willen zeggen. Ik heb het bericht in de krant van
gisteren gelezen. Ik heb ook even mijn licht opgestoken bij
de NZa. Voor hen was het niet een nieuw bericht. De NZa
heeft van de Stichting Zorghuis al eerder dit signaal doorgekregen en ook op basis daarvan haar onderzoek gestart.
Nog voor de zomer wil zij met een uitslag komen. Ik denk
dat dat eerst gezegd moet worden.
Ik ben nog niet toe aan de omschrijving dat er sprake zou
zijn van misleidende polissen. Wij spreken hier over naturapolissen. Daarbij wordt conform het hinderpaalcriterium
circa 75% van de rekening vergoed. Over het algemeen
wordt er daarnaast door de zorgverzekeraar niet een aanvullende rekening gestuurd aan de consument. Die 75% is
een praktijkervaring op basis van jurisprudentie. Over het
algemeen zal dat volstaan. In sommige gevallen zal het
misschien te hoog zijn en in andere misschien te laag. Ik
heb dus eerst meer feiten en cijfers nodig om de redenering
van mevrouw Ellemeet te volgen dat er sprake is van misleidende polissen. Vooralsnog houd ik mij verre van dat
woord.
Mevrouw Ellemeet (GroenLinks):
Het is geen nieuws voor de Zorgautoriteit, zegt de minister.
Dat baart mij dan nog meer zorgen omdat er tot nu toe nog
niet actief is ingegrepen of opgetreden door de Zorgautoriteit. Ik wil de minister daarom vragen hoe hij aankijkt tegen
de actieve rol die de Zorgautoriteit zou moeten spelen als
er sprake is van misstanden of van onverwacht hoge eigen
bijdragen voor mensen op basis van hun naturapolis. Hoe
ziet de minister deze rol van de Zorgautoriteit? Wil hij hierover in overleg met de Zorgautoriteit?
Uit het onderzoek van Zorghuis blijkt dat er sprake is van
hogere eigen bijdragen en dat mensen onverwacht geconfronteerd worden met hoge zorgkosten. Het gaat dan om
mensen die al worstelen met die zorgkosten en die daar
soms zelfs van wakker liggen, en dan blijkt die rekening
nog hoger te zijn voor henzelf. Wat wil de minister daar in
de tussentijd aan doen? We kunnen wachten tot de zomer
op het rapport van de Zorgautoriteit, maar dit probleem
speelt nu bij mensen. Welke verantwoordelijkheid ziet de
minister daarbij voor zichzelf?
Uit het onderzoek van Zorghuis blijkt ook dat er in die zin
wel sprake is van misleiding in de zorgpolis omdat er vaak
gesproken wordt van een vergoeding tot maximaal 100%
van het gemiddelde tarief. Uit de praktijk blijkt dat er in de
meeste gevallen gerekend wordt met het laagste tarief dat
verzekeraars afspreken met zorgaanbieders, dus niet met
het gemiddelde tarief. Er is dan dus ook geen sprake van
een marktconform tarief. Hoe wil de minister hier wat tegen
doen?

Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Het woord is aan de minister.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Ellemeet

Minister Bruins:
Hier komen we al een klein beetje op het onderwerp van
het onderzoek: wat is nou het gemiddelde tarief? Moet dat
van een basispolis worden genomen, of moet een hoger
tarief dan dat van een basiskwaliteitpolis worden berekend?
Hoe valt dat te combineren? Doen alle verzekeraars dat op
dezelfde manier? Mijn eerste indruk is dat dat niet het geval

6 maart 2018
TK 57

57-3-1

is en dat verschillende verzekeraars verschillende rekenmethoden hanteren. Ik vind dat we de feiten daarover op tafel
moeten hebben voordat we daar een nader debat over
kunnen voeren. Voor de zomer kan de NZa dat onderzoek
doen. Dat gebeurt niet op instigatie van mij; dat gebeurt op
instigatie, op basis van het signaal van het Zorghuis. Nogmaals, dat signaal is niet gisteren via de krant gekomen;
dat is in januari gekomen. Ik vind het heel attent en ook
helder, duidelijk en goed van de NZa dat zij op dat punt
actie onderneemt. Eerst moeten de feiten op een rijtje
worden gezet en dan verder, zou ik willen zeggen.

Mevrouw Dijksma (PvdA):
De minister zegt: ik doe eigenlijk niets totdat ik het onderzoek van de Nederlandse Zorgautoriteit in handen heb. Dat
heeft hij sowieso niet voor de zomer. Ondertussen gaat de
minister wel een aantal heel lastige debatten krijgen met
de zorgverzekeraars over bijvoorbeeld de hoofdlijnenakkoorden. Moet ik nu aannemen dat het probleem dat nu onderzocht wordt eigenlijk tot die tijd van de kant van de minister
bevroren wordt en er helemaal niets over gezegd wordt,
ook niet wanneer hij persoonlijk aan tafel zit met de zorgverzekeraars? Dat kan toch niet waar zijn?

Mevrouw Ellemeet (GroenLinks):
Een aantal feiten hebben we al dankzij het onderzoek dat
Zorghuis heeft gedaan. Ik zou heel graag willen dat de
minister nu met die feiten aan de slag gaat zodat we de
problemen oplossen voor al die mensen die hun zorg nu
niet kunnen betalen.

Minister Bruins:
Ik roep maar even in herinnering dat we aan deze Kamer
al een toezegging hebben gedaan — "we" zijn in dit geval
collega De Jonge en ik — dat we eind maart, begin april
een brief sturen aan uw Kamer over het onderzoek naar
ongecontracteerde zorg, specifiek in de wijkverpleging. Dat
is het ene punt. Het andere punt is dat we nog dit voorjaar
naar de Kamer komen met voorstellen om contractering te
bevorderen. Dat zijn twee concrete acties die uitstaan voor
de komende periode, waarmee dus niet is gezegd dat er
sprake is van op de handen zitten.

Mevrouw Van den Berg (CDA):
Wetten zonder werking zijn waardeloos. Dat geldt trouwens
ook voor afspraken, want de conclusie is toch dat hierop
blijkbaar in het verleden geen toezicht is gehouden. Hoe
wil de minister ervoor zorgen dat dit in de toekomst niet
meer kan voorkomen?
Minister Bruins:
De huidige werkwijze is als volgt. We hebben in de wet een
hinderpaalcriterium geformuleerd en de omschrijving van
dat hinderpaalcriterium heeft door jurisprudentie in de
afgelopen jaren een steeds concretere invulling gekregen.
Zo komen we aan dat percentage van 75 van het gemiddeld
gecontracteerde tarief. Ik vind dat eigenlijk wel een goede
werkwijze. Daar is niks vreemds aan. De vraag is natuurlijk
of de zorgverzekeraar op een goede manier invulling geeft
aan de polisafspraken die hij jaar over jaar maakt. We hebben de NZa om daarop toe te zien. Ik vind dat dus eigenlijk
wel een goed werkend systeem.
De heer Hijink (SP):
De minister reageert wel heel nonchalant op het feit dat
mensen gewoon niet meer de zorg vergoed krijgen die ze
nodig hebben. Vindt hij niet dat de zorgverzekeraar wel heel
makkelijk misbruik kan maken van de enorme macht die
hij heeft gekregen binnen het huidige zorgstelsel? Mij lijkt
dat dit wel zo is. De minister haalt volgens mij zijn schouders er een beetje bij op, maar het is natuurlijk zo dat zij
tarieven rekenen waarvoor de gemiddelde zorgverlener
helemaal niet kan werken. Is hij het dan niet met de SP eens
dat ook mensen die naar de arts van hun keuze willen gaan,
die zorg vergoed moeten kunnen krijgen en niet met enorme
rekeningen geconfronteerd moeten worden?
Minister Bruins:
We praten hier over een hinderpaalnorm waarvan sprake
is bij een naturapolis. Mensen kunnen nog meer helderheid
willen hebben over hun zorgkostenvergoeding — ik zou
menen dat dit bij deze naturapolis ook goed georganiseerd
is — maar consumenten kunnen ook kiezen voor een andere
verzekeringspolis, namelijk voor de zogeheten restitutiepolis.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Ellemeet

De voorzitter:
Mevrouw Dijksma, uw tweede, aanvullende vraag.
Mevrouw Dijksma (PvdA):
Maar daarmee heeft de minister nog niet de vraag beantwoord wat hij gaat doen met de gegevens die in ieder geval
gisteren naar buiten kwamen — weliswaar via de krant —
waarbij het er toch op lijkt dat verzekerden niet altijd krijgen
waar ze recht op hebben. U gaat juist over dit soort onderwerpen …
De voorzitter:
De minister.
Mevrouw Dijksma (PvdA):
… de komende maanden afspraken maken met de zorgverzekeraars. Betekent dit nou serieus dat u pas …
De voorzitter:
Dat de minister.
Mevrouw Dijksma (PvdA):
Betekent dit nou serieus dat de minister op het moment
dat de NZa met haar rapport naar buiten komt, pas een
vervolgstap kan zetten? Dat zou mosterd na de maaltijd zijn
voor de grote onderhandelingen die hij op dit moment voert
met de zorgverzekeraars.
Minister Bruins:
U wrijft het me maar een beetje in. Die hoofdlijnakkoorden
zijn heel stevig. Dat zal echt veel van de energie vragen. Ik
vind goede zorg voor iedereen in dit land van heel groot
belang. Of er sprake is van misleidende polissen — dat zijn
niet mijn woorden, maar die van mevrouw Ellemeet — valt

6 maart 2018
TK 57

57-3-2

eerst te bezien. Ik wil eerst echt precies weten hoe het zit
voordat ik daar aan de hand van een krantenartikel ... Als
we hier al een hele reeks van krantenartikelen of andere
signalen over hadden gehad, had ik daar misschien een
andere opvatting over kunnen hebben, maar ik heb niet
een heel rijtje of een boekwerkje in de kast staan met eerdere signalen over misstanden. Ik wil dit dus serieus nemen
en hecht eraan te zeggen dat dit niet begon bij het krantenartikel van gisteren, maar bij het signaal dat Zorghuis begin
dit jaar aan de NZa heeft gegeven. Dat eerste gesprek tussen
Zorghuis en NZa is ook geweest in januari.
Mevrouw Van Brenk (50PLUS):
Ik schrok een beetje toen de minister zei: ik vind dat het
systeem goed werkt, dus ik hoef niet zo veel te doen. Als
dat onafhankelijke onderzoek van Zorghuis en dat signaal
er niet geweest waren, miskent de minister toch wat hier
aan de hand is? Nu pas gaat de NZa iets doen. Dus het
systeem werkt toch niet goed? Kan de minister daar nog
even op reflecteren?
Minister Bruins:
Ik vind eigenlijk dat het opnemen van zo'n hinderpaalcriterium in de Nederlandse wetgeving een goede werking heeft.
Waar dat wringt, staat de gang naar de rechter open.
Daarvan wordt ook gebruikgemaakt. Dat vind ik wel een
goede werkwijze.
Mevrouw Voortman (GroenLinks):
Mijn collega heeft net vragen gesteld. De minister gaf aan
dat hij eerst het onderzoek wil afwachten. Maar mevrouw
Ellemeet heeft ook gevraagd naar de geestelijke gezondheidszorg. Wordt die ook meegenomen in het onderzoek?
Minister Bruins:
Dat zou ik moeten navragen. Ik heb verzuimd die vraag te
beantwoorden; dat is correct. In de snelheid van de vele
vragen binnen één minuut heb ik die vraag niet beantwoord.
Maar dat zal ik vragen aan de Nederlandse Zorgautoriteit.
De voorzitter:
Dank u wel.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Ellemeet

6 maart 2018
TK 57

57-3-3