2

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

261
Vragen van het lid Van Meijeren (FvD) aan de Staatssecretaris van Justitie en
Veiligheid en de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over
de gevolgen van de asielinstroom van Afghanistan naar Nederland
(ingezonden 9 september 2021).
Antwoord van Staatssecretaris Broekers-Knol (Justitie en Veiligheid), mede
namens Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (ontvangen
11 oktober 2021). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021,
nr. 88).
Vraag 1
Hoeveel vreemdelingen uit Afghanistan hebben sinds de inauguratie van Joe
Biden tot president van de Verenigde Staten, wat tot grote onzekerheden
leidde over de situatie in Afghanistan, tot heden een asielaanvraag ingediend
of aangekondigd een asielaanvraag in te willen dienen? Wilt u dit specificeren
per maand?
Antwoord 1
De inauguratie vond plaats op 20 januari 2021. In de tabel hieronder staat het
aantal eerste asielaanvragen van vreemdelingen met de Afghaanse nationaliteit in 2021 per maand. Herhaalde asielaanvragen worden hier dus buiten
beschouwing gelaten.

Tabel: aantal eerste asielaanvragen van vreemdelingen met de Afghaanse nationaliteit
vanaf 1 januari tot en met 31 augustus 2021

Afghaanse

Jan

feb

Mrt

Apr

Mei

Jun

Jul

Aug

30

40

80

70

40

100

110

260

Bron: Open Data1 Migratieketen. Alle cijfers zijn afgerond op tientallen. Afgeronde delen tellen
niet altijd op tot de afgeronde som.
1
https://data.overheid.nl/communities/open-data-migratieketen.

Vraag 2
Hoeveel van die aanvragen heeft u tot dusver ingewilligd, afgewezen, of niet
in behandeling genomen? Wilt u dit specificeren per maand?

ah-tk-20212022-261
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Antwoord 2
In de tabel hieronder staat de afdoening van vreemdelingen met de
Afghaanse nationaliteit per maand van 2021. De zaken waarop in een bepaald
jaar (of maand) beslist wordt zijn niet perse dezelfde zaken die dat jaar
ingestroomd zijn, omdat niet alle ingestroomde zaken in hetzelfde jaar
worden afgedaan. Er zijn geen zaken van vreemdelingen met de Afghaanse
nationaliteit niet in behandeling genomen.

Tabel: Afhandeling eerste asielaanvragen van vreemdelingen met de Afghaanse
nationaliteit vanaf 1 januari tot en met 31 augustus 2021
Afghaanse

Jan

feb

Mrt

Apr

Mei

Jun

Jul

Aug

Totaal

Afwijzing
Inwilliging
Totaal

10
30
40

20
20
40

10
70
80

30
110
140

30
40
70

30
70
100

20
110
130

10
60
70

160
510
670

Bron: Open Data Migratieketen. Alle cijfers zijn afgerond op tientallen. Afgeronde delen tellen
niet altijd op tot de afgeronde som.

Vraag 3
Kunt u een voorlopige inschatting maken van het totaal aantal asielaanvragen
dat nog zal voortvloeien uit de ruim 40 duizend e-mails die u in de afgelopen
weken ontvangen heeft inzake de actuele evacuatieoperatie?1 Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 3
Nee, die inschatting over aantallen kan niet worden gemaakt. Er kan geen
directe relatie worden gelegd tussen de aantallen hulpverzoeken, onder meer
afkomstig van Afghaanse vreemdelingen, Nederlandse burgers, organisaties
in Afghanistan, en het aantal asielaanvragen dat in Nederland wordt
ingediend.
Vraag 4
Hoeveel gezinsleden worden gemiddeld per asielzoeker uit Afghanistan, die
een verblijfsvergunning heeft gekregen, naar Nederland gehaald?
Antwoord 4
Op die vraag kan ik in dit bestek geen antwoord geven. In de tabel hieronder
staat het aantal ingereisde nareizigers van vreemdelingen met de Afghaanse
nationaliteit in 2021 per maand. Er kan veel tijd verstrijken tussen de
asielaanvraag van de asielzoeker en het inreizen van eventuele nareizigers,
daarom kunnen onderstaande cijfers niet vergeleken worden met de recente
asielinstroom. Het is in de beschikbare tijd niet mogelijk geweest om een
analyse uit te voeren waarin deze instroom vergeleken kan worden met een
hoeveelheid asielinstroom in het verleden. Overigens waren de aantallen
nareizigers in de hieronder weergegeven periode zeer laag, vanwege Corona
en daarmee verband houdende reisbeperkingen.

Tabel: Aantal ingereisde nareizigers van vreemdelingen met de Afghaanse
nationaliteit tot en met augustus 2021

Afghaanse

Jan

feb

<5

8

Mrt

Apr

Mei

Jun

Jul

Aug

Totaal

22

<5

<5

17

<5

<5

58

1

Bron: Asylum Trends augustus 2021 . Omwille van herleidbaarheid worden getallen kleiner dan
5 als <5 weergegeven. Afgeronde delen tellen niet altijd op tot de som.
1
https://ind.nl/over-ind/cijfers-publicaties/paginas/asieltrends.aspx.

1

Feitenrelaas evacuatieoperatie Afghanistan d.d. 7 september 2021.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Vraag 5
Kunt u aangeven wat het maximale aantal Afghaanse asielzoekers is dat
Nederland voornemens is op te nemen? Zo nee, waarom niet? Aan de hand
van welke criteria wordt bepaald hoeveel asielzoekers Nederland kan
opnemen?
Antwoord 5
Nederland werkt in het asielbeleid niet met maxima of quota.
Vraag 6
Hoe beoordeelt u of asielzoekers uit Afghanistan daadwerkelijk gevaar lopen
in Afghanistan?
Antwoord 6
In algemene zin kan gezegd worden dat wanneer iemand in Nederland asiel
aanvraagt in een zorgvuldige asielprocedure door de Immigratie- en
Naturalisatiedienst (IND) wordt beoordeeld of betrokkene wel of niet voor
bescherming in aanmerking komt. De IND doet dat op basis van het geldende
asielbeleid voor het betreffende land.
Voor Afghanistan geldt thans een besluit- en vertrekmoratorium vanwege de
onzekere situatie in dat land. Na ontvangst van het ambtsbericht inzake de
situatie in Afghanistan van het Ministerie van Buitenlandse Zaken zal uw
Kamer nader worden geïnformeerd over de conclusies die op basis van dat
ambtsbericht worden getrokken voor het landgeboden asielbeleid. Het
Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft aangegeven dat de publicatie van
het ambtsbericht in het eerste kwartaal van 2022 wordt verwacht.
Vraag 7
Beoordeelt u al voordat Afghaanse asielzoekers naar Nederland komen of zij
redelijkerwijs in aanmerking komen voor een verblijfsvergunning? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, wat zijn de uitkomsten hiervan?
Antwoord 7
De asielprocedure start pas in Nederland.
Vraag 8
Deelt u de mening dat het de voorkeur heeft dat Afghaanse asielzoekers op
een plaats buiten Nederland worden opgevangen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Het heeft de voorkeur van het kabinet om vluchtelingen de bescherming te
bieden in de regio van het thuis dat men noodgedwongen moet ontvluchten.
Personen die in Nederland een asielvergunning aanvragen en verkrijgen
worden in Nederland opgevangen in afwachting van een beslissing op de
asielaanvraag.
Vraag 9
Hoeveel asielzoekers uit Afghanistan, worden opgevangen door landen in de
regio? Wilt u dit aangeven per land?
Antwoord 9
De UNHCR publiceert gegevens over hoeveel Afghanen in de regio worden
opgevangen. Op 31 augustus 2021 waren in de landen in de regio in totaal
2,2 miljoen Afghaanse vluchtelingen geregistreerd, van wie 1,4 miljoen in
Pakistan, 780 duizend in Iran en 7 duizend in Tajikistan. Een deel van hen
verblijft daar al langere tijd, soms al sinds 1979. Sinds 1 januari 2021 zijn
circa 35 duizend Afghanen naar de buurlanden gevlucht met het oog op
internationale bescherming2.
Vraag 10
Heeft u afspraken gemaakt met landen in de regio, over de opvang van
Afghaanse asielzoekers? Zo nee, waarom niet?

2

Zie data2.unhcr.org/en/situations/afghanistan (geraadpleegd op 23 september 2021).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

Antwoord 10
Wereldwijd stonden voor de recente machtsovername door de Taliban reeds
2,7 miljoen Afghanen bij UNHCR geregistreerd als vluchteling, waarvan het
overgrote deel in de buurlanden Pakistan en Iran. Hoewel er op dit moment
nog geen sprake is van het op gang komen van grote nieuwe vluchtelingenstromen vanuit Afghanistan naar de regio, is het kabinet van mening dat het
van groot belang is alvast de voorbereidingen te treffen mocht een dergelijk
scenario bewaarheid worden. Het kabinet is van mening dat opvang in eerste
instantie duurzaam in de regio dient plaats te vinden, en de EU de regio
daarbij dient te ondersteunen, gezamenlijk met de internationale gemeenschap. Om landen in de regio te ondersteunen bij het treffen van dergelijke
voorbereidingen heeft het kabinet een bijdrage van EUR 3,5 mln. toegezegd
aan het Regional Refugee Preparedness and Response Plan dat is opgesteld
door UNHCR. Hiermee geeft het kabinet tevens uitvoering aan de motie Van
Haga over het actief inzetten op opvang van Afghaanse vluchtelingen in de
eigen regio (Kamerstuk 27 925, nr. 825).
Voorts is ook in Europees verband gesproken over de noodzaak hulp te
blijven verlenen aan de Afghaanse bevolking, inclusief de grote groep intern
ontheemden, en aan landen in de regio bij de omgang met de te verwachten
instroom van Afghanen. Het kabinet heeft tijdens de JBZ-Raad van 31 augustus jl. de Commissie opgeroepen om te komen tot een EU-actieplan voor
Afghanistan waarin aandacht is voor opvang in de regio en migratiesamenwerking. De Commissie zegde dit toe. Ook heeft het kabinet de Europese
Commissie verzocht in gesprek te gaan met landen in de regio en landen op
de migratieroute richting de EU over migratiesamenwerking en steun voor
onder andere opvang en asielmanagement. Het verstevigen van grensmanagement en het tegengaan van mensensmokkel is daarbij tevens van
belang. Het kabinet verwijst hierbij graag naar de aangenomen verklaring
tijdens de JBZ-Raad3. De Europese Raad heeft tevens de oprichting van een
regionaal politiek samenwerkingsplatform met de directe buurlanden van
Afghanistan aangekondigd.
Vraag 11
Hoe beoordeelt u het voorgenomen asielbeleid van Denemarken, dat erop
neerkomt dat asielzoekers altijd worden opgevangen in centra buiten
Denemarken? Bent u bereid te onderzoeken of Nederland dit voorbeeld kan
volgen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 11
Het kabinet wil graag dat er instrumenten worden ingevoerd waarmee de
migratiebewegingen op de middellange en lange termijn beter kunnen
worden beheerst. Ook moeten de chronische tekortkomingen in beleid en
praktijk van het huidige migratie- en asielsysteem worden aangepakt,
waaronder het probleem van de steeds meer gemengde migratiestromen die
ertoe leiden dat een meerderheid van de asielzoekers in de EU na het
doorlopen van de procedures geen recht op internationale bescherming blijkt
te hebben.
Hiervoor zijn duurzame oplossingen zoals door de Europese Commissie
voorgesteld in het kader van het nieuwe Europese pact voor migratie en asiel
van belang. External processing is geen onderdeel van de huidige
EU-asielregelgeving (meer in het bijzonder EU-asielprocedurerichtlijn), noch
van de Commissievoorstellen inzake het asiel en migratiepact van 23 september jl., noch van het huidige Regeerakkoord. Denemarken is zoals bekend
door zijn opt-out niet gebonden aan de EU-asielprocedurerichtlijn. Wel is
Denemarken partij bij het Vluchtelingenverdrag en het Europees Verdrag van
de Rechten van de Mens. Binnen de normatieve kaders van deze verdragen
hebben lidstaten de ruimte om een eigen beleidsafweging te maken. Het
kabinet is dan ook terughoudend om een appreciatie van de Deense
beleidskeuzes te geven.

3

https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2021/08/31/statement-on-thesituation-in-afghanistan/?utm_source=dsmsauto&utm_medium=email&utm_campaign=Statement+on+the+situation+in+Afghanistan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4

Vraag 12
Op welke onderdelen biedt Nederland asielzoekers meer rechten, dan waar
Nederland zich verdragsrechtelijk toe verplicht heeft? Bent u bereid de
rechten van asielzoekers op deze onderdelen te versoberen? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 12
In de Europese wetgeving, waaraan ook Nederland is gebonden, zijn onder
meer de minimumnormen vastgelegd waaraan een asielprocedure moet
voldoen (EU-Procedurerichtlijn), de opvangrechten voor asielzoekers
(EU-Opvangrichtlijn) en de criteria op basis waarvan een asielvergunning
moet worden verstrekt (EU-Kwalificatierichtlijn). Er is geen recent of sluitend
overzicht van de onderdelen waarop de Nederlandse asielwet- en regelgeving
minder stringent is dan de minimumnormen van de Europese regelgeving.
Rechten voor asielzoekers die vallen onder deze onderdelen zijn: het recht op
rechtsbijstand voorafgaande aan de (afwijzende) beslissing op het asielverzoek, het recht op een asielvergunning voor onbepaalde tijd indien de
asielzoeker de vijf voorafgaande jaren in het bezit is geweest van asielvergunning voor bepaalde tijd en nog steeds asielbescherming nodig heeft, het
recht op gezinshereniging voor subsidiair beschermden onder dezelfde
voorwaarden als erkende vluchtelingen, en het rechtsmiddel hoger beroep in
asielzaken. Verder heeft een asielzoeker die langer dan zes maanden in
afwachting is van een beslissing op zijn asielverzoek toegang tot de
arbeidsmarkt, terwijl de (maximum)termijn in de EU-regelgeving op negen
maanden ligt. De ratio van deze rechten is met name gelegen in het voeren
van een efficiënte asielprocedure, het kunnen behouden van het éénstatusstelsel en het bevorderen van de integratie van asielvergunninghouders. Het
kabinet ziet dan ook geen reden om dit beleid aan te passen.
Vraag 13
Waar bent u van plan de asielzoekers uit Afghanistan te gaan huisvesten en
hoe ziet u dit in het licht van de enorme woningnood waar Nederland
momenteel mee kampt?
Antwoord 13
Wanneer Afghaanse evacués een asielvergunning verleend krijgen, worden zij
vergunninghouder en hebben daarmee volgens de Huisvestingwet 2014 recht
op een woning. Ingevolge de halfjaarlijkse taakstelling worden zij gekoppeld
aan een Nederlandse gemeente, die verantwoordelijk is voor de huisvesting.
Gemeenten hebben moeite met het realiseren van de taakstelling wegens het
tekort aan woningen. Zo verblijven momenteel ongeveer 11.000 vergunninghouders in de opvang van het COA, in afwachting van huisvesting in de
gemeente. Mede daarom hebben de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties en de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid op
25 augustus jl. bestuurlijke partners opgeroepen om o.a. de achterstand bij
het realiseren van de taakstelling uitplaatsing statushouders in te lopen. Om
gemeenten hierbij te ondersteunen, heeft het kabinet al sinds november 2020
meerdere ondersteuningsmaatregelen genomen. Deze staan beschreven in de
brief Opgaven Huisvesting statushouders en Opvang aan de commissarissen
van de Koning en burgemeesters van 3 november 2020, welke als bijlage is
toegevoegd aan de brief van de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid
van 3 november 20204, en staan beschreven in de Integrale Handreiking voor
opvang, huisvesting en inburgering5 gepubliceerd op 12 februari 2021. In juli
2021 is een regeling gestart om versnelde huisvesting en begeleiding van
grote gezinnen statushouders te stimuleren. Daarnaast heeft het kabinet
aangekondigd in 2021 wederom een bedrag van € 50 miljoen beschikbaar te
stellen voor de bouw van (flexibele) huisvesting voor kwetsbare groepen,
waarvan tenminste € 15 miljoen voor statushouders. Het kabinet ondersteunt
dit met kortingen en vrijstellingen op de Verhuurdersheffing. Overige
maatregelen en de oproep aan de bestuurlijke partners staan beschreven in
de bestuurlijke brief, welke als bijlage is toegevoegd aan de brief van de

4
5

Kamerstuk 19 637, nr. 2669.
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/brieven/2021/02/12/begeleidende-brief-integralehandreiking.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

5

Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid van 25 augustus 20216. Naar
aanleiding van deze oproep is er in de afgelopen weken overleg geweest aan
alle provinciale regietafels. Aan deze tafels zijn in samenwerking met RVB,
COA en BZK mogelijkheden verkend voor additionele locaties ten behoeve
van versnelde (tijdelijke) huisvesting van statushouders. In de komende
weken wordt bekeken welke opties meest kansrijk zijn om op korte termijn te
kunnen ontwikkelen.
Vraag 14
Bent u bereid te bewerkstelligen dat Afghaanse asielzoekers in geen enkele
gemeente (meer) voorrang krijgen op Nederlanders bij de toewijzing van een
woning? Zo nee, waarom niet? Zo nee, waarom acht u het gerechtvaardigd
dat asielzoekers eerder in aanmerking komen voor een volwaardige woning,
dan Nederlanders die soms al jarenlang op een wachtlijst staan?
Antwoord 14
De gemeente is verantwoordelijk voor het huisvesten van vergunninghouders
conform de halfjaarlijkse taakstelling. Dit volgt uit de Huisvestingswet 2014.
Sinds 1 juli 2017 kunnen gemeenten echter zelf bepalen welke categorieën
woningzoekenden ze als urgentiecategorie in de huisvestingsverordening
wensen op te nemen. Deze keuze is daarmee lokaal bepaald. Dat vergunninghouders op dit moment door sommige gemeenten in een urgentieregeling
als voorrangscategorie worden beschouwd, is het gevolg van de afwegingen
die gemeenten hebben gemaakt gegeven enerzijds de huidige lokale situatie
op de woningmarkt en anderzijds de taakstelling die gemeenten hebben om
vergunninghouders te huisvesten. Het kabinet is niet bereid de mogelijkheid
voor gemeenten om hierin een eigen afweging te maken af te nemen.
Vraag 15
Bent u op de hoogte van de lustmoord op een 13-jarig meisje door
Afghaanse asielzoekers in Oostenrijk?7 Houdt u rekening met het risico dat
een dergelijk misdrijf zich in Nederland voordoet?
Antwoord 15
Ik heb via de media kennisgenomen van deze zaak. Dit incident is natuurlijk
zeer treurig, maar kan geen aanleiding zijn om aan te nemen dat jegens een
bepaalde nationaliteit generieke extra maatregelen nodig zijn.
Vraag 16
In welke mate zijn Afghaanse asielzoekers in Nederland betrokken geweest bij
gewelds- of zedenmisdrijven? Kunt u hier een overzicht van verstrekken over
de afgelopen tien jaar, waarbij onderscheid gemaakt wordt tussen de
verschillende soorten misdrijven?
Antwoord 16
In het incidentenoverzicht 2020 staat het aantal misdrijven dat begaan is door
asielzoekers. In dit rapport worden de misdrijven ook uitgesplitst naar soort,
zo is er te zien dat ongeveer 60% van de geregistreerde misdrijven in 2020
waar asielzoekers van verdacht worden vielen in de categorie Diefstal en
inbraak zonder geweld en ongeveer 15% in de categorie Gewelds- en
Seksuele misdrijven. De Afghaanse nationaliteit is niet een van de 10
nationaliteiten met de meeste asielzoekers verdacht van een misdrijf. In
minder dan 2% van de gevallen is de verdachte Afghaans.
Vraag 17
Hoe beoordeelt u het feit dat Afghanen in de afgelopen tien jaar drie keer
vaker schuldig werden bevonden aan een misdrijf dan Nederlanders?8

6

Kamerstuk 19 637, nr. 2768.
https://www.telegraaf.nl/nieuws/765965649/kurz-woedend-over-lustmoord-door-afghanen.
8
https://longreads.cbs.nl/integratie-2018/criminaliteit/.
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

6

Antwoord 17
Iedereen, ongeacht herkomstland, heeft zich in Nederland te houden aan de
geldende wet- en regelgeving. Het kabinet keurt iedere vorm van overlastgevend en strafbaar gedrag ten zeerste af. Het kabinet is dan ook tevreden dat
uit de cijfers uit het door u aangehaalde Jaarrapport Integratie 2018 van het
CBS kan worden opgemaakt dat voor bijna alle herkomstgroepen, inclusief
Afghanen, het aandeel door de rechter schuldig verklaarden in de periode
2005–2016 is gedaald. In verband met verschillen in andere demografische
variabelen zoals leeftijd en geslacht, is het lastig om conclusies te verbinden
aan de vergelijking tussen de groep Afghanen en de groep Nederlanders
waar het CBS naar heeft gekeken.
Vraag 18
Welke maatregelen worden getroffen om te voorkomen dat Afghanen die
naar Nederland komen, zich schuldig maken aan gewelds- of zedenmisdrijven?
Antwoord 18
Afghaanse asielzoekers dienen zich net als ieder ander in Nederland te
gedragen conform de geldende wet- en regelgeving. Het COA biedt haar
bewoners voorlichting in de vorm van een rechten- en plichtengesprek
waarin wordt aangegeven dat zij zich aan de COA-huisregels en aan de wet
dienen te houden. Ook zijn er video’s als aanvullend voorlichtingsmateriaal
over rechten en plichten. Wanneer er ondanks deze voorlichting toch sprake
is van crimineel gedrag, wordt aangifte gedaan en zijn de politie en het OM
aan zet om strafrechtelijke maatregelen op te leggen.
Het COA heeft een breed palet aan maatregelen beschikbaar om overlastgevende asielzoekers stevig aan te pakken. Hierbij valt te denken aan overplaatsing door het COA naar de Handhaving- en Toezichtlocatie (htl), waar een
streng regime heerst en een gebiedsbeperking wordt opgelegd. Middels de
zogenaamde landelijke Top-X lijst wordt door het Ministerie van Justitie en
Veiligheid maandelijks in kaart gebracht wie de meest hardnekkige overlastgevende en criminele asielzoekers zijn. Zij kunnen rekenen op een individuele
aanpak en staan onder verscherpt toezicht van betrokken partijen uit de
migratieketen, waardoor asielaanvragen bijvoorbeeld versneld worden
afgedaan. Al deze maatregelen zijn gebundeld in een toolbox. Deze heeft het
Kabinet samen met de brief van 10 november 2020 met uw Kamer gedeeld9.
Vraag 19
Welke maatregelen heeft u getroffen om te voorkomen dat zich onder de
Afghanen die naar Nederland komen, terroristen bevinden die mogelijk
aanslagen zullen beramen of plegen in Nederland?
Antwoord 19
In algemene zin wordt in de «kleine vreemdelingenketen» (IND, COA en
DT&V), hoewel het geen opsporingsdiensten betreffen, continu geïnvesteerd
in het bevorderen van het veiligheidsbewustzijn van de medewerkers. Politie,
KMar, en andere betrokken organisaties, zoals de IND, zijn alert op personen
die mogelijk een dreiging voor de nationale veiligheid kunnen vormen. Dat
geldt voor alle vreemdelingen die bescherming vragen in Nederland, dus ook
voor de vreemdelingen uit Afghanistan.
Politie en de KMar voeren de identificatie en registratie uit in het asielproces.
Hierbij worden onder meer vingerafdrukken afgenomen, die zullen worden
gecontroleerd in alle systemen, waaronder het Schengen Informatie Systeem
(SIS). Ook wordt een verhoor afgenomen gericht op de identificatie van de
persoon. In dit proces wordt tevens informatie verzameld met betrekking tot
nationale veiligheid en signalen van mensensmokkel en -handel. De IND
screent daarna de personen op basis van alle beschikbare informatie en
gebruik makend van sociale media.
Als er aanwijzingen zijn dat de asielzoeker mogelijk een gevaar is voor de
nationale veiligheid dan wordt dit via de hiervoor in het leven geroepen
meldstructuur doorgegeven aan de inlichtingen- en veiligheidsdiensten.

9

Kamerstuk 19 637, nr. 2671.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

7

In het asielproces zal bovendien, op individuele basis, worden gekeken of
bijvoorbeeld het handelen in de oorlogssituatie of de eventuele betrokkenheid
bij kwestieuze organisaties reden is om af te wijzen op basis van artikel 1F
van het vluchtelingenverdrag, dan wel het treffen van andere maatregelen.
Vraag 20
Hoe beoordeelt u het feit dat een kwart van de Afghanen die al meer dan
negen jaar in Nederland verblijven nog steeds een bijstandsuitkering
ontvangt?10
Antwoord 20
Uit het aangehaalde onderzoek blijkt dat 24% van de Afghanen die al langer
dan negen jaar in Nederland verblijven een bijstandsuitkering heeft. Uit het
recenter Jaarrapport (2020) van het CBS is dit 22% bij een verblijfsduur van 9
jaar of langer.
Bijstand, WW en arbeidsongeschiktheidsuitkeringen zijn deels communicerende vaten. De hoge bijstandsafhankelijkheid van Afghanen gaat gepaard
met een lage afhankelijkheid van andere uitkeringen. Onder Afghanen die
negen jaar of langer in Nederland verblijven, heeft 2% een werkloosheidsuitkering en 4% een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Deze percentages zijn
vergelijkbaar met die van personen zonder migratie achtergrond.
Niet bekend is in welke mate het om een volledige bijstandsuitkering gaat.
Zoals bekend zijn vluchtelingen vaak werkzaam op tijdelijke deeltijdbanen aan
de onderkant van de arbeidsmarkt. Bij een deeltijdbaan kan het inkomen met
een bijstandsuitkering aangevuld worden. Een deel van de bijstandsuitkeringen is derhalve niet volledig.
Volledigheidshalve is in onderstaande figuur de participatiegraad voor
mannen in de leeftijd van 30 tot 40 jaar aan de hand van tijdvakken van vijf
jaren weergegeven. De figuur laat zien dat van de vluchtelingengroepen de
arbeidsparticipatie van mensen uit Afghanistan snel stijgt. Bij een verblijfsduur van 10–14 jaar loopt deze op tot iets meer dan 75%. Dit betekent dat de
uitkeringsafhankelijkheid dan ook een stuk lager zal zijn.
Sociaaleconomische positie werkend (aandeel in %) naar verblijfsduur in jaren in
Nederland 30–40-jarigen; vluchtelingen, 2017

Bron CPB (2020), Kansrijk Integratiebeleid

Vraag 21
Deelt u de zorgen van veel Nederlanders over hun veiligheid, kansen op de
woningmarkt en welvaart, als gevolg van de komst van grote aantallen
asielzoekers uit Afghanistan? Zo nee, waarom niet?

10

https://longreads.cbs.nl/integratie-2018/sociaaleconomische-positie/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

8

Antwoord 21
Het Kabinet heeft begrip voor de zorgen die er bestaan in de samenleving
over vraagstukken als veiligheid, woningmarkt, welvaart en migratie. Het
Kabinet heeft daar ook steeds oog voor bij de beleidsvorming.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

9