Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33750 XVI

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (XVI) voor het jaar 2014

Nr. 97

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARISSEN VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT EN VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 3 april 2014
Op verzoek van de Vaste commissie voor VWS van woensdag 2 april 2014
treft u onderstaand onze reactie aan op het bericht in de Volkskrant1
inzake de zorgen van huisartsen over de kwaliteit van de jeugdhulp,
alsmede een reactie op verzoek van het lid Agema over de hoogte van de
frictiekosten die met de transitie van de jeugdhulp samenhangen.
Doorverwijzing huisartsen
Naar aanleiding van een enquête van de Landelijke Huisartsenvereniging
waaruit blijkt dat veel huisartsen zich zorgen maken over hun onafhankelijke poortwachtersfunctie in het nieuwe jeugdstelsel merken wij het
volgende op.
In de Jeugdwet is opgenomen dat jeugdhulp direct toegankelijk is na
verwijzing door een huisarts, jeugdarts of medisch specialist. Juist omdat
wij veel waarde hechten aan de expertise van deze verwijzers, en in het
bijzonder die van de huisarts als poortwachter, is deze verwijsfunctie in
stand gebleven. De gemeente kan niet interveniëren bij de verwijzing,
bijvoorbeeld in de vorm van een diagnostisch team, of door toestemming
van het sociale wijkteam te verplichten. Wij zijn hier duidelijk over
geweest bij de behandeling van de Jeugdwet in de Tweede en in de Eerste
Kamer en hebben de handreiking van de VNG «Sturing en bekostiging in
de 2elijn» laten aanpassen op dit punt.
Daarnaast maken huisartsen zich blijkens de enquête zorgen of
gemeenten wel voldoende specialistische jeugdhulp inkopen, waarnaar zij
kunnen verwijzen. De gemeente heeft de plicht om een aanbod te
1

kst-33750-XVI-97
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2686/Binnenland/article/detail/3621389/2014/03/24/Artsenbezorgd-over-kwaliteit-jeugdzorg.dhtml

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33750 XVI, nr. 97

1

organiseren dat kwalitatief en kwantitatief toereikend is. Als een specifieke
vorm van jeugdhulp niet door de gemeente is ingekocht, dan moet de
gemeente er alsnog voor zorgen dat de jeugdige passende jeugdhulp
ontvangt. Dit kan door een vergelijkbaar aanbod te doen, alsnog een
contractrelatie met de aanbieder aan te gaan of de benodigde hulp te
bekostigen met een persoonsgebonden budget.
Verder willen wij nogmaals wijzen op het belang van goede afspraken
tussen huisarts en gemeente. Daarmee doelen we op afspraken over
samenwerking, zodat beide partijen hun rol in het stelsel goed kunnen
vervullen. Deze afspraken kunnen zich richten op het vorm geven van «1
gezin, 1 plan», immers als de huisarts verwijst naar jeugdhulp, is het van
belang dat de gemeente hiervan een signaal krijgt, zodat zij haar
regiefunctie kan vervullen. Aan de andere kant moet de huisarts om zijn
poortwachtersfunctie goed uit te kunnen voeren en om adequaat te
kunnen doorverwijzen, op de hoogte zijn van het beschikbare jeugdhulpaanbod in de gemeente. Daarnaast kunnen huisarts en gemeente,
afhankelijk van de omgeving van de huisarts en zijn praktijk, afspraken
maken over meer inzet op preventie, extra ondersteuning vanuit samenwerking met een sociaal wijkteam of extra investering in praktijkondersteuning.
Frictiekosten
In onze brief van 18 maart 2014 (Kamerstuk 33 750 XVI, nr. 95) hebben we
aangegeven dat het een gezamenlijke verantwoordelijkheid is van alle
betrokken partijen om de frictiekosten die gepaard gaan met de transitie
zo veel mogelijk te voorkomen. De beste manier om deze kosten te
beperken is immers het maken van verstandige afspraken tussen
gemeenten en jeugdhulpaanbieders. Op dit moment voeren gemeenten,
aanbieders, maar ook vertegenwoordigers van cliënten en huidige
financiers gesprekken om inkoopafspraken te maken. Ook voor de
Transitie Autoriteit Jeugd (TAJ), die 1 april 2014 van start is gegaan, is een
belangrijke rol weggelegd om de frictiekosten te beperken. Taken van de
TAJ zijn:
– bemiddelen tussen organisaties en gemeenten (over de te maken
inkoopafspraken);
– gemeenten adviseren bij de inkoop van die functies van jeugdhulp
waarvan de continuïteit van hulp mogelijk onder druk staat. Dit kan
bijvoorbeeld het geval zijn bij bovenregionale functies waarvoor de
contractering afstemming tussen gemeenten vraagt;
– organisaties adviseren bij het doorvoeren van noodzakelijke sanering;
– de bewindslieden te adviseren over het nemen van bestuurlijke
maatregelen jegens gemeenten;
– de bewindslieden adviseren over het bieden van ondersteuning bij
frictiekosten van instellingen in bijzondere gevallen en de daaraan te
verbinden voorwaarden.
Over de hoogte van de frictiekosten van de transitie jeugd zijn op dit
moment geen zinvolle uitspraken te doen omdat de uiteindelijke frictiekosten de resultante zijn van de uitkomsten van de afspraken tussen
gemeenten en jeugdhulpaanbieders. Zoals gezegd is het de verantwoordelijkheid van alle betrokken partijen om zich tot het uiterste in te spannen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33750 XVI, nr. 97

2

om de frictiekosten te beperken. Zoals eerder aangegeven zijn wij nog in
gesprek met IPO en andere betrokkenen om een financieel vangnet te
creëren voor de uiteindelijk resterende frictiekosten.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M.J. van Rijn
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33750 XVI, nr. 97

3