Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

35 287

Regels over de verdeling van pensioen bij
scheidingen vanaf 2021 (Wet pensioenverdeling
bij scheiding 2021)

Nr. 4

ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE EN NADER
RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 15 augustus 2019 en het nader rapport d.d.
10 september 2019, aangeboden aan de Koning door de Minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid, mede namens de Minister voor
Rechtsbescherming. Het advies van de Afdeling advisering van de Raad
van State is cursief afgedrukt.
Bij Kabinetsmissive van 14 juni 2019, no. 2019001155, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, mede namens de Minister voor Rechtsbescherming, bij de
Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig
gemaakt het voorstel van wet houdende regels over de verdeling van
pensioen bij scheidingen vanaf 2021 (Wet pensioenverdeling bij scheiding
2021), met memorie van toelichting.
Het wetsvoorstel vervangt de Wet verevening pensioenrechten bij
scheiding door een nieuwe wettelijke regeling van verdeling van
pensioenen bij scheiding. Uit achtereenvolgende evaluaties blijkt dat de
huidige wet slechts beperkt gebruikt wordt door onbekendheid met de
wet. Daardoor melden ex-partners zich niet tijdig bij de pensioenuitvoerder. Het voorstel regelt daarom dat een pensioenuitvoerder automatisch overgaat tot verdeling van het pensioen, tenzij de ex-partners anders
hebben afgesproken. Voorts wordt conversie de standaard manier van
verdelen, omdat dit volgens de regering beter aansluit bij maatschappelijke opvattingen. Bij conversie wordt de pensioenband tussen de
ex-partners definitief verbroken. Hierdoor kunnen zij beter een eigen
financiële planning maken wat betreft de verdeelde pensioenaanspraak.
De Afdeling advisering van de Raad van State maakt onder meer
opmerkingen over de positie van ongehuwd samenwonenden, de
mogelijkheid om afwijkende afspraken wegens misbruik niet uit te voeren,
1

kst-35287-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State is ter inzage gelegd bij het
Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 287, nr. 4

1

en over het overgangsrecht. In verband daarmee is aanpassing van het
wetsvoorstel en de toelichting wenselijk.
Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw Kabinet van 14 juni 2019,
nr. 2019001155, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering van de
Raad van State haar advies inzake het bovenvermelde voorstel van wet
rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 15 augustus 2019, nr. W12.19.0143/III, bied ik U
hierbij, mede namens de Minister voor Rechtsbescherming aan.
Het voorstel geeft de Afdeling advisering van de Raad van State (hierna:
de Afdeling) aanleiding tot het maken van inhoudelijke opmerkingen over
de positie van ongehuwd samenwonenden, de mogelijkheid om afwijkende afspraken wegens misbruik niet uit te voeren en over het
overgangsrecht. In het navolgende ga ik op deze opmerkingen in. Het
advies van de Afdeling is cursief afgedrukt, met tussengevoegd de reactie
daarop.
1. Achtergrond en inhoud wetsvoorstel
Bij scheiding behoort tot het te verdelen vermogen ook het ouderdomspensioen, zo heeft de Hoge Raad in 1981 beslist.2 Mede gelet op deze
uitspraak is in 1995 de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding tot
stand gekomen. Deze regelt, los van het huwelijksvermogensregime
waarin partners zijn gehuwd of een geregistreerd partnerschap zijn
aangegaan, dat ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap is opgebouwd tussen beide ex-partners via
verevening wordt verdeeld. (Ex-)partners zijn vrij andere afspraken te
maken. De gedachte achter de pensioenverevening is dat tijdens het
huwelijk of geregistreerd partnerschap het pensioen door beider
inspanningen wordt opgebouwd en het dan ook redelijk is dat dat
pensioen tussen partijen bij scheiding gelijkelijk «verdeeld» wordt.
Bij verevening krijgt de vereveningsgerechtigde partner een recht op
uitbetaling jegens de pensioenuitvoerder van een deel van het
ouderdomspensioen van de vereveningsplichtige partner. Veel beslissingen van de vereveningsplichtige partner (de ex-partner die het
ouderdomspensioen heeft opgebouwd) – bijvoorbeeld over de ingangsdatum van het pensioen – zijn leidend voor de vereveningsgerechtigde
ex-partner. Het pensioenrecht blijft toebehoren aan de vereveningsplichtige ex-partner. Uitbetaling door de pensioenuitvoerder is dan ook
afhankelijk van het leven van de vereveningsplichtige partner. Als die
overlijdt, eindigt immers het pensioenrecht. Om het recht op uitbetaling
jegens de pensioenuitvoerder te effectueren moeten de ex-partners wel
binnen twee jaar na de scheiding daarvan mededeling doen aan de
pensioenuitvoerder. Wordt dit nagelaten, dan blijft het recht op
verevening bestaan, maar zullen de ex-partners onderling de uitbetaling
moeten regelen.
Ex-partners kunnen er ook voor kiezen om in plaats van deze verevening
het te verevenen deel van het ouderdomspensioen af te splitsen
(conversie). Bij conversie krijgt de vereveningsgerechtigde ex-partner een
eigen aanspraak op ouderdomspensioen en is hij niet langer afhankelijk
van de andere ex-partner. Voor conversie is instemming van de pensioenuitvoerder vereist.

2

HR 27 november 1981, Nj 18 981, NJ 1982/503, m.nt. E.A.A.L. Luijten en W.H. Heemskerk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 287, nr. 4

2

Uit achtereenvolgende evaluaties van de Wet verevening pensioenrechten
bij scheiding blijkt dat de wettelijke mogelijkheid tot pensioenverevening
met uitbetaling via de pensioenuitvoerder beperkt gebruikt wordt. Dit
heeft onder meer te maken met onbekendheid van de wet bij burgers en
bij scheidingsprofessionals.3 Daarom wordt voorgesteld dat een pensioenuitvoerder, nadat hij van de basisregistratie personen een signaal
heeft gekregen dat een scheiding is ingeschreven, de ex-partners
informeert over de verdeling van het pensioen en over de termijn voor het
doorgeven van mogelijk afwijkende afspraken. Deze termijn wordt in het
voorstel op zes maanden na de scheiding gesteld. De verwachting is dat
hierdoor 10.000 pensioenen extra worden verdeeld.
Conversie wordt de standaard manier van verdelen. Het belangrijkste
voordeel daarvan is dat de afhankelijkheid tussen ex-partners wat het
pensioen betreft wordt doorbroken, omdat zij elk voor hun deel aanspraak
krijgen op het tijdens huwelijk opgebouwde pensioen. Hierdoor wordt het
voor de ex-partners tevens eenvoudiger om inzicht te krijgen in de hoogte
van het eigen pensioen. Verevening past als standaard methode ook niet
goed bij beschikbare premieregelingen. De huidige wet is niet geschreven
voor verevening van premieregelingen.
Hoewel de economische zelfstandigheid van vrouwen sinds de inwerkingtreding van de wet in 1995 sterk is verbeterd, blijft de pensioenopbouw
van vrouwen nog achter bij die van mannen. Met de regering is de
Afdeling van oordeel dat de Wet verevening pensioenrechten bij
scheiding nog altijd een meerwaarde heeft. De opzet van de wet behoeft
echter verbetering en de methodiek van verevening moet meer in
overeenstemming worden gebracht met de ontwikkelingen in het
pensioenrecht.
De Afdeling tekent daarbij aan dat de voorgestelde wijzigingen niet zonder
meer tot betere resultaten leiden. Allereerst blijft het oude recht nog lang
van kracht, omdat het wetsvoorstel alleen van toepassing is op scheidingen die plaatsvinden na inwerkingtreding van de wet. In dit kader is
het bovendien van belang dat er uniforme rekenregels tot stand komen
voor de uitvoering van conversie en de verdeling van pensioen op basis
van premieregelingen. Daarop bestaat nog onvoldoende zicht. Afgezien
daarvan blijft voorlichting over pensioen bij scheiding van belang.
Afwijkende afspraken (al dan niet opgenomen in een echtscheidingsconvenant) moeten binnen zes maanden na de scheiding aan de pensioenuitvoerder worden gemeld. Anders is men automatisch aan de wettelijke
verdeling gebonden. In die gevallen dat beide partners een vergelijkbaar
pensioen hebben opgebouwd, kost verdeling van beide tijdens het
huwelijk of geregistreerd partnerschap opgebouwde pensioenen over en
weer meer dan het opbrengt. De Afdeling beoordeelt het wetsvoorstel
mede in het licht van het bovenstaande.
2. Ongehuwd samenwonenden zonder geregistreerd partnerschap
In 1995 woonde 16 procent van alle paren ongehuwd samen. Inmiddels is
23 procent, bijna een kwart, van de samenwonende paren niet getrouwd
of als partner geregistreerd. Naar verwachting zal in 2060 één op de drie
samenwonende paren niet getrouwd of geregistreerd partner zijn, aldus
de toelichting. Het wetsvoorstel is, evenals de huidige wet, niet van
toepassing op deze partners. Zij blijven buiten de voorgestelde regeling,
3

Zo weet bijvoorbeeld 36% van de gescheiden vrouwen niet dat voor het pensioen iets geregeld
moet worden, met als gevolg dat de vereveningsgerechtigde soms jaren nadat het recht op
verevening is ontstaan, het pensioen zelf bij de ex-partner moet zien te innen. Bron: Stichting
Pensioenregister (2017), Doelgroepenonderzoek – Gescheiden vrouwen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 287, nr. 4

3

omdat er geen eenduidige definitie van partners is en de regering van
mening is dat het ontbreken van een uniforme partnerdefinitie leidt tot
een gemankeerd keuzerecht.
Na een huwelijk of geregistreerd partnerschap wordt de partner automatisch aangemeld bij de pensioenuitvoerder. Bij samenwoners gaat dat niet
vanzelf. Zij moeten elkaar actief als partner aanmelden bij de pensioenuitvoerder om eventueel recht te hebben op partnerpensioen bij overlijden.
Aan de verkrijging van een recht op partnerpensioen worden in deze
situaties door het pensioenfonds eisen gesteld. Zo zal vaak een (notarieel)
samenlevingscontract moeten worden overgelegd dat aan bepaalde eisen
voldoet. In dat geval is aannemelijk dat de relatie bepaalde bestendigheid
kent.
De vraag is waarom de pensioenuitvoerder niet verplicht zou kunnen
worden om de verdeling van het ouderdomspensioen op zich te nemen in
geval van beëindiging van de samenwoning. Indien beide partners als
elkaars partners geaccepteerd zijn door de pensioenuitvoerder, lijkt er
weinig reden te zijn om hen niet onder de voorgestelde wettelijke regeling
te brengen of hen een wettelijk keuzerecht te bieden om het ouderdomspensioen door de pensioenuitvoerder bij de mededeling van de beëindiging van hun samenlevingscontract te verdelen. De periode waarover
het pensioenrecht wordt verdeeld, ontstaat op het tijdstip dat de pensioenuitvoerder de partners als elkaars partners heeft geaccepteerd en
eindigt bij de mededeling van beëindiging van het samenlevingscontract.
Er is dan ook geen onduidelijkheid over definities. Wel is goede
voorlichting nodig.
De Afdeling adviseert hierop nader in de toelichting in te gaan en het
voorstel aan te passen.
Aan de positie van ongehuwd samenwonenden is aandacht besteed in
paragraaf 8.2 (Reacties op de internetconsultatie) van de memorie van
toelichting van het voorstel. Dit punt is ook in de evaluatie van de Wet
verevening pensioenrechten bij scheiding (Wvps) aan de orde gekomen.
In de brief van 8 maart 20184 heb ik aangegeven op dit moment geen
aanleiding te zien om ongehuwd samenwonenden onder de wet brengen
of een keuzerecht voor ongehuwd samenwonenden te introduceren. Uit
het in de evaluatie genoemde onderzoek van SEO blijkt dat de behoefte
om bij het einde van de samenwoning het pensioen te verdelen niet groot
is. Uitbreiding van de werkingssfeer van de Wvps tot ongehuwd samenwonenden zou daarnaast voor pensioenuitvoerders informatieproblemen
meebrengen die niet spelen bij gehuwden of geregistreerde partners (zij
krijgen van de beëindiging samenwoning geen automatische melding uit
de basisregistratie personen). Bovendien kiezen ongehuwd samenwonenden er bewust voor om niet te huwen dan wel een geregistreerd
partnerschap aan te gaan. Door hen onder de Wvps te brengen, zouden zij
geconfronteerd worden met consequenties waarvoor zij (bewust) niet
gekozen hebben.
Met betrekking tot een keuzerecht voor samenwonenden was de
verwachting dat slechts een beperkt aantal ongehuwd samenwonenden
van een keuzerecht gebruik zou willen maken. Hoewel uit de reacties op
de internetconsultatie bleek dat er meer behoefte kan bestaan aan een
keuzerecht dan eerder gedacht, ben ik van mening dat het ontbreken van
een uniforme partnerdefinitie zou leiden tot een gemankeerd keuzerecht.
Alleen als beide partners voldoen aan de gestelde partnerdefinities in de
betreffende pensioenregelingen, kunnen zij over en weer afspraken
maken over pensioenverdeling. Dit zou een ongelijk wettelijk keuzerecht
4

Kamerstukken II 2017/18, 32 043, nr. 393.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 287, nr. 4

4

betekenen. Een uniforme partnerdefinitie is voor mij een voorwaarde voor
het introduceren van dit keuzerecht voor ongehuwd samenwonenden Ik
ben over de uniformering van het partnerbegrip in gesprek met de
pensioenkoepels en sociale partners. Indien op korte termijn meer
duidelijkheid ontstaat over een uniforme partnerdefinitie, dan kan
overwogen worden om een wettelijk keuzerecht te introduceren om het
ouderdomspensioen te verdelen in geval van beëindiging van de
samenwoning.
3. Afwijkende afspraken
Partners kunnen het recht op verdeling van ouderdomspensioen uitsluiten
of andere, van de wettelijk verdeling afwijkende afspraken maken. Een
afwijkende afspraak kan inhouden dat een ander deel dan de helft van de
pensioenopbouw tijdens huwelijk of geregistreerd partnerschap wordt
toebedeeld aan de verdelingsgerechtigde partner.5 Volgens het
wetsvoorstel is «de overeenkomst waarin deze afspraak is opgenomen
niet geldig (..), indien het uitvoeringsorgaan weigert de overeenkomst uit
te voeren, omdat aannemelijk is dat sprake is van misbruik».6 De
toelichting wijst erop dat in de huidige wet een instemmingsrecht voor de
pensioenuitvoerder is opgenomen indien partijen voor conversie kiezen.
Volgens de parlementaire geschiedenis zouden de meest voor de hand
liggende redenen voor weigering gelegen kunnen zijn in de administratieve kosten (conversie is bewerkelijker dan verevening) en een wijziging
van het risico. Omdat in dit wetsvoorstel conversie de hoofdregel wordt,
is de weigering om afwijkende afspraken uit te voeren beperkt tot de
situatie dat het risico wordt verlegd naar de tot verdeling gerechtigde
echtgenoot én misbruik aannemelijk is.
a.
Het uitvoeringsorgaan komt in een lastige positie als het afwijkende
verdelingsafspraken weigert als aannemelijk is dat sprake is van misbruik,
zonder dat een partij bij de overeenkomst zelf in actie is gekomen. Reden
is dat de weigering van het uitvoeringsorgaan om wegens misbruik de
overeenkomst uit te voeren, volgens het voorstel leidt tot «ongeldigheid»
(bedoeld zal wellicht zijn: nietig- of vernietigbaarheid) van de overeenkomst zelf, terwijl partijen zelf niet in actie zijn gekomen en het uitvoeringsorgaan geen partij is bij de overeenkomst.
Waar het in dit voorstel om gaat is dat het uitvoeringsorgaan de overeenkomst niet hoeft uit te voeren, indien naar zijn oordeel misbruik aannemelijk is. Of de overeenkomst (of afspraak) al dan niet nietig is, kan dan in
het midden blijven.7
De Afdeling adviseert daarom artikel 7, derde lid, te herformuleren in die
zin dat de «ongeldigheid» van de overeenkomst, geen gevolg is van het
oordeel van het uitvoeringsorgaan over aannemelijk misbruik. De
nietigheid of vernietigbaarheid van de overeenkomst is een kwestie die de
partijen bij de overeenkomst aangaat.
Naar aanleiding van het advies van de Afdeling is artikel 7, derde lid,
geherformuleerd.

5
6
7

Artikel 7, tweede lid.
Artikel 7, derde lid.
Gelet op het feit dat het voorstel ruimte laat voor het maken van een andere verdeling, zijn
dergelijke afspraken vermoedelijk alleen vernietigbaar. Daarvoor is echter een rechterlijk
oordeel noodzakelijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 287, nr. 4

5

b.
Niet duidelijk is wat onder misbruik moet worden verstaan en hoe het
uitvoeringsorgaan misbruik moet vaststellen. (Ex)-partners kunnen om
allerlei redenen besluiten tot een andere verdeling van het pensioen,
bijvoorbeeld uit solidariteit of ter compensatie van vermogen dat binnen
de huwelijksgemeenschap valt, maar na de scheiding met onderling
goedvinden bij de andere partner blijft. Moet het uitvoeringsorgaan
steeds wanneer het risico wijzigt, weigeren de overeenkomst uit te
voeren, of gaat het om zeer bijzondere situaties waarin de conclusie van
misbruik reeds op het eerste gezicht aannemelijk is? Weliswaar voorziet
het voorstel in de mogelijkheid om bij algemene maatregel van bestuur
nadere regels te stellen, maar de toelichting geeft geen enkele indicatie
van de aard van die regels. Tenzij het voorstel nader wordt toegelicht is de
Afdeling niet overtuigd van de uitvoerbaarheid van het voorstel voor
uitvoeringsorganen. Daarbij geldt dat een onjuiste beoordeling kan leiden
tot aansprakelijkheidstelling van de pensioenuitvoerder.
De Afdeling adviseert op het vorenstaande in de toelichting in te gaan en
het wetsvoorstel zo nodig aan te passen.
De weigergrond ziet enkel op bijzondere situaties waarin de conclusie van
misbruik reeds op het eerste gezicht aannemelijk is. Het is niet de
bedoeling dat de pensioenuitvoerder steeds wanneer het risico wijzigt,
weigert de afspraak uit overeenkomst uit te voeren. Zoals de Afdeling
terecht constateert kunnen ex-partners om allerlei redenen besluiten tot
een andere verdeling van het pensioen, bijvoorbeeld uit solidariteit of
vanwege verrekening van andere vermogensbestandsdelen bij de
scheiding. Bij misbruik gaat het om een onevenredige risicoverdeling,
zonder dat daar iets tegenover staat. De memorie van toelichting is op dit
punt aangevuld.
Desgevraagd kunnen dergelijke afspraken, bijvoorbeeld in een echtscheidingsconvenant, worden overgelegd aan de pensioenuitvoerder. Op deze
manier is er een balans gevonden tussen uitvoerbaarheid (pensioenuitvoerders hoeven niet met alle afwijkende afspraken waar meer pensioen
wordt toebedeeld aan de verdelingsgerechtigde partner expliciet in te
stemmen), redelijkheid (het is niet mogelijk om, zoals nu het geval is, in
het pensioenreglement op te nemen dat een afwijkende verdeelmethode
überhaupt niet wordt uitgevoerd) en het voorkomen van misbruik. Er
kunnen over het gebruik van de weigeringsgrond nadere regels gesteld
worden in lagere regelgeving. Vooralsnog is er geen aanleiding om
nadere regels te stellen.
4. Afspraken uit het verleden
Bij het aangaan van of tijdens een huwelijk of geregistreerd partnerschap
voorafgaand aan inwerkingtreding van dit wetsvoorstel kunnen partners
reeds afspraken zijn overeengekomen ten aanzien van de verdeling van
pensioen als het huwelijk of het geregistreerd partnerschap wordt
beëindigd. De toelichting wijst erop dat de wijzigingen in dit wetsvoorstel
in principe geen gevolgen hebben voor die afspraken, tenzij is overeengekomen «de standaard» uit de huidige wet te volgen. In dat geval heeft het
veranderen van de standaard wel gevolgen, omdat de eerdere keuze voor
de standaardverevening niet langer uitvoerbaar is. Partners doen er
daarom verstandig aan om na te gaan of dat wat eerder is afgesproken
nog steeds is wat zij willen in het kader van de nieuwe wet, aldus de
toelichting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 287, nr. 4

6

De Afdeling wijst erop dat huwelijkse voorwaarden soms verrekening en
verevening van pensioen uitsluiten. Naar huidig recht betekent dit dat
partijen afzien van elke vorm van verdeling van het ouderdomspensioen.
Omdat onder het nieuwe recht conversie de standaardwijze van verdeling
wordt, kan in de praktijk de vraag rijzen of deze clausules nog geschikt zijn
om elke vorm van verdeling, dus ook conversie, uit te sluiten, of dat
aanpassing van deze clausules noodzakelijk is.
De Afdeling adviseert hierop in de toelichting in te gaan.
Naar aanleiding van het advies van de Afdeling is hoofdstuk 4 van de
memorie van toelichting aangevuld.
5. Conversie en de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding;
overgangsrecht
In de huidige wet is conversie afhankelijk van de instemming van het
uitvoeringsorgaan. Het uitvoeringsorgaan is na instemming gebonden
aan hetgeen door de echtgenoten is overeengekomen, mits zij binnen
twee jaar na het tijdstip van scheiding die afspraken aan het uitvoeringsorgaan hebben overgelegd.
In aanmerking genomen dat in het wetsvoorstel conversie de standaard
wordt voor scheidingen die na datum van inwerkingtreding plaatsvinden,
rijst de vraag waarom het toestemmingsvereiste ten aanzien van
conversie in de huidige wet wordt gehandhaafd. Gedurende een
overgangsperiode van twee jaar (uitgaande van de situatie dat de
scheiding vlak voor de inwerkingtreding van deze wet plaatsvindt en dus
onder de huidige wet blijft vallen) zouden stellen toch ook kunnen
profiteren van de aanpassing?
De Afdeling adviseert te onderzoeken of het instemmingsvereiste met
betrekking tot conversie voor echtgenoten die twee jaar of korter voor
inwerkingtreding van het wetsvoorstel zijn gescheiden, kan worden
geschrapt en in de toelichting hierop in te gaan.
Na aanvaarding van het wetsvoorstel door het parlement wordt door
publicatie van de wet de inhoud hiervan voor eenieder bekend gemaakt in
het Staatsblad en wordt de inwerkingtreding van de wet bij koninklijk
besluit in het Staatsblad geregeld. Wanneer de datum van inwerkingtreding bekend is, kan vastgesteld worden welke scheidingen binnen twee
jaar voorafgaand aan de inwerkingtreding hebben plaatsgevonden en
waarop de aanpassing van toepassing is. Wanneer het instemmingsrecht
van pensioenuitvoerders bij een verzoek om conversie zou worden
geschrapt voor een nu nog niet exact vast te stellen groep, zou er voor
een bepaalde groep echtscheidingen, ook wanneer voor een afwijkende
verdeling wordt gekozen, helemaal geen toets door de pensioenuitvoerder meer mogelijk zijn. Het lijkt dan voor de hand te liggen om voor
deze groep echtscheidingen de nieuw voorgestelde grond voor weigering
van de uitvoering van de conversie bij vermoeden van misbruik toe te
passen.
Het is hierbij ingewikkeld wat er tot aan inwerkingtreding moet gebeuren
met de (afwijkende) afspraak over conversie, die onder de huidige
wetgeving tijdens de scheiding moet worden gemaakt. Deze afspraken
zijn in de twee jaar voorafgaand aan inwerkingtreding al gemaakt en
mogelijk al aan de pensioenuitvoerder toegestuurd. De instemming van
de pensioenuitvoerder moet op grond van de huidige wet immers aan de
overeenkomst zijn gehecht. Moeten ex-partners, die conversie van het
opgebouwde pensioen wensen, wachten met het doorgeven van
afspraken zodat instemming van de pensioenuitvoerder niet meer nodig

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 287, nr. 4

7

is, of moeten de pensioenuitvoerders deze afwijkende afspraken laten
liggen en vanaf de inwerkingtreding van de wet pas bezien zodat ze hun
instemming enkel nog kunnen weigeren als er sprake is van een
vermoeden van misbruik? Daarbij dient ook in aanmerking te worden
genomen dat het aantal conversies voor deze groep waarschijnlijk heel
gering is. Ook zijn er nu pensioenuitvoerders die niet of nauwelijks
conversies uitvoeren, en hun administratiesystemen nog moeten
aanpassen aan de nieuwe wet.
Omdat de onduidelijkheid en onzekerheid die de regeling voor de
betreffende groep partners biedt niet op lijkt te wegen tegen de geboden
versoepeling, wordt op dit punt geen wijziging doorgevoerd.
6. Betekenis pensioenakkoord
Na een lange periode van onderhandelen heeft het kabinet met sociale
partners een akkoord over de toekomst van het tweede pijlerpensioen
gesloten. Hierbij wordt uitvoering gegeven aan het advies van de Sociaal
Economische Raad over een nieuw pensioencontract. Daarmee wordt
beoogd het stelsel beter aan te laten sluiten op de veranderende
arbeidsmarkt, pensioenregelingen persoonlijker en transparanter te
maken, en eerder zicht te geven op een koopkrachtig pensioen.
De Afdeling adviseert in de toelichting in te gaan op de betekenis van de
voorgenomen wijzigingen in het licht van het pensioenakkoord.
Naar aanleiding van het advies van de Afdeling is de memorie van
toelichting aangevuld.
7. Nadere wijzigingen
Er is van de gelegenheid gebruik gemaakt om het voorstel van wet en de
memorie van toelichting op enkele punten aan te passen. Dit betreft de
formulering van de delegatiegronden voor de lagere regelgeving, een
enkele wetstechnische aanpassing en de toelichting bij de rekenregels.
De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een aantal opmerkingen bij het voorstel en adviseert daarmee rekening te houden voordat
het voorstel bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal wordt ingediend.
De vice-president van de Raad van State,
Th.C. de Graaf
Ik moge U, mede namens de Minister voor Rechtsbescherming, verzoeken
het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en de gewijzigde
memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te
zenden.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
W. Koolmees

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 287, nr. 4

8