Bijlage 1: Voortgangsrapportage Actieprogramma Integrale Aanpak
Jihadisme
Inleiding
Met de 38 maatregelen in het Actieprogramma Integrale Aanpak Jihadisme blijft
het Kabinet stevig inzetten op de bestrijding en verzwakking van de jihadistische
beweging in Nederland en tegengaan van radicalisering. Voor u ligt de eerste
voortgangsrapportage inzake de uitvoering van dit Actieprogramma (conform de
gewijzigde motie van het lid Pechtold 29754, nr. 267). Hierin wordt een stand van
zaken gegeven over de verschillende actiepunten. Hierbij wordt vooral ingegaan
op belangrijkste vorderingen geboekt sinds de aanbieding van het
Actieprogramma op 28 augustus en het aansluitende debat op 4 september 2014.
De opzet van deze voortgangsrapportage sluit aan bij de vijf groepen maatregelen
zoals in het Actieprogramma benoemd: risicoreductie jihadgangers, interventies
uitreis, radicalisering, sociale media en informatie-uitwisseling. Per groep
maatregelen wordt over de voortgang gerapporteerd en waar mogelijk en
relevant, worden beschikbare aantallen genoemd ter illustratie van de toepassing
van maatregelen uit het Actieprogramma. Aantallen die lopende opsporing- en/of
inlichtingenonderzoeken schaden, zijn uiteraard niet in deze
voortgangsrapportage opgenomen. De genoemde aantallen betreffen de
cumulatieve aantallen sinds de verhoging van het dreigingsniveau naar
‘substantieel’ in maart 2013, tenzij anders vermeld.
In deze eerste voortgangsrapportage wordt verder ingegaan op diverse
toezeggingen, onder andere gedaan tijdens het plenaire debat inzake jihadisme (4
september 2014). Dit wordt expliciet in de tekst aangegeven.
Het Actieprogramma omvat een overzicht van alle maatregelen die het kabinet
inzet in de aanpak van jihadisme. Dit betreft echter geen statische werkvoorraad,
maar is een dynamische werkdocument, waarbij voortdurend wordt bekeken waar
aanvullingen en aanscherpingen nodig zijn in de aanpak. Indien van toepassing
gebeurt dit met name op basis van het Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland
(DTN), waarin een laatste inschatting van de terroristische dreiging in Nederland
wordt gegeven, en nieuwe inzichten en ervaringen uit de uitvoeringspraktijk.

1

1.

Risicoreductie jihadgangers

De risico’s die uitgaan van jihadisten en jihadgangers worden met alle mogelijke
middelen beperkt. Hiertoe wordt een samenstel van strafrechtelijke, bestuurlijke
en maatschappelijke maatregelen ingezet.
Recentelijk zijn diverse personen aangehouden in verband met voorbereiding van
terroristische misdrijven en/of deelname aan een terroristische organisatie. Zo
zijn er in Den Haag twaalf personen aangehouden die in verband kunnen worden
gebracht met jihadistische activiteiten. In totaal lopen er in Nederland op dit
moment ruim dertig ’jihad-gerelateerde’ strafrechtelijke onderzoeken naar circa
zestig personen. Daarbij gaat het onder meer over deze verdenkingen:
samenspanning tot deelname aan de gewapende strijd, voorbereiden
terroristische handelingen, opruiing, bezitten en verspreiden van jihadteksten,
faciliteren en bevorderen jihadgang en het voorbereiden van terroristisch
handelen. Personen die zijn aangehouden of veroordeeld voor terroristische
misdrijven, zijn geplaatst op de speciale terrorismeafdeling (TA). Recent is de
capaciteit op de terroristenafdelingen van de Penitentiaire Inrichting Vught
uitgebreid (maatregel 2).
Alle onderkende jihadgangers worden bij terugkeer direct door politie en/of
Koninklijke Marechaussee (KMar) verhoord (maatregel 1d). Waar mogelijk zet het
Openbaar Ministerie (OM) in op strafrechtelijke vervolging van (potentiële)
uitreizigers en terugkeerders (op welke grond dan ook) (maatregel 1d en 14a, b
en c). Inmiddels zijn de eerste rechtszaken van teruggekeerde jihadgangers
begonnen. Ook hanteert het OM het uitgangspunt dat van alle onderkende
uitreizigers strafdossiers worden opgebouwd. Een voorbeeld hiervan is het
onderzoek naar een uitgereisde Nederlandse jihadganger die in een filmpje op
Facebook opriep tot 'een sterke, stevige daad tegen de Nederlandse overheid'.
Van alle gekende uitreizigers zijn de sociale uitkeringen en toelagen stopgezet. Dit
is inmiddels in ruim vijftig gevallen gebeurd. Tevens zijn veel uitreizigers
uitgeschreven als ingezetenen in de Basisregistratie Personen (BRP) (maatregel
9). Er vindt op dit moment een extra inspanning plaats dit voor alle onderkende
uitreizigers te doen.
Sinds december 2013 heeft de minister van Buitenlandse Zaken in
overeenstemming met de ministers van Financiën en Veiligheid en Justitie
besloten om elf personen op de nationale terrorismelijst te plaatsen. Van deze elf
personen zijn er vijf sinds de aanbieding van het Actieprogramma op 28 augustus
op de nationale terrorismelijst geplaatst. (maatregel 8). Door deze personen op
de nationale terrorismelijst te plaatsen zijn hun financiële tegoeden bevroren en is
het verboden hen financiële tegoeden of middelen ter beschikking te stellen. Op
regelmatige basis bespreken de betrokken partners, waaronder het OM, of de
sanctiemaatregel van toepassing kan worden verklaard op Nederlandse jihadisten.
Nederland wisselt internationaal proactief informatie uit over onderkende
jihadistische reizigers met partners binnen en buiten Europa. Zoals toegezegd aan
lid Pechtold (debat 4 september) ziet het proces er als volgt uit: Onderkende
jihadistische reizigers worden voor Europese signalering opgevoerd in het SIS II.
Daarbuiten wordt Interpol gebruikt om ook derde landen te informeren. Zo
worden personalia van onderkende uitreizigers verstrekt aan INTERPOL die deze
informatie verder internationaal verspreidt. Uiteraard gebeurt dit alleen wanneer

2

dit in het specifieke geval opportuun is en kan binnen de vigerende nationale en
internationale wet- en regelgeving (maatregel 6).
De meeste uitreizigers hebben de Nederlandse nationaliteit. Waar onderkende
uitreizigers niet de Nederlandse nationaliteit hebben kan de IND verblijfsrecht
beëindigen als er concrete aanwijzingen zijn dat de vreemdeling een gevaar is
voor de nationale veiligheid. Bij concrete aanwijzingen dient in de eerste plaats te
worden gedacht aan een ambtsbericht van de AIVD of MIVD met deze conclusie.
Als in deze situatie verblijfsrecht wordt beëindigd legt de IND een inreisverbod of
een ongewenstverklaring op en signaleert de betrokkene als niet tot het
Schengengebied toe te laten vreemdeling. De maatregel van het beëindigen van
het verblijf wordt toegepast bij vreemdelingen die op basis van een ambtsbericht
van de AIVD of MIVD in verband kunnen worden gebracht met jihadisme of een
(potentiële) uitreis in dit kader en ten aanzien van wie de AIVD of MIVD heeft
geconcludeerd dat zij een gevaar zijn voor de nationale veiligheid. Het gaat in de
rapportageperiode om minder dan tien gevallen (maatregel 5).
Het kan voorkomen dat een uitgereisde Nederlander die de jihadistische beweging
wil ontvluchten, bij een Nederlandse vertegenwoordiging in het buitenland om
consulaire bijstand komt vragen. De Nederlandse ambassades in de relevante
regio’s zijn hierover geïnformeerd en via trainingen bewust gemaakt. Naast het
leveren van de gebruikelijke consulaire bijstand kan het ministerie van
Buitenlandse Zaken de betrokken partnerorganisaties in Nederland over dergelijke
gevallen informeren (maatregel 12).
Ten slotte zijn er de afgelopen periode maatregelen getroffen om het
kwaadwillenden moeilijker te maken om aan aanslagmiddelen te komen
(maatregel 10). Zo is sinds 2 september 2014 de Europese regelgeving over het
verhandelen en gebruiken van precursoren (grondstoffen) voor explosieven
aangescherpt. De consultatiefase van de aanvullende Nederlandse wetgeving is
inmiddels afgerond; deze conceptwetgeving wordt zo spoedig mogelijk voorgelegd
aan de Raad van State. Sinds augustus 2014 zijn daarnaast tientallen
detailhandelketens, groothandels, producenten en brancheorganisaties bezocht
om hen te informeren over maatregelen ter preventie van terrorisme, de nieuwe
regels en om afspraken te maken over de uitvoering daarvan. Medio november
2014 wordt een geactualiseerde versie van de bestaande handreiking voor
bedrijven uitgegeven, waarmee bedrijven zich kunnen voorbereiden op het
herkennen van verdachte activiteiten en op een mogelijke dreiging. De
handreiking geeft inzicht in potentiële terroristische dreigingen voor bedrijven, in
de organisatie en het beleid van terrorismebestrijding door de overheid, in de
bijdrage die bedrijven kunnen leveren aan terrorismebestrijding en in waar
bedrijven terecht kunnen met signalen en vragen. De handreiking wordt
geactualiseerd, omdat in de herfst van 2014 verschillende bedrijven aangaven
hier behoefte aan te hebben.
2.

Interventies uitreis

De betrokken diensten en organisaties zetten alle mogelijke middelen in om
potentiële uitreizigers tegen te houden (maatregel 14). Sinds de presentatie van
het actieprogramma is een aantal keren strafrechtelijk ingegrepen met als doel
het voorkomen van een uitreis. Dit was onder andere het geval bij de twee
gezinnen in Huizen.

3

In enkele recente specifieke gevallen heeft de burgemeester contact opgenomen
met de directe omgeving van een vermoedelijke uitreiziger met het doel de op
handen zijnde uitreis te voorkomen (maatregel 16). Eveneens worden bij
gegronde vermoedens van uitreis de reisdocumenten direct gesignaleerd ter
vervallenverklaring en/of weigering (maatregel 15). In een aantal gevallen is ook
bij onderkende uitreizigers het paspoort gesignaleerd ter vervallenverklaring. Alle
gesignaleerde personen zijn en blijven in het vizier van de betrokken diensten.
Tot op heden zijn er 52 paspoorten gesignaleerd ter vervallenverklaring. Zoals
ook in reactie op de aangehouden motie Omtzigt werd aangegeven (Tweede
Kamer, vergaderjaar 2014-2015, 27 925 nr. 505), kan -indien het hier personen
betreft die een paspoort van de tweede nationaliteit bezitten- het land van de
tweede nationaliteit worden verzocht een vergelijkbare maatregel treffen.
Uiteraard kan dit alleen wanneer dit in het specifieke geval opportuun is en past
binnen de vigerende nationale en internationale wet- en regelgeving.
Ter versterking van deze maatregelen heeft het ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), na de totstandkoming van het
Actieprogramma, alle gemeenten geïnformeerd over de procedure die gevolgd
dient te worden bij de opname van personen in het register paspoortsignalering
(RPS) en de procedure van weigeren of vervallen verklaren van paspoorten op
grond van deze signalering (beide reeds bestaande procedures). Deze procedure
stelt gemeentes in staat een paspoort te laten vervallen of een nieuw paspoort te
weigeren, nadat deze persoon is opgenomen in het RPS.
In de periode 1 februari 2013 tot 13 september 2014 zijn bij de Raad voor de
Kinderbescherming 33 aan jihadisme gerelateerde kindzaken gemeld. Het ging
om 25 kinderen die mogelijk in gezinsverband zouden vertrekken en om acht
individuele minderjarige potentiële vertrekkers (maatregel 17).

3.

Radicalisering

Het tegengaan van radicalisering behelst drie hoofdlijnen: de aanpak van
ronselaars en verspreiders van het radicale gedachtengoed; het signaleren en
tegengaan van radicalisering; en het tegengaan van maatschappelijke
spanningen. Indien sprake is van ronselen voor de gewapende strijd wordt
strafrechtelijk ingegrepen (maatregel 18). Op dit moment is er in Den Haag een
zaak onder de rechter in verband met het in georganiseerd verband ronselen (art
140a Sr en art 205 Sr). In deze context is ook de toezegging aan het lid Van der
Staaij (plenair debat 4 september 2014) relevant om, naar aanleiding van de
demonstraties afgelopen zomer, terug te komen op het resultaat van de inzet van
het juridisch instrumentarium inzake haatzaaien en opruiing. Hiertoe het
volgende: de demonstraties in Den Haag hebben aanleiding gegeven tot het
starten van strafrechtelijke onderzoeken. Het OM heeft op dit moment geen
aanwijzingen dat het juridisch instrumentarium daarvoor onvoldoende is. Er zijn
nog geen vervolgingsbeslissingen in de lopende onderzoeken genomen. Met
zekerheid kan hier pas meer over worden gezegd nadat de rechter zich over de
zaken heeft gebogen. Mocht blijken dat het instrumentarium onvoldoende is dan
wordt hierop in een volgende rapportage teruggekomen. Ik verwijs u in dit

4

verband ook naar mijn antwoorden van 25 augustus 2014 op diverse sets
schriftelijke vragen1.
Bij de aanpak van radicalisering is een sleutelrol weggelegd voor gemeenten.
Daarom zijn nadere afspraken gemaakt met o.a. de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten (VNG) over samenwerking op dit dossier. Daarnaast is bij gemeenten
en professionele instellingen (bijvoorbeeld het onderwijsveld) gepeild welke
directe steun noodzakelijk is bij het opzetten of uitbouwen van een gedegen
preventieve aanpak. Hierbij zijn diverse acties in gang gezet. Vanuit de
Rijksoverheid is geld beschikbaar gesteld ter intensivering van de aanpak van
radicalisering in de zogenoemde prioritaire gemeenten. Dit heeft geleid tot
financiële ondersteuning van projecten in een aantal gemeentes. De ondersteunde
projecten zijn met name gericht op de opbouw van effectieve netwerken van
relevante samenwerkingspartners en formele en informele sleutelfiguren. Dit ten
behoeve van zowel de signalering als voor de aanpak (maatregel 22c). Ook is er
een pilot van start gegaan om te testen op welke wijze een (online) community
met relevante stakeholders kan worden vormgegeven. Deze (online) community
gaat zich richten op een effectieve aanpak en toegang tot een up-to-date beeld
van (online) radicalisering en triggers voor maatschappelijke spanningen.
Hiermee worden lokale overheden en professionals beter in staat gesteld signalen
te melden en te duiden ten behoeve van mogelijke aansluitende interventies
(maatregel 25d).
Over de oprichting van een expertcentrum ten behoeve van gemeenten en
professionals is uw Kamer door de Minister van SZW op 30 oktober jl.
geïnformeerd (brief ‘invulling transformatie kennisfunctie’, 30 oktober 2014). Het
expertcentrum zal per 1 januari 2015 opgestart zijn. Dit centrum zal gemeenten,
maatschappelijke instellingen en professionals bijstaan bij hun inspanningen
tegen radicalisering (maatregel 25a).
De bestaande pool van trainers ten behoeve van de ondersteuning van
onderwijsinstellingen is uitgebreid. Deze trainers geven trainingen over
radicalisering en jihadisme aan (onderwijzend) personeel van MBO/ROC’s, HBO’en
en WO-instellingen (maatregel 24a). Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (OCW) heeft de bestaande producten voor de onderwijsinstellingen
op het gebied van radicalisering laten vernieuwen en stelt deze beschikbaar via de
portals voor (sociale) veiligheid (Centrum school en veiligheid:
http://www.schoolenveiligheid.nl/ en Integraalveilig-HO:
http://www.integraalveilig-ho.nl/ ). Deze portals bieden onderwijsinstellingen
relevante informatie aan om met dit (sociale) veiligheidsthema om te gaan.
Daarnaast is een link naar de Toolbox Extremisme van de NCTV op de
verschillende onderwijswebsites geplaatst (maatregel 24b).
Naast de samenwerking met gemeenten en professionals is het van groot belang
dat er goed contact is met diverse organisaties en sleutelfiguren uit islamitischeen migrantengemeenschappen. Om deze medestanders in de strijd tegen
1

Antwoorden van minister Opstelten (VenJ) op schriftelijke vragen van het lid Wilders

(PVV), de leden Van Klaveren en Bontes (beiden Groep Bontes / Van Klaveren) en de leden
Oskam en Heerma (beiden CDA) over een anti ISIS demonstratie in de Schilderswijk op 10
augustus 2014 (25 augustus 2014, 550457)

5

extremisten goed te betrekken en te ondersteunen zijn diverse acties
ondernomen. Zo worden, indien sleutelfiguren worden bedreigd,
beveiligingsmaatregelen getroffen (maatregel 22b). Er vindt regelmatig overleg
plaats op ambtelijk en bestuurlijk niveau met religieuze leiders,
moskeebestuurders en vertegenwoordigers uit islamitische- en
migrantengemeenschappen. Het doel van deze overleggen is om tot afspraken te
komen waarmee de overheid en de verschillende gemeenschappen in
gezamenlijkheid optrekken in het tegengaan van radicalisering, in het oppakken
van uitdagingen op het gebied van opvoeding en identiteitsvorming en in het
aanpakken van discriminatie in velerlei vormen. Begin december vindt een eerste
overleg plaats tussen de minister van SZW en vertegenwoordigers (maatregel
21).
Uit overleggen met sleutelfiguren en vertegenwoordigers vanuit diverse
organisaties en platforms zijn initiatieven naar voren gekomen om tegengeluid te
bieden tegen jihadistische propaganda en de weerbaarheid van met name
jongeren te versterken. Deze initiatieven worden geïnventariseerd en waar
mogelijk en wenselijk ondersteund vanuit het Rijk (maatregel 27a, b, c en d). De
initiatieven die maatschappelijk tegengeluid mobiliseren en de weerbaarheid
tegen radicalisering en sociale spanningen in gemeenschappen versterken komen
hier voor in aanmerking. In één gemeente is een pilot gestart om de vragen die in
de betrokken gemeenschappen leven te inventariseren. Doel is om vervolgens
vanuit de nationale en lokale overheid actief en gericht te kunnen communiceren
in reactie of antwoord op deze behoeften. Dit project wordt geëvalueerd en
mogelijk in de komende periode in andere gemeenten toegepast (maatregel 27d
en e).
Er komt op korte termijn een onafhankelijke steunpunt voor de families van
jihadisten en (potentiële) jihadgangers (maatregel 23b). Omdat de vraag van
ouders zowel preventie van radicalisering als het voorkomen van uitreis betreft,
werken de NCTV en SZW hierbij nadrukkelijk samen. Een kwartiermaker zal, in
nauwe samenwerking met bestaande maatschappelijke initiatieven, deze faciliteit
inrichten. Het steunpunt gaat begin volgend jaar van start.
Het ontvangen, verwerken en doorgeven van meldingen met betrekking tot
extremisme is belegd bij de stichting NL Confidential middels de inzet van haar
meldpunt Meld Misdaad Anoniem (‘M’). Daarmee is maatregel 23a (Nationaal
Meldpunt Extremisme) de facto gerealiseerd. Burgers en professionals kunnen
hier terecht met anonieme meldingen inzake alle vormen van extremisme (links-,
rechts-, islamitisch en dierenrecht extremisme). De medewerkers van M zijn door
de NCTV op dit onderwerp aanvullend getraind. Het meldpunt geeft de meldingen
door aan de juiste instanties of verwijst de melder door indien geen anonieme
melding gedaan kan worden.

4.

Sociale media

De verspreiding van online radicaliserende, haatzaaiende, gewelddadige
jihadistische content wordt bestreden. Hiertoe wordt voor het einde van dit jaar
een ‘social media team’, OSINT bij de Nationale Politie versterkt (maatregel 29d).
In dit team wordt specialistische kennis van de jihadistische beweging en van
sociale media bijeengebracht, waardoor een verbeterde informatiepositie
gerealiseerd kan worden, noodzakelijk voor preventie, signalering en eventuele

6

de-radicalisering. Het team is op termijn 24 uur per dag/7 dagen per week
inzetbaar. Tevens fungeert dit team als ondersteuning van opsporingseenheden.
Binnen de politieorganisatie treedt dit team signalerend en coördinerend op bij de
bestrijding van de verspreiding van radicaliserende, haatzaaiende jihadistische
content. Hierbij wordt een tweesporenbeleid gehanteerd. In de eerste plaats
worden producenten en verspreiders van online jihadistische propaganda en de
digitale platforms die zij misbruiken, geïdentificeerd en aangepakt. Daarnaast
wordt samen opgetrokken met relevante online dienstverleners (sociale media
bedrijven, internet service providers etc.) om effectief op te kunnen treden tegen
jihadistische uitingen (maatregel 29e). Ook zal de NCTV, mede aan de hand van
gegevens van dit team, een geactualiseerde lijst van online jihadistische media
bijhouden en publiceren (maatregel 29h). Beide sporen beogen een wezenlijke
vermindering van Nederlandstalig jihadistisch materiaal op het internet.

5.

Informatie-uitwisseling

Ten slotte wordt in de aanpak van het jihadisme ingezet op verhoging van
effectiviteit van de inspanningen van betrokken organisaties. Dit gebeurt door te
investeren in kennis, kunde en samenwerkingsverbanden op lokaal, nationaal en
internationaal niveau.
De afgelopen weken is op verschillende momenten en op verschillende niveau’s
met de lokale partners overlegd over het tegengaan van radicalisering. De
komende periode worden nadere afspraken gemaakt over de interbestuurlijke
samenwerking tussen lokaal en nationaal niveau (maatregel 31). Inzake de lokale
aanpak in de meest betrokken gebieden zijn de multidisciplinaire casusoverleggen
en samenwerking verder doorontwikkeld(maatregel 30). Ook worden de relevante
lokale netwerken versterkt door gericht projecten te ondersteunen die hier aan
bijdragen (zie ook 3. Radicalisering).
Binnenkort wordt een geactualiseerde handreiking voor gemeenten gepubliceerd,
met daarin informatie over de rol van gemeenten bij het signaleren en tegengaan
van radicalisering. Tevens vinden gemeenten daarin informatie over wat te doen
bij een dreiging of aanslag. De handreiking wordt geactualiseerd op verzoek van
gemeenten, naar aanleiding van de grote aandacht voor radicalisering en
jihadisme in de herfst van 2014. Ook wordt de Kennisbank Terrorisme uitgebreid
met een applicatie (app) waarmee eerstelijnsprofessionals (zoals wijkagenten en
jongerenwerkers) vanaf hun mobiele telefoon toegang tot informatie over
terroristische organisaties krijgen (maatregel 35).
Op nationaal niveau heeft de politie een coördinerende Nationale Staf
Grootschalig en Bijzonder Optreden (NSGBO) ingericht en in alle eenheden
draaien Staven Grootschalig en Bijzonder Optreden (SGBO’s) ter preparatie op
(ernstige dreiging van) een terroristische aanslag (maatregel 32c). De Koninklijke
Marechaussee (KMar) is vertegenwoordigd in het NSGBO van de politie en heeft
daarnaast een Landelijke Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden (LSGBO) ten
behoeve van aanpak jihadisme ingericht. In het kader van voorkoming van
witwassen en financieren van terrorisme wordt geïntensiveerd ingezet op de
financiële aanpak van jihadisten. Zo wordt momenteel binnen de Financial
Intelligence Unit gericht capaciteit ingezet op de financiële aanpak van jihadisten
en is bij het Functioneel Parket een officier van justitie vrijgemaakt om
terrorismefinanciering aan te pakken. De FIU-NL heeft vertrouwelijk met banken

7

en met relevante money transfer providers informatie gedeeld en hen daarmee in
staat gesteld risicotransacties te onderkennen. Vervolgens worden alle meldingen
van deze bedrijven bekeken en bezien op een match met jihadisten en
facilitatoren.
Het OM vordert met het intensiveren en coördineren van de strafrechtelijk aanpak
van (dreigend) terrorisme (maatregel 32). Er is binnen het OM meer capaciteit
vrijgemaakt voor dit onderwerp. Zeven extra officieren van justitie worden
aangesteld vanwege de jihaddossiers; twee bij het landelijk parket en vijf in Den
Haag, Rotterdam, Amsterdam, Utrecht en Arnhem. Het Landelijk Parket (LP) heeft
binnen het OM de centrale coördinatie op de aanpak van jihadisme. Het LP kan
vanuit de coördinerende rol de regionale parketten goed bedienen wanneer zij
vragen om ondersteuning en er ontstaat een duidelijker beeld van hetgeen er in
Nederland op strafrechtelijk gebied op de verschillende parketten gebeurt.
Naar aanleiding van het debat op 4 september jl. is, zoals ook vermeld in de brief
van 9 september 2014 (Kamerstukken II 29 754, nr. 266), de uitvoering van
maatregel 34 met betrekking tot het gebruik van reisgegevens om de detectie
van jihadisten en zware criminelen te verbeteren bijgesteld. Op korte termijn zal
een technische voorziening worden gerealiseerd. Deze wordt voor de zomer van
2015 opgeleverd. De financiering ervan gebeurt met reeds toegezegde Europese
gelden. Met gebruikmaking van deze technische voorziening kan een officier van
justitie op basis van met name artikel 126nd Wetboek van Strafvordering door
geautomatiseerde en gerichte vergelijking reisgegevens vorderen bij de KMar en
de Douane. Conform de huidige wettelijke bevoegdheden beschikken deze
momenteel namelijk respectievelijk over een beperkte set van check in-gegevens
voor de bestrijding van illegale migratie en de verbetering van grenstoezicht en
over een beperkte set van reserverings- en check in-gegevens van passagiers
voor goederencontrole (artikel 2.2a, derde lid, Vreemdelingenbesluit 2000 en
artikelen 13 en 14 Communautair douanewetboek en 1:32 Algemene douanewet).
Het beslaat de gegevens van een aantal vluchten die met name de EU
buitengrens passeren. Indien bij de gerichte vergelijking overeenkomsten zijn met
de gegevens van de KMar of de Douane wordt een match gegenereerd en worden
alleen deze gegevens uit de match doorgezonden naar het OM.
Naar aanleiding van de toezegging aan het lid Pechtold (plenair debat 4
september 2014) kan inzake de problematiek van gestolen en verloren
paspoorten worden gemeld dat de KMAR, in samenwerking met de politie, voor
het einde van dit jaar een impactanalyse zal uitvoeren. Deze analyse heeft
betrekking op het verkrijgen van geautomatiseerde en brede toegang van de
KMAR en de Zeehavenpolitie tot het systeem Stolen and Lost Travel Documents
(SLTD) van Interpol, naast de andere systemen (SIS II en OPS), op de grens.
Nederland heeft samen met Marokko binnen het multilaterale kader van het
Global Counterterrorism Forum (GCTF) het initiatief genomen tot het “The HagueMarrakech memorandum on good practices for a more effective response to the
‘Foreign Terrorist Fighters’ phenomenon”. Met de aanname hiervan in september
2014 is een belangrijke stap gezet in de versterking van de internationale
samenwerking inzake de bestrijding van jihadgangers. Nederland en Marokko
zullen vanaf eind 2014 de GCTF-werkgroep leiden ter implementatie van de
aanbevelingen uit dit memorandum (maatregel 36b).

8

Ook in EU verband wordt de samenwerking verder geïntensiveerd. Op 7 juli 2014
heeft de minister van Veiligheid en Justitie samen met de verantwoordelijk
bewindspersonen van een kopgroep van inmiddels tien EU-lidstaten een Europees
actieplan opgesteld om de toegenomen jihadistische dreiging tegen te gaan
(maatregel 36a). Het betreft een pakket aan maatregelen dat op 9 oktober door
de JBZ-raad is verwelkomd en richting geeft aan de versterking van de aanpak
van jihadisme door de EU. Het EU actieplan sluit direct aan op het Nederlandse
Actieprogramma Integrale Aanpak Jihadisme.
Inzake de versterking proactieve informatie-uitwisseling vermelden wij tot slot dat
bestaande instrumenten steeds beter worden gebruikt. Nederland wisselt
internationaal proactief informatie uit over bekende jihadistische reizigers met
partners binnen en buiten Europa. Dit geldt voor zowel in- als uitreizigers.
Bekende jihadistische reizigers worden voor Europese signalering opgevoerd in
het SIS II. Nederland is ook, samen met andere lidstaten, het gesprek aangegaan
met de Europese Commissie om uitbreiding van het gebruik en mogelijkheden
van het SIS II te verkennen(maatregel 37a). Daarbuiten wordt Interpol gebruikt
voor het internationaal signaleren van jihadreizigers. Tevens wordt in toenemende
mate informatie over jihadistische reizigers gedeeld met het Europol Focal Point,
zodat een centraal knooppunt ontstaat voor gezamenlijke analyse. Nederland
spoort andere EU lidstaten ook aan om de inzet van deze instrumenten te
versterken (maatregel 38).

9