Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3796
Vragen van de leden Van Esch en Teunissen (beiden Partij voor de Dieren)
aan de Ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en Buitenlandse Zaken
over het loslaten van oranje plastic ballonen voor TeamNL (ingezonden 30 juli
2021).
Antwoord van Minister Kaag (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 23 augustus
2021).
Vraag 1
Kent u het bericht «Ballonnen voor TeamNL»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u bevestigen dat de Nederlandse ambassade in Japan een boot vol
oranje plastic ballonnen heeft opgelaten boven het water langs het olympisch
dorp?
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3, 4
Deelt u het inzicht dat het oplaten van ballonen slecht is voor het milieu en
het onderwaterleven? Zo nee, waarom niet?
Deelt u de mening dat het oplaten van ballonen tegen het Nederlandse
milieubeleid is, dat gericht is op preventie? Zo ja, bent u bereid om de
Nederlandse ambassades op te roepen om zich minimaal aan het Nederlandse milieubeleid te houden?
Antwoord 3, 4
De impact van ballonnen is onderwerp van milieubeleid. Ballonnen behoren
tot de 10 plastic producten voor eenmalig gebruik (single-use plastics) die het
vaakst in het zwerfafval op Europese stranden worden aangetroffen, en die
worden aangepakt in het kader van het beleid voor die producten. Er wordt
bijvoorbeeld gewerkt aan het invoeren van een uitgebreide producentenver-

1

ah-tk-20202021-3796
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

NOS, 29 juni 2021, https://nos.nl/tokyo2020/video/2391430-ballonnen-voor-teamn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

antwoordelijkheid om de producenten verantwoordelijk te maken voor het
verminderen en opruimen van afval ten gevolge van ballonnen. In Nederland
heeft een aanzienlijk aantal gemeenten het oplaten van ballonnen via
algemene plaatselijke verordeningen verboden of ontmoedigt dit op andere
wijze. Rijkwaterstaat licht gemeenten hierover voor. Het oplaten van
ballonnen is echter niet van rijkswege verboden. In die zin was het event van
de ambassade in Japan niet in strijd met het Nederlandse milieubeleid.
Vraag 5, 6
Deelt u de mening dat het oplaten van ballonen in het buitenland een slecht
visitekaartje is voor Nederland en dat het getuigt van onnadenkendheid met
betrekking tot de gevolgen?
Deelt u het inzicht dat de actie van de Nederlandse ambassade niet had
mogen geschieden?
Antwoord 5, 6
In algemene zin is het van belang dat ambassades bij het ontwerp en de
uitvoering van activiteiten rekening houden met de beleidsdoelstellingen van
Nederland, inclusief de sportieve en milieuambities. In dit specifieke geval is
dit ook gebeurd, en is in afstemming met de Japanse autoriteiten, het
Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken en NOC*NSF de afweging
gemaakt dat onder deze omstandigheden de activiteit verantwoord was.
Omdat er bij de Olympische Spelen in Tokio geen publiek aanwezig mag zijn,
heeft de ambassade op alternatieve en covid-verantwoorde manier de atleten
van TeamNL willen steunen en aanmoedigen. Uit duurzaamheidsoverwegingen is bewust gekozen voor biologisch afbreekbare ballonnen van een
Japans evenementenbedrijf dat dergelijke ballonnen voor tal van gelegenheden levert en daarvoor over de juiste vergunningen beschikt. Ook door de
Japanse autoriteiten was goedkeuring verleend voor deze actie. De aanmoedigingsactie heeft vele enthousiaste reacties opgeleverd, niet in de laatste
plaats van TeamNL zelf. Tegelijkertijd zijn er vanuit Nederland ook kritische
reacties geweest, waarbij erop werd gewezen dat ook aan biologischafbreekbare ballonnen nadelen zitten vanuit het oogpunt van duurzaamheid.
De ambassade heeft daarom besloten om het bij deze eenmalige actie te
houden.
Vraag 7
Bent u bereid om de Nederlandse ambassade in Japan op te roepen om het
zelf veroorzaakte plastic afval op te ruimen of om geld te geven aan een
lokale NGO voor het opruimen van het plastic afval? Zo nee, waarom niet? Zo
ja, per wanneer?
Antwoord 7
Na de actie is geen afval aangetroffen in het water. Voor wat betreft
eventuele vervolgactie geldt dat de Nederlandse ambassade in Japan al
buitengewoon actief is op het gebied van duurzaamheid en die inzet zal
voortzetten. Zo heeft de ambassade bijgedragen aan het vestigen van de
Tokio editie van What Design Can Do (WDCD), een Nederlands initiatief
waarbij design wordt gebruikt om maatschappelijke problemen aan te
pakken. Dit jaar gebeurde dit via een «no waste challenge» waarop meer dan
50 Japanse inzendingen kwamen. De ambassade zal de WDCD Tokio editie in
ieder geval tot eind 2023 steunen. Verder is Nederland in Japan actief op het
gebied van onder andere waterstof, zonne-energie, wind op zee en energiebesparing in de bouw. Er wordt nauw samengewerkt met Japan in het
bevorderen van de circulaire economie, inclusief circulaire landbouw. Ten
slotte voert Nederland constant een dialoog met Japan over de aanscherping
van de Japanse klimaatdoelen.
Vraag 8
Bent u bereid om Nederlandse ambassades op te roepen geen onnadenkende
acties uit te voeren, waardoor Nederland bijdraagt aan vervuiling in het
buitenland? Zo nee, waarom niet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Antwoord 8
Zoals hierboven in het antwoord op vragen 3 en 4 uiteengezet was geen
sprake van een onnadenkende actie. Uiteraard blijft de inzet dat werkzaamheden en activiteiten bij de ambassades zoveel mogelijk in lijn met Nederlandse
beleidsambities zijn. Dit is staand beleid en vraagt geen aparte oproep.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3