Ad

7

Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties

TER BESLUITVORMING

Nota actief openbaar
Ja

Onze referentie

Aan
Van

mBZK
Directie Ruimtelijk Beleid

2023-0000458750
Datum

5 september 2023

nota

Aanbieding evaluatieverslag BAG aan Tweede en Eerste
Kamer

Samengewerkt met

Directies DGVH Wonen /
Woningbouw, CZW, Kadaster

Bijlage(n)

3

Aanleiding
De basisregistratie adressen en gebouwen (BAG) bevat belangrijke
gebouwgegevens en alle adressen in Nederland. Per 1 juli 2018 is de hernieuwde
wet- en regelgeving voor de basisregistratie adressen en gebouwen (Wet bag) in
werking getreden. Dit betrof de wijziging van de Wet bag (en enige andere
wetten) in verband met modernisering en vereenvoudiging van de registratie en
het toezicht. Conform artikel 46 uit de Wet bag is een evaluatieonderzoek
uitgevoerd. Deze resultaten worden voorzien van een beleidsbrief aan de Tweede
en Eerste Kamer gestuurd.
Geadviseerd besluit
Ondertekenen van de beleidsbrief aan de Tweede en Eerste Kamer.
Kern
In de brief aan de Tweede en Eerste Kamer worden twee boodschappen
afgegeven:
Terugkijkend vanuit de evaluatie van de BAG: de BAG voldoet in
hoge mate aan de verwachtingen van gebruikers, en is daarmee een
landelijk succes. De wijzigingen in de BAG zijn doelmatig en doeltreffend
te noemen (waar ze al zijn toegepast);
Vooruitkijkend naar dóórontwikkeling van de BAG: aan de leden van
de Staten-Generaal wordt toegezegd een verkenning uit te voeren naar
een beperkte uitbreiding van de inhoud en kwaliteitsverbetering van de
BAG zodat de monitoring van de woningbouwopgave en andere
maatschappelijke opgaven beter bediend kunnen worden. Hierbij moet er
ook aandacht zijn voor de financiële consequenties: de middelen die
hiervoor nodig zijn (vanuit de belanghebbende departementen en
gebruikers) en de bijhoudingslast door gemeenten. Overigens ligt de
oplossing niet alleen in de BAG. De BAG bevat primair identificerende
gebouwgegevens (zoals adressen en identificerende codes) en enkele
basisgegevens van gebouwen. De BAG biedt daarmee een goede basis om
andere gegevens aan te koppelen en daarmee de maatschappelijke
opgaven te bedienen.

Pagina 1 van 4

Toelichting

Onze referentie
2023-0000458750

Wijzigingen BAG
In de herziene Wet- en regelgeving voor de bag zijn twee beleidswijzigingen
doorgevoerd per 1 juli 2018:
1. De regelgeving en het toezicht zijn aangepast naar een nieuw kwaliteitsen toezicht regime zodat ze vooral gericht zijn op de kwaliteit van de
registratie ten behoeve van het gebruik in plaats op het toezien van
procedures;
2. De structuur van de regelgeving is aangepast zodat deze eenvoudiger en
flexibeler aangepast kan worden aan ontwikkelingen, ook in relatie tot
andere basisregistraties. Alleen de hoofdzaken worden op het niveau van
de wet geregeld, de andere zaken in lagere regelgeving.

Datum
5 september 2023

Het moment van de wijziging is aangegrepen om ook de bijbehorende
documentatie te herzien en kleinere inhoudelijke wijzigingen door te voeren.
Deze wijzigingen waren vooral technisch van aard en gericht op de uitvoering.
Evaluatieonderzoek
Na de zomer van 2022 (tot en met het 1e kwartaal van 2023) is een
evaluatieonderzoek uitgevoerd dat vooral heeft gekeken naar doeltreffendheid en
doelmatigheid van de wijzigingen. Dit heeft plaatsgevonden middels een onlineen een verdiepend onderzoek onder bronhouders (gemeenten), gebruikers en
andere stakeholders van de BAG. Op grond van de bevindingen in de rapportage
kan geconcludeerd worden dat de wijzigingen in de wet- en regelgeving van de
BAG (waar ze al zijn toegepast, zoals bij kwaliteitszorg- en toezicht, en meer
focus op de kwaliteit van de registratie i.p.v. het proces) over het algemeen
doelmatig en effectief zijn. Ook de transitie van de aansluiting van bronhouders
(gemeenten) en gebruikers van de BAG (binnen en buiten de overheid) is goed
verlopen. Dit beeld wordt onderschreven door het formele overleg van
Bronhouders en Afnemers van de BAG (BAG BAO). De onderzoekers doen wel een
aantal aanbevelingen, onder andere over kwaliteit, gebruikersondersteuning,
nieuwe wensen en samenhang met andere registraties. In de bijlage van de brief
reageert u op deze aanbevelingen.

Gebruikers waarderen de BAG en de BAG wordt in hoge mate gebruikt, kortom de
BAG is een breed maatschappelijk succes!
Behoefte aan uitbreiding van de BAG, vanuit de woningbouwopgave en andere
maatschappelijke opgaven
Er is echter wel een behoefte aan uitbreiding van gegevens in de BAG (of van
koppeling van gegevens aan de BAG). Dit betreft bijvoorbeeld informatie over de
hoogte, actueel gebruik van de gebouwobjecten, een nadere classificatie van type
woningen en verplichte registratie van de statusovergangen bij de verschillende
bouwfasen van een gebouw. Deze wensen zijn, naast het bovengenoemde
afnemersonderzoek, ook schriftelijk gerapporteerd door het CBS die in opdracht
van de directies Wonen en Woningbouw voor de woningbouwopgave en
vastgoedontwikkeling de monitoring uitvoert en daarbij meer informatie nodig
heeft dan standaard beschikbaar is in de BAG.

Het versterken van regie op de woningmarkt vereist actuelere en uitgebreidere
betere sturingsinformatie dan nu beschikbaar is en een kwaliteitsverbetering of

Pagina 2 van 4

uitbreiding van de BAG lijkt daarvoor als basisbestand een kansrijke optie. Hierbij
geldt dat niet de complete informatiebehoefte door de BAG afgedekt kan worden.
De BAG bevat zelf enkele basisgegevens van gebouwen maar biedt ook een
belangrijke koppelbasis voor andere databronnen (via het adres of de
identificerende codes). Zo kan de BAG in combinatie met andere gegevens een
belangrijke bron vormen voor de 'pijplijnmonitor woningbouw'. Een voorbeeld van
aanpassing van de BAG zelf is het registreren van opeenvolgende
statusovergangen, dit is nu niet verplicht in de BAG en daarmee worden gegevens
over 'start bouw' niet in alle gevallen door gemeenten ingevuld. Voor een deel zou
dit om informatie kunnen gaan die nu los van de BAG bij gemeenten uitgevraagd
wordt via aparte vragenlijsten en enquêtes. De administratieve last voor
gemeenten van de extra verplichting kan dan per saldo mee- of zelfs wegvallen.
Dit kan nader onderzocht worden in een verkenning (inclusief kosten/baten
analyse), die in de brief genoemd wordt. Hierbij wordt gestreefd aan te sluiten bij
het traject voor de Wet regie op de volkshuisvesting (ook in verband met een
mogelijke claim op middelen).

Onze referentie
2023-0000458750

Datum
5 september 2023

Maar ook bij andere departementen, zoals EZK, ligt er in het kader van de
maatschappelijke opgaven, zoals de energietransitie, een bredere
informatiebehoefte. Dit betreft overigens niet alleen de BAG, maar ook de
uitbreiding of koppeling aan andere basisregistraties in het datafundament, zoals
de basisregistratie grootschalige topografie (BGT). Daarnaast ligt er bijvoorbeeld
bij FIN een behoefte aan goede gebruiksoppervlaktegegevens in verband met de
processen voor de waardering onroerende zaken (WOZ).

Financiële gevolgen
Echter de bijhoudingslast van de BAG ligt bij de bronhouders van de BAG, de
gemeenten, en zij geven aan alleen mee te kunnen werken aan verbetering en
eventuele uitbreiding van de data indien de impact onderzocht wordt en er ook
aanvullende middelen beschikbaar komen. Bijvoorbeeld indien er vanuit de
baathebbers bijgedragen kan worden aan dergelijke ontwikkelingen. Mogelijk
kunnen middelen voor monitoring in het kader van de Wet regie op de
volkshuisvesting hiervoor vrijgemaakt worden.
Advies BAG Bronhouders en Afnemersoverleg
Het BAG Bronhouders- en Afnemersoverleg (BAG BAO) signaleert in het verlengde
van het bovenstaande ook dat de BAG een groot succes is (en dit uit te dragen)
maar tegelijkertijd een behoefte bij gebruikers aan aanvullende gegevens en
verbreding van het datafundament en een tekort aan middelen om dit te
realiseren. Het BAG BAO roept de minister van BZK dan ook op om ook de
betrokken opdrachtgevers (departementen met eigenaarschap van de
maatschappelijke opgaven, naast BZK zelf ook EZK, lenW, LNV etc.) aan tafel uit
te nodigen om de gebruikersbehoefte, in relatie tot financiën, te bespreken.

De plaats waar dit bredere gesprek, tussen vraag en aanbod binnen het
datafundament, kan plaats vinden is het Beraad voor Geo-Informatie, kortweg het
GI-Beraad (en de onderliggende programmaraden).
Brieven Eerste en Tweede Kamer
In de brieven aan de Eerste en Tweede Kamer worden de resultaten van de
evaluatie gemeld, maar wordt ook de wens tot dóórontwikkeling van de BAG

Pagina 3 van 4

gemeld (in aansluiting bij het advies BAG BAO) om de opgaven beter te bedienen
(en welke randvoorwaarden, zoals financiering, daarbij gelden).

Nadere toelichting in rapportage(s) Evaluatie (Statisfact) en advies BAG BAO
(bijlagen).

Onze referentie
2023-0000458750

Datum
5 september 2023

Communicatie
De bevindingen uit het evaluatieonderzoek worden na toezending aan de Tweede
en Eerste Kamer breed gecommuniceerd onder de relevante doelgroepen, onder
andere via de websites van de geo-basisregistraties.

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden

I

I

Motivering
In de openbaar gemaakte versie van deze nota zijn alle persoonsgegevens van
ambtenaren geanonimiseerd.

Bijlagen

Volgnummer

Naam

1

Brief aan Tweede Kamer
aanbieding evaluatieverslag
BAG

2

Brief aan de Eerste Kamer
evaluatieverslag BAG

3

Advies BAG BAO aan mVRO

4

Rapportage onderzoeksbureau
Statisfact

5

Bijlage bij rapportage
onderzoeksbureau Statisfact

Informatie

Pagina 4 van 4