Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

27 830

Materieelprojecten

Nr. 358

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 juni 2022
Inleiding
Met deze A-brief informeer ik u over de behoeftestelling van het project
«Nieuwbouw componentenonderhoud Vliegbasis Volkel». Het Commando
Luchtstrijdkrachten (CLSK) beschikt voor de operationele taakuitvoering
over een aantal vliegbases, waaronder Vliegbasis Volkel. Deze vliegbasis
is één van de twee main operating bases, een thuisbasis, voor de F-16
jachtvliegtuigen. Vanaf medio 2022 worden de F-16 vliegtuigen op Volkel
vervangen door de F-35’s. In deze transitieperiode moet Defensie beide
vliegtuigtypen op Vliegbasis Volkel kunnen onderhouden.
De huidige infrastructuur voor componentenonderhoud van jachtvliegtuigen op Vliegbasis Volkel heeft grotendeels het einde van levensduur
bereikt. Een combinatie van nieuwbouw en aanpassing van de huidige
infrastructuur voor het componentenonderhoud van de F-35, en het
tijdelijk in stand houden van de bestaande infrastructuur voor het
componentenonderhoud van de F-16 blijkt de beste en meest kostenefficiënte oplossing. Onder componentenonderhoud valt het inspecteren plus
preventief en correctief onderhoud van vliegtuigen, componenten en
specialistische ondersteuning van operationele eenheden, inclusief het
verzorgen van (wapentechnische) opleidingen. De gebouwen die
momenteel hiervoor worden gebruikt liggen verspreid over de vliegbasis.
Ondanks tussentijdse renovaties is het merendeel van de gebouwen sterk
verouderd. De gebouwen zijn niet ontworpen voor de huidige functies,
waardoor het kostbaar is om de gebouwen te laten voldoen aan de
huidige functionele eisen en aan hedendaagse normen op het gebied van
bijvoorbeeld beveiliging, veiligheid en energiezuinigheid. Verder is het
door de spreiding van de gebouwen niet mogelijk om de bedrijfsvoering
te verbeteren en het onderhoudsproces efficiënt in te richten.
De investeringen binnen dit project zijn noodzakelijk om op Vliegbasis
Volkel componentenonderhoud te kunnen blijven uitvoeren en zo te
voldoen aan de eisen voor operationele gereedstelling en inzet. In het

kst-27830-358
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 27 830, nr. 358

1

kader van het concentreren, verduurzamen en vernieuwen van ons
vastgoed is deze investering daarom onvermijdelijk (no-regret).
Behoefte
De nieuwbouw zal voldoen aan de eisen voor bijna energie neutrale
gebouwen (BENG), conform de eisen die de rijksoverheid aan haar
gebouwen stelt. Mede door efficiëntere en compactere nieuwbouw, zullen
de onderhouds- en energiekosten afnemen. Verder onderzoekt Defensie
samen met het Rijksvastgoedbedrijf welke maatregelen nog meer kunnen
worden genomen om ons vastgoed te verduurzamen door bijvoorbeeld
onze afhankelijkheid van aardgas te verminderen.
Door het concentreren van alle onderhoudsactiviteiten op één locatie op
de vliegbasis is een doelmatige bedrijfsvoering en beveiliging mogelijk.
Bovendien voldoet Defensie hiermee aan de eisen die de Militaire
Luchtvaart Autoriteit stelt aan het gescheiden kunnen opslaan van
componenten, materialen en gereedschappen van de F-16 en F-35. Na
uitfasering van de F-16 worden de gebouwen die nog in stand zijn
gehouden voor het componentenonderhoud van de F-16 gesloopt.
Voor de periode tot aan de oplevering van de nieuwbouw worden
tijdelijke vliegtuigonderhoudswerkplekken voor de F-35 ingericht in een
van de bestaande hangaars die werd gebruikt voor dagelijks lijnonderhoud van de F-16. Na oplevering van de nieuwbouw wordt deze
hangaar met slechts kleine aanpassingen geschikt gemaakt als definitieve
werkplaats. Daarnaast houdt Defensie de bestaande infrastructuur voor
het componentenonderhoud van de F-16 in stand tijdens de transitieperiode.
Financiële aspecten
Het projectbudget, inclusief risicoreservering, bedraagt tussen de € 25
miljoen en € 100 miljoen (prijspeil 2021). Deze investering komt ten laste
van het investeringsbudget van Defensie in 2022 tot en met 2026.
Het project is een reguliere vervangingsinvestering en valt daarom buiten
de scope van het project verwerving F-35. Ook bij het doorvliegen met de
F-16 zou vervanging van de gebouwen die worden gebruikt voor
componentenonderhoud op Vliegbasis Volkel noodzakelijk zijn.
Risico’s
Voor het project is een risicobeoordeling gemaakt waarbij als gevolg van
marktwerking onder andere prijsstijgingen en schaarste op de markt als
risico’s zijn geïdentificeerd. Ook zijn mogelijke wijzigingen in regels voor
activiteiten in de leefomgeving, zoals op het gebied van stikstof, geïdentificeerd als risico. Een risicoreservering maakt deel uit van het
projectbudget.
Vooruitblik
Het project wordt uitgevoerd in de periode 2022 tot en met 2026. Met dit
project moderniseert en verduurzaamt Defensie haar benodigd vastgoed,
in lijn met het coalitieakkoord.
Gezien het projectvolume van minder dan € 100 miljoen ben ik
voornemens het Defensie Ondersteuningscommando te mandateren om
het project uit te voeren. Defensie zal het Rijksvastgoedbedrijf opdracht
geven het project verder uit te werken en aan te besteden voor realisatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 27 830, nr. 358

2

De Kamer wordt over de voortgang van dit project geïnformeerd via de
begroting, het jaarverslag en het Defensie Projectenoverzicht.
De Staatssecretaris van Defensie,
C.A. van der Maat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 27 830, nr. 358

3