Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

35 663

Staat van de Europese Unie 2021

Nr. 35

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 3 december 2021
Hierbij bied ik uw Kamer, conform de informatie-afspraken betreffende de
Conferentie over de Toekomst van Europa1, het tweede tussenverslag van
de nationale burgerconsultaties aan2. Een gelijkluidende brief is aan de
Eerste Kamer verzonden.
Zoals reeds in de Kamerbrief van 16 juli jl.3 aan uw Kamer vermeld,
organiseert het kabinet nationale burgerconsultaties bestaande uit
burgerdialogen onafhankelijk uitgevoerd door een externe organisatie
onder de noemer Kijk op Europa, en een notitie van het Sociaal en
Cultureel Planbureau (SCP) over de wensen en verwachtingen van
Nederlanders ten aanzien van de Europese Unie (EU). Eerder ontving uw
Kamer al de notitie van het SCP en het eerste tussenverslag van Kijk op
Europa.4 Middels deze brief bied ik uw Kamer het tweede tussenverslag
van de nationale burgerdialogen Kijk op Europa aan.
Kijk op Europa5 is op 1 september van start gegaan met het online
ophalen van meningen en ideeën. De eerste fase was gericht op de vraag
wat Nederlanders vinden dat de EU wel en niet zou moeten doen. Dit is in
kaart gebracht door middel van een enquête, die is ingevuld door een
representatief panel van ruim 4.000 Nederlanders. Daarnaast was deze
enquête, en de online swipe-tool, open gesteld voor iedereen om deel te
nemen. De uitkomsten van het representatieve panel waren de input voor
het eerste tussenverslag, dat uw Kamer is toegekomen6 en dat het kabinet
heeft ingebracht in de plenaire vergadering van 22–23 oktober.

1

Kamerstuk 35 663, nr. 3.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
3
Kamerstuk 35 663, nr. 3.
4
Kamerstuk 35 663, nr. 34.
5
Meer informatie op de website: www.kijkopeuropa.nl.
6
Kamerstuk 35 663, nr. 34.
2

kst-35663-35
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 663, nr. 35

1

In de tweede fase van Kijk op Europa is de verdieping gezocht door
middel van groepsdialogen, bestaande uit (online) themadialogen en
dialogen met moeilijk bereikbare groepen en jongeren. De uitkomsten van
deze dialogen vormen de basis voor het tweede tussenverslag. In dit
tussenverslag wordt ingegaan op de achterliggende overwegingen van
Nederlandse burgers, en worden de aanbevelingen die in de dialogen
naar voren kwamen weergegeven. Het tussenverslag betreft de volgende
thema’s: 1) Europese democratie; 2) Waarden en rechten, rechtsstaat en
veiligheid; 3) een sterkere economie, sociale rechtvaardigheid en
werkgelegenheid; 4) digitale transformatie; en 5) onderwijs, cultuur,
jeugdzaken en sport.7 Het tussenverslag over de overige thema’s ontvangt
uw Kamer voorafgaand aan de plenaire vergadering in januari.
Deze resultaten uit de nationale burgerconsultaties zal het kabinet
aanbieden aan de Conferentie en, voor zover deze geagendeerd staan,
overbrengen in de eerstvolgende plenaire vergadering op
17–18 december. Meer informatie hierover wordt met uw Kamer gedeeld
in de geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken van
14 december 2021.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
H.P.M. Knapen

7

Deze thema’s zijn gekozen overeenkomstig de thema’s van de Conferentie over de Toekomst
van Europa, en de planning van de plenaire vergaderingen. Recent is gebleken dat de plenaire
bespreking van de thema’s 3) tot en met 5) wordt verplaatst naar een later moment, i.v.m. het
annuleren van de bijeenkomst van het betreffende EU-burgerpanel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 663, nr. 35

2