4
Herdenking naar aanleiding van het
overlijden van Meindert Leerling (oudfractievoorzitter RPF)
Aan de orde is de herdenking naar aanleiding van het
overlijden van Meindert Leerling (oud-fractievoorzitter
RPF).
De voorzitter:
Aan de orde is het in memoriam van Meindert Leerling,
onze herdenking. Ik heet de familie, zijn vrouw Fien, zijn
zoons Rodric en Arnoud, zijn dochter Marjan, schoonzoon
Luc en kleinzoon Anne-Joël, van harte welkom. Ik heet ook
de minister-president van harte welkom, net als de minister
en de staatssecretaris. Ik wil iedereen in de zaal en op de
publieke tribune verzoeken om, als dat lukt, op te staan. U
ook allemaal welkom bij de herdenking van Meindert
Leerling.
"Het Kamerlidmaatschap vergt alles van je." Meindert
Leerling zei dit in 2015, toen hij op verzoek van het Nederlands Dagblad nog eens terugkeek op zijn politieke carrière.
Meindert Leerling was van 1981 tot en met 1994 lid van de
Tweede Kamer voor de Reformatorische Politieke Federatie,
ofwel de RPF. In die jaren was hij ook fractievoorzitter. In
het jaar 2000 ging de RPF samen met het GPV op in de
ChristenUnie.
Meindert Leerling stond aan de wieg van de Evangelische
Omroep en werkte als regisseur van programma's. "Maar",
zo schreef hij in 1986, "het staat voor mij vast dat de Here
mij op de post wilde hebben waar ik nu zit." Deze uitspraak
is typerend voor de manier waarop deze politicus zijn taak
opvatte. Meindert Leerling heeft altijd zijn werk en ook zijn
persoonlijke leven gericht naar de Bijbel. Hij voerde bij zo
veel mogelijk debatten het woord om het christelijke geluid
zo vaak mogelijk te laten horen. Hij deed dit vanuit een
duidelijke, vastomlijnde overtuiging, die ook bleef wanneer
de andere partijen een ander pad insloegen.
Toch leverde deze politiek vanuit het geweten — daarmee
was er ook een duidelijke koers en een duidelijk kader —
ook onverwachte momenten op. Zo gebeurde er tijdens de
behandeling van de Wet gelijke behandeling in 1993 iets
opmerkelijks. De discussie ging onder andere over discriminatie van homoseksuelen. Leerling betuigde zijn spijt voor
het feit dat in kerken en christelijke partijen de vervolging
van deze groep nooit openlijk is afgekeurd. Dat maakte zo
veel indruk bij de belangenorganisatie voor de integratie
van homoseksualiteit COC dat deze organisatie hem bloemen stuurde.
Een ander moment was in 2014. Hij nam toen het initiatief
om een breuk te herstellen die al decennialang bestond.
Sinds de verkiezingen van 1981 had hij een moeizame
relatie met fractiegenoot Aad Wagenaar, die vandaag ook
aanwezig is. Dat leidde tot een breuk binnen de fractie, maar
ook persoonlijk. Nadat Meindert Leerling een preek had
bijgewoond over schuld en vergeving, vond hij het tijd voor
heling, en er kwam een verzoening.

Tweede Kamer

Herdenking naar aanleiding van het
overlijden van Meindert Leerling
(oud-fractievoorzitter RPF)

Na zijn Kamerlidmaatschap bleef Meindert Leerling van
zich laten horen, al was het alleen maar via heel veel ingezondenbrievenrubrieken van de kranten. Vaak ging het over
Israël, een land waar hij veel mee bezig was. Hij organiseerde ook reizen voor journalisten en politici. Het leverde
hem een onderscheiding op van de Israëlische regering.
Hij bleef ook actief in zijn partij. Hij sloeg geen congres over.
Tijdens een van de congressen, in 2015, werd hij helaas
getroffen door een beroerte. Dat had grote impact op zijn
leven. Hij raakte gedeeltelijk verlamd en werd uiteindelijk
verzorgd in een verpleeghuis. Meindert Leerling overleed
op 9 mei in zijn woonplaats Bergambacht.
We zijn Meindert Leerling dankbaar voor wat hij voor de
Kamer en de Nederlandse democratie heeft betekend. We
wensen zijn familie en alle dierbaren van hem veel sterkte
toe om dit verlies te verwerken.
Ik geef nu het woord aan de minister-president.
Rutte:
Mevrouw de voorzitter. Na de laatste verkiezingen deed
Meindert Leerling een bijzondere ontboezeming. Hij had
op Carola Schouten gestemd. En dat terwijl hij als politicus
altijd van mening was geweest dat vrouwelijke partijleden
met kinderen niet in de Kamer, maar thuis moesten zijn.
Een mens mag toch van mening veranderen, was zijn simpele verklaring. Daarachter school de reis die hij als mens
had doorgemaakt, van rechtlijnig en standvastig politicus
naar de man die later in zijn leven denkbeelden heroverwoog en verzoening zocht in persoonlijke relaties.
Niet de politiek, maar sportverslaggeving was de eerste
grote passie van Meindert Leerling. Toen hij de overstap
maakte naar de politieke arena, behield Leerling de blik van
de sportverslaggever. Toenmalig premier Lubbers typeerde
hem bij zijn afscheid van de Kamer als "een krachtige en
kritische commentator vanaf de zijlinie" en "het geweten
van de grotere zusterpartijen".
Het kenmerkt de politieke stijl van Leerling, voor wie
getuigen belangrijker was dan politieke punten scoren of
compromissen sluiten. Hij zag het als een opdracht om, in
zijn eigen woorden, "vanuit de normen en waarden die de
Heer voor alle mensen heeft gegeven het regeringsbeleid
te toetsen". En dat deed hij met volle overgave. Geen vergadering sloeg hij over, en elk onderwerp voorzag hij van
uitgesproken en vaak steile opvattingen. Hij luisterde heus
wel naar argumenten van anderen, verzekerde Leerling,
maar staan voor je zaak schiep volgens hem ook juist duidelijkheid. Zoals hij zelf zei: "Je kunt het wel of niet met me
eens zijn, maar je weet wat je aan me hebt."
Gedurende zijn leven werd Leerling milder, bijvoorbeeld
over politieke samenwerking met andere christelijke
bloedgroepen. Toen de RPF en het GPV fuseerden, was
Leerling lang een conservatieve stem in de ChristenUnie.
Maar later sprak hij zich bijvoorbeeld toch publiekelijk uit
voor verbreding van de grondslag van die partij, om ook
meer rooms-katholieken aan te spreken. Tot het laatst bleef
hij enorm betrokken bij de ChristenUnie.
Milder werd Leerling ook in de persoonlijke relaties. U
refereerde er al aan, voorzitter, dat hij, nadat hij een preek
had gehoord over vergeving, het bijlegde met Aad Wage-

9 juni 2021
TK 86

86-4-1

naar, die de tweekoppige RPF-fractie in 1985 verliet na een
hoogoplopende ruzie met Leerling. Die verzoening slaagde
en toen Leerling noodgedwongen in een woonzorgcentrum
terechtkwam, zocht Wagenaar hem elke paar weken op om
bij te praten en om hem voor te lezen.
Die laatste jaren in mindere gezondheid waren niet makkelijk, maar Meindert Leerling putte troost uit zijn rotsvaste
geloof. Of, zoals hij zelf schreef in een artikel uit 2017: wat
er ook mag gebeuren, onze ziel is in tijd en eeuwigheid bij
God welbewaard, veilig in Jezus' armen.
Namens het kabinet wens ik zijn familie en andere nabestaanden alle kracht toe bij het verwerken van dit grote
verlies.
De voorzitter:
Dank u wel. Ik verzoek iedereen een moment van stilte in
acht te nemen.
(De aanwezigen nemen enkele ogenblikken stilte in acht.)
De voorzitter:
Dank u wel. Ik schors de vergadering voor een enkel
moment, zodat we de condoleances kunnen doorgeven aan
de familie die hier aanwezig is.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

Tweede Kamer

Herdenking naar aanleiding van het
overlijden van Meindert Leerling
(oud-fractievoorzitter RPF)

9 juni 2021
TK 86

86-4-2