Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2887
Vragen van de leden Heijnen en Depla (beiden PvdA) aan de staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de minister voor Wonen,
Wijken en Integratie over fraude op de huizenmarkt (ingezonden 28 april 2010).
Antwoord van minister Van Middelkoop (Wonen, Wijken en Integratie) mede
namens de ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van
Justitie en de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(ontvangen 13 juli 2010) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2009–2010, nr. 2473.
Vraag 1
Kent u het bericht «Fraude bederft de huizenmarkt»1 en herinnert u zich de
antwoorden op de vragen van het lid Heijnen over het direct verstrekken van
gegevens uit de GBA aan woningcorporaties2?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Waarom is er nog een steekproef nodig om fraude op de huizenmarkt aan te
tonen terwijl uit de antwoorden op genoemde vragen2 blijkt dat gemeenten
nu al GBA-gegevens kunnen verstrekken aan woningbouwcorporaties en «uit
eerder onderzoek is gebleken dat woonfraude in hoge mate bijdraagt aan
verloedering en vervuiling»?
Antwoord 2
De aanpak waarmee in Eindhoven wordt geëxperimenteerd gaat verder dan
het koppelen van gegevens van de corporatie aan GBA-gegevens. Zij omvat
ook de koppeling aan andere gegevens zoals van het Kadaster, telefoonrekeningen en verhuiskaarten. Deze aanpak, die is geïnitieerd vanuit het Centrum
voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) en waaraan meer corporaties
en gemeenten deelnemen, heeft tot doel om te bezien of een dergelijke
werkwijze effectief is. De positieve resultaten kunnen andere corporaties en
gemeenten ertoe aanzetten meer werk te maken van het opsporen en
tegengaan van woonfraude.

1
2

ah-tk-20092010-2887
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

de Volkskrant, 27 april 2010.
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2009–2010, nr. 888.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

Vraag 3
Wordt er door gemeenten en woningbouwcorporaties voldoende gebruik
gemaakt van de mogelijkheid, die de Wet GBA nu al biedt, om daarvoor
toegesneden persoonsgegevens uit te wisselen met maatschappelijke
partners zoals woningbouwcorporaties? Zo ja, waaruit blijkt dat en hoeveel
gemeenten hebben in hun verordening met betrekking tot de GBA de
mogelijkheid tot deze gegevensuitwisseling vastgelegd? Zo nee, waarom niet
en hoe gaat u bewerkstelligen dat dit op korte termijn wel het geval wordt?
Antwoord 3
Zoals in het eerdere antwoord (TK 2009-2010, aanhangsel 888) op de vragen
van de heer Heijnen is aangegeven, is het mogelijk dat – onder bepaalde
voorwaarden – gegevens beschikbaar worden gesteld vanuit de GBA en dat
gemeenten en woningcorporaties, afhankelijk van de concrete noodzaak om
woonfraude aan te pakken, hierover afspraken kunnen maken. In hoeverre dat
nodig is, is een afweging die iedere gemeente voor zichzelf moet maken (zie
ook het antwoord op vraag 5).
Gezien het feit dat het hier om een lokale invulling van beleid gaat en ook de
verstrekking van gegevens uit de GBA in dat verband lokaal is geregeld, is
het niet mogelijk een overzicht te verstrekken van gemeenten die gebruik
maken van de in de Wet GBA geboden mogelijkheden om persoonsgegevens
uit te wisselen met maatschappelijke partners, zoals woningbouwcorporaties.
Vraag 4
Waarom worden gegevens van woningbouwcorporaties niet stelselmatig
gekoppeld aan gegevens uit de GBA, het kadaster, telefoonmaatschappijen en
TNT Post? Bestaan er wettelijke belemmeringen, en zo ja, deelt u dan de
mening dat die weggenomen dienen te worden en hoe gaat u dit bewerkstelligen? Komt het, in de antwoorden op genoemde vragen, aangekondigde
wetsvoorstel inderdaad nog in de eerste helft van 2010 naar de Kamer?
Antwoord 4
Het stelselmatig koppelen van gegevens kan inderdaad een goede methode
zijn om woonfraude aan te pakken. In hoeverre van dit middel gebruik wordt
gemaakt is enerzijds afhankelijk van de beoordeling door gemeenten en
woningcorporaties of de daarmee gemoeide handhavingsinspanningen en
kosten opwegen tegen de opbrengsten (doelmatigheidsvraag). Anderzijds zal
een stelselmatige koppeling van gegevens uit zowel publiekrechtelijke als
privaatrechtelijke bronnen het recht van burgers op bescherming van hun
persoonlijke levenssfeer niet onevenredig mogen aantasten (rechtmatigheidsvraag).
Op zich zijn er binnen de bestaande wetgeving (de Wet GBA en de Wet
bescherming persoonsgegevens) al mogelijkheden voor gegevensuitwisseling, mits daarbij wordt voldaan aan de basisvoorwaarden voor rechtmatige
gegevensverwerking. Dit houdt in dat de gegevensuitwisseling plaatsvindt
voor een duidelijk en wel omschreven doel, wordt gerechtvaardigd door een
dringende maatschappelijke behoefte, in een juiste verhouding staat tot het
doel waarvoor de gegevens worden gevraagd en dat dit doel niet op een
minder ingrijpende wijze kan worden bereikt.
Ter voorbereiding van het wetsvoorstel Basisregistratie personen (dat de wet
GBA zal gaan vervangen) wordt onderzocht of er ruimere mogelijkheden
moeten komen voor rechtstreekse verstrekking van gegevens uit de basisregistratie persoonsgegevens aan derden (niet-overheidsorganen) en hoe dat
vorm moet worden gegeven. Wat de planning van het wetsvoorstel betreft,
heeft de Staatssecretaris van BZK eerder aangegeven er naar te streven het
wetsvoorstel rond de zomer aan Uw Kamer aan te bieden.
Die planning zal echter niet kunnen worden gerealiseerd in verband met het
grote aantal reacties van (maatschappelijke) organisaties in de consultatieronde van het wetsvoorstel. De Staatssecretaris van BZK zal u na het
zomerreces informeren over de bijgestelde planning.
Vraag 5
Deelt u de mening van de programmaleider van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) dat buurtonderzoeken nodig zijn voor het
opsporen van woonfraude? Zo ja, acht u hierin ook een taak weggelegd voor
de overheid? Hoe gaat u die taak invullen? Zo nee, waarom niet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Buurtonderzoeken kunnen een goede methode zijn om woonfraude op te
sporen en aan te pakken. De gemeenten die aan de pilot van het CCV hebben
meegewerkt, te weten Eindhoven, Maastricht, Leiden, Alkmaar en Haarlem,
hebben overigens niet allemaal dezelfde aanpak gevolgd. Zo heeft gegevenskoppeling met GBA alleen in Eindhoven, Maastricht en Leiden plaatsgevonden. In Alkmaar is uitsluitend actie ondernomen op basis van signalen die
bewoners en professionele partijen in de wijk hebben afgegeven naar
aanleiding van publiciteit in de media. Deze verschillende manieren van
werken kunnen tot goede resultaten leiden. In Eindhoven is ongeveer 1%
woonfraude ontdekt wat neerkomt op 60 situaties uit een bestand van 6.000
woningen. Omgekeerd zijn de woningcorporaties in Maastricht tot het
oordeel gekomen, na steekproefsgewijs vervolgonderzoek, dat bij het
overgrote deel van de via gegevenskoppeling opgespoorde adressen geen
sprake is van woonfraude.
De gemeente zal, samen met de betrokken sociale verhuurders, de afweging
moeten maken of een buurtonderzoek zinvol is en daar dan capaciteit en
middelen voor beschikbaar moeten stellen.
De taak van de rijksoverheid is, gegeven de primaire verantwoordelijkheid
van de gemeenten, vooral om een vinger aan de pols te houden en om
gemeenten te informeren en stimuleren ten aanzien van de aanpak van
woonfraude.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3