Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2921
Vragen van het lid Ploumen (PvdA) aan de Minister van Buitenlandse Zaken
over zijn uitspraken tijdens de bijeenkomst met Nederlandse werknemers van
internationale organisaties, bedrijven en ambtenaren op het Ministerie van
Buitenlandse Zaken (ingezonden 20 juli 2018).
Antwoord van Minister Blok (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 17 augustus
2018).
Vraag 1
Kunt u bevestigen dat u in uw brief aan de Tweede Kamer van 18 juli jl.
schrijft de aanstoot te betreuren die u heeft gegeven door de uitspraken?
Klopt het dat u slechts de ophef betreurt en niet de bewoordingen?1
Antwoord 1
In mijn brief aan de Tweede Kamer van 18 juli jl. (Kamerstuk 34 775-V, nr. 89)
heb ik geschreven dat mijn inbreng tijdens de besloten bijeenkomst Touch
Dutch Base deels erop gericht was te prikkelen. Om dat doel te bereiken heb
ik de scherpte van de discussie opgezocht en illustraties en bewoordingen
gebruikt die niet alleen ongelukkig maar ook onzorgvuldig zijn. Dat had ik niet
moeten doen, zeker niet in mijn rol als Minister van Buitenlandse Zaken. Dit
spijt mij.
Vraag 2
Staat u nog altijd achter de inhoud van uw uitspraken, los van of u tevreden
bent met de maatvoering van uw bewoordingen en de effecten van uw
bewoordingen?
Antwoord 2
Zoals in mijn brief van 18 juli jl. en hierboven aangegeven heb ik mijn
uitspraken deels gedaan om te prikkelen en de discussie tijdens de besloten
bijeenkomst te voeden. Teneinde een compleet beeld te geven van de
uitspraken tijdens deze bijeenkomst, is het gehele transcript als bijlage
toegevoegd2. Aangezien het een transcript betreft van een besloten bijeenkomst, zijn de namen van de vragenstellers weggelaten. Ik ben de discussie

1

Brief van de Minister van Buitenlandse Zaken d.d. 18 juli 2018 (Uitspraken tijdens de besloten
bijeenkomst Touch Dutch Base 2018, 2018Z14238).
2
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

ah-tk-20172018-2921
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

aangegaan tegen de achtergrond van mijn motivatie om als Minister van
Buitenlandse Zaken, samen met het ministerie en de ambassades wereldwijd,
het hoofd te bieden aan serieuze onderliggende maatschappelijke vragen en
internationale uitdagingen.
Ik hecht eraan nogmaals te benadrukken dat mijn inzet als Minister van
Buitenlandse Zaken ten volste gericht is en zal blijven op multilateralisme,
juist in het Nederlands belang. In die context heb ik tijdens de bijeenkomst
ook gesproken over de grote veranderingen die zich voordoen in de wereld
en het door mensen ervaren van een verlies aan zekerheden dat daarmee
gepaard gaat. Ik doelde met mijn uitspraken over de multiculturele samenleving bijvoorbeeld op spanningen die in de samenleving (kunnen) ontstaan
wanneer sprake is van een grote en/of ongecontroleerde komst van irreguliere migranten en op de zorgen die dat geeft bij mensen in diezelfde
samenleving. Zo heb ik gezegd dat we ook goed naar die mensen moeten
luisteren en hun zorgen – waar die terecht zijn – serieus moeten nemen. Ik
heb daaraan toegevoegd dat ik vind dat Nederland een humaan asielbeleid
moet blijven voeren en dus open moet zijn en blijven voor die mensen die op
de vlucht zijn en daadwerkelijk hulp nodig hebben, maar tegelijkertijd
selectief en helder moet zijn naar diegenen die niet binnen die categorie
vallen.
Mijn uitspraak over dat het waarschijnlijk in onze genen zou zitten om in een
overzichtelijke groep te leven en we daardoor niet goed in staat zijn binding
aan te gaan met ons onbekende mensen had ik niet moeten doen. Mijn
woorden zijn op geen enkele manier bedoeld als vrijbrief voor racisme of
uitsluiting van bepaalde bevolkingsgroepen. Het in goede banen leiden van
de komst van nieuwkomers en hun voorspoedige integratie in de Nederlandse samenleving is een belangrijk onderdeel van het kabinetsbeleid. Ik
onderschrijf dat beleid volledig.
Ten aanzien van mijn uitspraken over burden sharing heb ik getracht te
wijzen op de gevoeligheden die spelen bij het proces om te komen tot een
solidair asielbeleid binnen de EU, waarbij lidstaten elkaar onderling steunen,
bijvoorbeeld door middel van een herverdelingsmechanisme. Binnen dit
vraagstuk hebben lidstaten uiteenlopende belangen en verschillende ideeën
over de gewenste uitkomst van dit proces. Ook hierbij heb ik voorbeelden en
bewoordingen gebruikt die ik zorgvuldiger had moeten kiezen en formuleren.
Dat heb ik ook erkend in de contacten die ik naar aanleiding van mijn
uitspraken heb gehad met mijn Poolse en Tsjechische ambtsgenoten.
Ondanks de bestaande gevoeligheden en obstakels blijft het kabinet
vertrouwen hebben in de onderhandelingen en zal onverminderd worden
ingezet op een solidair asielbeleid binnen de EU. Nederland verwelkomt in
dat kader ook het Commissievoorstel – voor de volgende Meerjarig Financieel
Kaderperiode – om een sterkere koppeling te maken tussen aan de ene kant
de opname en integratie van asielgerechtigde migranten en aan de andere
kant de toekenning van structuurfondsen.
Vraag 3
Zijn er uitspraken waar u niet achter staat? Vindt u bijvoorbeeld echt dat
«waarschijnlijk ergens diep in onze genen we een overzichtelijke groep willen
hebben om mee te jagen of om een dorpje te onderhouden. En dat we niet
goed in staat zijn om een binding aan te gaan met ons onbekende mensen»?
Zo ja, over welke uitspraken gaat het dan concreet en bent u ook bereid deze
onverkort terug te nemen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Hierbij verwijs ik graag naar het antwoord op vraag 1 en 2.
Vraag 4
Deelt u de mening dat het op deze manier onderscheid maken tussen
verschillende groepen in de samenleving slecht is voor Nederland en op geen
enkele manier door de beugel kan?
Antwoord 4
Mijn woorden waren op geen enkele manier bedoeld als vrijbrief voor
racisme of uitsluiting van bepaalde bevolkingsgroepen. Ik heb in mijn
uitspraken dan ook op geen enkele wijze onderscheid willen maken tussen
verschillende groepen binnen de Nederlandse samenleving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Vraag 5
Heeft u in andere, al dan niet besloten, (inter)nationale gremia soortgelijke
uitspraken gedaan? Zo ja, op welke momenten?
Antwoord 5
In mijn rol als Minister van Buitenlandse Zaken heb ik niet eerder soortgelijke
uitspraken gedaan in (inter)nationale gremia.
Vraag 6
Kunt u de vraag die u bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken hebt uitgezet
over vreedzame multiculturele samenlevingen met de Kamer delen? Kunt u
eveneens het antwoord met de Kamer delen?
Antwoord 6
Een dergelijke vraag is niet formeel in het ministerie uitgezet, wel heb ik deze
vraag sinds mijn aantreden een enkele keer in het kader van interne
discussies opgeworpen. Dit heeft niet geresulteerd in een specifiek antwoord.
Vraag 7, 8
Zijn er contacten geweest met vertegenwoordigers van regeringen van
andere landen over uw uitspraken? Zo ja, met welke vertegenwoordigers en
waar bestonden deze contacten uit?
Kunt u zich voorstellen dat landen als Singapore, Suriname, Tsjechië en Polen
schrikken van uw uitspraken? Wat gaat u doen om de schade als gevolg van
uw uitspraken te beperken?
Antwoord 7, 8
Ik heb contact gezocht met de premiers van de Caribische landen van ons
Koninkrijk alsook met de Minister van Buitenlandse Zaken van Suriname. Ook
heb ik contact gezocht met andere landen die zich gekwetst hadden kunnen
voelen door mijn uitspraken.
Vraag 9
Wat zou u ervan vinden als buitenlandse bewindspersonen vergelijkbare
teksten over Nederland hadden geuit? Had u dan verzocht om rectificatie?
Antwoord 9
Het kabinet zou per specifiek geval een eigen afweging maken hoe te
reageren. Het is mijns inziens niet zinvol om verder te speculeren over een
dergelijk hypothetisch voorbeeld.
Vraag 10
Kunt u bevestigen dat u in uw brief van 18 juli jl. aan de Kamer schrijft dat u
zich in blijft zetten om tot een solidair asielbeleid te komen, waarbij lidstaten
elkaar onderling steunen? Welke invloed denkt u dat uw uitspraken hebben
op dat streven?3
Antwoord 10
Zie ook het antwoord op vraag 2. Als Minister van Buitenlandse Zaken blijf ik
mij – samen met mijn collega’s in het kabinet – volledig inzetten voor het
uitvoeren van het regeerakkoord, waaronder een toekomstbestendig en goed
functionerend Europees asielsysteem. Voor Nederland is het belangrijk dat
daarbij de juiste balans wordt gevonden tussen solidariteit en verantwoordelijkheid.

3

Idem.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3