Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 849

Wijziging van de Wet op het financieel toezicht
en enige andere wetten ter implementatie van
richtlijn 2013/36/EU van het Europees Parlement
en de Raad van 26 juni 2013 betreffende
toegang tot het bedrijf van kredietinstellingen
en het prudentieel toezicht op
kredietinstellingen en
beleggingsondernemingen, tot wijziging van
Richtlijn 2002/87/EG en tot intrekking van de
Richtlijnen 2006/48/EG en 2006/49/EG (PbEU
2013, L 176) en ter implementatie van
verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees
Parlement en de Raad van 26 juni 2013
betreffende prudentiële vereisten voor
kredietinstellingen en beleggingsondernemingen
en tot wijziging van Verordening (EU) nr.
648/2012 (PbEU 2013, L 176) (Implementatiewet
richtlijn en verordening kapitaalvereisten)

Nr. 4

ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE EN NADER
RAPPORT 1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 5 december 2013 en het nader rapport d.d. 20 januari
2014, aangeboden aan de Koning door de Minister van Financiën, mede
namens de Minister van Veiligheid en Justitie. Het advies van de Afdeling
advisering van de Raad van State is cursief afgedrukt.
Bij Kabinetsmissive van 24 oktober 2013, no.13.002228, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de Minister van Financiën, mede namens de
Minister van Veiligheid en Justitie, bij de Afdeling advisering van de Raad
van State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet tot
wijziging van de Wet financieel toezicht en enige andere wetten ter
implementatie van richtlijn nr. 2013/36/EU van het Europees Parlement en
de Raad van 26 juni 2013 betreffende toegang tot het bedrijf van kredietinstellingen en het prudentieel toezicht op kredietinstellingen en beleggingsondernemingen, tot wijziging van Richtlijn 2002/87/EG en tot
intrekking van de Richtlijnen 2006/48/EG en 2006/49/EG (PbEU 2013, L 176)

1

kst-33849-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State is ter inzage gelegd bij het
Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 849, nr. 4

1

(Implementatiewet richtlijn kapitaalvereisten), met memorie van
toelichting.
Het voorstel strekt tot implementatie van richtlijn nr. 2013/36/EU2 (hierna:
de richtlijn kapitaalvereisten) en verordening (EU) nr. 575/20133 (hierna de
verordening kapitaalvereisten). De richtlijn en de verordening vormen het
nieuwe Europese kader voor prudentieel toezicht op banken en beleggingsondernemingen. Kenmerkend voor dit nieuwe kader is dat een groot
deel van de inhoudelijke voorschriften – in het bijzonder de vereiste
hoogte en samenstelling van het kapitaal – zijn opgenomen in een
rechtstreeks werkende verordening. Het voorstel implementeert de
verordening kapitaalvereisten door een aantal bepalingen te doen
vervallen. Voorts wordt een aantal bepalingen gewijzigd om de bestaande
wetgeving en de verordening kapitaalvereisten met elkaar in overeenstemming te brengen. De verordening treedt op 1 januari 2014 in werking,
de richtlijn dient op dezelfde datum te zijn geïmplementeerd.
De Afdeling advisering van de Raad van State onderschrijft de strekking
van het wetsvoorstel, maar maakt opmerkingen over de wijze van
implementatie, het tijdelijk beroepsverbod, de beperking van de variabele
beloningen en de eis van gelijkwaardig prudentieel toezicht in de staat
van herkomst voor banken en beleggingsondernemingen met zetel in een
staat die geen lidstaat is. Zij is van oordeel dat in verband daarmee
aanpassing van het wetsvoorstel wenselijk is.
Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 24 oktober
2013, nr. 13.002228, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering van
de Raad van State haar advies inzake het bovenvermelde voorstel van wet
rechtstreeks aan mij te doen toekomen. Dit advies, gedateerd 5 december
2013, nr. W06.13.0388/III, bied ik U hierbij aan.
Het voorstel geeft de Afdeling aanleiding tot het maken van opmerkingen
die naar haar oordeel enige aanpassing van het voorstel wenselijk maken.
Onderstaand zal de volgorde van de opmerkingen zoals de Afdeling in
haar advies hanteert worden aangehouden.
1. Achtergrond
Alvorens over te gaan tot haar inhoudelijke opmerkingen over het
voorstel schetst de Afdeling in dit punt kort de achtergrond van het
voorstel.
Toezichthouders van financiële instellingen over de gehele wereld hebben
in het Basel Committee on Banking Supervision overeenstemming bereikt
over de aanbevelingen voor een nieuw kader voor kapitaaleisen voor
banken: het Bazel III kapitaalakkoord (2011). De aanbevelingen zijn
overgenomen door de Europese Unie en hebben geresulteerd in een
nieuw kader voor Europese regelgeving bestaande uit een rechtstreeks
werkende verordening en een richtlijn. Hierbij is tevens rekening
gehouden met de aanbevelingen van de Financial Stability Board ten
aanzien van aanvullende kapitaaleisen voor zogenoemde systeemrelevante financiële instellingen.

2

Richtlijn nr. 2013/36/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende
toegang tot het bedrijf van kredietinstellingen en het prudentieel toezicht op kredietinstellingen
en beleggingsondernemingen, tot wijziging van Richtlijn 2002/87/EG en tot intrekking van de
Richtlijnen 2006/48/EG en 2006/49/EG (PbEU 2013, L 176).
3
Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013
betreffende prudentiële vereisten voor kredietinstellingen en beleggingsondernemingen en tot
wijziging van Verordening (EU) nr. 648/2012 (PbEU 2013, L 176).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 849, nr. 4

2

Er is uitdrukkelijk voor gekozen om een belangrijk deel van de aanbevelingen van Bazel III in een verordening op te nemen om een zo veel
mogelijk gelijk speelveld te creëren. Inhoudelijk gaat het hierbij allereerst
om de solvabiliteitseisen, oftewel om de minimum kapitaaleisen die zien
op de structurele soliditeit van banken. Voorts gaat het om liquiditeitseisen, oftewel eisen om financiële instellingen in staat te stellen om op
korte termijn aan de verplichtingen te voldoen. Bij het laatste gaat het er
vooral om te voorkomen dat een structureel gezonde instelling in
problemen komt wanneer onverwacht op grote schaal tegoeden worden
opgevraagd (bank run).
Kapitaaleisen
De kapitaaleisen zijn sinds het Bazel II akkoord (2004) onderverdeeld in
drie zogenoemde «pillars». De eerste «pillar» betreft vooral de kwantitatieve en kwalitatieve eisen met betrekking tot de kapitalisatie en het risico
management. Gegeven de ervaringen in de financiële crisis strekt Bazel III
er toe de kapitaaleisen sterk te verhogen ten opzicht van de Bazel II-eisen.
Evenals thans het geval is wordt de minimum vereiste kapitalisatie (deels)
bepaald door de risico’s die de activa van een bank meebrengen. Hiertoe
wordt eerst per actiefpost de blootstelling (exposure) bepaald, dat wil
zeggen het bedrag waarover risico gelopen wordt. Is eenmaal de
exposure bepaald, dan bepaalt de kans dat er een daadwerkelijk verlies
geleden gaat worden het risicogewicht. De vereiste kapitalisatie bestaat
uit vervolgens een percentage van de naar risico gewogen activa (risk
weighted assets of RWA). Dit percentage ligt tussen de 10,5% en 16,5%
van de naar risico gewogen activa en is aanzienlijk hoger dan de thans op
basis van Bazel II geldende 8% van de naar risico gewogen activa.
De voor een specifieke instelling geldende kapitaaleis wordt bepaald door
de mate waarin bovenop de «basis»-solvabiliteiteis van 8% van de naar
risico gewogen activa voor die instelling aanvullende kapitaalbuffers
(kapitaalconserveringsbuffer, contra cyclische-buffer en eventueel een
systeemrelevantie- en systeemrisico buffer) worden voorgeschreven.
Naast de hoogte van de kapitaaleisen zijn ook de eisen aan de kwaliteit
van het kapitaal aangescherpt.
Ook wanneer een instelling voldoet aan de solvabiliteitseisen, kan sprake
zijn van een relatief beperkt eigen vermogen in verhouding tot vreemd
vermogen. De kredietcrisis heeft het besef doen toenemen dat dit risicovol
kan zijn. In verband hiermee wordt in de verordening de zogenoemde
hefboomratio geïntroduceerd. Deze hefboomratio stelt een ondergrens
aan de verhouding tussen het eigen vermogen en het vreemd vermogen
van de instelling. De hefboomratio is een geheel nieuwe kapitaalmaatstaf.
In de verordening geldt om die reden vanaf 1 januari 2014 een observatieperiode waarbinnen de hefboomratio wordt gemonitord. Voor
31 december 2016 zal de Europese Commissie een rapport opstellen,
eventueel vergezeld van een voorstel met betrekking tot de definitieve
vormgeving van de hefboomratio.
De tweede «pillar» betreft de interne risico- beheersingsmechanismen en
de governance van een instelling,4 terwijl de derde «pillar» vooral de
externe informatieverstrekking aan marktpartijen betreft.5 Ook hier vinden
de nodige veranderingen plaats. Zo wordt bijvoorbeeld een bonusplafond
ingevoerd om in het kader van het risico management ongewenste
prikkels te voorkomen.

4
5

Pillar «risk management and supervision».
Pillar «market discipline».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 849, nr. 4

3

Liquiditeitseisen
De kredietcrisis heeft ook het besef doen toenemen dat liquiditeitsproblemen zelfs een gezonde financiële instelling in gevaar kunnen brengen.
De verordening introduceert in dat verband nieuwe normen voor de
liquiditeit van banken en beleggingsondernemingen: de liquiditeitsdekkingsgraad en de netto stabiele financieringsverhouding. Deze liquiditeitsregels zijn momenteel summier opgesteld en dienen vooralsnog het doel
om te kunnen monitoren op welke wijze deze moeten worden ingevuld.
Tot 2015 zullen nationale liquiditeitsregels van toepassing blijven. Vanaf
2015 zullen de Europese liquiditeitsregels gefaseerd van toepassing zijn
op banken en bepaalde typen
beleggingsondernemingen.
2. Wijze van implementatie; handhaving
Als onderdeel van de herziening van de oude richtlijnen met betrekking
tot het prudentieel toezicht op banken en beleggingsondernemingen is
een groot aantal technische vereisten dat voorheen in één van beide
richtlijnen was opgenomen, thans opgenomen in de verordening
kapitaalvereisten. In de toelichting wordt terecht opgemerkt dat gelet op
de rechtstreekse werking van de verordening omzetting van de daarin
opgenomen voorschriften niet meer is vereist, en ook niet meer toegestaan is.6 Er is, aldus de toelichting, evenwel om verschillende redenen
voor gekozen om de algemene vereisten van solvabiliteit en liquiditeit in
de wet als nationale eisen, parallel aan de verordening, te handhaven. In
de eerste plaats betreft het hier elementaire prudentiële eisen die
vanwege hun belang bij voorkeur in de wettelijke regeling van het
prudentieel toezicht, zolang dit nog een belangrijke rol vervult, tot
uitdrukking komen. Een andere overweging om af te zien van het
schrappen van de algemene vereisten van solvabiliteit en liquiditeit is dat
deze een centrale rol spelen in het stelsel van prudentieel toezicht in de
Wet op het financieel toezicht (hierna: Wft) en bij de uitoefening van taken
van de Nederlandsche Bank (hierna: DNB) als toezichthouder, zoals de
vergunningverlening of het verstrekken van andere vormen van
toestemming en de handhaving. Schrapping zou niet alleen nodeloos
afbreuk doen aan het stelsel van prudentieel toezicht in de Wft, maar ook
in wetstechnische zin een omvangrijker ingrijpen vergen dan nu wordt
voorgesteld. Voor de concrete invulling van de nationale eisen van
solvabiliteit en liquiditeit voor banken en beleggingsondernemingen zal in
het Besluit prudentiële regels Wft rechtstreeks worden verwezen naar de
voorschriften in de verordening. Daarmee worden de nationale eisen
materieel gelijkgesteld aan de Europese eisen, waarmee wordt gewaarborgd dat de laatstgenoemde voorschriften niet worden doorkruist, aldus
de toelichting.7
Ziet de Afdeling het goed dan zal alleen de «kapstok»-bepaling die vereist
dat een bank beschikt over voldoende solvabiliteit en liquiditeit parallel
aan de verordening gehandhaafd blijven.8 Wat betreft de materiële eisen
aan de solvabiliteit (vereiste ratio’s en samenstelling) geldt slechts de
verordening. De Afdeling heeft, in het licht van de redenen die in de
toelichting worden genoemd, begrip voor de gekozen wijze van implementatie. Zij wijst er wel op dat deze nationale bepaling niet langer een
grondslag kan bieden voor handhaving. Gelet op de rechtstreekse werking
van de verordening kunnen voorschriften die zowel in de verordening als
in de wet zijn opgenomen alleen op grond van de verordening worden
6

Memorie van toelichting, algemeen deel, paragraaf 5.
Memorie van toelichting, algemeen deel, paragraaf 5.
8
Meer in het bijzonder de artikelen 3:57 Wft en 3:63 Wft.
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 849, nr. 4

4

gehandhaafd. Beboeting op grond van de nog bestaande wettelijke
bepalingen is niet meer mogelijk, handhaving van de voorschriften uit de
verordening zal, zoals in het stelsel van de wet gebruikelijk is, slechts
kunnen geschieden op grond van artikel 1:3a Wft en het Besluit uitvoeringen EU verordeningen financiële markten.
De Afdeling adviseert in de toelichting te verduidelijken dat ten aanzien
van de materiële eisen aan de solvabiliteit en de liquiditeit slechts de
verordening van toepassing is alsmede dat de bedoelde «kapstok»bepaling in de Wft ter zake van de solvabiliteit en liquiditeit niet als
grondslag voor handhaving kan dienen.
2. Wijze van implementatie; handhaving
De Raad adviseert te verduidelijken dat de parallelle eisen aan solvabiliteit
en liquiditeit niet dienen ter handhaving van de verordening. De
handhaving van de verordening is reeds vanaf 1 januari 2014 mogelijk op
grond van het per die datum gewijzigde Besluit uitvoering
EU-verordeningen financiële markten. Overtreding van voorschriften uit
de verordening zal op grond van dat besluit rechtsreeks gesanctioneerd
worden, zonder een beroep op nationale normen. Het algemeen deel van
de toelichting is in subparagraaf 3f op dit punt aangevuld.
3. Sanctie; beroepsverbod
Het voorgestelde artikel 1:87 Wft introduceert de bevoegdheid voor de
toezichthouder om aan personen werkzaam bij een bank of beleggingsonderneming een tijdelijk verbod op te leggen om functies uit te oefenen bij
banken of beleggingsondernemingen of ondernemingen binnen een
groep waarvan deze deel uitmaken. De toezichthouder kan daartoe
besluiten indien de bank of beleggingsonderneming een overtreding heeft
begaan die is gerangschikt in de derde boetecategorie; een verbod kan
worden opgelegd aan natuurlijke personen die de overtreding hebben
begaan, daarvoor opdracht hebben gegeven of daaraan feitelijk leiding
hebben gegeven. De bepaling strekt tot implementatie van artikel 67,
tweede lid, onderdeel d, van de richtlijn kapitaalvereiste dat vereist dat de
toezichthouders een voorlopig verbod kunnen opleggen voor een lid van
het leidinggevend orgaan van de instelling of enigerlei andere natuurlijke
persoon die voor de inbreuk verantwoordelijk wordt gehouden, om
functies in instellingen te bekleden.
De toelichting vermeldt dat het tijdelijk verbod valt aan te merken als een
herstelsanctie, gericht op het beëindigen of het voorkomen van de kans
op herhaling van de overtreding, alsmede het waarborgen van de
integriteit van de bedrijfsuitoefening van de onderneming.9 De Afdeling
merkt op dat de werkingssfeer van het verbod ruim is. De toelichting
vermeldt dat de mogelijkheid van het opleggen van een tijdelijk verbod
niet is beperkt tot de actuele functie van de betrokkene, maar dat de
schorsing zich kan uitstrekken tot andere, eventueel soortgelijke, functies
binnen de financiële sector. Hiermee wordt voorkomen dat het verbod
wordt omzeild en de betrokkene een andere functie kan bekleden binnen
dezelfde onderneming of een andere bank of beleggingsonderneming,
aldus de toelichting. Om te voorkomen dat het verbod toch wordt omzeild
door het bekleden van een functie binnen een aan de betreffende bank of
beleggingsonderneming verbonden onderneming, strekt het verbod zich
mede uit tot elke onderneming binnen de groep waar de betrokken bank
of beleggingsonderneming deel van uitmaakt, ongeacht of deze onder-

9

Memorie van toelichting, artikelsgewijze toelichting bij artikel I, onderdeel N.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 849, nr. 4

5

neming kwalificeert als bank, beleggingsonderneming of financiële
onderneming in de zin van de Wft.10
Daarmee kan de opgelegde sanctie zeer ingrijpend zijn en de facto
neerkomen op een tijdelijk beroepsverbod voor de betrokkene. De
maximale duur van de sanctie is wettelijk niet bepaald; de toezichthouder
besluit over de duur van de schorsing. De Afdeling merkt op dat voor elke
sanctie geldt dat zij proportioneel dient te zijn in het licht van de aard en
de ernst van het feit waarvoor zij wordt opgelegd en dat rekening dient te
worden gehouden met de omstandigheden waaronder de overtreding is
gepleegd. In dit licht is de Afdeling van oordeel dat het voorgestelde
artikel 1:87 Wft onvoldoende waarborgt dat de op te leggen sanctie, gelet
op de ruime werkingssfeer, aan de eisen van evenredigheid voldoet.
De Afdeling meent dat in de wet waarborgen, zoals bijvoorbeeld de
maximale duur van het verbod, dienen te worden opgenomen om te
verzekeren dat een opgelegde sanctie proportioneel is aan de overtreding
waarvoor deze wordt opgelegd. Zij adviseert het voorstel in het licht van
het bovenstaande aan te passen.
3. Sanctie; beroepsverbod
De suggestie van de Afdeling is overgenomen om, vanwege de proportionaliteit van die maatregel als herstelsanctie, een maximumtermijn te
verbinden aan de maatregel inzake een tijdelijk verbod om bij een bank of
beleggingsonderneming werkzaam te zijn. Het voorgestelde artikel 1:87 is
aangevuld met een maximering van de termijn van de maatregel tot een
jaar. Voorzien is in de mogelijkheid van verlenging van de maatregel met
ten hoogste een jaar, waarbij een eventueel besluit tot verlenging noopt
tot een hernieuwde afweging en motivering.
4. Beperking variabele beloning
Het voorgestelde artikel 3:17a Wft stelt een plafond in voor de variabele
beloning voor bepaalde categorieën werknemers van financiële ondernemingen. De groep waarvoor het bonusplafond geldt, betreft medewerkers
wier werkzaamheden het risicoprofiel van de onderneming wezenlijk
beïnvloeden. Via deze weg wordt beoogd te voorkomen dat het
beloningsbeleid aanspoort tot het nemen van buitensporige risico’s door
werknemers.11
Het voorgestelde artikel 3:17a, tweede lid, Wft bepaalt dat het variabele
deel van de beloning ten hoogste 100% van het vaste deel van de
beloning op jaarbasis bedraagt. Het derde lid geeft aandeelhouders,
bestuurders of leden van de onderneming de mogelijkheid om het
variabele deel van de totale beloning ten hoogste 200% van het vaste deel
van de totale beloning op jaarbasis te laten bedragen. Ingevolge het
voorgestelde artikel VII, tweede lid, geldt het bonusplafond ook wanneer
met de betrokkene reeds voorafgaande aan de inwerkingtreding van
artikel 3:17a een maximale variabele beloning is overeen gekomen die
hoger is dan op grond van die bepaling is toegestaan. Dit heeft ingrijpende gevolgen voor reeds bestaande (arbeids-)overeenkomsten.
Het voorgestelde artikel 3:17a Wft strekt tot implementatie van artikel 94,
eerste lid, onderdeel g, van de richtlijn kapitaalvereisten. Artikel 162,
derde lid, van de richtlijn kapitaalvereisten bepaalt daarover nog dat de
wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen die nodig zijn om te voldoen
10
11

Memorie van toelichting, artikelsgewijze toelichting bij artikel I, onderdeel N.
Zie overweging 62 en 65 van de considerans.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 849, nr. 4

6

aan artikel 94, eerste lid, onderdeel g, instellingen de verplichting
opleggen de daarin vervatte beginselen toe te passen op beloningen
toegekend voor diensten die zijn verleend of prestaties die zijn geleverd
met ingang van het jaar 2014, ongeacht of die beloningen verschuldigd
zijn uit hoofde van contracten die vóór dan wel na 31 december 2013 zijn
gesloten.
De Afdeling merkt hierover het volgende op.
Met het voorstel wordt de contractsvrijheid tussen de betrokken
werknemers en de ondernemingen waarbij zij in dienst zijn, beperkt.
Daarbij grijpt het voorgestelde artikel 3:17a in verbinding met het
voorgestelde artikel VII in op reeds bestaande contractuele afspraken. De
Afdeling wijst er op dat bestaande aanspraken en rechtsposities in
beginsel vallen onder de bescherming van artikel 1 van het Eerste
Protocol bij het EVRM (EP), alsook van artikel 17 van het Handvest van de
grondrechten van de Europese Unie, die het recht op ongestoord genot
van eigendom regelen. Gemaakte salarisafspraken over variabele
beloningen, in het bijzonder wanneer zij in voldoende mate concreet en
voorzienbaar zijn (legitimate expectations), zijn aan te merken als
toekomstige vorderingen op de werkgever, die naar verwachting door de
nationale rechter en het EHRM zullen worden aangemerkt als eigendom in
de zin van artikel 1 EP en artikel 17 van het Handvest.
Wil een inmenging in eigendomsrechten rechtmatig zijn, dan moet
voldaan worden aan bepaalde voorwaarden. Zo moet de inmenging een
wettelijke basis hebben, een legitiem doel dienen dat past in het kader van
het algemeen belang en proportioneel zijn. In (de considerans bij) de
richtlijn wordt geen herkenbare afweging op dit punt in het licht van
artikel 1 EP en artikel 17 van het Handvest gemaakt. Het ligt naar het
oordeel van de Afdeling daarom in de rede dat die afweging thans bij het
onderhavige wetsvoorstel wordt gemaakt.
De Afdeling adviseert de toelichting in het licht van het bovenstaande aan
te vullen.
4. Beperking variabele beloning
De Afdeling adviseert om, bij gebreke aan een herkenbare afweging in de
tekst van de richtlijn ten aanzien van de inmenging in eigendomsrechten,
in het bijzonder in het licht van artikel 1 van het Eerste protocol bij het
Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de
fundamentele vrijheden (EVRM) en artikel 17 van het Handvest van de
grondrechten van de Europese Unie, deze afweging alsnog te maken bij
het onderhavige wetsvoorstel. Voorop moet worden gesteld dat het naar
mijn oordeel niet aan de (Nederlandse) implementatiewetgever is om
bepaalde keuzen die zijn gemaakt door de Europese wetgever achteraf
alsnog te voorzien van een (nadere) afweging of motivering.
De keuze in de richtlijn voor een bonusplafond wordt evenwel door mij
nadrukkelijk onderschreven. Mijn eigen overwegingen omtrent de uit die
keuze voortvloeiende inbreuk op eigendomsrechten zijn daarbij de
volgende. Het eigendomsrecht in het kader van het EVRM heeft een ruime
reikwijdte, waarbinnen rechten en belangen die een vermogenswaarde
vertegenwoordigen vallen. Hierbij is van belang dat het recht of belang
met voldoende zekerheid vaststaat. De enkele hoop op bijvoorbeeld een
bepaalde variabele beloning is onvoldoende. Voor zover het recht op een
variabele beloning contractueel is vastgelegd en vooraf voor het individu
duidelijk is welke beloning betaald zal worden bij de afgesproken
prestatie, ga ik er vanuit dat contractuele aanspraken op variabele

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 849, nr. 4

7

beloning die worden geraakt door het bonusplafond in beginsel onder de
werking van artikel 1 van het Eerste protocol bij het EVRM zullen vallen.
Volgens vaste rechtspraak van het EHRM is een inbreuk op grondrechten
als de nu voorliggende maatregel tot inmenging in het ongestoorde genot
van eigendom gerechtvaardigd indien deze bij wettelijk voorschrift is
voorzien en noodzakelijk en proportioneel is. Met een maatregel die een
gerechtvaardigde inbreuk maakt op een grondrecht moet de bescherming
van het algemeen belang gediend zijn. De in de richtlijn opgenomen
maatregel van beperking van de omvang van de variabele beloning in
verhouding tot het vaste deel van de beloning draagt bij aan de stabiliteit
en integriteit van de financiële sector en de bescherming van de
consument. Met het tegengaan van excessieve variabele beloningen
wordt een mogelijke prikkel tot risicovol of niet-integer gedrag in
belangrijke mate verminderd. Excessieve variabele beloningen hebben
bijgedragen aan ernstige misstanden in de financiële sector en daarmee
het maatschappelijk vertrouwen in de financiële sector aangetast. De in dit
verband gewenste cultuur- en gedragsverandering in de financiële sector
ten aanzien van beloningsbeleid heeft zich tot nu toe nog in onvoldoende
mate voltrokken. Hierdoor is nog steeds sprake van een vertrouwenskloof
tussen maatschappij en financiële sector en blijft het risico bestaan dat
excessieve variabele beloningen blijven leiden tot nieuwe incidenten. Op
grond van het voorgaande ben ik van oordeel dat de maatregel in de
richtlijn noodzakelijk is en in gepaste verhouding staat tot de nagestreefde
bescherming van het algemeen belang. Naar aanleiding van de
opmerking van de Afdeling is de toelichting bij artikel VII, tweede lid, nog
nader aangevuld.
5. Preventieve handhaving
Het voorstel introduceert op een aantal plaatsen bevoegdheden voor de
toezichthouder om maatregelen te nemen voordat wettelijke normen,
bijvoorbeeld minimum kapitaalratio’s, zijn overschreden: preventieve
handhaving. De Afdeling merkt hierover het volgende op.
a. Op grond van artikel 1:59 Wft kan de toezichthouder een aanwijzing
geven aan een financiële onderneming met zetel in Nederland die
actief is in een andere lidstaat, wanneer die onderneming niet voldoet
aan in een andere lidstaat geldende voorschriften. Als de aanwijzing
onvoldoende effect sorteert kan de toezichthouder een zogenoemd
activiteitenverbod opleggen. Ingevolge het voorgestelde artikel 1:59,
vierde lid, Wft kunnen deze maatregelen ook worden genomen indien
er een significant risico bestaat dat een bank niet langer zal voldoen
aan de wettelijke voorschriften.
De bepaling strekt tot implementatie van artikel 41, eerste lid, onderdeel
B, van de richtlijn kapitaalvereisten waarin wordt bepaald dat indien er
een «wezenlijk risico» bestaat dat de kredietinstelling niet zal voldoen aan
nationale bepalingen ter omzetting van de richtlijn of de verordening
kapitaalvereisten de toezichthouder onverwijld alle passende maatregelen
treft om te bewerkstelligen dat de betrokken kredietinstelling de onregelmatige situatie verhelpt of maatregelen treft om het risico van
niet-naleving af te wenden.
Thans is in artikel 5:7 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb)
opgenomen dat een herstelsanctie kan worden opgelegd, zodra het
gevaar voor de overtreding klaarblijkelijk dreigt. De Afdeling merkt op dat
in de toelichting niet wordt ingegaan op het onderscheid tussen het in de
richtlijn gehanteerde begrip «wezenlijk» risico en het in het voorstelde
artikel 1:59, vierde lid, Wft gehanteerde begrip «significant» risico. Voorts

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 849, nr. 4

8

wordt in de toelichting niet ingegaan op de vraag wanneer aan dit
criterium zal zijn voldaan en hoe zich dit verhoudt tot het in de Nederlandse rechtsorde gehanteerde begrip «klaarblijkelijk dreigend gevaar».
De Afdeling meent dat in elk geval in de toelichting nader dient te worden
ingegaan op de vraag onder welke omstandigheden gesproken kan
worden van een significant (wezenlijk) risico dat niet aan wettelijke
voorschriften zal worden voldaan. Elders wordt in wetgeving en beleid
een onderscheid gehanteerd tussen «risico», dat zou duiden op een
mogelijk gevaar, en «dreiging» dat duidt op het bestaan van een reëel
gevaar. In de toelichting zal moeten worden verduidelijkt of het inderdaad
de bedoeling van de EU-richtlijn is dat reeds bij het bestaan van de
mogelijkheid van overtreding kan worden opgetreden, of dat alleen
preventief kan worden opgetreden indien er aan de hand van bepaalde
signalen sprake is van een meer of minder ernstige dreiging van
overtreding. Gelet op de betekenisverschillen in onderscheiden talen van
wat dezelfde term «risico» lijkt, is het laatste niet uitgesloten. In dien dat
het geval is, zou beter kunnen worden aangesloten bij het reeds in de Awb
neergelegde criterium voor preventieve handhaving: dreigend gevaar, al
dan niet onder toevoeging van een kwalificatie van dat gevaar (klaarblijkelijk of anderszins).
De Afdeling adviseert de toelichting in het licht van het bovenstaande aan
te vullen, en zo nodig het voorstel aan te passen
b. Het voorgestelde artikel 3:111a, eerste lid, Wft geeft DNB de bevoegdheid tot het treffen van een aantal maatregelen ingeval een bank of
beleggingsonderneming niet voldoet aan krachtens de wet of de
verordening kapitaalvereisten gestelde eisen met betrekking tot de
inrichting van de bedrijfsvoering, de solvabiliteit of de liquiditeit. DNB
kan deze maatregelen eveneens treffen indien er aanwijzingen zijn dat
de onderneming binnen twaalf maanden niet langer aan deze eisen zal
voldoen. Artikel 311a, eerste lid, strekt tot implementatie van artikel
102, eerste lid, onderdeel b, van de richtlijn kapitaalvereisten.
Het voorgestelde artikel 3:111a, tweede lid, Wft bepaalt dat DNB de in het
eerste lid bedoelde maatregelen ook kan opleggen indien zij naar
aanleiding van een jaarlijkse evaluatie, tekenen ontwaart van een
ontwikkeling die de beheerste en integere bedrijfsuitoefening, de
liquiditeit of de solvabiliteit van een bank of beleggingsonderneming in
gevaar kan brengen. De toelichting vermeldt bij artikel 3:111a, tweede lid,
Wft uitdrukkelijk dat hier sprake is een vorm van preventief ingrijpen dat
moet voorkomen dat de betreffende instelling in de problemen komt.
In de toelichting wordt niet ingegaan op de verhouding tussen de
grondslagen voor preventief ingrijpen in artikel 3:111a, eerste en tweede
lid, Wft. Ziet de Afdeling het goed dan is niet onwaarschijnlijk dat, indien
er tekenen zijn van een ontwikkeling die de beheerste en integere
bedrijfsuitoefening, de liquiditeit of de solvabiliteit van een bank of
beleggingsonderneming in gevaar kan brengen, eveneens sprake is van
aanwijzingen dat de onderneming op termijn (binnen twaalf maanden)
niet langer aan de wettelijke eisen inzake de inrichting van de bedrijfsvoering, de solvabiliteit of de liquiditeit zal voldoen. Daarmee lijken beide
grondslagen elkaar ten minste deels te overlappen.12

12

Naast het feit dat op grond van artikel 1:75, tweede lid, Wft reeds een aanwijzing kan worden
gegeven indien DNB tekenen ontwaart van ontwikkeling die het eigen vermogen, de solvabiliteit of de liquiditeit van een onderneming in gevaar kunnen brengen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 849, nr. 4

9

De Afdeling adviseert in de toelichting in te gaan op de verhouding tussen
artikel 3:111a, eerste en tweede lid, Wft en zo nodig het voorstel aan te
passen.
5. Preventieve handhaving
5a. Terecht constateert de Afdeling dat het begrip «significant» risico
afwijkt van de in de richtlijn gehanteerde begrip «wezenlijk» risico. Dit
verschil, dat samenhangt met een eerdere Nederlandse taalversie, is in
de voorgestelde wijziging weggenomen. De richtlijn doelt in dit
verband inhoudelijk gezien op een potentieel risico, er hoeft dus geen
sprake te zijn van een concrete dreiging. Om deze reden is, mede gelet
op de opmerkingen van de Afdeling op dit punt, inhoudelijke aansluiting bij het criterium van artikel 5:7 Awb niet mogelijk.
5b. De conclusie van de Afdeling dat de voorgestelde grondslag voor het
nemen van een maatregel als voorzien in het eerste lid van artikel
3:111a, dat is ontleend aan de richtlijn, overlapt met de grondslag in
het tweede lid, dat is ontleend aan artikel 1:75 Wft, kan worden
onderschreven. Aan het advies is dan ook gevolg gegeven door het
ruimste criterium, dat van het oorspronkelijke voorgestelde tweede lid,
nu op te nemen in het eerste lid.
6. Gelijkwaardig prudentieel toezicht
De toelichting vermeldt dat in het kader van dit voorstel de voor banken
en beleggingsondernemingen uit derde landen geldende bepalingen met
betrekking tot markttoegang en solvabiliteit nog eens tegen het licht
gehouden zijn. Thans bepaalt artikel 3:46 Wft dat een bank met zetel in
een staat die geen lidstaat is en die vanuit een in Nederland gelegen
bijkantoor haar bedrijf uitoefent en die een dochteronderneming is van
een bank met zetel in een staat die geen lidstaat is, in de staat waar de
moederonderneming haar zetel heeft onder voldoende geconsolideerd
toezicht staat. Mede tegen de achtergrond van artikel 47 van de richtlijn
kapitaalvereisten is geconcludeerd dat aanpassing wenselijk is. Daartoe
wordt de reikwijdte van artikel 3:46 Wft uitgebreid. In het voorgestelde
artikel 3:46 Wft wordt bepaald dat een bank met zetel in een staat die geen
lidstaat is, die vanuit een in Nederland gelegen bijkantoor haar bedrijf
uitoefent, of een
beleggingsonderneming met zetel in een staat die geen lidstaat is, die in
Nederland beleggingsdiensten verleent of beleggingsactiviteiten verricht,
in de staat waar zij haar zetel heeft onder prudentieel toezicht staat dat ten
minste gelijkwaardig is aan het prudentieel toezicht ingevolge de Wft. De
eis van gelijkwaardig prudentieel toezicht in de staat van herkomst komt
aldus in de plaats van de beperktere eis dat de betrokken bank, indien
deze dochter is van een andere bank met zetel buiten de Europese Unie, in
de staat van die moederbank onder voldoende geconsolideerd toezicht
moet staan. De Afdeling merkt hierover het volgende op.
a. Ingevolge de voorgestelde artikelen 2:21, eerste lid, onderdeel f, Wft en
2:99, tweede lid, onderdeel k, Wft dient een bank respectievelijk een
beleggingsonderneming, bij de aanvraag van een vergunning om in
Nederland actief te mogen zijn aan te tonen dat zal worden voldaan
aan 3:46 Wft. De onderneming zal aldus moeten aantonen dat in het
land van de zetel met Nederland gelijkwaardig prudentieel toezicht
wordt gehouden. De toelichting merkt hierover op dat de voorgestelde
eis behalve op de inhoud van de regelgeving tevens betrekking heeft
op de uitoefening van het toezicht, zowel op individuele als op
geconsolideerde basis. Van gelijkwaardig toezicht is sprake als dat
door de Europese Commissie of de Europese Bankautoriteit (hierna:
EBA) is vastgesteld. Als een analyse van deze instanties ontbreekt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 849, nr. 4

10

komt het oordeel toe aan DNB, die in dat geval zelf onderzoek zal doen,
aldus de toelichting. 13
De Afdeling merkt op dat anders dan de overige vergunningvoorschriften
genoemd in de artikelen 2:21 Wft en 2:99 Wft de eis van gelijkwaardig
toezicht geen betrekking heeft op de onderneming zelf. Het is dan ook de
vraag op welke wijze de onderneming zal kunnen aantonen dat het lokale
toezicht ten aanzien van de inhoud van de regelgeving en de uitoefening
door de toezichthouder «ten minste gelijkwaardig is aan het prudentieel
toezicht» ingevolge de Wft. De toelichting biedt in dat verband geen
handvatten. Ook nu bepaalt artikel 2:21, eerste lid, onderdeel f, dat bij de
aanvraag van een vergunning dient te worden aangetoond dat wordt
voldaan aan artikel 3:46 Wft. De reikwijdte van het thans geldende artikel
3:46 Wft is echter aanmerkelijk beperkter. Gelet op het feit dat de
uiteindelijke beoordeling van gelijkwaardigheid zal worden gedaan door
de Europese Commissie, de EBA of, bij ontstentenis van een Europese
beoordeling, DNB, is het de vraag of het in de rede ligt om de «bewijslast»
in deze bij de onderneming te leggen.
De Afdeling adviseert de toelichting in het licht van het bovenstaande aan
te vullen en zo nodig het voorstel aan te passen.
b. Zoals hierboven reeds is opgemerkt, zijn in het licht van de aanpassing
van artikel 3:46 Wft ook de voorwaarden voor de verlening van een
vergunning in de artikelen 2:17, 2:21 en 2:99 Wft aangepast. De
Afdeling wijst er op dat de verwijzing in artikel 2:17, onderdeel f, Wft
naar artikel 3:46 Wft niet past in het kader van een vergunning ex.
artikel 2:16 Wft waarop de voorwaarden uit artikel 2:17 Wft zien. Artikel
2:16 Wft betreft de vergunningseis voor een onderneming met zetel in
een andere lidstaat, die aldaar geen vergunning behoeft te hebben en
deze ook niet vrijwillig heeft verkregen – het is aldus de vraag in
hoeverre deze onderneming onder toezicht staat – terwijl artikel 3:46
Wft vereist dat een onderneming met zetel in een staat die geen
lidstaat is in de staat van de zetel onder toezicht staat dat gelijkwaardig
is aan het prudentieel toezicht op grond van de Wft.
De Afdeling adviseert artikel I, onderdeel X, in het licht van het bovenstaande aan te passen.
6. Gelijkwaardig prudentieel toezicht
6a. Het is juist dat de eis van gelijkwaardig toezicht, anders dan de overige
vergunningvoorschriften, geen betrekking heeft op de onderneming
zelf. Indien een bank uit een derde land, niet zijnde een lidstaat of een
aangewezen staat, ervoor kiest om geen rechtspersoon in Nederland
op te richten maar om haar activiteiten vanuit een bijkantoor te
verrichten, dienen bij de vergunningaanvraag inderdaad gegevens te
worden overgelegd op basis waarvan de Nederlandsche Bank kan
beoordelen of aan bedoelde eis wordt voldaan. De toelichting is in de
aangegeven zin verduidelijkt. Voor de goede orde zij opgemerkt dat de
in artikel 3:46 neergelegde eis van gelijkwaardig toezicht bij nader
inzien vooralsnog alleen zal gelden voor banken uit derde landen. Dit
in afwachting van de herschikking van de Richtlijn markten in
financiële instrumenten (MiFID II), waarin de markttoegang van
beleggingsondernemingen wordt geregeld.
6b. Aan het advies van de Afdeling op dit punt is gevolg gegeven door te
voorzien in de schrapping van onderdeel f van het eerste lid van artikel
2:17 Wft.
13

Memorie van toelichting, artikelsgewijze toelichting bij artikel 3:46 Wft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 849, nr. 4

11

7. Overige opmerkingen
a. Inspecties ter plaatse
Met het voorgestelde artikel I, onderdeel F, worden de bevoegdheden
voor buitenlandse toezichthouders om zelfstandig bij in Nederland
gelegen bijkantoren of in Nederland gevestigde ondernemingen waarop
zij toezicht houden, uitgebreid met de bevoegdheid tot het verrichten of
doen verrichten van onderzoek.
De aanpassing van artikel 1:56 Wft in artikel I, onderdeel F, strekt tot
implementatie van artikel 52 van de richtlijn kapitaalvereisten. Artikel 52
van de richtlijn kapitaalvereisten spreekt van controle en inspectie ter
plaatse. In het eerste lid van artikel 52 wordt bepaald dat de bevoegde
autoriteiten van de lidstaat van ontvangst zelf of met inschakeling van
door hen gemachtigde personen informatie ter plaatse kunnen controleren en bijkantoren kunnen inspecteren.
De Afdeling meent dat de enkele toevoeging van de bevoegdheid tot het
«verrichten of doen verrichten van onderzoek» niet volstaat als implementatie van artikel 52 van de richtlijn kapitaalvereisten. Ziet de Afdeling het
goed, dan is niet bepaald dat toezichthoudende instanties uit een andere
lidstaat in het kader van een inspectie beschikken over een bevoegdheid
om plaatsen te betreden zoals opgenomen in artikel 5:15 van de
Algemene wet bestuursrecht. De Afdeling meent dat dit in het licht van
artikel 52 van de richtlijn kapitaalvereisten wel is vereist.
De Afdeling adviseert artikel I, onderdeel F, in het licht van het bovenstaande aan te vullen.
b. Maximering bestuurs- en toezichthoudende functies
Het voorgestelde artikel I, onderdelen II en RRR zien op de implementatie
van artikel 91 van de richtlijn kapitaalvereisten. Artikel 91 maximeert het
aantal bestuursfuncties (uitvoerend en niet-uitvoerend) voor de leden van
het bestuur van een significante bank of beleggingsonderneming.
In verband met de implementatie van artikel 91van de richtlijn kapitaalvereisten wordt onder meer bepaald dat een aantal artikelen van Boek 2 van
het Burgerlijk Wetboek (BW) niet van toepassing is. In die artikelen is
eveneens een maximering van het aantal bestuursfuncties opgenomen
voor bestuurders van grote ondernemingen. De toelichting merkt op dat
de methodiek voor de wijze van telling van relevante bestuurlijke functies
in beide regelingen (het BW en de richtlijn kapitaalvereisten) zodanig
verschillend is dat een gelijktijdige toepassing van beide regelingen niet
goed mogelijk is. Daarom sluiten de voorgestelde wijzigingen de
toepassing van de algemene regeling van het BW uit, aldus de
toelichting.14
De Afdeling merkt op dat de regeling die is opgenomen in de richtlijn
kapitaalvereisten en is omgezet in de artikelen 3:8 Wft en 4:9a Wft enkel
geldt indien de bank of beleggingsonderneming «significant» is. Wanneer
een bank significant is zal bij of krachtens algemene maatregel van
bestuur worden bepaald. De bepalingen uit het BW worden echter in de
artikelen 3:8, vierde lid, Wft en 4:9a, tweede lid, uitgesloten voor alle
banken respectievelijk beleggingsondernemingen. Dat kan tot gevolg
hebben dat voor banken of beleggingsondernemingen die niet significant

14

Memorie van toelichting, artikelsgewijze toelichting bij artikel I, onderdelen II en RRR.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 849, nr. 4

12

zijn maar wel voldoen aan de criteria15 die zijn opgenomen in het BW de
regeling uit hoofde van de richtlijn kapitaalvereisten noch de regeling uit
hoofde van het BW geldt. De Afdeling meent dat dat niet voor de hand
ligt. De Afdeling adviseert te bewerkstelligen dat ofwel alle banken en
beleggingsondernemingen die voldoen aan de criteria voor toepassing
van de regeling van het BW als «significant» worden aangemerkt ofwel op
niet-significante banken en beleggingsondernemingen de regeling van het
BW van toepassing is.
De Afdeling adviseert de toelichting in het licht van het bovenstaande aan
te vullen en zo nodig het voorstel aan te passen.
c. Hefboomratio
Hierboven is reeds opgemerkt dat in de verordening kapitaalvereisten een
nieuwe kapitaalmaatstaf, de hefboomratio, wordt gecreëerd. In de
verordening wordt vooralsnog geen inhoudelijke norm gesteld maar geldt
vanaf 1 januari 2014 een observatieperiode waarbinnen de hefboomratio
wordt gemonitord. Voor 31 december 2016 zal de Europese Commissie
een rapport opstellen, eventueel vergezeld van een voorstel met
betrekking tot de definitieve vormgeving van de hefboomratio.
De Commissie Structuur Nederlandse banken (hierna: de commissie)
achtte een beperking van de hefboom wenselijk en beval aan om een
ongewogen minimum hefboom-ratio in te voeren. De commissie gaf als
input voor de onderhandelingen over de kalibratie van de minimum
hefboom-ratio mee dat een hoger percentage van 3% serieus overwogen
moest worden.16 In de kabinetsreactie op de aanbevelingen van de
commissie17 merkte het kabinet op dat het, gegeven de duidelijke
voordelen van een «leverage ratio» en omwille van de consistentie van
het kapitaalraamwerk, wenselijk is om, in elk geval voor de systeemrelevante instellingen, ook een hogere «leverage ratio» van minimaal 4% na
te streven in samenhang met de stijging van de risicogewogen kapitaaleisen. In de toelichting wordt niet ingegaan op de verhouding tussen het
recentelijk in de kabinetsreactie ingenomen standpunt over de hefboomratio in het licht van de regeling dienaangaande in de verordening. De
Afdeling adviseert dat alsnog te doen.
d. Eigen vermogen
Ingevolge artikel 4 van de verordening kapitaalvereisten wordt voor een
bank of beleggingsonderneming onder «eigen vermogen» verstaan de
som van het tier-1 en tier-2 kapitaal. In de verordening kapitaalvereisten
wordt vervolgens gedetailleerd bepaald welke activa onderdeel uitmaken
van het tier-1 of tier-2 kapitaal. Daarmee wordt ten aanzien van banken en
beleggingsondernemingen op Europees niveau ten behoeve van het
prudentieel toezicht uniform bepaald wat onder «eigen vermogen» dient
te worden verstaan. De Afdeling merkt op dat een dergelijke uniformiteit
op andere terreinen waar het begrip «eigen vermogen» van belang is,
bijvoorbeeld de fiscaliteit, niet aan de orde is. De Afdeling adviseert in de
15

Voor toepassing van de maximeringsregeling moet op twee opeenvolgende balansdata,
zonder onderbreking nadien op twee opeenvolgende balansdata niet zijn voldaan aan
tenminste twee van de vereisten dat
a De waarde van de activa volgens de balans met toelichting, bedraagt, op de grondslag van
verkrijgings- en vervaardigingsprijs, niet meer dan € 17 500 000;
b. de netto-omzet over het boekjaar bedraagt niet meer dan € 3 5 000 000;
c. het gemiddeld aantal werknemers over het boekjaar bedraagt minder dan 250.
16
Rapport van de Commissie Structuur Nederlandse banken «Naar een stabiel en dienstbaar
bankwezen» p.23.
17
Bijlage bij Kamerstukken II 2012/13, 32 013 nr. 35.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 849, nr. 4

13

toelichting in te gaan op de gevolgen van de volledige harmonisatie voor
andere rechtsgebieden zoals de fiscaliteit.
7. Overige opmerkingen
7a. Naar aanleiding van het advies van de afdeling is de redactie van de
betreffende voorgestelde wijzigingen aangepast. In de wettekst is
opgenomen dat de toezichthouder, in dit geval DNB, de toezichthoudende instantie van een andere lidstaat in de gelegenheid stelt
onderzoek te verrichten of doen verrichten. Dit betekent dat dit
onderzoek feitelijk plaatsvindt door tussenkomst van de door DNB
aangewezen personen, belast met het houden van toezicht. Hierbij
maken zij gebruik van hun bevoegdheden op grond van de Algemene
wet bestuursrecht en de Wft, waaronder de bevoegdheid tot binnentreden ingevolge artikel 5:12 Awb. De toelichting bij de betreffende
voorgestelde wijzigingen is dienovereenkomstig aangevuld.
7b. Het advies van de Afdeling is op dit punt gevolgd. De voorgestelde
regeling omtrent de maximering van het aantal bestuursfuncties in de
artikelen 3:8 en 4:9b Wft is zodanig aangepast dat de regeling uit de
richtlijn alleen op banken en beleggingsondernemingen worden
toegepast die als significant worden aangemerkt. Overige gevallen
vallen derhalve, indien wordt voldaan aan het daarvoor geldende
criterium, onder de reikwijdte van de regeling in het BW.
7c. Naar aanleiding van dit onderdeel van het advies van de Afdeling is in
het algemeen deel van de memorie van toelichting subparagraaf 2d,
betreffende de hefboomratio, aangevuld.
7d. De volledige harmonisatie op grond van de verordening kapitaalvereisten heeft in beginsel geen gevolgen voor andere rechtsgebieden zoals
de fiscaliteit. Wel veranderen op grond van de verordening kapitaalvereisten de vereisten die gesteld worden aan het zogeheten aanvullende
tier 1-kapitaal. Dit zou gevolgen kunnen hebben voor de fiscale
behandeling van aanvullend tier 1-kapitaal, niet alleen in Nederland
maar ook in andere lidstaten. Aanvullend tier 1-kapitaal dat is
uitgegeven onder het oude regime van kapitaalvereisten wordt door
Nederland en de andere lidstaten voor belastingdoeleinden als vreemd
vermogen beschouwd. Als gevolg van de gewijzigde kapitaalvereisten
zou aanvullend tier 1-kapitaal dat na 1 januari 2014 wordt uitgegeven,
in Nederland fiscaal niet langer als vreemd vermogen kunnen worden
aangemerkt. Voor zover bekend kiezen alle Europese landen die
hierover tot op heden al een besluit hebben genomen voor de
continuering van de fiscale behandeling van aanvullend tier 1-kapitaal
als vreemd vermogen, dan wel voor de aftrekbaarheid van de vergoeding over aanvullend tier 1-kapitaal ten laste van het fiscale resultaat.
Zoals de Staatssecretaris van Financiën ook al heeft geschreven in zijn
brief aan de Tweede Kamer van 16 december 201318 is het kabinet
voornemens om ook in de Nederlandse fiscale wetgeving te regelen
dat de vergoeding over het aanvullende tier 1-kapitaal, ook als dat na
1 januari 2014 is uitgegeven, bij de bank fiscaal aftrekbaar zal zijn en bij
de ontvanger in de belastingheffing zal worden betrokken.
8. Redactionele kanttekeningen
De Afdeling verwijst naar de bij dit advies behorende redactionele bijlage.
Aan de redactionele opmerkingen bij het advies is grotendeels gevolg
gegeven.

18

Kamerstukken II, 2013–14, 32 013, nr. 48.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 849, nr. 4

14

Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om in het wetsvoorstel en de
memorie van toelichting nog enige redactionele verbeteringen aan te
brengen. Daarnaast is in overleg met DNB en AFM de voorgestelde
wijziging van de regeling omtrent de publicatie van boetebesluiten in de
artikelen 1:98 en 1:97 deels nog technisch aangepast en is de bijbehorende toelichting aangevuld. Ten slotte is in het voorgestelde artikel 3:17a
Wft is in een nieuw vierde lid nog eens geëxpliciteerd dat de toepassing
van regeling inzake het bonusplafond op grond van de richtlijn aansluit bij
de reikwijdte van het geconsolideerde toezicht.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging het
voorstel van wet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
De vice-president van de Raad van State,
J.P.H. Donner
Ik moge U, mede namens met mijn ambtsgenoot van Veiligheid en
Justitie, verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en de
gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der StatenGeneraal te zenden.
De Minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 849, nr. 4

15

Redactionele bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van de Raad
van State betreffende no.W06.13.0388/III
–
–

–

–
–

–

–

In de intitulé van het voorstel tevens verwijzen naar de verordening
kapitaalvereisten.
In artikel I, onderdeel AA, eerste lid, onder 2°, de verwijzing naar artikel
3:43 Wft beperken tot ondernemingen met zetel in een staat die geen
lidstaat is.
In het in artikel I, onderdeel DD, gewijzigde artikel 3:4, tweede lid, Wft
de dynamische verwijzing naar de richtlijn kapitaalvereisten nader
specificeren.
In artikel I, onderdeel OO, eerste lid, de omschrijving van beleggingsonderneming bezien.
In het in artikel I, onderdeel RR, in te voegen artikel 3:66 Wft aansluiten
bij de bewoording van artikel 458 van de verordening kapitaalvereisten, alsmede «bedoeld in het eerste lid» vervangen door «bedoeld in
het tweede lid».
Het in artikel I, onderdeel onderdeel NNN, in te voegen artikel 4:9
vernummeren tot 4:9b, gelet op het reeds invoegen van een artikel
4:9a in de Wijzigingswet financiële markten 2014.
In artikel I, onderdeel OOO, in artikel 4:37h, eerste lid, Wft ook de
verwijzing naar de herziene richtlijn banken vervangen door een
verwijzing naar de richtlijn kapitaalvereisten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 849, nr. 4

16