Ontwerpbesluit van
tot wijziging van het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wet verplichte
beroepspensioenregeling en het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft
in verband met de introductie van de mogelijkheid om een deel van de waarde van de
aanspraken op ouderdomspensioen of op periodieke uitkeringen van
oudedagsvoorzieningen in de derde pijler op de ingangsdatum daarvan te laten afkopen
Op de voordracht van Onze Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van , nr. ;
Gelet op de artikelen 43, tweede lid, 46, zesde lid, en 69a, vijfde lid, van de Pensioenwet, de
artikelen 54, tweede lid, 57, zesde lid, en 80b, vijfde lid, van de Wet verplichte
beroepspensioenregeling en artikel 4:20, derde lid, van de Wet op het financieel toezicht;
De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van);
Gezien het nader rapport van Onze Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van [niet
invullen],
HEBBEN GOEDGEVONDEN EN VERSTAAN:
ARTIKEL I. WIJZIGING VAN HET BESLUIT UITVOERING PENSIOENWET EN WET
VERPLICHTE BEROEPSPENSIOENREGELING
Het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wet verplichte beroepspensioenregeling wordt als volgt
gewijzigd:
A
In artikel 7a wordt onder verlettering van de onderdelen c en d tot de onderdelen d en e een
onderdeel ingevoegd, luidende:
c. het recht op afkoop van een deel van de waarde van de opgebouwde aanspraken op
ouderdomspensioen, bedoeld in artikel 69a van de Pensioenwet dan wel artikel 80b van de Wet
verplichte beroepspensioenregeling;.
B
Artikel 9 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het vijfde lid komt te luiden:
5. De uitvoerder verstrekt de deelnemer of gewezen deelnemer op verzoek informatie over de
consequenties voor de deelnemer of gewezen deelnemer van het gebruikmaken van één of
meerdere keuzemogelijkheden waarin de pensioenregeling voorziet. De uitvoerder wijst hierbij
nadrukkelijk op de mogelijkheid dat, voor zover van toepassing, het gebruikmaken van de
keuzemogelijkheid invloed kan hebben op de verschuldigde inkomensbelastingen en premie
volksverzekeringen en het recht op inkomensafhankelijke regelingen en wijst de deelnemer of
gewezen deelnemer op de wijze waarop hierover meer informatie kan worden verkregen.
2. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
7. In aanvulling op het vijfde lid omvat de informatie die de uitvoerder op verzoek van de
deelnemer of gewezen deelnemer verstrekt over de consequenties van het gebruikmaken van het
recht op afkoop van een deel van de waarde van de opgebouwde aanspraken op

ouderdomspensioen, bedoeld in artikel 69a van de Pensioenwet dan wel artikel 80b van de Wet
verplichte beroepspensioenregeling, in ieder geval:
a. de afkoopwaarde en de hoogte van het periodiek uit te keren ouderdomspensioen vanaf de
ingangsdatum van het pensioen als gebruik wordt gemaakt van het afkooprecht; en
b. de hoogte van het periodiek uit te keren ouderdomspensioen vanaf de ingangsdatum van het
pensioen als geen gebruik wordt gemaakt van het afkooprecht.
C
Aan artikel 9e, vierde lid, wordt toegevoegd: , alsmede de indicatieve gevolgen op het
pensioeninkomen en de indicatieve hoogte van de afkoopwaarde als een deelnemer of gewezen
deelnemer gebruikmaakt van het recht op afkoop van een deel van de waarde van de opgebouwde
aanspraken op ouderdomspensioen, bedoeld in artikel 69a van de Pensioenwet dan wel artikel 80b
van de Wet verplichte beroepspensioenregeling, en daarbij kiest voor een afkooppercentage van
5% of 10%. Bij de toepassing van de eerste zin wordt voor de deelnemer uitgegaan van de
reglementair te bereiken aanspraken op ouderdomspensioen en voor de gewezen deelnemer van
de opgebouwde aanspraken op ouderdomspensioen.
D
Artikel 16 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het opschrift komt te luiden:
Artikel 16. Afkoopvoet
2. In het eerste lid wordt "de artikelen 66 en 69 van de Pensioenwet" vervangen door "de artikelen
66, 69 en 69a van de Pensioenwet" en wordt "de artikelen 78 en 80a van de Wet verplichte
beroepspensioenregeling" vervangen door "de artikelen 78, 80a en 80b van de Wet verplichte
beroepspensioenregeling".
ARTIKEL II. WIJZIGING VAN HET BESLUIT GEDRAGSTOEZICHT FINANCIËLE
ONDERNEMINGEN WFT
In het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft wordt na artikel 76 een artikel
ingevoegd, luidende:
Artikel 76a
1. Een aanbieder van een lijfrenteverzekering, lijfrenterekening of lijfrentebeleggingsrecht als
bedoeld in artikel 4:71.0a, eerste en tweede lid, van de wet informeert de consument zes
maanden voor het eind van de looptijd van de lijfrenteverzekering, lijfrenterekening of
lijfrentebeleggingsrecht over het keuzerecht om een deel van de waarde van de opgebouwde
aanspraak op periodieke uitkeringen als bedrag ineens uit te laten uitkeren.
2. Een aanbieder van een uitkeringsproduct als bedoeld in artikel 4:71.0a van de wet verstrekt de
consument op verzoek informatie over de hoogte van de gedeeltelijke uitkering als bedrag ineens,
de resterende hoogte van de periodieke uitkeringen na gebruik van het keuzerecht en de hoogte
van de periodieke uitkeringen als geen gebruik wordt gemaakt van het keuzerecht.
3. In aanvulling op het tweede lid wijst de aanbieder van een uitkeringsproduct de consument
uitdrukkelijk op de mogelijke invloed van de gedeeltelijke uitkering als bedrag ineens op de
verschuldigde inkomstenbelasting, de inkomensafhankelijke regelingen en de verschuldigde
premie volksverzekeringen.
ARTIKEL III. INWERKINGTREDING
Dit besluit treedt in werking op een koninklijk besluit te bepalen tijdstip.
Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in het Staatsblad
zal worden geplaatst.

De Minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid,

W. Koolmees

NOTA VAN TOELICHTING
Algemeen
1. Inleiding
Met de Wet bedrag ineens, RVU en verlofsparen is een nieuw keuzerecht voor deelnemers
geïntroduceerd. 1 Concreet is mogelijk gemaakt dat deelnemers op de pensioeningangsdatum een
deel van de waarde (maximaal 10%) van de aanspraken op ouderdomspensioen als bedrag ineens
kunnen opnemen (gedeeltelijke afkoop). Eenzelfde keuzerecht is geïntroduceerd voor
oudedagsvoorzieningen die zijn opgebouwd in de derde pijler (een lijfrenteverzekering,
lijfrenterekening en lijfrentebeleggingsrecht). Een nadere toelichting bij het doel en de
voorwaarden die zijn verbonden aan het keuzerecht is te vinden in de memorie van toelichting bij
het wetsvoorstel. 2 Dit besluit strekt tot vaststelling van enkele nadere regels omtrent het
keuzerecht om een bedrag ineens op te nemen. Hiertoe worden het Besluit uitvoering Pensioenwet
en Wet verplichte beroepspensioenregeling (Besluit uitvoering PW en Wvb) en het Besluit
Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft (Bgfo) aangepast.
2. Hoofdlijnen van het besluit
2.1

Wijziging van het Besluit uitvoering PW en Wvb

Om afkoop van een deel van de waarde van de aanspraken op ouderdomspensioen op de
pensioeningangsdatum mogelijk te maken, is het noodzakelijk dat een deelnemer vóór deze datum
aan de pensioenuitvoerder kenbaar heeft gemaakt van het keuzerecht gebruik te willen maken.
Hiervoor is een goede en tijdige informatievoorziening vanuit de pensioenuitvoerder van belang.
Op grond van artikel 43 PW, 54 Wvb en 7a Besluit uitvoering PW en Wvb geldt reeds als
uitgangspunt dat een pensioenuitvoerder een deelnemer voor de pensioeningangsdatum
informeert over de keuzemogelijkheden die de deelnemer heeft ten aanzien van zijn of haar
pensioen. Deze informatie moet op een zodanig tijdstip voor de pensioeningangsdatum worden
verstrekt dat het voor een deelnemer mogelijk is een weloverwegen keuze te maken over het al
dan niet gebruikmaken van de keuzemogelijkheid. Met dit besluit is artikel 7a Besluit uitvoering
Pensioenwet en Wvb aangepast, waardoor wordt geëxpliciteerd dat deze uitgangspunten ook
gelden voor het recht op afkoop van een deel van de waarde van de opgebouwde aanspraken op
ouderdomspensioen. Concreet betekent dit dat een pensioenuitvoerder een deelnemer tijdig voor
ingang van de pensioeningangsdatum moet informeren over het keuzerecht. Dit betreft in eerste
instantie generieke informatie. 3
Indien een deelnemer overweegt gebruik te maken van het keuzerecht, kan de deelnemer de
pensioenuitvoerder verzoeken meer specifieke en persoonlijke informatie te verstrekken. Een
pensioenuitvoerder is verplicht deze informatie te verstrekken. Deze informatieverplichting is met
het onderhavige besluit uitgewerkt in artikel 9 Besluit uitvoering PW en Wvb. De informatie dient
in ieder geval de volgende informatie te omvatten: de hoogte van de afkoopwaarde ("het bedrag
ineens") en de hoogte van het periodiek uit te keren ouderdomspensioen als gebruik wordt
gemaakt van het keuzerecht, alsmede de hoogte van het periodiek uit te keren
ouderdomspensioen als geen gebruik wordt gemaakt van het keuzerecht. 4 Deze informatie helpt
1
Waar in deze memorie van toelichting wordt gesproken van "deelnemer" wordt ook de "gewezen deelnemer"
bedoeld.
2
Kamerstukken II 2019/20, 35555, nr. 2.
3
In de memorie van toelichting van het wetsvoorstel bedrag ineens, RVU en verlofsparen is toegelicht dat
ingeval een deelnemer met een premieovereenkomst of kapitaalovereenkomst gebruikmaakt van de
mogelijkheid van waardeoverdracht op de pensioeningangsdatum («pensioenshoppen»), de overdragende
pensioenuitvoerder deze generieke informatie dient te verstrekken. Zie Kamerstukken II 2019/20, 35555, nr.
3.
4
In de memorie van toelichting van het wetsvoorstel bedrag ineens, RVU en verlofsparen is toegelicht dat
ingeval een deelnemer met een premieovereenkomst of kapitaalovereenkomst gebruikmaakt van de
mogelijkheid van waardeoverdracht op de pensioeningangsdatum («pensioenshoppen»), de ontvangende
pensioenuitvoerder bij het voorleggen van de offerte voor de uitvoering van de uitkeringsfase de persoonlijke
informatie over dit keuzerecht dient te verstrekken en inzicht biedt in de gevolgen als de deelnemer al dan niet
gebruikmaakt van dit keuzerecht.

de deelnemer om de consequentie van het gebruikmaken van het keuzerecht voor de hoogte van
de periodieke levenslange ouderdomspensioenuitkering beter te overzien.
Het gebruikmaken van het keuzerecht kan gevolgen hebben voor de verschuldigde
inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen, alsmede de inkomensafhankelijke regelingen
waar recht op bestaat (waaronder de partnertoeslag AOW, een uitkering op grond van de
Algemene nabestaandenwet, een bijstandsuitkering of aanvullende inkomensvoorziening ouderen).
Reden hiervoor is dat het laten afkopen van een deel van de waarde van de opgebouwde
aanspraken op ouderdomspensioen het (verzamel)inkomen van de deelnemer verhoogt in de
maand respectievelijk het jaar waarin de gedeeltelijke afkoop plaatsvindt. Voor een uitgebreide
toelichting bij de gevolgen die kunnen optreden wordt verwezen naar de memorie van toelichting
bij het wetsvoorstel.
De mogelijke effecten van het gebruik van het keuzerecht op (kort gezegd) de fiscale- en
uitkeringspositie van de deelnemer is een belangrijk aspect voor de deelnemer om rekening mee
te houden bij de afweging om al dan niet gebruik te maken van het keuzerecht. Op grond van de
verplichting voor pensioenuitvoerders om deelnemers correct, duidelijk en evenwichtig te
informeren is het belangrijk dat pensioenuitvoerders in de meer specifieke en persoonlijke
informatievoorziening over het keuzerecht de deelnemer nadrukkelijk wijzen op de mogelijkheid
dat de gedeeltelijke afkoop hierop van invloed kan zijn en de deelnemer erop wijzen waar en hoe
nadere informatie kan worden verkregen (te denken valt aan een verwijzing naar de informatie en
rekentools van de Belastingdienst, gemeenten, de Sociale Verzekeringsbank en de mogelijkheid tot
het inschakelen van een financieel adviseur).
Deze waarschuwing is niet alleen relevant bij het nieuwe keuzerecht om een deel van de waarde
van de opgebouwde aanspraken op ouderdomspensioen op pensioeningangsdatum te laten
afkopen, maar is ook relevant bij andere keuzemogelijkheden rondom pensioeningangsdatum.
Denk bijvoorbeeld aan een hoog-laaguitkering, het vervroegen of uitstellen van pensioen, en het
uitruilen tussen ouderdomspensioen en partnerpensioen. Ook bij deze keuzemogelijkheden, en
zeker bij een combinatie van keuzemogelijkheden, is het belangrijk dat mensen weten dat dit
gevolgen kan hebben op de verschuldigde inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen en de
inkomensafhankelijke regelingen waar recht op bestaat. Daarom is met dit besluit in artikel 9,
vijfde lid, Besluit uitvoering PW en Wvb opgenomen dat een uitvoerder de deelnemer, nadat deze
interesse heeft getoond in het gebruikmaken van een keuzemogelijkheid en/of –recht, in de meer
persoonlijke informatie (op verzoek) over de consequentie van het gebruikmaken van een
keuzemogelijkheid hier op moet wijzen. Aangezien een pensioenuitvoerder niet beschikt over de
volledige inkomenspositie van een deelnemer, is niet vereist dat de pensioenuitvoerder alle
mogelijke gevolgen voor de verschuldigde inkomstenbelasting, premie volksverzekeringen en
inkomensafhankelijke regelingen gedetailleerd uitwerkt in de informatievoorziening.
Voor de volledigheid zij opgemerkt dat de algemene normen ten aanzien van het infomeren van
deelnemers uit de PW en Wvb ook gelden in het kader van de bovenstaande
informatieverplichtingen. Dat brengt onder meer met zich dat pensioenuitvoerders met de
informatie over het keuzerecht zoveel mogelijk moeten aansluiten bij de informatiebehoeften en
kenmerken van de deelnemer en de informatie met inachtneming van de regels uit de PW en Wvb
zowel schriftelijk als elektronisch kan worden verstrekt. De Autoriteit Financiële Markten (AFM)
houdt toezicht op de naleving van de informatieverplichtingen van pensioenuitvoerders en houdt
derhalve ook toezicht op de informatieverstrekking door pensioenuitvoerders over dit keuzerecht.
Naast dat een deelnemer rondom de pensioeningangsdatum van de pensioenuitvoerder informatie
ontvangt over het recht op afkoop van een deel van de waarde van de aanspraken op
ouderdomspensioen, is met dit besluit voorgeschreven dat hierover ook in het pensioenregister
(artikel 51 PW en artikel 62 Wvb) informatie wordt opgenomen. Het pensioenregister heeft onder
meer tot doel om deelnemers inzicht te bieden in de keuzes ten aanzien van het pensioen en de
gevolgen van deze keuzes. Het pensioenregister toont op dit moment onder meer al de indicatieve
gevolgen van het vervroegen of uitstellen van de pensioeningangsdatum op het pensioeninkomen.
Aanvullend hierop wordt voorgeschreven dat het pensioenregister in ieder geval ook de indicatieve
gevolgen voor het pensioeninkomen toont als gebruik wordt gemaakt van het recht op
gedeeltelijke afkoop met 5% en het maximum van 10% op pensioeningangsdatum, alsmede de
bijbehorende indicatieve afkoopbedragen. Dit stelt de deelnemer in staat om gerichter een

financiële planning te maken en na te denken over de consequenties die gebruikmaking van het
keuzerecht heeft. De gevolgen van een combinatie van keuzemogelijkheden voor het pensioen kan
een deelnemer bij de eigen pensioenuitvoerder(s) opvragen. Benadrukt zij ook dat het
pensioenregister enkel de gevolgen voor het pensioen bevat. Het pensioenregister bevat niet de
gevolgen van gebruikmaking van het keuzerecht op andere terreinen, zoals de verschuldigde
inkomstenbelasting en het recht op inkomensafhankelijke regelingen. Om de deelnemer zo
evenwichtig mogelijk te kunnen informeren, is het wenselijk dat ook in het pensioenregister
expliciet de waarschuwing is opgenomen dat gebruikmaking van het afkooprecht (voor zover van
toepassing) invloed kan hebben op de verschuldigde inkomstenbelastingen, de verschuldigde
premie volksverzekeringen en de inkomensafhankelijke regelingen.
2.2

Wijziging van het Bgfo

Het belang van goede en tijdige informatievoorziening geldt ook ten aanzien van het keuzerecht
met betrekking tot oudedagsvoorzieningen die zijn opgebouwd in de derde pijler. Met dit besluit is
in het Bgfo voor aanbieders van oudedagsvoorzieningen in de derde pijler voorgeschreven dat zij
informatie dienen te verstrekken aan de consument over de mogelijkheid om een deel van de
waarde van de opgebouwde aanspraak op periodieke uitkeringen als bedrag ineens uit te laten
keren. De aanbieder dient de consument zes maanden voor het eind van de looptijd van de
oudedagsvoorziening over het keuzerecht te informeren. In lijn met de informatieverplichtingen
die gelden ten aanzien van het tweedepijlerpensioen, geldt dat de aanbieder van het
uitkeringsproduct de consument in ieder geval dient te informeren over de hoogte van de
gedeeltelijke uitkering als bedrag ineens en de resterende hoogte van de periodieke uitkeringen na
gebruik van het keuzerecht, alsmede over de resterende hoogte van de periodieke uitkeringen als
geen gebruik wordt gemaakt van het keuzerecht. Daarnaast dient de aanbieder van een
uitkeringsproduct de consument uitdrukkelijk te wijzen op de mogelijke invloed van de
gedeeltelijke uitkering als bedrag ineens op de verschuldigde inkomstenbelasting, de
inkomensafhankelijke regelingen en de verschuldigde premie volksverzekeringen. De AFM houdt
toezicht op de naleving van deze informatieverplichtingen.
3. Gegevensbescherming
Gezien de aard van het voorstel is een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (PIA) uitgevoerd,
aanvullend op de PIA die is uitgevoerd voor het wetsvoorstel. Met behulp van de PIA is de
noodzaak onderzocht van de voorgenomen verwerking van persoonsgegevens en zijn op
gestructureerde wijze de gevolgen en risico’s van de maatregel(en)/het systeem voor
gegevensbescherming in kaart gebracht. Hierbij is in het bijzonder aandacht besteed aan de
beginselen van transparantie, gegevensminimalisering, doelbinding, het vereiste van een goede
beveiliging en de rechten van de betrokkenen. De gegevensbeschermingseffectbeoordeling wordt
in de wetgevingskalender gepubliceerd.
In dit besluit is uitwerking gegeven aan een aantal delegatiebepalingen uit de PW en Wvb,
specifiek voor de informatieverplichtingen rondom het keuzerecht om op de
pensioeningangsdatum een deel van de waarde van de opgebouwde aanspraken op
ouderdomspensioen te laten afkopen. De lagere regelgeving is zodanig vormgegeven dat de
informatieverstrekking van de pensioenuitvoerder bijdraagt aan het kunnen maken van deze
keuze, inclusief de informatievoorziening hierover op www.Mijnpensioenoverzicht.nl.
Pensioenuitvoerders beschikken op dit moment al over het te verwachten
ouderdomspensioenbedrag op pensioeningangsdatum. De handelingen die een pensioenuitvoerder
nu uitvoert, worden uitgebreid met een berekening van een afkoopwaarde van maximaal 10% van
dit bedrag. De pensioenuitvoerder beschikt nu ook al over alle persoonsgegevens die nodig zijn om
dit bedrag te berekenen, met uitzondering van het percentage dat de betreffende deelnemer kiest
voor afkoop. De pensioenuitvoerder beschikt na inwerkingtreding van de wet en dit besluit niet
over meer persoonsgegevens dan nu. 5 De gegevensverwerking past bij het doel waar de gegevens
voor zijn verzameld, namelijk pensioenuitvoering. De rechten van de betrokkenen bij de
Hierbij is aangesloten bij de principes van ‘privacy by design’ en ‘privacy by default’ uit de Algemene
verordening gegevensbescherming (art. 25 AVG).
5

privacyregelgeving worden niet beperkt. De gegevensverwerking bij het pensioenregister past
binnen hun taakopdracht. Bij het pensioenregister is geen sprake van een grote databank, maar
worden gegevens ‘real time’ opgevraagd bij de betreffende pensioenuitvoerder(s). Het
pensioenregister wijzigt niets aan deze gegevens.
4. Regeldruk
In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel is ingegaan op de regeldrukgevolgen van de
uitbreiding van de informatieverplichtingen van pensioenuitvoerders vanwege de introductie van
het keuzerecht voor deelnemers om een deel van de waarde van aanspraken op
ouderdomspensioen te laten afkopen. De eenmalige kosten voor uitbreiding van de (generieke)
brief waarmee deelnemers rondom de pensioeningangsdatum worden geïnformeerd over hun
keuzemogelijkheden zijn daarbij geraamd op € 1,8 miljoen voor de totale sector. De structurele
kosten voor het op verzoek van de deelnemer verstrekken van specifieke en persoonlijke
informatie en het bieden van cijfermatig inzicht in de afkoopwaarde en de hoogte van het
periodiek uit te keren ouderdomspensioen als al dat niet gebruik wordt gemaakt van het
keuzerecht is daarbij geraamd op in totaal € 7,67 miljoen. De aanname die onder deze kosten ligt,
is dat er per uitkering van een bedrag ineens (20.000 keer per jaar) gemiddeld drie vragen en/of
berekeningen aan de orde zullen zijn die bij pensioenuitvoerders tot administratieve handelingen
en actuariële berekeningen leiden. Het grootste deel hiervan, ca. € 6,5 miljoen, ziet op de
actuariële berekeningen door hoger opgeleid personeel en daarbij behorende personeelskosten. €
0,4 miljoen is voorzien voor het verzenden van aanvullende informatie.
Pensioenuitvoerders krijgen aanvullend op de regeldrukkosten die zijn opgenomen in het
wetsvoorstel te maken met extra structurele administratiekosten voor het berekenen van de
gevolgen van een bedrag ineens van 5% en 10% op pensioeningangsdatum ten behoeve van
verstrekking ervan aan het pensioenregister. De structurele kosten hiervoor worden geraamd op €
0,5 miljoen voor de totale sector (tweede pijlerpensioen). De aanname die onder deze kosten ligt,
is dat een pensioenuitvoerder deze indicatieve berekeningen automatiseert in de administratie en
hier een uitdraai van aan het pensioenregister stuurt. Pensioenuitvoerders moeten hiervoor de
administratieve en ICT-organisatie en processen aanpassen. Daarvoor moeten eenmalig kosten
worden gemaakt. Daarnaast moeten medewerkers over de wijzigingen van de wet worden
geïnstrueerd en moeten handboeken/opleidingen aan de nieuwe wet worden aangepast. Deze
aanpassingen brengen eveneens extra kosten met zich mee. Deze incidentele kosten zijn berekend
op € 1,6 miljoen. 6
Bij het pensioenregister zien de kosten op het eenmalig aanpassen van een koppelvlak en het
aanpassen van de website. De kosten hiervoor worden geschat op € 0,1 mln.
Ook aanbieders van oudedagsvoorzieningen in de derde pijler krijgen te maken met een toename
van de regeldruk doordat zij informatie moeten verstrekken over het keuzerecht en berekeningen
moeten uitvoeren. Zoals reeds opgenomen in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel zijn
de kosten geraamd op € 0,75 miljoen voor de totale sector.
Derde pijler pensioenproducten zijn niet zichtbaar op Mijnpensioenoverzicht.nl.
De uitbreiding van de informatievoorzieningen heeft ook regeldrukgevolgen voor deelnemers. De
kosten die gepaard gaan met het kennisnemen van de informatie over het keuzerecht in de
generieke brief zijn in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel geraamd op structureel €
750.000 voor de gehele groep. Voor de groep die gebruikmaakt van het keuzerecht (uitgaande
van 10% van het aantal personen dat in een jaar met pensioen gaat) geldt een aanvullende
regeldruk in verband met het kennisnemen van de meer specifieke informatie over dit keuzerecht
(zoals de berekeningen gemaakt door de pensioenuitvoerder). De kosten hiervan worden geschat
op € 250.000 voor de gehele groep.
5. Internetconsultatie
PM

6

Conform eerder gehanteerde inschattingen bij de Wet waardeoverdracht klein pensioen.

6. Toezichttoetsen en Advies
Het besluit zal voor een toezichttoets voorgelegd worden aan de AFM, De Nederlandsche Bank
(DNB) en de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), en voor advies aan het Adviescollege toetsing
regeldruk (ATR).
PM
Artikelsgewijze toelichting
Artikel I, onderdeel A (artikel 7a Besluit uitvoering PW en Wvb)
Met dit onderdeel is in artikel 7a Besluit uitvoering PW en Wvb vastgelegd dat de
pensioenuitvoerder de deelnemer of gewezen deelnemer die pensioengerechtigde wordt moet
informeren over het recht op afkoop van een deel van de waarde van de opgebouwde aanspraken
op ouderdomspensioen, bedoeld in artikel 69a PW en artikel 80b Wvb. De informatie wordt
verstrekt op een zodanig moment dat de deelnemer of gewezen deelnemer nog voldoende tijd
heeft om aanvullende informatie te verzoeken en een weloverwegen keuze te maken over het al
dan niet gebruikmaken van dit keuzerecht. Aangezien de afkoop op grond van artikel 69a, eerste
lid, onderdeel b, PW en artikel 80b, eerste lid, onderdeel b, Wvb uiterlijk dient te geschieden op de
ingangsdatum van het ouderdomspensioen, dient de informatie tijdig vóór ingang van het
ouderdomspensioen te worden verstrekt. De informatie die de pensioenuitvoerder op grond van
artikel 7a Besluit uitvoering PW en Wvb verstrekt betreft in eerste instantie generieke informatie
over het keuzerecht. Indien een deelnemer naar aanleiding hiervan verzoekt om meer informatie,
is een pensioenuitvoerder verplicht meer specifieke en persoonlijke informatie aan de deelnemer
te verstrekken. Zie hiertoe de artikelsgewijze toelichting bij artikel I, onderdeel B, van dit besluit.
Artikel I, onderdeel B (artikel 9 Besluit uitvoering PW en Wvb)
Met dit onderdeel is allereerst in artikel 9, vijfde lid, Besluit uitvoering PW en Wvb vastgelegd dat
de pensioenuitvoerder de deelnemer of gewezen deelnemer op verzoek meer specifieke en
persoonlijke informatie moet verstrekken over de consequenties als de deelnemer of gewezen
deelnemer gebruikmaakt van één of meerdere keuzemogelijkheden waarin de pensioenregeling
voorziet. Te denken valt hierbij aan een hoog-laaguitkering, het vervroegen of uitstellen van
pensioen, het uitruilen tussen ouderdomspensioen en partnerpensioen of het gebruikmaken van
het recht om een deel van de waarde van de aanspraken op ouderdomspensioen af te kopen.
Voorheen was enkel voor uitruil expliciet vastgelegd dat een uitvoerder een deelnemer of gewezen
deelnemer hierover op verzoek meer informatie dient te verstrekken. Met deze wijziging is
geëxpliciteerd dat dit voor alle keuzemogelijkheden (en combinaties daarvan) geldt. Voorts is in
het vijfde lid vastgelegd dat de uitvoerder bij de meer specifieke en persoonlijke informatie over
de keuzemogelijkheden die op verzoek wordt verstrekt nadrukkelijk moet wijzen op (a) de
mogelijkheid dat (voor zover van toepassing) het gebruikmaken van de keuzemogelijkheid
gevolgen kan hebben op de verschuldigde inkomstenbelastingen, de verschuldigde premie
volksverzekeringen en het recht op de inkomensafhankelijke regelingen en (b) de wijze waarop
een deelnemer of gewezen deelnemer hierover meer informatie kan verkrijgen. Voor de
volledigheid zij benadrukt dat deze aanvullende informatie zelf uiteraard niet door de uitvoerder
ter beschikking hoeft te worden gesteld, aangezien die geen inzicht heeft in de volledige
inkomenspositie van een deelnemer of gewezen deelnemer. Zoals aangegeven in paragraaf 2.1
van het algemeen deel van deze nota van toelichting kan bijvoorbeeld aan deze verplichting
worden voldaan door te verwijzen naar de informatie en rekentools van de Belastingdienst,
gemeenten, de Sociale Verzekeringsbank en de mogelijkheid tot het inschakelen van een financieel
adviseur.
Daarnaast is met dit onderdeel een nieuw artikellid aan artikel 9 toegevoegd. In dit artikellid is – in
aanvulling op het vijfde lid (nieuw) – vastgelegd welke informatie de uitvoerder in ieder geval
dient te verstrekken als een deelnemer of gewezen deelnemer verzoekt om meer informatie over
het recht op afkoop van een deel van de waarde van de opgebouwde aanspraken op
ouderdomspensioen. Deze informatie omvat in ieder geval de (indicatieve) hoogte van de

afkoopwaarde (“het bedrag ineens”) en de hoogte van het periodiek uit te keren
ouderdomspensioen als gebruik wordt gemaakt van het afkooprecht, alsmede de hoogte van de
periodieke levenslange pensioenuitkering als geen gebruik wordt gemaakt van het afkooprecht. Dit
biedt de deelnemer of gewezen deelnemer inzicht in het effect die het gebruikmaken van het
afkooprecht heeft op de hoogte van de periodieke levenslange pensioenuitkering.
Artikel I, onderdeel C (artikel 9e Besluit uitvoering PW en Wvb)
Met dit artikel wordt in artikel 9e, vierde lid, Besluit uitvoering PW en Wvb vastgelegd dat het
pensioenregister inzicht moet tonen in de indicatieve gevolgen op het pensioeninkomen en de
indicatieve hoogte van de afkoopwaarde als een deelnemer of gewezen deelnemer gebruikmaakt
van het recht op afkoop van een deel van de waarde van de opgebouwde aanspraken op
ouderdomspensioen. Voorgeschreven is dat het pensioenregister daarbij inzicht biedt in twee
situaties: (1) de situatie dat een deelnemer of gewezen deelnemer kiest voor een
afkooppercentage van 5% en (2) de situatie dat een deelnemer of gewezen deelnemer kiest voor
het maximale afkooppercentage van 10%. Op deze manier biedt het pensioenregister de
deelnemer inzicht in het effect van het gebruikmaken van het keuzerecht op de hoogte van de
periodieke levenslange pensioenuitkering en wordt tevens direct inzichtelijk dat er niet alleen de
mogelijkheid bestaat om het maximale percentage (10%) op te nemen.
Voorts is in artikel 9e, vierde lid, tweede zin, Besluit uitvoering PW en Wvb geëxpliciteerd dat bij
het tonen van de indicatieve gevolgen van de keuzemogelijkheden die worden genoemd in de
eerste zin voor de deelnemer wordt uitgegaan van de reglementair te bereiken aanspraken op
ouderdomspensioen en voor de gewezen deelnemer van de opgebouwde aanspraken op
ouderdomspensioen. De reglementair te bereiken aanspraken op ouderdomspensioen van een
deelnemer betreffen een indicatie van de pensioenaanspraken op ouderdomspensioen die een
deelnemer zal bereiken wanneer de deelnemer tot de pensioeningangsdatum onder gelijkblijvende
omstandigheden in dienst blijft.
Artikel I, onderdeel D (artikel 16 Besluit uitvoering PW en Wvb)
In artikel 16 van het Besluit uitvoering PW en Wvb worden regels gesteld voor het vaststellen van
de afkoopwaarde en afkoopvoet bij het afkopen van een klein pensioen (artikel 66 PW en artikel
78 Wvb) en afkopen van een fiscaal bovenmatig pensioen (artikel 69 PW en artikel 80a Wvb). Door
toevoeging van artikel 69a PW en 80b Wvb wordt dit ook geregeld voor het in deze artikelen
opgenomen recht om op de pensioeningangsdatum een deel van de waarde van de opgebouwde
aanspraken op ouderdomspensioen te laten afkopen.
Artikel II (artikel 76a Bgfo)
Een aanbieder van een oudedagsvoorziening in de derde pijler (een lijfrenteverzekering,
lijfrenterekening of lijfrentebeleggingsrecht als bedoeld in artikel 4:71.0a Wft) dient de consument
voor het eind van de looptijd van de oudedagsvoorziening te informeren over de mogelijkheid om
een deel van de waarde van de opgebouwde aanspraak op periodieke uitkeringen als bedrag
ineens uit te laten keren (eerste lid). De aanbieder dient deze informatie zes maanden voor het
eind van de looptijd van het product te verstrekken zodat de consument voldoende tijd heeft om
een keuze te maken. Indien de consument de lijfrenteverzekering, lijfrenterekening of
lijfrentebeleggingsrecht heeft afgesloten door tussenkomst van een bemiddelaar dan dient de
informatie over het recht op opname van een bedrag ineens voor de oudedagvoorziening te
worden verstrekt door de bemiddelaar tenzij de bemiddelaar en de aanbieder van de
lijfrenteverzekering, lijfrenterekening of lijfrentebeleggingsrecht anders zijn overeengekomen
(artikel 4:21 jo. 4:20, derde lid Wft).
Op verzoek dient de aanbieder van een uitkeringsproduct (product waarbij het bedrag dat is
opgebouwd periodiek wordt uitgekeerd aan de consument) vervolgens informatie aan de
consument te verstrekken over de hoogte van de gedeeltelijke uitkering als bedrag ineens, de
resterende hoogte van de periodieke uitkeringen na gebruik van het keuzerecht en de hoogte van
de periodieke uitkeringen als geen gebruik wordt gemaakt van het keuzerecht (tweede lid). De
aanbieder van het uitkeringsproduct kan een andere aanbieder zijn dan de aanbieder waarbij de

consument de aanspraken heeft opgebouwd. De consument kan derhalve bij verschillende
aanbieders van uitkeringsproducten een offerte opvragen. Het is belangrijk dat de consument bij
de afweging om al dan niet gebruik te maken van het keuzerecht rekening houdt met de mogelijke
invloed die de gedeeltelijke afkoop heeft op de totale belastingdruk (bij opname voor AOW-datum)
en de gevolgen voor toeslagen en inkomensafhankelijke regelingen. De aanbieder van een
uitkeringsproduct dient de consument dan ook uitdrukkelijk te wijzen op de mogelijke invloed van
de gedeeltelijke uitkering als bedrag ineens op de verschuldigde inkomstenbelasting, de
inkomensafhankelijke regelingen en de verschuldigde premie volksverzekeringen (derde lid). De
aanbieder van een uitkeringsproduct hoeft derhalve niet de financiële positie van de consument in
kaart te brengen en alle mogelijke gevolgen voor de verschuldigde inkomstenbelasting,
inkomensafhankelijke regelingen en de verschuldigde premie volksverzekeringen uit te werken. De
aanbieder van een uitkeringsproduct kan de consument wel wijzen op bijvoorbeeld de informatie
en rekentools van de Belastingdienst, de Sociale Verzekeringsbank en de mogelijkheid tot het
inschakelen van een financieel adviseur.

De Minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid,

W. Koolmees