Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 830 V

Jaarverslag en slotwet van het Ministerie van
Buitenlandse Zaken 2020

Nr. 4

MEMORIE VAN TOELICHTING

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 V, nr. 4

1

A ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de rijksbegroting, worden op
grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 afzonderlijk
bij wet vastgesteld en ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt
ertoe om voor het jaar 2020 wijzigingen aan te brengen in:
1. de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken;
De in de begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
De Minister van Buitenlandse Zaken,

S.A. Blok

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 V, nr. 4

2

B ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN
(SLOTVERSCHILLEN)
1 Voorstel van wet
Door middel van het onderhavige wetsvoorstel wordt voorgesteld de
uitgaven op de begrotingsstaat 2020 van Buitenlandse Zaken (V) met
EUR 168,1 miljoen te verlagen, de verplichtingen met EUR 288,0 miljoen te
verlagen en de ontvangsten met EUR 20,1 miljoen te verlagen.
De belangrijkste mutaties worden hierna toegelicht per beleidsartikel.
2 Leeswijzer
De beleidsmatige mutaties en technische mutaties groter of gelijk aan de
ondergrenzen in onderstaande staffel worden op het niveau van de
financiële instrumenten (en eventueel artikelonderdeel) toegelicht.
Omvang begrotingsartikel (stand Beleidsmatige mutaties
ontwerp-begroting) in € miljoen (ondergrens in € miljoen)

Technische mutaties
(ondergrens in € miljoen)

< 50

1

2

=> 50 en < 200

2

4

=> 200 < 1000

5

10

=> 1000

10

20

3 Beleidsartikelen
Artikel 1 Versterkte internationale rechtsorde
Toelichting
Verplichtingen
De afname is grotendeels te verklaren door een verlaging van het verplich­
tingenbudget van het mensenrechtenfonds. Deze verplichtingen zijn
doorgaans kortlopend en vanwege de coronacrisis zijn de budgetten niet
volledig uitgegeven.
Uitgaven
De verlaging van het uitgavenbudget komt voornamelijk door lagere
uitgaven op mensenrechten, daar het vanwege de coronacrisis enkele
ambassades niet is gelukt hun budgetten volledig te besteden. Een deel van
het subsidiebudget voor de Carnegie Stichting is in 2020 niet uitgekeerd,
maar wordt via de eindejaarsmarge doorgeschoven naar het volgend jaar
en in 2021 betaald.
Artikel 2 Veiligheid en stabiliteit
Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget voor veiligheid en stabiliteit is in totaal
afgenomen. Dit is te verklaren door een afname van de verplichtingen
binnen het Stabiliteitsfonds. De verplichtingen binnen het Stabiliteitsfonds

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 V, nr. 4

3

namen af vanwege een decommitering van een deel van de bijdrage aan
het Law and Order Trust Fund Afghanistan (LOTFA). Daarnaast viel de
realisatie van verplichtingen van NFRP-Shiraka lager uit.
Uitgaven
Geen toelichting
Artikel 3 Effectieve Europese Samenwerking
Toelichting
Verplichtingen
De verplichtingen voor de EU-afdrachten (artikelonderdeel 3.1) muteren
mee met de uitgaven, zoals hieronder toegelicht. Daarnaast heeft een
decommitering plaatsgevonden voor het EOF, als gevolg van een eerdere
negatieve bijstelling van de uitgavenraming.
Uitgaven
De realisatie van de Europese afdrachten is aan de uitgavenkant (artikel 3.1)
EUR 105,8 miljoen lager uitgekomen dan de raming bij de tweede
suppletoire begroting.
De BNI-afdracht is EUR 113,5 miljoen lager doordat de uitgaven van de EU
lager zijn uitgevallen dan waarmee bij de raming rekening werd gehouden.
Dit komt deels doordat de betalingen uit de negende aanvullende EUbegroting (DAB9 2020) over de jaargrens heen zijn geschoven en het
budgettaire effect daardoor niet in 2020 maar in 2021 neerslaat. De BTWafdracht is nagenoeg uitgekomen op de raming, met een afwijking van
EUR 0,5 miljoen. De realisatie op de invoerrechten is EUR 8 miljoen hoger
uitgevallen dan geraamd. Deze invoerrechten worden door Nederland in
de kas ontvangen en na aftrek van administratieve kosten (de perceptieko­
stenvergoeding, artikel 3.10) wordt het overige deel aan de Europese
begroting doorgegeven. De invoerrechten zijn bijgewerkt voor de laatste
inzichten van het onderzoek van de taskforce Douane, wat nog doorloopt in
2021. Op basis van de tussenstand van de taskforce is de overgemaakte
afdracht onder voorbehoud aan Traditionele Eigen Middelen over de invoer
van zonnepanelen in december 2020 met EUR 25 miljoen verlaagd ten
opzichte van de raming in de 2e suppletoire begroting tot in totaal netto
EUR 634 miljoen.
Ontvangsten
De realisatie aan de inkomstenkant (artikel 3.10) komt 14,4 miljoen euro
lager uit dan bij tweede suppletoire begroting geraamd, op een totale
realisatie van EUR 787 miljoen.
Artikel 4 Consulaire dienstverlening en uitdragen Nederlandse waarden
Verplichtingen
Per saldo is het verplichtingenbudget gedaald. In principe volgen de
verplichtingen de lagere uitgaven. Voor 2020 zijn de verplichtingen voor ICE
(artikel 4.3) EUR 2,8 miljoen lager door een uitstel van een commitering voor
het Nederlands Vlaams Huis DeBuren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 V, nr. 4

4

Uitgaven
De uitgaven voor consulaire dienstverlening en uitdragen Nederlandse
waarden zijn EUR 5,8 miljoen lager uitgekomen dan de raming bij de tweede
suppletoire begroting. Voor artikel 4.2 komt dit door COVID-19 en de
uitgaven voor informatiesystemen vreemdelingen EUR 1 miljoen lager.
De lagere uitgaven voor Uitdragen Nederlandse waarden en belangen
(artikel 4.4) komen onder meer doordat er door COVID-19 minder staatsbe­
zoeken zijn geweest. Verder zijn de bestedingen van het Programma Onder­
steuning Buitenlands Beleid (POBB-COVID) deels vertraagd.
Ontvangsten
De ontvangsten consulaire dienstverlening aan vreemdelingen (artikel 4.20)
zijn veel lager uitgevallen door de reisbeperkingen. De opbrengsten van
de consulaire dienstverlening Nederlanders (artikel 4.10) zijn gestegen
doordat enkele opbrengsten nu op dit artikel geboekt zijn die in het verleden
op artikel 4.20 geboekt werden. Per saldo lager zijn de totale opbrengsten
veel lager uitgevallen.
4 Niet-Beleidsartikelen
Niet-beleidsartikel 7: Apparaat
Toelichting
Verplichtingen
Analoog aan de uitgaven zijn ook de verplichtingen gedaald. Voor de verant­
woording van de verplichtingen voor apparaatsuitgaven geldt namelijk de
bepaling uit de Comptabiliteitswet 2016 waarbij het jaar waarin de
kasbetaling is gedaan, kan worden aangemerkt als het begrotingsjaar
waarin de met de kasbetaling samenhangende verplichting is aangegaan of
is ontstaan (art. 2.14, lid 3), de zogenaamde k=v methode (kas is gelijk aan
verplichtingen methode). In de praktijk betekent dit dat de totale aangegane
verplichtingen binnen dit artikel, voor één specifiek jaar overeenkomen met
de totale kasuitgaven voor dit jaar.
Uitgaven
De uiteindelijke realisatie van het apparaatsbudget is lager uitgevallen dan
bij de tweede suppletoire begroting 2020 geraamd. Deze afname heeft
een aantal oorzaken op het terrein van de personele en materiële uitgaven
en koerseffecten. Deze mutaties worden hieronder nader toegelicht.
7.1.13 Personeel
Per saldo is er slechts een kleine mutatie in de personele uitgaven ten
opzichte van de tweede suppletoire begroting. De uitgaven worden
integraal begroot en zijn voor de realisatie gespecificeerd. De gerealiseerde
inhuurbudgetten zijn hoger dan begroot.
7.1.14 Materieel
De materiële uitgaven zijn per saldo afgenomen ten opzichte van de tweede
suppletoire begroting. Dit komt onder meer doordat bedrijfsvoeringsuit­
gaven niet tot besteding zijn gekomen vanwege COVID-19. Daarnaast is
het grootste gedeelte van het budget voor de veiligheid van hoogrisicoposten nog niet tot besteding gekomen. Deze middelen worden doorge­
schoven naar 2021 en 2022.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 V, nr. 4

5

Ontvangsten
7.10 Diverse ontvangsten
De ontvangsten zijn lager uitgevallen dan bij tweede suppletoire begroting
gemeld. Dit komt doordat de verkoop van vastgoed vertraging heeft
opgelopen vanwege COVID-19. Het is de verwachting dat deze verkopen in
2021 wel doorgang zullen vinden.
7.11 Koersverschillen
Buitenlandse Zaken werkt met een vooraf vastgestelde wisselkoers ten
opzichte van buitenlandse valuta (de corporate rate). Deze koers wordt
samen met de presentatie van de begroting vastgesteld en kan onder
voorwaarden worden bijgesteld. Omdat bij betalingen in buitenlandse
valuta gedurende het jaar echter toch een verschil ontstaat als gevolg van
de werkelijk geldende koers, ontstaat er een saldo. Dit saldo wordt
verantwoord op het apparaatsartikel maar geldt voor de gehele BZbegroting. In 2020 zorgt dit voor een mutatie van EUR 12,7 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 830 V, nr. 4

6