Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2802
Vragen van de leden Westerveld (GroenLinks) en Van Nispen (SP) aan de
Minister voor Medische Zorg over kinderen die geen zwemdiploma halen
(ingezonden 8 april 2021).
Antwoord van Minister Van Ark (Medische Zorg) (ontvangen 19 mei 2021). Zie
ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 2597
Vraag 1
Klopt het dat 1% van de kinderen in Nederland geen zwemdiploma haalt? Om
hoeveel kinderen gaat dit precies? De Nationale Raad Zwemveiligheid spreekt
in dit kader over 4%, waar komt dit verschil vandaan?1
Antwoord 1
In de meest recente studie van het Mulier Instituut is vastgesteld dat vier
procent van de kinderen tussen 11 en 16 jaar geen zwemdiploma heeft. In
dezelfde studie is te lezen dat 99 procent van de kinderen van 12 jaar één of
meerdere diploma’s heeft. Omgerekend hebben ongeveer 45.000 kinderen
van 11 tot en met 16 jaar (nog) geen zwemdiploma.
Vraag 2
Heeft u de groep kinderen die geen zwemdiploma haalt in beeld? Zo ja, hoe
ziet deze groep eruit? Spelen het gezinsinkomen en achtergrond een rol? Zijn
meerdere kenmerken bekend? Zo nee, bent u bereid dit te laten onderzoeken?
Antwoord 2
Op basis van het onderzoek van het Mulier Instituut uit 2018 kennen we
relevante achtergrondkenmerken zoals geslacht, inkomen, etnische achtergrond en stedelijkheid. Lagere inkomens en mensen met een niet-westerse
achtergrond lijken daarbij oververtegenwoordigd in de groep zonder
zwemdiploma. Dit geldt ook voor de inwoners van de G4. Ik heb in een
eerder stadium opdracht gegeven de studie van 2018 te herhalen. De
onderzoekers verwachten de uitkomsten van dit onderzoek in het najaar van
2021.

1

ah-tk-20202021-2802
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

CP Nederland, 2 april 2021, «Zwemvaardigheid van kinderen met een beperking blijft achter»
(https://cpnederland.nl/zwemvaardigheid-van-kinderen-met-een-beperking-blijft-achter/)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Vraag 3
Wat zijn de redenen dat deze kinderen geen zwemdiploma halen? Is dit
voornamelijk een financiële overweging of spelen ook andere zaken mee?
Bent u bereid te laten onderzoeken welke factoren meespelen?
Antwoord 3
Op dit moment is niet bekend wat de beweegredenen zijn om geen diploma
te halen. Het onderzoek van de Nationale Raad zwemveiligheid laat zien dat
dit wel relevant is om te weten zodat we eventuele belemmeringen kunnen
wegnemen. Om die reden zal ik de motieven en belemmeringen voor
kinderen zonder zwemdiploma – waaronder kinderen met een beperking – in
kaart laten brengen in 2021.
Vraag 4
Zijn in alle gemeenten in Nederland financiële regelingen voor ouders die de
zwemles niet kunnen betalen? Hoe verschillen deze regelingen en zijn ze
overal toegankelijk voor ouders met een kleine beurs? Hoe zit dit voor ouders
met een kind met een beperking, aangezien deze kinderen vaak langer les
nodig hebben?
Antwoord 4
Uit recent onderzoek van het Mulier Instituut (2021) weten we dat negen op
de tien gemeenten vangnetregelingen hebben om de zwemvaardigheid en
zwemveiligheid van kinderen te vergroten. De maximale steun varieert
daarbij van 100 euro tot een volledig traject van A, B en C-diploma. Deze
regelingen kennen strikte voorwaarden die vaak gerelateerd zijn aan
besteedbaar inkomen van de ouders. Dit geldt ook voor ouders die een kind
met een beperking hebben maar voor deze groep is daarbovenop niks extra’s
beschikbaar. Het is bekend dat zwemlessen voor kinderen met een beperking
aanpassingen vragen waardoor kosten kunnen toenemen. In het voorgenomen onderzoek waar over ik in het antwoord op vraag drie sprak zal ook
aandacht zijn voor de belemmeringen die mogelijk een rol spelen bij kinderen
met een beperking. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek bezien we
de mogelijke vervolgacties.
Vraag 5
Vindt u ook dat veel te veel kinderen met een beperking, 13% volgens
onderzoek in opdracht van de Nationale Raad Zwemveiligheid, geen
zwemdiploma hebben?2
Antwoord 5
Voor het behalen van een zwemdiploma moeten kinderen voldoen aan
bepaalde vaardigheidseisen van de diplomaverstrekkende partij, zoals de
Nationale Norm Zwemveiligheid. Deze eisen zijn echter niet voor alle
kinderen haalbaar. Dit betekent dat kinderen met een beperking niet altijd aan
alle vaardigheidseisen voldoen, als gevolg van hun beperking. Als ze niet
voldoen aan de eisen, ontvangen ze geen diploma.
Wél worden ze tot zelfredzaamheid in het water getraind. Er zal nader
verkend worden om te achterhalen in hoeverre deze groep wel of niet
zwemveilig is en welke stappen ondernomen moeten worden om dit te
realiseren. In dit geval is het percentage dat zwemveilig is relevanter dan het
aandeel dat een diploma bezit. Zie ook antwoord vraag 6.
Vraag 6
Welke plannen heeft u om de barrières die uit het onderzoek in opdracht van
de Nationale Raad Zwemveiligheid naar voren komen te elimineren, zoals de
gebrekkige kwaliteit en toegankelijkheid voor kinderen met een beperking?

2

Nationale Raad Zwemveiligheid, 1 april 2021, «Zwemvaardigheid van kinderen met een
beperking blijft achter» (Onderzoek-ouders-kinderen-met-een-beperking-en-zwemveiligheid.pdf
(nrz-nl.nl))

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Veel van de benodigde acties zijn beschreven in het Nationaal Plan Zwemveiligheid 2021–2024 van de Nationale Raad Zwemveiligheid. Voor ondersteuning van dit plan is vanuit de rijksoverheid ongeveer 1,2 miljoen euro
gereserveerd voor de periode 2021–2024.
In het werkplan staat dat de NRZ, samen met andere brancheorganisaties
zoals MEE NL, VSG en Kenniscentrum Sport en Bewegen, in 2021 nagaat of
en hoe de participatie en veiligheid van kinderen met een beperking aan
zwemles en zwemmen vergroot kan worden. Afhankelijk van de uitkomsten
van deze quick scan worden vervolgacties voor de komende jaren vastgesteld.
Daarnaast wordt in het werkplan onder de pijler «brede voorlichting» bij de
communicatie over zwemveiligheid rekening gehouden met de doelgroep
kinderen met een beperking.
Vraag 7
Zijn er aanvullende financiële regelingen, zodat ouders met een kind met een
beperking zwemlessen kunnen betalen? Zo ja, hoe gaat u ervoor zorgen dat
deze ouders deze regelingen kennen en benutten? Zo nee, bent u bereid om
te zorgen voor aanvullende regelingen?
Antwoord 7
Zoals beschreven bij antwoord op vraag 4 zijn er diverse landelijke en lokale
financiële regelingen die zwemles betaalbaar houden. Het is herkenbaar dat
deze regelingen niet bij iedereen bekend zijn. De partners van de alliantie
«Sporten en bewegen voor iedereen» werken samen met het Kenniscentrum
Sport en Bewegen om de vindbaarheid te vergroten. Zoals geantwoord in
vraag 4, 5 en 6 wordt nader onderzocht wat er nodig is en hoe dit te
realiseren valt.
Daarnaast zijn via de website van de stichting Uniek Sporten op dit moment
99 aangesloten aanbieders te vinden waar specifiek zwemles voor kinderen
met een beperking wordt aangeboden. In veel gevallen wordt hier mede door
gesubsidieerde steun zwemles onder de kostprijs aangeboden voor deze
doelgroep.
Vraag 8
Hoe evalueert u het feit dat een derde van de kinderen met een beperking
overstapt van aanbieder, omdat aanbieders van zwemles niet goed genoeg
weten hoe je kinderen met een beperking zwemles geeft? Hoe wilt u dit
probleem oplossen? Kan een landelijke kwaliteitsstandaard met betrekking tot
zwemles voor kinderen met een beperking volgens u een goede oplossing
zijn, zodat er goede richtlijnen komen voor zwemles voor kinderen met een
beperking?
Antwoord 8
(Zwem)les geven aan kinderen met een beperking vraagt in veel gevallen
extra aandacht en specifieke vaardigheden van de docent. In het kader kan ik
melden dat in het Nationaal Plan Zwemveiligheid 2021–2024 specifieke
aandacht is voor deze thematiek. Informatie en kennis over dit thema wordt
ontsloten voor opleidingen en de branche, daarnaast gaan de partners in
gesprek met zwembaden, gemeenten, fondsen en specifiek buurtsportcoaches over hoe de participatie van mensen met een beperking aan zwemles en
hun veiligheid verbeterd kan worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3