OT
VOORTGANGSRAPPORTAGE
Februari + Maart 2023

Voortgangsrapportage februari + maart 2023

Inhoud
Inleiding ....................................................................................................... 2
Cijfers en observaties .................................................................................. 3
Aanmeldingen ......................................................................................... 3
Gezinnen in beeld .................................................................................... 4
Ondersteuning ............................................................................................. 5
Resultaten ................................................................................................... 7
Doorontwikkeling ........................................................................................ 7
Werkwijze en proces...................................................................... 7
Organisatie………………………………………………………………………………… 8
Communicatie……………………………………………………………………………. 8
Doorkijk ....................................................................................................... 9

1
Voortgangsrapportage februari + maart 2023

Inleiding
Sinds we op 4 april 2022 zijn gestart, publiceren we iedere twee maanden
een voortgangsrapportage om onze cijfers, resultaten, bevindingen en
ontwikkelingen te delen. Deze rapportage gaat over de maanden februari
en maart 2023. We zijn inmiddels één jaar aan het werk als Het
Ondersteuningsteam (OT). De cijfers en resultaten in dit rapport vormen
dan ook een terugblik op 1 jaar het OT.

Benieuwd naar eerdere rapportages? Deze vind je op de website
www.hetondersteuningsteam.nl op de pagina ‘Feiten’. Ook zijn we te
volgen via onze LinkedIn-pagina en op Twitter via @OT_Uithuisplaatsing.

Naast de tweemaandelijkse voortgangsrapportage, publiceren we twee
keer per jaar ook een leerrapportage. Een rapport waarin we ingaan op de
inhoud van ons werk; wat komen wij en ouders tegen in de praktijk en
wat zijn onze bevindingen? De eerstvolgende leerrapportage wordt in de
eerste week van mei gepubliceerd en staat in het teken van onze geleerde
lessen na 1 jaar Het Ondersteuningsteam. Deze is vanaf dan te vinden
onder het kopje ‘Feiten’ op onze website.
In deze voortgangsrapportage lees je hoeveel mensen zich tot en met
maart 2023 bij ons hebben aangemeld en via welke route dat is geweest.
Daarnaast delen we cijfers over de uithuisplaatsingen, wat de wensen van
ouders én kinderen zijn en in hoeverre het ons tot nu toe gelukt is om
daaraan te werken.
We zijn continu in ontwikkeling om ouders en kinderen zo goed als
mogelijk te blijven ondersteunen. Wat we daar in februari en maart voor
hebben gedaan en de komende maanden nog voor gaan doen, vind je ook
in deze rapportage.

2
Voortgangsrapportage februari + maart 2023

Cijfers en observaties
Aanmeldingen
In totaal hebben t/m eind maart 376 mensen zich bij ons aangemeld.
•
•

•

•

De volgende afbeelding geeft aan waar de 376 mensen die zich hebben
aangemeld vandaan komen. Mensen die zich vanuit het buitenland
hebben aangemeld (17) zijn niet opgenomen in deze afbeelding.

213 ouders en kinderen worden ondersteund1.
27 trajecten zijn nog niet gestart
Voordat het ondersteuningstraject start, beginnen we eerst met
een voortraject. In deze fase onderzoeken we of de aangemelde
persoon tot onze doelgroep behoort. Deze aanmeldingen scharen
we onder de categorie ‘nog niet gestarte’ trajecten.
66 trajecten zijn nooit gestart
Het kan zijn dat een traject nooit opstart omdat we bijvoorbeeld
niet meer in contact komen met een ouder of kind, of omdat de
aangemelde persoon niet tot onze doelgroep behoort.
70 ondersteuningstrajecten zijn volledig doorlopen en afgesloten
Om beter inzicht te krijgen in de exacte status van de casussen,
hebben we vanaf februari een herverdeling gemaakt in de
statuscategorieën en zijn de definities hiervan gewijzigd. Hierdoor
wijken de cijfers af van de vorige rapportage.
Aanmeldingen per maand2

1

Dd. 31 maart 2023. Dit zijn 203 lopende en 10 heropende trajecten.

2 De cijfers van voorgaande maanden kunnen enigszins verschillen met eerdere

gepubliceerde voortgangsrapportages. Dit komt omdat aanmeldingen die aan het einde
van de maand binnenkomen de volgende maand in de monitor verwerkt worden.

3
Voortgangsrapportage februari + maart 2023

Reactietijd na aanmelding
Bij 82% van de mensen die zich hebben aangemeld, is er binnen twee
dagen telefonisch contact geweest. Bij 70% is er binnen een week een
welkomstgesprek ingepland. Deze relatief korte reactietermijnen worden
als positief ervaren.

Gezinnen in beeld
Kinderen
In totaal zijn er 693 kinderen betrokken bij de gezinnen die wij
ondersteunen. Hiervan zijn op dit moment 279 kinderen uithuisgeplaatst.

Uithuisplaatsingen

Kenmerken aanmelders
Moeders vormen de grote meerderheid van de mensen die we
ondersteunen. In een kleiner aantal gevallen ondersteunen we vaders,
beide ouders of een kind. De afbeelding hieronder laat zien wie er
ondersteund wordt.

Op dit moment weten we van 259 kinderen die nu uithuisgeplaatst zijn of
er sprake is van wel of geen jeugdbeschermingsmaatregel, zie de
volgende tabel.

Met jeugdbeschermingsmaatregel
Zonder jeugdbeschermingsmaatregel
Zowel met als zonder jeugdbeschermingsmaatregel
Totaal

Wie wordt er ondersteund?3

Het merendeel van de mensen meldt zich rechtstreeks bij ons aan (269).
Een relatief groot en constant aantal meldingen komt binnen via een
professional (86). Mensen die zich aanmelden weten ons te vinden via
bijvoorbeeld gemeenten, UHT Belastingdienst, ministerie van Justitie en
Veiligheid, belangengroepen, Openbaar Ministerie, GGZ of gecertificeerde
instellingen.

3

207
36
16
259

Het merendeel (94) van deze kinderen verblijft op dit moment in een
pleeggezin (niet zijnde het netwerk), bij de andere ouder (70), of in het
netwerk (bij familie of vrienden (62)).

Reden uithuisplaatsing
Onderstaande categorieën worden door de procesbegeleiders en ouders
geïdentificeerd als de meest voorkomende redenen voor uithuisplaatsing:
-

Financiële problematiek
Onveilige thuissituatie, huiselijk geweld
Gebrek aan huisvesting
Middelengebruik en verslaving
Onvermogen om voor de kinderen te zorgen
Acties van de partners

De categorie ‘Nog niet in beeld’ betreft trajecten met de status ‘nog niet gestart’.

4
Voortgangsrapportage februari + maart 2023

-

Heeft/hebben de ouder(s) gezag?4

Complexe echtscheiding
Mogelijk strafbare feiten
(Mentale) gezondheidsklachten

In meerdere situaties wordt er aangegeven dat er sprake is van meerdere
redenen ofwel (complexe) multi-problematiek.

Betrokken Jeugdzorgregio’s
Op dit moment zijn GI’s van 37 jeugdzorgregio’s bij de gezinnen
betrokken. Bij een aantal gezinnen zijn er GI’s uit verschillende regio’s
betrokken. De regio’s die het vaakst voorkomen zijn:
-

Rijnmond (34 gezinnen)
Amsterdam-Amstelland (28 gezinnen)
Flevoland (20 gezinnen)

Over het algemeen hebben we goed in beeld welke
ondersteuningsbehoeften en vragen er zijn, welke ondersteuning wordt
ingezet en welke resultaten we bereiken.

Gewenste gezinssituatie en ondersteuningsverzoek

Gezinssamenstelling en gezag
De gezinssamenstelling van de mensen die in begeleiding zijn (of waren),
is voornamelijk éénoudergezinnen. Er is weinig sprake van intacte
gezinnen. Er zijn meer ouders die gezag over alle kinderen hebben (142)
dan ouders die geen gezag hebben (78). Er zijn ook meer gezinnen waarbij
het gezag bij één ouder ligt (98), dan gezinnen waarbij beide ouders gezag
hebben (77). Zie de afbeeldingen hieronder en hiernaast voor details.
Gezinssamenstelling

4

Ondersteuning

Van de mensen die wij begeleiden, waarvan de gewenste gezinssituatie
bekend is, is er in de meeste gevallen de wens voor contactherstel met
kind(eren), overig herstel van betrokken gezinsleden en het terugdraaien
van de uithuisplaatsing.
Mensen hebben daarnaast ook specifieke ondersteuningsvragen. Van de
vragen die nu bekend zijn, vragen ze de procesbegeleiders in de meeste
gevallen te helpen met persoonlijk herstel, erkenning en gezinsherstel, zie
de afbeelding linksboven op de volgende pagina.

De categorie ‘Nog niet in beeld’ betreft trajecten met de status ‘nog niet gestart’.

5
Voortgangsrapportage februari + maart 2023

Ondersteuningsverzoeken bij aanmelding

Welke ondersteuning bieden we?
De afbeelding rechts, laat zien welke ondersteuning procesbegeleiders
bieden. Voor de leesbaarheid hebben we de verschillende
antwoordmogelijkheden geclusterd in thema’s.5 De aantallen in de
afbeelding refereren naar het aantal gezinnen waarin minimaal één
ondersteuningsvorm binnen een categorie is ingezet (dit kunnen er ook
meer zijn).

Welke ondersteuning wordt/is geboden?

We zien dat het vaakst ondersteuning wordt geboden op persoonlijk
herstel. Dit sluit aan op de vaakst benoemde ondersteuningsbehoeften.
Daarnaast wordt ongeveer even vaak ondersteuning geboden op de
relaties met externe betrokkenen, rondom bestaanszekerheden en de
uithuisplaatsingen.
De verklarende analyse wordt op dit moment bij 15 gezinnen uitgevoerd.

5

De vragen die onder elk thema vallen zijn terug te vinden in het voortgangsrapport van
november 2022.

6
Voortgangsrapportage februari + maart 2023

Resultaten
De aantallen in de afbeelding hieronder refereren naar het aantal
gezinnen waarin minimaal één resultaat binnen een categorie bereikt is
(dit kunnen er ook meerdere zijn).6
Welke resultaten zijn bereikt?

Gezinsherstel
•
•
•

Contactherstel met kind(eren) (14)
Contactherstel tussen kinderen (8)
Relatie met familieleden hersteld (3)

In de afbeelding links zien we dat de vaakst bereikte resultaten te maken
hebben met persoonlijk herstel. Dit sluit aan bij de vaakst benoemde
behoeften en bij de ondersteuning die wordt geboden (zie afbeeldingen
op de vorige pagina). Dit is belangrijk omdat persoonlijk herstel, samen
met het op orde brengen van bestaanszekerheden, voorwaardelijk is voor
het bereiken van resultaten rondom de uithuisplaatsingen en
gezinsherstel.

Doorontwikkeling
Werkwijze en proces
•
De vaakst voorkomende resultaten rondom uithuisplaatsingen en
gezinsherstel zijn:
Uithuisplaatsingen
• Bezoekregeling verbeterd (27)
• Bezoekregeling tot stand gebracht (7)
• Gezag terug/behouden (7)
• Voorkomen uithuisplaatsing (6)
• Terugplaatsing kinderen na een uithuisplaatsing (12
kinderen bij 8 gezinnen)

In de Tweede Kamer is de Tijdelijke wet uitwisseling
persoonsgegevens UHP KOT besproken. Waar mogelijk, hebben
wij bijgedragen aan de voorbereiding hiervan. Inmiddels is dit
wetsvoorstel aangenomen en ligt deze ter beoordeling bij de
Eerste Kamer. Het voornaamste doel van de wet is het bereiken
van de gedupeerde ouders van de toeslagenaffaire, die te maken
hebben gekregen met uithuisplaatsing vanuit een
jeugdbeschermingsmaatregel van hun kind(eren), en hen een
gericht ondersteuningsaanbod vanuit JenV aanbieden. Om deze
groep ouders te bereiken, ontvangen ze in de tweede helft van
2023 een ondersteuningsbrief. Hierin worden ze onder andere

6

De resultaten die onder elke categorie vallen zijn terug te vinden in het
voortgangsrapport van november 2022.

7
Voortgangsrapportage februari + maart 2023

•

geïnformeerd over het bestaan van Het Ondersteuningsteam, ons
werk en wat wij voor ze kunnen betekenen.
De acties die de komende maanden voortkomen uit deze brief
zijn;
o Meedenken met JenV over de inhoud en boodschap van
de brief.
o Openstellen van een gratis telefoonnummer waarop de
ouders ons kunnen bereiken om zich aan te melden. Zo
zijn we beter bereikbaar (niet meer enkel via e-mail), en
kunnen we de ouders, die direct hun verhaal bij ons
willen doen, beter ondersteunen.
o Samenstellen van een bel-team dat de telefoontjes zal
beantwoorden: een team van goed getrainde, trauma- en
cultuursensitief werkende procesbegeleiders.
o Draaien van een pilot met het bel-team (mei t/m
verzending van de ondersteuningsbrief). We verwachten
vanaf begin mei telefonisch bereikbaar te zijn, om het belteam voor te bereiden op de telefoontjes die volgen op
de ondersteuningsbrief.
Iedere 6 weken vindt een herstelgesprek plaats tussen minister
(voor Rechtsbescherming) Weerwind en gedupeerde ouders die
daar behoefte aan hebben. Dit zijn keer op keer bijzondere
ontmoetingen. De ouders vertellen wat hen is overkomen, hoe
het ze is vergaan en hoe het nu met ze gaat. Ze delen niet alleen
wat er is gebeurd, maar ook wat ze nodig hadden gehad. Deze
gesprekken zijn ontstaan omdat meerdere ouders aangaven dat
een gesprek met de minister zou kunnen helpen in hun herstel. En
dat lijkt ook het geval te zijn. De meeste ouders geven aan na de
ontmoeting met de minister opgelucht te zijn, zich gezien en
gehoord te voelen en meer ruimte te voelen om door te gaan.
Onze procesbegeleiders zijn aanwezig bij deze gesprekken.

Organisatie
•

•

•

In februari zijn 12 nieuwe procesbegeleiders getraind in de
werkwijze -en processen van het OT. Sinds medio februari worden
zij gekoppeld aan ouders die zich aanmelden, of nemen zij
ondersteuningstrajecten van andere procesbegeleiders over.
De monitor is een tool die we gebruiken om data van de
ondersteuningstrajecten te verzamelen, bij te houden en te
evalueren. Zo zijn ook de cijfers in dit voortgangsrapport hieruit
afkomstig. De monitor is in doorontwikkeling om ons nog beter
inzicht te verschaffen in de doelgroep en wat we doen,
gebruiksvriendelijker te worden voor onze procesbegeleiders,
maar ook om – in het kader van ons continu groter wordend team
– de capaciteitsplanning te optimaliseren.
Ons uitgangspunt is dat we privacygevoelige informatie nooit
delen met anderen. Soms moet dat toch, bijvoorbeeld op verzoek
van een ouder. Als wij dit soort informatie moeten delen, dan
doen wij dit in ons mailverkeer met gebruikmaking van een
beveiligde mailverbinding. Medio april stappen we over op een
andere leverancier hiervan. De afgelopen maanden zijn we bezig
geweest met het voorbereiden van deze overstap.

Communicatie
•

•

Om de ouders te bereiken werken we aan het vergroten van onze
zichtbaarheid en naamsbekendheid via nieuwsmedia,
spreekavonden en social media.
Onze LinkedIn, Twitter -en Facebookpagina zetten we zo veel
mogelijk in door zowel nieuws uit de media, als onze eigen
updates met feiten over het OT (in begrijpelijke taal) te delen. Het
aantal volgers op onze social-mediakanalen neemt elke maand
toe. Op LinkedIn zien we dat we voornamelijk gevolgd
worden door zorg- en jeugdhulpprofessionals.
8

Voortgangsrapportage februari + maart 2023

•

•

•

Er is een samenwerking ontstaan tussen de Facebook-beheerders
van twee besloten Facebookgroepen waarin veel gedupeerden
zitten. Zij plaatsen op ons verzoek (en in overleg) posts van- of
over Het Ondersteuningsteam.
We spelen, waar mogelijk, in op gemeentelijke initiatieven bij
inloopavonden en sturen, als dat kan, promotiemateriaal of een
procesbegeleider die op die avond aanwezig is.
Voor een artikel in de Volkskrant, zijn we geïnterviewd over 1 jaar
het OT.

•

•

•

•

Leren
•

•

Op 31 maart is er vanuit Het Ondersteuningsteam een training
traumasensitief werken gegeven aan Steunpuntmedewerkers van
diverse gemeenten. Hierin kregen zij handvatten om aan te
sluiten bij gedupeerde ouders en hen te ondersteunen.
Op basis van casuïstiek hebben we met de gemeente Rotterdam
en de William Schrikker Groep een evaluatie gehouden. Hierop
zijn verbetervoorstellen ten aanzien van de onderlinge
samenwerking geformuleerd.
De Verklarende Analyse (VA) is geëvalueerd met de Raad voor de
Kinderbescherming, de gecertificeerde instellingen, het ministerie
van JenV, Molendrift en Het Ondersteuningsteam. Gezien het nog
beperkte aantal verklarende analyses dat is uitgevoerd, is het
(nog) niet mogelijk om patronen of verbanden te identificeren. Er
zijn procesvoorstellen gedaan die opgepakt worden. Duidelijk is
dat investeren in een goede start belangrijk is, waarbij;
o de VA gezien wordt als bron van informatie;
o er bereidheid is om deze informatie te benutten om
(nieuwe of andere) mogelijkheden aan het gezin te
bieden;
o de VA ruimte vrijmaakt voor het uitwisselen van kennis,
expertise en standpunten.

Onze procesbegeleiders hebben een webinar gevolgd van de
Eigen Kracht Centrale, over de kracht van netwerkversterking en
regiebehoud bij ouders. Als middel hiervoor werden
Familiegroepsplannen en Eigen-Krachtconferenties belicht.
Voor het afronden van ondersteuningstrajecten, hebben we de
opgedane ervaring vertaald naar een werkinstructie. Hierin staat
onder andere beschreven wat de rol van de procesbegeleider is in
de afrondingsfase, wat de aandachtspunten zijn, welke stappen
genomen dienen te worden en welke vragen aan de ouders
gesteld kunnen worden.
De VNG heeft een ‘opfris’-webinar gegeven, waarin is toegelicht
wat de brede ondersteuning van de gemeenten inhoudt en
waarvoor de SPUK-regeling (specifieke uitkering) bedoeld is.
Hierin is verduidelijkt wat de rol van de gemeenten is, die van de
procesbegeleiders en de onderlinge taakverdeling hierin.

Doorkijk
•

•

De eerstvolgende leerrapportage wordt in de eerste week van
mei gepubliceerd en staat in het teken van onze geleerde lessen
na 1 jaar werken. Deze vind je vanaf dan onder het kopje ‘feiten’
op onze website. We hopen dat de publicatie waardevolle
inzichten biedt voor professionals in de keten en tegelijkertijd
bijdraagt aan onze zichtbaarheid.
Met de pilot van het bel-team (begin mei) en de verzending van
de ondersteuningsbrief (tweede helft van dit jaar), staan de
maanden april en mei in het teken van het openstellen van het
gratis telefoonnummer en het trainen en/of werven van
procesbegeleiders om de telefoontjes te beantwoorden. Hierna
zijn we telefonisch bereikbaar: we hopen dat we hiermee nog
beter bereikbaar en beschikbaar zijn voor de ouders en kinderen.

9
Voortgangsrapportage februari + maart 2023