Regeling van de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport, de Minister van Justitie en Veiligheid en
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
van 19 november 2020, houdende tijdelijke bepalingen voor
Bonaire in verband met maatregelen ter bestrijding van de
epidemie van covid-19 voor de langere termijn (Tijdelijke
regeling maatregelen covid-19 Bonaire)

1784387-214492-WJZ
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, de Minister van Justitie en
Veiligheid en de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
Handelende in overeenstemming met de Ministers van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap, van Infrastructuur en Waterstaat, van Economische Zaken en
Klimaat, van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en voor Basis- en Voortgezet
Onderwijs en Media;
Handelende in overeenstemming met het gevoelen van de ministerraad;
Gelet op de artikelen 58e, eerste en vijfde lid, 58f, vijfde lid, 58g, eerste lid, 58h,
eerste lid, 58i, 58 j, eerste lid, aanhef en onder a, b en c, 58l, vijfde lid, 58q,
eerste lid, en 58r van de Wet publieke gezondheid;
Besluit:
§ 1 Algemene bepalingen
Artikel 1.1 Begripsbepalingen
In deze regeling wordt verstaan onder:
ander bedrijfsmatig personenvervoer: personenvervoer per bus, niet zijnde
openbaar vervoer, en personenvervoer per auto tegen betaling, niet zijnde
openbaar vervoer, alsmede bedrijfsmatig vervoer van personen op andere
wijze dan met een bus of taxi;
beheerder: degene die bevoegd is tot het aan een plaats treffen van
voorzieningen of tot het toelaten van personen tot die plaats;
bioscoop: inrichting waar bedrijfsmatig films worden vertoond;
casino: inrichting waar bedrijfsmatig hazardspelen worden aangeboden;
contactberoep: beroep waarbij het niet mogelijk is ten minste de veilige
afstand te houden tot een klant of patiënt;
discotheek: een eet- en drinkgelegenheid waar het publiek gelegenheid wordt
geboden tot dansen;
doorstroomlocatie: publieke plaats waar sprake is van doorstroom van
publiek;
eet- en drinkgelegenheid: inrichting waar bedrijfsmatig of anders dan om niet
etenswaren of dranken worden verstrekt voor gebruik ter plaatse, inclusief
een daarbij behorend terras, met uitzondering van een besloten plaats;

Pagina 1 van 48

-

-

-

-

essentiële winkel: supermarkt, andere levensmiddelenwinkel, tankstation,
apotheek en bouwmarkt;
gezondheidscheck: het verkrijgen van bevestiging van de betrokkene dat hij
geen ziekteverschijnselen van covid-19 heeft;
huishouden: personen die op hetzelfde adres woonachtig zijn;
mondkapje: voorwerp dat op grond van zijn ontwerp bestemd is om te worden
gedragen en in ieder geval de mond en de neusgaten volledig te bedekken
teneinde de verspreiding van virussen en andere ziektekiemen tegen te gaan;
onderwijsactiviteit: door of namens een onderwijsinstelling georganiseerde
activiteit op de locatie van een onderwijsinstelling of daarbuiten, die onderdeel
uitmaakt dan wel rechtstreeks verband houdt met het onderwijs dat door de
onderwijsinstelling wordt verzorgd;
openbaar vervoer: voor een ieder openstaand personenvervoer volgens een
dienstregeling met een auto of bus;
placeren: het toewijzen van een zitplaats;
publiek: personen die ergens aanwezig zijn, met uitzondering van de daar al
dan niet tegen betaling werkzame personen;
publieke binnenruimte: publieke plaats, met uitzondering van een erf
behorend bij een voor het publiek openstaand gebouw;
seksinrichting: inrichting die voor publiek toegankelijk is en waar bedrijfsmatig
of anders dan om niet seksuele handelingen worden verricht of waar erotisch
pornografische handelingen vertoond worden;
sport- en fitnessgelegenheid: een inrichting waar het publiek gelegenheid
wordt geboden tot de beoefening van sport;
welnesscentrum: sauna, Turks stoombad, hamam, beauty farm, thermaal bad
en badhuis;
veiligeafstandsnorm: de norm, bedoeld in artikel 58f, eerste lid, van de wet;
wet: Wet publieke gezondheid;
zorgvrijwilliger: natuurlijke persoon, niet zijnde een mantelzorger, die zorg,
jeugdhulp of maatschappelijke ondersteuning verleent zonder daarvoor een
marktconforme beloning als tegenprestatie te ontvangen.

Artikel 1.2 Werkingssfeer
Deze regeling is van toepassing in Bonaire.
§ 2 Aanvullende uitzonderingen veiligeafstandsnorm
Artikel 2.1 Veilige afstand 18-’ers
De veiligeafstandsnorm geldt niet tussen personen tot en met zeventien jaar en
andere personen.
Artikel 2.2 Beroepsmatige werkzaamheden
De veiligeafstandsnorm geldt niet voor personen bij de uitoefening van hun
beroep, voor zover werkzaamheden in het kader van de uitoefening van dat
beroep noodzakelijk zijn en niet op gepaste wijze kunnen worden uitgevoerd met
inachtneming van de veilige afstand, en degenen jegens wie zij hun
werkzaamheden uitoefenen.
Artikel 2.3 Veilige afstand vervoer
1. De veiligeafstandsnorm geldt niet voor personen in het openbaar vervoer,
ander bedrijfsmatig personenvervoer en vervoer voor privédoeleinden, mits
het vervoer:

Pagina 2 van 48

2.
3.

4.
5.

a. primair de verplaatsing van de ene naar de andere locatie behelst; en
b. geen recreatieve activiteit is.
Het eerste lid is alleen van toepassing indien die personen een mondkapje
dragen.
Het tweede lid is niet van toepassing op:
a. personen die vanwege een beperking of een ziekte geen mondkapje
kunnen dragen;
b. begeleiders van personen met een verstandelijke beperking, voor zover
deze personen van het door begeleiders dragen van een mondkapje
ernstig ontregeld raken;
c. personen die spreken met iemand die vanwege een auditieve beperking
moet kunnen spraakafzien;
d. personen aan wie krachtens een wettelijke bepaling gevraagd wordt hun
mondkapje af te zetten om zich te identificeren met een document als
bedoeld in artikel 2 van de Wet identificatieplicht BES;
e. leerlingen tijdens vervoer van en naar een instelling voor voortgezet
onderwijs als bedoeld in de Wet voortgezet onderwijs BES;
f. personen tot en met zeventien jaar die deelnemen aan vervoer van en
naar de locatie waar jongeren jeugdhulp ontvangen of zorglocaties voor
jeugd.
Het eerste lid, onder a en b, is niet van toepassing op luchtvaartuigen.
De artikelen 4.1 tot en met 4.3 gelden niet in het openbaar vervoer en ander
bedrijfsmatig personenvervoer.

Artikel 2.4 Zorgvrijwilligers
De veiligeafstandsnorm geldt niet tussen zorgvrijwilligers, voor zover zij hun
werkzaamheden niet op gepaste wijze kunnen uitoefenen met inachtneming van
de veilige afstand, en degenen jegens wie zij hun werkzaamheden uitoefenen,
mits de zorgvrijwilliger een mondkapje dragen.
Artikel 2.5 Veilige afstand sport en culturele uitingen
De veiligeafstandsnorm geldt niet voor personen die sport of podiumkunsten
beoefenen of acteren, voor zover deze activiteiten niet op gepaste wijze kunnen
worden uitgeoefend met inachtneming van de veilige afstand, met uitzondering
van dans in een discotheek.
§ 3 Groepsvorming
Artikel 3.1 Groepsvorming vijfentwintig personen
Het is verboden zich op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen in publieke,
openbare of besloten plaatsen, in groepsverband op te houden met meer dan
vijfentwintig personen.
Artikel 3.2 Groepsvorming tien personen
Het is verboden zich op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen in publieke,
openbare of besloten plaatsen, in groepsverband op te houden met meer dan tien
personen.
Artikel 3.3 Groepsvorming vier personen
Het is verboden zich op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen in publieke,
openbare of besloten plaatsen, in groepsverband op te houden met meer
personen dan behorend tot twee huishoudens.

Pagina 3 van 48

Artikel 3.4 Groepsvorming winkels
Het is verboden zich op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen in
groepsverband op te houden in een winkel met meer dan twee personen.
§ 4 Publieke plaatsen
Artikel 4.1 Openstelling publieke plaats tot maximaal vijftig personen
Op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen wordt een publieke plaats slechts
voor publiek opengesteld indien ten hoogste vijftig personen gelijktijdig als publiek
aanwezig zijn, met uitzondering van doorstroomlocaties.
Artikel 4.2 Openstelling publieke plaats tot maximaal vijfentwintig
personen
Op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen wordt een publieke plaats slechts
voor publiek opengesteld indien ten hoogste vijfentwintig personen gelijktijdig als
publiek aanwezig zijn, met uitzondering van doorstroomlocaties.
Artikel 4.3 Sluiting publieke plaats
1. Het is verboden op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen een publieke
plaats voor publiek open te stellen.
2. Het eerste lid is niet van toepassing op essentiële winkels.
Artikel 4.4 Openstelling eet- en drinkgelegenheid
1. Op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen wordt een eet- en
drinkgelegenheid slechts voor publiek opengesteld indien de beheerder er zorg
voor draagt dat:
a. in de eet- en drinkgelegenheid niet meer personen dan vijftig procent van
de bezettingscapaciteit tegelijkertijd aanwezig zijn; en
b. het publiek geplaceerd is en degene die geplaceerd is uitsluitend van de
aangewezen plaats gebruikmaakt.
2. Op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen is het verboden een eet- en
drinkgelegenheid tussen 22.00 uur en 06.00 uur voor publiek open te stellen
of op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen is het verboden een eet- en
drinkgelegenheid tussen 00.00 uur en 06.00 uur voor publiek open te stellen.
Artikel 4.5 Openstelling eet- en drinkgelegenheid met maximumaantal
personen per gezelschap
Op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen wordt een eet- en
drinkgelegenheid slechts voor publiek opengesteld indien de beheerder er zorg
voor draagt dat:
a. in de eet- en drinkgelegenheid niet meer personen dan vijftig procent van
de bezettingscapaciteit tegelijkertijd aanwezig zijn en geen reserveringen
worden aangenomen van meer dan vier personen, personen tot en met
twaalf jaar niet meegeteld;
b. het publiek geplaceerd is en degene die geplaceerd is uitsluitend van de
aangewezen plaats gebruikmaakt;
c. de eet- en drinkgelegenheid tussen 22.00 uur en 06.00 uur gesloten is
voor publiek.
Artikel 4.6 Sluiting eet- en drinkgelegenheden
1. Het is verboden op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen een eet- en
drinkgelegenheid voor publiek open te stellen.
Pagina 4 van 48

2. Het eerste lid geldt niet voor:
a. de openstelling van een eet- en drinkgelegenheid in een hotel voor gasten
die in het hotel overnachten;
b. eet- en drinkgelegenheden waar uitsluitend sprake is van verkoop,
aflevering of verstrekking van etenswaren of dranken voor gebruik anders
dan ter plaatse, mits de inrichting tussen 01.00 uur en 06.00 uur gesloten is
en de duur van het verblijf van publiek in de inrichting zoveel mogelijk
wordt beperkt.
Artikel 4.7 Sluiting discotheken
Het is verboden op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen een discotheek
voor publiek open te stellen.
Artikel 4.8 Openstelling wellnesscentra
Op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen wordt een wellnesscentrum
slechts voor publiek opengesteld indien de beheerder er zorg voor draagt dat niet
meer personen dan vijftig procent van de bezettingscapaciteit tegelijkertijd in het
wellnesscentrum aanwezig zijn.
Artikel 4.9 Sluiting wellnesscentra
Het is verboden op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen een
wellnesscentrum voor publiek open te stellen.
Artikel 4.10 Sluiting seksinrichtingen
Het is verboden op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen een seksinrichting
voor publiek open te stellen.
Artikel 4.11 Openstelling casino’s
1. Op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen wordt een casino slechts voor
publiek opengesteld indien de beheerder er zorg voor draagt dat niet meer
personen dan vijftig procent van de bezettingscapaciteit tegelijkertijd in het
casino aanwezig zijn.
2. Op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen is het verboden een casino
tussen 22.00 uur en 06.00 uur voor publiek open te stellen of op door de
gezaghebber aan te wijzen plaatsen is het verboden een casino tussen 00.00
uur en 06.00 uur voor publiek open te stellen.
Artikel 4.12 Sluiting casino’s
Het is verboden op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen een casino voor
publiek open te stellen.
Artikel 4.13 Openstelling bioscopen
Op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen wordt een bioscoop slechts voor
publiek opengesteld indien de beheerder er zorg voor draagt dat niet meer
personen dan vijftig procent van de bezettingscapaciteit tegelijkertijd in de
bioscoop aanwezig zijn.
Artikel 4.14 Sluiting bioscopen
Het is verboden op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen een bioscoop voor
publiek open te stellen.
Artikel 4.15 Openstelling sport- en fitnessgelegenheden

Pagina 5 van 48

1. Op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen wordt de publieke
binnenruimte van een sport- en fitnessgelegenheid slechts voor publiek
opengesteld indien de beheerder er zorg voor draagt dat niet meer personen
dan vijftig procent van de bezettingscapaciteit tegelijkertijd in de publieke
binnenruimte van de sport- en fitnessgelegenheid aanwezig zijn.
2. Op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen wordt het gedeelte van een
sport- en fitnessgelegenheid dat in de buitenlucht is gevestigd slechts voor
publiek opengesteld indien de beheerder er zorg voor draagt dat niet meer
personen dan vijftig procent van de bezettingscapaciteit tegelijkertijd in het
gedeelte van de sport- en fitnessgelegenheid dat in de buitenlucht gevestigd
is, aanwezig zijn.
Artikel 4.16 Sluiting sport- en fitnessgelegenheden binnen
Het is verboden op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen de publieke
binnenruimte van een sport- en fitnessgelegenheid voor publiek open te stellen.
Artikel 4.17 Algehele sluiting sport- en fitnessgelegenheden
1. Het is verboden op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen een sport- en
fitnessgelegenheid voor publiek open te stellen.
2. Het eerste lid geldt niet op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen voor
zwemgelegenheden mits de gemeenschappelijke was- en douchevoorzieningen
niet voor publiek zijn opengesteld.
Artikel 4.18 Sluiting winkels
1. Het is verboden op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen een winkel
voor publiek open te stellen.
2. Het eerste lid is niet van toepassing op essentiële winkels.
Artikel 4.19 Gezondheidscheck en contactregistratie
1. Op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen wordt een publieke plaats
slechts voor publiek opengesteld indien de beheerder er zorg voor draagt dat
bij aankomst van het publiek een gezondheidscheck wordt uitgevoerd.
2. Op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen draagt de beheerder van een
publieke plaats er zorg voor dat het publiek in de gelegenheid wordt gesteld
de volgende gegevens beschikbaar te stellen ten behoeve van de uitvoering
van eventuele bron- en contactopsporing door de afdeling Publieke
Gezondheid:
1°. volledige naam;
2°. datum, aankomsttijd en aangewezen zitplaatsen; en
3°. e-mailadres of telefoonnummer.
3. Indien het tweede lid van toepassing is, vraagt de beheerder van de publieke
plaats toestemming voor de verwerking en overdracht van de in het tweede lid
bedoelde gegevens ten behoeve van de uitvoering van bron- en
contactopsporing door de afdeling Publieke Gezondheid. Daarbij wordt
vermeld dat het geven van deze toestemming vrijwillig is.
4. De in het tweede lid genoemde gegevens worden op zodanige wijze verwerkt
dat daarvan geen kennis kan worden genomen door andere bezoekers.
5. De in het tweede lid genoemde gegevens worden uitsluitend verwerkt voor de
uitvoering van bron- en contactopsporing door de afdeling Publieke
gezondheid, worden veertien dagen bewaard en worden daarna vernietigd
door de beheerder van de publieke plaats.
§ 5 Evenementen

Pagina 6 van 48

Artikel 5.1 Evenementen tot maximaal vijftig personen
1. Het is verboden op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen een
evenement met meer dan vijftig deelnemers of vijftig procent van de
capaciteit te organiseren.
2. Op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen wordt een evenement slechts
georganiseerd indien de organisatoren van het evenementen er zorg voor
dragen dat gedurende het evenement op de locatie van het evenement niet
wordt gezongen, geschreeuwd en gedanst.
Artikel 5.2 Evenementen tot maximaal vijfentwintig personen
1. Het is verboden op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen een
evenement met meer dan vijfentwintig deelnemers of vijftig procent van de
bezettingscapaciteit te organiseren.
2. Op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen wordt een evenement slechts
georganiseerd indien de organisatoren van het evenementen er zorg voor
dragen dat gedurende het evenement op de locatie van het evenement niet
wordt gezongen, geschreeuwd en gedanst.
Artikel 5.3 Verbod op evenementen
1. Het is verboden op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen een
evenement te organiseren.
2. Het eerste lid is niet van toepassing op een huwelijksvoltrekking en
herdenkingsplechtigheid.
Artikel 5.4 Verbod op toeschouwers bij een sportevenement
Het is verboden op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen een
sportevenement te organiseren waarbij toeschouwers worden toegelaten.
Artikel 5.5 Verbod op sportevenement
Het is verboden op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen een
sportevenement te organiseren.
§ 6 Overige maatregelen
Artikel 6.1 Hygiënemaatregelen
Op publieke plaatsen geldt:
a. oppervlakten die personen met hun handen aanraken worden regelmatig
schoongemaakt;
b. binnenruimtes worden, indien mogelijk, regelmatig geventileerd met
buitenlucht.
Artikel 6.2 Mondkapje
1. Op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen dragen personen van dertien
jaar en ouder, waar het niet mogelijk is ten minste de veilige afstand in acht
te nemen tot andere personen, een mondkapje in publieke en openbare
plaatsen.
2. Het eerste lid is niet van toepassing:

Pagina 7 van 48

a. op personen die vanwege een beperking of een ziekte geen mondkapje
kunnen dragen;
b. op begeleiders van personen met een verstandelijke beperking, voor zover
deze personen van het door begeleiders dragen van een mondkapje ernstig
ontregeld raken;
c. op personen die spreken met iemand die vanwege een auditieve beperking
moet kunnen spraakafzien;
d. indien het dragen van een mondkapje de goede en veilige uitoefening van
werkzaamheden in het kader van beroep of bedrijf onmogelijk maakt;
e. op personen aan wie krachtens een wettelijke bepaling gevraagd wordt hun
mondkapje af te zetten om zich te identificeren met een document als
bedoeld in artikel 2 van de Wet identificatieplicht BES;
f. leerlingen tijdens vervoer van en naar een instelling voor voortgezet
onderwijs als bedoeld in de Wet voortgezet onderwijs BES;
g. personen tot en met zeventien jaar die deelnemen aan vervoer van en naar
de locatie waar jongeren jeugdhulp ontvangen of zorglocaties voor jeugd.
Artikel 6.3. Uitzondering mondkapjesplicht sport, cultuur en media
De verplichting in artikel 6.2, eerste lid, geldt niet voor personen tijdens het:
a. beoefenen van sport, waaronder het zwemmen in een zwembad, voor zover
het dragen van een mondkapje de beoefening van de sport belemmert;
b. beoefenen van podiumkunsten en acteren, voor zover het dragen van een
mondkapje de beoefening van de podiumkunsten of het acteren belemmert;
c. poseren voor beeldende kunst, voor zover het gaat om het op beeld
vastleggen van personen;
d. deelnemen aan de opname van audiovisueel media-aanbod dat verzorgd
wordt door aanbieders van mediadiensten, als bedoeld in artikel 1.1, eerste
lid, van de Mediawet BES, voor zover het gaat om personen die in beeld of
aan het woord komen.
Artikel 6.4 Uitzondering mondkapjesplicht in onderwijsinstellingen
1. De verplichting in artikel 6.2, eerste lid, geldt niet:
a. voor personen op basisscholen als bedoeld in de Wet op het primair
onderwijs BES;
b. voor personen op een vaste zit- of staanplaats die deelnemen aan een
onderwijsactiviteit of een onderwijsactiviteit verzorgen in een ruimte die
daar hoofdzakelijk voor is bestemd;
c. indien het dragen van een mondkapje een belemmering vormt voor
deelname aan dan wel verzorging van een onderwijsactiviteit;
d. voor personeel van een onderwijsinstelling, indien deze een zitplaats
innemen.
2. Van een belemmering als bedoeld in het eerste lid, onder b, is in ieder geval
sprake bij activiteiten met betrekking tot lichamelijke opvoeding, zang, toneel
en dans.
Artikel 6.5 Mondkapjes bij contactberoepen
1. Op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen dragen de beoefenaar van een
contactberoep en de klant of patiënt aan wie de diensten worden verleend een
mondkapje.
2. Het eerste lid geldt niet voor:
a. personen tot en met twaalf jaar;

Pagina 8 van 48

b. personen die vanwege een beperking of een ziekte geen mondkapje kunnen
dragen;
c. klanten en patiënten die een behandeling krijgen aan hun gezicht, voor
zover het contactberoep niet op gepaste wijze uitgeoefend kan worden op
het moment dat de klant een mondkapje draagt;
d. sekswerkers en personen in zorglocaties.
Artikel 6.6 Verbod op uitoefening contactberoepen
1. Het is verboden op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen een
contactberoep uit te oefenen.
2. Het eerste lid is niet van toepassing indien de beoefening van het
contactberoep om medische redenen noodzakelijk is.
3. Het eerste lid geldt niet voor een zorgverlener of een mantelzorger.
Artikel 6.7 Openstelling onderwijsinstellingen tot maximaal vijftig procent
van de capaciteit
1. Op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen worden alleen
onderwijsactiviteiten verricht indien niet meer personen dan vijftig procent
van de bezettingscapaciteit tegelijkertijd in een gebouw van een
onderwijsinstelling aanwezig zijn.
2. Het eerste lid is niet van toepassing op personen tot en met zeventien jaar.
Artikel 6.8 Verbod op fysiek onderwijs
1. Het is verboden op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen
onderwijsactiviteiten te verrichten in onderwijsinstellingen.
2. Het eerste lid geldt niet voor onderwijsactiviteiten die plaatvinden langs
elektronische weg, mits niet meer dan tien personen gelijktijdig in de
onderwijsinstelling aanwezig zijn.
3. Het eerste lid geldt niet voor het houden van examens, tentamens, toetsen en
voor de begeleiding van kwetsbare studenten op de onderwijsinstelling, indien
de onderwijsactiviteiten niet voldoende kunnen plaatsvinden langs
elektronische weg.
Artikel 6.9 Sluiting kinderopvang
1. Het is verboden op door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen kinderopvang
en naschoolse opvang voor publiek open te stellen.
2. Het eerste lid is niet van toepassing op kindercentra, naschoolse opvang of
voorzieningen voor gastouderopvang die opvang bieden aan kinderen van
ouders die werken in de volgende cruciale beroepen of voor de volgende vitale
processen:
a. medische beroepen;
b. medewerkers in het Crisis Team;
c. politie;
d. brandweer;
e. personeel in essentiële winkels;
f. elektriciens;
g. telecom medewerkers;
h. luchthavenpersoneel;
i. havenpersoneel;
j. medewerkers van het Rode Kruis;
k. medewerkers van nutsbedrijven;
l. journalisten;
m. werknemers betrokken bij publieke taken in het domein van sociale
Pagina 9 van 48

zekerheid en arbeidsmarkt;
n. medewerkers van de justitiële inrichting Caribisch Nederland;
o. medewerkers van het Openbaar Ministerie;
p. medewerkers van de Voogdijraad;
q. medewerkers van de Koninklijke Marechaussee.
3. Het eerste lid is niet van toepassing op kindercentra, naschoolse opvang of
voorzieningen voor gastouderopvang, voor zover die opvang bieden aan
kinderen in kwetsbare thuissituaties.
Artikel 6.10 Uitzonderingen op aanwijzings- en bevelsbevoegdheid
gezaghebber bij religieuze en levensbeschouwelijke gebouwen en
plaatsen
Artikel 58l, tweede tot en met vierde lid, van de wet is niet van toepassing op
gebouwen en plaatsen als bedoeld in artikel 6, tweede lid, van de Grondwet.
§ 7 Slotbepalingen
Artikel 7.1 Inwerkingtreding en verval
Deze regeling treedt in werking op het tijdstip waarop artikel I, onderdeel A, van
de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 in werking treedt en vervalt op het tijdstip
waarop hoofdstuk Va van de wet vervalt.
Artikel 7.2 Citeertitel
Deze regeling wordt aangehaald als: Tijdelijke regeling maatregelen covid-19
Bonaire.

De Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport,

H.M. de Jonge

De Minister van Justitie en Veiligheid,

F.B.J. Grapperhaus

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

K.H. Ollongren

Pagina 10 van 48

Toelichting
Algemeen
1. Inleiding
Sinds de eerste vastgestelde uitbraak van het nieuwe coronavirus (SARS-CoV-2;
hierna: het virus) in Nederland op 27 februari 2020, waart het virus rond in
Nederland. Ook in de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba is het
virus aanwezig (geweest). De eerste besmetting op Sint Eustatius werd gemeld op
31 maart, op Saba op 11 april en op Bonaire op 16 april. Door het snel treffen van
gerichte maatregelen is de verspreiding van het virus beperkt gebleven. Maar het
virus is nog niet weg. Maatregelen zijn daarom ook nu nog hard nodig.
In deze ministeriële regeling wordt een aantal maatregelen getroffen op basis van
hoofdstuk Va van de Wet publieke gezondheid (Wpg), bijvoorbeeld met betrekking
tot eet- en drinkgelegenheden en evenementen. Ook worden aanvullende
uitzonderingen gemaakt op de veiligeafstandsnorm van artikel 58f Wpg.
Bonaire heeft een routekaart ontwikkeld, op basis waarvan inzicht wordt gegeven
in welke maatregelen op welk moment genomen kunnen worden. In deze regeling
krijgt de gezaghebber ten aanzien van een groot aantal maatregelen de
bevoegdheid plaatsen aan te wijzen waar maatregelen gelden. Dit is gebaseerd op
artikel 58e, vijfde lid, Wpg. De bevoegdheid om plaatsen aan te wijzen houdt
verband met de routekaart van Bonaire.
De bijzondere positie van Bonaire wordt in paragraaf 2 van deze toelichting
behandeld. In paragraaf 3 van deze toelichting wordt de systematiek van
hoofdstuk Va Wpg kort toegelicht. Op de hoofdlijnen van deze regeling wordt
ingegaan in paragraaf 4 en in paragraaf 5 op de mogelijkheid tot lokaal maatwerk.
Paragraaf 6 gaat in op consultatie en advies over deze regeling. Tot slot is
paragraaf 7 gewijd aan parlementaire zeggenschap en inwerkingtreding.
2. Bijzondere positie Bonaire
De feitelijke en epidemiologische situatie in Bonaire verschilt met die van
Europees Nederland en Saba en Sint Eustatius. Bonaire had op 16 april 2020 de
eerste besmetting, waarna er nog ruim honderd positief geteste personen
volgden. Inmiddels zijn vrijwel al deze personen hersteld, maar Bonaire is nog niet
virusvrij. Gezien de kleinschaligheid op het eiland en de daarmee samenhangende
kwetsbaarheid van het zorgsysteem is het in bedwang en beheersbaar houden van
het virus op het eiland tot nu toe het doel geweest. Om dit doel te bereiken heeft
de gezaghebber van Bonaire in de afgelopen maanden diverse noodverordeningen
vastgesteld om daarmee het virus te bestrijden. Hierbij stond maatwerk voorop en
dit is succesvol gebleken.
In plaats van de Wet veiligheidsregio’s die in Europees Nederland geldt, is in
Caribisch Nederland de Veiligheidswet BES van toepassing. De structuur met
voorzitters van veiligheidsregio’s, zoals in de Wet veiligheidsregio’s, kent de
Veiligheidswet BES niet. De feitelijke situatie is dat elke gezaghebber tevens de
voorzitter is van zijn eigen veiligheidsregio, te weten zijn eilandgebied. De Wpg
gaat hier ook vanuit (artikel 68a Wpg). De verhouding tussen de minister en de

Pagina 11 van 48

gezaghebbers verschilt met de verhouding tussen de minister en de voorzitters
van de veiligheidsregio’s in Europees Nederland. Op grond van artikel 68a, onder
d, zijn voor de openbare lichamen BES niet alleen de in de Wpg geregelde
bevoegdheden van de voorzitter van de veiligheidsregio, maar ook die van de
burgemeester bij de gezaghebber belegd.
De minister geeft op grond van artikel 7 Wpg leiding aan de bestrijding van het
virus en geeft de voorzitters van de veiligheidsregio’s aanwijzingen. In de praktijk
heeft de gezaghebber van Bonaire een veel autonomere rol opgepakt in de
bestrijding van virus. Dit is nodig geweest mede gelet op het insulaire karakter, de
bijzondere kleinschaligheid en vanwege de afstand tussen Caribisch Nederland en
de Rijksoverheid in Den Haag.
De routekaart die voor Bonaire is opgesteld houdt daarom ook bijzonder rekening
met deze kleinschaligheid en beperkte voorzieningen op het gebied van
gezondheidszorg. De maatregelen die genomen worden door de gezaghebber op
basis van deze ministeriële regeling zijn dan ook waar mogelijk afgestemd op deze
routekaart en zullen telkens getoetst worden aan proportionaliteit en
noodzakelijkheid.
3. Systematiek van hoofdstuk Va Wpg
Het uitgangspunt van hoofdstuk Va Wpg is dat maatregelen ter bestrijding van de
epidemie van het virus centraal, namelijk bij ministeriële regeling, worden
vastgesteld. Dit betekent dat in beginsel bij ministeriële regeling wordt bepaald
welke maatregelen landelijk, regionaal of lokaal gelden. Op grond van artikel 58e,
eerste lid, Wpg kan in de ministeriële regelingen onderscheid worden gemaakt
binnen en tussen gemeenten en met betrekking tot de openbare lichamen
Bonaire, Sint Eustatius en Saba (onderdeel a), personen, op basis van leeftijd
(onderdeel b), activiteiten (onderdeel c) en openbare, publieke en besloten
plaatsen, of gedeelten daarvan (onderdeel d), indien dit op basis van de
beschikbare informatie mogelijk en wenselijk is. De werkingssfeer van
onderhavige ministeriële regeling betreft uitsluitend Bonaire.
De feitelijke en epidemiologische situatie op Bonaire verschilt met die van
Europees Nederland en ook met die van Sint Eustatius en Saba. Gezien de
kleinschaligheid van het eiland en de daarmee samenhangende kwetsbaarheid van
het zorgsysteem, is het in bedwang en beheersbaar houden van het virus het doel
van de maatregelen die getroffen worden. Daarnaast zijn er verschillen in de
lokale situatie en de aanpak op de eilanden onderling. Om voorgaande redenen is
gebruik gemaakt van de mogelijkheid om een op Bonaire toegespitste regeling op
te stellen. Op deze manier worden geen onnodige maatregelen getroffen op de
eilanden en in het Europese deel van Nederland, en gaan de maatregelen niet
verder dan nodig is voor de bestrijding van de epidemie of een directe dreiging
daarvan.
De Wpg bepaalt de bandbreedte waarbinnen bij ministeriële regeling kan worden
op- en afgeschaald in de bestrijding van het virus. Dit betekent dat niet meer
beperkingen kunnen worden opgelegd dan de Wpg toelaat. Daarbij worden steeds
de noodzakelijkheid en evenredigheid afgewogen (artikel 58b, tweede lid, Wpg).

Pagina 12 van 48

De bepalingen in deze ministeriële regeling gelden in aanvulling op de bepalingen
van hoofdstuk Va Wpg. Voorschriften en bevoegdheden die al bij wet geregeld
zijn, zijn niet nogmaals in deze ministeriële regeling opgenomen. Daarom bevat
deze ministeriële regeling geen regels over de zorgplicht op publieke plaatsen
(artikel 58k Wpg) en besloten plaatsen (artikel 58l Wpg) of bepalingen over de
verschillende aanwijzings- en bevelsbevoegdheden. Hoofdstuk Va Wpg bevat
tevens categorieën waar bij ministeriële regeling geen nadere regels over mogen
worden gesteld (bijvoorbeeld artikel 58g, tweede lid, Wpg). Voorbeelden zijn
personen die op hetzelfde adres woonachtig zijn of een persoon die in
gemeenschap met anderen zijn godsdienst of levensovertuiging belijdt. Omdat
deze categorieën in de wet worden genoemd, is het niet nodig om hiernaar te
verwijzen in de bepalingen van deze regeling. In de artikelsgewijze toelichting op
de bepalingen zal hier aandacht aan worden besteed.
Volledigheidshalve wordt er nog op gewezen dat artikel 58ca Wpg nog een
mogelijkheid kent voor de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS)
om de gezaghebber op te dragen toepassing te geven aan de hem in artikel 179
van de Wet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba toegekende
bevoegdheid om algemeen verbindende voorschriften vast te stellen ter
bestrijding van de epidemie. Binnen twee weken na de opdracht tot het
vaststellen van een noodverordening, moet een ministeriële regeling worden
vastgesteld tot regeling van de in de noodverordening genoemde onderwerpen.
4. Hoofdlijnen van deze regeling
4.1. Inhoud en opzet
Met de invoering van de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 wordt de geldende
noodverordening vervangen door hoofdstuk Va Wpg en de daarop gebaseerde
regelgeving: het Besluit veilige afstand en deze ministeriële regeling.1
Om duidelijkheid te bieden over de benutte grondslagen in hoofdstuk Va Wpg is in
deze regeling in beginsel de volgorde van de delegatiegrondslagen in hoofdstuk Va
gevolgd: aanvullende uitzonderingen op de veiligeafstandsnorm van artikel 58f
staan in paragraaf 2, bepalingen over groepsvorming (artikel 58g Wpg) in
paragraaf 3, bepalingen over publieke plaatsen (artikel 58h Wpg) in paragraaf 4,
bepalingen over evenementen (artikel 58i Wpg) in paragraaf 5 en overige regels
(artikel 58j, 58q en 58r Wpg) in paragraaf 6.2
De hoofdstukken worden hierna op hoofdlijnen toegelicht. Een specifiekere
toelichting op de verschillende maatregelen volgt in de artikelsgewijze toelichting.
De eerste paragraaf bevat begripsbepalingen en een beperking van de
werkingssfeer tot Bonaire.
Aanvullende uitzonderingen veiligeafstandsnorm (paragraaf 2)
Kern van de maatregelen ter bestrijding van de epidemie is de zogenoemde
veiligeafstandsnorm: iedereen die zich buiten een woning ophoudt, moet

1

Voor het Europese deel van Nederland en Saba en Sint Eustatius worden aparte ministeriële regelingen
vastgesteld.
2

Zie ook aanwijzing 3.63 van de Aanwijzingen voor de regelgeving.
Pagina 13 van 48

anderhalve meter afstand houden tot andere personen.3 Op dit verbod worden in
de wet al uitzonderingen gemaakt voor bijvoorbeeld personen die op hetzelfde
adres woonachtig zijn, voor zorgverleners en de medewerkers van hulpdiensten
en voor personen tot en met twaalf jaar en hun begeleiders.4 Paragraaf 2 bevat
aanvullende uitzonderingen voor onder meer jongeren en personen in vervoer.
Groepsvorming (paragraaf 3)
Paragraaf 3 bevat regels over groepsvorming buiten woningen (artikel 58g Wpg).
Die houden nu in de kern in dat groepsvorming kan worden beperkt tot maximaal
de personen behorend tot twee huishoudens.
Publieke plaatsen (paragraaf 4)
De vierde paragraaf bevat regels over de openstelling en sluiting van publieke
plaatsen (artikel 58h Wpg), zoals restaurants, cafés en sportscholen.
Evenementen (paragraaf 5)
Paragraaf 5 bevat de regels over evenementen (artikel 58i Wpg). Het
evenementenbegrip in hoofdstuk Va Wpg is ruim: het gaat om voor het publiek
toegankelijke verrichten van vermaak, waaronder activiteiten in musea en
concertzalen, herdenkingsplechtigheden, braderieën en optochten.
Overige onderwerpen (paragraaf 6)
Paragraaf 6 bevat bepalingen over enkele overige maatregelen, gebaseerd op
artikel 58j, 58q en 58r Wpg. Het gaat om een mondkapjesplicht op bepaalde
plekken, regels over contactberoepen, hygiënemaatregelen en regels over
onderwijs en kinderopvang.
Slotbepalingen (paragraaf 7)
Tot slot bevat paragraaf 7 enkele slotbepalingen over de inwerkingtreding,
geldingsduur en citeertitel van deze regeling.
4.2. Noodzakelijkheid en proportionaliteit
De maatregelen in deze ministeriële regeling moeten op grond van artikel 58b,
tweede lid, Wpg noodzakelijk zijn gelet op de ernst van de bedreiging van de
volksgezondheid (onderdeel a). Voorts moeten ze in overeenstemming zijn met de
uitgangspunten van de democratische rechtsstaat (onderdeel b). Ten slotte moet
de uitoefening van grondrechten zo min mogelijk worden beperkt en verder
moeten de gevolgen van de maatregelen in een evenredige verhouding staan tot
het doel van de bestrijding van de epidemie (onderdeel c).
Deze vereisten vormen een waarborg dat bij het vaststellen, wijzigen en intrekken
van maatregelen bij ministeriële regeling telkens de vereiste afweging van de
verschillende belangen plaatsvindt en dat daarbij steeds de consequenties voor
burgers en ondernemers worden meegenomen. Zo zijn de economische
consequenties van de epidemie van het virus nog niet bekend, maar mogelijk heel
groot. De beoordeling van noodzaak en evenredigheid is dus breder dan de
beoordeling van de invloed op de verspreiding van het virus. Het gaat niet
Artikel 58f, eerste lid, Wpg en het Besluit veilige afstand, dat de veilige afstand bepaalt op
anderhalve meter.
4
Artikel 58f, derde lid, aanhef en onder a en b, Wpg.
3

Pagina 14 van 48

uitsluitend om de beoordeling van de gevolgen voor de uitoefening van
grondrechten, maar ook de gevolgen voor andere betrokken belangen. Deze
ministeriële regeling wordt dan ook vastgesteld door de ministers van VWS,
Justitie en Veiligheid (JenV) en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK)
gezamenlijk, in overeenstemming met de bewindspersonen die het mede aangaat
en in overeenstemming met het gevoelen van de ministerraad (artikel 58c, eerste
lid, Wpg). Hierdoor wordt de evenredigheid van de maatregelen inderdaad in een
breder kader bezien.
Voor de noodzakelijkheidstoets zoals die is neergelegd in artikel 58b, tweede lid,
wordt aangesloten bij de noodzakelijkheidstoets zoals die in de jurisprudentie over
het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens en de
fundamentele vrijheden (EVRM) en andere mensenrechtenverdragen is
ontwikkeld.5 Waar het om een beperking van grondrechten gaat, moet zijn
voldaan aan de grondwettelijke eisen en de eisen op grond van
Europeesrechtelijke en internationale mensenrechtelijke verdragen.
Gelet op de vaste jurisprudentie over het EVRM en andere
mensenrechtenverdragen kent de beoordeling van noodzakelijkheid verschillende
aspecten: elke beperkende maatregel moet geschikt zijn om het doel te bereiken
en er dient geen minder vergaande maatregel mogelijk te zijn waarmee hetzelfde
doel bereikt kan worden (subsidiariteit). Aan de hand van de actuele stand van
het virus, de wetenschappelijke inzichten en de voortgang van de bestrijding
wordt beoordeeld in hoeverre maatregelen, noodzakelijk zijn voor het doel van de
bestrijding van de epidemie. Daarnaast moet het met de maatregel gediende
belang in verhouding zijn met de beperking en voor een of meer belanghebbenden
onevenredig nadelige gevolgen (ook aangeduid als proportionaliteit).
In deze regeling zijn maatregelen opgenomen die eerder of op dit moment in de
noodverordening zijn geregeld. Afhankelijk van de stand van de epidemie kunnen
lichte of verstrekkende maatregelen nodig zijn om ervoor te zorgen dat het aantal
besmettingen daalt. Dit betekent dat maatregelen worden genomen voor situaties
waarin het risico op overdracht van het virus aanwezig is. De gezaghebber moet
bij het uitoefenen van een bevoegdheid tot het aanwijzen van gebieden (zie
hiervoor de toelichting onder paragraaf 5.2) de vereisten van noodzakelijkheid en
proportionaliteit in acht nemen (artikel 58b, tweede lid, Wpg). Over de procedure
ten aanzien van het aanwijzen van gebieden zijn bestuurlijke afspraken gemaakt
met de gezaghebber. Van een aanwijzingsbesluit wordt, na overleg met de
eilandsraad, direct melding gedaan aan de minister en de Rijksvertegenwoordiger.
Dit besluit moet de motivering ten aanzien van noodzakelijkheid en
proportionaliteit bevatten. De maatregelen zijn gericht op het terugdringen van
het aantal contactmomenten en reisbewegingen en daarmee het aantal
besmettingen.
De beoordeling van noodzakelijkheid en proportionaliteit van de verschillende
maatregelen wordt verder toegelicht in de artikelsgewijze toelichting.
5. Lokaal maatwerk
Kamerstukken II 2019/20, 35526, p. 76-77, en Kamerstukken II 2020/21, 35526, nr. 23,
antwoord 262.
5

Pagina 15 van 48

5.1 Ontheffingen
Uitgangspunt van hoofdstuk Va Wpg is dat de bestrijding van de epidemie
landelijk beleid vergt.6 De minister van VWS houdt daarom de leiding over die
bestrijding en in lijn daarmee worden maatregelen ter bestrijding van de epidemie
(hoofdzakelijk) bij ministeriële regeling vastgesteld. Voor lokaal maatwerk kan
ruimte zijn bij de bestrijding van het virus. Dit kan bijdragen aan de
proportionaliteit van maatregelen. Binnen de Wpg is lokaal maatwerk op twee
manieren mogelijk.
De eerste mogelijkheid betreft het verlenen van een ontheffing. De gezaghebber
kan in bijzondere gevallen door middel van een ontheffing afwijken van de
landelijk gestelde regels over groepsvorming, publieke plaatsen en evenementen
(artikel 58e, tweede lid, onder a).7 Daarnaast kan bij ministeriële regeling worden
bepaald dat de gezaghebber bevoegd is ontheffing te verlenen van bij ministeriële
regeling vastgestelde regels over hygiënemaatregelen en persoonlijke
beschermingsmiddelen, de uitoefening van contactberoepen, het gebruik van voor
het publiek toegankelijke voorzieningen, de bezettingsgraad van plaatsen waar
verblijf wordt geboden aan personen die niet als ingezetene zijn ingeschreven in
de basisregistratie personen (toeristen) en het gebruik of voor consumptie gereed
hebben van alcoholische dranken (artikel 58e, tweede lid, onder b). Een ontheffing
ziet op een individueel geval. Het is de gezaghebber niet toegestaan om
ontheffingen te verlenen voor bepaalde categorieën zoals festivals of cafés met
een bepaald vloeroppervlak. Dit zou namelijk neerkomen op het verlenen van
vrijstellingen. Voordat de gezaghebber overgaat tot het vaststellen van een
ontheffing vraagt hij advies aan de gemeentelijke gezondheidsdienst (GGD), op
Bonaire de Afdeling Publieke Gezondheid. Als de crisisstructuur niet langer actief
is, zal het advies van de Afdeling Publieke Gezondheid en het bestuurscollege
komen.
Het afwegingskader van de gezaghebber om tot het verlenen van een ontheffing
over te gaan volgt uit artikel 58e, vierde lid, Wpg. Het gaat om een
belangenafweging die ziet op het individuele geval waarbij in ieder geval de aard
van de plaats, de aard van de activiteit en het aantal personen waarop de
ontheffing betrekking heeft moeten worden meegewogen in de belangenafweging
alsmede de gevolgen die de ontheffing heeft op de mogelijkheid voor personen om
de gestelde regels omtrent de veiligeafstandsnorm in acht te nemen. De
gezaghebber kan aan een ontheffing voorschriften en beperkingen verbinden.
5.2 Aanwijzen van plaatsen
Daar waar de bestrijding lokaal kan, wordt in hoofdstuk Va van de Wpg ruimte
gemaakt voor lokale afwegingen. Op grond van artikel 58e, vijfde lid, van de wet,
is het mogelijk om de burgemeester de bevoegdheid toe te kennen om plaatsen
aan te wijzen waar de in deze regeling opgenomen voorschriften van toepassing
zijn. Hiermee kan de burgemeester de mogelijkheid worden geboden om zelf
maatregelen aan en uit te zetten indien de lokale omstandigheden – zoals een
plotselinge stijging van het aantal besmettingen – daartoe nopen. In Caribisch
Nederland komt die bevoegdheid, zoals hiervoor al gezegd, toe aan de
Kamerstukken II 2019/2020, 35526, nr. 3, § 4.1.
Voor de burgemeester in artikel 58e, tweede lid, onder a moet gezaghebber worden
gelezen. Zie artikel 68a, onderdeel b.
6

7

Pagina 16 van 48

gezaghebbers, die daar de rol van burgemeester en voorzitter van de
veiligheidsregio vervullen, en zich met de eilandsraden verstaan (artikel 68a,
aanhef en onder b en d, Wpg).
In deze ministeriële regeling wordt de gezaghebber bevoegd gemaakt om voor
een groot aantal maatregelen plaatsen aan te wijzen waar de maatregelen gelden.
De aanwijzingsbevoegdheid kan zien op het aanwijzen van geografische plaatsen,
zoals het hele eilandsgebied of een bepaalde wijk of straat op het eiland. De
bevoegdheid om plaatsen aan te wijzen, strekt zich niet uit tot individuele
plaatsen, zoals een specifiek restaurant of bioscoop. Deze aanwijzingsbevoegdheid
bevordert de mogelijkheid tot lokaal debat over de maatregelen. Op grond van
artikel 58s, vierde lid, is de gezaghebber namelijk verantwoording schuldig over
het door hem gevoerde bestuur krachtens hoofdstuk Va van de Wpg aan de
eilandsraad en moet de gezaghebber de betrokkenheid van de eilandsraad bij dat
bestuur waarborgen. Dit versterkt de lokale democratische verantwoording. Ook
kan deze constructie tijdswinst opleveren: een besluit van de gezaghebber om
plaatsen aan te wijzen, zal over het algemeen sneller tot stand kunnen komen dan
een ministeriële regeling op basis van hoofdstuk Va van de Wpg. De bijzondere
omstandigheden op Bonaire vergen deze flexibele en snelle handelswijze.
Vanzelfsprekend dient de gezaghebber bij het uitoefenen van een bevoegdheid tot
het aanwijzen van gebieden eveneens de vereisten van noodzakelijkheid en
proportionaliteit in acht te nemen (artikel 58b, tweede lid, Wpg).8
De mogelijk te nemen maatregelen in deze regeling hangen nauw samen met het
op- en afschalingsplan van het openbaar lichaam Bonaire, zoals besproken in de
buitengewone commissie covid-19 van de eilandsraad op 4 november. In dit open afschalingsplan staan de beoogde interventies ten aanzien van het openbare
leven op Bonaire ten tijde van de epidemie van het virus. Aan de hand van een
samenspel van de indicatoren en criteria zal op- of afgeschaald worden naar het
bijbehorende risiconiveau. De maatregelen die in dat risiconiveau zijn opgenomen,
zullen dan worden ingezet. Het plan is gebaseerd op de ervaring opgedaan tot nu
toe: nieuwe inzichten kunnen leiden tot wijzigingen.
Bonaire kent zes risiconiveaus. In niveau 1 is het eiland virusvrij of betreft het
enkele patiënten zonder noemenswaardig risico op transmissie op het eiland. In
niveau 2 is er sprake van enige lokale transmissie en/of een reëel maar acceptabel
risico op transmissie via reizigers. In niveau 3 zijn er meerdere besmettingen op
het eiland, is een eerste opschaling van afdeling Publieke Gezondheid nodig en/of
is er een dreigend risico op transmissie via reizigers. In niveau 4 is de verspreiding
op het eiland zodanig dat de uitbraak niet onder controle is. Zowel de curatieve als
publieke gezondheidszorg worden zwaarder belast. In niveau 5 is er sprake van
wijdverspreide transmissie, overbelasting van afdeling Publieke Gezondheid en/of
een dreigende overbelasting van de curatieve zorg. In niveau 6 is er een
overbelasting van de ziekenhuiscapaciteit op Bonaire.
De maatregelen waarbij de gezaghebber de bevoegdheid krijgt om die aan en uit
te zetten, zijn gekoppeld aan deze risiconiveaus. Bij elke maatregel is in de
artikelsgewijze toelichting aangegeven vanaf welk niveau, dus aan welke
omstandigheden moet zijn voldaan, het in de rede ligt dat de gezaghebber de
maatregelen aanzet. Dit betekent ook dat zodra het eiland in een lager
8

Kamerstukken II, 2020/21, 35 526 nr. 24, p.8.
Pagina 17 van 48

risiconiveau komt, het in de rede ligt dat de gezaghebber de betreffende
maatregel uitzet. Daarbij is het belangrijk dat er te allen tijde beargumenteerd
afgeweken kan worden van dit plan, afhankelijk van de epidemiologie en de
gedrags- en omgevingsfactoren op Bonaire. Zo kunnen bijvoorbeeld specifieke
maatregelen uit hogere of lagere risiconiveaus gebruikt worden als dat op dat
moment het beste past bij de situatie.
De criteria voor opschaling en afschaling zijn gebaseerd op de volgende pijlers:
- aantal casussen en aantal clusters van het virus;
- mate van aanwezigheid van lokale besmettingen op Bonaire;
- mate van onherleidbare bronnen en ontraceerbare contacten van patiënten;
- de belasting op de curatieve zorg;
- de belasting op de publieke gezondheidszorg;
- de potentiële introductie van nieuwe casussen van buitenaf.
De gezaghebber zal, gebaseerd op het advies van het Eilandelijk Beleidsteam
(EBT) de inschatting maken wat het risiconiveau is op dat moment. Indien de
crisisstructuur niet langer actief is, komt het advies van de directeur van de dienst
Publieke Gezondheid. Deze afweging blijft maatwerk en zal in grote mate zijn
ingegeven door de actuele medische inzichten.
6. Consultatie en advies
Het voorstel is in de week van 2 tot en met 6 november ter consultatie voorgelegd
aan de eilandsraad, de Dienst Publieke Gezondheid, het Openbaar Ministerie en de
Korps Politie Caribisch Nederland (KPCM). Vanwege het spoedeisende karakter is
geen tijd geweest voor een langere consultatieperiode. De consultatie heeft op
verschillende punten geleid tot verduidelijking van de toelichting en voorts is een
aantal artikelen aangepast.
Het Korps Politie Caribisch Nederland wijst op een inconsistentie tussen het
aantal personen in het op- en afschalingsplan en artikel 4.1 en 4.2 van de
regeling. Verder zou de bepaling over de werkingssfeer zo moeten worden
verhelderd dat deze ook Klein Bonaire en de territoriale wateren van Bonaire
omvat. De werkingssfeer van deze regeling is in de toelichting verduidelijkt.
De KMar mist in de regeling instrumenten om inreisbeperkingen in te stellen en
om richtlijnen met betrekking tot inreizenden op te stellen, zoals maatregelen die
zien op verplichte quarantaine, het verplicht overleggen van een PCR-test en het
reguleren van het aantal inreizende personen of het aantal vluchten. Het is
inderdaad zo dat over deze onderwerpen in de ministeriële regeling niets is
opgenomen, omdat de tijdelijke wet maatregelen covid-19 daar geen grondslag
voor biedt.
De Directie Toezicht en Handhaving vraagt om een nadere toelichting op de
invulling van artikel 2.2. Het is nu niet duidelijk in welke gevallen deze bepaling
van toepassing zal zijn. De toelichting is op dit punt aangevuld en verduidelijkt.
Ook dient er een definitie van de term ‘huishouden’ dan wel ‘gezamenlijk
huishouden’ aan de regeling te worden toegevoegd en moet artikel 4.4 worden
verduidelijkt. Deze zaken zijn aangevuld en verduidelijkt.
De afdeling Publieke Gezondheid geeft mee dat de incubatietijd die in artikel 1,
onderdeel d, staat genoemd 14 dagen bedraagt in plaats van 10 dagen. Voorts

Pagina 18 van 48

dient er een minimale en maximale bewaartermijn voor de contactgegevens ten
behoeve van contactopsporing te worden opgenomen en moet in de toelichting
aandacht worden geschonken aan de wijze waarop deze persoonsgegevens
worden beschermd. Ook vragen zij erom dat in artikel 6.7 ook naschoolse opvang
wordt opgenomen en dat nutsbedrijven worden toegevoegd aan de lijst met
cruciale beroepen. De opmerkingen zijn overgenomen en verwerkt.
De eilandsraad wijst op een aantal inconsistenties en vraagt verduidelijking van
enkele formuleringen. Deze zaken zijn aangepast en verhelderd. Zo is
bijvoorbeeld ten aanzien van het aantal personen op een school niet langer
bepaald dat dit maximaal vijftig personen mag bedragen, maar is dit gewijzigd in
vijftig procent van de capaciteit.
Ook is in de toelichting hersteld dat de doelstelling in de bestrijding van de
epidemie niet het buitenhouden ervan is, maar het beheersbaar houden.
Verder is in de toelichting aangegeven dat wanneer de crisisstructuur niet langer
actief is, de adviezen van de gezaghebber van de afdeling Publieke Gezondheid en
van het bestuurscollege zullen komen.
In de toelichting is daarnaast opgenomen dat de economische consequenties van
de crisis nog niet bekend, maar mogelijk enorm kunnen zijn.
Ook wijzen zij op een tegenstrijdigheid in de artikelen 2.1 en 6.2, waar de ene
keer de leeftijdsgrens ligt op zeventien jaar en de andere keer op twaalf jaar. Dit
onderscheid is bewust, omdat het dragen van een mondkapje als minder
belastend wordt ervaren voor jongeren dan het altijd moeten houden van een
veilige afstand.
Tenslotte hebben de leden van de eilandsraad met klem aandacht gevraagd bij het
eilandsbestuur om bij het instellen of opheffen van de maatregelen te allen tijde
de nodige aandacht te besteden aan de grote impact die de maatregelen hebben
op de economie. Bij dergelijke beslissingen moet de balans tussen de capaciteit
van de zorg en de veerkracht van de economie nauwkeurig in de gaten worden
gehouden.
Gevolgen regeldruk en administratieve lasten
Deze regeling heeft geen gevolgen voor de regeldruk voor burgers,
bedrijven/instellingen of professionals, omdat het maatregelenpakket aan zal
sluiten bij het al geldende maatregelenpakket op grond van de
noodverordeningen. Het Adviescollege toetsing regeldruk kan zich vinden in de
conclusie dat de regeling geen nieuwe regeldruk met zich mee brengt. Dit omdat
de verplichtingen/maatregelen nu ook al in de noodverordeningen zijn opgenomen
en ervan wordt uitgegaan dat de gezaghebber de bestaande situatie zal
continueren. Het ATR geeft voorts aan dat noodzaak en proportionaliteit van de
maatregelen in de toelichting expliciet zijn gewogen en vervolgens ook helder zijn
gemotiveerd.
7. Parlementaire zeggenschap en inwerkingtreding

Pagina 19 van 48

Deze ministeriële regeling wordt in overeenstemming met artikel 58c, tweede lid,
Wpg binnen twee dagen nadat zij is vastgesteld aan beide Kamers der StatenGeneraal overgelegd.
Het streven is erop gericht deze regeling per 1 december 2020 gelijktijdig met de
Tijdelijke wet maatregelen covid-19 in werking te laten treden.
Artikelsgewijs
§ 1 Algemene bepalingen
Artikel 1.1 Begripsbepalingen
De begripsbepalingen in dit artikel komen in aanvulling op de definities in
artikel 58a Wpg. Die definities gelden ook voor deze regeling en worden daarom
niet herhaald. Zo zijn de begrippen onderwijsinstelling, openbare plaats en
publieke plaats al in artikel 58a Wpg gedefinieerd. Voor een toelichting op deze
begrippen wordt verwezen naar de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel.9
Ander bedrijfsmatig personenvervoer en openbaar vervoer’
Openbaar vervoer is voor een ieder openstaand vervoer volgens een
dienstregeling met een auto of bus. Onder ander bedrijfsmatig personenvervoer
wordt verstaan personenvervoer per bus, niet zijnde openbaar vervoer, en
personenvervoer per auto tegen betaling, niet zijnde openbaar vervoer, alsmede
bedrijfsmatig vervoer van personen op andere wijze dan met een bus of taxi.
Om andere vormen van bedrijfsmatig vervoer niet uit te sluiten van de reikwijdte
van deze regeling, is bepaald dat bedrijfsmatig vervoer van personen op andere
wijze dan met een bus of taxi ook onder de definitie van ‘ander bedrijfsmatig
personenvervoer’ valt. Hierbij kan gedacht worden aan bedrijfsmatig
personenvervoer per boot of vliegtuig.
Beheerder
Een beheerder is degene die bevoegd is tot het aan een plaats treffen van
voorzieningen of tot het toelaten van personen tot die plaats. Deze definitie is
ontleend aan artikel 58k, eerste lid, en artikel 58l, eerste lid, Wpg. Voor de
leesbaarheid is gekozen om de pluraliteit aan verschijningsvormen – soms zal het
bijvoorbeeld gaan om de winkelier of eigenaar van een eenmanszaak, soms om
een bedrijfsleider – in deze regeling onder dit ene woord te brengen.10
Bioscoop
Een bioscoop is een inrichting waar bedrijfsmatig films worden vertoond.
Casino
Een casino is een inrichting waar bedrijfsmatig hazardspelen worden aangeboden.
Contactberoep

Kamerstukken II 2019/2020, 35526, nr. 3.
Zie over de vraag wie als beheerder kan worden beschouwd: Kamerstukken II 2019/20,
35526, nr. 3, p. 88.
9

10

Pagina 20 van 48

Contactberoepen zijn beroepen waar de aard van het beroep het niet mogelijk
maakt om de veiligeafstandsnorm, bedoeld in artikel 58f, tweede lid, Wpg in acht
te nemen tot de klant. Het kan hier gaan om beroepen waarbij fysiek contact met
de klant noodzakelijk is zoals bij kappers, zorgverleners, nagelstylisten en
sekswerkers. Ook kan het gaan om beroepen waarbij het voor de beoefenaar van
het beroep noodzakelijk is om zich in een afgesloten ruimte te bevinden op
beperkte afstand tot de klant, zoals het geval is bij rijinstructeurs. Uit de zinsnede
‘tot een klant of patiënt’ volgt dat onder contactberoepen als bedoeld in deze
regeling niet de geestelijk bedienaren vallen.
Discotheek
Een discotheek is een eet- en drinkgelegenheid waar het publiek gelegenheid
wordt geboden tot dansen. Het bieden van gelegenheid tot dansen moet ruim
worden uitgelegd. Hieronder moet onder andere worden verstaan het openstellen
van een dansvloer in een discotheek, danscafé, club of restaurant.
Doorstroomlocatie
Doorstroomlocaties zijn publieke plaatsen die op een manier zijn ingericht die het
rondlopen van publiek uitnodigt en waar dit ook daadwerkelijk gebeurt. Te denken
valt aan detailhandel, markten, musea en daarmee vergelijkbare plaatsen,
stations en perrons. Uit de begripsbepaling volgt dat geen sprake mag zijn van
personen die voor langere tijd in dezelfde ruimte aanwezig zijn. Is dat wel het
geval, dan is geen sprake van een doorstroomlocatie. Dit betekent dat
zwembaden, speelhallen, bowlingzalen en andere gelegenheden waar mensen
voor langere tijd in dezelfde ruimte plegen te zijn niet onder de
doorstroomlocaties vallen.
Eet- en drinkgelegenheid
Een eet- en drinkgelegenheid is een inrichting waar bedrijfsmatig of anders dan
om niet dranken of etenswaren worden verstrekt voor gebruik ter plaatse. Van
gebruik ter plaatse is sprake indien de verstrekker redelijkerwijs kan verwachten
dat de door hem verstrekte dranken of etenswaren ter plaatse zullen worden
geconsumeerd. Besloten plaatsen zijn uitgezonderd van de definitie van eet- en
drinkgelegenheid. Dit betekent dat bijvoorbeeld bedrijfsrestaurants niet binnen
deze begripsbepaling vallen.
Essentiële winkel
Essentiële winkels zijn supermarkten, tankstations, apotheken en bouwmarkten.
Deze winkels zijn namelijk essentieel voor het goed kunnen blijven functioneren
van de maatschappij.
Gezondheidscheck
De gezondheidscheck houdt in dat degene die de gezondheidscheck uitvoert, een
aantal vragen aan betrokkene stelt om vast te stellen dat de aanwezige
(waarschijnlijk) niet besmet is met het virus. Er hoeft niet met zekerheid te
worden vastgesteld dat de betrokkene geen ziekteverschijnselen heeft. Voor de
gezondheidscheck kunnen de volgende vragen gesteld worden:
1.
2.
3.

Heeft betrokkene in de afgelopen 24 uur geen ziekteverschijnselen van
covid-19 gehad?
Heeft betrokkene geen huisgenoot met koorts of benauwdheidsklachten?
Is in de afgelopen zeven dagen geen covid-19 vastgesteld bij
betrokkene?
Pagina 21 van 48

4.

Is betrokkene niet op hetzelfde adres woonachtig als een persoon bij wie
in de afgelopen tien dagen covid-19 is vastgesteld?
5.
Zou betrokkene niet op grond van een dringend advies in quarantaine of
isolatie moeten zijn?
Het verdient aanbeveling de meest recente checklist van het RIVM voor de
gezondheidscheck te gebruiken.11 Wanneer betrokkene zelf niet in staat is de
vragen te beantwoorden, vanwege bijvoorbeeld een verstandelijke beperking, kan
diens begeleider de vragen beantwoorden.
Mondkapje
Een mondkapje is een voorwerp dat op grond van zijn ontwerp bestemd is om in
ieder geval de mond en de neusgaten volledig te bedekken teneinde de
verspreiding van virussen en andere ziektekiemen tegen te gaan. Het mondkapje
hoeft niet van medische kwaliteit te zijn, maar dient wel de mond en de neusgaten
volledig te bedekken. Het mondkapje moet verder tot doel hebben de verspreiding
van virussen en andere ziektekiemen tegen te gaan. Dit betekent dat een sjaal of
bandana geen mondkapje is. Ook een faceshield of spatscherm kan niet gezien
worden als mondkapje. Het mondkapje is een uitrusting die bestemd is om te
worden gedragen of vastgehouden teneinde de eigen of een andere persoon
zoveel mogelijk te beschermen tegen overdracht van het virus (een persoonlijk
beschermingsmiddel als bedoeld in artikel 58a, eerste lid, Wpg).
Onderwijsactiviteit
Ook een activiteit die niet op een onderwijsinstelling wordt verzorgd, maar wel
onder de verantwoordelijkheid van een onderwijsinstelling wordt verzorgd, valt
binnen de definitie. Een voorbeeld hiervan is een praktijkonderdeel van een vak
dat op de werkvloer van een bedrijf wordt gegeven. Onder een activiteit die
rechtstreeks verband houdt met het onderwijs dient onder meer te worden
begrepen: een diploma-uitreikingen, een afstudeerbijeenkomst of een promotie.
Placeren
Placeren is het toewijzen van een zitplaats.
Publiek
Onder publiek worden in deze regeling overeenkomstig het normale spraakgebruik
de aanwezige bezoekers verstaan.12 Het gaat daarbij niet om personen die (al dan
niet tegen betaling) op de publieke plaats werkzaam zijn of daar iets uitvoeren,
maar om personen die naar die plaats toe zijn gekomen om bijvoorbeeld iets te
zien, te horen of te doen.
Publieke binnenruimte
Bij publieke binnenruimten gaat het om een specifieke categorie publieke plaatsen
als bedoeld in artikel 58a Wpg, te weten de publieke plaatsen met uitzondering
van erven behorend bij een voor het publiek openstaand gebouw. Het gaat daarbij
om voor het publiek openstaande gebouwen, lokalen, voertuigen en vaartuigen. Te
denken valt aan cafés, restaurants, musea, bibliotheken, winkels, bioscopen,
theaters, speeltuinen en winkelcentra. Voertuigen die voor privégebruik worden
gebruikt, vallen buiten de definitie, omdat deze niet voor het publiek openstaan.

11
12

https://www.rivm.nl/documenten/gezondheidscheck.
Kamerstukken II 2019/20, 35526, nr. 3, p. 85.
Pagina 22 van 48

Gebouwen en plaatsen als bedoeld in artikel 6, tweede lid, van de Grondwet zijn
uitgezonderd omdat deze ook buiten het begrip publieke plaats vallen.
Seksinrichting
Een seksinrichting is een plaats die voor publiek toegankelijk is en waar
bedrijfsmatig of niet gratis seksuele handelingen worden verricht of waar erotisch
pornografische handelingen vertoond worden. Ook seksinrichtingen die gedoogd
worden, vallen onder het begrip seksinrichting.
Sport- en fitnessgelegenheid
Een sport- en fitnessgelegenheid is een inrichting waar het publiek gelegenheid
wordt geboden tot de beoefening van sport. Voorbeelden zijn sportaccommodaties
en sportinrichtingen, waaronder zwemgelegenheden sporthallen en sportvelden.
Wellnesscentrum
Wellnesscentra zijn Turkse stoombaden, hamams, beauty farms, thermale baden
en badhuizen.
Zorgvrijwilliger
Een zorgvrijwilliger in de zin van deze regeling is een natuurlijke persoon die niet
als mantelzorger zorg, jeugdhulp of maatschappelijke ondersteuning verleent. De
vrijwilliger biedt hulp of ondersteuning aan iemand die dit nodig heeft. Dit kan
bijvoorbeeld een ziek persoon zijn, maar ook iemand met een beperking. Anders
dan bij mantelzorgers vloeien de verleende diensten niet rechtstreeks voort uit
een tussen personen bestaande sociale relatie. Zorgvrijwilligers kunnen eventueel
een vergoeding ontvangen voor hun werkzaamheden, maar een dergelijke
beloning kent niet het (commerciële) karakter van een inkomen. Wezenlijk
kenmerk van een eventuele vergoeding die vrijwilligers ontvangen, is dat de
vergoeding zo laag is, dat deze niet in verhouding staat tot het tijdsbeslag en de
aard van de verrichte werkzaamheden.
Artikel 1.2 Werkingssfeer
Deze regeling geldt alleen in het openbaar lichaam Bonaire. Hieronder vallen ook
Klein Bonaire en de territoriale wateren die tot het openbaar lichaam Bonaire
behoren. Gelet op de specifieke eigenschappen van de openbare lichamen in het
Caribische deel van Nederland, zoals het insulaire karakter en de bijzondere
kleinschaligheid, is voor Bonaire een aparte regeling vastgesteld, in nauw overleg
met de gezaghebber van Bonaire.
§ 2 Aanvullende uitzonderingen veiligeafstandsnorm
Dit hoofdstuk bevat een aantal algemene uitzonderingen op de
veiligeafstandsnorm, bedoeld in artikel 58f Wpg, in aanvulling op de wettelijke
uitzonderingen in het derde lid van dat artikel. De veilige afstand is in het Tijdelijk
besluit veilige afstand bepaald op anderhalve meter. Deze aanvullende
uitzonderingen zijn mede gemaakt met het oog op de vereisten van
noodzakelijkheid en proportionaliteit (artikel 58b, tweede lid, Wpg).
Voor de volledigheid wordt erop gewezen dat de veiligeafstandsnorm niet van
toepassing is in woningen. Ook geldt de norm alleen indien sprake is van ‘zich
ophouden’. Dit betekent dat kortstondige handelingen, zoals andere personen

Pagina 23 van 48

passeren of een persoon met een beperking helpen met in- of uitstappen, niet
onder de veiligeafstandsnorm vallen.
Artikel 2.1 Veilige afstand 18-’ers
De uitzondering in artikel 2.1 geldt voor jongeren.
In aanvulling op de wettelijke uitzondering voor personen tot en met twaalf jaar
en hun begeleider in artikel 58f, derde lid, onder d, Wpg, zijn ook personen tot
achttien jaar uitgezonderd van de veiligeafstandsnorm. Dit betekent dat personen
tot achttien jaar onderling geen afstand hoeven te houden en ook niet tot andere
personen.
De reden dat kinderen en jongeren zijn uitgezonderd van de veiligeafstandsnorm
is dat het virus zich vooral verspreidt onder volwassenen en van volwassen
familieleden naar kinderen. Verspreiding van het virus onder kinderen en jongeren
of van kinderen en jongeren naar volwassenen komt minder vaak voor. Dit volgt
onder andere uit het 70e en 71e advies van het Outbreak Management Team
(OMT) van 23 juni 2020.
Artikel 2.2 Beroepsmatige werkzaamheden
Dit artikel bevat een generieke uitzondering (vrijstelling) op de
veiligeafstandsnorm van artikel 58f Wpg voor werkzaamheden in het kader van de
uitoefening van een beroep. Vrijstelling wordt verleend voor arbeid waarbij het
houden van de veilige afstand niet mogelijk is. Uitgangspunt voor arbeid is dat
een veilige afstand tussen personen wordt gewaarborgd. De bescherming van
werkenden tegen blootstelling aan het coronavirus staat voorop, en dient te allen
tijde effectief ingevuld te worden. Dit houdt in dat voor situaties waar een veilige
afstand absoluut niet mogelijk is een deugdelijk onderbouwde afweging tussen
maatregelen wordt gemaakt op basis van doeltreffendheid, in casu effectiviteit in
het voorkomen van blootstelling aan het virus. Op grond van dit artikel mogen
werkzaamheden doorgaan die met inachtneming van de veilige afstand echt geen
doorgang kunnen vinden. Bijvoorbeeld in productieprocessen, waarbij machines
om veiligheidsredenen met meerdere personen bediend moeten worden of
personen die een contactberoep uitoefenen, zoals kappers, die zonder deze
uitzondering niet zouden kunnen werken.
Ook degenen jegens wie zij hun werkzaamheden uitoefenen zijn uitgezonderd van
de veiligeafstandsnorm. Hierbij kan gedacht worden aan de kapper en diens klant
of de rijinstructeur en degene die rijles volgt.
Deze systematiek sluit aan bij de zorgplicht van werkgevers voor de gezondheid
van de werknemers en de daarmee samenhangende risico-inventarisatie en evaluatie in de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet). Daartoe moeten zij de aan
de werkzaamheden verbonden risico’s voor de gezondheid en veiligheid van de
werknemers inventariseren en evalueren (RI&E) en met gebruikmaking van de
arbeidshygiënische strategie komen tot een pakket doeltreffende maatregelen
(plan van aanpak) om die risico’s te voorkomen dan wel zo veel mogelijk te
beperken. (overeenkomstig artikel 5 Arbowet). De zorgplicht van werkgevers is
zonder meer van toepassing op het risico van blootstelling aan het virus.
Artikel 2.3 Veilige afstand vervoer
Pagina 24 van 48

Openbaar vervoer, ander bedrijfsmatig personenvervoer en privévervoer hebben
een belangrijke maatschappelijke functie: banen, scholen, ziekenhuizen, winkels
en supermarkten moeten bereikt kunnen worden. Vervoer levert een belangrijke
bijdrage aan de bereikbaarheid, de leefbaarheid, de maatschappelijke deelname
van personen en de economie. Vaak is het echter niet mogelijk om in bijvoorbeeld
een bus of auto voldoende afstand te houden tot medepassagiers. Daarom geldt
de veiligeafstandsnorm niet in het openbaar vervoer, ander bedrijfsmatig vervoer
en vervoer voor privédoeleinden, mits het gaat om vervoer dat primair de
verplaatsing van de ene naar de andere locatie behelst en het vervoer geen
recreatieve activiteit is. Dit betekent dat tijdens recreatief vervoer met een
pleziervaartuig zoals een boot, de veiligeafstandsnorm onverkort van toepassing
is. Een boot is immers niet altijd primair gericht op de verplaatsing van de ene
locatie naar de andere locatie. De veiligeafstandsnorm is ook van toepassing in
situaties waarin langere tijd wordt stilgestaan met een vervoersmiddel op de
openbare weg. In die situaties is immers sprake van een recreatieve activiteit. De
veiligeafstandsnorm geldt dan ook onverkort in de situatie waarin personen
afspreken met vrienden in een auto om op een parkeerplaats te blijven hangen.
Reizigers die zich beroepen op de uitzondering in het eerste lid zullen desgevraagd
op enigerlei wijze aannemelijk moeten maken dat het vervoer primair de
verplaatsing van de ene naar de andere locatie behelst en dat geen sprake is van
een recreatieve activiteit.
Het tweede lid van artikel 2.3 bepaalt dat de uitzondering op de
veiligeafstandsnorm alleen geldt voor personen die een mondkapje dragen. Op
grond van het derde lid geldt een aantal uitzonderingen. Allereerst voor personen
die vanwege een beperking of ziekte geen mondkapje kunnen dragen, opzetten of
daarvan ernstig ontregeld kunnen raken (onderdeel a). Voorbeelden zijn personen
die een verminderde arm-of handfunctie hebben en daardoor geen mondkapje op
kunnen zetten, personen van wie de ademhaling te veel belemmerd wordt
vanwege een longaandoening en personen met zintuigelijke beperkingen die
gebarentaal spreken. Ook kan gedacht worden aan personen met (ernstige)
brandwonden op hun gezicht waardoor geen mondkapje gedragen kan worden en
personen die vanwege een verstandelijke beperking of psychische aandoening
ontregeld raken als zijzelf een mondkapje dragen. Bij deze laatste groep is het ook
mogelijk dat zij ontregeld raken als hun begeleider een mondkapje draagt. In dat
geval hoeft ook de begeleider geen mondkapje te dragen. Hetzelfde geldt voor
personen die samen zijn met iemand die afhankelijk is van non-verbale visuele
signalen, bijvoorbeeld iemand die afhankelijk is van liplezen. Ook deze personen
hoeven geen mondkapje te dragen (onderdelen b en c). Een verkoudheid wordt
onder andere niet gezien als ziekte of beperking waardoor geen mondkapje
gedragen kan worden. Personen die zicht beroepen op een van de uitzonderingen
zullen de beperking of ziekte desgevraagd op enigerlei wijze aannemelijk moeten
maken (of hun begeleider indien zij daartoe niet in staat zijn, bijvoorbeeld
vanwege een verstandelijke beperking). Een vierde uitzondering geldt voor
personen die zich moeten identificeren (onderdeel d). Verder zijn leerlingen
tijdens vervoer van en naar een instelling voor voortgezet onderwijs uitgezonderd
(onderdeel e), evenals personen tot en met zeventien jaar die deelnemen aan
vervoer van en naar de locatie waar jongeren jeugdhulp ontvangen of zorglocaties
voor jeugd (onderdeel f). De veiligeafstandsnorm geldt ook niet in
luchtvaartuigen. Dit is geregeld in het vierde lid.

Pagina 25 van 48

Het vijfde lid maakt duidelijk dat de gezaghebber het maximaal aantal personen in
publiek toegankelijke voertuigen in het openbaar vervoer en ander bedrijfsmatig
personenvervoer niet kan beperken. De gezaghebber is verder niet bevoegd om
dit vervoer te sluiten.
Artikel 2.4 Zorgvrijwilligers
Vrijwilligers zijn in de zorg, jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning van
groot belang. Veel (thuis)zorginstellingen en welzijnsorganisaties maken gebruik
van vrijwilligers. In sommige instellingen, zoals de bijna-thuis-huizen voor
palliatieve terminale zorg, wordt de zorg zelfs hoofdzakelijk geleverd door
vrijwilligers. Om die reden regelt artikel 2.4 dat de veiligeafstandsnorm niet geldt
tussen een vrijwilliger in de zorg, jeugdhulp of maatschappelijke ondersteuning en
de persoon jegens wie de vrijwilliger zijn taak uitoefent.
De uitzondering op de veiligeafstandsnorm geldt alleen indien de vrijwilliger tot
taak heeft te helpen bij dagelijkse activiteiten of verzorging en voor zover
bepaalde handelingen van de vrijwilliger ten behoeve van die taakuitoefening niet
met inachtneming van de veilige afstand kunnen worden uitgevoerd. Denk aan
hulp bij het eten en drinken of bij toiletbezoek. In dat geval moet de
zorgvrijwilliger een mondkapje dragen. Waar de veilige afstand wel in acht
genomen kan worden, blijft het houden van een veilige afstand het uitgangspunt.
Artikel 2.5 Sport en podiumkunsten
Sport, kunst en cultuur zijn van groot belang voor de samenleving. Daarom is in
artikel 2.5 een uitzondering opgenomen op de veiligeafstandsnorm voor personen
die sport en podiumkunsten beoefenen, zoals toneelspelen, dansen en muziek
maken, of acteren. Het gaat hier om het uitoefenen van podiumkunsten of het
repeteren daarvoor (culturele uiting) en niet om bijvoorbeeld recreatief dansen in
een sportschool of dansen in een discotheek, bar, club of danscafé.
Bij de beoefening van podiumkunsten gaat het in de eerste plaats om
professionals die ten overstaan van publiek, op een podium,
podiumkunstenaanbod verzorgen. Voor de toepassing van deze regeling vallen
daaronder diegenen die artistiek-inhoudelijk actief en aantoonbaar geïntegreerd
zijn in de professionele podiumkunstpraktijk, bijvoorbeeld doordat zij regelmatig
optreden op podia die een relevante programmering hebben in het genre of de
discipline waarbinnen de professional opereert. Wat betreft het begrip ‘podium’
geldt in dit verband, dat het moet gaan om een voorziening die bestemd of
geschikt is voor de presentatie van podiumkunsten, waaronder inbegrepen
voorzieningen in scholen, die het naar hun aard mogelijk maken om er
podiumkunsten te presenteren. Ten aanzien van personen die buiten de kring
vallen van vorenbedoelde professionals in de podiumkunstpraktijk, gaat het om de
beoefening van amateurkunst of cultuureducatie waar actieve participatie van de
doelgroep centraal staat, in daarvoor gebruikelijke presentatie- of
repetitieruimten, bijvoorbeeld van verenigingen of centra voor de kunsten.
Ook bij podiumkunsten en sport is het houden van anderhalve meter afstand
verstandig. Het is echter niet verplicht, voor zover het in het kader van de
culturele uiting of sportbeoefening niet mogelijk is. Waar de veilige afstand wel in

Pagina 26 van 48

acht genomen kan worden, blijft het houden van anderhalve meter afstand
verplicht.
§ 3 Groepsvorming
Paragraaf 3 van deze regeling bevat maatregelen over groepsvorming. Benadrukt
wordt dat uit artikel 58g, eerste lid, volgt dat groepsvorming niet beperkt kan
worden in woningen.
Artikel 3.1 tot en met 3.3 Groepsvorming
Op grond van deze artikelen is het verboden zich in groepsverband op te houden
met meer dan vijfentwintig (artikel 3.1) of tien personen (artikel 3.2) of meer
personen dan behorend tot twee huishoudens (artikel 3.3) op door de
gezaghebber aan te wijzen plaatsen. De verbodsbepaling richt zich tot elk persoon
in het groepsverband. Artikel 58g, eerste lid, van de wet biedt de grondslag voor
het stellen van regels omtrent groepsvorming. Een groep is een aantal min of
meer bijeen horende personen, waarbij sprake is van een zekere samenhang of
omstandigheid waardoor die mensen bij elkaar zijn. Het verbod op groepsvorming
geldt niet voor personen die in gemeenschap met anderen hun godsdienst of
levensovertuiging belijden. Dit volgt uit artikel 58g, tweede lid, onder c, Wpg.
In artikel 58g, tweede lid, Wpg wet staat een aantal wettelijke uitzonderingen op
het groepsvormingsverbod.
Een groepsvormingsverbod draagt bij aan het beperken van het aantal
contactmomenten en in kleinere groepen is het eenvoudiger om de veilige afstand
in acht te nemen. Ook kan het beperken van de groepsgrootte bijdragen aan het
beperken van de omvang van een eventuele uitbraak. Een enkele besmetting kan
namelijk vele besmettingen tot gevolg hebben in een grote groep. Dit heeft ook
tot gevolg dat het bron- en contactonderzoek door de afdeling Publieke
Gezondheid eenvoudiger is.
Vanaf het moment dat de indicatoren behorend bij risiconiveau 2 (vijfentwintig
personen), 3 (tien personen) of 4 (twee huishoudens), bereikt worden, kan deze
maatregel worden ingezet. De verspreiding van het virus maakt het noodzakelijk
om de contactmomenten te beperken. Het verder beperken van het aantal
contacten dat mensen hebben is van essentieel belang. De gezaghebber dient bij
zijn afweging de vereisten van noodzakelijkheid en proportionaliteit in acht te
nemen.
Artikel 3.4 Groepsvorming winkels
Op grond van artikel 3.4 heeft de gezaghebber de bevoegdheid plaatsen aan te
wijzen waar het niet is toegestaan om zich in groepsverband op te houden met
meer dan twee personen in winkels. Vanaf risiconiveau 2 kunnen beperkingen
worden gesteld aan de groepsgrootte in winkels. Deze beperking geldt ook in
essentiële winkels. De verspreiding van het virus maakt het noodzakelijk om de
contactmomenten te beperken. Het verder beperken van het aantal contacten dat
mensen hebben is van essentieel belang. De gezaghebber dient bij zijn afweging
de vereisten van noodzakelijkheid en proportionaliteit in acht te nemen.
§ 4 Openstelling publieke plaatsen
Pagina 27 van 48

Deze paragraaf bevat maatregelen die gelden voor publieke plaatsen als bedoeld
in artikel 58h Wpg. Het gaat daarbij om regels gericht tot de persoon die de plaats
openhoudt, dus niet tot het publiek.
Artikel 4.1 en 4.2 Openstelling publieke plaatsen tot maximaal 50 en 25 personen
Ingevolge de artikelen 4.1 en 4.2 heeft de gezaghebber de bevoegdheid plaatsen
aan te wijzen waar het verboden is in publieke plaatsen meer dan 50 of 25
personen gelijktijdig als publiek aanwezig te laten zijn, tenzij sprake is van
doorstroom van het publiek.
Voor een toelichting op het begrip ‘publieke plaats’ wordt verwezen naar de
memorie van toelichting bij de Wpg.13 Hier volstaat te benoemen dat een publieke
plaats een voor het publiek openstaand gebouw is. Voor het publiek openstaand
betekent dat deze plaatsen voor eenieder zonder aanzien des persoons openstaan.
Hier kunnen wel beletselen gelden voor toegang en verblijf. Het kan bijvoorbeeld
gaan om een entreeprijs, minimumleeftijd of verzoek om identificatie.
Voorbeelden van publieke plaatsen zijn winkels, cafés, restaurants en
bijbehorende terrassen, theaters en musea. Uit de begripsbepaling van publieke
plaats volgt verder dat onder publieke plaats niet wordt verstaan plaatsen waar
samenkomsten plaatsvinden ten behoeve van het belijden van godsdienst of
levensovertuiging, zoals kerkgebouwen, moskeeën en synagogen.
Van doorstroom is sprake bij een nagenoeg continue beweging van het publiek.
Het gaat om publieke plaatsen die op een manier zijn ingericht die het rondlopen
van bezoekers uitnodigt. Te denken valt aan detailhandel, markten, bibliotheken,
musea, monumenten en daarmee vergelijkbare plaatsen.
Door een beperking in te stellen op het aantal personen dat aanwezig mag zijn in
een publieke plaats is het eenvoudiger om afstand te houden tot andere personen
die zich bevinden in de publieke plaats. Ook zal het aantal reisbewegingen lager
liggen en zullen minder mensen contact met elkaar hebben. Hierdoor kunnen de
gevolgen van de aanwezigheid van een besmet persoon in een publieke plaats
voor de verspreiding van het virus beperkt worden. Het virus kan immers op
minder mensen overgedragen worden. Ook dragen kleinere groepen bij aan een
vereenvoudiging van het bron- en contactonderzoek door de afdeling Publieke
Gezondheid. Gekozen is voor een maximum van 50 personen vanaf het moment
dat Bonaire zich bevindt in een situatie die aansluit bij de systematiek van
risiconiveau 2 (50 personen) en 4 (25 personen) van de routekaart. De toename
in verspreiding van het virus in oploop van het risiconiveau, maakt het
noodzakelijk om de contactmomenten verder te beperken. Het verder beperken
van het aantal contacten dat mensen hebben is van essentieel belang. De
gezaghebber dient bij zijn afweging de vereisten van noodzakelijkheid en
proportionaliteit in acht te nemen.
Artikel 4.3 Sluiting publieke plaats
De gezaghebber heeft de bevoegdheid om plaatsen aan te wijzen waar het niet is
toegestaan publieke plaatsen geopend te hebben voor publiek. Dit is bepaald in
artikel 4.3, eerste lid. Voor de definitie van publieke plaats wordt verwezen naar
13

Kamerstukken II, 2019/20, 35526, 3, p. 76.
Pagina 28 van 48

de toelichting onder de artikelen 4.1 en 4.2. Op grond van dit artikel heeft de
gezaghebber alleen de bevoegdheid plaatsen aan te wijzen waar alle publieke
plaatsen gesloten moeten zijn. Het is op grond van dit artikel niet mogelijk
specifieke publieke plaatsen aan te wijzen. Wel is het mogelijk een bepaald
geografisch bereik op Bonaire aan te wijzen waarbinnen alle publieke plaatsen
gesloten moeten worden, dit hoeft niet voor het hele eiland te gelden. Ook bestaat
de mogelijkheid om individuele ontheffingen te verlenen in bijzondere gevallen,
zoals hiervoor is toegelicht.
Het tweede lid van artikel 4.3 regelt een uitzondering op het verbod op het
openstellen van publieke plaatsen. Ook wanneer de gezaghebber plaatsen
aanwijst waar het niet is toegestaan publieke plaatsen geopend te hebben voor
publiek, mogen supermarkten, tankstations, apotheken en bouwmarkten geopend
blijven voor publiek. Deze ondernemingen worden als essentieel gezien voor de
samenleving, waardoor een verbod op de openstelling ervan niet proportioneel
wordt geacht.
Door publieke plaatsen te sluiten wordt het aantal contactmomenten en het aantal
vervoersbewegingen beperkt. Personen zullen namelijk niet meer samenkomen in
publieke ruimten, en ook gaan minder werknemers naar hun werk. Hierdoor zal
vaker de veilige afstand tot andere personen gehouden (kunnen) worden en zal
een besmet persoon minder snel andere personen besmetten. Zodoende kunnen
nieuwe introducties van het virus tegengegaan worden en kan het bron- en
contactonderzoek door de afdeling Publieke Gezondheid eenvoudiger worden.
Deze maatregel zal in beeld komen vanaf het moment dat de indicatoren
behorend bij risiconiveau 5 bereikt zijn. De verspreiding van het virus maakt het
noodzakelijk om de contactmomenten te beperken. Het verder beperken van het
aantal contacten dat mensen hebben is van essentieel belang. De gezaghebber
dient bij zijn afweging de vereisten van noodzakelijkheid en proportionaliteit in
acht te nemen.
De artikelen 4.4 en 4.5 Openstelling eet- en drinkgelegenheden
De artikelen 4.4 en 4.5 regelen dat de gezaghebber de bevoegdheid heeft om
plaatsen aan te wijzen waar eet- en drinkgelegenheden alleen onder voorwaarden
geopend mogen zijn voor publiek.
In eet- en drinkgelegenheden kunnen mensen eenmalig en moeilijker traceerbaar
contact hebben met anderen. Dit bemoeilijkt het bron- en contactonderzoek.14
Daarom wordt in dit artikel een aantal voorwaarden gesteld dat hier een positief
effect op heeft. Door voorwaarden te stellen aan de openstelling van eet- en
drinkgelegenheden, kunnen eet- en drinkgelegenheden geopend blijven, terwijl
Bonaire zo goed mogelijk beschermd wordt tegen het virus.
Onderdeel a van artikel 4.4 bepaalt dat in een eet- en drinkgelegenheid niet meer
personen dan 50% van de bezettingscapaciteit tegelijkertijd aanwezig mogen zijn.
Op deze manier is het beter mogelijk om een veilige afstand tot elkaar te houden.
De artikelen 4.4 en 4.5, onderdelen b, stellen als voorwaarde aan de openstelling
van publieke plaatsen dat het publiek geplaceerd moet zijn. Placeren heeft ook
14

OMT-advies 67.
Pagina 29 van 48

een positief effect op het in acht kunnen nemen van de veilige afstand, hetgeen
de kans op verspreiding van het virus verkleint. Door placeren verplicht te stellen,
wordt het mogelijk om publiek zitplaatsen aan te wijzen die ten opzichte van
elkaar de veilige afstand bevatten. Ook moet de beheerder van een eet- en
drinkgelegenheid ervoor zorgen dat het publiek daadwerkelijk gebruikmaakt van
de aangewezen zitplaats. Hiermee wordt voorkomen dat het publiek gaat
wandelen, staan of van zitplaats gaat wisselen, wat tot een beperking van het
aantal contactmomenten leidt. Vanzelfsprekend hoeft niet ingegrepen te worden
als het publiek kortstondig de aangewezen zitplaats of locatie verlaat, om
bijvoorbeeld naar het toilet te gaan.
De vervroegde sluitingstijd, tweede lid van artikel 4.4 en onderdeel c van artikel
4.5, is gericht op het beperken van het aantal contactmomenten in en rondom
eet- en drinkgelegenheden gedurende de avond en nacht. Daarnaast geldt voor
eet- en drinkgelegenheden waar alcoholhoudende drank geschonken wordt, dat
het gebruik van alcohol een negatieve invloed heeft op de naleving van regels.
Hoe later het is, hoe maar alcohol doorgaans gedronken wordt. Alcohol zorgt voor
verslechtering van het onderdrukken (inhiberen) van neigingen in het gedrag, wat
tot impulsief gedrag leidt.15 Doordat mensen minder angstig zijn onder invloed
van alcohol, voelen zij zich veelal meer bereid om risicovolle situaties aan te
gaan.16 Het voorgaande kan ertoe leiden dat belangrijke maatregelen ter
bestrijding van de epidemie, zoals het in acht nemen van de veilige afstand en het
regelmatig wassen van de handen, onvoldoende worden nageleefd door mensen
onder invloed van alcohol. Ook is de consumptie van alcohol vaak een reden om
samen te komen met anderen. Om voorgaande redenen is een vervroegde
sluitingstijd gepast.
De maatregelen uit deze artikelen zijn gericht tot de beheerder van een eet- en
drinkgelegenheid. Onder de beheerder kan zowel de eigenaar als het personeel
van de eet- en drinkgelegenheid worden verstaan. Het gaat om de persoon die in
staat is om een omgeving te creëren die verspreiding van het virus tegen kan
gaan. Benadrukt moet worden dat de maatregelen die de beheerder van een eeten drinkgelegenheid dient te treffen geen generieke uitzondering oplevert voor het
publiek op het houden van de veilige afstand.
De maatregelen, opgenomen in artikel 4.4, kunnen worden ingezet vanaf het
moment dat de situatie is bereikt, behorend bij risiconiveau 3. De verspreiding
van het virus maakt het noodzakelijk om de contactmomenten te beperken. Het
verder beperken van het aantal contacten dat mensen hebben is van essentieel
belang. De gezaghebber dient bij zijn afweging de vereisten van noodzakelijkheid
en proportionaliteit in acht te nemen.
Vanaf het moment dat de situatie is bereikt, behorend bij risiconiveau 4 heeft de
gezaghebber de bevoegdheid om plaatsen aan te wijzen waar zowel niet
toegestaan is meer personen dan 50% van de bezettingscapaciteit toe te laten, als
reserveringen aan te nemen van meer dan vier personen, met uitzondering van
personen tot en met twaalf jaar. Dit is geregeld in artikel 4.5. Op deze manier
Field, M., Wiers, R.W., Christiansen, P. Fillmore, M.T. & Verster, J.C. (2010). Acute alcohol
effects on inhibitory control and implicit cognition. Alcohol and Clinical Experimental
Research 34, 1346-1352.
16
Kuypers, K.P.C., Verkes, R.J., van den Brink, W., van Amsterdam, J.G.C. & Ramaekers,
J.G. (2018). Intoxicated aggression: do alcohol and stimulant cause dose-related
aggression? A review. European Neuropsychopharmacology, 1-34.
15

Pagina 30 van 48

worden de groepen in een eet- en drinkgelegenheid niet te groot, en is de kans op
grootschalige verspreiding kleiner.
Artikel 4.6 Sluiting eet- en drinkgelegenheden
Op grond van artikel 4.6, eerste lid, is de gezaghebber bevoegd plaatsen aan te
wijzen waar het verboden is eet- en drinkgelegenheden geopend te hebben voor
publiek.
Door eet- en drinkgelegenheden te sluiten, wordt het aantal contactmomenten
beperkt. In een eet- en drinkgelegenheid zijn mensen vaak langdurig in de buurt
van mensen buiten het eigen huishouden. De kans op besmettingen is daardoor
relatief groot. Ook betekent een sluiting van de eet- en drinkgelegenheden een
beperking van het aantal reisbewegingen door zowel het publiek, als de
medewerkers. Daarnaast geldt voor eet- en drinkgelegenheden waar
alcoholhoudende drank geschonken wordt, dat het gebruik van alcohol een
negatieve invloed heeft op de naleving van regels.
Het tweede lid maakt uitzonderingen op het verbod voor eet- en
drinkgelegenheden in hotels ten behoeve van de hotelgasten (die daadwerkelijk in
het hotel overnachten). Hoewel het verbod op de openstelling van eet- en
drinkgelegenheden alleen geldt voor inrichtingen waar sprake is van verstrekking
van etenswaren of dranken voor gebruik ter plaatse, stelt onderdeel b buiten
twijfel dat afhaal voor gebruik anders dan ter plaatse is toegestaan, op
voorwaarde dat de inrichting tussen 01.00 en 06.00 uur gesloten is en de duur
van het verblijf van publiek in de inrichting zoveel mogelijk wordt beperkt. Na
01.00 uur mag dus ook niet meer worden bezorgd.
Vanaf het moment dat de situatie is bereikt, behorend bij risiconiveau 5 kan deze
maatregel worden ingezet, waarbij afhaal mogelijk blijft. Vanaf risiconiveau 6
heeft de gezaghebber de bevoegdheid om eet- en drinkgelegenheden te sluiten en
ook afhaal te verbieden. De verspreiding van het virus maakt het noodzakelijk om
de contactmomenten te beperken. Het verder beperken van het aantal contacten
dat mensen hebben is van essentieel belang. De gezaghebber dient bij zijn
afweging de vereisten van noodzakelijkheid en proportionaliteit in acht te nemen.
Artikel 4.7 Sluiting discotheken
Artikel 4.7 bepaalt dat de gezaghebber de bevoegdheid heeft om plaatsen aan te
wijzen waar het verboden is discotheken geopend te hebben voor publiek.
Discotheken zijn eet- en drinkgelegenheden waar gelegenheid wordt geboden tot
dansen. Een eet- en drinkgelegenheid die wel een dansgelegenheid bevat, maar
die niet is opengesteld, mag wel voor publiek geopend zijn (op voorwaarde dat
eet- en drinkgelegenheden geopend mogen zijn voor publiek).
Door discotheken te sluiten kan het aantal reisbewegingen beperkt worden.
Daarnaast kan naar verwachting moeilijk voldoende afstand worden gehouden in
discotheken waardoor een sluiting een belangrijke bijdrage kan leveren aan het
beperken van de verspreiding van het virus. Ook gaat het vaak om grotere
groepen met daarmee kans op een grote verspreiding. Daar komt bij dat in
discotheken relatief vaak wordt geschreeuwd en gezongen. Bij het gebruik van de
stem komen druppels vrij van verschillende grootte, inclusief aerosolen en

Pagina 31 van 48

druppelkernen. Uit onderzoek blijkt dat de aerosolemissie toeneemt naarmate de
stem wordt verheven, zoals veelal het geval is bij zingen en schreeuwen. 17 Op
basis van de huidige inzichten is nog onvoldoende duidelijk welke rol aerosolen
spelen in de verspreiding van het virus, maar onder meer het grote aantal
meldingen van uitbraken bij koren wereldwijd wijst erop dat het luider gebruiken
van de stem een verhoogd risico meebrengt op de overdracht van het virus, ook
wanneer meer dan anderhalve meter afstand wordt gehouden. Het OMT heeft in
het advies van 3 november ook aangegeven dat zingen in groepsverband in alle
vormen niet plaats zou moeten vinden. Ook speelt het gebruik van alcohol,
hetgeen vaak veelvuldig gebeurt in discotheken, een rol in de verspreiding van het
virus. Voor een toelichting hierop wordt verwezen naar de toelichting onder artikel
4.6. Gelet op voorgaande is de kans op clusters van besmettingen en uitbraken
groot in discotheken, waardoor een verbod op de openstelling ervan noodzakelijk
kan zijn.
Wanneer de indicatoren behorend bij risiconiveau 2 zijn bereikt, kan deze
maatregel kan worden ingezet. De verspreiding van het virus maakt het
noodzakelijk om de contactmomenten te beperken. Het verder beperken van het
aantal contacten dat mensen hebben is van essentieel belang. De gezaghebber
dient bij zijn afweging de vereisten van noodzakelijkheid en proportionaliteit in
acht te nemen.
Artikel 4.8 Openstelling wellnesscentra
De gezaghebber is bevoegd om plaatsen aan te wijzen waar het onder
voorwaarden toegestaan is of geheel verboden is wellnesscentra geopend te
hebben voor publiek. Deze bevoegdheid is neergelegd in artikel 4.8.
Vanaf de situatie, zoals beschreven bij risiconiveau 3, heeft de gezaghebber de
bevoegdheid plaatsen aan te wijzen waar een wellnesscentrum alleen geopend
mag zijn als niet meer personen dan 50% van de bezettingscapaciteit aanwezig
zijn. Op die manier wordt voorkomen dat het te druk wordt in het
wellnesscentrum en personen onverhoopt geen afstand tot elkaar kunnen houden.
De verspreiding van het virus maakt het noodzakelijk om de contactmomenten te
beperken. Het verder beperken van het aantal contacten dat mensen hebben is
van essentieel belang. De gezaghebber dient bij zijn afweging de vereisten van
noodzakelijkheid en proportionaliteit in acht te nemen.

Artikel 4.9 Sluiting wellnesscentra
De gezaghebber is bevoegd om plaatsen aan te wijzen waar het verboden is
wellnesscentra geopend te hebben voor publiek. Deze bevoegdheid is neergelegd
in artikel 4.9.
Door de wellnesscentra te sluiten, wordt het aantal contactmomenten van
personen beperkt. Werknemers en klanten zullen onderling niet met elkaar in
aanraking komen. Deze maatregel kan van kracht worden vanaf de situatie, zoals
beschreven bij risiconiveau 4. De verspreiding van het virus maakt het
noodzakelijk om de contactmomenten te beperken. Het verder beperken van het
aantal contacten dat mensen hebben is van essentieel belang. De gezaghebber
Asadi, S. e.a., ‘Aerosol emision and superemission during human speech increase with
voice loudness’, Scientific Reports Nature (2019).
17

Pagina 32 van 48

dient bij zijn afweging de vereisten van noodzakelijkheid en proportionaliteit in
acht te nemen.
Artikel 4.10 Sluiting seksinrichtingen
Ingevolge artikel 4.10 heeft de gezaghebber de bevoegdheid om plaatsen aan te
wijzen waar het verboden is seksinrichtingen geopend te hebben voor publiek.
Bij seksinrichtingen kan de veilige afstand niet in acht worden genomen, waardoor
de kans op verspreiding van het virus groot is. Deze maatregel kan van kracht
worden vanaf de situatie, zoals beschreven bij risiconiveau 3. De verspreiding van
het virus maakt het noodzakelijk om de contactmomenten te beperken. Het
verder beperken van het aantal contacten dat mensen hebben is van essentieel
belang. De gezaghebber dient bij zijn afweging de vereisten van noodzakelijkheid
en proportionaliteit in acht te nemen.
Artikel 4.11 Openstelling casino’s
Artikel 4.11 bevat een bevoegdheid voor de gezaghebber om plaatsen aan te
wijzen waar het alleen onder voorwaarden toegestaan is casino’s geopend te
hebben voor publiek.
Vanaf het besmettingsrisico behorend bij risiconiveau 3 heeft de gezaghebber de
bevoegdheid plaatsen aan te wijzen waar een casino alleen geopend mag zijn als
niet meer personen dan 50% van de bezettingscapaciteit aanwezig zijn (tweede
lid). Op die manier wordt voorkomen dat het te druk wordt in het casino en
personen onverhoopt geen afstand tot elkaar kunnen houden. De verspreiding van
het virus maakt het noodzakelijk om de contactmomenten te beperken. Het
verder beperken van het aantal contacten dat mensen hebben is van essentieel
belang. De gezaghebber dient bij zijn afweging de vereisten van noodzakelijkheid
en proportionaliteit in acht te nemen.
Op grond van het tweede lid heeft de gezaghebber de bevoegdheid om plaatsen
aan te wijzen waar casino’s vervroegd moeten sluiten, namelijk om 22.00 uur of
00.00 uur. De vervroegde sluitingstijd draagt bij aan minder contactmomenten en
een beperking in het gebruik van alcohol. Deze maatregelen kunnen worden
ingezet vanaf het besmettingsrisico behorend bij risiconiveau 3. De gezaghebber
dient bij zijn afweging de vereisten van noodzakelijkheid en proportionaliteit in
acht te nemen.
Artikel 4.12 Sluiting casino’s
Artikel 4.12 bevat een bevoegdheid voor de gezaghebber om plaatsen aan te
wijzen waar het verboden is casino’s geopend te hebben voor publiek.
De sluiting van casino’s heeft tot doel het aantal contactmomenten en
reisbewegingen te beperken, om zo de veiligeafstandsnorm optimaal te borgen en
de verspreiding van het virus zoveel mogelijk te beperken. Daar komt bij dat in
sommige casino’s ook alcohol geschonken wordt. Zoals eerder toegelicht, heet het
gebruik van alcohol een negatieve invloed op de naleving van maatregelen. De
sluiting van casino’s kan daarom een belangrijke bijdrage leveren aan het
tegengaan van verspreiding van het virus.

Pagina 33 van 48

Deze maatregel kan vanaf het besmettingsrisico behorend bij risiconiveau 4
ingaan. De verspreiding van het virus maakt het noodzakelijk om de
contactmomenten te beperken. Het verder beperken van het aantal contacten dat
mensen hebben is van essentieel belang. De gezaghebber dient bij zijn afweging
de vereisten van noodzakelijkheid en proportionaliteit in acht te nemen.
Artikel 4.13 Openstelling bioscopen
De gezaghebber is bevoegd om plaatsen aan te wijzen waar het verboden is
bioscopen geopend te hebben voor publiek voor meer dan 50%. Deze
bevoegdheid is neergelegd in artikel 4.13.
Door de groepsgrootte te beperken, wordt het aantal contactmomenten van
personen beperkt. Werknemers en klanten zullen onderling minder met elkaar in
aanraking komen. Ook worden openbare plaatsen, zoals de openbare weg, en het
openbaar vervoer minder belast, waardoor mensen eenvoudiger een veilige
afstand tot elkaar kunnen houden.
Deze maatregel kan van kracht worden vanaf de situatie, zoals beschreven bij
risiconiveau 3. De gezaghebber dient bij zijn afweging de vereisten van
noodzakelijkheid en proportionaliteit in acht te nemen.
Artikel 4.14 Sluiting bioscopen
De gezaghebber is bevoegd om plaatsen aan te wijzen waar het verboden is
bioscopen geopend te hebben voor publiek. Deze bevoegdheid is neergelegd in
artikel 4.14.
Door bioscopen te sluiten, wordt het aantal contactmomenten van personen
beperkt. Werknemers en klanten zullen onderling niet met elkaar in aanraking
komen. Ook worden openbare plaatsen, zoals de openbare weg, en het openbaar
vervoer minder belast, waardoor mensen eenvoudiger een veilige afstand tot
elkaar kunnen houden.
Een gehele sluiting kan volgen wanneer de situatie, zoals beschreven bij
risiconiveau 4, zich voordoet. De verspreiding van het virus maakt het
noodzakelijk om de contactmomenten te beperken. Het verder beperken van het
aantal contacten dat mensen hebben is van essentieel belang. De gezaghebber
dient bij zijn afweging de vereisten van noodzakelijkheid en proportionaliteit in
acht te nemen.
Artikel 4.15 Openstelling sport- en fitnessgelegenheden
Artikel 4.15 regelt dat het verboden is op door de gezaghebber aan te wijzen
plaatsen de binnenruimte (eerste lid) en het gedeelte buiten (tweede lid) van een
sport- en fitnessgelegenheid geopend te hebben voor meer personen dan 50%
van de bezettingscapaciteit van die inrichting.
Door de bezettingsgraad te beperken, wordt voorkomen dat personen onverhoopt
niet de veilige afstand in acht kunnen nemen. Ook wordt het aantal
contactmomenten en reisbewegingen beperkt, waardoor het risico op overdracht
van het virus wordt beperkt.

Pagina 34 van 48

Deze maatregel kan worden genomen vanaf de situatie, zoals beschreven bij
risiconiveau 3. De verspreiding van het virus maakt het noodzakelijk om de
contactmomenten te beperken. Het verder beperken van het aantal contacten dat
mensen hebben is van essentieel belang. De gezaghebber dient bij zijn afweging
de vereisten van noodzakelijkheid en proportionaliteit in acht te nemen.
Artikel 4.16 Sluiting sport- en fitnessgelegenheden binnen
Op grond van artikel 4.16, eerste lid, heeft de gezaghebber de bevoegdheid om
plaatsen aan te wijzen waar het verboden is om de binnenruimte van een sporten fitnessgelegenheid, geopend te hebben voor publiek.
Door binnenruimten van sport- en fitnessgelegenheden te sluiten, wordt het
aantal contactmomenten beperkt en wordt de kans op grote menigten op straat
en in het openbaar vervoer verkleind. Het Zuid-Koreaanse cluster18 en de
aanwijzingen dat bij binnensport het houden van de veilige afstand onderling
mogelijk onvoldoende is doordat er meer aerosolen worden gevormd dan wanneer
niet wordt gesport, maken ook dat een sluiting van de sport- en
fitnessgelegenheden nodig kan zijn. Het is namelijk voldoende aannemelijk dat
druppelwolken bij sommige vormen van binnensport grotere afstanden dan 1,5
meter kunnen afleggen en tot transmissie zouden kunnen leiden.19
Deze maatregel kan bij risiconiveau 4 ingaan. De verspreiding van het virus maakt
het noodzakelijk om de contactmomenten te beperken. Het verder beperken van
het aantal contacten dat mensen hebben is van essentieel belang. De
gezaghebber dient bij zijn afweging de vereisten van noodzakelijkheid en
proportionaliteit in acht te nemen.
Artikel 4.17 Algehele sluiting sport- en fitnessgelegenheden
Op grond van artikel 4.17 heeft de gezaghebber de bevoegdheid om plaatsen aan
te wijzen waar het verboden is om een sport- en fitnessgelegenheid geopend te
hebben voor publiek.
Een algehele sluiting van sport- en fitnessgelegenheden kan bij een vergaande
verspreiding van het virus noodzakelijk zijn. De sluiting voorkomt dat mensen
elkaar bij het sporten gaan ontmoeten of met meer personen in contact komen.
Het virus zal zich hierdoor minder snel kunnen verspreiden.
Vanaf het moment dat de omstandigheden zoals beschreven bij risiconiveau 5 zich
voordoen, kan deze maatregel van kracht worden. De verspreiding van het virus
maakt het noodzakelijk om de contactmomenten te beperken. Het verder
beperken van het aantal contacten dat mensen hebben is van essentieel belang.
De gezaghebber dient bij zijn afweging de vereisten van noodzakelijkheid en
proportionaliteit in acht te nemen.
Artikel 4.18 Sluiting winkels

18

Jang S, Han SH, Rhee J-Y. Coronavirus disease cluster associated with fitness dance classes, South
Korea. Emerg Infect Dis. 2020 Aug [May 15, 2020]. https://doi.org/10.3201/eid2608.200633 DOI:
10.3201/eid2608.200633 Original Publication
19
RIVM, ‘Afwegingskader binnensport’, 26 mei 2020.
Pagina 35 van 48

De gezaghebber is op grond van artikel 4.18, eerste lid, bevoegd om plaatsen aan
te wijzen waar het verboden is winkels geopend te hebben voor publiek. Vanaf de
situatie, zoals beschreven bij risiconiveau 3, kunnen maatregelen ten aanzien van
niet-essentiële winkels genomen worden. De verspreiding van het virus maakt het
noodzakelijk om de contactmomenten te beperken. Het verder beperken van het
aantal contacten dat mensen hebben is van essentieel belang. De gezaghebber
dient bij zijn afweging de vereisten van noodzakelijkheid en proportionaliteit in
acht te nemen.
Het tweede lid van artikel 4.18 bepaalt dat het eerste lid niet van toepassing is op
essentiële winkels. Ook wanneer de gezaghebber plaatsen aanwijst waar het niet
is toegestaan winkels geopend te hebben voor publiek, mogen supermarkten,
tankstations, apotheken en bouwmarkten wel geopend blijven voor publiek. Deze
ondernemingen worden als essentieel gezien voor de samenleving, waardoor een
verbod op de openstelling ervan niet proportioneel wordt geacht.
Evenals de sluiting van andere publieke plaatsen, heeft ook de sluiting van winkels
tot doel het aantal contactmomenten te beperken en de druk op openbare
plaatsen en het openbaar vervoer te beperken.
Artikel 4.19 Gezondheidscheck en contactregistratie
Op grond van artikel 4.19 heeft de gezaghebber de bevoegdheid om publieke
plaatsen aan te wijzen waar de beheerder van die plaats ervoor moet zorgen dat
de gezondheid van het publiek geverifieerd wordt en dat een registratie van
contactgegevens plaatsvindt, mits daarvoor toestemming wordt gegeven. Uit de
begripsbepaling van publieke plaats volgt verder dat onder publieke plaats niet
wordt verstaan plaatsen waar samenkomsten plaatsvinden ten behoeve van het
belijden van godsdienst of levensovertuiging, zoals kerkgebouwen, moskeeën en
synagogen. De plichten met betrekking tot een gezondheidscheck en
contactregistratie gelden daar ook niet.
Het eerste lid regelt dat de beheerder van een publieke plaats ervoor moet zorgen
dat de gezondheid van zijn gasten gecontroleerd wordt door een
gezondheidscheck uit te voeren. Zie de toelichting bij artikel 1.1 voor een
toelichting op dit begrip. Door de gezondheid te verifiëren kan voorkomen worden
dat mensen met hoger risico op het hebben van het virus, het virus verspreiden in
publieke plaatsen.
Beheerders van publieke plaatsen zijn verder verplicht om aan bezoekers te
vragen hun contactgegevens beschikbaar te stellen (tweede lid). Zo kunnen
mensen worden benaderd in het kader van bron- en contactonderzoek indien er in
een bepaalde periode een besmetting bij personeel dan wel een bezoeker
geconstateerd is. Ook draagt dit bij aan effectief bron- en contactonderzoek door
de afdeling Publieke Gezondheid, een essentieel onderdeel van de bestrijding van
de epidemie.20 Registratie van gegevens vindt alleen plaats als de bezoeker
toestemming geeft voor de verwerking en overdracht van zijn gegevens voor de
uitvoering van een eventueel bron- en contactonderzoek door de Afdeling Publieke
Gezondheid.

20

https://lci.rivm.nl/COVID-19-bco.
Pagina 36 van 48

De gegevens waarom gevraagd moet worden zijn de naam en het e-mailadres of
het telefoonnummer van de bezoeker en de datum en tijd waarop de bezoeker
binnenkomt. Deze gegevens moeten veertien dagen bewaard worden door de
ondernemer en daarna worden verwijderd.
Eventuele toestemming door bezoekers moet voldoen aan de eisen die de Wet
bescherming persoonsgegevens BES (WBP BES) aan een rechtsgeldige
toestemming stelt: een vrije, specifieke en op informatie berustende wilsuiting. Nu
de toestemming vrij moet kunnen worden gegeven, mogen aan het enkele
weigeren ervan geen consequenties worden verbonden. Wanneer beheerders
persoonsgegevens van bezoekers verwerken zijn zij daarbij gebonden aan de
regels van WBP BES.
In het derde lid is geëxpliciteerd dat bij het vragen naar de gegevens moet
worden gewezen op de vrijwilligheid van het aanleveren van deze gegevens. Dat
kan bijvoorbeeld mondeling of door dit voor te drukken op de briefjes waarmee de
gegevens worden aangeleverd. Lijsten - zoals weleens gebruikt bij een eerder in
Europees Nederland geldende vergelijkbare verplichting in horeca - waarop elke
klant ook de gegevens van de andere bezoekers kan zien, staan op gespannen
voet met privacy-eisen. Daarom is in het vierde lid verduidelijkt dat de
persoonsgegevens niet zichtbaar mogen zijn voor anderen. Dit kan door
bijvoorbeeld de gegevens te laten invullen op individuele briefjes die dicht worden
gevouwen of in een envelop worden gedaan voordat zij worden ingenomen.
De maatregelen uit dit artikel zijn gericht tot de beheerder van publieke plaats.
Onder de beheerder kan zowel de eigenaar als het personeel van de publieke
plaats worden verstaan. Het gaat om de persoon die in staat is om een omgeving
te creëren die verspreiding van het virus tegen kan gaan. Benadrukt moet worden
dat de maatregelen die de beheerder dient te treffen geen generieke uitzondering
oplevert voor het publiek op het houden van de veilige afstand
Deze maatregel kan worden ingezet in elk risiconiveau ter aanvulling op andere
maatregelen. De verspreiding van het virus maakt het noodzakelijk om zoveel
mogelijk zicht te hebben op de contacten die men heeft. Ook is het van groot
belang dat mensen met klachten thuisblijven. Een gezondheidscheck helpt bij de
bewustwording daarvan. De gezaghebber dient bij zijn afweging de vereisten van
noodzakelijkheid en proportionaliteit in acht te nemen.
§ 5 Evenementen
Deze paragraaf bevat bepalingen over evenementen, gebaseerd op artikel 58i
Wpg. Dat artikel maakt het mogelijk om bij ministeriële regeling evenementen aan
te wijzen die niet of slechts onder voorwaarden mogen worden georganiseerd. Tot
de voorwaarden kan behoren dat ten hoogste een bij die regeling vast te stellen
aantal personen aan het evenement mag deelnemen.
Artikel 5.1 en 5.2 Evenementen tot maximaal 50 of 25 personen
Op grond van de artikelen 5.1 en 5.2, eerste leden, is het verboden een
evenement te organiseren waar meer dan 50 of 25 deelnemers aan deelnemen op
door de gezaghebber aan te wijzen plaatsen. Uit de begripsbepaling van

Pagina 37 van 48

evenement, zoals opgenomen in artikel 58a, vijfde lid, Wpg, volgt dat
godsdienstige en levensbeschouwelijke samenkomsten alsmede betogingen geen
evenementen zijn. De regels ten aanzien van evenementen gelden daarom ook
niet voor godsdienstige of levensbeschouwelijke samenkomsten. Het beperken
van contactmomenten en het houden van een veilige afstand tot andere personen
zijn twee van de belangrijkste pijlers in de bestrijding van de epidemie van het
virus. Door grootschalige evenementen te verbieden, worden zowel de
contactmomenten beperkt (hetgeen het bron- en contactonderzoek
vereenvoudigd), als de mogelijkheid om een veilige afstand in acht te nemen tot
andere personen vergroot. Daarom wordt in dit artikel de gezaghebber de
bevoegdheid gegeven om grote evenementen (meer dan 50 of 25 personen) te
verbieden indien dat nodig is gelet op de bestrijding van de epidemie of een
directe dreiging daarvan.
Gekozen is voor een maximum van 50 personen vanaf het moment waarop de
omstandigheden zoals benoemd bij risiconiveau 2 zich verwezenlijken. Het
maximum van 25 geldt vanaf risiconiveau 4. De verspreiding van het virus maakt
het noodzakelijk om de contactmomenten te beperken. Het verder beperken van
het aantal contacten dat mensen hebben is van essentieel belang. De
gezaghebber dient bij zijn afweging de vereisten van noodzakelijkheid en
proportionaliteit in acht te nemen.
Wanneer de omstandigheden zoals benoemd bij risiconiveau 2 zich voordoen,
heeft de gezaghebber de bevoegdheid plaatsen aan te wijzen waar de organisator
van een evenement ervoor moet zorgen dat gedurende het evenement niet wordt
gezongen, geschreeuwd of gedanst. Dit is neergelegd in de tweede leden van de
artikelen 5.1 en 5.2. Bij het gebruik van de stem komen druppels vrij van
verschillende grootte, inclusief aerosolen en druppelkernen. Uit onderzoek blijkt
dat de aerosolemissie toeneemt naarmate de stem wordt verheven, zoals veelal
het geval is bij zingen en schreeuwen.21 Op basis van de huidige inzichten is nog
onvoldoende duidelijk welke rol aerosolen spelen in de verspreiding van het virus,
maar onder meer het grote aantal meldingen van uitbraken bij koren wereldwijd
wijst erop dat het luider gebruiken van de stem een verhoogd risico meebrengt op
de overdracht van het virus, ook wanneer meer dan anderhalve meter afstand
wordt gehouden. Om die reden wordt als voorwaarde aan het organiseren van
evenementen gesteld dat een zang- en schreeuwverbod moet gelden op de locatie
van het evenement, gedurende het evenement. Ook moet de organisator ervoor
zorgen dat niet wordt gedanst, omdat bij dansen de kans groot is dat de veilige
afstand niet in acht wordt genomen. Ook worden door het dansen meer aerosolen
gevormd dan wanneer niet wordt gedanst, die mogelijk een rol spelen in de
verspreiding van het virus.
Voor alle deelnemers aan evenementen geldt dat zij de veiligeafstandsnorm in
acht moeten nemen en dat de organisator van een evenement ervoor moet zorgen
dat het aanwezige publiek de veilige afstand in acht neemt (zie ook de artikelen
58f, 58k en 58l van de wet).
Artikel 5.3 Verbod op evenementen
Artikel 5.3 bepaalt dat de gezaghebber de bevoegdheid heeft plaatsen aan te
wijzen waar het verboden is een evenement te organiseren. Bij evenementen zijn
Asadi, S. e.a., ‘Aerosol emision and superemission during human speech increase with
voice loudness’, Scientific Reports Nature (2019).
21

Pagina 38 van 48

vaak personen die niet uit hetzelfde huishouden komen gedurende een langere
periode bij elkaar. Ook komen vaak grotere groepen mensen samen, waarbij het
niet altijd mogelijk is om voldoende afstand te houden. Door evenementen toe te
staan bestaat daardoor een reëel risico op een snelle en brede verspreiding van
het virus. Het tweede lid bepaalt dat het verbod op evenementen niet geldt voor
huwelijksvoltrekkingen en herdenkingsplechtigheden. Dit zijn evenementen die te
allen tijde door moeten kunnen gaan. Hierbij kunnen wel beperkingen worden
gesteld omtrent groepsvorming.
Deze maatregel zal van kracht kunnen worden wanneer de omstandigheden zoals
benoemd bij risiconiveau 5 zich verwezenlijken. De verspreiding van het virus
maakt het noodzakelijk om de contactmomenten te beperken. Het verder
beperken van het aantal contacten dat mensen hebben is van essentieel belang.
De gezaghebber dient bij zijn afweging de vereisten van noodzakelijkheid en
proportionaliteit in acht te nemen.
Artikel 5.4 Verbod op toeschouwers
Op grond van artikel 5.4 mogen bij sportevenementen (zoals sportwedstrijden)
geen toeschouwers toegelaten worden. Hierdoor wordt drukte bij de sportlocatie
voorkomen, waardoor mensen beter een veilige afstand tot elkaar kunnen houden.
Verder zullen minder mensen elkaar ontmoeten als er geen sportevenementen
meer zijn en zal er minder gereisd worden. Ook wordt het risico op overdracht via
druppels voorkomen die vrijkomen bij schreeuwen. Het is waarschijnlijk dat
toeschouwers bij sportevenementen op sommige momenten zullen schreeuwen.
Deze maatregel zal worden ingezet vanaf de situatie zoals beschreven bij
risiconiveau 2. De verspreiding van het virus maakt het noodzakelijk om de
contactmomenten te beperken. Het verder beperken van het aantal contacten dat
mensen hebben is van essentieel belang. De gezaghebber dient bij zijn afweging
de vereisten van noodzakelijkheid en proportionaliteit in acht te nemen.
Artikel 5.5 Verbod op sportevenement
De gezaghebber heeft de bevoegdheid om plaatsen aan te wijzen waar het
verboden is een sportevenement te organiseren. Dit is neergelegd in artikel 5.5.
Een verbod op sportevenementen zorgt voor minder contactmomenten en minder
mensen die de straat op gaan of gebruik maken van het openbaar vervoer. Ook
wordt bij sportevenementen vaak geschreeuwd, hetgeen een rol kan spelen bij de
verdere verspreiding van het virus (zie de toelichting onder artikel 4.7).
Deze maatregel kan worden ingezet vanaf de situatie zoals beschreven bij
risiconiveau 4. De verspreiding van het virus maakt het noodzakelijk om de
contactmomenten te beperken. Het verder beperken van het aantal contacten dat
mensen hebben is van essentieel belang. De gezaghebber dient bij zijn afweging
de vereisten van noodzakelijkheid en proportionaliteit in acht te nemen.
§ 6 Overige maatregelen
Artikel 6.1 Hygiënemaatregelen en luchtverversing

Pagina 39 van 48

Op grond van artikel 6.1 moet de beheerder van een publieke, openbare of
besloten plaats ervoor zorgen dat hygiënemaatregelen worden getroffen op die
plaats. Dit houdt bijvoorbeeld in dat stoelen, tafels of andere oppervlakten
waarmee personen in aanraking komen gereinigd worden (onderdeel a).
Daarnaast is het nodig om binnenruimten regelmatig te ventileren (onderdeel b).
Dit kan door bijvoorbeeld een deur of raam open te zetten.
Hygiëne speelt een belangrijke rol in de bestrijding van het virus. Het is mogelijk
dat het virus zich verspreidt via oppervlakten. Ook is in binnenruimten voldoende
luchtverversing, ventilatie, nodig. Dit verkleint verspreiding van ziekteverwekkers
die luchtweginfecties veroorzaken, zoals het virus. Het RIVM adviseert om die
reden binnenruimtes voldoende te ventileren.22
Het is daarom van belang dat beheerders hygiënemaatregelen nemen en
voldoende ventileren, wanneer dat mogelijk is. Op deze manier wordt de kans op
verspreiding van het virus zoveel mogelijk beperkt.
Zo lang de mogelijkheid bestaat dat het virus zich verspreidt op Bonaire, is het
van belang dat hygiënemaatregelen worden getroffen. Om die reden geldt deze
maatregel altijd.
Artikel 6.2 Mondkapje
Artikel 6.2, eerste lid, geeft de gezaghebber de bevoegdheid plaatsen aan te
wijzen waar het verplicht is voor personen van dertien jaar en ouder om een
mondkapje te dragen. De gezaghebber heeft niet de bevoegdheid om besloten
plaatsen, waaronder woningen, aan te wijzen waar de mondkapjesplicht geldt,
gelet op het besloten karakter van de plaats. De mondkapjesplicht geldt dus ook
niet in plaatsen waar samenkomsten plaatsvinden ten behoeve van het belijden
van godsdienst of levensovertuiging, zoals kerkgebouwen, moskeeën en
synagogen.
Volgens het advies van het OMT van 4 mei 202023 volgt uit een publicatie24 dat
niet-medische mondkapjes de verspreiding van het virus tegen kunnen gaan in
situaties waarin voldoende afstand houden niet altijd lukt, zoals in het openbaar
vervoer of in supermarkten. Dit geldt in het bijzonder voor verspreiding door
personen die nog geen symptomen vertonen, ervan uitgaande dat personen met
klachten zich isoleren en afstand houden. Volgens de publicatie houden de meeste
materialen in niet-medische mondkapjes druppels die geproduceerd worden door
de drager van het mondkapje in enige mate tegen. Veel mondkapjes zorgen op
deze manier voor bescherming van de omgeving als een patiënt met het virus een
niet-medisch mondkapje draagt. Volgens het OMT-advies van 13 oktober 2020
hebben niet-medische mondkapjes daarmee mogelijk een positief effect om de
verspreiding van het virus tegen te gaan, met name door presymptomatische

22

https://lci.rivm.nl/ventilatie-en-covid-19

23 OMT-advies, ‘Inhoudelijke onderbouwing met betrekking tot adviezen over toepassing
van niet-medische mondneusmaskers in openbare ruimten’, 4 mei 2020, te raadplegen via
https://www.rivm.nl/documenten/covid-19-toepassing-mondneusmakers-openbare-ruimten.
24 European Centre for Disease Prevention and Control. Using face masks in the community:
Reducing COVID-19 transmission from potentially asymptomatic or pre-symptomatic people
through the use of face masks, 8 April 2020. Stockholm: ECDC; 2020.
https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/using-face-masks-community-reducingcovid-19-transmission
Pagina 40 van 48

verspreiding van het virus vanuit de drager van het mondkapje.25 In dit advies
schrijft het OMT verder dat het effect van breed niet-medisch mondkapjesgebruik
groter wordt naarmate sprake is van een toenemend aantal besmettingsgevallen.
Niet-medische mondkapjes kunnen tegelijkertijd de overdracht van andere
luchtwegvirussen enigszins tegengaan, wat de druk op huisartsenpraktijken en
teststraten van de Afdeling Publieke Gezondheid kan verminderen.26 Het gebruik
van niet-medische mondkapjes kan de toenemende druk op de zorg daarmee
beperken.
Het tweede lid van artikel 6.2 maakt een uitzondering op de mondkapjesplicht
voor personen die vanwege een beperking of ziekte geen mondkapje kunnen
dragen, opzetten of daarvan ernstig ontregeld kunnen raken (onderdeel a).
Voorbeelden zijn personen die een verminderde arm-of handfunctie hebben en
daardoor geen mondkapje op kunnen zetten, personen van wie de ademhaling te
veel belemmerd wordt vanwege een longaandoening en personen met zintuigelijke
beperkingen die gebarentaal spreken. Ook kan gedacht worden aan personen met
(ernstige) brandwonden op hun gezicht waardoor geen mondkapje gedragen kan
worden en personen die vanwege een verstandelijke beperking of psychische
aandoening ontregeld raken als zijzelf een mondkapje dragen. Bij deze laatste
groep is het ook mogelijk dat zij ontregeld raken als hun begeleider een
mondkapje draagt. In dat geval hoeft ook de begeleider geen mondkapje te
dragen. Hetzelfde geldt voor personen die samen zijn met iemand die afhankelijk
is van non-verbale visuele signalen, bijvoorbeeld iemand die afhankelijk is van
liplezen. Ook deze personen hoeven geen mondkapje te dragen (onderdelen b en
c). Een verkoudheid wordt onder andere niet gezien als ziekte of beperking
waardoor geen mondkapje gedragen kan worden. Personen die zicht beroepen op
een van de uitzonderingen zullen de beperking of ziekte desgevraagd op enigerlei
wijze aannemelijk moeten maken (of hun begeleider indien zij daartoe niet in
staat zijn, bijvoorbeeld vanwege een verstandelijke beperking).
Onderdeel d regelt dat een mondkapje ook niet gedragen hoeft te worden als dit
de goede en veilige uitoefening van werkzaamheden in het kader van beroep of
bedrijf onmogelijk maakt. Wanneer uit arbeidsomstandighedenwetgeving
onomwonden volgt dat een mondkapje geen veilig en passend
beschermingsmiddel is, moet het mogelijk zijn andere beschermingsmiddelen te
gebruiken, zoals een spatscherm. In die gevallen kan een beroep worden gedaan
op onderdeel d van het tweede lid van dit artikel. Dit doet overigens niet af aan
het in voorkomend geval moeten treffen van andere maatregelen, zoals het
houden van de veilige afstand waar mogelijk en voldoende ventileren.
Verder zijn personen uitgezonderd die gevraagd worden zich te identificeren op
grond van een wettelijke bepaling (onderdeel e). Een mondkapjesplicht maakt het
moeilijker om vast te stellen of de persoon die het mondkapje draagt dezelfde is
als de persoon die op een identiteitsbewijs is weergeven. Deze controle kan
bijvoorbeeld nodig zijn bij aankoop van leeftijdsgebonden producten, zoals tabak
of alcoholhoudende drank. Om de vaststelling van de identiteit niet onmogelijk of
erg lastig te maken, bepaalt het vijfde lid dat deze personen uitgezonderd zijn van
de plicht tot het dragen van een mondkapje wanneer hen gevraagd wordt het
25 OMT-advies n.a.v. 80e OMT, 13 oktober 2020, Kamerstukken PM.
26 OMT-advies n.a.v. 80e OMT, 13 oktober 2020.
Pagina 41 van 48

mondkapje af te zetten op het moment dat zij zich moeten identificeren. Dit
betekent dat de betrokken persoon direct na de vaststelling van de identiteit het
mondkapje weer moet dragen. Het is aan de beheerder van een plaats om te
bepalen of hij vraagt of het mondkapje afgezet moet worden voor de identificatie.
Het staat iedere beheerder vrij hier zijn eigen beleid op te voeren.
Op grond van onderdeel f en g zijn leerlingen tijdens vervoer van en naar een
instelling voor voortgezet onderwijs en personen tot en met zeventien jaar die
deelnemen aan vervoer van en naar de locatie waar jongeren jeugdhulp
ontvangen of zorglocaties voor jeugd uitgezonderd.
Deze uitzonderingen zijn uitputtend bedoeld. Dit betekent dat de beheerder van
een publieke en openbare plaats zich in beginsel zal houden aan de
uitzonderingen, zoals opgenomen in deze regeling. Wanneer een persoon
bijvoorbeeld aannemelijk maakt geen mondkapje te kunnen dragen vanwege een
beperking of ziekte, zal de beheerder in beginsel een uitzondering te maken voor
deze persoon.
Een algehele verplichting op het dragen van een mondkapje is op dit moment niet
voorzien, maar kan door de gezaghebber worden ingesteld indien nieuwe inzichten
daartoe aanleiding geven. De gezaghebber dient bij zijn afweging de vereisten van
noodzakelijkheid en proportionaliteit in acht te nemen.
Artikel 6.3 Uitzondering sport, cultuur en media
Als de gezaghebber van zijn bevoegdheid gebruik maakt om plaatsen aan te
wijzen waar personen verplicht zijn een mondkapje te dragen, is op grond van
artikel 6.3 een aantal personen uitgezonderd van die plicht. Allereerst zijn
personen die een sport beoefenen uitgezonderd van het dragen van een
mondkapje (onderdeel a). De reden hiervoor is dat het dragen daarvan een
belemmering vormt voor het goed kunnen uitoefenen van de sport. Hetzelfde
geldt voor personen die podiumkunsten beoefenen of acteren (onderdeel b).
Onder ‘podiumkunsten’ valt onder andere toneel, dans, muziek(theater), cabaret
en musical. Onder ‘muziek’ valt zowel de beoefening van instrumenten, indien het
dragen van een mondkapje daarbij belemmerend werkt, als zang. Met ‘acteren’
wordt bedoeld het uitbeelden van een rol in een cinematografische setting, zoals
films en televisieseries. Deze uitzondering geldt alleen voor zover een mondkapje
de personen belemmert in de beoefening van podiumkunsten. Personen zijn ook
uitgezonderd op het moment dat zij poseren voor beeldende kunst, voor zover het
gaat om het op beeld vastleggen van personen (onderdeel c). Dit betreft
bijvoorbeeld iemand die poseert voor een fotografisch kunstwerk. Tot slot zijn
personen uitgezonderd die deelnemen aan de opname van media-aanbod in de zin
van de Mediawet BES (onderdeel d). Het gaat dan om elektronische producten
met beeld- of geluidsinhoud die bestemd zijn voor afname door het algemene
publiek of een deel ervan. Dit begrip omvat zowel radio- en televisieprogramma’s
die worden verzorgd door de omroepen als programmering van mediadiensten op
aanvraag (online videocontent). Met ‘deelnemen’ wordt gedoeld op personen die
feitelijk in beeld of op geluid komen, met uitzondering van publiek. Hierbij kan
gedacht worden aan presentatoren, kandidaten, deskundigen, juryleden en
figuranten. De uitzondering geldt niet voor personen die achter de schermen

Pagina 42 van 48

meehelpen aan de opname, zoals een cameraman, geluidsman of regisseur.
Verder geldt de uitzondering alleen gedurende de opname.
Artikel 6.4 Uitzondering mondkapjesplicht in onderwijsinstellingen
Wanneer de gezaghebber gebruik maakt van zijn bevoegdheid plaatsen aan te
wijzen waar het verplicht is een mondkapje te dragen, kan het zo zijn dat het ook
verplicht is in onderwijsinstellingen een mondkapje te moeten dragen. In dat
geval regelt artikel 6.4 dat leerlingen, studenten en personeel op het moment dat
zij gebruikmaken van een vaste zit- of staanplaats, uitgezonderd zijn van de plicht
tot het dragen van een mondkapje. Dit is ingegeven door het feit dat het zittend
of staand op een vaste plek eenvoudiger is anderhalve meter afstand in acht te
nemen. Een docent hoeft dus bijvoorbeeld geen mondkapje te dragen op het
moment dat hij lesgeeft vanaf een vaste staanplaats, maar wel als hij rond gaat
lopen door het klaslokaal. De mondkapjesplicht geldt evenmin indien het dragen
daarvan een belemmering vormt voor deelname aan dan wel verzorging van een
onderwijsactiviteit. Hiervan kan in ieder geval sprake zijn bij lichamelijk
opvoeding, zang, toneel en dans. Daarnaast kan dit ook aan de orde zijn bij
bepaalde vormen van praktijkonderwijs.
Artikel 6.5 Mondkapjes bij contactberoepen
Ingevolge artikel 6.5, eerste lid, heeft de gezaghebber de bevoegdheid om
plaatsen aan te wijzen waar personen die een zogeheten contactberoep uitoefenen
een mondkapje moeten dragen. Een geestelijke bedienaar oefent geen
contactberoep uit, omdat die geen klanten of patiënten heeft.
Contactberoepen zijn beroepen waar vaak en direct contact met anderen is binnen
een afstand van anderhalve meter. Omdat de veilige afstand niet gehouden kan
worden bij de uitoefening van een contactberoep, kan het dragen van een
mondkapje uitkomst bieden. Mondkapjes kunnen namelijk een bijdrage leveren
aan het beperken van de overdracht van het virus.
Op grond van het tweede lid hoeven personen tot en met twaalf jaar ook in deze
gevallen geen mondkapje te dragen (onderdeel a). Verder wordt een uitzondering
gemaakt voor personen die vanwege een beperking of ziekte geen mondkapje
kunnen dragen (onderdeel b). Hiervoor wordt verwezen naar de toelichting op
artikel 6.2. Verder bestaat een uitzondering voor klanten of patiënten waarvoor
het praktisch niet mogelijk is een mondkapje te dragen tijdens de uitoefening van
het contactberoep, omdat zij een behandeling krijgen aan hun gezicht (onderdeel
c). Voorbeelden zijn klanten van een kapper die scheert of een
schoonheidsspecialist, waarbij niet in alle gevallen een mondkapje gedragen kan
worden. Een behandeling aan het gezicht moet breed opgevat worden. Hieronder
valt elke behandeling waarbij het noodzakelijk is dat het gezicht vrij is. Deze
uitzondering geldt alleen voor zover een mondkapje de uitoefening van het
contactberoep op een gepaste wijze in de weg staat. Deze plicht geldt niet voor
zorgverleners en patiënten in zorglocaties, omdat zij uitgezonderd zijn op grond
van onderdeel d. Ook sekswerkers zijn uitgezonderd op grond van onderdeel d,
omdat het dragen van een mondkapje tot praktische problemen kan leiden.
De gezaghebber heeft vanaf het moment dat de omstandigheden behorend bij
niveau 3 zich voordoen de bevoegdheid om plaatsen aan te wijzen waar het

Pagina 43 van 48

slechts onder voorwaarden is toegestaan een contactberoep uit te oefenen. De
verspreiding van het virus maakt het noodzakelijk om extra voorzorgsmaatregelen
te nemen. Door deze maatregelen te nemen, kunnen contactberoepen uitgeoefend
te worden, terwijl tegelijkertijd het risico op overdracht van het virus zo klein
mogelijk wordt gehouden. De gezaghebber dient bij zijn afweging de vereisten van
noodzakelijkheid en proportionaliteit in acht te nemen.
Artikel 6.6 Verbod op uitoefening contactberoepen
In artikel 6.6, eerste lid, is bepaald dat de gezaghebber de bevoegdheid heeft om
plaatsen aan te wijzen waar het verboden is een contactberoep uit te oefenen. Het
tweede lid bepaalt dat dit verbod niet geldt indien de beoefening van een
contactberoep om medische redenen noodzakelijk is.
Personen die een contactberoep uitoefenen komen veelvuldig in direct contact met
andere personen. Verspreiding via druppelinfectie is (verreweg) de belangrijkste
verspreidingswijze van het virus. Wanneer geen veilige afstand wordt gehouden
tot andere personen, is de kans op overdracht velen malen groter. Om die reden
kan het nodig zijn de uitoefening van contactberoepen niet toe te staan. Dit kan in
het bijzonder van belang zijn op een kleinschalig eiland, waarbij degene die een
contactberoep uitoefent met een groot deel van de eilandsbevolking in aanraking
komt.
Een eventueel verbod op de uitoefening van een contactberoep geldt niet voor de
beoefening van een contactberoep wanneer dat om medische redenen
noodzakelijk is. Dit is neergelegd in artikel 6.6, tweede lid.
Het derde lid bepaalt dat een eventueel verbod niet geldt voor een zorgverlener en
mantelzorger. Het is namelijk noodzakelijk dat deze beroepen te allen tijde
uitgeoefend worden.
Een verbod op contactberoepen zal aan de orde komen vanaf de situatie zoals
beschreven bij risiconiveau 5. De verspreiding van het virus maakt het
noodzakelijk om de contactmomenten te beperken. Het verder beperken van het
aantal contacten dat mensen hebben is van essentieel belang. De gezaghebber
dient bij zijn afweging de vereisten van noodzakelijkheid en proportionaliteit in
acht te nemen.
Artikel 6.7 Openstelling onderwijsinstellingen tot maximaal 50 procent van de
bezettingscapaciteit
Het eerste lid van artikel 6.7 regelt dat de gezaghebber de bevoegdheid heeft om
plaatsen aan te wijzen waar het verboden is in een gebouw van een
onderwijsinstelling meer personen dan vijftig procent van de bezettingscapaciteit
gelijktijdig aanwezig te laten zijn. In artikel 1, onder s, Wpg is een definitie
opgenomen van gebouw. Personen zitten op school gedurende een lange periode
bij elkaar in een ruimte, waardoor het des te belangrijker is om voldoende afstand
te houden tot elkaar. Door een beperking in te stellen van het aantal personen dat
aanwezig mag zijn in een gebouw van een onderwijsinstelling is het eenvoudiger
die veilige afstand daadwerkelijk in acht te nemen. Een maximumaantal personen
betekent ook minder contactmomenten en een minder grote kans op een
grootschalige uitbraak. Daar komt bij dat het bron- en contactonderzoek
eenvoudiger is bij een kleinere groep personen.

Pagina 44 van 48

Het tweede lid van artikel 6.7 bepaalt dat het eerste lid niet van toepassing is op
personen tot en met zeventien jaar, omdat kinderen een minder grote rol spelen
in de verspreiding van het virus. Het gaat hier dus om volwassenenonderwijs of
bijvoorbeeld ouderavonden.
Vanaf het moment dat het besmettingsrisico aanwezig is zoals beschreven bij
risiconiveau 3 zal deze maatregel worden ingezet. De verspreiding van het virus
maakt het noodzakelijk om de contactmomenten te beperken. Het verder
beperken van het aantal contacten dat mensen hebben is van essentieel belang.
De gezaghebber dient bij zijn afweging de vereisten van noodzakelijkheid en
proportionaliteit in acht te nemen.
Artikel 6.8 Verbod op fysiek onderwijs
Het eerste lid van artikel 6.8 regelt dat de gezaghebber de bevoegdheid heeft om
plaatsen aan te wijzen waar het verboden is onderwijsactiviteiten te verrichten in
onderwijsinstellingen. De sluiting van scholen voor fysiek onderwijs beperkt het
aantal contactmomenten en het aantal reisbewegingen, waardoor het virus zich
minder gemakkelijk kan verspreiden.
Onderwijsactiviteiten langs elektronische weg zijn wel nog toegestaan, omdat dan
geen sprake is van contact met andere personen en het onderwijs geen
reisbewegingen tot gevolgd heeft. Als voorwaarde geldt dat niet meer dan tien
personen gelijktijdig aanwezig mogen zijn in de onderwijsinstelling. Dit is geregeld
in het tweede lid.
Ook is het wel toegestaan examens, tentamens en toetsen af te nemen en
kwetsbare studenten te begeleiden indien dit via elektronische weg niet mogelijk
is (derde lid).
Een gehele sluiting van scholen zal pas aan de orde zijn in de situatie van een
volledige lockdown, omdat het recht van onderwijs zeer essentieel is. Gelet op het
belang van (fysiek) onderwijs voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren,
mag deze maatregel pas ingezet worden als het virus niet meer te controleren is
en sprake is van een groot cluster. Het streven moet zijn de scholen zo lang
mogelijk geopend te houden. Alleen wanneer het echt niet mogelijk is de scholen
geopend te houden, mag de gezaghebber plaatsen aanwijzen waar het niet is
toegestaan scholen geopend te hebben voor publiek. De gezaghebber dient bij zijn
afweging de vereisten van noodzakelijkheid en proportionaliteit in acht te nemen.
Artikel 6.9 Kinderopvang
Het eerste lid van artikel 6.9 regelt dat de gezaghebber de bevoegdheid heeft om
plaatsen aan te wijzen waar het verboden is kinderopvang of naschoolse opvang
geopend te hebben. De sluiting van kindercentra, naschoolse opvang of
voorzieningen voor gastouderopvang beperkt het aantal contactmomenten en het
aantal reisbewegingen.
Het tweede lid bepaalt dat de sluiting van kindercentra, naschoolse opvang of
voorzieningen voor gastouderopvang niet geldt voor kindercentra of voorzieningen
voor gastouderopvang die opvang bieden aan kinderen van ouders die werken in
cruciale beroepen of vitale processen. Het is immers essentieel voor de bestrijding

Pagina 45 van 48

van het virus dat deze naschoolse opvang, kindercentra en voorzieningen voor
gastouderopvang openblijven. Onder telecommedewerkers wordt verstaan het
personeel dat noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden uitvoert aan het
telecomnetwerk, bijvoorbeeld op straat, maar ook in gebouwen teneinde de
internetdiensten draaiende te houden. Ook wordt onder telecommedewerkers
verstaan de werknemers op kantoor die van essentieel belang zijn voor het borgen
van de internet- en telecomvoorzieningen. Ook dient te allen tijde opvang te
worden geboden aan kinderen in een kwetsbare thuissituatie, die bij het
kindercentrum, dan wel voorziening voor gastouderopvang bekend is. Dit is
neergelegd in het derde lid van dit artikel.
Alleen wanneer sprake is van een situatie zoals beschreven bij het hoogste
risiconiveau zal het sluiten van kinderopvang tot de maatregelen behoren.
Artikel 6.10 Uitzonderingen op aanwijzings- en bevelsbevoegdheid gezaghebber
bij religieuze en levensbeschouwelijke gebouwen en plaatsen
Om verspreiding van het virus tegen te gaan is het noodzakelijk dat de veilige
afstand ook bij de belijdenis van godsdienst en levensovertuiging in acht wordt
genomen. De veiligeafstandsnorm geldt daarom ook voor de aanwezigen bij
kerkdiensten en andere samenkomsten ten behoeve van het belijden van
godsdienst of levensovertuiging, met uitzondering van geestelijke bedienaren voor
zover deze hun taak niet op gepaste wijze kunnen uitoefenen met inachtneming
van de veilige afstand en voor de personen jegens wie zij hun taak uitoefenen
(artikel 58f, derde lid, aanhef en onder b en c Wpg). De bepalingen over
groepsvorming zijn niet van toepassing (artikel 58g, tweede lid, aanhef en onder
c, Wpg). Het wettelijk regime waarborgt dus dat deze samenkomsten voortgang
kunnen blijven vinden, waarbij als voornaamste restrictie geldt dat de veilige
afstand moet worden aangehouden.
De krachtens artikel 58l Wpg geldende zorgplicht voor beheerders van besloten
plaatsen is ook van toepassing op plaatsen waar samenkomsten plaatsvinden ten
behoeve van het belijden van godsdienst of levensovertuiging, zoals
kerkgebouwen, moskeeën, tempels en synagogen. Op grond van artikel 6.10
bestaat ten aanzien van die plaatsen niet de mogelijkheid voor de gezaghebber
om aanwijzingen of bevelen te geven op grond van artikel 58l, tweede tot en met
vierde lid, Wpg. Dit hangt samen met de bijzondere grondwettelijke bescherming
die aan de genoemde samenkomsten toekomt en de bijzondere verhouding tussen
religies en levensbeschouwingen, enerzijds, en de staat, anderzijds, bij
overheidsinterventies.27 Naast de ook voor deze samenkomsten reeds geldende
anderhalvemeternorm wordt het thans niet noodzakelijk geacht in deze
ministeriële regeling hieraan aanvullende voorwaarden te stellen.
§ 7 Slotbepalingen
Artikel 7.1 Inwerkingtreding en verval
De regering streeft ernaar de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 zo spoedig
mogelijk in werking te laten treden. Deze regeling treedt op grond van artikel 9.1
op hetzelfde tijdstip in werking. Het tijdstip van inwerkingtreding van die wet en
27

Zie hierover nader Kamerstukken II 2020/21, 35526, nr. 23, p. 90 (antwoord 194).
Pagina 46 van 48

deze regeling is afhankelijk van het verloop van de parlementaire behandeling.
Vanwege de vereiste spoed wordt bij de vaststelling van het tijdstip van
inwerkingtreding afgeweken van de zogeheten vaste verandermomenten. Om die
reden zal in elk geval ook worden afgeweken van de minimuminvoeringstermijn
van drie maanden.28
Op het moment van invoering van de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 en deze
regeling worden de geldende noodverordeningen ingetrokken. Daarmee vervallen
ook eventuele besluiten, zoals ontheffingen, die gebaseerd zijn op die
noodverordeningen. Indien het gewenst is dat vergelijkbare ontheffingen gelden
onder het nieuwe regime, zal dan ook een nieuw besluit genomen moeten worden.
Uiterste vervaldatum en tussentijdse beëindiging van maatregelen
Op grond van artikel 9.1 vervalt deze regeling op het tijdstip waarop hoofdstuk Va
van de Wpg vervalt. Het gaat hier om een uiterste vervaldatum; als de noodzaak
al eerder ontvalt aan deze regeling of onderdelen ervan, zal de regeling eerder
worden ingetrokken of aangepast. In artikel 58c, zesde lid, Wpg is immers
geëxpliciteerd dat maatregelen zo spoedig mogelijk worden gewijzigd of
ingetrokken als deze niet langer noodzakelijk zijn. Uit artikel 58b, tweede lid, Wpg
vloeit reeds voort dat maatregelen niet alleen noodzakelijk moeten zijn maar ook
evenredig aan het beoogde doel. De toepassing van de krachtens hoofdstuk Va
Wpg toegekende bevoegdheden – waaronder het treffen of in stand houden van
maatregelen – is ingevolge dat artikellid immers alleen mogelijk als dit gelet op de
ernst van de bedreiging van de volksgezondheid noodzakelijk is (sub a) en
evenredig is aan het beoogde doel (sub c). Dit betekent dat een maatregel ook
wijziging of intrekking behoeft als deze niet meer evenredig is aan de bestrijding
van de epidemie of een directe dreiging daarvan. Ook voor wat betreft de
onderdelen die voorzien in een beperking van grondrechten zullen deze gelet op
de eisen van noodzakelijkheid, proportionaliteit en subsidiariteit, worden gewijzigd
indien niet langer aan die eisen is voldaan. Deze regeling zal in voornoemde
omstandigheden dan ook worden ingetrokken, dan wel op onderdelen worden
aangepast.

28

Vgl. Kamerstukken II 2019/20, 35526, nr. 3, artikelsgewijze toelichting op artikel X.
Pagina 47 van 48

Artikel 7.2 Citeertitel
Dit artikel bevat de citeertitel van de onderhavige regeling: Tijdelijke regeling
maatregelen covid-19 Bonaire.

De Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport,
mede namens de Minister van Justitie en Veiligheid en
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

H.M. de Jonge

Pagina 48 van 48