Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

131
Vragen van het lid Dijkgraaf (SGP) aan de Staatssecretarissen van
Economische Zaken en van Infrastructuur en Milieu over de kritiek op de Wet
dieraantallen (ingezonden 11 augustus 2016).
Antwoord van Staatssecretaris van Dam (Economische Zaken), mede namens
de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu (ontvangen 7 oktober 2016) Zie
ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 3333
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de kritiek van prof. dr. ir. Heederik van het
Institute for Risk Assessment Sciences (IRAS), mede-auteur van het onderzoek Veehouderij en Gezondheid Omwonenden (VGO), op uw interpretatie
van het VGO-rapport en de Wet dieraantallen?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe waardeert u zijn conclusie dat sturen op dieraantallen niet het meest
geëigende instrument is om effecten van veehouderij op de volksgezondheid
weg te nemen?
Antwoord 2
Zoals ik in mijn brief van 7 juli jl. (Kamerstuk 28 973, nr. 181) heb aangegeven
vraagt de problematiek van de veehouderij en volksgezondheid om een
gezamenlijke aanpak van ministeries, andere overheden, de sector en overige
betrokkenen.
Het kabinet zal zich met de veehouderijsector, in het bijzonder met de
pluimveesector, buigen over emissiereducerende maatregelen om de
luchtkwaliteit rondom veehouderijen te verbeteren. Het kabinet onderzoekt
samen met de betrokken partijen de mogelijkheden van een gezamenlijke
aanpak.
Zoals eerder is geconstateerd biedt het huidige instrumentarium voor de
decentrale overheden niet altijd voldoende basis om in specifieke situaties
grenzen aan de omvang van veehouderijen te kunnen stellen. Daarom zal het
kabinet aanvullend op deze aanpak het eerder aangekondigde wetsvoorstel

1

ah-tk-20162017-131
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

http://www.boerderij.nl/Home/Nieuws/2016/7/Stuur-op-stof-niet-op-dieraantal-2836275W/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

dieraantallen verder in gang zetten. Vooral in overbelaste veedichte gebieden
kan het vanwege de specifieke situatie wenselijk zijn te sturen op dieraantallen ter ondersteuning van emissiereducerende maatregelen. Uw Kamer
wordt, zoals in de brief van 7 juli jl. toegezegd, dit najaar nader geïnformeerd
over de te nemen maatregelen.
Vraag 3
Is de veronderstelling juist dat het VGO-onderzoek zowel positieve als
negatieve correlaties ziet en dus geen eenduidig beeld geeft en dat bij
geconstateerde correlaties nog geen sprake hoeft te zijn van oorzakelijke
verbanden?
Antwoord 3
Het is juist dat er zowel associaties zijn gevonden die positief zijn in het licht
van de gezondheid als associaties die duiden op een negatief effect. Wel wijs
ik u er op dat de positieve associaties niet van vergelijkbare aard en omvang
zijn als de negatieve. Ook is het juist dat de gevonden associaties niet hoeven
te betekenen dat er een oorzakelijk verband is.
Vraag 4
Is de veronderstelling juist dat eventuele effecten van veehouderijbedrijven
op de volksgezondheid veel meer afhankelijk zijn van stal- en managementsystemen dan van het aantal dieren?
Antwoord 4
Het effect van veehouderijen op volksgezondheid wordt primair bepaald door
de totale emissie (van stoffen, geur en geluid) van veehouderijbedrijven in
een gebied. De emissie vanuit de veehouderij wordt bepaald door de
aantallen gehouden dieren in combinatie met de gebruikte stal- en managementsystemen inclusief het effect van emissiereducerende maatregelen.
Daarnaast spelen andere factoren een rol, zoals de verwevenheid van
veehouderijbedrijven met burgerwoningen in het landelijk gebied en de
cumulatie van verschillende emissies zoals geur- en fijnstof, maar ook
geluids- en verkeersoverlast vanuit alle veehouderijen in een gebied.
Vraag 5
Hoe waardeert u de opmerking van de IRAS-onderzoeker dat ook dierenwelzijnsmaatregelen negatieve effecten kunnen hebben op de volksgezondheid?
Hoe gaat u hiermee om?
Antwoord 5
De fijnstofemissie in de pluimveehouderij is onder meer toegenomen door de
maatschappelijk gewenste omschakeling van kooi- naar scharrelsystemen in
de legpluimveehouderij. Zoals in het antwoord op vraag 2 aangegeven zal het
kabinet in overleg met de pluimveesector bezien welke aanvullende emissiereducerende maatregelen in de huidige houderijsystemen mogelijk zijn en
welke innovaties in stalsystemen denkbaar zijn.
Vraag 6
Hoe waardeert u de kritiek van de gedeputeerden van Gelderland en Limburg
op de Wet dieraantallen?2
Antwoord 6
Het wetsvoorstel dieraantallen zal de provincies de bevoegdheid bieden
grenzen te stellen aan dieraantallen in door hen aan te wijzen veedichte
gebieden. Omdat sprake is van grote regionale verschillen in de effecten van
de veehouderij is het aan de provincies om af te wegen of zij gebruik maken
van deze nieuwe bevoegdheid of de problematiek via andere wegen
aanpakken. De provincie Noord-Brabant heeft het wetsvoorstel juist verwelkomd.

2

http://www.boerderij.nl/Home/Achtergrond/2016/7/Vee-versus-gezonde-lucht-2837425W/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Vraag 7
Heeft u kennisgenomen van de analyse dat in Brabantse gemeenten
longkankerincidentie negatief gecorreleerd is met de veedichtheid?3 Hoe
waardeert u deze analyse?
Antwoord 7
Ik verwijs u naar de eerder genoemde brief van 7 juli jl.(Kamerstuk 28 973,
nr. 181), waarin een samenvatting van de «GGD-verkenning naar een
mogelijke relatie tussen veehouderij en longkanker» is opgenomen. In deze
brief staat verder dat uw Kamer dit najaar nader geïnformeerd zal worden
over vervolgonderzoek op het gebied van veehouderij en volksgezondheid.
Vraag 8
Wat is, gelet op voorgaande punten en bestaande beleidsinstrumenten
(emissie-eisen, productierechtensystemen, het provinciale veehouderijbeleid
en de betere mogelijkheden voor gemeenten om via de Omgevingswet
bedrijfsuitbreidingen met negatieve volksgezondheidseffecten tegen te
houden), de onderbouwde toegevoegde waarde van de aangekondigde Wet
dieraantallen?
Antwoord 8
Ik verwijs u naar mijn antwoorden op de vragen 2 en 4.
Vraag 9
Bent u voornemens de indiening van de Wet dieraantallen te heroverwegen?
Antwoord 9
Zoals in het antwoord op vraag 2 aangegeven blijkt dat het huidige instrumentarium voor de decentrale overheden niet altijd voldoende basis biedt om
in specifieke situaties grenzen aan de omvang van veehouderijen te kunnen
stellen. Daarom zal ik, zoals in mijn brief van 7 juli jl. aangegeven, het
wetsvoorstel dieraantallen verder in gang zetten.
Vraag 10
Wat is de stand van zaken met betrekking tot het vervolgonderzoek, onder
meer naar endotoxinen?
Antwoord 10
Voor de stand van zaken van het endotoxinen-onderzoek verwijs ik u naar de
brief aan uw Kamer van 7 juli 2016 (Kamerstuk 28 973, nr. 181). In aanvulling
daarop kan ik u melden dat de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu
reeds eind 2015 opdracht heeft gegeven voor de volgende fase (3b) van dit
onderzoek. Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 7 zullen wij u dit
najaar informeren over het vervolgonderzoek.

3

Vakblad V-focus; Minder longkanker bij meer veehouderij; augustus 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3