Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2297
Vragen van het lid Yücel (PvdA) aan de Staatssecretaris van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over het bericht «Vaker betalingsachterstand na slechte
financiële opvoeding» (ingezonden 16 maart 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 15 april 2016).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Vaker betalingsachterstand na
slechte financiële opvoeding» van 14 maart jl.?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat is uw reactie op dit onderzoek? Kunt u de conclusies van het Nibud
onderschrijven?
Antwoord 2
De conclusies van het Nibud herken en onderschrijf ik. Schulden vormen een
probleem onder jongeren. Uit onderzoek, maar ook van jongeren zelf, begrijp
ik dat zij lang niet altijd overzien wat het inhoudt om financiële verantwoordelijkheid te dragen. Onder meer tijdens het debat over (zorg)kosten en
-schulden dat ik met jongeren heb gevoerd tijdens de Week van het Geld,
gaven zij aan hoe belangrijk financiële opvoeding door ouders en school is.
Vraag 3, 4
Ziet u vanuit uw verantwoordelijkheid ook een rol om de opvoeding over
geld te stimuleren? Zo ja, kunt u nader uiteenzetten op welke manier u
investeert in de financiële opvoeding van kinderen en jongeren? Op welke
punten ziet u verbeteringen om ervoor te zorgen dat kinderen en jongeren
bewuster met geld omgaan? Zo nee, waarom niet?
In hoeverre deelt u de mening dat opvoeding in omgaan met geld een
belangrijk preventief instrument is om armoede en schulden tegen te gaan?

1

ah-tk-20152016-2297
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

http://www.nu.nl/geldzaken/4230055/vaker-betalingsachterstand-slechte-financieleopvoeding.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Antwoord 3, 4
Ouders hebben een belangrijke taak bij het bevorderen van verantwoord
financieel gedrag van kinderen. In de opvoeding van hun kinderen leggen zij
de basis, bijvoorbeeld door zakgeld te geven en hun kinderen te leren dat
«op» ook echt «op» betekent. Soms geldt echter dat zij dit niet alleen kunnen.
De materie is omvangrijk en complex, en ouders missen soms zelf de nodige
financiële vaardigheden en geven niet altijd het goede voorbeeld. Daarbij
komt dat de invloed van ouders afneemt naarmate kinderen ouder worden.
Anders dan in de thuissituatie kunnen in de klas bovendien de overeenkomsten en verschillen in de wijze waarop leeftijdsgenoten omgaan met geld
bespreekbaar en inzichtelijk worden gemaakt. Ouders en school zijn daarom
gezamenlijk verantwoordelijk om kinderen voor te bereiden op financiële
zelfstandigheid. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat zowel ouders,
scholen en leerkrachten, leerlingen en partijen uit de financiële sector deze
gedeelde verantwoordelijkheid van ouders en scholen onderschrijven.
Financiële educatie is een belangrijk preventief instrument om schulden bij
jongeren of in de toekomst te voorkomen. Ik ondersteun daarom organisaties
die met behulp van voorlichting en financiële educatie de doelgroep bereiken.
Zo ondersteun ik het Nibud financieel en zijn de ministeries van SZW en
OCW belangrijke partners in Wijzer in Geldzaken. Wijzer in Geldzaken is een
initiatief van de rijksoverheid (Ministerie van Financiën) waarin partners uit de
financiële sector, de wetenschap, de overheid en onderwijs-, voorlichtings- en
consumentenorganisaties hun krachten bundelen om verantwoord financieel
gedrag in Nederland te bevorderen. De jaarlijkse Week van het Geld die door
het platform Wijzer in Geldzaken wordt georganiseerd is een goed voorbeeld
van zo’n samenwerking tussen scholen, leerkrachten, ouders en financiële
partijen.
Daarnaast subsidieer ik vanuit de Regeling ter stimulering van activiteiten die
een duurzame bijdrage leveren aan het tegengaan van armoede- en
schuldenproblematiek een aantal financiële educatieprojecten (Diversion en
Stichting Weet Wat Je Besteedt) en organiseert SZW jaarlijks een evenement
tijdens de Week van het Geld gericht op het voortgezet onderwijs.
Vraag 5
In hoeverre deelt u de mening dat budgetvoorlichting op de middelbare
school noodzakelijk is? Bent u bereid om dit verder te stimuleren? Ziet u
daarbij een rol voor banken, verzekeraars, mobiele telefoonaanbieders,
woningcorporaties en zorgverzekeraars om jongeren bewust te maken van de
consequenties van het aangaan van abonnementen en contracten en het
nakomen van betalingen die voortvloeien uit vaste lasten?
Antwoord 5
Momenteel is een proces gaande om tot een nieuw toekomstgericht
curriculum voor het funderend onderwijs te komen. In het advies van het
Platform 2032 dat in januari j.l. aan de Staatssecretaris van OCW is aangeboden is het leren omgaan met geld aan de orde. Het vervolgproces is op dit
moment onderwerp van gesprek met uw Kamer.
Het Platform2032 stelt in haar advies (en ik citeer) «dat scholen meer met de
wereld buiten de school zouden moeten samenwerken». De beantwoording
van de vraag hoe de verschillende partijen een rol hebben in dit onderwijs, is
voorgelegd aan de deelnemers aan het vervolgproces die zich buigen over
het nieuwe curriculum.
Bij het voorlichten van jongeren over hun financiële verantwoordelijkheden
hebben ook andere partijen een rol. Waar het gaat om zorgverzekeringen
verzorgt de Zorgverzekeringslijn.nl in opdracht van het Ministerie van VWS
de voorlichtingsactiviteiten gericht op wanbetalers en onverzekerden. Dit
doen zij met een telefonisch informatie- en adviespunt, een website,
voorlichtingsmateriaal en bijeenkomsten. In de Verzekerdenmonitor 2015
staat beschreven dat de Zorgverzekeringslijn met deze activiteiten steeds
meer mensen weet te bereiken. Zorgverzekeraars informeren verzekerden met
betalingsachterstanden onder andere met brieven over de mogelijkheden van
een betalingsregeling en verwijzen naar mogelijkheden voor schuldhulpverlening. Daarnaast bieden zorgverzekeraars in toenemende mate (preventief) de
mogelijkheid van gespreide betaling en attenderen zij personen die bijna 18
zijn op de premieplicht die vanaf 18 geldt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Ook de bankensector is betrokken en actief bij het voorlichten en onderwijzen
van kinderen en jongeren over financiële zaken. Zo hebben bankmedewerkers
tijdens de Week van het Geld ruim 5.000 gastlessen verzorgd met 121.000
leerlingen in de bovenbouw van 2.300 basisscholen. Ik ben zeker bereid
soortgelijke initiatieven te ondersteunen.
Voor de gesprekken die ik heb gevoerd met de telecomsector en de uitkomsten hiervan verwijs ik u naar de brieven die ik u eerder heb gestuurd
(Kamerstuk 24 515, nrs. 300 en 309).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3