Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2006–2007

30 690

Natuurbeleid; een onnodig groeiend ongenoegen

31 074

Bescherming van natuurgebieden

30 825

Ecologische hoofdstructuur

Nr. 12

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 juni 2007
Zoals u weet wordt momenteel onder mijn verantwoordelijkheid de
natuurwetgeving (Flora- en faunawet, Natuurbeschermingswet 1998 en
Boswet) geëvalueerd. Bij de gedachtewisseling met de Vaste Commissie
voor LNV over de initiatiefnota «Natuurbeleid; een onnodig groeiend
ongenoegen» is veelvuldig naar deze evaluatie verwezen (ik verwijs naar
het Algemeen Overleg van 25 april jl. (30 690, nr. 5) en het Voortgezet
Algemeen Overleg van 31 mei jl. (Handelingen der Kamer II, vergaderjaar
2006–2007, nr. 75, blz. 3957–3964) en mijn brief van 20 april 2007, Kamerstukken II 2006/07, 30 690, nr. 4). Ik vind het nuttig om u – in vervolg op
deze gedachtewisseling – kort te informeren over de stand van zaken en
het verdere proces in de evaluatie. Inhoudelijke resultaten kan ik u op dit
moment nog niet melden aangezien het onderzoek voor de evaluatie nog
grotendeels «werk in uitvoering» is. In september a.s. zal ik u uitvoeriger
informeren; ik hoop dan enkele tussenresultaten te kunnen geven.
Aanleiding voor deze brief is tevens het verschijnen van het rapport van
de Algemene Rekenkamer «Bescherming van natuurgebieden» (Kamerstukken II 2006/07, 31 074, nrs. 1–2). Ook het onderzoek van de Rekenkamer, hoewel in bepaalde opzichten breder van opzet en invalshoek,
vestigt de aandacht op het functioneren van de natuurwetgeving (met
name de Natuurbeschermingswet 1998). Ik hecht er dan ook aan in deze
brief beide trajecten – evaluatie en het rapport van de Rekenkamer en de
daaraan door mij en mijn ambtgenoten van VROM en V&W verbonden
gevolgen – in samenhang te bezien en aan te geven waar er raakvlakken
zijn in het verdere proces.

1. Evaluatie en Programmatisch Handhaven Natuurwetgeving
Onder mijn ambtsvoorganger is een evaluatie van de drie natuurwetten
gezamenlijk in gang gezet. Een integrale evaluatie van de natuurwetgeving dus, waarbij ook naar de raakvlakken tussen de drie wetten wordt
gekeken. Doel van de evaluatie is om de uitvoering en, waar mogelijk, de
wetgeving te vereenvoudigen en te stroomlijnen. Dit zal niet alleen winst
opleveren voor burger en bedrijfsleven, maar ook voor de natuur, die

KST108838
0607tkkst30690-12
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2007

Tweede Kamer, vergaderjaar 2006–2007, 30 690, enz, nr. 12

1

uiteindelijk het meest is gebaat bij eenvoudige en doelmatige uitvoering
en heldere wetgeving.
De evaluatie is eind vorig jaar gestart. Specifiek voor een verbetering en
professionalisering van de handhaving van de natuurwetgeving is,
parallel aan de evaluatie, een project Programmatisch Handhaven Natuurwetgeving gestart. Programmatisch handhaven is een methode waarbij
op een systematische wijze de handhaving wordt doorgelicht, risico’s (van
niet-handhaving) in kaart worden gebracht, wenselijke en haalbare nalevingsniveaus worden bepaald en tot slot gezamenlijk door alle handhavingspartners afspraken over prioriteitsstelling en inzet van middelen
worden gemaakt (neer te leggen in een handhavingsprogramma of
-strategie). Deze methode wordt in dit project toegepast op de natuurwetgeving.
In de uitvoering van beide projecten staat mijn ministerie niet alleen. We
doen dat samen met onze partners in de uitvoering en handhaving zoals
de provincies en het Openbaar Ministerie.
Het streven is om beide projecten op 1 november van dit jaar af te ronden.
Daarna zal ik u over de eindresultaten informeren. Zoals ik bij gelegenheid
van de behandeling van moties en toezeggingen in verband met mijn
begroting heb toegezegd zal ik dat in zodanige vorm doen dat de resultaten duidelijk per wet zijn geordend.

2. Stand van zaken evaluatie
De evaluatie is opgeknipt in een aantal deelonderzoeken, die telkens drie
wetten bestrijken. De deelonderzoeken betreffen uiteenlopende onderwerpen en thema’s zoals de effectiviteit van de wetgeving, het handhavingsveld, de verhouding tot Europees en internationaal recht en de
verdeling van bevoegdheden over verschillende overheden en bestuurslagen. Voor sommige onderzoeken wordt externe bijstand (van onderzoeksbureaus) ingeschakeld, andere kunnen door de partijen in het project
zelf worden gedaan. In september hoop ik u in ieder geval te kunnen
rapporteren over de organisatie van de uitvoering en handhaving en de
daarbij ervaren knelpunten («handhavingsveldanalyse»). Dit onderzoek,
dat door een extern bureau wordt uitgevoerd, is thans in het stadium van
afronding.
Naast deze deelonderzoeken acht ik het van groot belang om ook te rade
te gaan bij doelgroepen van en belanghebbenden bij de wetgeving.
Hierbij kan het gaan om terreinbeheerders, agrariërs en andere ondernemers en natuurorganisaties. Ik vind het noodzakelijk om kennis te nemen
van hun ervaringen met de wetgeving en van hun ideeën over mogelijke
verbeteringen van uitvoering en wetgeving. Met het oog daarop heeft
mijn ministerie op 28 juni jl. een consultatiedag georganiseerd, waarvoor
vele belanghebbende organisaties zijn uitgenodigd. Tijdens deze dag is in
workshops over een aantal thema’s gediscussieerd over knelpunten en
verbeteringen. In september zal ik u ook over de uitkomsten hiervan informeren.

3. Rapport «Bescherming van Natuurgebieden»
Bij brief van 21 juni 2007 heeft de Algemene Rekenkamer u het rapport
«Bescherming van natuurgebieden» aangeboden (Kamerstukken II
2006/07, 31 074, nrs. 1–2). Daarin doet de Rekenkamer verslag van haar
onderzoek naar de planologische bescherming van natuurgebieden. In het
rapport is tevens opgenomen de bestuurlijke reactie die ik mede namens
mijn ambtgenoten van VROM en V&W heb gegeven op de conclusies en
aanbevelingen van de Rekenkamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2006–2007, 30 690, enz, nr. 12

2

Het onderzoek van de Rekenkamer besteedt in hoofdzaak aandacht aan de
bescherming van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) via de instrumenten van de Wet op de Ruimtelijke Ordening. In mindere mate is
gekeken naar de bescherming van de zgn. Natura 2000-gebieden via de
Natuurbeschermingswet 1998. Over de uitvoering van deze wet doet de
Rekenkamer geen aanbevelingen. In genoemde bestuurlijke reactie heb ik
aangegeven welke gevolgen het kabinet verbindt aan de aanbevelingen
van de Rekenkamer. Veel van de aanbevelingen zijn ondersteuning van
staand beleid en van vorig jaar door mij en mijn ambtgenoten genomen
initiatieven. Met name de vaststelling van het document «Spelregels EHS»
in bestuurlijk overleg met IPO dit voorjaar en de communicatie over deze
Spelregels met provincies, gemeenten en initiatiefnemers vormen een
belangrijke verbetering voor de doorwerking van dit rijksbeleid naar
andere bestuursniveaus en de op deze niveaus vast te stellen ruimtelijke
plannen (zie Kamerstukken II 2006/07, 30 825, nr. 6). Daarnaast wil ik
wijzen op de inhoudelijke ondersteuning die het rijk aan provincies en
gemeenten biedt bij de interpretatie van begrippen op het gebied van
Natura 2000 en EHS. Ik mag u verder verwijzen naar de bestuurlijke
reactie.
Samenvattend merk ik op dat er op een aantal punten duidelijke raakvlakken zijn tussen de Evaluatie Natuurwetgeving enerzijds en de maatregelen naar aanleiding van het Rekenkamerrapport anderzijds. De aanbevelingen van de Rekenkamer kunnen dan ook een bijdrage leveren aan de
evaluatie. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan de conclusies van de Rekenkamer over wettelijke open normen en het functioneren hiervan bij
concrete ingrepen in de EHS en Natura 2000-gebieden. Ook de opmerkingen van de Rekenkamer met betrekking tot de decentralisatie in het
natuurbeschermingsbeleid (inclusief het onderwerp interbestuurlijk
toezicht) kunnen een rol spelen in de evaluatie.
De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
G. Verburg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2006–2007, 30 690, enz, nr. 12

3