2022D00734

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat hebben
verschillende fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Minister van Infrastructuur en Waterstaat over de Ontwerpregeling specifieke uitkeringen lokale en regionale MIRT-projecten en
MIRT-projectpakketten (Kamerstuk 35 925 A, nr. 17).
De fungerend voorzitter van de commissie,
Agnes Mulder
Adjunct-griffier van de commissie,
Van der Zande

nds-tk-2022D00734

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Inhoudsopgave
Inleiding
D66-fractie
CDA-fractie
ChristenUnie-fractie
BBB-fractie
Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de stukken
behorend bij het schriftelijk overleg Ontwerpregeling specifieke uitkeringen lokale en regionale MIRT-projecten en MIRT-projectpakketten en
hebben hierover geen vragen en opmerkingen.
De leden van de D66-fractie verwelkomen de Ontwerpregeling specifieke
uitkeringen lokale en regionale MIRT-projecten en MIRT-projectpakketten,
die het Besluit Infrastructuurfonds vervangt. Deze leden zien grote
voordelen van deze regeling en staan achter de omvorming van het
Infrastructuurfonds naar het Mobiliteitsfonds, waarmee een meer
integrale afweging van bereikbaarheidsoplossingen gefaciliteerd wordt.
Met de grote opgave waar Nederland voor staat, is het belangrijk dat zulke
integrale afwegingen gemaakt worden. Deze leden hebben hierover nog
enkele vragen en opmerkingen.
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de ontwerpregeling. Deze leden hebben hierover enkele vragen en
opmerkingen.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de agenda voor
dit overleg. Voor dit moment hebben deze leden hierbij geen vragen.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de Ontwerpregeling specifieke uitkeringen lokale en regionale
MIRT-projecten en MIRT-projectpakketten. Zij hebben hierover enkele
vragen.
Het lid van de BBB-fractie heeft met belangstelling kennisgenomen van de
Ontwerpregeling specifieke uitkeringen lokale en regionale
MIRT-projecten en MIRT-projectpakketten.
D66-fractie
3. Hoofdlijnen van de regeling
De leden van de D66-fractie lezen dat projectpakketten ook
niet-infrastructurele maatregelen kunnen bevatten waarmee beoogd
wordt de doelmatigheid van het gebruik van infrastructuur te vergroten.
Kan worden toegelicht wat voor soort niet-infrastructurele maatregelen
hier onder kunnen vallen, graag ook met voorbeelden? Hoe houdt de
regeling rekening met de effecten van het toegenomen thuiswerken?
Wordt het ontwikkelen van zogenaamde «hubs» waar reizigers eenvoudig
kunnen overstappen naar een (deel)auto, (deel)fiets, trein of metro via een
multimodaal reisadvies op maat hierin meegenomen en krijgen deze hubs
een prominente plaats in het afwegingskader? In hoeverre komen
projecten of projectpakketten die de drukte in de spits verminderen,
bijvoorbeeld door het stimuleren van reizen buiten de spits, in
aanmerking voor de regeling? Hoe zit dat met projecten en/of projectpak-

2

ketten die infrastructuur meer klimaatbestending maken? Is de Minister
het eens met deze leden dat de drempelbedragen mogelijk gedateerd zijn
en nieuwe afspraken of indexering vereisen, gezien deze uit 2004 komen?
Deze leden begrijpen de overwegingen van de Minister met betrekking tot
de drempelbedragen maar betwijfelen of 16 jaar oude afspraken recht
doen aan de huidige mobiliteitsuitgaven en kosten van decentrale
overheden. Ook vragen deze leden of het mogelijk is om differentiatie per
modaliteit aan te brengen voor projecten of projectpakketten, bijvoorbeeld
een lager bedrag voor fietsprojecten die veelal minder kosten met zich
meebrengen. Is het eveneens denkbaar om slimme en duurzame opties
(Mobility as a Service (MaaS) of de fiets) op te nemen als uitzonderingsgrond in de hardheidsclausule?
De leden van de D66-fractie merken op dat in het coalitieakkoord
2021–2025 wordt gesproken over nieuwe woningen in de 14 verstedelijkingsgebieden en daarbuiten welke goed ontsloten en bereikbaar per ov,
fiets en auto worden. Wordt met de regeling ook nadruk gelegd op de
uitvoering hiervan? Zo ja, op welke manier? Deze leden lezen dat de
MIRT-spelregels nog steeds zorgen voor een goede grondslag omtrent de
besluitvorming over projecten en programma’s in het MIRT, maar dat deze
spelregels niet rechtstreeks van toepassing zijn op lokale en regionale
infrastructurele projecten en projectpakketten. Kan dat nader worden
toegelicht?
4. Aanvraagprocedure specifieke uitkering
De leden van de D66-fractie constateren dat via de bestuurlijke overleggen
MIRT en de begroting van het Mobiliteitsfonds wordt besloten over het
opnemen van projecten en projectpakketten in het MIRT. Hier ligt ook een
maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) aan ten grondslag. Deze
leden lezen dat ook bij de aanvraag voor een specifieke uitkering om een
MKBA wordt gevraagd. Op welke manier is invulling gegeven aan de
update van, of aanvulling op, de MKBA Leidraad zoals het kabinet heeft
aanbevolen (Kamerstuk 35 570 IX, nr. 33) naar aanleiding van de aangenomen motie Sneller c.s. (Kamerstuk 35 300, nr. 54)? Met de motie wordt
beoogd om de relevante maatschappelijke component in deze analyses
beter te verankeren. Deze leden zijn nog steeds van mening dat het zeer
belangrijk is – met in het achterhoofd de klimaatcrisis, de biodiversiteitsopgaven en de woningbouwopgaven – om deze componenten beter te
verankeren in het Mobiliteitsfonds, waardoor projecten die zonder deze
componenten slechter naar voren komen toch een grotere kans maken op
realisatie. Hierbij gaat het voornamelijk om ov-projecten.
CDA-fractie
1.Inleiding
De leden van de CDA-fractie lezen dat de Wet Mobiliteitsfonds, die het
Infrastructuurfonds heeft omgevormd tot Mobiliteitsfonds, het noodzakelijk maakt in een nieuwe regeling te voorzien. Deze wet is in de Tweede
en Eerste Kamer aangenomen in 2020. Waarom ontvangt de Tweede
Kamer nu pas deze ontwerpregeling? En hoe ziet de planning van
invoering eruit?
3.1 Doel van de regeling
De leden van de CDA-fractie lezen dat het hoofddoel van de regeling het
verbeteren van de bereikbaarheid is. Kan de Minister toelichten waarom
in artikel 2 een harde voorwaarde is opgenomen voor een uitkering dat
het project of projectpakket is opgenomen in het MIRT? Op welke wijze

3

kunnen activiteiten die niet zijn opgenomen in het MIRT, maar wel zorgen
voor een essentiële verbetering van de bereikbaarheid, een uitkering
ontvangen? Kan de Minister aangeven hoe wordt voorkomen dat met de
regeling met name projecten uit de Randstad en minder projecten uit de
regio worden bekostigd? Is de Minister bereid om te borgen in de regeling
dat projecten uit de regio voldoende kans maken op een uitkering? Kan de
Minister toelichten waarom financiële bijdragen voor projecten en
maatregelen die primair zijn gericht op het verbeteren van de verkeersveiligheid en leefbaarheid niet vallen onder de reikwijdte van deze regeling?
Waarom zouden bij maatregelen die primair gericht zijn op het
beleidsdoel verkeersveiligheid, minder spelen dat deze doorgaans
langlopend, omvangrijk en vaak onomkeerbaar zijn? Is de Minister bereid
om te borgen dat maatregelen die primair gericht zijn op beleidsdoel
verkeersveiligheid ook binnen de regeling kunnen vallen indien zij tevens
bijdragen aan het hoofddoel het verbeteren van de bereikbaarheid?
Verkeersveiligheid is, volgens het coalitieakkoord, immers een speerpunt
van dit kabinet.
3.5 MIRT-systematiek
De leden van de CDA-fractie lezen dat de MIRT-spelregels niet rechtstreeks
van toepassing zijn op lokale en regionale infrastructurele projecten en
projectpakketten. Hierdoor is het mogelijk om bepaalde vereisten in de
MIRT-spelregels anders in te vullen zodat rekening kan worden gehouden
met lokale en regionale procedures. Kan de Minister met voorbeelden
aangeven in hoeverre op deze manier ruimte is voor meer maatwerk in de
regio?
5.3 Hoogte specifieke uitkering
De leden van de CDA-fractie lezen dat in onderdeel 3.4 is toegelicht dat de
geraamde kosten van een project of projectpakket meer moeten bedragen
dan 225 miljoen euro in de Vervoerregio Amsterdam of in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag en 112,5 miljoen euro buiten deze regio’s om
in aanmerking te komen voor een specifieke uitkering. Waarom is het
bedrag buiten deze regio’s gekozen voor de helft en niet bijvoorbeeld voor
een derde, waarmee projecten in de regio meer kans zouden maken om in
aanmerking te komen voor een specifieke uitkering?
8. Consultatie
De leden van de CDA-fractie lezen dat in de zomer van 2021 een concept
van de regeling is toegezonden aan het Interprovinciaal Overleg (IPO), de
Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de Vervoerregio
Amsterdam en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Waarom is het
concept niet toegezonden aan spelers die specifiek de belangen vertegenwoordigen van de regio? Kan de Minister aangeven welke signalen uit de
regio zijn ontvangen op deze regeling en wat met deze input is gedaan?
Deze leden lezen verder dat de bestuurders van IPO, VNG, Vervoerregio
Amsterdam en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag gezamenlijk
aangeven dat de verruiming van de mogelijkheden voor een Rijksbijdrage
ten opzichte van het Besluit Infrastructuurfonds wordt gewaardeerd. De
bestuurders geven verder aan dat het wat hen betreft een eerste stap is,
waarbij zij pleiten voor een verdere versoepeling van de voorwaarden.
Wat is de reactie van de Minister op dit pleidooi? De genoemde partijen
geven ook aan dat zij vrezen dat de nieuwe regeling zal leiden tot een
verzwaring van de administratieve lasten. De Minister stelt dat de regeling
naar verwachting niet leidt tot een significante verhoging van de
administratieve lasten. Kan de Minister aangeven waarom dit wordt
gevreesd en waarom die vrees volgens hem onterecht is?

4

9. Evaluatie
De leden van de CDA-fractie lezen dat de evaluatie na vijf jaar zal
plaatsvinden. Daarbij lezen deze leden dat, naar aanleiding van de
consultatie, is opgenomen dat de evaluatie eerder zal plaatsvinden indien
voor die tijd voldoende praktijkervaring is opgedaan. Er is voldoende
praktijkervaring opgedaan nadat voor een eerste lokaal of regionaal
project of projectpakket de beschikking tot subsidieverlening voor de
realisatiefase is afgegeven. Kan de Minister aangeven wanneer hij inschat
dat dit het geval zal zijn?
ChristenUnie-fractie
De leden van de ChristenUnie-fractie zijn benieuwd hoe de drempelbedragen van 112 miljoen en 225 miljoen euro passen binnen een integrale
blik op mobiliteit. In een reactie op de inbreng van decentrale overheden
reageert de Minister niet op de zorg dat drempelbedragen ervoor zorgen
dat alleen grote projecten met een focus op auto- of spoorinfrastructuur in
aanmerking komen voor een financiële bijdrage. Kan de Minister
aangeven of de drempelbedragen ervoor zorgen dat duurzame projecten
die zowel de bereikbaarheid als leefbaarheid verbeteren, zoals fietsoplossingen, niet gefinancierd kunnen worden? Zijn er volgens de Minister
MIRT-projecten geweest ten behoeve van fietsers waarvan de kosten
hoger waren dan 112 miljoen euro? Zo ja, welke?
BBB-fractie
Het lid van de BBB-fractie merkt op dat deze ontwerpregeling het Besluit
Infrastructuurfonds vervangt. Hierbij gaat het om samenwerking met
lokale en regionale overheden om een nationaal belang te dienen. Deze
lokale en regionale overheden geven echter aan dat de ontwerpregeling
dit doel niet dient.
Het lid van de BBB-fractie vraagt dan ook aandacht voor de bedenkingen
die door lokale en regionale overheden zijn ingediend, om te beginnen
met de drempelbedragen (artikel 8). Niet alleen zijn er twee verschillende
drempelbedragen, maar de drempelbedragen zijn in de praktijk ook veelal
te hoog. Met te hoge drempelbedragen gaat de ontwerpregeling het doel
niet behalen. Dit betekent concreet dat infrastructurele projecten op lokaal
en regionaal niveau achterwege zullen blijven. Dit kan niet de bedoeling
zijn. Graag ontvangt het lid hierop een reactie van de Minister.
In het verlengde hiervan merkt het lid van de BBB-fractie op dat de in
artikel 8 genoemde percentages volgens de lokale en regionale overheden
ook niet toereikend zijn. Het verzoek aan de Minister is om dit mee te
nemen in de reactie.
Het lid van de BBB-fractie merkt op dat ook de vaak gevraagde cofinanciering van 50% een onneembare drempel is voor lagere overheden. Het
lid wil de Minister dan ook vragen om hier opnieuw naar te kijken en dit af
te zetten tegen de steeds lagere budgetten voor de lokale en regionale
overheden. De kosten voor beheer en onderhoud zijn immers ook voor
eigen rekening.
Het lid van de BBB-fractie verzoekt om wel een nacalculatie op te nemen.
MIRT-projecten zijn langlopende projecten waarbij gaandeweg andere,
meer duurzame mogelijkheden langskomen. Deze moeten meegenomen
kunnen worden in het traject. Hoe kan de Minister waarborgen dat dit
mogelijk is?

5