Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2023–2024

28 089

Gezondheid en milieu

Nr. 270

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 december 2023
Hierbij ontvangt uw Kamer de toegezegde kamerbrief met de stand van
zaken over de asfaltcentrales. Deze brief is een vervolg op mijn eerdere
brief van 17 juli 20231 over de stand van zaken asfaltcentrales. In deze
brief ga ik in op de laatste ontwikkelingen, waaronder de uitvoering van
de motie2 van het Kamerlid Hagen (D66), waarin is gevraagd om in
samenwerking met de omgevingsdiensten een plan van aanpak op te
stellen over hoe er bij alle asfaltcentrales toegewerkt gaat worden naar
het toepassen van de beste beschikbare technieken (BBT). In de bijlage is
een door Omgevingsdienst NL geactualiseerd overzicht opgenomen,
hierin zijn de emissies van benzeen en Polycyclische Aromatische
Koolwaterstoffen (PAK) per asfaltcentrale vermeld, inclusief acties.
Asfaltcentrales – verantwoordelijkheden
De asfaltcentrales zijn primair verantwoordelijk om te zorgen dat de
productieprocessen voldoen aan de geldende wet- en regelgeving.
De bevoegd gezagen, te weten gemeenten en provincies, zijn vanuit het
stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) verantwoordelijk voor de naleving van de wettelijke regels. De bevoegde
gezagen hebben deze taken gemandateerd aan de betreffende
omgevingsdiensten in hun regio.
In Nederland bevinden zich 27 asfaltcentrales. Op 7 november 2023 is via
de media bericht dat het Asfaltproductiebedrijf Nijmegen (APN) en
gemeente Nijmegen overeenstemming hebben bereikt over de verkoop
van de asfaltcentrale aan de Energieweg in Nijmegen-West3. Dit betekent
dat APN per 31 december 2023 de deuren sluit en gestart wordt met het
ontmantelen van de centrale en het opleveren van het terrein aan de
gemeente Nijmegen.
1

Kamerstukken II, vergaderjaar 2022–2023, 28 089, nr. 265
Kamerstukken II, vergaderjaar 2022–2023, 28 089, nr. 258
3
https://www.nijmegen.nl/nieuws/gemeente-nijmegen-koopt-asfaltproductie-nijmegen-apn/
2

kst-28089-270
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 28 089, nr. 270

1

Actualisatie overzicht emissies benzeen en PAK
Bij de bovengenoemde brief van 17 juli 2023 was een overzicht
opgenomen van een inventarisatie die Omgevingsdienst NL heeft
uitgevoerd naar de uitstoot van benzeen en PAK bij asfaltcentrales. Omdat
voor een aantal centrales de resultaten van recent uitgevoerde metingen
nog niet bekend waren of vanwege openstaande meetonderzoeken was
dit eerdere overzicht nog niet compleet. In de bijlage treft u een geactualiseerd overzicht aan. Hierin zijn ook de handhavende acties benoemd die
de verschillende omgevingsdiensten hebben ingezet om de geconstateerde overschrijdingen van benzeen en PAK terug te dringen.
Uit deze geactualiseerde inventarisatie blijkt dat er nog een enkele
overschrijding resteert van de eerdere overschrijdingen van de wettelijke
emissienorm voor benzeen, die zijn geconstateerd door de omgevingsdiensten. Voor wat betreft het voldoen aan de wettelijke emissienorm
voor PAK is te zien dat dit complexer ligt. Uit de inventarisatie blijkt wel
dat de asfaltcentrales diverse maatregelen onderzoeken dan wel uitvoeren
om aan de gestelde emissienorm voor PAK te kunnen voldoen. Zo heeft
een aantal asfaltcentrales inmiddels de productie-installatie vervangen
door een nieuwe – indirect gestookte – installatie en worden er diverse
emissiebeperkende maatregelen getroffen waarop monitoring van
toepassing is om het effect van deze maatregelen in kaart te brengen.
Best Beschikbare Technieken – uitvoering motie
Ik ben in gesprek met Bouwend Nederland en de omgevingsdiensten om
uitvoering te geven aan de motie van het Kamerlid Hagen (D66), waarin is
gevraagd om in samenwerking met de omgevingsdiensten een plan van
aanpak op te stellen hoe er bij alle asfaltcentrales toegewerkt gaat worden
naar het toepassen van de beste beschikbare technieken (BBT).
In dit kader is het van belang om aan te geven dat in het geval van de
asfaltcentrales de mogelijke BBT-maatregelen niet in wet- of regelgeving
zijn vastgelegd. Dit komt omdat asfaltfabrieken geen bedrijven zijn in het
kader van het besluit risico zware ongevallen (BRZO) en dat er voor
asfaltfabrieken ook geen Europees afgesproken documenten zijn over de
best beschikbare technieken om emissies te reduceren (Best Beschikbare
Technieken (BBT) – referentiedocument (BREF)).
Sinds 1 januari 2016 zijn het Activiteitenbesluit milieubeheer (Abm) en de
Activiteitenregeling milieubeheer van toepassing op asfaltcentrales.
De emissie-eisen uit het Abm samen met specifiek opgelegde vergunningen maatwerkvoorschriften zijn bepalend voor de toegestane emissies van
de asfaltcentrales.
In het adviesdocument van Omgevingsdienst NL van 28 juni 20224 is
concreet gemaakt welke best beschikbare technieken voor de asfaltcentrales toegepast kunnen worden. Dit advies is de leidraad die de
omgevingsdiensten gebruiken bij de uitvoering van hun VTH-taken
richting de asfaltcentrales. In verband met de inwerkingtreding van de
Omgevingswet wordt dit adviesdocument geactualiseerd in 2024.
Twee fases zijn te onderscheiden bij de asfaltcentrales: de eindfase
waarbij asfaltcentrales voldoen aan de eisen voor BBT (en hiermee aan de
eisen voor de uitstoot van benzeen en PAK) en een overgangsfase,
waarbij een asfaltcentrale een inspanningsverplichting heeft om met
gerichte acties de uitstoot van benzeen en PAK verder te reduceren.

4

https://www.omgevingsdienst.nl/odnl-geeft-advies-over-aanpak-uitstoot-asfaltcentrales/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 28 089, nr. 270

2

Aanpassing regelgeving
In de eerstkomende wijziging van het Verzamelbesluit IenW
Omgevingswet is een aanpassing van de regelgeving voor asfaltcentrales
voorzien. Het gaat hierbij om voorschriften voor de wijze van meten van
PAK en de verplichting voor de asfaltcentrales om jaarlijks meetresultaten
te overleggen aan het bevoegd gezag voor benzeen en PAK. Deze
wijziging wordt ter consultatie voorgelegd.
Actieagenda industrie en omwonenden
Ik had u toegezegd om de actieagenda naar aanleiding van het
OVV-rapport over industrie en omwonenden voor het kerstreces te
presenteren. Vanwege de noodzaak van uitgebreidere afstemming met
betrokken partijen wordt deze termijn niet gehaald. Verwachting is om in
het eerste kwartaal de actieagenda aan de Kamer te overhandigen.
Wat betreft de kernboodschap van de brief van 10 oktober, waarin het
volwaardig meewegen van gezondheidsaspecten en de betrokkenheid van
burgers benadrukt worden, wil ik onderstrepen dat deze principes nog
steeds onze prioriteit hebben. Ik ben actief bezig met initiatieven zoals het
verkennen van mogelijke wetgeving. Deze activiteiten vormen concrete
stappen om de gezondheid volledig mee te nemen in onze besluitvorming
en de actieve betrokkenheid van burgers te waarborgen.
Tot slot
Op 13 april 2023 heeft de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) het
rapport «Industrie en Omwonenden»5 gepubliceerd. De asfaltcentrale
Nijmegen is een casus in dit onderzoek. Bij de opvolging van de acties,
zoals aangegeven in de kabinetsreactie6, neem ik de situatie van de
asfaltcentrales ook ter harte.
Hier wordt de Kamer separaat over geïnformeerd.
Het verminderen van de negatieve effecten van de emissies van asfaltcentrales op de leefomgeving van omwonenden is een belangrijke zaak.
Hierop moeten we stappen blijven zetten. Ik blijf daarom in gesprek met
de betrokken partijen om dit te realiseren.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
V.L.W.A. Heijnen

5
6

https://www.onderzoeksraad.nl/nl/page/18693/industrie-en-omwonenden
Kamerstukken II, vergaderjaar 2022–2023, 28 089, nr. 267

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 28 089, nr. 270

3