Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 3046

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 februari 2021
Om ervoor te zorgen dat het vrij verkeer van goederen, personen en
diensten tijdens de coronacrisis zo veel mogelijk ongehinderd doorgang
kan blijven vinden, heeft de Europese Commissie (EC) op 18 januari jl. een
wetgevingsvoorstel gepresenteerd (COM(2021) 25 final). Dit voorstel ziet
toe op het continueren van de tijdelijke maatregel die onder meer de
geldigheidsduur van rijbewijzen en certificaten verlengt. Mede namens de
Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat informeer ik uw Kamer
over deze maatregel en de beoordeling ervan door het kabinet. Deze brief
zal daarmee de gebruikelijke BNC-fiches vervangen.
Op 29 april 2020 bracht de EC de eerste versie van het zogenoemde
«Omnibus» voorstel uit. Ik informeerde uw Kamer hierover per brief op
26 mei 20201. Met het huidige voorstel bouwt de EC hierop voort,
aangezien het voorstel zich richt op dezelfde rijbewijzen en (veiligheids)certificaten. Voor een beschrijving hiervan verwijs ik u daarom naar de
brief van 26 mei 2020.
Het voorstel van de EC van 18 januari 2021 wijkt hier op twee punten van
af. Allereerst zijn de respectievelijke data en termijnen aangepast van de
eerdere uitzondering. Het eerste Omnibusvoorstel gold tot 1 september
2020.2 Voorgesteld wordt om de geldigheid van rijbewijzen en (veiligheids)certificaten die onder het voorstel vallen en in de periode vanaf
1 september 2020 tot en met 30 april 2021 verlopen (de zogeheten
1
2

kst-22112-3046
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Kamerstuk 21 501-33, nr. 810
Lidstaten konden onder het eerste Omnibusvoorstel ook een nationale verlenging aanvragen.
Nederland heeft hier gebruik van gemaakt voor de periode 1 september – 1 december 2020
voor rijbewijzen en Code 95-certificaten. Het huidige voorstel van de Commissie heeft geen
invloed op de Nederlandse verlengingen die in deze periode zijn afgegeven. Effectief is het
huidige voorstel van de Commissie derhalve van toepassing voor de nieuwe referentieperiode
vanaf 1 december 2020.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 3046

1

referentieperiode), met zeven maanden te verlengen. Daarnaast wordt
– net als bij het eerste Omnibusvoorstel – lidstaten de mogelijkheid
geboden om voor 1 april 2021 een voorstel bij de Commissie in te dienen
voor een verlenging van deze tijdelijke maatregel, indien duidelijk is dat
de nationale COVID-19-maatregelen het na 1 mei 2021 niet mogelijk
maken om de rijbewijzen en certificaten te vernieuwen en trainingen te
volgen. Hierbij merk ik op dat, zoals hieronder onder krachtenveld
eveneens wordt geschetst, er in de Raad een grote meerderheid is die
voorstander is van het verlengen van de referentieperiode tot 1 juli 2021.
Dit zal betekenen dat eveneens de aanvraagperiode voor een nationale
verlenging mee zal schuiven naar 1 juni 2021.
Ten tweede bevat het huidige voorstel de mogelijkheid van een opt-out
per onderliggende richtlijn of verordening. Hiermee kunnen lidstaten
bepaalde artikelen buiten toepassing verklaren binnen hun grondgebied
indien de maatregelen in relatie tot de aanpak van COVID-19 geen effect
hebben (gehad) op de voor verlenging benodigde trainingen, keuringen of
administratieve handelingen of indien nationale maatregelen zijn
genomen om problemen te mitigeren. Zoals gemeld in de brief van
26 mei jl., was in het eerste Omnibusvoorstel een opt-out alleen van
toepassing op de rijbewijzen en APK-keuringen.
Het kabinet kan zich vinden in het voorstel van de EC. Het voorstel is van
belang voor een gezamenlijke Europese aanpak van administratieve
belemmeringen waar burgers en de transportsector tegenaan lopen. Het
kabinet verwelkomt dat er hierbij per onderliggende richtlijn of verordening een mogelijkheid voor een opt-out is opgenomen. Dit maakt het
mogelijk om uitzonderingen te maken op een aantal terreinen waar
Nederland geen hinder ondervindt, zoals bij het uitvoeren van
APK-keuringen en voor wat betreft de certificering in de binnenvaart.
Nederland is voornemens gebruik te maken van de opt-out voor
APK-keuringen, aangezien de APK-dienstverlening op dit moment nog
steeds doorloopt. Ook voor de binnenvaart maakt de Nederlandse praktijk
een opt-out mogelijk.
Het kabinet beraadt zich nog over de mogelijkheid om een voorstel bij de
Commissie in te dienen voor een verlenging van de tijdelijke maatregel na
afloop van de referentieperiode van 1 juli. Dit zal zoals hierboven
genoemd voor 1 juni ingediend moeten worden bij de Commissie indien
zou blijken dat als gevolg van de COVID-19-maatregelen het na de
referentieperiode nog steeds niet mogelijk is om de rijbewijzen en
certificaten te vernieuwen of trainingen te volgen.
Bevoegdheid, subsidiariteit en proportionaliteit
Het kabinet beoordeelt de bevoegdheid als positief. De Commissie baseert
de bevoegdheid voor het voorstel op de artikelen 91 en 100, lid 2, van het
Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie (VWEU). Artikel 91
VWEU maakt het mogelijk gemeenschappelijke regels vast te stellen voor
internationaal vervoer vanuit of naar het grondgebied van een lidstaat of
over het grondgebied van één of meer lidstaten. Artikel 100, lid 2, VWEU
maakt het mogelijk om passende bepalingen op het gebied van zeevaart
en luchtvaart vast te stellen. Naar de mening van het kabinet is het
voorstel gebaseerd op de juiste rechtsgrondslag. Op het gebied van
vervoer is sprake van een gedeelde bevoegdheid tussen de EU en de
lidstaten (artikel 4, lid 2, sub g VWEU).
Het kabinet beoordeelt de subsidiariteit als positief. Immers, het grensoverschrijdende karakter van de gevolgen van COVID-19 en het grensoverschrijdende karakter van vervoer, vragen aanpassing van de bestaande

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 3046

2

wetgeving op EU-niveau. De voorgestelde Europese aanpak is daarnaast
noodzakelijk om de goede werking van de interne markt tijdens de
coronacrisis te (blijven) verzekeren, waardoor optreden op EU-niveau
gerechtvaardigd is.
Het kabinet beoordeelt de proportionaliteit als positief. Het voorstel is een
geschikt middel om de continuïteit van essentiële vervoersstromen in de
EU te verzekeren tijdens de coronacrisis en duidelijkheid te bieden aan
EU-burgers en bedrijven over de geldigheid van betreffende rijbewijzen
en certificaten. Het voorstel gaat niet verder dan hiervoor noodzakelijk is.
Zo blijven de uitzonderlijke operationele maatregelen die de lidstaten
worden verzocht ten uitvoer te leggen in de duur beperkt. Daarnaast
bieden de opt-out-clausules de mogelijkheid om per onderliggende
maatregel te bezien of de automatische verlenging van de geldigheid van
rijbewijzen en (veiligheids)certificaten noodzakelijk is.
Krachtenveld
Ambtelijk heeft de overgrote meerderheid van de lidstaten aangegeven
voorstander te zijn van een verlenging van de bestaande tijdelijke regels.
In de lopende onderhandelingen vragen meerdere lidstaten aandacht voor
het verlengen van de referentieperiode tot 1 juli 2021, zodat er meer
zekerheid is dat een nieuwe aanpassing van de referentieperiode later niet
opnieuw nodig zal zijn middels een nieuw voorstel van de Commissie.
Naar verwachting zal de Raad daarom akkoord gaan met een dergelijke
langere referentieperiode. Het Europees Parlement (EP) heeft zich tot op
heden nog niet uitgesproken over het voorstel, maar naar verwachting zal
het eveneens voorstander zijn van het voorstel en van spoedige
afronding.
Financiële gevolgen
Het kabinet is van mening dat de benodigde EU-middelen gevonden
dienen te worden binnen de in de Raad afgesproken financiële kaders van
het meerjarig financieel kader 2021–2027, en dat deze moeten passen bij
een prudente ontwikkeling van de jaarbegroting van de EU. Eventuele
budgettaire gevolgen voor de nationale begroting worden in ieder geval
ingepast op de begroting van het beleidsverantwoordelijke departement,
conform de regels van de budgetdiscipline.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 22 112, nr. 3046

3