Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

178
Vragen van de leden Aukje de Vries en Ziengs (beiden VVD) aan de
Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat over het bericht «De
Koegelwieck fan Doeksen alwer oan de kant fanwegen technyske problemen»
(ingezonden 1 september 2020).
Antwoord van Staatssecretaris Van Veldhoven-Van der Meer (Infrastructuur
en Waterstaat) (ontvangen 24 september 2020). Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 66.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «De Koegelwieck fan Doeksen alwer oan de
kant fanwegen technyske problemen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u een overzicht geven van alle (technische) storingen en de daaraan ten
grondslag liggende oorzaken, die ervoor hebben gezorgd dat er overtochten
zijn komen te vervallen op de trajecten Harlingen – Vlieland en Harlingen –
Terschelling (dus niet die het gevolg zijn van slechte weersomstandigheden)?
Hoe kon het dat de sneldienst bij herhaling is uitgevallen?
Antwoord 2
In de bijlage2 zijn door de Terschellinger Stoomboot Maatschappij (TSM) per
schip alle (technische) storingen, de daaraan ten grondslag liggende oorzaken
en het aantal uitgevallen retourafvaarten in de periode 1 januari 2020 tot en
met 31 augustus 2020 weergegeven. Vanaf 3 september ligt het ms Koegelwieck voor de kant, maar worden de geplande afvaarten op vrijdag en
zondag overgenomen door het ms Tiger.
De geregelde uitval van het ms Koegelwieck werd volgens TSM veroorzaakt
door terugkerende problemen met de hoofdmotoren. In de winter van 2019
zijn de hoofdmotoren conform gepland regulier onderhoud geheel gereviseerd. Sindsdien kampt het ms Koegelwieck met te hoge uitlaatgassentemperaturen. Begin juli leken de technische problemen met het ms Koegelwieck te

1
2

ah-tk-20202021-178
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Omrop Fryslân d.d. 27 augustus 2020
Raadpleegbaar via tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

zijn opgelost. Echter, na een aantal vaardagen keerden de problemen terug.
Sinds 3 september ligt het schip aan de kant. Ook de afgelopen weken is een
hele reeks tests en onderzoeken uitgevoerd door specialisten. Helaas heeft
TSM moeten concluderen, dat de problemen met de motoren dusdanig
ernstig zijn, dat niet verwacht wordt dat het schip met deze (geheel gereviseerde) motoren de dienst kan hervatten.
Naast her-motorisering van het schip oriënteert TSM zich vanaf nu ook op
tijdelijke vervanging van het schip om de continuïteit van de sneldienst te
borgen. De diverse opties en scenario’s worden nu onderzocht. De rederij zal
externe partijen hierover de komende tijd informeren.
Dit heeft volgens TSM nagenoeg geen gevolgen voor de dienstregeling,
omdat het ms Koegelwieck in deze periode alleen rond de weekenden als
sneldienst naar Vlieland wordt ingezet. In de periode dat het ms Koegelwieck
niet kan varen, voert het ms Tiger, de andere snelboot, deze afvaarten naar
Vlieland uit. Als gevolg hiervan zullen de afvaarttijden van de sneldienst, die
het ms Tiger uitvoert, naar en van Terschelling iets wijzigen. Voor zover de
inzet van een extra schip rond de weekenden noodzakelijk is, zal het ms Tiger
ook hiervoor ingezet worden.
Vraag 3 en 4
Wat zijn de gevolgen daarvan geweest voor de eilanders en toeristen? Is dit
ook te kwantificeren?
In hoeverre bent u bekend met de klachten, zoals de schoolgaande jeugd die
op zodanige rare tijden moet reizen om überhaupt nog een dag bij hun
ouders te kunnen zijn? En zoals toeristen die zonder enig overleg omgeboekt
worden naar andere tijdstippen, zodat hun lange weekend praktisch wordt
gehalveerd?
Antwoord 3 en 4
Laat ik voorop stellen dat ik het natuurlijk erg vervelend vind voor alle
reizigers, in het bijzonder de eilandbewoners die voor het gebruik van
voorzieningen en onderwijs afhankelijk zijn van de veerdienst, dat het ms
Koegelwieck door technische tegenslagen ondanks de verschillende
reparaties nog niet naar behoren functioneert. De rederij doet er momenteel
alles aan om het probleem zo snel mogelijk te verhelpen en de gevolgen voor
de reizigers tot een minimum te beperken.
Bij uitval van het ms Koegelwieck zijn reizigers door TSM omgeboekt naar de
reguliere veerdienst. Waar mogelijk zijn vervangende sneldienstafvaarten met
het ms Tiger ingezet. Ook zijn reizigers omgeboekt op door TSM ingehuurde
schepen die gedurende een aantal maanden nodig waren om de door de
Corona maatregelen gereduceerde capaciteit op te vangen. Dit heeft er toe
geleid dat alle reizigers nog steeds op dezelfde dag de overtocht hebben
kunnen maken. Wel heeft dit voor sommige reizigers tot een langere reistijd
geleid. TSM heeft mij verzekerd dat reizigers direct worden geïnformeerd
over een eventuele omboeking en dat getroffen reizigers het prijsverschil
tussen de sneldienst en de gewone veerdienst terug krijgen en tevens zonder
extra kosten de boeking kunnen wijzigen of annuleren.
Uitval van het ms Koegelwieck heeft nagenoeg geen consequenties gehad
voor schoolgaande jeugd. Schoolgaande jeugd van Vlieland maken vooral
gebruik van de afvaart met het ms Vlieland. Dit vanwege de vaartijden van
het ms Vlieland die beter aansluiten op het schoolrooster. Voor schoolgaande
jeugd van Terschelling heeft de uitval van het ms Koegelwieck geen effect.
In enkele gevallen heeft het spijtig genoeg betekend dat toeristen minder tijd
op Terschelling of Vlieland hebben kunnen doorbrengen of noodgedwongen
iets langer moesten blijven.
Vraag 5
Welke afspraken zijn gemaakt over het omgaan met technische problemen,
het voorkomen of oplossen ervan en het communiceren erover met
betrokkenen? Welke afspraken liggen daarover in de concessie vast voor dit
soort situaties? Welke regelingen hebben de vervoerders voor dit soort
situaties, waarbij reizigers overlast en ongemak ondervinden? Welke
regelingen voor reizigers zijn er bij andere aanbieders van openbaar vervoer,
zoals NS, als het gaat om dit soort situaties?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Antwoord 5
In het Programma van Eisen, dat onderdeel uitmaakt van de concessie, zijn
voorschriften opgenomen ten aanzien van onder andere:
• het te leveren voorzieningenniveau, zoals aantal afvaarten en de
dienstregeling;
• de kwaliteit van uitvoering, zoals de punctualiteit, verstoringen, vertragingen en uitval van schepen;
• de kwaliteit(seisen) van de schepen, zoals staat van onderhoud en
toegankelijkheid;
• reisinformatie, waarin is vastgelegd dat bij bijvoorbeeld verstoringen
actuele informatie meteen met reizigers wordt gecommuniceerd.
Voor het vervoer van passagiers van/naar de Waddeneilanden geldt de EU
verordening betreffende de rechten van passagiers die over zee of binnenwateren reizen3 en de algemene voorwaarden van de rederijen. In de
EU-verordening is onder andere opgenomen dat indien een vervoerder
redelijkerwijs verwacht dat een passagiersdienst zal worden geannuleerd of
bij het vertrek uit een haventerminal meer dan 90 minuten vertraging zal
oplopen, wordt de passagiers de keuze geboden tussen:
a) vervoer langs een andere route naar de eindbestemming, onder vergelijkbare voorwaarden, zoals bedoeld in de vervoersovereenkomst, bij de
eerste gelegenheid en zonder extra kosten;
b) terugbetaling van de prijs van het vervoerbewijs en, eventueel, een gratis
terugreis naar het eerste vertrekpunt, zoals bedoeld in de vervoersovereenkomst, bij de eerste gelegenheid.
Indien een passagiersdienst bij het vertrek uit een haven meer dan 90
minuten vertraging oploopt, hebben de passagiers recht op dergelijk vervoer
langs een andere route of dergelijke terugbetaling van het vervoerbewijs door
de vervoerder.
In de algemene voorwaarden van de rederijen zijn onder andere bepalingen
opgenomen in geval sprake is van vertragingen of annuleringen. Bij uitval
van een veerdienst of een sneldienst van/naar de Friese Waddeneilanden is
het de regel dat reizigers omgeboekt worden naar het vroegst mogelijke
moment waarop de reis voortgezet kan worden. Reizigers hebben vervolgens
de keuze om hun boeking te wijzigen of te annuleren. Als reizigers omgeboekt worden van een sneldienst naar de gewone veerdienst dan krijgen zij
het prijsverschil geretourneerd. Bij een omboeking van veerdienst naar
sneldienst hoeven ze niet bij te betalen. Voor het feit dat de reis langer kan
duren, doordat een boot op een later moment genomen moet worden of
doordat de reis bij omboeking van de sneldienst naar de gewone veerdienst
langer duurt, vindt geen aanvullende compensatie plaats.
Ook voor het vervoer van passagiers per trein, autobus en touringcar bus zijn
passagiersrechten geregeld via Europese verordeningen4. Voor reizigers in
het treinverkeer geldt onder andere dat onder voorwaarden bij vertragingen
van meer dan 60 minuten per rit financiële compensatie plaatsvindt. NS
hanteert als grens voor financiële compensatie voor het binnenlandse verkeer
minimaal 30 minuten vertraging. Voor het internationale verkeer hanteert NS
minimaal 60 minuten vertraging. Voor autobus- en touringcarpassagiers geldt
dat onder voorwaarden bij vertragingen van meer dan 120 minuten financiële
compensatie plaats vindt. Het is aan de concessieverleners en vervoerders
hoe invulling wordt gegeven aan de Europese verordeningen. Het kan
daardoor zijn dat er verschillen bestaan tussen de vervoerders onderling.
Vraag 6
Deelt u de mening dat continuïteit en betrouwbaarheid van de dienstregeling
en goede communicatie en overleg met betrokkenen van cruciaal belang is,
aangezien de veerboot praktisch de enige verbinding met de vaste wal is en
er dus een grote afhankelijkheid is, zowel voor de bewoners als de economie? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke rol ziet u voor de concessieverlener
op dit punt?

3
4

EU-verordening Nr.1177/2010
Treinverkeer EU-Verordening nr. 1371/2007 en Auto- en touringcarbus EU-Verordening 181/2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3

Antwoord 6
De continuïteit en betrouwbaarheid van de dienstregeling en goede communicatie en overleg met betrokken zijn van cruciaal belang voor de verbinding
van de veerboot. Om die reden zijn in de concessie en het daarin opgenomen
Programma van Eisen voorschriften opgenomen waar de concessiehouder
zich aan dient te houden. Als concessieverlener monitor ik de naleving en
treed ik richting de concessiehouder op als dat nodig mocht zijn.
Vraag 7
Kunt u aangeven welk overleg er heeft plaats gevonden tussen de rederij en
de gemeente? En tussen de rederij en de raad van advies, die is ingesteld om
inspraak van eilanders op veerdienstgerelateerde zaken te versterken en te
borgen? Wat is daar besproken c.q. afgesproken?
Antwoord 7
De situatie met het ms Koegelwieck is door de rederij besproken met
gemeenten en andere belanghebbenden, waaronder leden van de Raden van
Advies5, in het wekelijkse overleg dat kort na het uitbreken van het corona
virus is ingericht. Op 23 juli en 19 augustus zijn de gemeenten en Raden van
Advies van beide eilanden middels een brief geïnformeerd over de stand van
zaken rondom het ms Koegelwieck.
Over uitval van een schip worden passagiers en andere belanghebbenden
door middel van een calamiteitenmail meteen op de hoogte gebracht.
Vraag 8
Bent u bereid om als concessieverlener hierover in overleg te gaan met de
rederij, de gemeente, de bewoners en de ondernemers en de Kamer hierover
zo snel mogelijk na het overleg een terugkoppeling te geven? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 8
Zoals bij het antwoord op vraag 7 is aangegeven, vindt op dit moment
geregeld overleg plaats tussen alle betrokken partijen over de problematiek
en de oplossing daarvan. De rederij spant zich daartoe tot het uiterste in. Ook
om de gevolgen van de uitval van het ms Koegelwieck voor alle reizigers,
eilandbewoners en toeristen, tot een minimum te beperken. In het periodieke
overleg dat ik voer met de rederij ben ik uiteraard bereid de problematiek te
agenderen om een spoedige oplossing te bevorderen.

5

De Raden van Advies hebben als doel de inspraak van eilanders (bewoners en ondernemers)
op veerdienst gerelateerde zaken te versterken en te borgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

4